Skip to main content

Full text of "Recueil des historiens des Gaules et de la France 1876: Vol 23"

See other formats







Ohya BT Sire) o, 






PECL ET 
i 1( LiL 


DES 


HISTORIES: 


DES GAULES 


DE LV FRANCE. 
TOME. VINGT-TROISIEME, 


LA QUATRIEME LIVRAISON DES MONUMENTS DES REGNES DE SAINT LOUIS, 
DE PHILIPPE LE HARDI, DE PHILIPPE LE BEL, 
DE LOUIS X, DE PHILIPPE V ET DE CHARLES IV, 


PUBLIE 


PAR MM. DE WATTLE} MELISLE EP fOURDAIN 


MEMBRES DE LUNSTITUT. 





IMPRIMERIE NATIONALE. 




















fOME XXill 





PR-EFATIO. 

















PREFACE. 





Nous avons enfin terminé et nous sommes en mesure de faire paraitre le 
tome XXIII du Recueil des Historiens des Gaules et de la France, ce recueil 
commence il y a plus d'un siécle et que l'Académie des inscriptions et belles- 
lettres nous a donné la mission de continuer. Personne n'ignore que la plu- 
part des volumes précédents sont accompagnés de dhenectations d'un veéri- 
table intérét, qui ont la forme modeste d'une préface, et dans lesquelles sont 
discutés un certain nombre de points peu connus ou controversés. C'est a 
ceux quientreprirent les premiers cette vaste collection, c est aux Bénédictins, 
que remonte ‘usage de joindre ainsi aux documents historiques, tirés des bi- 
bliothéques, les éclaiecinsemiente nécessaires pour prévenir dans lesprit du lec- 
teur les inter pre tations erronées, ou pour fixer ses doutes. Nos savants prédeé- 
cesseurs de Académie ont été fidéles 4 cet usage, et nous avions nous-mémes 
le dessein de suivre, selon nos forces, lexemple qu'ils nous donnaient; mais 
I'étendue exceptionnelle de ce volume ne nous I'a pas permis. Aux douze 
cents pages qu'il est bien prés d’atteindre avec les tables, il était impossible 
d'ajouter une préface quelque peu développée. Réservant donc pour un autre 
tome l’examen des questions qui pourraient donner lieu a d'utiles discussions, 
nous avons cru devoir nous borner pour le moment a indiquer la compo- 
sition du présent volume et les textes inédits ou déja publiés qu'il renferme. 


La premiére partie de notre tache, la plus importante assurément, cétail 
la recherche des chroniques contemporaines des événements, qui furent écrites 
en France et que nous avions a comprendre dans ce recueil. Ces chroniques 
forment une série que nous nous sommes appliqués d'abord a continuer et 
qui se trouve a peu prés amenée a son terme, une décision de |’ Académie 
ayant fixé pour limite a cette partie de notre travail l'année 1328. Les récits 
qui se recommandent le plus par le nom de l'auteur et par l'intérét du fond ont 
été insérés dans les volumes précédents. Aussi ne nous serait-il resté a publier 
que de simples fragments et quelques textes sans valeur, dignes a peine de voir 
le jour, si nous navions eu entre les mains une ceuvre inédite, heureusement 
retrouvée, il y a quelques années, au Musée britannique par M. Paul Meyer: 
nous voulons parler de la Chronique de Primat, ou plutot de la traduction fran- 
caise que Jean du Vignay ena donnée. Ii est vrai que l'ouvrage offre plus d'un 
passage qui se lit textuellement dans Guillaume de Nangis, soit que ce dernier 
ait copié Primat, comme nous I'avions d'abord. suppose, soit plutot, ce qui 
nous parait maintenant plus probable , que tous deux aient puisé a des sources 
communes. Quoi quil en soit, il est certain que la Chronique de Primat est 
un des monuments les plus précieux du xi siécle, et quil importait de la 








Pe ee ere ee ee 


tae toren” Ne eo wh Mette Ss 

















et ee 














PRAFATIO. 





Ad finem tandem adductus est, proditque in lucem tomus vigesimus 
tertius documentorum que ad historiam rerum Gallicarum et Francicarum 
spectant, quorum seriem jam dudum inceptam persequendi cura nobis ab 
illustri humaniorum litterarum et inscriptionum Academia mandata est. Nemi- 
nem fugit plerisque voluminibus que antea publici juris facta fuerant 
adjectas esse, tanquam prefalionem, commentationes quasdam, et eas 
quidem summi pretii, de rebus que in disputatione versari aut minus 
cognite videbantur. Monachorum ordinis Sancti Benedicti a quibus prin- 
cipium est operis, mos ille primum fuerat, scripta que e bibliothecis erue- 
bant ita illustrandi, ut certa pro dubiis, pro falsis vera erudito cuilibet 
clarius innotescerent. Viam eamdem ingressi sunt nec infeliciter subsecuti 
viri doctissimi quorum in locum suffecti sumus; eamdem persequi et majo- 
rum exempla pro viribus nostris imitari, nobis quidem in animo et in votis 
erat; propositum vero efficere non licuit, propter insolitam hujus tomi 
amplitudinem. Cum enim documenta que a nobis collecta erant, indicibus 
adjectis, ad mille et ducentas fere paginas extenderentur, minime profecto 
nos decebat istam molem augere, longiori sermone lectorem premonentes. 
Omissa igitur interim rejectaque ad aliud volumen omnis questionis que 
controversie materiam utilem alias prabuisset enodatione, id tantummodo 
cure nobis habendum fuit, ut libellos sive ante nos typis mandatos, sive 
hactenus ineditos qui hoc volumine continentur, per titulos quam brevissime 
percenseremus. 

Chronica que a nostratibus originem ducunt patrizeque res ab iis qui tem- 
poribus quibus geste sunt vivebant scriptas enarrant, colligere undique et 
divulgare, ea erat pars prima et praecipua mandati quod acceperamus. Itaque 
seriem Chronicorum illorum diligenter exsequi studuimus, imo fere conclusi- 
mus, cum usque ad annum 1328 adducta fuerit, nec ultra, quoad hanc 
partem, e decreto nostra Academie opus producendum sit. Adde quod 
quecumque videbantur auclorum fama vel novitate materia prastare, prio- 
ribus voluminibus inserta fuerant : unde factum esset ut nihil nobis occur- 
reret quod edendum foret, preter fragmenta quedam et quasi nugas, vix 
luce dignas, nisi pra manibus habuissemus incognitum opus, a doctissimo 
viro Paulo Meyer in codice quodam Musei Britannici abhinc paucos annos 
sagaciter detectum, Chronicon scilicet cujus Primas auctor est, vel potius 
hujus Chronici versionem Gallicam que Johannis du Vignay nomen prefert. 
Quamvis plura Jegantur in eo opere que jam apud Guillelmum de Nangiaco 
iisdem pene verbis occurrunt, sive Primatianam narrationem, veluti primum 
conjiciebamus, Guillelmus usurpavit, sive uterque fontes eosdem adiit, 
eodemque auctore usus est, que sententia potior nobis nunc videtur, nemini 
dubium est istud chronicon inter oravissima decimi tertii seculi monumenta 


a, 


IV " PREFACE. 

tirer de la poussiére des manuscrits ou elle était restée enfouie jusqu'a ce mo- 
ment. Aussi, 4 défaut du texte original, qui est perdu, n'avons-nous pas hésité a 
faire entrer dans ce volume la traduction de Jean du Vignay; cette traduction 
occupe les pages 1 a 106. Elle est suivie de plusieurs documents de nature 
fort différente, tels que des extraits de la Mer des histoires, du dominicain 
Jean de Colonna; le poéme en langue vulgaire de Robert de Sainceriax sur la 
mort de Louis VIII et non de Louis IX, comme [avait cru a tort Ducange, 
réfuté sur ce point par notre savant confrere M. Victor Le Clerc; des frag- 
ments sur les miracles de sainte Genevieve et 1a translation de ses reliques ; 
deux sermons de Boniface VIII, et d'autres documents sur la vie et la canoni- 
sation de Louis IX; des extraits du livre de Bernard Guidonis et d'un conti- 
nuateur anonyme sur les provinces ef les couvents de l'ordre de saint Do- 
minique; enfin divers écrits quil serait superflu d'énumérer, puisqu’on en 
retrouvera les titres dans la table qui suit cette préface. 


Si nous ne nous faisons pas illusion 4 nous-mémes, nous n/avons laissé 
échapper aucune des chroniques, aucun des écrils composés en France, qui 
peuvent jeter quelque lumiére sur lhistoire générale de notre pays au déclin 
du xmi® siécle et au commencement du xiv’. Mais a l'¢poque dont nous nous 
occupons, les documents qui concernent Ihistoire provinciale se multiplient, 
et ne sauraient étre négligés par les érudits qui sadonnent a etude du 
moyen age. Ils ne reflétent pas seulement, en effet, avec une fidélité qui ne 
se retrouve nulle part ailleurs, le vrai caraclére de chaque province; ils four- 
nissent aussi beaucoup dindications sur les meeurs, les institutions, les lois, 
sur la vie civile et ecclésiastique, sur les hommes illustres qui ont alors 
brillé. Nous nous sommes décidés en conséquence a ouvrir une série de 
chroniques provinciales, ou plutét a reprendre la série de ce genre que les 
Bénédictins avaient commencée. Ce volume contient un assez grand nombre 
de documents rédigés en Normandie et principalement relatifs a histoire de 
cette province. Le plus important de tous est le Pouillé du diocese de Rouen, 
composé probablement sous I’épiscopat de Pierre de Colmieu, et enrichi de 
nombreuses additions sous ses successeurs, Eudes Rigaud et Guillaume de 
Flavacourt. Ce Pouillé, jusqu’a nous inédit, offre 1a liste de toutes les églises 
et chapelles du diocése, avec l'indication du revenu de chaque paroisse et du 
nombre des paroissiens, avec les noms des curés, des vicaires et des chape- 
lains, avec la désignation des collateurs et des patrons; monument historique 
d’autant plus précieux, que ceux du méme genre sont tres-rares a cette époque. 
Cependant nous avons eu la bonne fortune de retrouver un autre Pouillé, celui 
du diocése de Coutances, rédigé sur le méme plan que le Pouillé de Rouen; 
nous le publions d'aprés un manuscrit des archives de l’évéché de Coutances. 
Viennent ensuite plusieurs chroniques, les unes en langue vulgaire, les 
autres en latin, parmi lesquelles nous citerons la Chronique de l'abbaye du 
Bec ; 1a Chronique des comtes d’Eu; 1a partie des Chroniques de Saint-Ouen de 
Rouen, qui est antérieure a 1339; plusieurs obituaires, tels que les obituaires 
des églises de Rouen et d'Evreux, des abbayes de Jumiéges, de Lire, de 
Saint-Evroult, de Longueville, etc.; la vie et les miracles du bienheureux 
Thomas Elie de Biville; des extraits du Livre des miracles des saints de Savigni; 
divers documents relatifs 4 la célébre abbaye du Mont-Saint-Michel, etc. Ces 
textes nombreux, les uns inédits, les autres peu connus, que nous avons 
Mis nos soins a rassembler, n’offrent pas, il faut en convenir, une lecture 
agréable; mais ils satisferont, nous en avons l’espoir, tous ceux qui aiment 
la vérité pour elle-méme, et qui, voués par gout aux études historiques, soit 


oe: eee a ee ee 








Ae SEP: 


aa ee EY ae netity Mampi -tti 











eer. 
Fy r 





5 SUT Be A I TOR 


ES encketiidle a  reprnitti re EDIE oh gar ee's 


sy 
ele See wee 


stan. 








PRAFATIO. V 


esse annumerandum, et e latebris codicum manuscriptorum in lucem publi- 
cam tandem adducendum. Versionem igitur a Johanne du Vignay confectam, 
cum operis Primatiani vestigium id solum supersit, non dubitavimus inse- 
rere nostro volumini, ubi a pagina 1 ad paginam 106 legitur. Subsequuntur 
plura varii generis documenta, scilicet excerpta e libro fratris Johannis de 
Columna, ordinis Fratrum Predicatorum, cui titulus est Mare historiarum; 
carmen Roberti de Sainceriax, vernacula lingua scriptum, de morte Fran- 
cie regis, Ludovici VIII, non Ludovici IX, ut Ducange male conjecerat, 
quem errorem noster Cl. vir Victor Le Clerc bene refellit; fragmenta de mira- 
culis Sanctee Genovefe et ejus reliquiarum translatione; duo sermones 
pape Bonifacii VIII aliaque documenta de vita et canonisatione Ludovici IX; 
excerpta e libro Bernardi Guidonis et ejusdem libri continuatione ab ano- 
nymo scripta de provinciis ac monasteriis ordinis Fratrum Predicatorum; 
plurima denique opuscula que nominatim referre supervacaneum est, cum 
eorum index omnium paulo infra lectori obversetur. 

Equidem chronicon nullum, ex illis saltem que in Gallia scripta sunt, a 
nobis omissum fuisse speramus, quod aliquid conferat ad res cognoscendas 
que in universa Francia, seculo decimo tertio vergente, atque etiam quarto 
decimo ineunte geste fuerunt. Sed ea ztate de qua agimus, scripta que ad 
provincias Gallici regni singulas spectant, crescunt numero, nec negligi pos- 
sunt ab eruditis viris qui medii evi annales scrutari amant. Etenim preeter- 
quam quod potissimum documentis istius generis vera effigies regionis cujus- 
que exprimitur, multa eliam illa prabent de moribus, institutis, legibus, de 
regimine cum civili, tum ecclesiastico, de claris etiam viris qui one innotue- 
ran, Quapropter novam seriem chronicorum, ut ita dicam, provincialium 
inire, vel potius, monachorum ordinis Sancti Benedicti exemplo, repetere 
decrevimus, nonnullaque in hoc voldmine inseruimus, que apud Norman- 
nos exarata fuisse videntur, el ejus presertim regionis res tractant. Quorum 
quidem prestantissimum opus est Polyptychum ecclesie Rothomagensis, 
cum Petrus de Colle Medio sedem archiepiscopalem teneret, ul creditur, 
conscriptum, sub eyusdem presulis successoribus, Odone Rigaut et Guillelmo 
de Flava Curia, multis annotationibus auctum, e codice 11052 bibliothece 
Parisiensis nunc primum in lucem editum, quo recensentur ecclesie et capelle 
omnes ejus dicecesis, designalis insuper uniuscujusque parochiz annuis redi- 
tibus, et incolarum numero, curatorum, vicariorum et capellanorum nomi- 
nibus, Rothomagensibus etiam archiepiscopis qui munus cuique suum contu- 
lerunt, patronis ‘denique laicis aut ecclesiasticis quorum erat singula beneficia 
mandare : quod genus documentorum eo majoris pretii estimandum, quod 
ea etate perrarum est. Nobis vero contigit Polyptychum alterum , Constantiensis 
dicecesis, eadem plane forma conditum, e codice in tabulario episcopatus 
Constantiensis asservato exscribere et publici juris facere. Adjecta leguntur 
Chronica non nulla, alia vernaculo, alia latino sermone composita, inter 
que Chronicon Beccensis monasterii; Chronicon comitum Augensium; pars 
Chronicorum Sancti Audoeni Rothomagensis que annum 133g antecedit; 
plura etiam necrologia et obituaria ecclesiarum Rothomagensis, Ebroicen- 
sis, etc., menatusianens Gemeticensis, Lirensis, Sancti Ebrulfi, Longe 
Ville, etc.; Vita et miracula Beati Thome Heliz; excerpta e libro de mira- 
culis Sanctorum Savigniacensium; nonnulla de celeberrima Montis Sancti 
Michaelis abbatia, etc. Ita collatis undique documentis que ante sparsa erant, 
partim inedita, partim vix cognita, corpus quoddam effecimus scriptorum, 
sermonis quidem lepore car sullen, materia vero commendandorum, quod 
speramus profuturum iis quos pura et sincera veritas allicit, quique de rebus 











vl PREFACE. 

quils se renferment dans Ihistoire de la Normandie, soit quils abordent 
l'histoire générale, déploient un zéle curieux et éprouvent une douce jouis- 
sance dans la recherche et dans la découverte de témoignages contempo- 
rains et authentiques. 

En dehors des compositions historiques, a proprement parler, les deux 
précédents volumes contenaient des documents administratifs dont 1a publi- 
cation avait été accueillie avec faveur par les juges compétents. Il nous edit 
couté d'abandonner Ja voie que nous avions nous-mémes ouverte non sans 
quelque succés, et de ne pas demander aux Archives nationales quelques-uns 
de ces monuments dignes d’étre mieux connus, quelles recelent encore en 
si grand nombre. Aprés avoir publié en premier lieu plusieurs séries de 
comptes du xi°® siécle, nous avons entrepris cette fois de recueillir et de 
mettre au jour tout ce qui, durant la méme époque, se rapporte au service 
militaire. Le lecteur trouvera dans ce volume plusieurs réles des fiefs rele- 
vant du roi, réles tirés des registres de Philippe-Auguste, et qui nous ap- 
prennent quels fiefs devaient le service militaire au roi, et combien d hommes 
chacun deux devait fournir. Nous y joignons des listes, en partie imprimées, 
en partie inédites, des vassaux convoqués a l'armée, de 1236 a 1304. Si ces 
listes ne nous apprennent rien sur les événements militaires, sur les souf- 
frances que la guerre fit endurer a la population, sur 'habileté ou Vincapaciteé 
des chefs, on chercherait en vain, qui ne le comprend? des informations plus 
dignes de foi sur la constitution des armées chez nos ancétres, depuis Phi- 
lippe-Auguste jusqu’a Philippe IV. Nous aurions craint de nous exposer a des 
reproches mérités, si, ayant sous la main des documents d'un tel prix, nous 
avions négligé de les rendre accessibles a tous les érudits. 


Ce volume se termine, suivant l'usage, par quatre tables. A mesure que le 
Recueil des Historiens de France aborde des époques moins éloignées de nous, 
les mots de la basse latinité qui nécessitent une explication deviennent plus 
rares, et le francais de nos ancétres se rapproche du notre; c'est ce qui 
explique le peu d’étendue des glossaires latin et frangais. Au contraire, la table 
géographique et la table des noms de personnes et des matieres ont pris un 
développement inusilé, par suite de la nature des documents qui composent 
le volume. Nous n’avions pas seulement, en effet, a relever les noms de villes, 
d'églises, de couvents, hommes connus, qui se présentent généralement 
chez la plupart des historiens; il a fallu y joindre les noms presque innom- 
brables des fiefs et des vassaux, compris dans les listes dont nous parlions 
tout a l'heure. Aussi l'index géographique et Tindex onomastique nous ont 
couté beaucoup de temps et de travail; nous ne regretterons pas notre peine, 
si ces deux index sont de quelque utilité pour l'étude du moyen age. 

Tandis que nous donnions nos soins a la tache qui nous avait été confiée par 
Académie, une mort prématurée nous a enlevé notre confrére M. Alphonse 
Huillard-Bréholles, qui devait ¢tre associé a notre travail, et dans lequel nous 
aurions trouvé un coopérateur de nos travaux, aussi recommandable par le 
savoir el la sagacité que par l'aménité du caractére. La vocation de Huillard- 
Bréholles pour les études historiques se manifesta dés sa premiére jeunesse, 
nous pourrions dire dés son enfance. A peine sorti des bancs, il se consacra 
avec ardeur a l'étude de nos vieilles annales, explora Jes anciens monuments, 
compulsa les manuscrits. Il acquit par la une érudition étendue et choisie 
qui, jointe a la rectitude naturelle dun esprit pénétrant, lui permit de 

















PRAFATIO. vii 
praterilis scripturi, sive Normanniz tantum fata, mores, mstiluta investigare 
student, sive historiam gentis nostra generalem ager ediuntur, nihil aut curio- 
sius indagant, aut jucundius reperiunt, quam AEM rerum narrandarum 
authentica et cova. 

Prater scripta mere historica, documenta quedam qua cum ad guber- 
nationem regni spectent, proprie @oActixa dici possunt, duobus tomis prace- 
dentibus inserta fuerant, non sine magna approbatione omnium quicumque 
iis studiis dediti sunt. Molestum fuisset de via a nobismet ipsis haud infeli- 
citer, ut videbatur, aperta discedere, nec celeberrimum istum Archivi Gal- 
lici fontem iterum adire, in quo latent adhuc tot monumenta luce digna. 
Quemadmodum antea vulgata erat series non una computorum in quibus 
consignatum est quidquid a regibus nostris seculo decimo tertio receptum 
fuit aut impensum, ita quidquid ea wtate ad servicium militare pertinet 
colligere et edere statuimus. Legenti occurrent in hoc volumine plures rotuli, 
e regestis Philippi Augusti excerpti, feodorum ad regem spectantium, unde 
liquet non solum a quibus feodis servicium militare regi debitum fuerit, 
verum eliam quot milites quisque vassalus, feodorum possessor, prestare 
debuerit. Nonnullos insuper catalogos, jumdudum parltim editos subjunxi- 
mus, quibus recensita sunt nomina vassalorum omnium, qui ab anno 1236 
ad annum 1304 multoties convocati fuerunt ut regi ad bellum profecturo 
operam debitam ferrent. Nihil, fatemur, in iis tabulis deprehendes de eventibus 
bellicis, civitatum obsidione, exercituum cladibus aut victoriis, populorum 
miseria, solerlia ducum vel imperitia ; nemo vero est qui non intelligat testi- 
monia nulla reperiri nec queri posse fide digniora de re militari apud Fran- 
cos, a temporibus Philippi Augusti ad tempora Philippi IV. Jure ergo in vitu- 
peralionem casuri nobismet ipsi visi essemus, si cum talis momenti docu- 
menta pra manu haberemus, ea pretermittere potius quam facilius tractanda 
eruditis viris offerre nobis collibuisset. 

In ultima parte hujus voluminis quaiuor, ut moris est, inserti sunt indices. 
Cum vero, labentibus seculis, voces infime latinitalis que notande sunt, 
rariores fiant, gallica autem illorum temporum lingua, pristina rusticitate 
deposita, huic qua utimur vicinior in dies evadat, nil mirum est nostrum 
glossarinan duplex, latinum scilicet et gallicum, perbreve esse. Index contra 
geographicus indexque rerum et personarum ultra modum solitum crevit, 
propter ipsum genus documentorum que in hoc volumine collecta sunt. Non 
solum enim ashis recensenda erant nomina civitatum, ecclesiarum, mona- 
steriorum, virorum denique celebriorum, que apud historicos plerumque 
occurrunt, verum etiam nomina prope innumera sive feodorum, sive vassa- 
lorum que in catalogis supra citatis leguntur. Utrique e isli, onomastico scilicel 
et geographico ibis multum lahocis ac lemporis impendimus ; qui quidem 
si res medii avi tractantibus subsidii aliquid afferat, opera nostra qualiscum- 
que minime nos peenitebit. 

Munus nobis ab Academia impositum exsequebamur, cum collega noster 
dilectissimus, Alphonsus Huillard-Bréholles, tum doctrina, tum ingenii 
sagacilate, tum ameenitate morum conspicuus, quem laboris nostri partici- 
pem et socium fore sperabamus, prematura morte abreptus est. Ingenium 
quidem ad res historicas propensissimum vir ille clarissimus ab ipsa juven- 
tule, ne dicamus a pueritia, ostenderat. Qui cum e ludis scolasticis excessisset, 
major um annales acrius exquirere, monumenta velerum evolvere, manu- 
scriptos etiam codices replicare coepit. Amplam inde et exquisitam eruditio- 
nem adeptus est, qua fretus, egregia juvante reclissima mentis indole, plura 
edidit non sine magno labore opera que apud viros doctos famam sibi non 





PREFACE. 


Vill 
publier plusieurs ouvrages, fruits de labeurs sérieux, qui fonderent sa _répu- 
tation dans l'estime du monde savant. Il nous suffira de rappeler sa_remar- 
quable Histoire diplomatique de Frederic II, entreprise et publiée sous les 
auspices de M. le duc de Luynes, dans laquelle il a réuni avec autant de 
patience que dhabileté un grand nombre de documents tirés des principales 
bibliothéques de l'Europe. Il y a peu d'années, [Académie des inscriptions avait 
appelé dans son sein ce savant modeste qui avail si bien mérité de la science 
historique; apres se l’étre associé, elle l'avait désigné pour continuer I’ceuvre 
des Bénédictins, a 1a famille desquels il appartenait en quelque sorte. Mais, 
atteint par une maladie imprévue, notre confrére avait eu a peine le temps de 
parcourir quelques pages du présent volume et de se rendre compte de sa com- 
position, lorsqu'il fut, dans la force de lage, ravi a laffection de ses amis. 
Combien son concours ne nous eit-il pas été utile! Combien ne nous a-t-il 
pas manqué, lorsque nous rencontrions quelque point diflicile d'histoire ou de 
géographie! Bien que nous ayons joui peu de temps de son commerce et 
que nous n'ayons pu profiter de sa science, nous avons considéré comme un 
devoir pieux de recommander son nom, ses travaux, ses rares qualilés, au 
souvenir des amis des lettres et des études historiques. 





oe see 








ee 











PRAFATIO. 1X 
mediocrem paraverunt, posteris tradendam. Memorare nobis inter cetera 
sufficiat insignem illam imperatoris Friderici II diplomaticam historiam, sub 
auspiciis illustrissimi ducis de Luynes inceeptam et peractam, in qua e 
bibliothecis totius Europe descripta occurrit coplosissima seges monumen- 
torum maximi pretii, non minori solertia quam constantia collectorum et in 
unum corpus redactorum. Virum ita de scientia historica bene meritum 
Academia nostra abhinc paucos annos suum fecerat, eique, quasi eorum stirpe 
oriundo, Benedictinorum opus continuandi provinciam dederat. Morbo autem 
improviso subeunte, vix tempus college nostro datum fuit ut inchoati volu- 
minis paginas perpaucas evolveret et operis argumentum ac rerum ordinem 
intelligeret ; moxque in ipso etatis robore amicorum votis ereptus est. Quan- 
tum ejus auxilium nobis defuerit prasertim in enodandis questionibus que 
ad geographiam et ad historiam pertinent, haud semel experti sumus, et 
morte interemptum maxime desideravimus. Quamvis autem ejus commercio 
et doctrina uti ac frui nobis diutius concessum non fuerit, rem piam et debi- 
tam esse censuimus, defuncti college nomen, scripta, virtutes, non modo non 
tacere, verum etiam paucis saltem verbis celebrare et memorize omnium qui- 
cumque humaniorum litterarum, historia in primis studio dediti sunt, com- 
mendare. 


FOME XXIII. 






























SYLLABUS AUCTORUM ET MONUMENTORUM 


QUH HOC VOLUMINE XXIIP CONTINENTUR. 





Chronique de Primat, traduite par Jean du Vignay..........ccescesessesees ee lol 3 
E. Mari historiarum, auctore Johanne de Columna, outta Predicatorum............. 
Sermon en vers de Robert Sainceriax..............-6. ERE ge ae foe Pee ee ee 
ee ee is 6 nk so kk ee ee DEED SCRE KE 
Fragment anonyme du xt’ sicle........... cece scenes cceccescescevess re 
Fragmentum de miraculis sancte Genovefe............ Liter tsea naan ad 
Excerpta e Tractatu de translatione beate Genovefe virginis, auctore magistro Jacobo de 
Dinant. dite diet detiod Me armalnes tiie ae bee) eh eee bdiaw xi Sra heciseae 6 
Breve chronicon ad cyclos eae U kasd cua wien bakes uel 
E brevi chronico ecclesiz S. Dionysii OE DUI on os sok endorse sndionadas 
Fragment d'une généalogie des rois de France.............. <n apicaich deeded cass 4 


E libro mortuali sancte Catharine Vallis scholarum Parisiensis vulgo nuncupate la Cousture. 
Bonifacii VIII sermones et bulla de canonisatione sancti Ludovici regis Francorum.. . . 


Beati Ludovici vita e veteri lectionario extracta.......... ever TTT TT rTP rer ce 
Beati Ludovici vita, partim ad lectiones, partim ad sacrum sermonem parata.......... 
Brevis chronica de progressu temporis sancti Ludovici, auctore Bernardo Guidonis.... . . 
Fragmentum chronici additum chronico Gotofridi Viterbiensis.......... jeseneesees 
E Chronico ordinis Praedicatorum, auctore Geraldo de Fracheto.............. Caeewe 
E Notitia provinciarum et domorum ordinis inncnee auctore Bernardo Guidonis et 
anonymo ejusdem continuatore............. cee seeersoesecesccessoceseoses 
E Breviario historiarum Landulphi de Columna, canonici Carnotensis, et anonyma ejusdem 
chronici continuatione........ CPPEWCDD RH OSE DEER Os CeCeR OREM HERO. errr 
E Chronico Aimerici de Peyraco, abbatis Moissiacensis. PUTT OT TTT Creer e rT TT Tee 
E Chronico Normanniz ab anno 1169 ad annum 1259 sive potius 1272...... rrr rey 
Extrait des Chroniques de Pierre Ca so etnssedereeercesnbennsee ‘ sees 
Ex indicibus episcoporum Constantiensium , ‘Abrincensium, Sagiensium et Lexoviensium. oe 
Polyptychum Rotomagensis dicecesis. . TT eeTTT CTT Tey erertce re Oeteseeseve 
Appendix ad polyptychum Rotomagensis dicecesis....... cbasavtecens eerere eT TTT 
BE Chromico Retemnemendl, . 6.5 c ww cccrccnsens is 6b ek eR d ee Re Oneness 
E Chronici Rotomagensis continuatione........ (At deesteceirtiencdenes ae ones ‘ 
Ex altera Chronici Rotomagensis continuatione, auctore Johanne Masselino. Seeceexeaes 
Extrait d'une Chronique de Rouen continuée jusqu’en 1492........ éeeereeconsaees 
E brevi Rotomagensium archiepiscoporum Chronico...........-+0++eeeee. Sedenon 
E metricis archiepiscoporum Rotomagensium catalogis..........+-+00eee00. cecece 
E, Rotomagensis ecclesiz necrologio..........0.2e+eeeseeees aeseceeeerneenens 
Note e Libro eburneo Rotomagensi excerpte...... ptanesednevndeeaes errr eT eon 
E Directorio monasterii Sancti Audoeni Rotomagensis.............. eR beeevennene 
Extrait des Chroniques des abbés de Saint-Ouen de Rouen........ Cees eneneeeeeows 
E Chronico sancti Laudi Rotomagensis...............00e0+e000. reer rrr Trey 
E Chronico sancte Catharine de Monte Rotomagi............0.0+.e+0005 coeneses 
E Chronico metrico abbatum sancte Catharine de monte Rotomagi, auctore Guillelmo 
PONIES 650s 6056 Oe ones 0ns cecseses ete rT Tere Cre Obit i an HO tee eos 
E Necrologio hospitalis Beate Maria Magdelene Rotomagensis................ err 
Ex Obituario Gemmeticensi............ ETE TTT TT CCT CP TTP TTT Tee 
E Gemmeticensibus epitaphiis. ......... jis eneeewis See besesedeewnawe ery 
Ex Annalibus monasterii Sancti Wandregisili. jensase TET TTT TTT CT TTT TTT Te 
i, serie metrica abbatum Fontanellensium............ Perrerrerr TTT eT ere rere re 
E Chronico Fiscannensis coenobii................20 0000 eee CTT ere TCT see 
E Chronico abbatum Fiscannensium................ TTT TCC Te TTT ‘ eee 
E Necrologio prioratus Longe Ville............ pane edaeeensosenne Cekeinmies 
Chronique des comtes d’Eu depuis 1130 jusqu’d 1390.........0 cece cece e cece as 


Ex Obituario ecclesia Augensis...............0++se000: (bi peeted sod hdheeunes 














x1 SYLLABUS AUCTORUM ET MONUMENTORUM, ETC. 


Ex Obituario monasterii Ulterioris Portus......... 
Ex appendice ad Chronicon Mortui Maris......... 
E Chronico monasterii Beccensis.......-....+.- 
Ex Obituario ecclesie Ebroicensis...........++6+ 
E Chronico monasterii Sancti Taurini Ebroicensis. . 
E Chronicis Lirensis monasterii...... 
Ex Obituariis Lirensis monasterii..............-. 
E Necrologio monasterii Crucis Sancti Leufredi.. . . 
Ex Uticensis monasterii annalibus et necrologio. ... 
E Chronico Sancti stephani Cadomensis.......... 
Polyptychum dicecesis Constantiensis..........+. 
Note Constantienses,...... 
Ex Obituario Sanctz Trinitatis de Exaquio........ 
Extrait de l'Obituaire de 'Hotel-Dieu de Saint-Lé.. . 


Ex Obituario Perrinensi..........-+.-.0. xasace 


*eereeeeree 


. 


Ex Obituario monasterii Montisburgensis............ 
Vita et miracula beati Thome Heli, auctore Clemente. 


E Chronico Abrincensi. . . 
Note monasterii Montis Sancti Michaelis.......... 
Ex obituario ecclesia Moretoniensis... . . 
E chronico Savigniacensi........... 


eee ere eeee 


E libro de miraculis sanctorum Savigniacensium....... 
Scripta de feodis ad regem spectantibus et de militibus ad exercitum 
Augusti regestis excerpta. ......ccccccccccesocs 


Submonitio ad diem vir junii anno M.cc, xxxvi..... 
Submonitio ad diem v maii anno M.cc. XL... 2... 
Servicia Normanniz............... 
Submonitiones anno mcc ur facte......... ee 


Les noms des abbayes qui doivent charroi au Roi...... 


Chevaliers de Hostel Je Roi croisiés...... . 


ree eee eee 


*eete eevee 


. 


vocandis e 


*eeeeereenere 
ee eeeeee 
“er eee eeere 


Hominum ad exercitum Fuxensem vocatorum index primus........... 
Hominum ad exercitum Fuxensem vocatorum index secundus........ 
Hominum ad exercitum Fuxensem vocatorum index tertius......... 
Homagia et exercitus regi Anglia debita ratione terre Agenensis....... 
E Compoto thesaurariorum Lupare de termino sancti Johannis M.cc.xcvi.... 
Convocations et subsides pour l'ost de Flandre de m.ccc.1 4 M.ccc.V........ 


Listes de convocations sous le régne de Philippe le Long........ 


Index geographicus......... ET in By og Ss nalanie sa 


oer eeree 


oe eee eee eee e wee 


Index rerum et personarum.........0.eeeeeeeeee. 
Index vocum exoticarum et infime latinitatis........ 


Glossaire francais............ err 


eeoees eer ee 


Addenda et corrigenda.......... ee re oh eee. 


Philippi 














-s ae a ee ees : oer a tue 
5 2c OR A RSE EME OF te SO Ee abipae <r nse tat Ae - ELTON RG ee 0 a glee lp it Suhr 


a 


fie’ 
yh ii 
y 


ERIN I~: 


(b 


4 


Ar 


OS | } 





Es. st eR AER REAR OE * 












RERUM 


GALLICARUM ET FRANCICARUM 


SCRIPTORES. 








CHRONIQUE DE PRIMAT 


TRADLITE PAR JEAN DU VIGNAY. 


AVERTISSEMENT. 
Le texte que nous publions, dont la découverte est due a M. Paul 
Meyer, éclaire dun jour tout nouveau deux points de notre histoire 


littéraire'. Le moine Primat était connu jusqu alors comme le copiste, 


' Ce texte oceupe les folios 1g2 & 252 du manuserit qui porte, au British Museum, la cote Bibl. Reg. 19. D. 1. 





TOME XNXIIl. l 


{ 


2 CHRONIQUE DE PRIMAT, 


ou tout au plus comme le traducteur d'un texte des Chroniques de 
Saint-Denis qui sarréte a la mort de Philippe-Auguste, et dont lexem- 
i le plus ancien est contenu dans un manuscrit de la bibliothéque 
de Sainte-Genevieve. Personne ne pouyait supposer qu ‘il edt écrit en 
latin et qu’l fat lauteur d'une chronique des régnes de saint Louis et 
de Philippe le Hardi. Guillaume de Nangis, au contraire, passait pour 
avoir composé une Vie de saint Louis écrite en latin, qui renferme le 
récit le plus complet des événements de ce regne important. La décou- 
verte de M. Meyer renverse complétement cette double appréec lation. 
Cest Primat quia écrit la plus grande partie de la Vie de saint Louis 
publiée sous le nom de Guillaume de Nangis, et celui-ci n'a guére fail 


‘ler des fr: nts assez éle s de Geoftr . ieu,: 
qu y entreme ler des fragments assez élendus de Ge ollroy de Beaulieu 


el un petil nombre de passages qui se rapportent surtout a des faits 
Vhistoire étrangere. 

Que Primat soit auteur dune Vie de saint Louis écrite en latin, c est 
ce que déclare Jean du Vignay, son traducteur, dont on verra plus 
loin le témoignage non équivoque (chap. xLtv et Lxx1x). Que la plus 
erande partic de Pouvrage altribué jusquict a Guillaume de Nangis 
soil empruntée a Primal, cest ce qui sera évident pour quiconque 
voudra, au moyen de la traduction de Jean du Vignay, calculer le 
nombre et mesurer létendue de ces emprunts. Hl est vrai que ce ¢ calcul 
ne peul se faire rigoureusement que pour la seconde partie de la Vie 
de saint Louis, puisque Jean du Vignay na traduit dans Pouvrage de 
Primal que ce qui pouyail faire suite au Miroir historial de Vincent de 
Beauvais. Mais on doit supposer avec M. Paul Mever que les récits de 
Primat comprenaient la premiére comme la sec ‘onde moitié du reene 
de saint Louis, et que Guillaume de Nangis se les est appropriés dans 
loute leur élendue. Quoi quil en soit, pour ne rien hasarder en de- 
hors de ce qui est positivement constalé, nous dirons que Guillaume 
de Nangis, au moins dans la seconde moitié de la Vie de saint Louis, 
na quune aulorité @emprunt parce quil se borne a répéter ce que 
autres ont écrit avant lui. 

\u fond, Guillaume de Nangis lui-méme ne sattribue pas un autre 
role quand il déclare modestement, dans sa préface, avoir fait un recueil 
de ce quayaient écril sur saint Louis plusieurs auleurs, entre lesquels 
il en nomme deux, Geollroy de Beaulieu et Gilon de Reims, moine 
de Saint-Denis, dont le travail était resté inachevé: ce qui doit seule- 
ment élonner, cest quil nail pas nommé Primat, quia fourni a cette 
compilation une part plus considérable encore que Geoflroy de Beau- 
lieu. Guillaume de Nangis n/aurait-il connu la chronique de Primat 
que déja fondue en partie dans la rédacuion de Gilon de Reims, et dé- 
pec be pour le reste en lragme nts anonymes, parmi d'autres matériaux 
que cel auteur avail réunis pour Tac -hevement de son travail? Cette 
hypothese nous parait beaucoup plus vraisemblable que celle d'une 
rélicence préméditée par un compilateur qui se donne pour tel, 
dont rien naulorise a suspecter la modestie ni la bonne foi. 








: 
| 
< 











< ppelflahda ch al 


Se a 








TRADUITE PAR JEAN DU VIGNAY. 3 


On peut se demander encore comment il se fait que Primat fit 
connu comme traducteur, ou méme comme simple copiste du texte 
contenu dans le manuscrit de la bibliotheque de Sainte-Genevieve. 
M. Paul Meyer’ a répondu a cette question en disant : que la dédicace 
ou Primat est nommé précédait originairement, dans ce manuscrit, 
le texte de sa Vie de saint Louis, traduit par lui en francais pour com- 
pléter, par un supplément, cette histoire en langue vulgaire ou ce roman 
des rois de France; quau texte de Primat, détaché apres coup du ma- 
nuscrit, on a substitué une autre Vie de saint Louis écrite d'une main 
plus récente, qui en occupe aujourd hui les derniers cahiers; que la 
dédicace ne pouvant plus dés lors se rapporter a ce texte plus mo- 
derne qui la suit, on a été entrainé a la mettre en relation avec la 
partie antérieure du volume, contenant la portion des Chroniques de 
Saint-Denis qui s'arréte a la mort de Philippe-Auguste. En un mot, 
selon M. Paul Meyer, la dédicace ou Primat est nommé servait d’an- 
nonce et dintroduction a un texte qui a disparu du manuscrit de 
Sainte-Geneviéve, et qui nous serait inconnu aujourd hui sans la tra- 
duction de Jean du Vignay. Mais, de quelque mamiére quon veuille 
interpréter, soit le Pll que la pré ‘face de Guillaume de Nangis 
garde sur Primat, soit la mention qui en est faite dans une dédicane 
placée aujourd’ hui entre deux textes tout a fait étrangers a sa chro- 
nique latine, toujours est-il certain que Primat a écrit cette chronique, 
et que Guillaume de Nangis la mise a contribution pour sa Vie de 
saint Louis dabord, puis, dans une moindre proportion pour celle de 
Philippe le Hardi, sans compter quelques passages qu on retrouve dans 
sa chronique générale. Cest de la chronique de Primat et de son tra- 
ducteur Jean in Vignay qu'il nous reste a dire quelques mots. 

Considérée en iti ll et abstraction faite de la question d histoire 
littéraire qui Sy rattache, la chronique de Primat, méme traduite, a 
une valeur propre, parce quelle nest pas une simple répétition des 
passages copiés par Guillaume de Nangis; elle en differe quelquefois 
par des détails qu'il a omis, des lecons quil a dénaturées, ou des récits 
étendus qu il a supprimés. Nous avons signalé dans les notes toutes ces 
diflérences, et nous n'y reviendrons pas ici. Qu'il nous suffise d’avertir 
le lecteur que Primat est beaucoup plus complet que Guillaume de 
Nangis pour tous les événements de la derniere croisade, et quil a eu 
a sa disposition les renseignements les plus exacts sur les combats des 
croisés, sur la mort de saint Louis et sur le transport de ses chairs, de 
ses entrailles et de son coeur en Sicile. Pour la vie de Philippe le Hardi, 
au contraire, Guillaume de Nangis a beaucoup ajouté au texte de Pri- 
mat, et a dispose de renseignements plus nombreux, dont la source 
nous est encore inconnue. 

Jean du Vignay ajoute a l'un et a l'autre le récit de plusieurs mira- 
cles qu'il déclare (chap. xLIV) avoir trouvés dans la légende de saint 


' Archives des missions scientifiques et littéraires, deuxiéme serie, t. Ill, p. 262 a 276, et 31g a 325. 








' Archives de 
lEmpire, LL 
1159, fol. 36 


verso, 


4 CHRONIQUE DE PRIMAT, 
Louis, lus dans d'autres écrits, ou vus de ses propres yeux. La partie 
neuve de ce supplément est d'abord celle qui se rapporte aux miracles 
arrivés en Sicile la ot le cuer et la brueille furent enterrez (chap. XLVI), puis 
le récit des miracles dont Jean du Vignay lui-méme fut témoin en Nor- 
mandie (chap. xiv). Nous apprenons, en outre, de lui, que Primat fut 
contemporain de saint Louis, et que, par cette raison, ils abstint, comme 
Vincent de Beauvais, de parler des miracles du saint roi (chap. xLv1). 
Cette notion sur le temps ou vécut Primat est aussi neuve quimpor- 
tante : elle donne dautant plus dautorité a son témoignage. Elle se 
concilie dailleurs avec d'autres indications dont nous sommes rede- 
vables 4 un savant bien connu de Académie, M. Edgard Boutaric, 
qui les a recueillies tout récemment dans le cartulaire de [Office des 
charités et dans les comptes des recettes et des dépenses de l'abbaye 
de Saint-Denis. 

Le cartulaire de (Office des charités* nous apprend qu'un acte du 
mois de mars 1269 (vieux style), relatif 4 une maison donnée a l'ab- 
baye de Saint-Denis, fut passe en présence de plusieurs témoins parmi 
lesquels figure Pierre de Sartrin, clere de labbé, et un peu apres, Robert 
Primat, qu'on peut supposer appartenir aussi au personnel de l'abbaye'. 
Du compte de 1284, il résulte que l'épouse de Primat (uxor Primaiis) 
touchait une rente viagére de cinquante sous; et l'on doit croire que 
ce Primat, nommé en 1284, est le méme que Robert Primat témoin 
dans l'acte de mars 1269. La mention axor Primatis, apres avoir été 
remplacée, dans les comptes de 12851289, parcelle d’Agnes de Der- 
rest, Derest ou Duresi®, qui nen est que léquivalent’, reparait de 1290 
4 1296, et figure une derniére fois dans le compte de 1297, ou un 
payement de xxv sous seulement fut attribué a lépouse de Primat 
(uxort Primat), laquelle avait sans doute cessé de vivre vers le milieu de 
celte année financiére, ouverte le 22 juillet 1297, jour de la Magde- 
leine. 

La circonstance que lauteur de la Chronique était moine, et que le 
Primat nommé dans les comptes de labbaye était marié, ne doit pas 
empécher de croire que le personnage représenté dans la miniature du 


manuscril de Sainte-Geneviéve ne fit le méme qui avait épousé Agnes’ 


de Deerhurst. Ce serait du consentement de sa femme qu'il aurait em- 
brassé la vie monastique, et ce serait aussi a cette occasion qu Agnes 
serait devenue pensionnaire de l'abbaye. Ce qui nous fait pencher pour 
cette hypothése, c'est que le nom de Primat est des plus rares‘, et qu ‘il 
serait extraordinaire de trouver a la fois deux contemporains qui au- 


' Voici la portion de lacte qui contient la liste des 
témoins : « Actum presentibus Vincentio cantore Sancti 
Pauli, magistro Petro de Ponte canonico ejusdem eccle- 
siz, dominis Accelino et Guillelmo Anglico presbiteris 
benelitiatis in ipsa ecclesia, domino Adam Quinquam 
presbitero Sancti Petri, domino Jacobo Sancte Geno- 
vefe, Petro de Sartrino clerico domini abbatis, Matheo 
Rigo, Johanne Picardo, Roberto Primat, Guillelmo de 
Posterna, et pluribus aliis testibus ad hoc specialiter 
evocatis. Anno Domini millesimo cc° Lx™ nono, mense 
Martio. » 


* Ce surnom parait étre tiré du prieuré de Deerhurst, 
dépendant de labbaye de Saint-Denis et situé dans le 
comté de Glocester. 

* On ne trouve souvent dans ces comptes qu une 
seule femme, et une seule pension de- cinquante sous; 
c’est donc la méme pensionnaire qui s'y trouve désignée 
de deux maniéres différentes. 

* On ne connait guére qu'un autre personnage de ce 
nom, qui vivait au commencement du x11" siecle, et 
dont l'existence est attestée notamment par la Chronique 
de Salimbene. 








Nie ee 











Pee 


Mike Bi) 





BBG cd rt a 


4 hag ee 2h ea ie I i 5 


2 SN aati iateal PN WE 


— 
= 





jp Sane ta RB NR ig late 


TRADUITE PAR JEAN DU VIGNAY. 4) 


raient porté ce nom, et qui auraient été en rapport avec l'abbaye de 
Saint-Denis. Quoi quil en soit, nous avons une autre preuve du temps 
ou vécut le chroniqueur Primat. En effet, la suite de ses récits prouve 
qu ‘il a connu l’avénement de Philippe le Bel, et nous serions porté 
4 croire quil vivait encore en 1289, parce que rien n ‘empéche de lui 
attribuer un passage du chapitre Lxxvi de sa chronique ou il est parlé 
de la délivrance et du couronnement de Charles II, roi de Sicile. 
Au contraire nous nadmettons pas que ce soit lui qui ait écrit la der- 
niére phrase du chapitre Lxxviil, ou il est fait mention du mariage de 
Marguerite de France avec Edouard I*, roi d’ Angleterre, en 1299, de 
osha de Blanche avec : Rodolphe, duc d’Autriche, en 1300, et enfin de 
’érection du comté d’Evreux en 1 307. Rien nest plus vraisemblable que 
de voir dans ce passage une addition faite par Jean du Vignay. On ne 
sexpliquerait pas en effet que Primat, sil ett écrit aprés 1297, neut 
point parlé de la canonisation de saint Louis. 

Quant a Jean du Vignay, on voit dans le dernier chapitre quil était 
Hospitalier de Saint-Jacques, et quaprés avoir traduit le Miroir histo- 
rial de Vincent de Beauvais, il y ajouta comme supplément la traduc- 
tion de la chronique de Primat, sur la demande de Jeanne de Bour- 
gogne, reine de France, a laquelle il souhaite, en finissant, bonne et 
longue vie, ainsi quau roi Philippe VI et a tout le lignage des fleurs 
de lis. C’est un traducteur qui manque toujours d‘élégance et quelque- 
fois d'exactitude; mais les défauts de sa traduction, sur lesquels 11 est 
inutile dinsister, n’empéchent pas quelle ne puisse contribuer au pro- 
gres des études historiques. 





Cy* commencent les chapitres et les croniques de Primat, et contiennent III.XX chapitres'. 


Le primer chapitre. De madame Blanche 
royne, mére saint Loys. 

Il. Comment lalée de pastoureauz fu en ce 
temps. 

III. De la mort de madame Blanche royne, 
et de l’alosement Kalles, conte d’ Angiers. 

IV. Du contemps de la contesse de Stnadices 
et de Jehan, son filz; et comment elle 
donna sa conté a alien de Anjou. 

V. Des aventures de celi temps, et com- 
ment cele contesse ala en Horlande. 

VI. Comment Kalles fu seigneur de Mar- 
celle, et comment il se_ rebellérent 
contre li. 

VII. Si comme le roy Loys demoura outre 
mer et fist reparer pluseurs cités. 


' L’ouvrage ne se compose réellement que de LXxxviil 
chapitres , puisque le numéro du dernier est Lxx1x, et que 
le xxix° a été omis. Dans la table méme, le premier cha- 
pure est le seul qui porte un numéro d’ordre. Nous avons 


VIII. Comment le roy fist appeller devant li 
le sire de Couci pour les enfans que il 
fist pendre. 

IX. Comment le roy Henri d’Engleterre vint 
en France, li et le conte de Glocestre; et 
comment le roy li lessa la terre de Pier- 
regort sus certaine condition. 

X. Du contens* du roy d’Engleterre et du 
conte Symon de Montfort pour une cons- 
titution que il firent. 

XI. Comment le soldan de Babiloine mist 
arriére Armenie® en sa subjection. 

XII. Comment le pueple de Marceille se re- 
bella de rechief contre Kalles, conte d’An- 
jou et de Prouvence. 

XIII. Comment pape Alixandre envoia un 


suppléé , pour chacun des chapitres suivants , le numéro qu'il 
porte dans le corps de l’ouvrage. 

* Ms. du temps. 

* Ms. Armonie. 





* fol. 192 d. 








6 CHRONIQUE 


legat en France au conte Kalles, pour 
avoir secours contre Mainfroy et contres 
les autres persecuteurs de lEglise. 

XIV. Comment Kalles vint 4 Rommes et fu 
couronné de Urban pape; et comment il 
atendi son host 4 Romme, et entra en la 
terre de Secile. 

XV. Comment le roy Kalles prist le chastel 
de Saint Germain l’Aguillier, et ceulz du 
chastel s’enfuirent. 

XVI. Comment le roy Kalles chaga ses ane- 
mis, et les trouva en champ prés de com- 
batre; et comment il prist conseil a ses 
gens de la bataille. 

XVII. Comment il recurent l’absolution et 
se mistrent contre les anemis a bataille. 

XVIII. Comment la tierce bataille fu des- 
confite, et comment Mainfroi fu occis et 
trouvé entre les mors. 

XIX. Comment les traitres 4 qui il out tout 
pardonné li acquistrent nouviaus anemis 
par leur malice. 

XX. Comment les batailles assemblérent; et 
comment Henri de Cusences, qui portoit 
celi jour les armes le roy, fu occis et des- 
menbré. 

XXI. Comment celi Henri retourna, et com- 
ment! Jes nos se combatirent contre li 
et orent victowe; et d’aucuns autres fais 
qui advindrent a cele bataille. 

XXII. Comment le roy rendi graces 4 Dieu 
de sa victoire, et comment ses anemis 
furent pris et jugiez. 

XXIII. Comment Corrat Cacapuche se ef- 
forca contre le roy Kalles, et de ceulz 
qui li furent haingneus pour la mort de 
Corradin. 

XXIV. Du secont voiage du roy Loys as 
parties d’outre mer. 

XXV. Comment il se mist a Ja voie; et com- 
ment le dyable mist le contens entre ceuls 
de Prouvence et les Chastellains d'une 
part, et les pietons de France d’autre. 

XXVI. Comment lost se mist en mer; et 
comment le vent troubla la mer, et la 
tourmente leva. 

XXVII. Comment il virent terre et arrivé- 
rent a grant paine a port, et trouvérent 
les gens de ce pais felons et chiers. 

XXVIII. Comment les barons se? assemblé- 
rent illec et prinstrent conseil ensamble 
daler en Thunes. 

XXX *. Comment Lost se parti de la, et se 
apliquérent droit au port de Thunes, et 
descendirent a terre. 


XXXI. Comment Carthage le chastel fu 


' Nous suppléons comment d’apres le titre de chapitre 
qui est dans le corps de Vouvrage. 
2 Ms. ce. 


> Le numéro XXIX est omis dans le corps du texte 


DE PRIMAT, 


pris par les mariniers, qui le requistrent 
au roy que il Jeur baillast aide a prendre 
ce chastel. 

XXXII. Comment mm chevaliers sarrazins 
vindrental ost, qui faisoitle guet ,requerre 
crestienté; et comment les autres cuidié- 
rent decevoir lost souz lombre de de- 
mande|r]| aussi crestienteé. 

XXXII. Comment nos genz commenciérent 
a faire les fossés entour lost, et comment 
cil qui les faisoient furent assaillis des 
Sarrazins; et de la nouvéle du roy de Se- 
cile, qui venoit au secours. 

XXXIV. De la mort au conte de Nevers, fils 
du roy, que l’en n’osa pas dire a ses amis 
qui estoient malades; et d’aucunes autres 
aventures. 

XXXV. De la mort du legat, et comment 
le roy sot la mort du conte, son filz; et 
d'une course que les nos‘ firent contre 
les Sarrazins. 

XXXVI. Comment les noz retournérent de 
cel assaut, et comment les Sarrazins as- 
saillirent Olivier de Termes, qui faisoit 
larriére garde. 

XXXVII. Comment les Sarrazins issirent a 
grant multitude, et comment frére 
Amaurri® de la Roche destorba la ba- 
taille pour la venue au roy de Secile. 

XXXVIIIl. Comment les Sarrazins revin- 
drent ’endemain a bataille, et de la mort 
de u nobles chevaliers. 

XXXIX. De la mort du roy, et de la venue 
de son frére Kalles, roy de Secile. 

XL. Des exeques du roy, et comment il fu 
atorné et mis en terre, par dela ce qui y 
demoura °. 

XLI. De Lestat en quoi il morut, et com- 
ment il ensaingnoit son filz en sa vie. 
XLII. Comment son filz fu tenu pour roy 
en l’ost, et comment les barons li firent 

hommage. 

XLIII. Comment celi roy manda par les re- 
gions’ du royaume que l’en priast pour 
lame de son pére, qui estoit trespasseé. 

XLIV. D’aucuns faiz espirituelz et des mi- 
racles de celi saint homme monseigneur 
saint Loys. 

XLV. Comment il fu requis des Sarrazins 
de renier Dieu sus condition, et d’aucunes 
aventures de celi temps. 

XLVI. Des miracles qui avindrent aprés sa 
mort, et premiérement de ceulz qui avin- 
drent {la} ou le cuer et la bruille furent 
enterrés. 

XLVII. Des miracles qui avindrent en France. 


* Ms. neis. 

* Le ms. porte par erreur Alain. 

* Le corps du texte omet par dela, ete. 
’ Ms. religieus. 





a ana 


Saab sect ieg 


aa SR hat i hes} ens) 


Toes: 


tm 

















TRADUITE PAR 

XLVIIL. Les miracles que frére Jehan de 
Vignay' vit avenir en Normandie. 

XLIX. Comment !es mesages de l’empe- 
riere des Grex vindrent, avec les mesages 
du roy de France, de Gréce; et d'autres 
mesages des Sarrazins qui vindrent au 
roy en Post. 

.. Comment le roy de Secile? et ceux qui 
faisoient le guet leur coururent sus, et 
comment ii manda couvertement a ceulz 
de lost que il se a{r|massent. 

LI. Ci raconte il le nombre des occis et les 
foles ventances des Sarrazins, et la mort 
du sire de Baucay et de son frere. 

LLIl. Comment nos genz firent un chastel de 
fust pour deffendre Testanc, et mistrent 
barges dedens; et comment le roy et l’ost 
fu armé, et chaciérent les Sarrazins jus- 
ques outre leur tentes. 

LIM. De la mortalité qui fu en Lost et de 
nos et des anemis, et comment il envoie- 
rent mesages a nos genz pour prendre 
tréves. 

LIV. Du discort qui fu entre nos genz pour 
acorder les tréves 

LV. Comment les tréves furent données. 

LVI. Comment nostre hoste se parti de 
Thunes et fist serement de retourner sus 
les Sarrazins quant il seroient renforcies®, 
et de la tourmente de la mer. 

LVI. Comment Odouart, filz du roy d’En- 
gleterre, passa en Syrie et descend: en 
Acre; et comment i! fu navré d'un Has- 
sasis et retourna en sa terre. 

LVI. De la mort du roy de Navarre et de 
la royne, sa fame. 

LIX. Du voiage du roy et de lost, et de la 
fortune de la royne de Navarre; et com- 
ment Guy de Montfort tua Henri, filz du 
conte Richart, frére du roy dEngle- 
terre. 

LX. Comment il entra en Paris, et le pueple 
et les processions‘ li vindrent encontre; 
et comment les reliques de son peére fu- 
rent mises a Saint-Denis. 

XI. Du couronnement diceli roy fait par 
levesque de Soissons. 

LXIl. Comment le roy mena son host sus 
la conté de Foiz. 


‘ On troave plus souvent, dans le manuserit , du \ ignay. 
* Nous suppléons le voi de Secile d’apres le titre de 
chapttre qui est dans le corps de louvrage. . 
' Ms. ellorcies ; le titre qui est dans le corps de lCouvrage 
porte renforciez. 


JEAN 





DU VIGNAY. 7 

LXII. Du conscile celebré a Lyons par 
pape Gregoire, et du mariage du roy a la 
suer du duc de Breben. 

LXIV. De la mort Ferrant d’Espaigne; et 
comment son pére, le roy de Espaigne, 
soustraist le royaume a ses neveus. 

LXV. Du mariage Phelippe, premier filz du 
roy de France, et de la fille au roy de 
Navarre; et comment le roy prist le gou- 
vernement de la terre, et du gouverneur 
qu il envoia en Navarre. 

LXVI. Comment le roy envola secours en 
Navarre le conte d’Artoys et Ymbert de 
Biaujeu. 

LXVII. Comment le secours vint a Panpe- 
lune, et comment ceulz qui tenoient le 
siége s'enfuirent. 

LXVIL. Comment le roy de France fist 
deflier® celi d’Espaigne, et comment il 
assembla son host contre li; et comment 
le roy d’Espaigne le fist deflier par ses 
mesages. 

LXIX. D’aucunes aventures de celi temps. 

L.XX. Encore des aventures de celi temps. 

LXXI. De la mort Pierre de la Broce. 

LXXIf. Comment Marie, fille du roy de Je- 
rusalem et prinche d’Antioche, delessa 
son heritage de Jherusalem a Kalles, roy 
de Secile; et d’aucunes aventures de cell 
temps. 

LAX. Comment les gens de Secile furent 
occis en despit du roy Challes. 

LXXIV. Comment pape Martin escomme- 
nia Pierres de Arragon, et comment le 
secours vint de France. 

LAXV. Comment Kalles, roy de Secile, vint 
au lieu devise, et d’aucuns autres faiz de 
cell. 

LXXVI. Comment Phelippe, lilz de Phelippe 
roy de France, fu fait chevalier et espousa 
sa fame; et de la mort Chatles, roy de 
Secile. 

LXAV EI. Comment Pierres @’Arragon ala au- 
devant de ceuls qui aloient querre la vi- 
taille, et se combati contre eulz. 

LAXVIIL. Comment ; 
parti de Gironde, et de la mort de li. 

LXXIX. Pourquoy frere Jehan du Vignay, 
translateur de ce livre, fist ici fin®. 


le roy de France se 


' Ms. possessions. 
Ms. edelier. 
Nous suppléons, d'apres le corps de Uouvrage, ce der 

ner titre de chapitre, que le copiste a omis de reproduire 
dans la table préliminaire. 














lol. ty 


mab 


8 CHRONIQUE DE PRIMAT, 


Le* premier chapitre. De madame Blanche royne, mére saint Loys I 


Vraiement la royne mere diceulz, qui avoit nom madame Blanche, et estoit 
seur du roy d'Espaigne (laquele estoit a acomparagier a Rebeque par sagesse et 
par suttilleté de nging), g eouverna en ce temps le royaume de France, et non pas 
par ve - feminine, més yertueusement comme s’ele’ fust homme; si que pour 


alegier la douleur que ele ayoit conceue de lencheitivement de ses filz, les un de- 1 


vant diz contes ses filz furent enyoiés a icele, lesquiex firent tant par les perilz de 
mer et de terre que il entrérent en France, et vindrent a leur mére et lacolérent. 

Meés * avant que il partissent de la mer, Guillaume abbé et le couvent du benoit 
saint Denis en France, avec les‘ autres couvens de leur moines, ainsi comme ceus 
qui sont tenus par une prerogative (c'est a dire comme par une seigneurte d’amor) 
a obéir as roys de France, avoient envoie le chantre de leglyse et le tiers prieur 
comme mesages solle *mpnielz a visiter le roy et a enquerre de: son estat”. Lesquelz° 
le roy recut a espec ial | joie comme mesage de son patron; et pour? ce que il es- 
toient lassés de si grant voiage, il les retint longuement avec soy, et leur offri dons 
et monnoie; mes il ne les tei recevoir. Et apres ce, quant il sen voudrent 
venir, il leur donna congié, et les renvoia a lor lieu propre. Et par la grace de 
Dieu qui les menoit, il nagi¢rent a veles estendues parmi les robeurs he mer; et 
sen vindrent sains et deen: el royaume de France, et retournérent a leur eglyse 
et raconterent a labbé et au couvent ce que il avoient fait, et commentil estoit au 
roy. 


Le uw chapitre. Comment l'alee de pastoureauz fu en ce temps 7 
| 1 


Lan de Nostre Seigneur mil. cc. 11, furent aucuns mauves deceveurs du peuple, 
lesquelz, Fen nommoit les mestres des pastours, qui distrent que il avoient pris* 
Vollice de preeschier la croiz du propre commandement de Nostre Seigneur; et 
aucuns de ceus aflermoient que il en avoient avant esté admonestez par la benoite 
Vierge Marie en yision, et pour ce faisoient il porter ensaingnes et baniéres devant 
euls comme prince de lost. Et faisoient paindre les baniéres des ymages cde cele 
vision, que il faingnoient avoir veue (dont il mentoient), si que par ce decevable 
signe de verilé il atraisissent les petis et les simples du pueple en erreur. Laquele 
erreur desloable prist, aprés ce, mauves acroissement; car les pasteurs laissoient les 
bestes és pastis’, et s'en aloient sans saluer pére ne mere. Et de toutes les diverses 
parties du royaume meismement il acouroient, de Breban, de Flandres, de He- 
naut et de Picardie; et venoient par compaignies la ot: il ooient '° que la compaignie 
des autres et le prince de cele erreur estoient venuz. Et ainsi touz jours en accrols- 
sant, furent en brief temps grant multitude de pueple. 

Et entre iceulz s'atapirent souz vestemenz douailles, par dehors (lesquelz es- 
loient par dedens lous ravissables), c'est assavoir aucuns mauvés hommes et per- 


vers, comme larrons, ravisseurs, homicides, qui se mellérent avec eux; més non . 


pas pour fére leur aucun profit'', ne aucune humanité; més pour entendre en 
lombre deulz a larrecins et a rapines, quant il° aroient ou verroient temps cou- 


fly a tet dans le manuscrit : Primat., histoire simple. 
Ces mots doivent étre supprimes : en voici Veaplication. A 
la suite des rubriques des chap. 11, 1111, v, vit,ete. de la 
chronique de Primat, on avait ajouté : hist. plene, mots 
qui ont été gratiés , bien qu’ils soient encore assez apparents. 
—A la suite des rabriques des chap. 1, 111, v111, ele. on 
avail écrit hist. simple , ce qui a été gratté également, sauf 
pour le chap. 1. — Les histoires ou miniatures ainsi annon- 
eées nont généralement pas élé exécutées ; la place méme n’en 
a pas été réservée; dou uf suit que ces indications devaient 
servir pour Vexdcution d'un autre manuserit, ou qu'elles 
ont été reproduites d'aprés un exemplaire plus orné, peut- 
étre celui qui ful présenté d Jeanne de Bourgogne. — En 
téte du premier chapitre, il y a une petite miniature (est-ce 


la une histoire simple?) ou l'on voit un moine conversant 
avec deua chevaliers qui semblent prendre congé de lui. 
* Ms. cele; le copiste a souvent écrit par erreur ce au 
lieu de se. 
* Voy. t. XX, p. 555 a. 
Ms. ses. 
' G. de Nangis parle des presents qu ‘tls offrirent au roi. 
Ms. — 
Voy. t. XX, p. 553 e — 554 d. Le récit de Primat 
est plus complet que celui de G. de Nangis. 
* Ms. pres. 
» Ms. petis. 
'° Ms. oient. 
" C'est-a-dire, le profit de ceux quils entrainaient. 





" 


oon Ha alae tape ia 


Hee SBS Rats Met. 


¢ 
s 
4 
¢ 
ae 
Se 
i 








I 


C 


eae ee ets eer 


Spot pig EE 


* 


> 


ies oe 





~ 


TRADUITE PAR JEAN DU VIGNAY-. 4) 

. venable a faire lewr mauyestié, si comme | issue ensuiant approuvera. Et st comme 
les greigneurs d'iceulz princes de ce tres escommenié conseil demenoient le simple 
pueple i leur volenté, et virent que il estoient enrichiz par tres grant habondance 
(et en tant que quant il passoient par les villes et par les chastiaus, il en y avoit a 
poine nul qui ne les doubtast quant il les véoient ja eslevez en grant orgueil et 

; avec divers instrumens d’'armeures ; et aloient par compaignies, et il por toient 
diverses armeures, espées, ee he et une manieéres d armes qui soni dites en 
France haches lorroises, pennars et pis devant, et mal desriére'); et donc commen- 
ciérent petit et petit aler en novéle heresie et enveloper le pueple en trés escom- 
meniée erreur; quer il espousoient 1x hommes a une fame aussi comme par alliance 
de mariage; et si ne savoient aucune foiz dont il estoient. Et si est certam que ma- 
riage ne doit estre fait fors que par main de prestre, et que 111 bans soient sollemp- 
walla nt publiés en léglise, si comme il est de coustume. Et avec ce il donnoient 
les croiz de leur propres mains, et absoloient ceus qui les recevoient de tous leur 
pechiez. Et se vantoient que il rendroient as aveugles” veue, et redreceroient les 


» ese lopés et les impotens, et rendroient a sante les tourmentés de toutes maladies. 


Et fu chose merveilleuse; car le pueple lay fu trés prest a croire la vanite dle ceste 
fausse religion et consentant a l'oppinion de leur erreur; et estoit si lié en cele 
chetive maloustd que il les appeloient et disoient que il estoient sains hommes. Et 
quant il les recevyoient a disner avec eulz, i! en y avoit aucuns qui n avoient pas 
: honte de affermer que les viandes n ‘apetic oient point en leur tables, més en accrois- 
soient plus. 
Les clers et les trés sages docteurs, qui reputoient les folies et leur yanités aussi 
comme noient, si avoient p itié de la maleurté et de lerreur du pueple; si estoient 
contraires 4 leur amonnestemenz pour |’esmouvement du commun; més le pueple, 
qui ne souffroit pas leur* reprenemens, se eschaufa en si grantire contre le clergié 
que il disoient fermement que ces malefices estoient Hi hommes, et que le cler- 
oie par envie disoit iceulz estre mauves et despire le bien. Et done en decevant 
ainssi les gens vindrent a Paris; et pour ce que la est le siége de la royal majesté et 
que la est ‘ie greigneur poissance du bras seculier, il duchiatonn* que leur fais ne 
fussent examinés, et que il ne trouvassent contrariété a leur felonnie plus que en 
ces autres cités : quar il avoient oi que illec sordoit la fontaine des vir ars liberaus, 
et grant habondance des sages de la faculté de theologie. Més* Blanche royne, qui 
nda gouvernoit seule le royaume par aevediinion sagesce, par aventure ne sot 
pas hoses erreur; ou elle les en lessa ainsi aler pour [ce] que? en aventure ele espe- 
reroit que il feroient aucune aide au roy Loys, son filz, qui demouroit encore ou- 
tremer. Et quant il orent passé Paris, il cuidiérent estre esc hapés de touz perilz; 
et se vantolent que il estoient bons hommes, etl arguoient par ceste reson que quant 
il furent a Paris, qui est fontaine de foi et de sagesce, il n’avoient onques esté 
contredis de nul. Et done commenciérent plus forment a espandre leur erreurs, 
et a entendre entre eulz plus curieusement a rapines et a larrecins. Kt quant il fu- 
rent entré en la cité d’Orliens, il pristrent bataille avec les clers de l'universite, si 
que il furent tués pluseurs de cele compaignie et tuérent aussi pluseurs des clers. 
Et apres ce, quant il furent entrés en Berri, il se espartirent ¢a et la par cele ré- 
gion; et si comme il faisoient trés apertement entre eulz larrecins et homicides, 
dlouze de ces mestres qui avoient dleceus les simples, furent pris en larrecin et en 
homicide 4 une ville qui a nom Cone; et selong la deserte de leur fait il furent 
pendus au gibet. Et un mestre qui estoit de Hongrie, si se torna a Bourges la cité 
avec grant multitude des siens; et.se commenciérent cruelment a forsener contre 
les Juis, et despecoient leur livres, et ravissoient la peccune” et les henas d'argent 


. Ciceuls. Et done quant le commun de la ville vit ceste chose, et que il destruioient 


' C’est-d-dire haches lorroises (danoises ou norroises ‘ Tout ce passage, Gf. la fin de Valinéa, a été coprd 

qui sont poignards et pies par devant, et maillets par par G. de Nangis (p. 554 « 
derrivre. ’ Au lieu de non suo catia, .. sed quia, gu’on lit ter 
Ws. et aveugles dans le texte latin, il faudrait probablement non sciens er- 


Vs. deboutoient rorem..... seu quia 


TOME 





NNT. 


"194d 


3 fol. 1go 


rgd b. 


10 CHRONIQUE DE PRIMAT, 


en tel meniére les Juis, qui estoient en la garde du roy, il firent clorre les portes : 


de la cité pour vengier l'injure du roy faite aus Juis; mes ceulz froisvirent les se- 
reures des portes et les verrous 4 congniées, et issirent aus champs; et les bourjois 
les suirent a cheval. Desquelz bourjois l'un assailli le mestre, qui avoit sachié 
s'espée et s'appareilloit 4 deffendre; et le bourjois le feri de la hante' et le navra el 
costé; més il ne chai pas tantost devant que un autre bourjois se hasta de venir 
4 li, qui li perga les entrailles de la poitrine du coup d'une lance. Et done quant 
le mestre fu trebuchié a terre, il le depeci¢rent membre a membre; et occistrent 
ses compaignons des glaives, fors ceus qui orent remeéde de mort par fuir s’en’. 
Et done ainsi celle fausse croiserie retorna petit et petit a noient; et touz ceus qui 
les avoient soustenuz furent deceus; et cil qui avoient mis esperance en eus furent 
deffraudeis de leur espoir. 


Le um chapitre. De la mort de Blanche royne, et de l'alosement Kalles, conte d’Angiers. 
| y 8 


Et un pou de temps aprés, c'est assavoir I'an mil. cc. tm’, quant les 1 contes 
Alfons et Kalles furent retournés des parties d’outremer, Blanche royne, mére 
diceulz, qui estoit a Paris, rendi a nature le tréu de mort; et eslut sa sepulture en 
l'abbaie de Mal Bisson, qui estoit abbaie de nonnains que elle avoit fondée delez 
Pontoise’. De laquele Alfons et Kalles, contes, avec grant multitude de barons 
greigneurs, pristrent le corps, et le portérent a l'eglise Saint Denis; et mistrent 
la biére el milicu du cuer de leglise; et fu toute la nuit veillie illec 4 grant lumi- 
naire. Et au matin, le couvent celebra loffice des mors et la sollempnité des messes 
honnourablement. Et donc il repristrent arri¢re la biére, et la portérent les devans° 
diz barons jusques a cele abbaie, qui est loing de Saint Denis a xu mille; et Ja 
mistrent a en sa sepulture si honnorablement comme il appartint. 

t° donc pour ce que Lois, premier et ainsné filz, et Phelippe*, son frére, qui 
regut puis le royaume, que le pére avoit laissez en la garde de Blanche, sa mere, 
n’estoient encore pas convenables en ce temps a soustenir le gouvernement du 
royaume, le gouvernement du royaume vint en la main de Alphons et de Kalle 
quant a temps. 

Et’ adonc jusques a celi temps, il n’estoit encore point de renommée de la cheva- 
lerie nedu courage de Kalles, conte d'Angiers; més pour ce que la lumiere estoit atapie 
souz le moueul *, et pour ce que il ne li appartenoit pas mesmement aussi comme a 
celi qui estoit mis souz la garde de sa mére, a hanter chevalerie el temps de sa ge- 
nesce. Mes aprés ce, quant il fu el jugement de sa propre volenté, il eslut plus a 
hanter chevalerie que il ne fist demourer a l’ostel sanz gloire et estre yuit de toute 
renommeée. Kt adonc commenga il a hanter l'usage du tournoiement et des armes 
souvent, si que par la chevalerie, que il portoit en son grant courage et en son cuer, 
fu demoustrée en pou de temps et approuvée par dehors par sa force; et son nom 
fu renommeé honnourablement, et non pas tant seulement en France, més entre 
les diverses nations des pueples, et non pas sanz deserte. 


Le un chapitre. Du contens de la contesse de Flandres et de Jehan, son filz, 
et comment elle donna la conté 4 Kalles de Anjou. 


En° celi temps, fu meu grant descort entre la contesse de Flandres et Johan, 
son filz, conte de Henaut, pour la conté de Henaut; quer celi Johan vouloit pour- 
seoir la conté tant comme seue propre, et la contesse li deffendoit et disoit au 
contraire que il ne le devoit pas fére, si comme elle disoit, [ne] tant comme elle 


vivoit entrer en la possession de sa conté. Et le descort crut tant entre la mére et 


' Bois de lance. * On retrouve plus loin devans pour devant. 
? Ms. cen. * Voy. t. XX, p. 355 b. c. 
C'est en 1252 que mourut Blanche de Castille. ( Voyez ’ Alinda omis par G. de Nanqis. 
t. XXI, p. 576 f, n. 3.) * Boisseau, de modiolus ow de muiolus; il faut peut- 
* Voy. t. XX, p. 384 aet 555 b. Les détails qui sui- étre lire moiieul. 


vent manquent dans G de Nangis ' Voy. t. XX, p. 955 d 





3 


a 


— 
-_ 














A 


~ 


— 


G 











TRADUITE PAR JEAN DU VIGNAY. 11 
le filz, que le filz s'appareilloit approprier a-soy par fait d’armes te droit que il 
disoit estre sien. Et la mére semblablement proposoit reprendre sa force par 
force d'armes; car il ne la vouloit pas tant seulement jeter hors de la conté de 
Henaut, més la vouloit du tout desheriter et essillier de la conté de Flandres. Et 
donc la contesse apella en son aide Kalles, conte d’Anjou, et le mist en possession 
de la conté* de Henaut et li donna du tout en tout, par tel convenant que il retien- 
droit a li perpetuelment la conté de Henaut, et que il la garderoit et deffendroit 
bien et em pais el droit de la conte de Flandres, que ele pourseoit et avoit porsis 
jusques a ore, ou la feroit garder par l'auctorité et la poissance royal. 

Et' done la conté ainsi receue, le conte Kalles envoia a Vallencenes, qui est la 
plus noble cité et le souverain siége de Henaut, c'est assavoir grant garnisons de 
chevaliers; et y envoia Hue de Baugay, capitaine, lequel prist et saisi l'entrée des 
portes et la forteresse contre la volenté de ceulz de la ville, qui li estoient con- 
traires. Entretant le conte Kalle, du congié royal, assembla grant effors de Fran- 
cois, qui furent estimés, si comme nous oimes, a 1 mille hommes d’armes; et entra 
poissanment en la conté de Henaut, et asseja moult de forteresces, et au desrenier 
les prist il en sa subjection. Més Jehan de Henaut, filz de la contesse, ne se reposa 
pas entretant; quer comme il estoit de noble parenté et né de haut sanc, tant de 
ceus d’Alemengne comme de France, il assembla avec li grant host au contraire; 
desquelz Houlequin de Horlande estoit aussi comme capitaine, qui avant ce ayoit 


: esté couronné roy d’Alemengne. Et si comme il furent venuz devant Valencenes, 


Hue de Baucai, capitaine pour le conte, Pierres de Blemu?, et aucuns autres ou- 
vrirent les portes par leur fole hardiesce pour faire assaut aus autres, et issirent. 
Et se combatirent aucun pou devant les portes; et quant il virent le peril qui leur 
povoit avenir, si se retraitrent arriere a force dedens Ia ville. Et wt de lost des 


* anemis, qui avoit nom Stradiot, trespassa a force parmi eulz par sa fole hardiesce, 


et escrioit tant comme il poyoit je ne say quel baniere, et entra jusques és portes de 
la forteresce; més tantost les portes couleices chairent de haut, si que il fu retenu 
dedens. j 

Et* quant le conte Kalles congnut la chose par novelles que si grant ost estoit 
assemblé contre li et estoit ja venu devant Valencenes, si se doubta aucun pou de 
ces cheyaliers que il avoit” envoiez 1a a la deffense de la ville, et mesmement pour la 
traison des bourjois, que il doubtoit pour ce que il li estoient contraires. Et pour 
ce leur enyoia il en aide Loys, conte de Vandome, homme noble en armes, avec 
aucunes autres baniéres que i! portoient avec euls. Etsi comme il commenciérent 
4 aprochier la ville, il firent desploier leur baniéres que il portoient avec eulz, pour 
ce que les contes de leur partie qui estoient 1a en garnison, les apperceussent et 
avissassent par les signes des armes, et que entretant il ouvrissent les portes. Et 
ainsi les portes furent ouvertes, et il entrérent yoiant leur anemis; quar les ane- 
mis ne se povoient combatre avec euls pour l'eaue du flueve d’Escaut*, qui couroit 
el milieu d’eulz. Et entretant le conte Kalles estoit devant un chastel quia nom Mons, 
et estoit a siége avec son ost; et assailloit forment une tour, et la deboutoit souvent 
par les coups des perriéres. 

Et® done Houlequin de Horlande, roy d’Alemaigne, Henri conte de Lucemboure 
et autres princes de lost des anemis, pour ce que selon la maniére de la gent de 
celi pais ne povoient pas longuement amenistrer viandes et gages a leur host, si 
eslurent pour le miex ou a tantost se combatre ou a partir sen tantost; quar quant 
viande et despens leur failloit, il n'i povoient plus demourer. Et pour ce mandé- 
rent il au conte Kalles certain jour de bataille; et le conte, tant comme a li estoit, 
leur ottroia agreablement. Toute foiz, si comme il appartenoit, il out conseil avec 


_ ses barons, desquelz les ereigneurs et les plus poissans appartenoient a Jehan de 


Henaut par aflinité de lignage, et trouva autre chose en leur conseil; quer il sous- 
tenoient la partie de Jehan couvertement. Et toutefoiz au derrenier, il donnérent 
Voy. >.>. 9 )- 555 d. — 556 a Voy.t. XX p- 5D6 a. 


* Ce surnom pourrail éire tire de Blenur pres Biscop ‘ Ms. decauci; Guill. de Nanqis ultra Scaldum 
canton d Ecouen ( Seine-et-Oise Voy. t. AX. p. 956 a. b 





° . 
iqo ¢ 


i 


19d d. 








* fol. 196. 


* 196 b. 


© Arnoul IL 


12 CHRONIQUE DE PRIMAT, 


conseil au conte Kalles, qui forment convoitoit la bataille, que tréves fussent pri- 


ses d'une partie et d’autre sus esperance de pais, et que chascun eust son droit sauf 
en toutes choses, si tant d’occisions de gent, tant de meschiés de batailles fussent 
eschivées par le conseil* des bons. Laquel chose fu faite, més ce ne fu pas toute- 
voies du gré du conte; més il li convenoit ainsi faire pour ce que il sentoit que les 
greigneurs de son host, si comme le conte de Blois, le conte de Saint Pol, le 
sire de Couci et pluseurs autres, qui amoient Johan de Henaut comme leur 
cousin, si chanceloient en son conseil. 

Et' done quant les tréves furent données, et l'un et l'autre host se departoit; 
més les anemis, comme ravisseurs plains de mauvése foy, par aventure contrains 
par force de necessité, et contre le droit des tréves, ravirent aucuns sommiers qui 
estoient loing de lost; laquel chose leur fu plus a reprenche® de larrecin que a 
loenge, si comme il fu jugié de touz. 

Et* donc aprés ce, quant le filz de pais et de concorde Lois, roy de France, fu 
retorné en son royaume des parties d’outremer, et les tréves duroient encore, si 
ordena la pais entre les parties en tel maniére que Kalles, vousist ou non, restabli a 
la contesse sa conté de Henaut, laquelle il tenoit j4 pour grant partie comme seue. 
Et ainsi celi filz de pais noua ensemble la mére et le filz par le lien de pais, etaffina 


les perilz de cele guerre. 
Le v° chapitre. Des aventures de celi temps, et comment cele contesse ala en Horlande. 


Enyiron ce temps, qui fu l'an de Nostre Seigneur mil cc. Lv ‘, fu grant cheti- 
voison et maleureuse, et reprouche perpetuel és parties de Horlande, tant du pueple 
de la chevalerie de Flandres comme des communes. Laquel chose fu aus anemis 
gloire sans loange, car il orent victoire par subtilleté et par malice plus que autre- 
ment. Quer la contesse de Flandres apparilla grant navire contre Florent, prince 
de Horlande, tant que elle fu veue couvrir la mer aussi comme toute de ses nés; es- 
queles len portoit pueple sanz nombre, tant de la chevalerie de Flandres comme 
des communes. Et si comme il s'applicassent a descendre en la terre des anemis, il 
ne s'assemblérent pas ensemble a un port, mais estoit une neif loing separée de l’au- 
tre, Laquel chose fu a eus meisme maticre de leur perte, et as anemis avantage de 
les decevoir. Et les anemis, qui n'avoient que v.c chevaliers contre si grant cheva- 
lerie et multitude de pueple et de communes, virent bien que il ne povoient en 
nulle maniére soulfire a soustenir la chevalerie du conte de Guygnes*, qui venoit és 
premieres neis. Et donc furent mis en desespoir, tant que l'un d’euls, qui estoit sage 
du mestier de la mer et estoit grant parlier, entra en une nacéle pour donner 
pouour aus anemis, et vint jusques a la nef du conte. Et donc l'apela de sa nacéle, 
et dist que il 'amoit moult pour ce mesmement que il liavoit donné de ses ° deniers 
pluseurs foiz quant il estoit venu au tornoy en France; et que se il ne prenoit tant 
conseil en li et de sa gent, il ne pourroit en nulle maniére eschiver que il ne [ust 
tantost occis ou pris des anemis. Quer, si comme il disoit, les anemis (que il racon- 


toit celi et cel autre, qui n’i estoient pas) estoient la 4 grant multitude de genz ar- . 


més, leur courroient sus, si comme il istroient des neis. Et le conte, qui estoit 
simple dés son enfance, crut les parolles fallacieuses d’iceli, et fu espuante, je ne 
sai par quel pouour; si li rendi laidement s'espée. Et les bons chevaliers esleus 
en armes qui estoient avec li, si li contredisoient et l'en blasmoient; et disoient que 
cestoit grant honte a li et reprouche a touz jours, que li armé, et qui avoit si bone 
chevalerie avec soi, rendoit s'espée a un chevalier mescongneu et tout desarmé. Et 
toutefoiz il acompli la volenté que il avoit conceue une foiz, et rendi s'eSpeée a ce 
chevalier; et touz les autres aussi rendirent leur espées. Et donc celi, par bataille 


1 ’ . ’ r . . . ’ ‘ > , . 
Alinéa omis par G. de Nanyis. taille de Walcheren. Primat prétend qu'on ne s'est point 


*~ Reproche; i y a d'autres exemples de reprenche. battu, et qu'il a suffi d'une ruse de querre pour décider du 
* Voy. t. XX, p. 555 b. sort des Flamands. Mais son récit s‘applique plus vraisem 
* G. de Nangis, dont le récit n'a d’ailleurs pas de rapport —_blablement @ des pourparlers qui purent avoir liea quand 
avec celui de Primat, date aussi de 1255 cette expédition , leur perte avait déja été décidée par le sort des armes. 
qui eut lew en.1253, ct se termina le 4 jaillet par la ba * Ms. ces , 


A 


G 


<b oe 





NES A. 


ee ” . . 
ee eee 





= Ca ea hh 


~ 
- 


TRADUITE PAR JEAN DU VIGNAY. 13 
a de langue et non pas de glaive, out tout seul la victoire du conte et de toute cele 
noble cheveliais. Et ainsi cele petitesce des anemis printrent les despoilles, et en- 
menérent ceuls enchetivés en liens. 
Et quant ce fu fait, celi chevalier qui avoit deceu le conte avec mout d'autres 
armés, entra en sa naif, et se hasta d'aler en la nef au conte du Bar, et l'apella 
b orgueilleusement plus* que il ne souloit 4 haute voiz, et dist que li et touz ceuls 
qui avec li estoient rendissent leur espées comme le conte de Guygnes avoit fait, 
ou que il mourroient tantost tretouz a glaives. Més il ne crurent pas tantost a 
celi grant parler, més sappareillérent a “dellendee. jusques a tant que il virent 
venir les anemis, et que il sorent que le conte de Guygnes sestoit rendu a ses 
c¢ anemis, li et sa bonne chevalerie. Et donc ore a primes furent il mis en souverain 
desespoir, et se rendirent enchetivés comime les autres. Et 1a avec le conte du Bar 
furent pris aucuns chevaliers de France, si comme Herart de Valeri et autres, 
desquelz le‘nom et la chevalerie estoit renommée, que cele maleurée fortune 
mena en chetivoison avec les autres. Et quant ceulz ci et les 11 premieres neis furent 


D mises en leur seigneurie, les anemis orent plus legiérement victoire des autres 


en semblable maniére. Et 1a fu si grant subjection d’enchetivés, et de nobles et 
de pietons, que se aticun povoit desclarier la verité du nombre, quiconques I’or- 
roit dire seroit tout esbahi. Et entretant vindrent aucuns hasene de Alemaingne 
et de Frise’, et des autres regions prouchaines; et non pas tant seulement pour 
gE faire aide au prince de Horlande, més pour esperance de gaeng. Et quant il 
oirent que cil de Flandres s'estoient appliqués avec tant de neis és prochains ri- 
vages, si ravirent touz les prisons deyers eulz, nobles et non nobles. Et 1a fu le 
conte du Bar pris, li contes de Cleves, Herart de Valeri, lesquelz furent moult 
longuement tenuz en liens; et toutefoiz au desrenier issirent il de cele prison par 
F pris de reencon. 


Le vi‘ chapitre. Comment Kalles fu seigneur de Marceille, 
et comment il se rebelliérent contre li. 


Environ ce temps”, Kalles, conte d’Anjou, tenoit la seigneurie de Marceille la 
cite; et estoient ses gens et ofliciers dedens el nom de li comme de leur seigneur. 
; Et tant que les bourjois de cele cité, qui’ estoit trés plenteureuse et les bourjois 
trés riches, virent, si comme il leur estoit avis, que il estoient forment grevés de 
ceuls qui les gouvernoient el nom du conte Kalles; et pour ce que il n’avoient avant 
acoustumé en nulle maniére a estre grevés des autres contes de Prouvence ancei- 
seurs de celi conte, si se revelérent contre li et se voudrent metre hors de sa sei- 
gneurie, el pristrent et tuérent et mistrent hors les gens de celi seigneur, et firent 
mout d'autres pluseurs choses qui’ tournérent el prejudice de li. Et done quant 
le roy de France Loys, son fréere, fu venu d’outremer, le conte Kalles, conforté et 
soustenu par l'aide des Francois, assambla grant host et sen ala a Marceille, et 
asseja la ville et assailli par.mout de fois, et fu illec aucun pou de temps logié 
devant la ville, li et son host. Et cil de la ville. par le grant orgueil et la trés grant 
richesce d'euls, se deffendirent tant comme il pourent; quer il doubtoient forment 
revenir en sa subjection. Et toutefoiz, non contraitant la deffense ne la richesce 
Wiceulz, le conte Kalles fist tant en brief temps que il afama la dite cité. ; 
Et done quant les bourjois virent que il ne se povoient plus tenir, il envoiérent 
K mesage au conte Kalles que il les youlsist recevoir 4 merci, sanz ce que nul de Tost 
de|s] nos peust say oir que il fussent afamés en la ville; nnemens pour ce que il 
doubtoient que il n’en eussent aucuns recois ou conduis par lesquiex il povoient 
louz jours avoir aucuns secours par l’eaue. Et pour la cause de ce, les recut plus 


' Guillaume de Nangis fait venir ici avec ies Frisons le seillais dans sa Chronique , l'une en 1257 (t. XX p. 557), 


comle de Guines , qu'il a nommé anparavant parmi les vain- l'autre en 1262 (p. 55y a.b.). Dans la Vie de saint Louis, 
cus (t. XX, p- 556 e), ef qui fut en effet au nombre des au contraire , il place a Van 1257 (p- 410 a.b.e.) son récu 
salemadiane de 1262. 


Guillaume de Nangis distingue deux révoltes des Mar- * Ms. qu'il. 


b 


196 ¢. 


196 d. 








| 
' 
t 
' ; 
: 
‘ 
' 


* fol. 197 


* 197 b. 


14 CHRONIQUE DE PRIMAT, 


tost le conte en sa merci; et donc vindrent a li touz ceulz de la cité en lost du conte, A 


devant sa tente, touz desarmés. Et pour la traison que il avoient faite de tuer 
ses genz et occire, il fist cerchier la ville toute, que il n’eust' fait aucune 
traison ou aguet pour li decevoir; que il estoit prince subtil et avisé en ses fais. 
Et donc apres sen entra en la ville et la mist du tout en sa* subjection et en 
sa seigneurie, si comme il li plot 3 4 ordener. Et pour ce que il se douloient du 
grief, | si comme il disoient, qui leur’ avoit esté fait par ses officiers, il enquist 
deuement de la cause, tant par ceulz de la ville comme par les marcheans et 
ceulz de dehors qui hantoient la ville, comme par aucun des siens qui s’en estoient 
fuis et trestornés el temps que ceulz de la ville avoient occis les autres. Et donc la 
verité du fait seue, il puni cil qui estoient a punir, et en tel maniére que la puni- 
tion d'iceuls fu tenue des autres pour essample; et donc sen parti avec son host, 
et la ville remaint en sa subjection et seigneurie. 


Le yu chapitre. Comme le roy Loys demoura outremer et fist reparier pluseurs cités. 


Tant* comme ces choses et pluseurs autres fussent demenées “, lesqueles se- 
roient longues 4 meitre ici, le roy Loys, homme trés crestien et noble en toute 
honnesté de bonnes meurs, demoura el royaume de Jerusalem; quer il ne vou- 
loit pas la Terre sainte, qui estoit en mout grant desconfort, lessier sans capitaine 
entre les anemis de la croiz, si que iceulz eslevez par si grans aventures sous- 


meissent les cités (qui estoient ja mises a si grant force a la loy de Dieu) de rechief 


4 leur subjection, et ne boutassent hors du tout en tout les crestiens de la Terre 
de promission. Et pour ce despendi il 4 bien pou v années du temps puis que il fu 
delivré, c'est assavoir en Acre et és forteresces que la crestienté poursoioit, avant 
que il proposast rapasser outre en la terre de sa nativité. Més en ces v ans il ne 
menja pas son pain oisicus, més fist appareillier la cité d'Acre et le chastel qui 
est dit Cayphas, c'est assavoir les tours qui estoient trebuchiées; ct fist aussi re- 
parer 11 autres cités de murs et de tours a ses propres despens : ce furent les 
cités de Japheth, de Cesarée et de Syndonie; et les renfor¢a trés forment pour 
soustenir les assaus des anemis. 

Pour’ laquel chose les princes’ des Sarrasins se merveilloient trés forment, et 
ne cuidoient pas que le plus puissant prince de tout le monde peust souffire a 
faire tant de despens, aprés les soudées de si grant host, et aprés ce que il avoit 
perdu tant de garnisons et paié sa reempcon : et faisoit a forcible povoir caindre 
les cités de nouveaus murs entre ses anemis, et reparer les autres fautes et trebu- 
cheures des autres cités a ses° propres cous et despens. Et donc pluseurs admiraus 
se merveilloient du grant courage de son cuer et de la fermeté de li, et li portoient 
bone volenté en tant comme i) li plaisoit 4 euls recevoir, si comme les mescreans 
sentreportent compaignic par entrechangables amitiés’. Et donc pluseurs d’iceuls 
(aussi comme environ v. ¢) delessiérent ‘aslo puante loy de Mahommeth et s'en 
acourirent 4 li. Et il avoient esté premi¢rement entroduis des fréres Preescheurs 


et des fréres Meneurs, et entroduis en l'ensaignement de la foy; et apres ce . 


il furent renovelés par le saint baptesme de salu en Jhesu Crist. Ne il n ‘aparoit 
pas que ceste chose il feissent adonc sous ® fainte simulation; car ils firent leur 
capitaine d'un qui estoit crestien dés senfance, et faisoient fous meisme une 
propre bataille contre les Sarrasins, et se metoient parmi les voies encontre les 
perilz diceuls, et froissoient les premiers ct villes et mesons, et enhardissoient les 
nos a faire aussi; et, au retour, il soustenoient les derreniers forciblement les 
assaus des Sarrasins. 

Kt adone quant ces choses orent esté faites et l’estat de la Terre sainte fu resta- 


' Ll faudrait plutét que il n’eussent. Le traducteur n'a pas saisi le sens du texte latin (t. XX, 


* Ms. leuer. p- 384 d) qui signifie : et en tant comme il li plaisoit 
Voyez t. XX, p. 384 b. c. a euls recevoir, euls mescréans, s‘attachoient a lui par 
* Ms. demees. mutuelles amitiés. La fin de l'alinéa manque dans Guil- 
Voy. t. XX, p. 386. d laume de Nangis. 
Ms. ces * Ms. sans. 


a 
w 


~ 


~ 


I 





* Ssinapiohlleeas PY 


See te ta eee 




















FRADUITE PAR JEAN DU VIGNAY. 15 
a bli le miex que il pout, le roy establi pour gouvernecur ‘en la Terre sainte dedans 
la cité d’Acre, c'est assavoir noble homme sage et loial et.preus en armes Gyefroi 
de Sargines®, gouverneur de touz, en seamen que touz obéissent a li pour le 
profit commun. Et celi, tant comme il fu en vie, fist assez loablement la chose. 
Adone® le roy appareilla son navire, et commenda les bons crestiens a Dieu, 
ceuls qui demouroient el royaume de Syrie; et monta en sa neif pour retorner® 
en France. Et donc les velles mises au vent, il se parti du port d’Acre, et ainsi 
navigant par mer vint devant I'ylle de Cypre, et la fu il en peril de mort; quer 
la neif courant de grant force a plain trefs par la mer, frotta 4 une roche qui es- 
toit couverte en la mer, si que elle croissi : laquelle chose est le souverain peril a 
; neif courant par mer. Et toutefoiz Dieu le garda et sauva la neif; qu’ele ne fu pas 
froisie , més passa outre tant que elle vint prés dune ylle qui est appelée Pente- 
nalle‘; et aprés passa par devant 1 roches dont l'une est appelée Thorel et l'autre 
Vache, lesqueles apperissoient de bien loing, et sont ainsi appelées pour ce que 
il representent la fourme de telz bestes 4 ceus qui nagent par la mer et les voient 
de loing. Et de la vindrent a nage en une autre ylle qui est appelée la Lampieuse °; 
et la furent detenus pour pouour de tempeste, et descendirent leur voilles par le 
conseil des mariniers. Et donc le roy commanda a ancrer les neis pres de cele 
ylle, et descendirent en cele ylle; et ni pourent trouver nulle chose qui leur fust 
necessaire , fors connins et eaue fresche. Et de la orent temps assez soue! et paisible, 
£ et nagiérent au conduit de Dieu jusquez au port qui est appelé d’Ahives® en la 
terre de Prouvence. Et donc issirent des perilz de la mer, esquelz il avoient de- 
mouré environ XI semaines, et mistrent hors les chevaus et les autres choses, et 
vindrent chevauchant | jusques 4 Beaucaire. Et donc le roy de France trespassa les 
contrées des Gothes’, et s'en vinten France. Et apres ce, le plus tost que il pout, 
v il visita, li et ses corypaignons, saint Denis son patron mout humblement; et li 
rendi grace de tout, et tonnora de mout beaus dons de paremens de soie. 


— 
we 


~ 


_ 
— 


Le vin’ chapitre. Comment le roy fist appeler le sire de Couci devant [li] 
pour les enfans qu'il avoit fait pendre ». 


Pluseurs ceuvres de pitie que il fist demoustrércnt au monde que il fu apres; 
car dés les commencemens de son enfance > jusques au temps de son pelerinage, 
nourriseur de honnesté, garda innocence et justice; et apres cc que il fu re- 
tourné, il se estudia 4 garder et honnorer les de toute sa diligence. Et ceste chose 
apparut bien el fait de Enguerren de Couci; car comme il fust homme (le si noble 
parage que touz les s plus naliles princes du royaume li appartenoient par lignage, 
et encore peut il a paine faire tant en la fin que il rachetast sa vie par Renae tay sa 
monnoie as povres, pour ce que il avoit forfait en la mort des enfans que il 
avoil fait pendre. Quer’ m1 nobles enfans de Flandres estoient en l'abbaie de 
Saint Nicholas du Bois, qui ayoient este la envoiés pour apr endre le langage de 
France; lesquiex, si comme il s'aloient esbatant et jouant, et (si comme aucuns 
racontent) en traiant de leurs ars et de leurs saiettes aus connins parmi les bois 
au sire de Couci, si que les forestiers les trouverent et les prinstrent; et quant il 
les orent mené en prison, les serjans raporterent au seigneur ce que il avoient 
fait. Et le seigneur tantost, sanz congnoistre la cause ne l’aage, donna estordie- 
ment sentence que il fusset* pendus, et les fist pendre. Entre ces choses l'abbé de 


G 


- 


k Saint Nicholas, en qui garde il estoient avant enyoiez, ct Giles le Brun, conestable 


' Voy. t. XX, p. 386 e. cette legon tient a la fois du latin Arew et du francais 
* Ms. Sargince. Hyeres. 
Voy. t. XX, p. 388 a. b.c. Guillaume de Nangis com- ” C'est-a-dire le Languedoc ; dans le texte latin, Gotho- 
bine ici le texte de Primat avec celui de G. de Beaulieu. rum finibus peragratis. 
* Pentellaria ou Pantalarée; ms. Pencevalle; Joinville , * Le méme fait est raconté par le Confesseur de la reine 
Pantennelée. Le (cate difjére encore ici de G. de Nangis. Varquerite (t. XX, p. 113 e); mais le récit de Primat 
* La flotte avait relaché a Lampedouse d’abord, puis a s‘aecorde surtout avec celui de Guillaume de Nangis.(T.XX 
Pantalarée. p. 398 ¢ — foo a.) 
On pourrait également lire da Hires ou Dahires ; c'est C'est ict que commence lemprant de Guillaume de 


iusst la lecon de Guillaume de Nangis (t. XX. p. 388 d) Vangis. 





1g7¢ 








i 
f 


ful. 198. 


* 1oSb 


i6 CHRONIQUE DE PRIMAT, 


de I rance, duquel lignage len disoit que un des enfans estoit, apporterent trés 

crucusement et 4 grant. instance la complainte au roy. Et adonce le roy fist apeler 
pour ceste chose le sire de Couci 4 court pour respondre sus le cas de si grant fe- 
lonnie. Lequel venu en la presence du roy dist que il ne devoit pas estre contraint 
4 respondre, més devoit estre jugié selonc coustume par les pers de France com 
baron. Més pour ce que il fut prouvé contre li, par les fais ja en avant qui avoient 
esté fais de la court, que la terre de Boves' et de Gournay , qui avoit esté depecie, 

par partie de fréres, emportoit la seigneurie de la baronnie, et donc le negoce 
pendant en tel estat, le [roi] fist prendre le seigneur de Couci, et non pas par* les 
pers ne par les chevaliers, més par les vallés de la sale; et fist mener au Louvre 
en prison et le fist 1a garder, et li establi jour quant touz les barons du royaume 
y seroient. 

Et done fist assembler touz les barons, et quant il furent assemblez, il fist ame- 
ner le seigneur de Couci el milieu de touz; et dont le contraint le roy a respondre 
sus le devant dit cas. Et donc par la volenté du roy il assembla a son conseil touz 
les barons de son lignage; et donc out 1a si grant noblesce du lignage de li que le 
roy demoura a bien pou tout seul fors que de son conseil; quer adonc le roy ne 
congnoissoit que il en y eust tant qui fussent de la suite de son parente. Et ce estoit 
festente du roy de } jugier juste jugement sanz flechir, si que il fust puni d’autel 
poine et condempné 4 mort semblable. Et donc fu a grant poine ordené avec 
le roy, par les proiei es et requeste des barons, que il sacheterolt sa vie de x cenz 
mille livres” ou environ; et que il feroit fere n chapelles pour les ames des enfans, 
ot len celebreroit touz jours més. Més celi vrai ami et cultiveur de droiture, c'est 
assavoir Loys roy de France, si ne mist pas cele monnoie en ses* tresors, més de- 
parti tout és ceuvres de pitie; quer de ccle peccune il acrut les rentes de la meson 
Dieu de Pontoise, et en fist faire les escoles et le dortoer des Jacopins; et en fist 
l'eglise des fréres Meneurs a Paris, et l'acompli toute dés les fondemens tout en- 
lie panes. Et ceste chose fu grant essample de justice a autres roys, que cil qui 
estoit nez de si trés nobles lignages, qui estoit accusé aussi comme de povres' 
et simples genz de tel felonnie entre les siens si nobles, qui pout a grant paine 
trouver reméde de sa vie devant celi ami et cultiveur de droiture. 


Le ix° chapitre. Comment le roy Henri d’Engleterre vint en France, li et le conte de Glocestre ; 
et comment li roy li lessa la terre de Pierregort sus certaine condicion °. 


En lan mil et cc. Lox, le roy Henry d'Engleterre vint en France, et amena avec 
li le conte de Glocestre et mout d'autres barons et des nobles hommes de son 
royaume. Lequel le roy’ Loys recut mout honnorablement, et le fist hosteler a 
Paris en son propre palais, et amenistra tres largement a li et a ses gens. Et apres 
ce, celi roy d'Engleterre ala a Saint Denis en France pour visiter l'eglise et les re- 
liques, et fu honnorablement receu du couvent de Teglise, tout revestu en chape 
de soye. Et donc demoura la un moys tout continué et plus, et donna au couvent 


une coupe dor et un henap de trés grand poys; et avant que il se departist de . 


la, il fist espouser sa fille 4 Jehan, filz du conte de Bretaigne. Et Loys, roy de France, 
le visita la pluseurs foiz; més pour ce que conscience reprenoit le debonnaire roy 
de France Lois de la terre de Normendie, que le roy Phelippe, son aieul, avoil os- 
tée (et par droit) au roy Johan dEngleterre, qui estoit dit Johan sans Terre, et 
avoit esté pere de celi Henri, si hi donna une terre qui est apelée Pierregort es 
contrées de Gascongne; et la donna 4 li et a ses hoirs, sus tel condition que toute 
la Gascongne, avec cele terre, d’ore en avant seroit tenue des roys de France en 
fieu, et len feroit hommage; car avant la terre de Gascongne ne mouyoit pas des 


' Ms. Bones; i faut lire Boves, canton de Sains ~ douze mille livres. ( Voy. notre t. XXII, p. 747 g, 0 15.) 
Somme). * Ms. ces. 

* Ou plutét dix mille livres, comme le dit G. de Nan- * Ms. poines. 
gis. Enquerrand IV de Couci fut, en outre , condamné a passer * Voy. t. XX, p. 410 e. 


trois ans en Terre sainte, et il n'en fut dispensé qu’en payant * Donna manque dans le ms. 


A 


= 


) 


dy + 
jhe PS 28 





bo IOI eas 











i See at ce ee ene oe ae 








17 





TRADUITE PAR JEAN DU VIGNAY. 

A roys de France ne de leur régne. Et avec tout ce il fu ainsi ordené que pour cele 

terre que le roy li avoit deunnte en l'ommage que il li avoit fait de Gascongne, il 

seroit mis el royaume de France el conte des barons, et d’ore en avant seroit apelé 

. Et ainssi fu fait et fu confermé en la presence des barons, par l'auctorité de 

i et de l'autre roy. Et quant ce fu parfait, le roy de France honnora le roy 

B d'Engleterre et les siens de beaux dons roiaus; et donc sen allérent en leur 

propres liex. Més avant que le roy d’Engleterre se partist de Saint Denis, il avint 

que Loys, filz premier né du roy de France, fu mort a Paris; duquel le corps fu 

mis en sepulture en l'abbaie de Royalmont par le commandement du pére; et fu 

orté la premiere nuit a l'eglise de Saint Denis; et !endemain au matin, celi roy 

c d'Engleterre Henri, avec les premiers et les plus nobles du royaume de France 
et d’Engleterre, le portérent une partie de la voie sur leur propres espaules. 


Le x° chapitre. Du contens du roy d’Engleterre et du conte Symon de Montfort 
pour une constitution que il firent'. 


En celi temps ou environ, estoit en Engleterre (mes il n’en estoit pas ne, mes 
p estoit du lignage de France), c'est assavoir homme noble en lignage et en armes, 
et sage et We en l'escience des armes, Simon de Mont-Fort, fils i noble henenie 
Symon conte de Mont-Fort le viel, eunied tres crestien et semblablement noble 
el fait des armes, lequel pére, en combatant soi contre la mauvestié des heréges 
d’Albigois, fu mort el siege de Thoulouse du coup d'un mangonnel; et si comme 
l'en croit, il trespassa 4 Dieu aussi comme martyr. Et celi Symon, son filz, pour- 
seoit la conté de Lencestre par droit de heritage, et avoit espousé la suer de Henri, 
roy d'Engleterre, et en avait v nobles filz et une fille, c’estoit Henri, Symon, Ri- 
chard, Guy et Almauri. Et donc avint que le roy, les barons et les prelaz sestoient 
consentu [ensemble a une constitution pour le profit]* du commun, si comme il 
‘ disoient, et la confermérent par force de leur seremens. Et quant celi Symon fu 
contraint par son serement a la conlermer, il respondi a touz que se il la juroit, 
que que les autres feissent, il n’enfroisseroit” point d’ore en avant son serement en 
nulle menniére. Laquel chose ainsi faite, celi roy, les barons et les prelas d'un com- 
mun acort anientérent celi serement et ladite constitution du tout en tout, ct en 
contraignoient ledit Symon a faire aussi. Mes si comme il avoit avant dit, garda 
sans corrumpre la dignité de son serement; et ceste chose fu la premiére mocion 
et le commencement de la guerre et de la discention dentre euls. 
Et donc le roy et Hedeusht. filz de celi, assembla (li et les barons) pour ceste 
cause leur host contre lh; et li adonc, et le conte de Glocestre, qui en ce temps se 
tenoit avec li, et les bourjois de Londres la cite, yindrent de l'autre part encontre, 
delés une abbaie qui est appelée Lyaus; et se combati avec euls, et les departi a 
son profit. Et entretant [le roi, lui et son fils|* Hodoualt, s'enfui de la bataille et 
se transporta en ladite abbaie; més Symon apres ce" les recut en sa subjection, et 
leur fist une reverence’ comme a ses seigneurs; més toutefois les mist il en prison 
enchetivés honnorablement. Et pour ceste cause Loys, roy de France, de bone 
volenté* et par debonnaire courage convoitant or dener la® pais entre euls, apella 
ledit Symon au pallement a Boulongne sus la mer; et quant le roy vit et consi- 
dera que il ne le povoit flechir de son propos, ii l'en lessa aler sanz faire riens de 
celi negoce, et il sen retorna a ses propres liex.. Et done quant il fu retourné en 
kK E ngleterre, il fu conforté de la faveur du pueple, et prist villes et forteresces, et 
thy acort et aliance avec le conte de Glocestre si que il traiteroient ensamble du 
negoce du royaume, et gouverneroient loyaument le pueple et le commun profit 
et estat du roy, et garderoient le profit du royaume’. Més toutefoiz il se descor- 


>] 


be >| 


CG 


I 


' Voy. t. XX, p. Aide. ' Ms. apres sen. 

* Ce passage est complete dapres le texte latin, unani- * Le sens eaigerat, leur montra quelque réverence 
miter consentirent in quamdam constitutionem ad uli- (quamdam reverentiam exhibens). (T. XX, p. 414 e.) 
litatem reipublice. (T. XX, p. 414 d.) “ Ms. le. 

* Ce passage est aussi complété dapres le texte latin. * Plas exactement : et garderaient fidelement l'état 
(T. XX, p. 414 e.) pour le profit du roi et du royaume. (T. XX, p. 416.) 
TOME XXII. 3 








* 198 ¢. 


* enfreindrait. 


198 d. 





: 
. 
. 


et =e 


b 


* fol. 199. 


199 b. 


18 CHRONIQUE DE PRIMAT, 


dérent 4 donner hostages de ces conyenans; et entretant le conte de Glocestre 4 


machina et se subtilla en son cuer contre le conte Symon, et mist hors Hodoualt, 
qui estoit encore tenu en prison ayec son pére; et fu par Vineleté! d'un destrier 
que il li envoia par son couvert malice souz le non d'un autre, et ainsi l’osta de 
la prison du conte Symon. 

Et ainsi s'ali¢rent ensemble le conte de Glocestre et Hodoualt, et requeillirent 
leur forces et esmurent leur effors contre le conte Symon. Et ceste chose ne pout 
estre teue 4 Symon’; et ledit Symon n‘ayoit pas adonc toute sa chevalerie avec li, 
quer il en ayoit baillié une partie a Symon, son filz, qui estoit loing de li, qui cou- 
roit par villes et par chastiaus, et entendoit A oiseveté et a la proie. Le filz fu de- 
ceu par espies la nuit devant que ledit Hodoualt se combatist avec son pére, et fu 
desrobé 4 bien pou de toutes ces choses; ne il ne sen fust point eschapé se il ne 
sen fust foui en un prochain chastel. Et donc, tant pour honte comme pour def- 
faute des choses qui li avoient esté ostées, il lessa 4 venir a son pére, et delessa son 
pére, qui ainsi l'atendoit et l'aide d'une partie de sa chevalerie, et estoit entre ses 
anemis. Et donc Hodoualt et le conte de Glocestre, qui sentirent que le pere n’ayoit 
point de secours de son filz, si conqueillirent tout leur effors et lasaillirent plus 
seurement. Et estoit leur entente d’oster d'entre ses mains le roy, que il demenoit 
encore avec li comme enchetivé, et apres d’occire le conte Symon comme mauvés 
prince (si comme il disoient*) gouvernant le roy et le royaume, més plus troublant 
iceli royaume par sa mortel traison; et de tuer le a glaive en signe de venjance, 
et de mener en Henri et Guy, ses filz, comme enchetivés’. Et Hodoualt conseilloit 
par sa sentence que il vouloit miex et looit que il fussent menés enchetivés que 
occis, si la sentence des autres si acordoit. 

Et quant Symon, homme de grant courage, sout ceste chose, il issi hors 4 ba- 
taille contre eulz avec Henri et Guy, ses filz; més il ne sayoit encor pas le meschief 
qui estoit avenuz 4 Symon, son filz, més atendoit sa venue et se du tout forment* 
en son aide. Et quant il vit ne ne senti par mesages la venue de li, il vit ses anemis 
venir d’autre part a grant habondance de genz armés (et fremissoient trestouz pour 
la bataille), si dist 4 Henri, son filz, que pour verité il devoit en celi jour mourir en 
cele bataille. Et done le filz amonnesta le pére que il s'‘enfuist hors d'entre ses 
anemis et que il gardast sa vie, et li et les siens a l'aide de Dieu soustendroit les 
perilz de la bataille. Et done repondi le pére au filz : «Ja ce ne soit fait, moi qui 
«sui ja viel et ay passé mon temps et le cours de ma vie, et aproche a ma fin, et 
«lequel! la lignie de si noble sanc de tel parenté enlumine que ele n’acoustuma 
« onques fuir les perilz de bataille; mtés toy ten devroies miex aler de ceste peril- 
« leuse bataille, si que tu ne perisses en la fleur de ta jonesse®, més puisses succeder 
«a ton pére et a ton noble lignage, et soustenir fait d’armes el temps avenir. » Et 
ainsi l'un ne l'autre ne se vout partir de la bataille, et coururent ensemble les com- 
paignies armées de ¢a et de la. Més tout le fés de la bataille se tourna sus le conte 


Symon; lequel par l'ancienne et subtille sagesce des armes se delfendoit aussi , 


comme un mur que l’en ne puet abatre; més il estoit avironné de la closture d'un 
pou des chevaliers de France par l'aide desquiex il estoit conforté : si que avant 
que il decheist, il defina par mout loable fin de chevalerie qui estoit en li de sa 
gennesse, et qui ayoit esté loial et a pluseurs® par bons commencemenz; et si ne 
fu pas sanz espandre du sanc de ses anemis. 

Kt Henri, son filz, se forsenoit” d’autre part, qui soustenoit les 7 forsenés assaus 
de ses anemis, et les desconfisoit forciblement. Et en la parfin, par la vertu des 
anemis qui entour li estoient, il fu agravente a terre et pris; et fu occis des felon- 
nesses mains d’aucuns, entre les mains des autres qui le vouloient garder vif; et 
la mort duquel, si comme len dit, courca mout forment Hodoualt. Et done aba- 


' On pourrait lire aussi Vineléce; mais on retrouve plus ‘ Le sens demande fioit plutét que forment (totaliter 
loin (chap. xviit) lisneleté. confidebat. (T. XX, p. 416 c.) 
* Le sens eaige, ne pout estre seue de Simon (quod * Ms. janesse. 
ignorans comes Simon). (T. XX, p. 416b.) * Le texte parait altéré ; il fandrait peut-élre qui avoit 
* Ou plutét de les tuer, comme le dit le texte latin esté connue a pluseurs. (T. XX, p. 416d.) 
(t. XX. p. 416 e), ce qui s'accorde avec la phrase suivante. ” Ms. ses. 


Cc 


D 


E 


La >| 


G 


— 
— 


K 





4 
& 
y 

















TRADUITE PAR JEAN DU VIGNAY. 19 


a tirent Guy, le meneur de fréres, entre ceulz qui estoient' mort trebuchiez, aussi 


F 


4 


=P) 


E 


= 


e 
= 





comme mort : lequel fu aprés ce trouvé et gari par la volenté de Dieu, et venja 
aprés ce la mort de son pére en aucunz des anemis. Et les anemis ayoient, par si 
trés grant rage, felonnesse haine contre le conte Symon, que puis que il l’orent 
estendu tout mort a terre, il ne leur souffist pas a depercier iceli par mout de 
plaies, més pour plus fére li de honte il li coupérent le membre, et li detren- 
chiérent piéce a piece, et le lessérent sanz teste. Et iceste bataille fu delés une ab- 
baie qui est appelée Evresem *; et les moines requeillirent le cors et les membres 
diceli, et ’'emporterent ensevelir en leur eglise; et si comme cil qui sont neis du 
pais l'afferment, mout de languereus ont receu grace de sancté au tombel de 'celi, 
qui approvent que Jhesu Crist prist son martire en gre. 


Le xi° chapitre. Comment le soldan de Babiloine remist arriére Armenie* en sa subjection, 
et vainqui les Tartarins, et prist la cité d’Antioche’. 


Il avint environ celi temps as crestiens des parties de Syrie une trés mauvése 
fortune, qui fu en l'an de l'incarnacion Nostre Seigneur mil cc. Lx. vir“. Quer le 
soldan de Babiloine Bondodar par non, qui estoit de grant posté et de si grant 
seigneurie que il ayoit acquis toute la princé d’Acre et Halape et de Damas, et de 
toutes les seigneuries des Sarrazins d‘Orient, lesquelles pluseurs soldens avoient 
tenu; et toute la seigneurie de ses terres avoit il acquises tant par traison comme 
par armes, et en estoit seul seigneur. Et pour [ce] estoit il enorgueilli pour la hau- 
tesce de si grant seigneurie, si que il entra poissanment avec pluseurs milliers 
d’ommes d’armes [en Armenie |”, laquel terre est souzmise a la loy des crestiens; et 
desroba cele terre et destruist les gens, et les vouloit sousmeitre? a sa seigneurie 
par tréu. Et le roy de cele region ne povoit pas souflrir la force de celi: més s’en- 
foui au roy des Tartarins, de qui il estoit ami, et li requist aide de ce que ce 
royaume estoit subjet a li par condition de tréu, que il li pleust a deflendre des 
assaus des Sarrazins; quer il y estoient ja entrés et le degastoient par force dost. 
Et le roy de meme s'estoit combatu as Tartarins par treible* bataille avant que il se 
meist en leur subjection; més en la parfin, quant il vit que il avoit esté 111 fois vaint, 
il fu fait tributaire a iceulx, li et son pueple, pour vivre en pais souz leur subjection. 
Kt donc aucuns princes des Tartarins se hastérent venir a bataille contre les Sarra- 
zins, et amenerent merveilleus host avec eulz; et ainsi a certaine jornée l'un et 
l'autre pueple des mescroians se combatirent ensamble. Més les gens des Tartarins 
leur cruauté leur nut 4, quer il estoient plus poissans et fors en nombre; et se il 
eussent fait plus attempréement® leur chose, il peussent avoir eu legi¢rement vic- 
toire de leur anemis. Quer ce meisme jour que il se combatirent, pour leur grant 
desir que il avoient de combatre il avoit chevauchié xxi mille et plus, dont 
les chevaus et les hommes estoient mains souffisans a bataille apres le travail de si 
grant volage, mesmement contre les Sarrazins, qui estoient frés et touz prés de 
combatre; si que il furent vaincus par grant occision. Et ceste chose fu pour la 
greigneur partie cause de leur destruction, quer deux parties de leur host qui es- 
toient venues plus tost que les autres, se combatirent en l’absence de l'autre. 

Adone celi souldan, quant il out destruit les compaignies des Tartarins et out 
ramené (dont ce fu grant douleur) la Grant Armenie en la subjection de sa tres 
esconmenie seigneurie, si fu tant plus eslevé en hautesce, et se glorifia en son or- 
gueil pour la hautesce que cele mauvése fortune li out donnée, et de ce que il avoit 
eu victoire de tant de ces anemis. Pour laquele chose il converti toute l'entencion 
de son courage a destraindre le non de la crestienté, et A destruire du tout en tout 
les cités qui estoient sousmises as lois de la sainte crestienté. Si considera en soi 
meisme que le princé d’Antioche estoit la plus prochaine a la Grant Armenie, que 
il avoit sousmise a soi; et que cele trés noble cité d’Antioche estoit desolée de prince 


' Ms. estoit. * Ms. mil ce. Lx. 
* Nous suppléons Armenie d’apres la table des chapitres. * Les mots en Armenie sont indispensables pour le sens 
Chapitre omis par G. de Nangis. 


* Ms. et fors et en nombre se il..... attempeement. 


” 


oO. 





* Evesham. 


* 199 ¢ 
triple. 
* leur violence 
leur nuisit. 
* 199 d 











' fol. 200. 


” 1968. 


© 200 b. 





20 CHKRONIQUE DE PRIMAT, 

et de deflense et de gouvernement, et que ele estoit mout apeticie de ses' forces 
anciennes. Si se commenga aviser en son courage comment il la pourroit prendre, 
ou par assaillir la soudement” ou par assegier icele, si que il peust meitre en ser- 
vitude le maleuré pueple d'icele et sous tréu. Et vraiement la cause de la destruc- 
tion de la cité et le deffaut du gouvernement si fu tel : quer Alexandre’ considera 
que le patriarche d’Antioche‘ estoit bouté hors de son propre siége, et hantoit la 
court de Romme és parties d’Y talie povre et essillié, si que il ne youloit pourveoir 
és despens sus les rentes de la cite, laquele cité adonc estoit gouvernée par les 
menistres du pape, qui entendoient a ravir les rentes de la cité que il recevoient, 
et 4 meitre 4 leur propres usages; si que la cité fu desconfortée et sanz deffense 
de prince, et trés povre de combatans pour li deflendre. 

Kt donc le souldan de Babiloine, qui savoit bien le maleureus estat de cele cité, 
si manda mesages 4 ceulz qui estoient mesires de la ville et en avoient le gouver- 
nement, et leur menda aussi comme par paroles de commandement que la cité li 
feist tréu et tenist de li, en tel menniére que chascune personne de tout le pueple, 
de quelconque aage que il fust, li rendist un besant d’or de tréu chascun an. Més 
les devans diz collecteurs desdites rentes de la cité virent que se il estoit ainsi fait, 
les rentes que il requeilloient seroient du tout a force grandement amenuisi¢es, et 
que il ne pourroient pas faire tiex exactions et tiex contes* comme il avoient fait; 
si que il ne s'i voudrent consentir, et envoicrent les devans diz mesages au souldan 
leur seigneur touz vuis et escondis, si que il encoururent en lire et en l'indigna- 
cion de celi soldan. Et tantost ce soldan se eschaufa en si grant ire contre eulz que 
il assembla grans compaignies de Sarrazins sanz nombre*, comme celi qui estoit 
seigneur de tout Orient, et asseja dedens la dite cité ce maleureus pueple qui la 
estoit, et ordena gardes aus portes. Et ce meismes jour que il vint premiérement, 
ele fu prise par force; et par aventure fu ce par le secret jugement de Dieu; car 
avant que le solleil couchast, il entrérent dedens?. Et ce pout il faire assez legiére- 
ment, car il n'avoit dedens nul deffenseur qui se fussent mis aus deflenses des 
tours et des carniaus, et qui se fussent forciblement combatus contre les anemis. 
Car en tout le pueple de la cité, qui povoit bien estre estime a deux cens mille 
personnes, peusta poine estre trouvé mil hommes qui [fussent| suflisans a soi com- 
batre en armes, ne qui peussent contrarier a si grans compaignies de Sarrazins. 

La! ce fu grant douleur; que langue ne pourroit raconter cele tres grant eflu- 
sion du sane crestien, ne le deluge de si grant effusion et destruction, ne le grant 
meschief que les lous ravissables firent el tort Nostre Seigneur. Quer les portes 
furent brisiées; et la force des anemis qui entrérent dedens, si trouvérent tout [le] 
pueple esbahi et desarmé, lequel pueple il occistrent, sacrefiérent, detrenchierent. 
Le pleur et le cri des hommes et des lames, de vielz et de jeunes, s'enforc¢a jusques 
aus estoilles et fu tres orrible. Et cil qui ce faisoient donnoient maleureus regart 
as regardans; quer les cuers des anemis ne pooient estre amoliés plus que roches 


par nulle maniére de pitié. Et cele morte occision forsenoit és places, és anglez, és . 


mesons el és caves de toute cele cité, sanz ces autres liex ob i s’estoient fuis par 
paour de mort, et sanz espargnier 4 homme et a fame ne pour aage ne pour clis- 
cretion, fors & ceulz et a celes que il gardoient pour eulz servir pour les diverses 
ceuvres que il faisoient de leur mains; et si espargnoient 4 aucuns ou pour estre 
mis perpetuelment en servitude ou en chartre. Et onques més tel cruauté ne fu 
faite el pueple des fames, auquel l’en devoit plus esparnier, se lieu de pardon peust* 
avoir esté trouvé; quer il les foudréoient aussi comme bestes sauvages. Et celles qui 
estoient grosses el tres prestes d’enfanter, et que il vouloient garder pour eulz, il 
contraingnoient monter sus les mules et sus les chamelz; et quant celes fames 


demenées en douleur par le deboutement de crueles mains de ces tyrans metoient 
‘ Ms. ce-. la page précédente, n. 4; ef. notre tome XX, p- 412 e.) 
* On trouve plusieurs fois dans le ms. la forme soude- Mais cet événement n’arriva que hait ans plus tard, sous le 
ment au liew de soudainement. pontificat de Clément IV. 
St Primat a nommé ici Alexandre IV, c'est probable- ‘Ms. de Jerusalem; le sens exige dAntioche. 
ment parce qu'il a commis la méme erreur que Guillaume Au lieu de contes nous préférerions lire toutes (pour 


de Nanqgis en fixant la prise d’ Antioche & Van 1260. (Voy. toltes) , c’est-a-dire impots. 


A 


B 


a 
~ 


SWithipincrhe 











eee ae de 





¢ de ses’ 


TRADUITE PAR JEAN DU VIGNAY. 21 


a hors le fruit de leur ventre, ceulz qui estoient plus cruieus que serpens prenoient 


les trés tendres corps des enfans nessans, lesquielz selon la necessité de nature 
avoient mestier d’estre souef maniez, tout aussi comme se il les errachassent des 
entrailles leur méres, fet] les hurtoient tantost contre les parois. Et les autres beéles 
jouvenceles il separoient aucun pou hors des gens a une part, et avoient afaire a 


8 elles; et sitost comme il avyoient leur delit accompli, il leur coupoient la teste ou 


leur boutoient les glaives parmi les entrailles. Et tout aussi forsenoient il en autel 
maniére de destruction és nonnains qui estoient sacrées a Nostre Seigneur souz le 
signe de sainte religion; et faisoient (dont c’estoit grant douleur) leur orde ma- 
niere de luxure és eglises et és saintes mesons. Et devant les iex du pere le filz es- 


¢ toit detrenchié; et lenfant avoit coupé la gorge entre les bras de la mére; et celi 


qui estoit encore a nestre estoit trespercié a glaive parmi le ventre de sa mére. Tu 
deisses [que Ihorreur'] des occisions jadis faites sous Herodes des Innocens par 
son envie fust renouvelée, se tu veisses tant d’enfans innocens estre detrenchiez par 
glaives en la trés cruel persecution de ces” desloiaus. Més que diroie-je plus? Il 


p lessoient en chascun lieu tant de mille de crestiens occis que le sanc des occis, qui 


sasambloit touz jours au plus bas lieu, couroit parmi la cité aussi comme un 

fleuve; et croi-on bien que les personnes dommes et de fames, d'un aage et 

d’'autre, qui perirent en ce deluge, furent bien estimez a 1111 cens mille. 
Entretant comme cele bruine cruel de cele persecution ardoit les fleurs de ces 


« innocens, et felonnesse cruauté estrepoit et esrachoit le fruit de ceuls qui estoient 


ja venuz a meurteé as glaives des mauveés felons *, pluseurs de la cité metoient con- 
seil 4 euls sauver; si eschapérent hors des glaives de leur anemis en la meilleur 
maniére que il povoient, et se mistrent a grant force dedens un trés fort chastel qui 
estoit joint a joint de cele cité sanz nul moien; et la estoient il bien 1 mille. Mais 


rv vraiement le soldan, apres cele trés cruel destruction de la cité, asseja ce chastel 


tout entour; més cil qui estoient dedens enclos se doubtoient estre aflamez par 
fautes de vivres, et si n’avoient point d’esperance de nul confort terrien. Si furent 
souverainement desesperés, et ce’ ne fu pas merveille; si se rendirent dedens deux 
jours, euls et le chastel, en la main des anemis. Et donc le soldan fu prié d’aucuns 
‘ amis crestiens, si que par leur priére il relacha aucunz d'iceulz par 
pris de raemption, et tua lesquielz que il voult des autres, [ou] mena en liens en 
Egypte pour estre mis en chartre perpetuel. Et ainsi fu cele cité noble destruite 
par tel destruction que onques més tele ne fu oie; et pristrent les despoilles et la 
sustance des crestiens; et cele habondance de Sarrazins s'en ala a leur propres liex, 


u et lessiérent cele cité vuide des habitans. Et Dieu, qui est congnoissans des choses oc- 


cultes , par aventure ayoit avant ordené fenir par telz tourmenz la mauvestié d'icele 
cité par la deserte des habitans. Ha! cite jadis tres peupleée et tres renommeée par l'auc- 
torité de ton non en toutes les terres du monde, qui fu dediée par la predication 
de saint Pierre apostre; noble siége de patriarche et de prince, acquise ancienne- 


4 ment par le pris du sanc de pluseurs chevaliers crestiens, qui maintenant es ouverte 


a chascun qui la veult reparier; qui es assise en un tres-seur lieu, avironnée de 
murs et de trés fortes tours, et trés forte? par hautesce, qui pensois° bien avoir toi 
dellendue et estre contraire a tout l’effors du monde se mestier ten fust; se Dieu 
ne le visite, et que’ il soit appesié et te restablisse a son pueple des loiaus crestiens, 


k len te puet bien douloir et plaindre perpetuelment ~ comme David pleura sus Sail 


et sus Jonatas. 


Le xu° chapitre. Comme Je pueple de Marceille se rebella de rechiet 
contre Kalles, conte d’Anjou et de Prouvence °. 


Entretant le pueple de Marceille la cité, esmeus de rechief a soi rebeller contre 


Le sens exige que l'on supplée ces mots ou d'autres équi- Ms. fortes. 
valents. Ms. penses. 
* Ms. ses. "Le sens serait plus clair avec si que. 
’ Ms. se. Voy. t. XX, p. 410 a. b. c. et 55g a. b., plusieurs 


‘ Ms. ces. passages empruntés au texte de Primat. 





* 200 ¢. 


i 


a — an 
~ ae ent 


* fol. 201. 


, dompteés. 


201 b. 





22 CHRONIQUE DE PRIMAT, 


leur seigneur Kalles, conte d’Anjou et de Prouvence, firent conspiration contre li 
et se fremérent de tout en tout; et ses baillis et ses serjans, que il avoit mis en 
garnison en cele cité pour la garde, furent occis pluseurs, et pluseurs furent na- 
vrés en despit du conte, et les autres furent laidement jeté hors. Et avec l'aide 
d’'aucuns nobles, il s'‘appareilliérent en armes contre li en toutes les menniéres 
que il purent; et atraitrent un noble homme avec eulz et envelopérent en cele 
felounie, lequel avoit non Boniface. Et se fioient mout en Taide de li; quer il avoit 
un trés fort chastel qui estoit appelé Chasteillon, et estoit assis el territoire de la 
cité de Marceille; et estoit avis 4 qui le regardoit que, tant par l'assiéte du lieu 
comme par la hautesce des murs et des tours, ne peust estre vaincu ne pris. Et 
dont le conte fu forment esmeu quant il oy les nouvelles, et ne voult pas souffrir 
injure que il li faisoient; més ' assambla ses hos de toutes pars, et fu tantost avi- 
ronné de sergens d'armes, et vint sanz demeure pour leur orgueil humilier. 

Et premiérement il ala a ce chastel, et l'asseja avec Boniface son mestre; et fist 
tendre ses paveillons en un costé de celi chastel de Chasteillon, 1a ou la terre ap- 
paroit plus plaine; car de l'autre costé (ot la terre nestoit onnie, més” s'en- 
orgueillisoit aussi comme par hautesces non pas honnies), le lieu n’estoit pas con- 


venable 4 assegier, mesmement en icele partie; quar il ne povoit pas estre assegié. 


dé cele part pour la desonité*® des montaignes. Et donc esdrega ses perriéres et 
autres engins pour tourmenter les; et les murs furent souvent hurtés et cassés par 
les coups des perriéres. Et donc les nos mistrent les targes au devant, et aproche- 
rent prés des portes; et l'air estoit tout couvert par les* quarriaus d'arbalestes que 
len jetoit; et l'assaut fu esmeu partout chaut et horrible. Et au contraire ceulz 
du chastel avoient grant esperance en la force de cele fermeté; si estoient ordenés 
as quarneaus des murs et as hautes tours, et avoient mis au devant targes et escus 
pour eschiver les coups des arbalestes, et jetoient entretant pesans pierres sus 
ceus qui assailloient par bas, par lesqueles il agraventoient aucunz des assaillans 
qui furent portés aus tentes sus leur escus aussi comme mors. Et tant comme |’en 
se combatoit ainsi, le conte doubta et considera que il se combatoit en vain, et 
que il ne pourroit prendre le chastel de cele part ne meitre en sa seigneurie. Si 
trouva subtilment un novel art de nuire ‘ a ceuls du chastel, et commanda que ses ° 
perriéres fussent dreciées de l'autre partie du chastel, la ow la terre estoit plus 
haute, et que len getast trés longuement pesans pierres sur leur gregniers ow il 
gardoient leur blée, dont il avoit assez dedens pour leur souflire, tant que tout fust 
rompu et descouvert, et que le mur de couverture chaist par les coups des pierres, 
et la poudre de la rompeure du mur se mellast avec la blée. Et pour ce que la blée 
ne profitast point d’ore en avant 4 ceuls du chastel, il getoient és pertuis que les 
perricres ayoient fait chaus vive et sablon mellé ensamble. Et done quant cil qui 
estoient enclos virent que il n’estoient pas assaillis tant seulement par armes, {mais] 
par novel art de malice et de perdition, et iceuls dantés” par tel art, si n’orent 
point esperance de soi deflendre longuement, mesmement quant leur blée estoit 
mal profitable de ce que elle estoit mellée avec la chaus et avec le sablon; si que 
il ne sorent que faire, més furent touz esbahiz el millieu de lor fait. Et pristrent 
un conseil que il conyenoit que dedens brief temps il se rendissent au conte ou 
que il fussent assez tost allamés; et pour ce aussi que il savoient bien que le conte, 
qui estoit de grant courage, ne pourroit estre en nulle maniére® amollié, ne il 
n'avoient point esperance destre secourus daillours. Et donc il tindrent ce conseil 
(quer Boniface fu tout esbahi), et li rendirent au derrenier le chastel : laquel 
chose fu grant esbahissement et grant merveille 4 touz ceulz qui le virent et oirent. 

Kt quant le conte lot receu, il s‘en ala comme leon fremissant contre ceuls de 
Marceille, qui estoient touz esbahiz pour les nouveéles du chastel que il avoit en sa 
seigneurie (car il cuidoient que il se peust bien deffendre contre tout l’effors de 


Voy. pour cette fin de phrase, t. XX, p- 410 b. L’ali- de uni, plan, on peut croire que desonni signifierait es- 
néa suivant est omis par G. de Nangis. carpé, et que desonité est ici pour escarpement. 
> Ms. me. * Ms. mine. 
Comme ona va, plus haut, Uadjectif onni dans le sens > Ms. ces. 


A 


Cc 


= 


1 


— 














Gn Wie alae 











TRADUITE PAR JEAN DU VIGNAY. 23 

a France lonctemps), si que le plus tost que il purent il se reboutérent en leur cité 
et fremérent les portes. Et donc aprés ce [que] les choses d’entour cele cité furent 
forrées et mises a destruction, et les forteresces et les chastelés d’environ furent 
abbatus, et donc le conte environna la cité et y mist son siége. Et aprés ce tour- 
menta ceulz de la cité par lone siége, si que il furent amegris par deffaute de 

B vivres, tant que en la parfin il furent contrains d’aler querre des viandes par mer, 
et il y alérent en neis toutes armées; més [quant] il retournérent, le conte se mist 
en aguet, et prist les garnisons que il portoient en galies pour conforter la cité. 
Et quant cil de la cité le sorent, il virent bien que nulle aide ne leur povoit venir 
de dehors, si que il lessérent tantost les armes a soi deffendre, et se rendirent a sa 

c volenté, et se mistrent en sa subjection et en sa seigneurie aussi comme devant. 
Et' pour ce que si grant presomption ne demorast impunie, et que ce ne fust une 
maniére de nourreture de soi rebeller se il n’en estoient corrigiez (et povoit une 
autre foiz croistre contens se le conte les souffrist en quel[que| maniére), il enquist 
touz ceulz qui avoient esté mestres de cele traison faire, par laquele le commun 

p des petiz avoient pris armes contre li; et selonc la rigueur de justice il les com- 
manda et fist decoler devant tous. Et par ce fait, fu il fait doubtable a tous ses” 
anemis, et fu mout forment renommé par estranges nascions. 


Le xmi° chapitre. Comment Alexandre*® envoia un cardinal* en France au conte Challes, 
pour avoir secours contre Mainfroy et Jes autres persecuteurs de !'Eglise. 


—E En ces meismes jours, c'est assavoir environ l’an de Tincarnacion de Nostre 
Seigneur mil cc et Lx, fu un tyrant qui fu novel persecuteur de l'Eglise, qui 
avoit non Mainfroy, qui, par le conseil de Federic emperiere (qui avoit esté con- 
dempné par sa deserte de touz les prelas el conscile 4 Lyons, duquel emperiere 
il estoit filz, non pas de son espouse més d'une seue meschine), avoit [ausement 

F pris non de roy, pour ce que il avoit osté le royaume a un enfant, son neveu, qui 

avoit non Corrat, et estoit petit, et filz de son frére Corradin le viel; et avoit pris a 

force la terre de Puille, de Calabre et de Capuenne, et toute la terre du patron- 

nage saint Pierre, que il avoit apropriée a li. Et pour ceste cause, il estoit maudit 
et escommenié de l'Eglise de Romme; lequel faisoit mout de mauls et de griés és 
eglises et és liex sains qui estoient souzmis a li. Et entre ces choses, Alexandre* pape 
out conseil sus ces choses, comme celi qui desirroit oster la felonnie de celi; si 
recouri aussi comme a la destre de sa deflense en France; et envoia a celui Kalles 

le royaume de Secile, la duchié de Puille et la princé de Capuenne a pourseoir, a 

li et a ses hoirs perpetuelment; et li envoia par Symon de Sainte Cecile, prestre 

cardinal, en tel maniére que il se esdrecast contre celi tyrant, et deflendist sainte 

Eglise des assaus de celi. Et tantost celi conte, aussi comme filz de obedience, ne 

pout pas souffrir les injures de lEglise sa mere; et obéissant au mandement del 


G 


= 


pape, s'apresta forciblement de tout son povoir ja] aler contre ce tyrant par armes; , 


et se hasta tant comme il pout la matiére de soi despeschier’. 

Més entretant Mainfroy, comme cil qui riens ne savoit de ceste chose, se doub- 
toit toutesfoiz que les moutons n’ississent des contrées de France qui le boutassent 
de leurs cornes’, et li feissent greigneur injure et le trebuchassent; si atraist si la 
greigneur pattie des cités d'Ytalie et fist aliances avec? eulz par dons et par pro- 
messes et en autres menniéres, que il l'apelloient roy et seigneur, et estoit avis 
k que il li obéiroient trés apertement. Et pour ce mist il illec un vicaire semblable 

a li en toutes maniéres, qui avoit non Poille Voisin, et avoit avec li grant com- 
paignie de gens d'armes pour garder les cités qui avoient fait aliance a li contre les 


‘ Cest la fin de ce chapitre qui est en rapport évident ‘ Corr, Urbain. 
avec le texte de Guillaume de Nangis. (T. XX, p. 410b. ¢ * Le traducteur altere ici le sens du latin, expeditionis 
et 559 b.) sua materiam preparavit. (T. XX, p. 418 c.) 

* Ms. ces. ° Ms. de ces cornes | dans le texte latin, suis cornibus), 

' C'est Urbain IV, et non Alexandre IV, qui appela p- 418 ¢. La métaphore latine choque moins parce qwil y 
Charles d’Anjou en Sicile. (Voy. pour ce chapitre, t. XX, est question de béliers (arietes) , que Jean du Vignay a ma- 


p- 418 a. d.) ladroitement transformés en moutons. 


201 ¢. 


» 901 d. 








vb 


" fol. 202. 


202 b. 


DE PRIMAT, 


24 CHRONIQUE 


anemis, et pour desrober tous les romipétes et tous les gens qui venoient en mes- A 
sage, desquelz il se doubtoit, si que celi les enquerist et cerchast selonc l’expo- 
sition de son nom’. Més Challes qui estoit eslit [au royaume | de Secile, {pour 
rendre vain| effet? de sa mauvése machinacion envyoia Phelippe de Montfort, 
hardi chevalier et trés preus et trés appert en armes, avec souflisant nombre ds 
combatans, pour despeechier * la voie des romipétes, que celi Poile Voisin avoit 
escoupée, et pour convaincre li et ces cités. Lequel chevalier, avec laide du trés 
noble et poissant [homme] le marquis de Montferrat et de ceulz de la cité de Melen 
(qui soustenoient la part de l'Eglise, et avoient en trés felonnesse haine tout le 
lignage de l'ancien Federic, pour ce quil les ayoit destruiz et osté leur les 1 roys 
és C ouloigne), si que par la longueur du temps il les desconfist, et par l'aide de 
Dieu mist a fin le negoce pour quoi il avoit esté envyoie, et le despeecha mout 
loablement. 


Le xim* chapitre *. Comme Kalles vint 4 Romme et fu couronné de Urben® pape, 
et comme il atendi son ost 4 Romme, et entra aprés en la terre de Secile. 


Apres ce que un pou de temps fu passé et non pas mout, Kalles, conte de Pro- 
vence et d’Anjou, parti du port de sa cite de Marceille, de laquelle il ayoit vaincu 
les hourjois premi¢rement par armes et puis par amour, et se fist aporter par mer 
4 nage avec pou de gens par les agués et les perilz de la mer. Et Mainiroy, qui avoit 
ja oi novéles de sa promocion, avoit appareillié galies armées*, et avoit mis ses 
espies a |i prendre se il vyenoit par mer; quer il ‘deubeoit forment celi roy né°, 
doubtant perdre les drois du royaume. Més le Roy des roys yout que son roy, qui 
estoit A estre et estoit deffenseeur de sa propre partie, passast apertement devant 
touz 4 nage parmi ses anemis sanz soi destorner du droit chemin; et ne fu pas sanz 
grant miracle de Dieu; et vint, si comme nous avon dit, jusques a Romme. Et 
quant les Rommains loirent, et touz les autres qui oirent la mani¢re de son mer- 
veilleus avenement par mer, se merveilloient moult et disoient que ce nestoit mie 
seulement hardiesce mais forsenerie. Et donc fu il receu & grant honneur de pape 
Urben, qui estoit ja successeur de pape Alexandre’, et de tout le pueple de Romme, 
qui avoit grant desir de sa venue. Et done procura tant le pape que le pueple de 
Komme le fist senatour, et si ottroiérent ceulz de la cité moult agreablement. Et 
en brief temps apres, il fu enoint de sainte uncion en roy, du souverain evesque, 
au titre du royaume de Secile, et couronné de couronne royal; si que le pueple 
crioit : Vive le roy! vive! 

Kt apres, quant il fu roy couronné, il ne pout pas tantost mouvoir son host; quer 
il n’avoit pas ple nté de genz par lesquielz il se peust combatre en champ avec si 
puissant anemi, ne entrer entre les couvers agués de ses anemis; pour ce donc li* 
convint il attendre la chevalerie que il avoit entretant aqueillie et fait assambler en 


France; lesquelz g venz sen venoient parmi les contrées de Lombardie, ot: les ane- 


mis ne se osoient apparoir. Quer les compaignies estoient ordenées et appareillies 
a combatre avec euls, se le cas avenist; lesquelles passérent oultre parmi tout Yta- 
lie, et vindrent paisiblement ? i Romme. Et les greigneurs de cel ost estoient ceulz 
cy nommeés : c'est assavoir Bouchard °, conte de Vesdome. chevalier trés aigre et 
hardi en armes; Guy de Mellon", levesque d’Aucerre, homme sage en armes et 
prest de sa main, et de bien apperte chevalerie qui estoit couverte''® souz le ves- 
tement de evesque et muciée; Philippe et Guy de Montfort, tres bons chevaliers 


' Plus exactement : les dépouillat, selon l'interpréta- 
tion de son nom. (T. XX, p. 418 ¢.) 

* Le ms. donne ici une legon inintelligible et incomplete , 
qui estoit eslit de Sicile la venue (ow venne) et effet; 
nous y avons remédié a l'aide du texte latin. 

* Ou plutét débarrasser. 

* Voy. t. XX, p 418 e et aoe. 

> Corr. Clément LV. 

* Dans le texte latin regem natum, c’est-d-dire ce roi 
qui venait de surgir. 


’ Corr. de pape Clément, qui estoit ja successeur de 
pape Urbain. 

* Ms. il au lien de li. 

® Au liew de Bouchard, le ms. porte par erreur Loys, 
ict et plus loin. 

Plus exactement de Mello; Guillaume de Nangis y 
substitue a tort de Bello Loco. 

'' Les éditeurs du tome XX avaient proposé avec raison 
de lire a cet endroit, dans le texte latin, tegebatur au lieu 
de regebatur (p. 420 ¢, n. 3). 


~ 
2 


D 


= ce ORN con nae aa 





white, acal 


a ee So 





C2 





— 








TRADUITE PAR JEAN DU VIGNAY. 25 


a et nobles batailleurs; Guillaume et Pierre de Biaumont, conditeurs de l’ost de par 
le roy de Cezile; Robert', gendre de celi roy, fils du conte de Flandres, avec grant 
nombre et habondant de sa gent, lequel, pour ce que il estoit enfant, estoit el con- 
duit de Guy le Brun, connestable de France, qui estoit homme d’esprouvée che- 
valerie; et pluseurs autres nobles et poissans hommes, desquielz nous taison les 
nons pour la cause de brief parler. 

Et donc le roy, esjoi pour lasamblée de tant de nobles hommes et bien comba- 
tans, esmut adonc premiérement ses hos et entra en la terre de ses” anemis, et en 
prist et prenoit avant soi toutes les forteresces. Et vint par le pont de Ceperenne a 
Saint Germain I’Aguillier*, lequel estoit trés fort entre ces autres, et estoit garni de 
si grant multitude de genz d'armes que l’en cuidast a poine que il peust estre 
vaincu ne pris en mout lonc temps pour toutes les forces d’Occident*. Quer en ce 
chastel estoient adonc touz les greigneurs de lost; et 1a estoient des Sarrazins de 
Puille; et si y avoit grant habondance d’Alemans, avec souffisant planté de vivres 
que les anemis avoient fait assembler. Et cuidoient que celi chastel par sa force se 
desfendist bien des Francois devant touz les autres; et Mainfroi se vantoit que il 
attendroit illec le roy Kalles a bataille. 


Le xv° chapitre °. Comme le roy Kalles prist le chastel de Saint Germain l’Aguillier, 
et ceus du chastel s’enfuirent. 


Adone quant lost du roy Kalles venist au chastel, il fist tantost tendre ses tentes 
: et prendre le siége devant le chastel. Et si comme les garcons et ceus de pié alassent 
pres du chastel pour veoir et visiter le, si comme ils ont aucune foiz acoustumé, 
les Sarrazins et la mesnie d’iceus, qui estoient dedens le chastel, estoient as deffenses 
du mur; et resgardoient l’ost des Francois, et commenciérent a maudire et a despire 
les nos. Et ceus ne povoient escouter ne soulfrir injure que ceuls leur disoient, 
> més en furent trop malement endaigniés et corciés; sise commencieérent a desfendre 
de langue et a dire leur aussi villanies; et leur commenciérent a jeter pierres des 
deffenses ot: il estoient. Et tant comme il estrivoient ainsi les uns aux autres, il 
commenciérent soudement a crier et a noisier d'une part et dautre, si que la noise 
et la tumulte crut petit et petit plus et plus, tant que la force de lost sesmut; 
car aucuns cuidiérent, c'est assayoir cil qui avoient mis leur tentes loing, que ceulz 
de la garnison du chastel fussent® issus hors et eussent assailli nostre host. Et donc 
se hastérent de prendre et de vestir leur armes trés apertement, et coururent a 
Vestrif, et avironn¢rent tout le chastel de toutes pars, tout aussi comme se il n’a- 
perceussent point de meschief qui fust en ce trés grant peril. Et se metoient en- 
contre les coups des dards des saietes et des pierres que ceuls du chastel getoient, 
et tendoient devant euls targes et escus; et donnérent bataille merveilleuse et dou- 
table par trés cruel et fort assaut. Et quant cil du chastel virent ce, et mesmement 
les nobles et cil qui avoient la garde de lost de Mainfroy, qui 1a dedens estoient; 
et sorent bien que toute lor force n’i valoit riens et que leur anemis ne doubtoient 
nul peril de mort, et que il ne se alentissoient en nule maniere, més estoient touz 
jours plus aigres et plus forsenés, si orent poour et ellroi trés grant, si que il sen- 
fuirent en telle maniére que nos gens n’en sorent nulle chose. 

Et entretant® comme il sen aloient, Bouchard, conte de Vandosme, chevalier 
trés aigre et trés hardi, et Johan son frére, homme noble et preus en armes, rom- 
pirent les portes du chastel; et tantost comme |entrée fu ouverte, Bouchard entra 
dedens le premier. Et tout comme le senglier qui est bouté en un anglet entre la 
force des chiens, qui derout les chiens de sa dent maintenant a destre, mainte- 
nant a senestre, tout aussi estoit Bouchard, le glaive trait, et couvroit la senestre 


' Robert de Béthune, qui devint comte de Flandre en uuntelligible (comme le pont de Capuenne et Saint Ger- 
1305 ; il cpousa en premieres noces Blanche, fille de Charles main l’Aguillier). (Voy. t. XX, p. 420 c.) 
d’ Anjou. * Ms. dOrient. 
> Ms. ces. * Voy. t. XX, p. 420 e— 422 b. 
Neus avons di. re etifier ict la leon du ms. qui est ° Ms. fust. 


TOME XXIil. 











fol, 205. 


203 b. 


26 CHRONIQUE DE PRIMAT, 

partie de li de son escu; et estoit si habandonné a soustenir et 4 donner les coups 
comme se il ne les doubtast nulle chose, et foudréoit entre ses' anemis aussi 
comme le senglier entre les chiens. Et quant les anemis sorent que lentrée estoit 
ouverte et que nos genz, l'avoient occupée, il virent que ceulz suioient le conte [et] 
entroient petit et petit dedens; si sen commenciérent a fuir, et queroient repostaille 
ou il peussent eschapper le glaive de celi qui féroit. Et entretant comme le conte et 
sa gent se combatoient, la baniére de celi conte fu mise au vent el plus apparent 
lieu du chastel; et donna signe 4 nos genz qui estoient dehors et se combatoient 
encore a aucuns de ceuls qui estoient as deffenses des murs, que le conte estoit ja 
entré ens et avoit prise la forteresse du lieu. Et done fu le cri merveilleus en I’ost 
et la joie grant, et s'esmut encore lost plus vertueusement, et s’en alérent vers les 
vortes du chastel et compristrent l'entrée; et donc entrérent tout communement 
dedens la forteresse, et quistrent le chastel et les recois du lieu partout, et tout 
quant que il povyoient trouver des anemis en toutes manieéres ils tuoient a glaive. 


Le xvi’ chapitre?. Comment le roy chaca ses anemis, et les trouva en champ prés de combatre, 
et comment il prist conseil 4 ses gens de la bataille. 


Et done aprés, quant ceste forteresse out esté mise en subjection par ceste sou- 
daine et non cuidie bataille et trés forment aventureuse, le roy Kalles requeilli ses 
forces et reposa sa gent aucun petit; [et] tout aussi comme le veneur francois qui 
suit trés asprement le senglier, sui forment ses anemis, qui jugeoient bien que plus 
profitable chose seroit 4 eschaper par fuite que 4 mourir par hardiesse. Si se fuirent 
tant que il se requeillirent en la compaignie de Mainfroi. Més quant il sentirent 
que le roy et ses gens ensuissent hastivement les traces d’iceuls, il se destournérent 
devant lost du roy par devers la province de Bonivent, ot ils'en alérent grant erre; 
et en la parfin il se arrestérent empreés la cité de Bonivent, en la plaine d'une va- 
lée qui estoit mout trés convenable a combatre. Et aprés ce qu'il furent arrestez, 
Gauvain, Jourdain, Berthelemi et aucuns autres, qui estoient du destroit conseil de 
Mainfroy et princes et mestres, qui sen estoient afuis a si trés grant honte comme 
mas et vaincus du chastel de Saint Germain, pour ce que il fussent veus racheter 
leur honte, qui estoit bien congneue d'aucuns et qui les avoient en souspecon, si 
donnérent en conseil 4 Mainfroy que il atendist illec le roy Kalles a bataille. 

Et-entretant le roy Kalle et son host ne delessa pas a faire grant journées, et a 
continuer son erre parmi sauvages champaignes et par les destours de divers liex; 
més ensuioit ses anemis tout aussi comme le bon veneur, tant que il les seurvit® 
de la hautesce de la montaigne en la devant dite valée, ja tous ordenés a bataille. 
Et tantost comme il les out veus, il apella a conseil ses compaignons les chevaliers 
de lost; et pour ce que il ne fust pas repris de son propre conseil, il se conseilla 
a euls, et leur demanda quel chose il appartenoit aflaire. Desquelz aucuns or- 
denérent pour le plus profitable que la bataille fust atendue a l’endemain; et me- 
toient ceste raison avant, quer se il convenoit incontinent combatre, il estoit ja 
aussi com l'eur de tierce“, et que apres si grant labour ne gens ne chevaux n’es- 
toient reposés ne repeus de nulle viande, si que il en estoient mains convenables a 
la bataille. Et les autres par aventure’, qui? estoient par aventure plus diligens et 
plus chaus de bataille, si tenoient le contraire et se consentoicnt a la bataille, di- 
sans que en nule maniére l’en ne se devoit atendre a combatre, [pour ce] que les 
anemis que il yéoient devant leur iex ordenés par batailles, atendans 4 estre assaillis, 
quant il yerroient les nos demener soi plus lentement, que leur hardiesse ne leur 
doublast, et que 11 ne cuidassent, pour ce que il estoient touz armés en present, les 
nos en eussent eu pouour. Et divers nobles hommes disoient diverses sentences; 
més Guy le Brun, connestable de France, homme ancien et plain de chevalerie 


Ms. ces. et interprétée trater ou ferri (p. 422 d, n. 3), legons aux- 
* Voy. t. XX, p. haa b— 424 b. quelles il faut préférer super. 
' Ib y avait probablement dans le texte latin supervidit ; * Guill. de N. sexta. 
mais l'abréviation de super (sr) a été confondue avec fr. Les mots par aventure sont de trop ici. 


A 


— 
= 


Cc 


H 


— 


; 
i 
| 





~ 


Pejale + 








A 










3 B 
j 

4 

3 
b+ 

g 

3 
ft 
% Cc 
b 4 

: 

4 

4 D 


~ 





TRADUITE PAR JEAN DU VIGNAY. 27 
esprouvée, qui avoit pris en sa garde et en son conduit Robert, filz du conte de 
Flandres, si dist ceste parole devant touz les barons: que quelque chose que les 
autres feissent, l'enfant que il avoit en garde, et li et leur genz, se combatroient 
contre leur anemis; que il avoit ferme esperance en l'aide et confort de celi Jhesu 
Crist duquel il deflendoit le droit de son Eglise. 

Et donc quant le roy out oy le conseil de celi qui ardanment estoit hastif a la ba- 
taille, en approuvant la sentence d'icelui, commanda lost a armer hastivement. 
Et quant il fu ordené en 111 batailles ainsi comme les anemis estoient, et donc tan- 
tost les trompes et les clarons sonnérent, qui estoit signe et demonstrance que 
chascun de l’ost courust aux armes; més il orent avant confession et conctrition de 
leur pechiés comme bons crestiens, et vestirent premiérement iceuls haubers de foy, 
et requistrent devotement l'aide de celui pour l'Eglise duquel il se combatoient. 
Et quant il furent armés et appareilliés de combatre contre leur anemi, le roy 
sen vint devant touz, et les arresonna par briéve oroison en ceste maniére : « O! 
« hommes, mes compaignons chevaliers , que la douce terre de France porta; nobles 
« batailleurs, qui ne vous combatés pas pour moi, més pour la sainte Eglise de Dieu; 
«qui par l'auctorité du beneoit saint Pére, et que je die miex, par l'auctorité de 
« nostre Seigneur Jhesu Crist estez absouls, regardés nos anemis, qui* despisent 
« nostre sainte mére Eglise, et sont ferus a la mort de fer du glaive et de la maléigon 
« d'escomeniement; et ce leur est commencement de mort perpetuel. Lesquiex ane- 
« mis sont conqueillis de diverses lois et de diverses nascions; et de tant plus comme 
« il différent en diverses sentences et en diverses nations, tant sont il plus fiebles en 
« bataille, et seront plus aeisiés 4 desconfire par destroite bataille. Desquiex nulle 
« humaine creature ne se remembre que les péres d’iceuls aient fait anciennement 
«nulle chose qui soit digne de loenge, et qui sont lens et fiebles par nature et couars 


* «avec (si comme vous mesmes avez esprouvé en la bataille derreniérement faite), 


« et lesquelz vous avez ja vaincus une foiz et chaciés jusques ci, et qui estoient en 
«lieu trés seur, elquel il povoient avoir trés souverain refuge et peussent avoir re- 
«sisté 4 trestout lost et le pueple de France; et il en furent jetés hors laidement 
«par la vertu de vostre destre. Seigneurs compaignons et amis, considerés puis 


; «done que vous estez venuz et descendus de si trés noble ligniée comme de cele 


« de France, de laquele le non et les gens trés anciennement ont esté si tres redoub- 
«tables a toutes nascions, en tel maniére que il estoient tenuz entre les estranges 
« peuples comme le mail qui corront? toutes choses. Et se vous avisés bien vostre 
« noble ligniée, vous serés du tout enhardis, et toute pouour ostée vous irés parmi 
«les alenties compaignies, le glaive devant mis qui vous conduira. » 


Le xvu° chapitre '. Comment il recurent l'absolucion et se mistrent encontre les anemis a bataille. 


Kt quant le roy out ainssi acompli sa proiére a ses barons et a ses chevaliers, il 
furent mout forment enhardis pour les douces et gracieuses parolles que le roy 
leur avoit acordées. Et donc Guy de Mellon, evesque d’Aucerre, duquel nul plus 
prest de sa main a la bataille ne estoit en la compaignie (se la dignité de la prela- 
ture eust esté hors, et il li appartenist combatre avec les autres); et cesti evesque 
avoit le premier receu du pape planicre poosté d’assoudre, si que il donna la be- 
néicon a touz, et les absout des ordures de touz leur pechiez et leur enjoint tel peni- 
tance que il doublassent les coups dessus les anemis de leur destre vertueusement’. 
Kt adonc les dus et les meneurs des batailles 4 chascun des chevalier ordenés si 
comme il apartient de coustume, Phelippe de Montfort et le mareschal de Mille- 
pois, chevaliers trés preus et trés hardis, furent fais du commandement du roy 
droitement capitaines de la premiére bataille, contre la premiere bataille de ceuls 
anemis qui estoient ordenés de l'autre part au contraire. Et cele compagnie des 


. anemis estoit toute des Alemans de Teuthonique, lesquiex estoient toute la force 


de lost des anemis; et estoient si espés rengiés que nul ne le povoit trespercier; 


Voy. t. XX, p. 424 ¢ — 4a6 a. la Chanson de Toland (vers 1138), Par penitence jes cu- 
* Crest une idée analogue a celle qui est exprumée dans mandet a ferir. 


a, 


203 ¢. 


" le martean 
qui rompt. 








* fol. 204. 


" 904 b. 


28 ' CHRONIQUE DE PRIMAT, 


si que au premicr il deboutérent la force des nos tout aussi comme se ce fust un A 


mur. Et les anemis avoient premierement envoie ceste bataille, pour ce que for- 
senerie de ces' Alemans de Teuthonique se combatist avec la hardiesce des Fran- 
cois. Et done Phelippe de Montlort et Guy mareschal de Millepois, capitaines de 
la premiére bataille, se mistrent el premier front contre les anemis, et hurtérent 


a euls forciblement; més il furent deboutés de leur premiére envaie, quer les ane- B 


mis par malice s‘estoient si estroitement joins ensamble que il ne povoient estre 
perciés se n’estoit par fine force *. Et toutefoiz, emprés ce, les anemis se espar- 
tirent petit et petit, et l'entrée fu aouverte par les glaives; si que la bataille fu 
illec aigre et forte. 

Et aprés ce, le roy de Secile, qui estoit en l'estage de la seconde bataille que 
il avoit faite et esleue a soi de tretous purs Francois, qui estoit tout aussi comme 
un mur en estant que len ne povoit abatre, et sestoit ordené a combatre contre 
Gauvain, conte et oncle de Maintroy, si fist adonc sonner ses trompes pour don- 
ner signed ses gens de trebuchier aigrement contre la compaignie de ses* ane- 


mis; quer il vit la bataille de ces Shee de Theutonique combatre trop plus lon- D 


guement que l’en* ne cuidoit, quer il estoient fors chevaliers, et si estoient aussi 
comme touz couvers ect armés de la couverture de doubles haubers, si que il fu, 
au premier, avis a nos gens que il estoient aussi comme se len ne les peust percier. 
Et done le roy s'esmut avec sa compaignie, et encontra d’aventure les Alemans de 
Theutonique trestout premiérement, si que il appliqua sa compaignie contre 
leur bataille*, et plunja en euls a grant frainte et hastive d’'armes. Et quant les nos 
gens virent que l'espoisseté des armes de ces Theutoniens , desquelles il estoient 
garniz forment, deboutoient les coups des nos qui Leonliaient en lair, adonc les 
F rangois boutoient les espées grelles et agiies souz les esséles d'iceulz, ot il appa- 
roient touz desarmés, et les trespercoient sitost comme il levoient les bras pour 
lerir, et leur boutoient, les espées parmi les entrailles jusques aus espaules°; et 
plungoient dedens aussi les glaives, si que la testerie et la forsenerie des Theuto- 
niens fu dantée et trebucha par la soutilleté des Francois; et touz ces Teuthoniens 
furent occis des glaives, se ne furent par aventure aucuns qui par fuite ou par 
trebuchement eschivérent le peril de mort. 

Et quant cele premiére compaignie de ces Theutoniens fu anientée, laquele 
avoit esté mise des anemis au devant, ausi comme pour mur de deduntion. le roy 
assailli la seconde, de laquelle les capitaines estoient Gauvain et Jourdain, contes, 
et aucunz autres princes de cele mauvestiés, lesquelz avoient donné ce conseil a 
Mainfroy , et par culz estoit gouvernée toute la felonnie et la mauvestié de li. Et 
adone quant il virent les Theuthoniens occis esquelz il avoient mis toute leur espe- 
rance davoir victoire, el virent les Francois en la force de bras vertueus sanz 
lasser, et aussi comme lous trés ravissables esmeus par rage de fain, qui forsenoient 
touz jours contre les leurs gens, et virent que g grant occision estoit ja faite des leur, 


si se appareilliérent plus 4 a desfendre par Ye benefice de fuir que par laide de . 


deffension des armes ». Més il furent empeeschiez par aucuns qui les avoient avi- 
ronnés, qui leur vindrent encontre, et par les autres qui les suivoient et les en- 
chaucoient par derriére; si que il ne se pourent escouler par longue fuite, mes 
toute la compaignie de oul qui menoit et demoustroit au premier tel noblesce® fu 
toute demenée a fin, 


fust occis 4 glaive ou mené en prison en liens’. 
+ 


Ms. ses. Ou plutot jusqu’a la poignée, en rectifiant le texte 
latin, ou on lit scapulo tenus au lieu de capulo tenus. 


* Il n'y a rien dans le texte latin qui réponde au dernier 


membre de phrase (quer les anemis, etc. ). 

' Ms. ces. 

* On ne trouve rien non plus dans le teate latin qui ré- 
ponde a ce qui précéde, depuis si que il fu, au premier, 
avis 


(T. XX, p. 424 e.) 

Plus exactement, mais toute la noblesse qui s'¢lait 
fait voir dans cette phalange. (T. XX, p. 426 a.) 

Le texte latin mentionne ici la prise de Gauvain, de 
Jourdain et de Barthele my. 


Cc 


KF 
F 


bar 5 | 


G 


en tel manicre que il n’en esc hapa onques nul qui ne K 


ii EES eT GAS TD NOONE Ria ate ELIA OP 2 Pe 





a 
y 
a 





$ 
3 
4 
o 
a 
f 

i 


So IS AIO ONS 


bi geeee 


it Ab 








SES wa, .- 


OP RES Sa titsy 








i ag a eB 


a 
. 


= 


I 


— 


TRADUITE PAR JEAN DU VIGNAY. 





Le xvin' chapitre '. Comment la tierce bataille fu desconfite, et Maintroy fu occis 
et trouvé entre les mors. 


Adone quant les 1 premiéres batailles furent destruites, la tierce estoit faite 
et ordenée des gens de Puille et des Sarrasins; et Mainfroi, leur roy et leur seigneur, 
si avoit esté ordené et establi meneur et capitaine d'icele; et si comme les anemis 
avoient ordené, cele bataille avoit ordené a soi combatre contre la bataille de 
Robert de Flandres, filz du conte de Flandres, qui estoit gendres du roy de 
Secile, et l'atendoit front a front pour combatre. Més quant il virent que il leur 
estoit plus mespris que il ne cuidoient, et navoient més nulle esperance que il 


deust bien prendre, més regardoient le souverain peril de mort qui leur estoit 


: appareillié, et le véoient devant eus, si laschiérent les resgnes et lessiérent l’assaut, 


et se mistrent en fuite tres hastivement” tant comme il pourent, et s‘espartirent 
de ¢a et de la. Més la bataille dudit Robert, qui estoit ja assemblée de Flamens, 
de Piquars, de Beauvoisins (et pour ce que celi Robert estoit enfant et ne estoit 
encore pas entroduit és choses ne és fais de bataille, estoit il gouverné par le con- 
duit et la sagesce de Gilles le Brun, connestable de France, qui estoit homme 
ancien et plain de chevalerie esprouvée’), si courut adonc trés hastivement contre 
euls en reprimant* leur fuite, et les destruistrent par grant occision. Et entretant 
les Francois commenciérent 4 suir aucuns de lost qui fuioient vers Bonivent la 
cité pour eschiver le peril de mort; et sanz trouver nulle chose qui les destour- 


: bast, et sanz ce que il eust nule desfense contre les nos, il entrérent dedens la 


cité, avec les anemis, sanz ce que il eust point* de sanc espandu de nos gens, et 
la pristrent et mistrent en la subjection du roy Kalles. Et ainsi, par la vertu de 
Jhesu Crist et par la destre des Francois qui orent victoire, furent destruis les 
erans habondances et multitudes des anemis; et les greigneurs princes de lost 
Mainfroy furent pris et mis en chartre et en liens.Et ainssi defailli la mati¢re de 
combatre, et les Francois orent pais; et la destruction cessa, si que l'espée saoulée 
du sane des charroignes retourna en son lieu. 

Et entre ces choses, les Francois couroient ¢a et la parmi le champ de la ba- 


taille, et demandoient pluseurs que Mainfroy estoit devenu; et touz estoient en 


; doubte assavoir mon se il estoit eschapé avec ces autres qui senfuirent et se il 


sen fust alé par lisneleté du cheval, ou que il eust esté occis par [lindiflérence 
du fereur ou par’| sa mauvestié, ou pour ce que il ne le cougnoissoit mie; si que 
au desrenier il fu quis entre les charroignes des mors et fu trouvé mort, et fu 
congneu par trés certains signes de ses® gens qui estoient tenus en liens; lesquelz 
le servoient et estoient touz jours 4 son costé quant il vivoit. Et ce fu grant mer- 
veille quer cil qui tua si grant et poissant homme ne fu onques congneu; quer de 
tout lost du roy Challes il n’i out onques nul qui deist pour certain que il l'eust 
occis. Et par aventure ne sen osoient il vanter pour ceste cause que il nen 
eussent a souffrir d'aucuns ou temps a venir’; et aussi par aventure pout il estre 
occis sanz congnoistre icelui, pour ce que il avoit® lessié ses propres armes, et 
estoit ennobli d'unnes? autres cointises que il avoit prises pour ce que il ne fust 
congneu comme prince. Més comment que ce fust, ou vrai ou faus, si estoit il 
ennobli par aucune royal majesté; et le roy de Secile Kalles, plain de courtoisie 
et de noblesce de sa nativite, por ce que celi Mainfroy avoit esté de si noble 
ligniée comme filz d’emperiere, pourquoi i! ne voult pas souffrir que la carongne 
de celi, qui estoit entres les autres, fust lessie a devourer aus bestes et as oisiaus, 
il le fist ensevelir pres de la cité, delés la voie commune’, souz une assemblée de 


Voy. t. XX, p. 426 a—e. nous avons rétabli entre crochets quelques mots qui com- 
* Le latin porte in fugam certissimam; tl faudrait pro- pletent la traduction littérale du latin : propter indifferen- 
bablement citissimam. (T. XX, p. 426 b.) liam et protervitatem percussoris. (T. XX, p. 426 c.) 
* Ce qui est entre parentheses manque dans le texte ° Ms. ces. 
latin. * Cette premiere partie de la phrase manque dans le 
* Ms. reprenant. latin. 


* Comme la legon oecis par sa mauvestié allere le sens , * Ms. il Vavoit 





“ voh d. 








* Isaie, 
NAV, 10. 


lol. 205. 





30 CHRONIQUE DE PRIMAT, 


plerres; quer il n'estoit point mort en estat que il deust avoir sepouture en terre A 


beneoite. Et les autres princes de cele mauvestié, ceulz a qui aventure donna 
que il fussent pris vis par droite bataille, furent enchetivés et mis en chartres et 
en liens en divers liex, 1a ot il les envoia a sa volenté. Més assez tost aprés, par 
brief espace de temps, il fu si debonnaire et si amiable que a ceulz qui selene les 
loys avoient desservi poine de mort, il ne pardonna pas tant seulement leur vie; 
més les absoult de tout en tout des liens et des chartres ot: il estoient tenuz, et 
les lessa aler touz quites par sa misericorde, considerant' que (se il povoit estre 
fait) il les eust benignement reconsiliés a li; et si leur rendi leur terres et leur 
facultés, et sen divent i impugnis. Laquel chose il li eust miex valu et eust esté 
plus profitable d’avoir les livrés as pent larrons” qui les eussent® ferus du glaive de 
venjange; quer aspres ce, il monstrérent tesmoing par leur propres fais de la saincte 
escripture qui dit : «Se nous avons pitié du felon, pour ce n’aprendra il pas a 
« faire misericorde*. » Et il avint que il furent esmeus de l'aguillon de soy rebeller 
par leur mauvéses machinations, [et] il li acquistrent et engendrérent nouveaus 
anemis, et furent plus ardanment espris de li grever qu'il n *sstelont devant". 


Le xix" chapitre. Comment les traitres a qui il out tout pardonné li acquistrent nouveaux anemis 
par leur malice. 


Quant les anemis de lEglise et du roy furent du tout menez a fin, si comme 
nous avons dit par devant, la terre se tint a pais et se tut contre le roy, en tel ma- 
niére que les cités et les chastiaus d’environ le resgne de Secile estoient espuantés 
de la paour de li, et se soustenoient de leur gré en la subjection de sa debonnaire 
subjec tion et seigneurie; et offroient au roy } en grant habondance, c'est assa- 
voir or, argent, dons de soie et mout d’autres chases”. Més il ne pout pas longue- 
ment estre en pais, quer les princes de mauvestié” asquelz il ayoit sauve et denied 
vie, si comme nous avons dit par devant, encoururent le mal gré de celi, et pris- 
trent autres semblables 4 euls en vie eten meurs, lesquelz il savoient kine que il 
seroient legi¢rement envolepés * en leur felonnie; et par leur couvertes et secrétes 
machinations firent tant ehvers eulz par vaines promesses et esperance d’avoir vic- 
toire, que il les amenérent a faire conspiracion contre le roy de Secile. D Desquielz 
Henri, frére du roi d'Espaigne, fu le greigneur; ; lequel 4 celi temps gouver noit en 
quelque maniére que ce fust la dignité bs la senateurie de la cité ie Romme. Et 
estoit homme de grant courage, et poissant et malicieus és choses de batailles; més 
il estoit trés escommenié en l’onneur et en la croiance de la foy catholique, et n’i 
entendoit point diligeanment °. Et pour ce que celi faus traitres couvrissent et mu- 
cassent leur traison et leur fauseté souz l'ombre et la couleur de droit, & pour ce 
que le prince de leur mauvestie, c'est assavoir Mainfroy, qui mort estoit, fust veu 
avoir successeur par droit de heritage el royaume de Secile, il sen alérent a Cor- 

radin le j jeune, filz du viel Coradin, qui estoit né de la fille du duc d’Austrie, son 
aioul’, qui leur donna aide tant comme il pout, et l'establirent princes sus euls; et 


del Alemengne, et de la Secile (laquele n'estoit encore pas du tout rendue au roy) . 


il conqueillirent erant host et fort, [et aussi] de ceulz > d’ Espaigne, que celi Henri 
avoit amenés avec sol. 

Et le roy Kalles ne savoit nulle chose de leur machinations, més estoit a siége 
en ce temps de la cité de Leuthére, qui est trés s peuplée de Sarrazins purs, sans 
autres gens; et l’avoient cores apres ce que il les avoit premiére ment mis en sa 
subjection. Et adone ses® anemis consideroient que il estoit empeeschié de celi 


Ou plutét desirant. * Cette phrase se retrouve un peu plus haut dans le texte 

* Pent larrons est la traduction de lictoribus. (‘T. XX, latin (p. 428 a). 

p- 426 e.) ” Conradin avait pour mere Elisabe th, fille d’Othon II, 
Ms. eust. duc de Baviere. 

* Le texte latin contient ici une phrase sur la famille de * Voici la legon du ms. que nous avons modifice pour 
Mainfroi, qui fut livrée a Charles d’Anjou, et sur la sou- rétablir le sens : du royaume d’Alemengne et de Secile 
mission de Luceria. lequel n’estoit encore pas du tout ronda au roy. et con- 

' Cette premiere phrase manque dans le texte latin; — queillirent grant host et fort de ceulz, etc. 


pour la suite, voyez t. XX, p- 425 ¢ — 43a d. ' Ms. ces 





a 


E 


G 


[ 














De ay A apace 


wrbis 





eva 


, 
co 


whe 


nets 


3 
- 
a 
a 
; 
# 
; 
2 
R.| 





Sa ODE ts BIAS © 


a 


iN aniral RO eRe tle iO bea tba 





Cnet is 


TE ee ee Cate aaa 


@ 


‘alse eee 


Phe 


waeri: 


1 i SRE 28 CIAL ~ 


+ ie 


‘ORE Birt 


> 


ip) 


a 
— 





TRADUITE PAR JEAN DU VIGNAY. 31 


siége, et n’avoient encore oi nulle nouvéle que il seust riens de leur envaie, ne que 
il deussent assaillir. Et donc il ordenérent leur batailles* és autres parties de Se- 
cile, et assaillirent la terre de Puille 4 grant frainte, et queroient combatre soi avec 
le roy Kalles et avec ses Francois. Et quant le roy sout ceste chose, il leva tantost 
ses tentes et lessa le siége de cele cité; et conqueilli chevaliers de ¢a et de 1a; et 
emprist le volage contre ses anemis. Et a poine donna il un pou de repos as cheva- 
liers et as chevaus; més continua tant en travail que il vint aussi comme a I’eure de 
queuvre feu pres des tentes de ses anemis; et ne fu tant seulement separé ne loing 
d'eulz fors tant seulement du ruissel d'un petit fleuve, et 1a ficha ses tentes. Et 

uant la nuit fu passée et les tenebres sen furent fuies, que le ciel esclairci par 


: 'estoille portant lumiére de laquele les rais chaciérent les nublesces des vallées, 


adone congnurent bien les uns les autres; quer l'un host n’estoit pas loing de 
l'autre fors par tel espace comme nous avon dit. Et donc furent les anemis ferus 
de grant esbahisson, et se merveilloient de ce que le roy, que il cuidoient encore 
estre loing, estoit ja si hardiement et si hastivement vole illec prés de leur tentes. 
Et done proposérent tantost les anemis A soi combatre as nos, et commandeérent 
armer leur gens, et devisérent leur batailles, et ordenérent les conditeurs et mis- 
trent ordenéement parmi le champ de cele plaine leur batailles armées. Et quant 
il les orent ordenées si comme il appartient de coustume, Henri, frere du roy d’Es- 
paigne, qui estoit patricien de la sainte cité de Romme, prist la baniére de la 
premiere bataille, et sen issi premier des tentes avec ses Espagnoilz, prest 4 com- 
batre contre la premiére compaignie de I’ost des nos. 

Et le roy Kalleset ses chevaliers, qui estoient lassez du lone voiage, qui ne savoient 
pas que I’ost des anemis se vousist si tost combatre a euls, qui n’estoient encore pas 
issus des paveillons; més estoient encore touz desarmez en leur tentes, et atendoient 
le commandement de leur prince, qui se jesoit encore en son paveillon, et estoit 
encore tenu en la soueveté” de son dormir; et n’estoit point espovente par la paour 
de ses anemis, més estoit j4 comme tout seur de la bataille. Ha! comme ce estoit 
trés grant merveille de li, si que nul ne la pourroit raconter, quer ne il n’estoit 
point vaincu de travail, ne il ne doubtoit point estre vaincu de ses ' anemis; que il ne 
creignoit riens ses anemis, ne il ne refusoit leur bataille. Et ceste fermeté de cesti 
homme estoit 4 acomparagier a Judas Machabée et au grant Alexandre, roy de Mace- 
doine. Lequel tout despourveument conqueilli son host de ¢a et de 1a; et n’avoit 
que pou de chevaliers, c'est assavoir en si grant article de peril comme contre la 
forsenerie de Allemaingne; que il ne doubtoit riens ne creignoit nulle chose tous 
ces milliers® de si trés cruiex anemis qui l'ayoient envay. Mes encore ce qui est 
greigneur demontrance de vertu de courage, et tele que nul ne pourroit racon- 
ter, quer toute la cure et la pensée de la bataille delessie, il avoit a tel heure mises 
ses membres au repos de dormir, quant il sentoit bien que tantost il estoit en peril 
de combatre contre tant et si grans compaignies de leur anemis. {Voyant donc les 
Francois les compagnies* de leur anemis| armées et appareillies soudement, il 
crioient* hautement pour esmouvoir leur host; si coururent hastivement as armes 
(etle plus tost que il porent), si comme mestier leur estoit, et caindrent leur espées. 
Et entretant le roy fu esveillié tant par la frainte de lost des anemis comme par 
la criee de ses genz, et prist ses armes? et les vesti le plus tost que il pout; et sailli 
a cheval, et ordena tant seulement deus° batailles de ses gens. 

Et en la premiére de ces batailles il mist ceus’ de Prouvence, lesquielz il avoit 
eu jusques a ore bons et loiaus aideurs en touz faiz de bataille; et pour aidier et 
conforter icele compaignie, il mist avec ceuls de Capuenne et les Lombars, et touz 
ceuls que il avoit d'estranges nascions, et les joint touz ensemble. Et mist avecques 
ui de ses duz*® de France : Henri de Cusances, qui avoit celi jour vestu les ar- 


Ms. ces, ici, puts un peu plus loin (contre ces ane- ‘ Ms. qui crioient. 
mis). ' Ms. ces gens..... ces armes. 
* Ms. tout ces millier. Ms. deuls. 
’ Nous rétablissons d'aprés le texte latin (t. XX Vs. ses..... seus 


p- 430 b) quelques mots omis dans le ms C’est-a-dire trois de ses chefs. 





* 205 b. 


209 ¢. 








* 905 d. 


~ i. 


206. 


3 CHRONIQUE DE PRIMAT, 


Nm 


meures du roy, et estoit chevalier trés seur et hardi; et les u furent Johan de : 


Clarri et Guillame l'Estandart, chevaliers nobles* et trés preus de leur mains, de 
la loiauté et hardiesce desquielx il ne se deflioit pas; et les acompagna a celi Henri, 
qui portoit 'ensaigne de gouverner cele bataille. Et en la seconde bataille il meisme 
se establi duc, et retint avec li touz les Frangois par la vertu desquielz il estoit tout 
seur, et faisoit fiablement ce qu'il faisoit; et il' fu, celi jour, en tel maniére com- 
forté par l'aide d'iceulz que avec l'aide et le comfort de Jhesu Crist il out victoire. 
Et en ce temps, Erat de Valleri, homme trés renommé, et aucuns autres tres nobles 
cheyaliers retournoient de Jerusalem par les parties de Puille, qui vindrent la tout 
aussi comme se ce fust angres envoié de Dieu; et vindrent en cele bataille, et se 
combatirent ce jour si fort* contre les anemis du roy, que par la victoire que il 
|emportérent*| par la force de leur destre il devoient estre guerredonnés de Dieu 
et loés des hommes. 


Le xx* chapitre *. Comment les batailles assemblérent; et comment Henri de Cusances , 
qui portoit ce jour les armes le roy, fu occis et desmembreés. 


Et quant le roy out ordené ses batailles (et en pou de temps), il s’en alérent en 
la bataille. Et ceulz de la premiére bataille s'en alérent contre Henri, senateur de 
la cité de Romme, qui leur yenoit encontre 4 grant compaignie et force; més il 
ne se povoient meller de plain ensemble pour le conduit du fleuve qui couroit 
entre i. Et pour ce que les Francois ne povoient outre passer ne soi combatre main 
4 main avec leur anemis, il s'arestérent un pou par deca de fleuve, aprés un pont 
de fust qui estoit sus le fleuve, et contenoit de l'une rive jusques a l'autre; et aten- 
doient illec l'assaut des anemis, qui leur couroient sus et leur venoient a l’encontre 
i grant [rainte et a grant appareil de bataille, tout aussi comme se il deussent tout 
maintenant passer outre le pont. Et quant les anemis furent assemblés outre le 
fleuve au chief du pont et environ, et s'eflorcoient de tout leur povoir venir a force 
parmi le pont as nos, les nos, qui estoient a l'autre rive de l'eaue au bout du pont, 
si gardoient l’entrée et les boutoient forciblement el cours du fleuve, tant par les 
coups des espées que par ferir des lances. 

Kt donc, quant les anemis virent que il ne pourroient ainsi passer outre, il 
descendirent au plus bas du fleuve, 1a ot l'eaue estoit et plus plate et plus lée, et 
la ott les rives estoient rompues, et estoit 1a le pas® acoustumé par ot les chevaus 
aloient qui passoient a gué. Et tant comme aucunz (iceulz se combatoient encore 
as nos pour passer le pont oultre contre les nos, et l'entente encore des nos estoit 
de garder le passage du pont, et tout le nombre a bien pou de cele bataille estoit 
Ja passée outre parmi le gué; et sen vindrent par desriére les nos, qui estoient en- 
core sus la rive du fleuve et ne savoient pas que il fussent outre passez, si que les 
anemis les assaillirent par desriére 4 grant cri et a grant huée. Et quant les nos 
virent que il estoient cains et avironnés des anemis, et que il les avoient en tele men- 
niére souspris que il ne povoient retourner a leur compaignies, et virent que Cor- 


radin et ses genz passoient d’autre partie outre le fleuve a gué, si ourent si grant . 


paour que il commenciérent a fuir en tel maniére que il, qui avant avoient deflendu 
le passage du pont et du fleuve, furent pourforciés 4 passer outre en trebuchant, 
et se eslorcoient de tout leur povoir de fuir s'en as montaignes. Et toutefois un pou 
de Francois qui la estoient en cele compaignie ordenez pour bien combatre, et es- 
toient bailliez aus autres pour capitaines, si ne voudrent pas avoir reprouche de 
fouir, més se mistrent front 4 front contre les anemis, et soustindrent aucun tant 
de temps ° la force diceulz par vertu merveilleuse. Més celi Henri le gonfalonnier, 
duquel nous avons mis pardevant’, qui representoit la presence du roy par la no- 


' Ms. faissoit et par il. Le passage; le ms. porte par erreur les pas. 
* Ms. a fort au lieu de si fort; dans le texte latin, tam * Dans le latin aliquantulum. 
fortiler. Le texte latin est plus clair : sed eorum signifer 


Nous suppléons le mot emporteérent. Henricus de Cusanciis, de quo premisimus. (T. XX, 
' Few. t. AA, p. 430d — 43ha p. 432 b.) 


- 


an! 
© 


D 


E 


fom) 
2 


I 


_— 
— 


kK 


a 


SMitthh Raia Re nee 





mera! 


3 
a5 
we 
$e 











ata RH 


f 


Lor a oe ae 


PY weet alt 





TRADUITE PAR JEAN DU VIGNAY. 33 


a blesce des armes dont il portoit le signe', ja soit ce que il se detfendist mout, fu 
en la parfin detrenchié membre a membre par ses anemis, pour ce que il estoit en 
armes du roy. 

Et les autres deux, Jehan de Clari et Guillaume l’Estendart, se combatoient 
contre les anemis par coups foudroians; et tout aussi comme se ce fust foudre qui 

p descent, il tresperciérent toute la grant espoisseté et la presse des anemis, et vin- 
drent parmi lances, glaives et dars jusques 4 la compaignie du roy. Et quant le 
roy les vit, et touz les autres qui 1a estoient virent et congneurent la force et la 
hardiesce d'iceus, il les loérent et firent joie selonc ce que il avoient deservi, et 
tindrent en celi jour la prouesce, la hardiesce et le grant courage diceulz cheva- 

c liers [a exemple *. Pluseurs autres | chevaliers qui estoient en cele compaignie, 
lesquielz estoient aussi eschapés des mains cles anemis, qui ne vouloient ou ne s'en 
povoient pas fouir, si requeillirent arriére au secours en la compaignie du roy. 
Et adonc Henri, le senateur de Romme, commenga a suir cil qui fuioient devers les 
montaignes, et les suirent li et ses gens pour la cause d'avoir la proie plus que 

p pour cause de soi combatre; quer tout aussi comme en dit souvent en un pro- 

verbe, «Il est assez qui chace qui treuve qui fuit*.» Et pour ce que il véoit qu'il 

fuioient, estoit il esmeu a suir les tant que il les eust touz departiz, les uns par 
fuite, les autres par glaive, les autres pris ou chaciez par lone estrif.” 

Et donc, quant le roy vit les Lombars, les Capuennois, les Prouvenceaus et les 
autres qui estoient d’estranges nascions qui senfuioient, desquielz il avoit ordené 
sa premiére hataille, si fremi aucun pou de pure felonnie, et non pas de poour, 
et fu forment courcié. Més par le grant courage et la grant hardiesce de quoi il 
estoit plein, il reprit son esperit et arresonna les Francois en ceste maniere. « Ha! 
«hommes de yertu et trés nobles par renommeée, qui estes estrais de la ligniée de 
> «noble sanc de France, n’aiés pas paour de ceuls que vous véés qui ensuient les 

«nos, ne [de] ceus ci que vous véez devant vos iex; que ja soit ce que il soient 
«greigneur nombre, toutefoiz les seurmonteron nous par vertu avec l'aide du 
«douz Jhesu Crist. Quer yous sayez que nous nous combatons pour garder et 
« desfendre le droit de l'Eglise victoriaument ‘, et le patronnage monseigneur saint 

G « Pére; et ii est certain que il se combatent en leur tort et contre I'Kglise tant 
«comme heréges. Aions vraie fiance en Dieu, et toute doubte ostée de nos cuers, 
«assaillons hardiement ceuls que nous avons devant nous en present, qui sont en- 
«contre nous et nous atendent a bataille, avant que il soient veus venir a nous; 
«et sl comme je ai esperance, nous les pourrons bien vaincre de legier par l'aide de 

H « Dieu, se nous leur couron sus forciblement. » Et quant le roy les out ainssi amon- 

nestés, la hardiesce crut forment as hardiz; etdonc tantost se ordenérent en tourbe, 

et se restraintrent dedens leur armes, et firent forciblement et vertueusement un 
assaut contre les anemis, et sasemblérent a euls de toutes leur forces. Ne cel assaut 
de chevalerie ne dut pas estre loé en vain, quer il le firent vertueusement et bien; 
et il avoient bien mestier de le faire, quer les anemis estoient greigneur nombre 
sanz comparoison; et si estoient haubergiez trés curieusement, et estoient de touz 
les miex combatans d’Alemaigne et des plus fors chevaliers. Et ainssi assembla la 
bataille des uns et des autres ensamble; et commenciérent a crier et 4 amonnester 
les uns les autres de combatre, si que les [uns] hurterent souvent de glaives et 

k despée sus les haubers des autres; et ceus qui trebuchoient a terre estoient les 
premiers messages de mort, et crioient et braioient pitoiablement. Et ces autres 
perilz de bataille sensuirent aprés as anemis de l'Eglise. Si commencieérent a de- 
cheoir efforciéement, et loccision qui fu faite d’eulz enyvra les champs; ne onques 
les glaives des Francois ne lessi¢rent d'occire tant que la forsenerie des Alemans 

i fu du tout dantée, et que tout lost des anemis fu escoulé par l'aide de la fuite, 
ou que il chai du tout ocis par glaives. 


= 


= 


' Ou plutét les armoiries (insigniis). tls se rattachent a une phrase qai est omise dans le texte 


* Nous suppléons ici entre crochets quatre mots qui sont _—_ latin de Guillaume de Nangis, et qui devait commencer 
indispensables pour le sens. Les deux premiers ne sont pas par ces deux mots ou par un equivalent. 
douteur, parce eu’ils répondent au latin pro exemplo * Proverbe omis par G. de Nangis. 
(p- 432 b). Quant aux deux derniers (pluseurs autres), ' La fin de la phrase manque dans G. de Nangis. 


TOME XNXIil. o 


b 





* 206 b. 


206 c. 








* 206 d. 


» fol. 207. 


* 207 b. 





34 CHRONIQUE DE PRIMAT, 


Et toutefois Courradiin si vit appertement le peril qui li venoit sus li et sus ses 
gens; et donc fu il tout le premier qui s'escoula tout hors d'entre ses gens par 
fuite; més aucunz de ces greigneurs mestres, par le conseil desquiex ceste mau- 
vése et fausse conspiration ayoit esté commenciée, furent pris et furent mis en fers 
et en chartre, pour estre gardés 4 recevoir tel jugement comme il devoient em- 
porter de ceulz fais, selonc les lois. Et quant ceste victoire out esté faite par la 
vertu de Dieu, tous les Francois ne coururent pas a la proie de leur anemis, aussi 
comme gens ravissables; més lessiérent illec la proie de leur anemis jesant, et par 
le commandement du roy il ne se departirent point ne ¢a ne 1a, més se requeil- 
lirent touz el champ. Et donc descendirent des chevaus et ostérent les heaumes de 
leur chiés, et pristrent un pou dair legiérement pour eus esventer; et ce leur fu 
moult grant recreation. Et donc se rapareilliérent arriére a la bataille qui estoit a 
venir; que il savoient et sentoient bien que il devoient recommencer bataille avec 
le devant dit Henri, senateur de Romme, qui avec la greigneur partie de lost des 
anemis avoit sui ceulz de l’ost de nos genz qui s enfuioient. 


Le xxi’ chapitre'. Comment celi Henri retourna, et comment les nos se combatirent contre li 
et orent victoire; et d’'aucunz autres faiz qui avindrent en cele bataille. 
. 


Més assez tost sanz demeure, celi Henri retourna de chace de ceus qui fuioient; 
et tout aussi comme en assemblant ses gens, il se arresta el haut de la montaigne; 
et donc considera en soi que ses genz qui estoient demourez el champ eussent fait 
trés grant occision des nos; et vit le roy el milieu de sa compaignie, les baniéres 
droites (et se tenoit illec aussi comme une trés forte tour), et dist : «O! trés fors 
« hommes, nous sommes aujourd'hui fais vainqueurs du tout. Quer par deca nous 
«avons occis cil qui fuioient; et les nos qui demourérent en ceste valée avec les 
«anemis pour euls combatre, sont ceulz que vous véez encore el champ seoir sus 
«leur chevaus qui ont eu victoire, et ont occis le roy et ses Francois; et vous véés 
«que le dessus de la terre est toute couverte de leur charoingnes. » Quer il cuidoit, 
selonc le desir de son cuer, que les siens qui estoient demourés quant il parti de 
l’ost, eussent touz tués le roy et ses gens; et si ne povoit encore pas apercevoir ne 
congnoistre les armes des baniéres, comme celi qui encore estoit loing de lost. 
Et donc li et ses gens descendirent a grant joie du haut de la montaigne; et donc 
aprochiérent plus prés de lost du roy; et quant il congnurent les armes du roy 
et de ses genz, et vireni les baniéres, adonc sorent il vraiement que les leur gens 
estoient vaincus, lesquielz il cuidérent estre avant vainqueurs; et virent que de 
leur anemis estoit tout au contraire. Et donc leur viele fu convertie en pleur’, et 
leur joie fu convertie en douleur. Mésil reprirent tantost leur courages par l'amon- 
nestement de leur prince, et sen vindrent et passérent grant bruit parmi les 
tentes des Francois, et tuérent pluseurs des garcons et des gens de pié qui 1a es- 
toient; et burent le vin que les vallés gardoient pour lor mestres, comme ceulz 
qui estoient lassez por la longue chace que il avoient faite. Et donc s'en issirent 


tantost des tentes, et se requeillirent en une tourbe, et se ordenérent tous comme : 


il est de coustume; et ainssi cele espoventable compaignie ordenée courut contre 
le roy et les siens a bataille. Ne onques pour ce le courage des Francois ne mua, 
més se tenoient ensamble fermement; et ne doubtoient point pour ce, se si trés grant 
nombre de leur anemis combatans couroient sus a leur pelitéce. Et ja soit ce que 
en la bataille qui ja estoit parfaite, que il eussent detrenchié tant milliers d'ane- 
mis 4 grant travail et a grant poine, touteloiz avoient il aucun pou reposé entre- 
tant; dont il estoient mout forment recreés. Et tantost comme il virent venir leur 
anemis, il mistrent les heaumes és testes et saillirent sus les chevaus, et se mis- 
trent et estraintrent el lieu ot il s'estoient combatus au premier. Et illec atendirent 
trés hardiement les anemis a glaives touz pres et sachiés; lesquielz.anemis venoient 
sagement touz serrés a bataille. 


' Voy. t. XX, p. 434 a— 436 d. — * Versa est in luctum cithara mea. (Job, xxx, 31.) 


A 


B 


C 


E 


H 


L 


_ 
k 
‘ta 
r 








2Uh sas 


bees 


fy PH il engi : 














TRADUITE PAR JEAN DU VIGNAY. 35 
a Et donc messire! Herart de Valeri se mist droit au costé du roy, qui estoit 
homme hardi et sage és choses et és faiz de bataille; et tantost comme il vit ses 
anemis ainsi ordenés sagement venir 4 la bataille, il dist au roy : « Sire roy, ceus 
«ci vienent trés forment sagement a bataille, et sont si joins et a destroit ensemble 
«en leur bataille que en nulle maniére, si comme il m’est avis, nous ne les pour- 
B «rions departir ne trespercier. Et pour ce convient il ouvrer contre euls par aucun 
«enging de subtilleté*, par quoi il puissent estre aucun pou espartiz, si que lentrée 
« soit aucunement ouverte, tant que les nos puissent entrer entr’eulz, et puissent 
« soi combatre avec eulz main a main, a bras estendu. » Et le roy loa mout ce con- 
seil et li dist : «Or alez donc, et eslisiez desquiex que vous voudrés de nos genz 
c «avec vous; et faites orendroit ce que vous porrez faire, savoir se vous pourrés 
«tant faire que leur compaignie, qui est forment serrée, soit departie. » Et done 
Herart prist avecques li xxx ou environ des chevaliers de la compaignie du roy, et 
se mistrent a part, et non pas aussi comme se il se yousissent combatre avec leur 
anemi, més (si comme il faignoient) il sembloit miex que il sen deussent fuir; et 
p se hastérent d’aler par devers la partie que il estoit avis que la fuite deust estre le 
plus seure. Et donc tantost les anemis cuidiérent fermement que ceulz preissent 
la fuite; si commenciérent crier a haute yoix : « Avant! il fuient. » Et done s'apa- 
reilliérent estrivéement pour ensuir les; si que en briéve espace de temps il furent 
espartiz, et se moustrérent as nos que il estoient assez aissiez a trespasser entre eulz. 
Et Et donc tantost le roy se esmut avecques sa bataille, et se plunga entr'euls; et He- 
rart et ses chevaliers retournérent leurs resgnes, et les assaillirent de costé 4 grant 
criée, et se mistrent entr’eulz, et les derompoient a force et a vertu; et si comme 
les batailles assemblérent ensemble, l’assaut si commenga fort et tres perilleus. Et 
vraiement les anemis estoient si fort et si espoissement armés que les* coups des nos 
r sembloient estre vains, et refusoient les glaives aussi comme s'il fussent touz molz 
et mal trenchans. Et pour ce aussi que il n'avoient pas acoustumés d’estre armés 
de tant de péces‘ d’armeures, pour ce estoient il mains souplez a soi demener, et 
plus legiérement et miex povoient il miex estre boutez a terre. Et quant ceste chose 
fu aperceue des Francois, « A bras, seigneurs, a bras, 4 bras!» Et donc les pre- 
G noient as mains par espaules, et tiroient et trebuchoient a terre jus de sus les che- 
vaus. Et certainement se Nostre Seigneur n’eust aidié celi jour as Francois, et la 
force et la vertu dela destre de leur trés noble et esprouvée chevalerie ne peussent® 
avoir duré contre leur anemis és deux si prochaines batailles l'une aprés l'autre. 
Et ja soit que touz ensamble communement se feussent bien et loablement por- 
u tés en la bataille sanz nul desdit, toutefois la force et la chevalerie esprouvée et 
demoustrée vertueusement illec endroit, c'est assavoir de Guy de Montfort, doit 
estre par excellence loée desus toutes les autres. Quer icelui, dés le commence- 
ment de la bataille, assailli premier les anemis, et trespassoit en foudroiant 
parmi les plus espesses assemblées, tout aussi comme le senglier parmi la com- 
5 paignie des chiens qui les fiert et detrenche a la dent; aussi s'aloit il combatant 
as anemis, et criant la baniére son pére’, et passoit parmi euls et retournoit arricre 
parmi les anemis, et sen revenoit a ses gens; et tout aussi comme le fol large 
despent le sien en gastant¢aet 1a, tout aussi enyvroit il les champs du sanc des ane- 
mis par l’occision que il faisoit. Mais je ne sai par quel aventure son heaume li tourna 
k entour la teste ce devant desriére, si que la ventaille du heaume qui donnoit lu- 
miére as iex estoit devers le dos, et il ne povoit point issir par illec point d’alaine 
de sa bouche, et toute la face li estoit ainssi couverte que il ne povoit veoir goute ; 
més estoit aussi comme un aveugle, et ne povoit savoir qui il féroit; més se forse- 
noit, et féroit maintenant a destre et puis a senestre. Et quant Herart de Valeri, 
L sitost comme il le congnut et il avisa ceste chose, il out trés grant pitié de ce che- 


' Ms. mestre. Ms. il ne peussent; mais le texte latin prouve que il 

* On pourrait aussi lire subtillece. est de trop. 

' Ms. le. * Cette interprétation des mots patris vexillum intonans 

* Ms. tant de pere, ce qui ne donne aucun sens; le latin nous parait plus exacte que celle qui avait été proposée dans 
tantis armorum utensilibus (p. 434 e) semble signifier notre tome XX (p. 436, n. 1) : paternum vexillum quasi 
tant de piéces d’armures. fulmen circumferens. 


~ 


oO. 


“ 207 ¢. 


h 
207 d. 








i : 36 CHRONIQUE DE PRIMAT, 


valier, et vint prés de li, et prist le heaume a ses mains, et le drecgoit et relioit les A 
| laz. Et quant Guy de Monfort le senti, si cuida estre tenu par heaume d'aucun 


i des anemis, et feri misire Herart el bras un merveilleus coup de son espée; més j 
| nostre Sire Jhesu Crist le garda que il n’out mal. Et encore vouloit il recouvrer a 5 
¥ ferir plus, se il ne l'eust conneu a la vois. e 
} Et donc l'une partie et l'autre combatans ensamble firent tant que fa cruauté B F 
i de la bataille dura mout, et tant que les anemis furent si desconfis que il convint 3 


! que il se partissent de la bataille et s'en tornassent en fuite; quer il se merveil- 
liérent forment de la poissance de leur anemis qui estoient si petit nombre. Et 
donc Henri le senateur requeilli arriére ses genz, et se blasmoit li et ses gens, et 
disoit que il estoient vains et couars, et les amonnesta derechief a la bataille, et 
leur dist que ce leur seroit perdurable reprouche se si pou de Francois seurmon- 
toient en bataille si grant plenté de nobles chevaliers d’Espaigne et de si souve- 
raine vertu. Et que diroie je plus? il se requeillirent' derechief ensemble, et 
retornérent? a la bataille; et quant l'assaut fu recommencieé, loccision fu recom- 


or ae se ou eg 





menciée de ceulz qui chéoient, et leffusion de sanc fu renouvelée. Et au desrenier p q 
les anemis furent menés tel occision que il furent contrains de fuir sen avec e 
leur mestre Henri, sanz esperance nulle de retourner plus. Et donc les Francois 
ensuirent aucun petit Henri et ses gens qui fuioient, quer il ne les pooient” pas lon- i 
guement suir; quer il estoient forment lassez de tant de batailles, si que les che- q 
vaus et les hommes n’estoient pas si convenables a suir les. Et cil qui senfuioient £ ; 
prenoient tretout avant qu'il povoient ravir par les villages et par les fermetés la j 


ou il passoient, comme trés aigres robeurs et larrons; et ainsi firent il partout les 
‘fol. 208. fiex ob il passoient, jusques 4 tant qu'il vindrent‘ a Saint Benoit de Mont Cassin. 
| Et celi Henri donnoit a entendre a l'abbé de Saint Benoit et a touz les autres que 
il encontroit, que il ayoient occis le roy Kalles et tout son host. Et quant l'abbeé r 
n'apercut [nul signe de victoire, mais plus tost’] signe de confusion et de tristesce, 
si enquist aprés, et entendit la verité des choses; quer il amoit moult le roy Kailes. 
Si commanda adonc que Henri et ses gens fussent pris et mis en prison; et se 
Voffice de l'abbé le souffroit, pour estre gardé a celi Kalles 4 prendre venjance. 
\} 


M Le xxn* chapitre°. Comment le roy rendi graces a Dieu de sa victoire, G 
| et comment ses anemis furent pris et jugiez. 


Aprés ce donc que le roy out tout le champ delivré et que il fu demouré vain- 
queur, li et ses genz rendirent graces 4 Dieu de ce que il leur avoit donné si grans 
victoires; et napropria 4 soy ne a ses gens ce que il avoient fait, et disoit 
que ce nayoit pas esté par leur vertu ne par leur hardiesce, més par la grace, 
la force et l'aide du douz Jhesu Crist, pour le droit duquel il se combatoient. Et 
donc quant il orent rendu graces 4 Dieu, il retournérent el champ de la victoire 

| pour requeillir les despoilles. Et Corradin entretant, qui estoit echapé de la 

premiere bataille (si comme nous avon dit devant) par son bien fuir, se trans- 
porta en un chastel qui estoit sus la rive de la mer; et ceste chose ne pout estre 3 
celée au roy Kalles. Et donc le roy y envoia 1a de ses’ chevaliers, si que cil qui 
la furent enyoiés mistrent Je chastel et le chastelain en subjection, et pristrent 

if Corradin et |'‘amenérent au roy en liens. Et !'abbé de Saint Benoit de Mont Cassin, 
qui tenoit Henri le senateur, frére au roy d’Espaigne, en sa prison, si le rendi au 
roy par tel condition que celi Henri, qui avoit mort deservie et devoit morir x 
selonc le jugement des loys, ne soufferroit pas mort tant que celi abbé seroit en 
vie, pour ce que il lavoit fait prendre, et que, se le dit Henri prenoit mort, il se 
doubtoit que pour l'occasion de sa mort il n’encorust inregularité, et que par 


. es. s . , © 
*208b. cele inregulariteé il ne perdist du tout en tout loffice de prestre. Et quant toutes 


— 
—_ 


' Ms. requeillirerent. * Nous suppléons, d’aprés le latin, les mots places entre 
* Ms. se retornerent. crochets. 
Ms. pooit. . Voy. t. XX, p- 436 d— 438 b. ; 
* Ms. vint ” Ms. ces. % 


. 
: 








A 


i) 


al 





TRADUITE PAR JEAN DU VIGNAY. 37 


ces choses furent ainsi ordenés, il distribua les despouilles et la proie des anemis 
4 ses chevaliers, si comme il appartient de coustume. Et donc le roy et son host 
enmenérent leur prisonniers en liens, pour vengier en euls la mauvestié et la trai- 
son que il li avoient faite, et se retourna tout droit vers la cité de Naples. Et 
quant il fu 1a repairié, il manda et fist querre les sires des lois' et les sages de 
droit; et il sasamblérent 4 son commandement. Et donc leur demanda a touz les 
plus sages, et commanda que il deissent devant touz en commun par quel sentence 
cil qui ont machiné si trés grant felonnie et leur complices doivent estre condamp- 
nés. Et donc les docteurs et sires de loy visitérent les chapitres des loys, et furent 
confortés par le conseil du droit*, et prononciérent sentence de mort contre iceuls 
maleurés. 

Quant cest maufaiteurs orent esté condampnés comme ceus qui avoient pechié 
contre la royal majesté et contre le patronage de l'Eglise de Romme, et en assem- 
blant mal avec le mal il avoient ensui la mauvestié et l'eresie de leur predecesseur 
Mainfroy, l'un des greigneurs mestres de touz ceuls du conseil se dreca el plus 
haut lieu et el plus apparant, et dist devant touz ceuls qui la estoient; et commenca 
4 imputer Corradin, pour plus clerement demonstrer et agreigier sa presente con- 
dempnation; et devisa comment I'Eglise de Romme avoit esté el temps passé sou- 
vent et par pluseurs foiz grevée et tourmentée par le parenté diceli, qui touz 
avoient [esté] et estoient encores liés des sentences descommuniemens et des 
maudicons de Dieu et des sains péres de Romme; et comment ceste maleurté es- 
toit descendue de l'un en l'autre, ausi comme par droit de heritage, et au desre- 
nier estoit descendue en celi Corradin, comme en droit hoir de cele maleurté, et 
le lignage de laigre estoit afliné par mort de Corradin’. Més avant {que} le roy les 
feist livrer a celi qui les descola, le roy fist dire pour les ames de touz ceuls qui 
la furent decolés : Placebo, Dirige *, et chanter messe de requiem selonc l'usage et la 
coustume de la religion crestienne; et il estoient delés la chapele ot len chan- 
toit, si que il le povoient bien oir de leur propres oreilles. Et si leur octroia le 
roy espace de leur pechiez confesser, et apres ce il furent menés au lieu de leur 
poines. Et il estoient v1 personnes par nombre qui avoient este touz jours mestres 
et soustenans de ceste malefacon : premiérement le conte Gauvains, le conte Jour- 
dain, le conte Berthelemi, li et ses deux filz, et le desrenier estoit Corradin. Et 
quant il furent el lieu ou il furent decoles, le roy s'en parti avant que il fussent 
occis®. Et quant le roy sen fu ale, en leur commanda que il s'‘agenoillassent; et 
donc furent les testes coupées du glaive de cil qui les ferit, et il trebuchierent a 
terre sanz testes. Més Henri, ja soit ce que cele meisme sentence dautel jugement 
leust condempné, le roy commanda que il fust garde encore a present souz bien 


(eo) 


destroite garde, par la convenance que il avoit faite a Yabbé; si le fist mettre en 
chartre et garder mout diliganment. Et trop de gens furent courcies de la mort 


Corradin, pour ce que se il® eust vescu il eust esté chef du lignage de laigle. 


Le xxut‘ chapitre °. Comment Corrat Cacapuce se esforea contre le roy Challes. 
et de ceulz qui li furent haingneus pour la mort Corradin. 


Apres ce que les contes ourent este decoles par sentence diffinitive et par le 
conseil de touz les plus souverains clers de la loy que len peust trouver, plu- 
seur commenciérent a parler de la mort Corradin, pour ce que il estoit jane’, et 
diverses personnes en disoient’ diverses sentences. Et aucuns sacordoient bien 


Dans le latin, legum doctoribus. 

* Ibid. juris fulti consilio. 

* Nous suppléons les mots de Corradin , que le sens exige 
et que le texte latin foarnit : quoniam in Corrardini morte 
fuit ibi genus aquile terminatum. 

* Le verset Placebo Domino in regione vivorum ter- 
mine le psaume cx1¥, qui se chante aux vépres des Morts; 
guant au mot Dirige, il pourrait étre emprunié au 5° verset 
du psaume xxiv, un de ceux qui servent pour les Matines 
des Morts : Dirige me in veritate tua et doce me. 


* Cette circonstance n'a par été relatée par Guillaume 
de Nangis. 

° Ms. cil au lien de se il. Cette phrase est omise par 
G. de Nangis. 

” Voy. t. XX, p. 438 b—c. 

* Les mots pour ce que il estoit jane (jeune) devratent 
étre supprimes ict, parce ga'ils se représenteront plus loin a 
leur véritable place, quand l'auteur exposera l'opinion des 
partisans de Conradin. 

’ Ms. et disoit 





* 208 c. 








——- Piper. 





* 208 d. 


* fol. 200. 


* Centorbi. 


38 CHRONIQUE DE PRIMAT, 


4 la mort de li, et se doubtoient bien que se il eust vescu longuement, que eust 
ensui ses predecesseurs a estre contre sainte Eglise; et le disoient pour ce que il 
s'estoit tantost et sanz dilacion acordé aus traitreurs Gauvain et les autres, et avoit 
requis touz ses amis de touz costez pour li aidier, et poursuir la mauvése conspi- 
ration que il avoient faite, tant contre !Eglise que contre le roy. Et encore aten- 
doient il, se il fussent venus au dessus de cele emprise, que il eussent fait Corradin 
emperiere si tost comme il eust esté couronné de Secile; fors que tant que celi 
Henri devant dit pensoit que il li aidassent 4 estre empericre, quer il y avoit ja 
tendu dés que il fu fait senateur, et avoit acort d’'aucuns des seigneurs de Romme, 
cardinaulz et autres secrétement. Et encore dient aucun qui estoient mout amis et 
familiaires de li, que se il eust eu victoire quant les autres senfuirent du champ, 


A 


B 


que il eust mis poine a estre couronné de Secile, en disant que ele eust esté con- 


questée par li et par sa force; et pour ce dist trop bien celi qui dist ce proverbe : 
« Homme propose et Dieu ordenne '. » Et autres estoient qui en parloient en autre 
maniére; quer il disoient que le roy deust avoir espargnié de mettre Corradin a 
mort, pour ce que il estoit encore enfant jane d'eage, et que se il avoit mespris 
en aucune chose, ce avoit il fait par le conseil des traitres qui l'avoient deceu. Et 
pour ceste cause esmut le roy a bien pou toute Alemaigne contre li, et machi- 
noient a li nuire en touz estaz, se il venoient ou povoient venir en lieu. 

Et done quant le roy et ses gens orent esté parmi les provinces du royaume, 
et il orent mis 4 sa subjection et 4 sa seigneurie toutes les regions par deg¢a le 
royaume de Secile, c'est assavoir Puille, Calabre, Terre de Labour et toutes les 
autres, fors tant seulement cele seule partie du royaume qui est tout entour avi- 
ronnée’ de mer, laquele partie estoit encore a conquerre; si que un qui estoit filz 
d'iniquité, Corradin (Cacapuche par son surnon), qui avoit acquis et assemblé 
avec pluseurs autres semblables a li en mauvestié, et li et les autres conqueillis 
s'entremetoient tant comme il povoient de toutes leur forces a tenir et a dellendre 
cele partie contre le roy. Et estoit veu avoir fayeur et assentement de touz les 
nobles de toutes les cites du royaume (ce ne sai je comment se il avoit ou par 
grace, ou par force de contrainte*, ou par maniére de quelconques autre extor- 
sion), fors que il n’avoit pas tant seulement de la cité de Mesane et de la cité de 
Panorme “‘, lesqueles cités sont les plus nobles de tout le royaume; et ces 11 cités 
tant seulement soustenoient et nourrissoient Ja partie du roy et se tenoient du 
tout a li. Et quant le roy out oi certainement que celi tyrant sestoit esmeu et 
revelé contre lui, si enquist la verité, et trouva que il estoit du lignage et du 
parenté Mainfroy et Corradin. Et donc le roy pour reprendre la poissance de li 
et de ses complices, et pour acquerre le royaume bonement a soi, il envoia 1a de 
ses barons” des trés nobles hommes et loiaus cheyaliers neis et estrois du haut 
sanc de France, esquelz il se fioit desuz touz autres, c'est assavoir Thomas de 
Couci, Phelippe et Guy de Montfort, Guillaume de Beaumont, Jehan de Hiaumes 
et Guillaume | Estendart, avec souffisant nombre de combatans. 

Et done s'en alérent et ourent bon nage’, et passérent la mer qui avironnoit 
cele partie du royaume, et entrérent en la terre; et si tost comme il vindrent 1a, 
il commenciérent a prendre cités et chasteaus, et occistrent’ tout quant que il 
trouvoient de leur anemis qui se rebelloient contre eulz il occioient. Et celi Cor- 
radin si senfuit touz jours devant euls, quer il ne ses* complices n’atendissent 
james nos gens a bataille; més si tost comme il savoient par leur espies quel part 
il aloient, il se metoient a fuir d’autre part és liex fors ot il cuidoient avoir sous- 
tien et aliance, si que les nos ne povoient avoir certaines novéles de li. Tant que 
en la parfin il congnurent certainement par leur propres mesages que il estoit en 


un trés fort chastel qui estoit apelé Saint Orbe’, et estoit la avec aucuns de ses 
Cette premiere partie du chapitre est omise par G. de * Ms. Panuorie. 
Nangis, qui se borne a rappeler en peu de mots les plaintes * Ms. ces complices. .... ces barons. 
excitées par la mort de Conradin. ’ Bonne navigation, ou felici navigio (p. 438 c). 
* Ms. avironné. ” Occistrent fait double emploi avec occioient qui ter- 
Le texte latin porte gratia veluti coactionis; mais il mine la phrase. 
faudrait probablement substituer vel vi a veluti (p. 438 c). * Ms. ces, ict et dans la phrase suivante. 


D 


G 


K 





Bye ede apee tere ere 


+ er 


i 
4 


1 aE RAR ae 





TRADUITE PAR JEAN DU VIGNAY. 39 


a complices; quer pluseurs autres l’avoient ja lessié dés que il sorent que les gens 
du roy Kalles estoient en cele partie entrés pour combatre contre li et pour le 


prendre, et meitre la terre en la posté et en la seigneurie du roy. Et done vin- — 


drent a Saint Orbe, et assegié¢rent le chastel, auquel siége il ourent mout de 
poine, tant en assaillant comme en soustenant les assaus que ceulz du chastel 
B faisoient soudement sanz ce que les nos s'en donnassent garde; quer ceulz du chas- 
tel issoient par liex secrez comme par fausses poternes, " deat les nos ne se don- 
noient de garde; et si faisoient ces' assaus aussi soudement que il n’estoient point 
aperceus devant que nos gens en oioient la frainte; et ce estoit fait a la fin que 
Corradin Cacapuche sen peust fuir de ce chastel secrétement. Més ceuls qui is- 
c soient du chastel n’avyoient pas tant de hardiesce que il se osassent de plain mel- 
ler as nos, si que il les conyenoit tantost entrer arri¢re en leur forteresce; quer les 
nos se tenoient tous jours si garnis que il estoient touz jours pres de recevoir les, si que 
celi Corradin ne povoit partir du chastel en nule maniére’. Et toutefoiz le chas- 
tel fu pris et vaincu apres mout de grans trayaus, et nos gens pristrent celi Cor- 
p radin, et li firent sachier hors les iex de la teste premiérement; et pour la deserte 
de ce que il sestoit rebellé contre le roy, le firent pendre par le col au gibet;, et 
touz les autres de ses complices qui porent estre tenus si orent touz les testes 
coupées, ou furent pendus au gibet comme li. Et quant ces nobles chevaliers 
orent acquis el conquesté le royaume de Secile, il retournérent arriere au roy 
E lor seigneur, et li rendirent le royaume quite et paisible. Et nous avons ici mis 
ces choses et ces fais du roy de Secile, pour ce que il avindrent el temps devant dit; 
si que il nous soulfise quant a4 present, quer nous voulons retourner a ! ordre ide 
la devant dite hystoire du roy de France Lois. 


Le xxum* chapitre*. Du secont wotage du roy Loys as parties d outre mer; comment il prist la crois 
F devant tous les barons, et comment aucunz des barons la pristrent apres. 


Le roy Lois adonc, qui nestoit point bien apesie de courage pour le remors de 
sa conscience qui le contraignoit, quer il consideroit que la voie de ce pelerinage 
que il avoit fait és parties de Giste. jasoit ce que il eust eu grant nombre de nobles *. 
toutefoiz li estoit il avis que ele avoit plus fait de honte et de damage et de re- 
prouche au royaume de France, que ele n/avyoit fait donneur ne de proufit a 
l'Eglise de Jhesu Crist ne a la Terre sainte (et par aventure avoit la Devine Pois- 
sance ainsi ordene pour la cause du pechié des gens); si que ce que le roy avoit 
(lone temps estoit ja passe) conceu en sa pensee, il fist hastivement, et le demons- 
tra en une seule heure’; quer le parlement estoit adone assemblé a Paris de tous 
H les barons du royaume, quant le roy prist la croiz et la mist a ses espaules. Et ja 
soit ce que mout des barons ne preissent pas la croiz en ce present pallement. 
comme il estoient tous desprouveus ' de ce, et par ce que le roy lavoit prise si 
nouvelement sans faire en mencion a nul, one foiz apres ce, par le proces du 
temps, pluseurs tant contes comme barons, a lessample du roy, pour l'amour 
de Jhesu Crist pristrent le signe de. la croiz, et le pendirent a leur propres espaules. 
Et desque ‘lz barons nous avons ci mis tant seulement les nons des plus nobles et 
des greigneurs, pour cause de brieté, et que nous ne feissons ennuy aus lisans. 
Et tout premierement se croisa Alphons, qui estoit frere du roy et conte de Poitiers 
et de Thoulouse; Jehan, conte de Nevers, Pierres, conte d'Alencon, quiestoient filz’ 
du roy; Thiebaut, noble roy de Navarre, conte de Champaigne et patazin de Brie: 
Robert, conte d’ Artois; Guy, conte de Flandres; Jehan, filz du conte de Bretaigne, 
qui ayoit espouse a fame la fille’ au roy dEngleterre Henri; et mout d'autres 


~ 
ue 


a 


Ms. ses aussi que le copiste a omis apres le mot nobles un substantif 
* Tous les détails qui precedent sur le siége de Centorbr du sens de combats ou faits d'armes 
sont omis par G. de Nanais. G. de Nangis ajoute ici quelques détails sur lappro- 
Voy. t. XX, p- 438d— 440 d. bation donnée par Clément IV au projet de saint Louis, et 
“Ce membre de phrase, omis par G. de Nanas, pour- sar lenvot d'un légat. 
rat signifier a la riguear : quoique le roi eut eu avec lui Vs. fréres et filz; mais le mot frére. qui ne peat s ap- 


grand no ml e de wobles croises; mats on peut supposer pliquer quia Alfonse, est répéte par erreur 








* 209 b 


2090 ¢ 


Béatrix 








209 d. 


fol. 210. 


KO CHRONIQUE DE PRIMAT, 


nobles, dont nous taison les nons pour la devantdite cause. Més adonc, quant le a 


roy et les autres barons orent prise la crois, il pristrent terme de mouvyojr dilec 
en i1ans, pour la cause de ce que le roy et les autres barons se peussent entretant 
aviser et garnir tant de navire comme des autres choses qui leur estoient neces- 
saires 4 parfaire le yoiage que il avoient empris. Dedens lequel terme ainsi fichié, 
en l'espace de ces 1 ans, mout de nobles et de non nobles pristrent le signe de 
la crois, tant que le nombre de ceuls qui estoient croisiés fu par la grace de Dieu 
mouteploié! en tel menniére que il n’estoit homme qui les peust nombrer. 

Et quant le temps fu passé et le terme qui estoit assigné vint, les neis du roy 
et des barons estoient toutes prestes au port de Aigue Morte, et estoient plaines 
de vivres et d'armeures en grant habondance, et de toutes autres choses qui appar- 
tenoient a bataille et au voiage faire. Et donc le roy trés devot, et ses filz et plu- 
seurs de barons”, ala mout doucement et devotement a son patron, monseigneur 
saint Denis, prendre congié selonc la coustume ancienne des roys de France. Et 
la deproia trés devotement les sains martirs par mout de proiéres, et oy messe, li 
et tous les barons et pluseurs autres nobles; et quant le servise fu tout dit, il 
prist illec l'escharpe et le baston de son pelerinage; et la baniére Saint Denis fu 
atainte, qui est apelée du commun loriflambe*, et l'emporta avec soi; et recom- 
manda le royaume de France en la garde et en la protection du martyr saint De- 
nis. Et la out grant pitié et grant plenté de larmes espandues, tant de[s| nobles 
comme des gens du pueple qui 1a estoient. Et adonc prist le roy et les barons la 
benéicon de l'abbé, qui les benesqui du Clou et de la Couronne; et done sen issi 
le roy 4 mout grant et noble compaignie. Et 1a ce jour meisme, commenga il “ pre- 
miérement le saint voiage de Jerusalem, et ala reposer cele premiere nuit au bois 
de Vicénes; et au matin, lessa illee meisme et commanda a Dieu la noble roine 
Marguerite sa fame, 4 mout de sanglous, de souspirs et de lermes espandues, tant 
de la partie de ceuls qui sen aloient comme de la partie de ceulz qui demou- 
roient. 


Le xxv° chapitre®. Comment il se mist a la voie; et comment le deable mist le contens 
entre ceulz de Prouvence et les Castelens d'une part, et les pietons de France. 


Adone le roy Loys de France, homme trés crestien, se parti du bois de Vi- 
cennes, et commanda le royaume de France eta Dieu et a monseigneur saint Denis; 
etse mist en son droit chemin sanz tourner ne ¢a ne 1a, et vint droit a Cligny lab- 
beie, et passa outre les contrées de Borgoigne, et de la sen ala tout droit a Lyons sus 
le Rone; et trespassa Beauquaire et Vienne, et vint le droit chemin au port d’Aigues 
Mortes, que il ayoit tant desirré, 1a ot lost des croisiés estoient ordené a assembler. 
Et combien que il fust avis, quant le roy vint, que il fussent petitement assembles, 
tantost, dedens assez pou de temps, vous veissiez venir de toutes pars pelerins, 
tant barons et nobles hommes comme gens de pueple moiens et riches. Et° le 
courage du roy trés crestien estoit si diligent et si trés ardant el negoce de la croyz, 
que un jour que il chevauchoit ayant que il venist au port, il regarda entour lui 
pour veoir sa gent, qui avec li estoient; et donc commenga a souspirer, quer il li 
estoit avis que il estoient trop pou; et puis se retourna devers l'evesque de Paris, 
quicheyauchoitle plus prochain de lui, et li dist : « Las! comme je voi pou de gens 
«au jour dui qui aient a cuer le besoing de la croiz ne de la sainte Eglise. » 

Més entretant, la fraude et la malice du mauves esperit, qui convoile tous jours 
geter sa mauveése graine el champ Nostre Seigneur sus la bonne semence, si 


' Ms. mouteploiée. * G. de Nangis a substitud a cette fin d’alinéa d'autres 
* La phrase serait plus correcte si on mettait : avec ses _— détails qui manquent ici, probablement par la négligence 


filz et pluseurs de ses barons. 

* G.de Nangis ajoute que c’était la banniére du comté de 
Vexin, que les rois de France tenaient de l'abbaye de Saint- 
Denis. Il parle aussi de Uhumilité de saint Louis, qui s’assit 
sur le dernier degré du siége de l'abbé. 

* Ms. li. 

* Voy. t. XX, p. 440 e— Aha e. 


d'un copiste, car il y est fait allusion plus bas. Voici ce 
passage : Verumtamen, quia unus locus ad tantum exer- 
citum nullo modo suflicere poterat,- majores exercitus 
ad civitates et bonas villas que sunt in portus confinio, 
provide se cum suis exercitibus diviserunt, donec naves 
in portu vacuz# eos ad introitum exspectarent armis et 
victualibus onerale. 


C 


D 


H 


‘\ 


ve tf yh af 2 
Be ie Ded 











TRADUITE PAR JEAN DU VIGNAY. 41 


aA esmut entre les pelerins norreture d'envie pour destourber et empeeschier le bon 
pourpos d'iceuls. Quer y mist si grant forsenerie de rage entre les compaignies des 
gens de pié, que les tres escommeni¢es mains qui se deussent miex estre forsenées 
a contre Jes anemis de la foy, se touchieérent et enlaidirent eles meismes par felonnie 
a d’omicide. Quer une soudaine noise fu esmeue et une grant tumulte entre ceulz 
‘ B de Castelle' et ceulz de Provence, d'une part, et aucunz des gens de pié Francois 
de l'autre partie; et si fu trop petite reson, et si crut tant la forsenerie d'une part 
et d'autre que il se combatirent moult longuement de glaives et de lances, quer il 
n’estoit nul qui peust refraindre leur forsenerie, tant estoit grant; mesmement 
pour ce que le roy ne nul des barons’ ne demoroient illec sus le port, [mes *] 
c demouroient és villes et és prochaines cités, si comme nous avons dit devant’, et 
Ee atendoient le navire pour mouvoir ensamble. Més toutefoiz il avint que le roy, qui 
a estoit a Saint Gile et avoit 1a celebré et fait fere la sollempnite de la feste de Pen- 
P thecouste, et avoit tenu court planiére, si oi les nouveles de ceste malefacon, et ala 
a la et enquist la verité de la chose; et quant il [I'|ot enquise, il fist prendre les 
D principauls qui ayoient fait cele injure, et venja en eulz linjure de Jhesu Crist; et 
les condampna a mort par leur deserte, et les fist pendre au gibet, afin que les 
4 autres se gardassent d’esmouvoir cas semblable. 


ee as 
ada ; 


is Le xxvi‘ chapitre °. Comment Jost se mist 4 la mer, et comment le vent se troubla 
et la tourmente leva en la mer. 


_ —E Quant le roy out fette ceste vengance, et toutes les choses furent ordenées si 
comme il apartient de coustume, et chascun des barons et des nobles orent leur 
nés appareillic¢es, c'est assavoir l'an Nostre Seigneur M. cc. LXxx, le mardi” aprés la 
feste des Apostres saint Pere et saint Pol, le roy premiérement fist celebrer des 
l'aube du jour le trés saint mistiére de la messe, et done entra le roy en sa propre 

F nef, et avec li entra monseigneur Pierre, son filz. Et monseigneur Phelippe, qui 
estoit ainsné filz du roy, et le conte d’Artois et le conte de Nevers, entrerent chas- 
cun en sa propre nef, avec leur fames et leur autre gent. Et [le] jour de mercredi 
ensuiant, que le soleil estoit 4 leve et raioit sus la terre, les 111 devant dites neis, 

; cest assavoir la nef du roy, la nef de Phelippe son filz laisne, la nef du conte dAr- 

G tois et la nef du conte de Nevers, se partirent premiérement du port a veles esten- 

dues, et sigliérent tout celi jour et le jeudi ensuiant [avec assez bon vent. Mais le 

M4 vendredi ensuiant entour mie nuit®,] tourmente de venz et estourbeillons commen- 

ciérent A demener les undes et a debouter et a troubler la mer droit a l'entrée de 

la mer du Lyon, qui est ainsi nommeée pour ce que touz jours elle est undoiant 


i. H et aspre et crucle, quel temps que il face’. Et quant il orent trespassé la mer du 
a Lyon a grant peril, il trouverent le samedi la mer plus suoeéve. Mes l'autre par- 


tie de nostre nayie, le vendredi devant celi samedi, souffrirent mout de fort temps 
par la troublation de la mer et des ondes, et orent mout de diverses poines. Desqueles 
poines et travalz pluseurs n’en sentirent nulle chose, assez tost aprés ce que la mer 
J fu apesiée et le temps fu seri.et tu®. Ce samedi [tout entier et le dimanche en- 
suiant®,| nostre navire out assez bon siglier parmi la mer; més quant ce" vint au 
soir que il anuita et que la nuit couvri la terre de ses teniebres, lair et la mer 
troublérent ensamble; et entor la mie nuit, le navire commenca a estre si trés fort 
demené pour la trés grant force des vens, que il estoit avis que ce fust une autre 
K mer du Lyon ou plus cruel encore’’. Mes quant il vint environ tierce, les estor- 


Texte latin, Cataianenses. ’ Le texte latin ajoute : Quatuor naves predicte fue- 
* Ms. pour ce que le roy nul des barons; nous avons rant sibi hactenus satis propinque; sed tunc maris cru- 
suppleé ne. delitate aliquantulum sunt disperse, nec tamen in tan- 
* Nous suppléons més, gai est exprimé dans le texte tum quin possint (sic) mutuo se videre. 
latin et nécessaire pour le sens. * Cest-a-dire, postquam tempus serenatum est et ta- 
* C'est ici que (auteur se réfere aux détails que nous _ cuit; ce passage est omis par G. de Nangis. 
a avons retablis en note dans lalinéa précédent. * Ces mots répondent aa latin : Tota ergo illa die cum 
4 * Voy. t. XX, p. 442 c— 444. Dominica subsequenti. 
4 * Ce que nous suppléons est exigé par le sens et fourni * Ms. se. 
par le texte latin. Le copisie parait encore avoir passé ici une phrase 


TOME X\XIIl. 6 





210 b. 


> 4 juillet 


1270. 

















ij 








* Cagliari. 


* mappemonde, 


© gi0d. 


; errer, 


* 7 juillet 


h2 CHRONIQUE DE PRIMAT, 


beillons de la mer cessérent, et les douleurs de ceuls qui estoient troubleés cessé- a 
rent. Més quant il orent commencié 4 disner, une autre douleur apparut; quer 
les yaues douces que il avoient estoient ja pourries et corrompues, et ne povoient 


estre beues sanz esventer'. 


Entretant, le jour du dimenche, environ le soleil couchant, l’en se merveilla 
mout forment de ce que il avoit si lone voiage jusques au port de Callerique* la ot 
les barons devoient estre atendus; et pour ce furent les mestres de la nef apellés, 
devant le roy, du lieu ot il estoient adonc. Et le roy leur demanda comment il 
povoit aler il ceste chose, et il respondirent aussi comme en doubte que il cui- 
doient estre prés de terre, et se merveilloient moult que il tarjoient tant a veoir la. 
Et quant la nape? fu levée devant le roy, il demonstrérent au roy I'aisséte de Ja 
terre du port de Callarique, et la terre qui estoit prochaine, ct le plus prochain 
rivage. Et un pou aprés ce, monseigneur Phelippe, son aisné filz, qui estoit en sem- 
blable doubte, envoia un chevalier en une galie pour parler a son pére, cest assa- 
voir monseigneur Herbert de Villiers’, pour que il avisast le roy sus ce fet’ de 
ceste demeure; quer il li estoit avis que les mestres du navire procedoient sur 
chose non certaine. Et donc les mariniaus furent touz apellés derechief, et se mis- 
trent ensemble a conseil pour respondre au roy la verité; quer grant murmure et 
grant souspecon estoit commencié sus eulz, et disoit l’en que le vent quil avoient 
eu puis que il estoient partiz de Aigues Mortes souffisoit* pour mener les en quatre 
jours jusques au port de Callarique. Et avec tout ce I'en disoit que une des galies du 
roy, que le filz Guillaume Bon et Bel? (qui estoit capitaine de la neif du roy) gou- 
vernoit, se estoit departie du navire du roy par la tempeste de quoi nous avons 
dit, et tendoit a aler, si comme I’en cuidoit, vers les contrées de Barbarie; et pour 


ces 11 causes |’en ayoit souspecon contre les mariniers; més ce estoit sanz reson, si 


comme il apparut apres. Et quant le roi et les mariniers orent parle et dit aucunes F 


parolles ensamble, il fu acordé au desrenier que il lesseroient toute cele nuit gautrer* 
et floter les neis par la mer tout bélement a basses véles, |loin®] de cele partie toutefoiz 


ot: len cuidoit que la terre fust, si que il n’alassent pas folement ne en peril. Et 


donc ce chevalier raporta ceste ordenance 4 monseigneur Phelippe, son mestre. 


Le xxvn° chapitre’. Comment il virent terre et arrivérent 4 grant poine au port, 
et trouvérent les gens de ce pais felons et chiers. 


Et fendemain au matin * quant il fu jour cler, il virent terre; més le port estoit 
encore Lx mille loing, et encore duroit le vent et la troublation de la mer; et dura 
jusques a leure de tierce, si comme il est dit par devant®. Et environ soleil cou- 
chant, len vint a 1x mille prés du port; més le vent estoit si tournai au contraire 
que il ne purent avoir acces au port, et jetérent toute jour’ les ancres, et firent 
port la ott il n’estoit mie. Més de tant avint il bien; que une abbaie estoit illec 

rés 4 11 mille’, et donc envoia 1a le roy une barge qui leur aporta eaues douces 
et herbes fréches'*, si que aucuns fiebles et malades se refroidiérent par le goust 


de l'eau douce, et les malades orent recreation de leur maladies. Et !endemain, le : 


mardi, c'est assavoir en l'uitiesme jour que le roy estoit monté en la nef, les véles 
furent tendues derechief et tournées en l'autre bort, et vint l'en'' 4 deux mille prés 


correspondant au passage suivant du texte latin de G. de 
Nangis : Nec relatu indiget quantos dolores in isto se- 
cundo turbamine plures sustinuerint : quia si primo 
graviter, secundo gravius sunt gravati. Quid plura? 
Mane facto cantantur quatuor misse sine celebratione, 
de beata Maria, de Angelis, de Spiritu sancto, et quarta 
pro animabus fidelium defunctorum, astantibus qui as- 
tare poterant : quia pauci erant qui astare possent supra 
pedes sine podio pre dolore. 

' Le texte latin ajoute : Unde, sicut creditur, pre 
corruptione aquarum multi equi et homines morte in 
diversis navibus sunt preventi. 

* Nom omis par G. de Nangis. 

’ Il faudrait peut-étre le fet. 


* Ms. sousfisoit. 

* G. de Nangis, Bonebel; et dans le texte frangais, 
Benouvel. 

® Remotius dans le texte latin. 

* Voy. t. XX, p. 444 c — 446c. 

* Il n'a pas été parlé plus haut du temps qui régnait le 7; 
le traducteur a déplacé et mal compris les mots ut dicebant, 
qui se rapportent a la distance présumée du port , sexaginta 
millibus, ut dicebant. : 

® Les mots toute jour sont aussi déplaces , et se rappor- 
tent au membre de phrase précédent : non potuit accessus 
ad portum fieri tota die. 

' Ms. fréche. 


'' Ms. vint la; le texte latin ajoute circa vesperas. 





igi age 

























































TRADUITE PAR JEAN DU VIGNAY. 43 


a du port; ne adonc il ne pourent onques aler-plus prés, pour le vent qui fu ja 
mué au contraire. Eten cele meisme maniére que il avoient fait avant, len couri 
en une barge a chastel de Callerique, qui estoit environ 1 mille loing des neis; 
més nos gens trouvérent' les hommes da chastel mout contraires et rebelles a 
euls, si que 4 poine souffroient il as nos prendre des eaues douces, et 4 poine 

B pourent nos gens avoir pou de pain et pou herbes pour leur deniers. Et cil de la 
ville ne se doubtoient pas petit, més commenciérent dés adoncques mettre leur 
choses hors du chastel et mener les loing en plus secrés liex, et si comme je 
cuide, en plus seurs. 

; _ Et au matin, le mercredi ensuiant, le roy envoia au chastel monseigneur Er- 

F c nol de Courtferrant® pour dire et amonnester le mestre du chastel que il Jaissast 

. entrer aucun des nos dedens la ville pour soi conforter; et si les amonnesta entre- 

tant que il meissent avant de leur biens pour vendre a ceuls de lost au pris que 
il les vendoient avant que Tost venist. Et il respondirent que il vouloient bien 
que les malades eussent recreation en Ja ville bas, que dedens le chastel ne souf- 

; p feriroient il nul entrer; quer il leur estoit deflendu de ceuls de Pise, qui estoient 

F leur seigneurs et leur mestres, et disoient que celi chastel leur appartenoit. Et si 

respondirent des choses vendables que il leur plaisoit bien que il fussent mises 

avant pour vendre a nos gens deuement et a juste pris. Et quant ce fu raporté 
au roy, il commanda que les malades fussent portés au chastel; et donc y furent 
portés moult de nobles et de non nobles, et de povres et de riches, desquiex au- 
cuns furent mors en la voie. Les autres qui porent parvenir 1a furent receus en 
la meson des fréres Meneurs, qui estoit un pou loing du chastel; quer dehors le 
chastel avoit pou de mesons qui estoient en terre *, si petites que il estoient si 

a comme non habitables pour les Frangois*. Et quant l’en trouvoit aucune chose a 

Fr vendre, si estoit ele vendue chiérement, si comme une geline, qui avant que l’ost 
venist n’estoit vendue que 111 deniers de la monnoie de Jennes, il la vendoient 
11 soulz ou plus; et ainssi est il a entendre que il faisoient aussi des autres 
choses”. 

Et quant ceste chose fu dite au roy, il envoia tantost® monseur Pierres le cham- 

G bellent et ses’ deux mareschaus, le jeudi, pour monstrer aus mestres et as habitans 
du pais que il se portassent plus amiablement vers li et vers les siens. Et cil qui 
furent plus meus par pouour que par amour, si respondirent assez molement, et 

:. distrent que il feroient la volonté du roy a leur® povoir. [Et bien leur plaisoit ‘ 

' ; que li roys ou aucuns des siens venissent ou chastel par tel couvent que il les 
yt u deffendissent de Genevoys, qui estoient li marinier le roy; car li Genevoys es- 

4 toient anemi aus Pisois lor seignours’.| Et cil qui avoient esté ]a envoiez, leur res- 

me pondirent que le roy n'avoit que faire de leur chastel ne de leur forteresses, mais 

: vouloit tant seulement que les malades '° fussent gardés courtoisement'' dedens le 

. chastel, et meisent de leur biens 4 vendre et pour acheter a ceuls de Tost. Et il 

prometoient a faire tout a la volenté du roy, et si n’en faisoient nulle autre chose 

se nient ou pou non”. Més il firent arriére tant que xm deniers tournois valurent 

xu deniers de Jennes'’, et povoit l’en un pou plus plentureusement trouver pain 

et vin a vendre; més l’en ne povoit trouver de autres choses, se ce n’estoit a grant 

“2 | force. O! se Kalles Martel, c'est a dire Kalles roi de Secile, fust venu a un tel chas- 

; k tel, et il eust trouvé tel chose et si rebelle pueple, si comme je cuide, il eust des- 


* fol. 211. 


L 


» aitb. 


— 


5 tas 
A Aa 
wer” = 


' Ms. tournérent. * Dans le texte latin die Jovis sequenti, c’est-a-dire le 


* Nom omis par G. de Nangqis. 

> En latin terre; ms. encore au lieu de en terre. 

* Le texte latin ajoute : Sed in castello, in quo non 
permittebant aliquem introire, erant domus meliores 
et homines ditiores. Res vero venales pauce poterant 
inveniri, quia omnia abscondebant et ducebant occulte 
de villa pre timore. 

* Le texte latin ajoute encore ici : Plus etiam facie- 
bant, quia duodecim Turonenses prius decem et octo 


Januenses valebant; et tunc nolebant recipere pro Ja- 


nuensibus nisi denarios Turonenses. 





10 juillet. 

” Ms. ces. 

* Ms. a son. 

* Nous suppleéons, d’aprés le texte frangais de G. de 
Nangis, un passage omis , qui est indispensable pour la suite 
du récit. 

'° Ms. maledes. 

'' Ms. curieusement; texte latin curialiter: 

'* Ms. se mout pou non; texte latin, nihil aliud aut 
parum. 

'* Voyez la note 5. 


+ RS 


—er 


.— —* oo oo 


| 
| 





e 


* 0:1 ¢€. 


» 12 juillet. 


anid. 





At CHRONIQUE DE PRIMAT, 


truit en un seul moment et gentret chastel tout ensamble'. Més celi Loys, roy A 
debonnaire, paisible, ama nnex a passer touz souz dissimulation que il ne faisoit 
4 destruire les cresticns; quer il nestoit pas pour ce venu, combien que il l'eus- 
sent? deservi en partie; que il roboient l’ost couvertement et aflamoient 4 leur 


povoir. 


Le xxviu* chapitre *. Comment les barons s'assambleérent illec, et pristrent conseil ensamble 
d'aler en Thunes. 


Kt le vendredi ensuiant, le roy atendi en tel maniére le navire; et si comme il 
les atendoit, ces autres neis vindrent aussi comme toutes ensamble, et s'asemblé- 
rent tant du port de Marceille et d'Aigues Mortes, comme des autres pors de celle 
marine, Kt donc vindrent les barons que le roy atendoit : c'est assavoir Thibaut, 
roy de Navarre, le conte de Poitiers, le conte de Flandres, monseigneur Jehan, 
ainsné filz du conte de Bretaigne, et moult de pluseurs autres barons, lesquiex se- 
roit moult longue chose 4 raconter, Et celi jour, quant les barons et les nobles 
hommes furent assemblés, chascun des barons ala, qui ains ains, qui miex miex, 
pour le roy saluer; et le roy receyoit les saluz moult amiablement, et les resaluoit 
aussi chascun par soi de sa bouche moult doucement, et les renvoioit" arri¢re a 
leur propre liex paisiblement. Et le samedi ensuiant’, touz les barons s'asem- 
blérent derechief au roy, pour prendre conseil touz ensemble en quel lieu il pour- 
roient aler plus profitablement; quar la ne povoient il demourer longuement en 
nulle maniére, tant pour la chierté comme pour ce que il trouvoient illec petit 
des choses 4 vendre, et pour les gens qui leur estoient mauls. Més il ne firent nulle 
chose ne ne ordenérent riens celle journée, pour l'absence du legat envoié du pape 
et pour le conte de Bretaigne, qui nestoient encore pas venus. Et le dimenche matin 
ensuiant, le legat vint et le conte aussi, si que eulz et touz les autres barons si s'as- 
semblérent ensamble et vindrent au roy. Més vraiement le conte de Bretaigne ne 
vint devant que il devoient partir du port de Callarique. 

Et donc le roy si arresonna les barons, et dist que il eussent conseil entre eulz et 
que il avisassent en quel lieu !’en porroit aler, qui seroit au greigneur proufit de 
sainte Eglise, et pour I’essausement de la foy crestienne; et que il preissent garde 
selonc le temps et l'estat des choses, et que il appertendroit miex au proufit des 
hommes; et leur dist que il se vouloit acorder en toutes choses a faire 4 leur con- 
seil. Et le roy et le legat se consentoient bien en ce que se il eslisdient miex a aler 
en Tunes, que il avoient aussi bien planiére indulgence comme se il passoient 
outremer en la terre de Jerusalem. Et donc le roy de Navarre, le conte de Poi- 
tiers, le conte de Flandres, le conte de Nevers, et pluseurs autres que contes que 
barons, se mistrent a une part a conseil; et quant pluseurs orent dit pluseurs op- 
pinions, le conseil d’eulz s'acorda tout ensemble, et eslurent pour le meilleur aler 
desus le roy de Tunes; et a cest acorts'acordeérent le roy et le legat et touz les au- 
tres de commun assentement. 

Et* ce n'est pas a oublier quer quant le chastelain du chastel de Callarique et 
les bourgeois du chastel et les autres de la ville virent que le roy et tout le bar- 
nage saprestoit a sen aler du port, il considerérent entr'eus que il et ses gens 
avoient si debonnairement esté en la ville, et sanz nulle malle facon ne esmouve- 
ment que aucunz leur eussent fait pour chose que il leur eussent enchierie ne 
escondite. Et si avoient entendu pour certain que, le roy n’eust esté en sa per- 
sonne (qui avoit atrempé et refraint aucuns des princes de son host qui, a l’intima- 
tions de leur anemis de Jennes, estoient esmeus contre euls), le feu eust esté mis el 
chastel et en la ville dés que le roy eust mis le pié en sa neif. Si vindrent au roy 


' G. de Nangis ne parle pas du roi de Sicile : Que ' Ms. renvoit. Toute cette phrase est omise par G. de 
Franci graviter ferentes, monebant regem ut castrum = Nangis, qui abandonne pendant quelque temps le récit de 
et gentem illam juberet evertere. Primat pour celui de Geoffroy de Beauliea. 

* Ms. il eussent. * La seconde moitié de ce dernier alinéa a été reprodaite 


* Voy. t. XX, p. 446 — 448 A. par G. de Nangis (p. 448 d). 


~ 


D 


= 
. 


G 


— 





















TRADUITE PAR JEAN DU VIGNAY. A5 


4 et li priérent bonnement que il eust le chastel pour recommandeé a li et as siens, et 
avec ce li presentérent xx tonniaus de vin grec, le meilleur qui eust esté trouve, 
si comme il disoient, en la terre de Gréce. Més le roy refusa leur present et leur 
dons, et n’en vout prendre nulle chose, combien que il suppliassent forment a les 
prendre; més il leur deproia mout doucement et recommanda les malades qui 

B demouroient el pais et en la ville, et leur dist de sa propre bouche que il tenoit 
pour moult grant don et mout souverain, se il traictoient debonnairement et cour- 
toisement' les malades que il leur lessoit. Laquel chose ceulz de Callarique pro- 
mistrent que il le feroient bonnement, que que il en feissent apres. 





xxx?. Comment I ost se parti de la et s'apliquiérent droit au port de Tunes, 
Cc et descendirent 4 plainne terre. 


Le roy adonques et les barons mistrent les voiles au vent, et se partirent du 
port de Quallarique, le mardi avant’ la feste saint Hernoul et saint Cler; et le jeudi 
ensuiant, sapliquierent aprez moult angoisses de la mer a aler droit au port de 
Tunes, qui est audessus de Cartage. Et dont le roy envoia tantost l'amiraut de la 

D mer pour enquerre et pour encerchier se il y avoit nul empeschement qui leur 
fust contraire, et pour savoir qui aucunes nefz estoient qui estoient arrestées a 
l'entrée du port. Desquelles nefz il y avoit 1 wides qui estoient des Sarrazins, et 
les autres estoient des marcheans, lesquelles nefz se rendirent a li; et doncques passa 
‘ oultre et prist le port, et descendi a terre; et remanda au roy tout ce que il avoit 
E fait, et que il li envoiast tantost aide. Et quant le roy oy ces nouvelles, il fu un 
poy courouciez, et dist que il n'avoit pas envoieé l'amiraut pour ce faire en telle 
maniére que il preist terre, mais pour ce que il li raportast quelle chose estoit plus 
pourfitable a faire pour prendre le port, et que il retournast a nous et aus barons 
pour raporter ce que il avoit trouvé. Et adonques le roy appella des plus prou- 
‘ chains barons en sa nef et se conseilla a eulz, et leur demanda que [en feroit sus 
. ceste chose. Et aucuns s'acordoient que puis que celle terre avoit esté prise tout 
. paisiblement et sanz nul grief, que il la tenissent, et preissent le port et le pour- 
seissent; car ce estoit le plus renommé port de toute la region d’Aufrique. Et au- 
2 cuns autres des barons ne si accordoient pas; et au derrenier, il fu ordené de 
ad G ceulz qui la estoient que il envoieroient la frére Phelippe de Eglis et messire Je- 
q han l’Arbalestier*, qui estoit mestre des arbalestiers, pour aller veoir que l'ami- 
raut avoit fait; et selonc ce que il trouveroient et seroient d'acort avecques |'ami- 
2 raut, que il ramenassent l'amiraut arrieres, ou que il envoiassent querre des serjans 
4 et ississent toute nuit hors des nefs. Lesquelz allerent la et sen revindrent, et en 
amenérent l'amirault aveuques eulz. Pour laquelle chose plusiex murmuroient for- 
é ment, et disoient que ce estoit mal fait; que puisque le port et la terre avoit este 
= prise si legieérement de l’amiraut et sanz nul contredit, ce eust esté bien fait d'avoir 
descendu et estre soy devant premuni contre les assaux des Sarrasins et contre 
leurs agués. 

Et toutesfois il furent ainsi. toute nuit és nefz juques au matin; et quant il fu 
jour, il s'assembla moult de Sarrazins a pie et a cheval dessus le port, si que il 
pooient bien veoir les uns les autres. Et le roy et les barons orent conseil ensam- 
: ble et ordenérent que len preist terre; et donc s'armérent tous communement et 
; issirent des nez, et entrerent en barges et en galies, selonc la quantité que il en 
4 K avolent a present; et s'assemblerent le plus entour la nef le roy; et la galie du roy 

si aloit aucun poy devant. Et ainsi s'apliquiérent a prendre le port, et pristrent 
ce meismes lieu que l'amiraut avoit pris avant; et par la grace de Dieu il ne 
e trouverent onques qui leur contredeist. Et les Sarrazins qui se estoient moustrez au 
matin sus le port, se ostérent de la presence des noz et se retraistrent en un angle 


~y 


= 
ad 


— 


Ms. curieusement. dit plus bas que c'est le jour méme de la saint Arnoal, 
* Voy. p. 448 e — 450 e. Le copiste a marque ici xxx 18 juillet, que les croisés débarquerent en Afrique, c'est 
au liew de xxix. bien le mardi précédent qu’ils quitterent Cagliar. 


Le copiste a éerit par erreur apres; mais , comme il est * Nom omis par G. de Nangis 











* fol. 213. 


* 233 €. 








4 


* sic. 


© fol. 213. 


213 b. 


16 CHRONIQUE DE PRIMAT, 


d'une petite isleite. Et tantost comme il orent pris terre, il fichiérent leurs tentes 
en un lieu qui estoit aussi comme une isle; car d'une partie et d’autre de ce lieu 
il ne povoient trouver que eaues sallées. Et ce lieu avoit issue aux 1 bous, et con- 
tenoit bien une forte lieue de lonc, et aussi comme le trait de u arbalestres' de 
lé; et si ne povoit len trouver illeuques nulles yaues douces; et ainsi estoit poy de 
micux aus noz, c’est 4 dire 4 noz genz, a estre descendus 4 terre plus que se il 
fussent en mer. Et adonques aucuns des varles de noz genz allérent un poy 
oultre ce lieu, au bout de celle isle, et trouvérent eaues douces; et ainsi comme 
il y aloient pour puisier des yaues et aporter a I’ost, il furent occis des Sarrazinz 
qui estoient muciez et repons en un aguet. 

Et ce fu le jour del vendredi, eu la feste saint Cler et saint Ernoul’, que nos 
yenz issirent des nez pour prendre port; et le samedi apres, aucunz de noz gens 
alérent oultre pour cerchier et enquerre la terre d’environ, et vindrent jusques a 
unne* tour qui estoit aussi comme au bout de celle isle, droit el hault; et la pris- 
trent, et occistrent une partie des Sarrazins qui 1a estoient en agueit pour espier 
nos gens, et une autre partie senfuy. Mes il seurvint arriére seur les noz autres 
Sarrazins aveuques ceulz qui senfuirent, et enclostrent nos genz dedenz celle tour 
et les y tindrent jusques a l’endemain; et les Sarrazinz les eussent ars dedenz celle 
tour, se le roy n’eust envoié pour eulz delivrer. Mais il i° envoia les mareschaux de 
lost et le maistre des arbalestiers, aveuques grant foison d’arbalestiers et d'autres 
gens; et plusicux de ceulz de lost les eussent suivis, mais leurs chevaux estoient 
encore dedenz les nefz; et les chevaux qui estoient ja trait des nefz chanceloient 
encore tous, pour ce que il estoient encore trop debatus et estourdiz du degete- 
ment de la mer, si que a poine se povoient il encore soustenir. Et quant [les] noz 
vindrent, il se combatirent encontre les Sarrazins environ la tour; mais en la fin 
les Sarrazins se departirent et se retraistrent arriere, et les mareschaux comman- 
dérent aus noz qui estoient enclos dedens la tour que il descendissent aval. Et en 
cel assaut aucuns de noz genz de pié furent occis, et un de noz chevaliers y perdi 
son cheval; mais il y ot plusieurs Sarrazinz occis, et perdirent plusieux chevaux 
et plusieurs jumens. Et" noz genz si n’osoient pas aler sus les Sarrazins oultre, car 
il doubtoient que il n’'i eust aucuns agués, et ne congnoissoient ne la terre ne le 
pais, si que il sen retournérent 4 noz genz a lost, et amencrent aveuques eulz 
ceulz qui avoient esté enclos dedenz la tour. 

Le roy doncques apella par un jour® touz les barons, et pristrent conseil entre 
eulz, et ordenérent que l’en issist hors de ce lieu ou il estoient tendus®; car illueu- 
ques ne poyoient il avoir nulles yaues douces, et ce estoit tres grant grief a lost. 
Et ainsi lost fut levé de ce lieu, et furent toutes leurs batailles ordenées, et s'en 
alérent droit vers le chastel de Cartage; et celle meisme tour ou le premier assaut 
avoit esté, fu prise derechiet en celle allée; et y furent bien tué’ deux cenz Sarra- 
zinz, qui la guetoient le pas 4 noz genz pour deffendre les yaues douces. Laquelle 


tour noz genz tindrent tous jours aprez ce, tant comme il furent illueuques au siége. . 


Et lors se tendi et loga lost, et tendirent paveillons et tentes en une valée dessous 
Cartage, si que de la valée il povoient venir au port et a leur navie et a la devant 
dite tour. Et en celle valée estoient grant habondance de puis de douce yaue sanz 
nombre, car chascun ayoit puis en sa terre pour arrouser sa terre en lieu de pluie; 
car il n'y plouvoit mie souvent. 


xxx1°. Comment Cartage le chastel fu pris par les mariniers, qui le requistrent au roy 
que il leur baillast aide 4 prendre le chaste] de Cartage. 


Quant nostre ost fu logié el plain de celle valée, les mariniers vindrent au roy 


' G. de Nangis, tres tractus balistarii. * La fin de Valinéa est omise par G. de Nangis. 


* Il s'agit ict du vendredi 18 juillet; saint Clair est le * G. de Nangis, die vero eadem. 
patron de Saint-Clair-sur-Epte, inscrit a cette date sur les * Tbid. ubi tentoria fixerant. 
calendriers de Normandie. * Détail omis par G. de Nangis. 


> Ms. il li. * Voy. p. 450 e— 452 d. 





D 


F 


Ss 
iP) 


— 


a 











TRADUITE PAR JEAN DU VIGNAY. h7 


a et li requistrent que il leur baillast des arbalestiers et aucuns autres pour aidier 
leur, que il li rendroient assez tost pris le chastel de Cartage. Et adonques le roy 
ot conseil seur ce, et leur respondi aprez que il s apareillassent et leurs eschielles 
et leurs autres enginz; et aprez ce, quant il seroient appareillié, que il leur baille- 
roit chevaliers , chevaucheurs et arbalestiers et autres aideurs pour le chastel prendre. 

B Et lors sen allérent les mariniers appareillier eulz et toutes leurs choses qui leur 
avoient mestier a ce faire; et revindrent au roy, le jeudi* ensuivant, tous prés et 
touz appareilliez pour assaillir le chastel, si comme il avoient dit. Et adonques le 
roy leur bailla v. c arbalestiers de pié et aucuns autres a cheval; et si leur bailla 
unt batailles de chevaliers'. Et la premiére bataille fu de ceulz de Castelle, la se- 

c conde fu des Caoursins, la tierce fu de ceulz de Pierregort et la quarte bataille fu 
de ceulz de Biauquaire. Et adonques le roy et les barons qui estoient aus tentes? 
sordenérent a bataille contre les Sarrasinz, qui estoient venus contre les nos aussi 
comme pour combatre, et estoient venuz touz ordenez par bataille. Et donc se 
mistrent les noz a l’encontre de eulz, en telle mani¢re que il ne povoient avoir se- 

p cours au chastel de nulle part ne aus tentes des noz’. 

Entretant comme les mariniers assailloient le chastel, cc arbalestiers des Cas- 
tellainz s'enfuirent sanz ce. que il eussent encontré ne assaut nul des Sarrazinz; 
mais noz mariniers, comme bons et hardis, assaillirent le chastel efforciement, et 
montérent et rampérent par les eschielles en la forteresce du chastel. Et en tout 

E cel assaut n’ot onques mort en nulle maniére nulz des noz, fors que un des mari- 

niers. Et tantost les uns des mariniers? fichiérent leurs baniéres dessus les murs, 
et mistrent enseingnes du roy et de plusieurs autres seigneurs és plus apparans 
lieux du chastel; et les autres couroient parmi les rues et occioient hommes et 
fames et enfans, et tout quanque il povoient de Sarrazinz trouver il decoupoient 
* a glayve comme brebis. Mais moult de Sarrazinz s atapirent et muciérent és caver- 
nes souz terre, dont il a 1a moult grandement sanz nombre; mais les mariniers y 
mistrent tantost le feu, si que par le feu et par la fumée qui fu bouté dedenz, il 
em peri plusieurs qui furent estainz et furent, si comme len dit, perdus en corps 
et en ame; et furent bien estaint jusques a trois cens®. Et toutesfois en eschapée- 

G rent aucuns tous vis, et en osterent toutes leurs bestes, c'est assavoir buefs, vaches 
et chevaux, jumens, brebis et autres bestiaux; et les véoient bien les noz, mais il 
ne se mouvoient, car il n’estoient pas ordenez a ce; mais leur estoit moult bien 
desfendu que nul par nulle voie ne par nulle neccessité n’issist hors de sa bataille, 
se sa hataille ne se mouvoit toute ensamble. Et il avoit esté ordené pour ce que il 

H ne sayoient encore point quels agués il povoit avoir el pais, et n’avoient aveques 

eulz nul qui sceust bien la terre, dont il avenoit souvent que noz genz véoient 

devant eulz decouper aucun de ceulz de pié, et ne leur aidoient en nulle chose’; 
et se aucun couroit par aventure a leur deffense, nul de sa bataille ne d’autre ne 
le suivoit. 

Et quant le chastel ot ainsi esté pris, le roy envoia chevaliers pour garder le*, et 
si y envoia v. ¢ arbalestiers et pietons; et commanda que le chastel fust nettoié des 
charoingnes des corps mors, si que les fames et les malades peussent estre receus 
dedens, et aussi ceulz qui seroient navrez és batailles. Et noz genz aprez ce cer- 
chiérent dedenz l’enclos du chastel et environ, ¢a et 1a tout entour, et en cavernes 
k et en fossez, et trouvérent moult grant foison d’orge; mais il y trouvérent moult 

petit d'autres biens. Et pour ce que nous avons fait plusieurs fois mencion de ce- 
lui chastel , qui anciennement estoit si renommé en plusieurs contrées par le monde, 
veil je faire assavoir 4 cil qui ne scevent, c'est a dire de quel noblesce et de quelle 
auctorité celi chastel et celle terre furent és anciens temps’ ja passez. Celle terre, 


be >| 


' G. de Nangis ajoute extere nationis, en omettant la * Ms. manieéres. 

phrase suivante. * G. de Nangis, ad numerum ducentorum. 
? Ms. aus tentent. ’ Toute la premiere partie de cette phrase est omise par 
’ La traduction n'est pas exacte; il faudrait, avoir accés —G_de Nangis. 

au chastel ne a leur tentes. * Ms. garde la. 


‘ G. de Nangis ne parle pas des Castillans. ' Temps omis dans le ms. 








2h juillet. 


213 ¢. 


* 213d. 








* fol. 214. 


» 25 juillet. 


* 296 juillet. 


* 97 juillet. 


*aiib. 


* Jean d’Acre. 


” 
iS) 
= 
° 





As CHRONIQUE DE PRIMAT, 


ui est revenue a noient! et le chastel aussi, fu si trés noble cité et trés riche; et 
fu fondée de Dido, qui estoit royne de toute la region de Auflrique, et en portoit 
la ceptre. Et celle cité estoit de si grant puissance que ceulz de celle cité vainqui- 
rent plusieurs fois les Rommainz; mais en la parfin les Rommainz a grant painne 
et par lonc espace de temps, a merveilleux travaux et desmesurez despenz, la pris- 
trent et destruirent du tout en tout, plus par malice et par soutilleté que par fait 
d’armes; et ne fu mie sans espandre largement de leur sanc. Et de ce pays et de 
ceste contrée, et de Dido royne qui fonda la cité, parlérent les poestes en plusiex 
de leur fais. 

Et donc, le vendredi® aprez ce que le chastel fu pris, les Sarrazinz qui estoient 
venuz avant, se retraistrent le soir arriére; et par aventure fus ce pour fester leur 
sabbat; mais le samedi* ensuiant, il retournérent plus aigrement a l'euvre acous- 
tumée, et assaillirent si lesnoz genz que il furent contrains a crier alarme! ala[r|me! 
el milieu du disner. Ce meismes jour, vindrent au roy de France 11 chevaliers de 
Castelle qui ayoient esté aveuques les Sarrazinz, et se sousmistrent a faire la volonté 
du roy; et li denonciérent que le roy de Tunes avoit fait prendre touz les Cres- 
tiens que il avoit 4 gages en son ost et estoient soudoiers, entre lesquels Federic 
estoit®. Et disoit le roy fermement que se il avenoit que lost des Crestiens allast 
jusques 4 Thunes, que il leur feroit 4 tous couper les testes; et se il advenoit que 
il n’i allassent point, il les deliverroit du tout en tout. 


xxx. Comment m chevaliers sarrazins vindrent 4 lost, qui faisoit le guet, requerre crestienté; 
et comment les autres Sarrazins cuidiérent decevoir l’ost sous ombre de demander aussi cres- 


tienté. 


Le dimenche® ensuivant, la bataille du roy, la bataille du conte d’Eu et la 
bataille du bouteillier de France furent establis a faire le guet; et si comme il 
estoient au lieu ordené a ce, 11 chevaliers sarrazins vindrent au bouteillier, et li 
requistrent que il fussent faits crestiens. Et en signe de loyauté il avoient leurs 
mainz mises seur leur cheiz, et baisoient les mainz des noz en signe de subjection; 
et se rendirent au bousteillier‘, et il les mena a son paveillon, et puis sen vint au 
roy et li dit. Et le roy commanda que il fussent bien gardé diliganment. Et tan- 
tost comme le bouteillier retourna a son guet, il vindrent a li bien aussi comme 
cent chevaliers par nombre; et ostérent leurs lances, et firent tous autelz signes 
comme les autres ayoient fait avant, et requeroie[nt] baptesme a grant instance. 
Et si comme iceuls parloient encore aus noz et les tenoient a leurs truffes, autres 


Sarrazins vindrent en un moment poingnans hastivement, lances levées, sus les 


noz, et trebuchiérent contre eulz; et dont les noz, qui estoient tous esbahis comme 
mal pourveus, commenciérent a crier“ et a fuir. Et done fu grant criée esmeue 
parmi lost, et coururent aus armes; mais avant que les noz venissent la, les Sar- 
rasinz si senfuirent sanz recevoir nul dommage; mais avant orent il occis Lx de 
nos pietons. Ha! comme ce fu cruel malice des mescréans, et merveilleuse sim- 


plesce de loyaux crestiens, quant il s‘octrioient par la tricherie des autres a leurs . 


fausses fallasses *; et plus encore, car noz genz sachoient I'yaue des puis pour 
eulz abuvrer, et les traytres Sarrazins leur appareilloient agués mortelz tant comme 
il les servoient. Mais que plus? grant murmure fu esmeue contre le bouteillier, 
et par aventure a grant tort li fu mise toute la coupe de ce fait sus li; car quant 
il tenoit 11 grans Sarrazins jus en son paveillon qui requerroient baptesme, il 
avoit esperance que par eulz il atrairoit des autres a la foy; mais aussi estoit il 


' Ms. celle terre est revenue avoient. 

* Le sens de ces mots, omis par G. de Nangis , pourrait 
étre, & la rigueur, que U'empereur Frédéric II (c’est-a-dire 
un aventurier se faisant passer pour lui) était au nombre de 
ces chrétiens qui servaient le rot de Tunis. On sait que di- 
vers imposteurs usarperent son nom, et que bien des gens re- 


fusaient de croire a sa mort. (Voy. Huillard-Bréholles , In- 


troduction a U'Hist. dipl. de Frédéric II, p. cciv.) Mais il 


est plus vraisemblable qu'il s'agit de Frédéric d’Espagne, 
qui est cité plus loin dans le traité conclu entre Philippe II 
et le roi de Tunis. : 

* Voy. t. XX, 452 d—454 d. 

* A crier omis dans le manuscrit; G. de Nangis, ccepe- 
runt clamare et fugere. 

* La fin de cette phrase n'a pas été reproduite par Guil- 
laume de Nangis. 


A 


D 


I 


— 














ey at 





TRADUITE PAR JEAN DU VIGNAY. A9 


a a reprendre de ce que il ne se estoit mieulz premuni de leurs agais, et plus sou- 
tillement gardé. 
Et tantost comme ce ot esté fait, il sen revint a son paveillon et reprist yceulz 
forment de tricherie et de trayson. Et cil qui estoit veu estre le greigneur entre 
eulz, se commenca a excuser a lermes; et les paroles que il disoit furent exposées 


B par un frére de l’ordre des Preescheurs, qui savoit bien le langage de sa terre. Et 


li dit le boutellier’ que quant il estoit venu aus crestiens en bonne fiance que il 
ne le conyenoit point doubter, et que il trouyeroit foy et verité és crestiens; et que 
leroy estoit homme de si grantfoy et de si grant conscience, que ceque il aroit simple- 
ment promis il ne soufferroit pas estre trespassé. Et donc celirespondi tantost en son 


c langage: « Sire’, en verité je ne fais force maintenant de mort ne de vie, car le ro 


« fera sa volonté de moy. Mais je say bien que vous m'avez souspeconné del fait de cest 
«assaut; mais je say bien certainnement que ce a tout esté fait d'un mien com- 
« paingnon, qui a envie sus moy pour la haingne que ilaa moy et pour moy gre- 
«ver; Car nous sommes II grans pers, et sommes soudoiers chevauchans sous le 


p «roy de Thunes, et avons sous nous chascun 1 mille chevaliers et y. ¢ pietons®. 


« Et l'autre mon compaingnon a tous jours eu de lonc temps envie sus moy et sus 
«mes fais; et ja soit ce que je soie ca venu de ma volonte,.si seit il bien que vous 
«me tenez, et pour ce a il fait cest assaut par li pour ce que vous me feissiez mal. 
« Et si sui certain que nul des chevaliers de ma partie ne fu onques en I'assaut 


£ « pour yous nuyre, ne ne vous firent onques aucun mal. Et que ce que je vous di 


«de bouche soit esprouvé, laissiez retourner aucun de ces 11 ci qui sont av euques 
«moy, arriéres a yeeulz; et se il ne vous amainnent plus de 1 mille hommes qui 
«ameneront des biens a vendre a vostre ost et qui vous seront en ayde, et se il 
«nest ainsi fait, si faites de moy aussi comme d'un trés felon traytre.» Et il est 


F assavoir que tel estoit il; et il" disoit ces choses et autres decevables en pourstiivant 


— 


G 


faussement et couvertement sa tray son; et [par] ces blanches et ces fausses paroles 
atrait il aucun poy le bouteillier a croire ce que il disoit. Et donc le bouteillier 
sen alla tantost au roy, et li raconta tout ce que ce Sarrazin li avoit dit. Mais le 
roy en nulle maniére n’ajoustoit nulle foy en ses paroles; et donc quant il ot eu 
conseil aus barons, il commanda que len les lessast aller aus autres Sarrazins. Et 
quant il lot commande, le bouteillier et le connestable les conyoiérent tout sau- 
vement juques hors de nostre host; pour laquelle chose plusieurs en murmu- 
rérent en lost moult forment pour ce que I’en les laissoit aller. Mais celi Sarrazin, 

qui estoit maistres des autres, promist que il revendroit l'endemain et acompliroit 
tout quanque il avoit promis; lesquelles promesses il ne vint pas acomplir, mais 
menti du tout en tout, comme faux et traytre’; car il n’estoient venu en nulle 
mani¢re fors pour espier [ost et trair, se il eust peu. Et bien paroit que le roy 
estoit plain de divin esperit; car pour chose que on li deist ne ne sceust dire, il 
ne voloit adjouster foy 3 a eulz, mais y av oit touz jours moult grant soupecon. Mais 
comment cuidiez vous que ces felons traistres feussent receus a erant joie de leurs 
compaingnons qui leur vindrent encontre? nulz ne le porroit croire, si comme 
ceulz le rapor terent qui le durent veoir. Mais ce ne fu pas merveille; car il cuidoient 
que les crestiens eussent aussi fet de ces Sarrazins, que il véoient sainz et vis devant 
eulz, comme il eussent fait des crestiens se il les eussent tenus en autel cas; car 


we 


k il les eussent decoupez piece a piece. 





xxxi°, Comment les noz commenciérent a faire des fossez entour lost, et comment cil qui les 
faisoient furent assaillis des Sarrazins; et de la nouvelle du roy de Sezile, qui venoit au secours. 


Et adonques ot le roy conseil de faire fossez environ l’ost, pour I'assault des Sar- 
razins et pour les espiemens d'iceulz faux traitres, qui merveilleusement tourmen- 


' Ms. et il ditau bouteiller : ce qui est en désaccord avec * Ms. et li. 

le latin (ait illi buticularius) et avec la suite du récit. * G. de Nangis a omis la fin de cette phrase et la phrase 
* Phrase omise par G. de Nangis. suivante. 
* G. de Nangis, duo millia equites et quingentos, * Voy. t. XX, p. 464 d—456 c. 


TOME XXII. 





* fol. 215. 


























































* 215 b. 


* 915. 


“915d. 


50 CHRONIQUE DE PRIMAT 


toient noz gens moult soudainement et despourveuement. Et noz genz atendoient a 
de jour en jour le roy de Sezille qui avoit mandé par frére Amaury de la Roche 
que il vendroit. Et le roy son frére li avoit ja envoié messages pour li haster, et li 
avoit mandé que devant que il vendroit il ne vouloit poursuir oultre les Sarrasins. 
Et quant le roy ot eu conseil de faire les fossez faire, les ouvriers s assemblérent 
au matin aus pelles et aus autres instrumens; et frére Amauri de la Roche fu en- B 
voié a veoir 14 ot: les fossez seroient fais plus pourfitablement, et pour garder les 
ouvriers aveuques autres hommes d’armes, et aveuques ceulz qui devoient faire le 
guet celle journée. Et quant les ouvriers furent ordenez et il orent ja commencié 
4 ouvrer, et les Sarrazins (qui estoient trés grant multitude et- sanz nombre) les 
apercurent, adonques commenciérent il a forsener contre les noz plus forment ¢ 
que il n’estoient acoustumé. Et disoit len que le roy de Thunes estoit venu, ses 
hatailles toutes ordenées pour soy combatre; et ce le faisoit croire aus noz que il 
fust venuz, car le jour devant, aucuns des Sarrazins avoient dit au roy de France 
que il vendroit l’endemain tout appareillié de bataille; mais noz chevaliers ne le 
tenoient que pour frivoles. Mais il ne devoit pas adonques estre reputé pour fri- D 
voles; car les Sarrazins estoient moult forment multipliez; et dut estre tenu aussi 
comme pour tout voir, car les Sarrazins chevauchoient contre les noz 4 batailles 
ordenées, et ayoient ja chevauchié juques a la mer, et 4 bien poy juques bien 
prez du rivage ou les nefs estoient et les vivres 4 soustenir lost; et avoient estendu 
leur eles! aussi comme se il yousissent estendre? les nos enclorre. E 

Et donc, quant aucun de ceulz qui gueitoient les apercurent, il vindrent a l’ost 
moult hastivement et commenciérent a crier alarme! alarme! et distrent au roy 
tout ce que il avoient’ yeu. Et tantost le roy commanda que Ion criast alarme! 
tout communement parmi lost; et le roy meismes issi hors tout armé aveuques 
sa bataille; et moult de barons estoient ja issus hors de leurs tentes aveuques leurs F 
batailles toutes ordenées. Et le conte d’Artois si cheyauchoit par devers la mer, et 
estoit ja tant allé avant, que se il eust veu courre noz gens sus les Sarrazins, 
il entendoit 4 enclorre ceulz qui estoient estendus devers la mer entre li et lost 
de noz gens. Et adonques avint que frére Amaurry de la Roche et messire Pierre 
le Chambellenc chevauchoient vers la marine, et avoient aveuques eulz xxx che- G 
valiers ou environ; et essaioient 4 meitre euls entre les Sarrasins et la mer pour 
savoir se il peussent enclorre ces Sarrasins entre eulz et Ja bataille du conte d’Ar- 
tois, lequel conte se estendoit de l'autre part devers le rivage. Et donc coururent 
tous ensemble contre ces Sarrazins, qui 1a se estoient estendus a aler vers le navire. 
Et si tost comme ces Tartres* les virrent, si commenciérent a fuir; mais les noz H 
les suirent trés hastivement, si que il en occistrent x11 et aucunes de leurs jumens’. 
Et il tuérent un trés noble chevalier des nos, lequel avoit 4 non messire Jehan de 
Rosseliéres; et si tuérent le chastelain de Biauquaire, qui estoit un moult noble 
serjant d'armes du roy, dont ce fu moult grant doleur; mais celi chevalier ne fu 
pas mort en l'assaut, mais fu aporté aus tentes tout navré, et mourut ce jour meis- 
mes comme catholique. 

Et® adonques, quant le roy vit ainsi ces Sarrazins ordenez a bataille, si se com- 
menca a conseillier 4 ceulz qui entour li estoient, se ce seroit bon de courre leur 
sus; desquelz les uns disoient oil et les autres non. Et lors appella le roy un 
noble chevalier qui avoit 4 non Saquet de Saqueinville, et li demanda que il li en k 
conseilloit; liquel respondi en ceste maniére: « Sire, en verité, je say bien que 
«se nous leur courons seure, que nous et nos gens arons victoire par la grace de 
« Dieu; mais se il yous plaist atendre aucun poy, vostre force sera greigneur de- 
«denz briefz temps, et porrez adonques courre sus eulz plus seurement. » Et ce 
disoit il pour le roy de Sezille, frére du roy de France, que il attendoient que il 
venist chascun jour. Et si comme il parloient encore de ces paroles, frére Amauri 


‘ 


= 


—_— 
. 


Ms. clos. * Ce nom de Tartres parait étre mis au lieu de Tartares 
* Estendre doit éire supprimé, a moins qu'on ne lise : et dans le sens de paiens ; il répond au latin perfidi. 
estendre Jes pour les nos enclorre. * Ms. jugens; texte latin, jumentis. 


’ Ms. avoit. * Tout cet alinda est omis par G. de Nangis. 






A 


ae 


— 


G 


- 


_ 





TRADUITE PAR JEAN DU VIGNAY. 51 


de la Roche seurvint sur eulz, par le conseil duquel le roy retourna a ses tentes, 
li et sa bataille; et les Sarrazins se retraistrent aussi, si que les nos retournérent 
petit 4 petit a leurs tentes. 

Et 'endemain ensuivant, les Sarrasins ne s'aparurent onques, pour ce par aven- 
ture que il avoient leur sabbat ou aucune autre negoce a faire. Etle mardi‘ enssui- 
vant, Olivier de Termes vint, qui avoit ja grant piéce que il estoit venuz des parties 
d’outremer au roy de Cezille, duquel il venoit tout droit; et dist que il estoit au 
port prest de monter en sa nef pour venir. Et moult de ceulz de l’ost s’en esjoirent 
de la venue de cesti Olivier’, et meismement les Chastellainz, desquelz il avoit esté 
establi duc et gouverneur grant piéce avant. 


xxxuu?. De la mort du conte de Nevers, filz du roy, que I'en n’‘osa pas dire & ses ainis 
: qui estoient malades; et d'aucunes autres aventures de T'ost. 


Le* jour du mescredi‘ ensuivant, les Sarrasins se monstrérent, mais ne firent celui 
jour nul assaut ne nulle envaie. Et quant le soir vint, il se retraistrent si comme il 
avoient acoustumé; et tout aussi firent il le jeudi, le vendrediet le samedi. Mais le 
samedi‘ m Sarrazins vindrent a un serjant d’armes, et fichiérent les pointes de leurs 
glaives en terre; et en signe de seurté il tenoient leurs mainz sur leurs testes, et 
l'appellérent a parler a eulz de plus prez. Et ce serjant avoit non Raoul !’Escot, et 
parlérent moult longuement a li; et il estoient un poy loing de cil qui gueitoient 
en nostre ost, et il entendoit bien leur language, car il avoit longuement esté scu- 


. doier en lost du soudan de Babiloinne quant le roy estoit és parties de outremer. 


Et quant il orent longuement parlé ensemble, il firent signe de aller s'en arriére; 
mais l'un d’iceulz, qui avoit fichié sa lance en terre, feri celi qui estoit tout de- 
sarmé et ne sen doubtoit point, et le perca tout oultre parmi les costes; et tantost 
ceulz s‘enfuirent, et les nos vindrent qui l’emportérent tantost entre leurs mainz 


> és tentes; et l'endemain il out ses droitures, et mist hores lesperit en Dieu 


comme bon crestien. 

Celi jour meismes, cest assayoir le jour de I'Invention ‘ Saint Estiene*, Jehan, 
conte de Nevers, fils du roy de France, qui un poy ayant avoit esté porte des 
tentes a sa nef par force de maladie, trespassa en Jhesu Crist; dont ce fut moult 
trés grant douleur. Duquel le corps fut cuit, si comme il est de coustume en telz 
nobles hommes, et les os furent enbasmés d'aromates et furent aprez aportez en 
l'eglise monseigneur Saint Denis en France, et furent mis et ensevelis en un 
tombel. Et le roy estoit forment grevez par le fluns de ventre, qui l'avoit pris la 
nuit devant; et Phelippe, son premier filz, estoit malade de fiévre°; et pour ce n’o- 
soit nul parler de la mort de celi; ne monseigneur Pierre, conte d’Alencon, filz du 
roy, ne yoult pas demonstrer ceste piteuse mort 4 son pére ne a son frére devant 
atant que il furent assouagiez de leurs maladies. 

Et l'endemain ‘, si comme les anemis chevauchoient aussi comme cent ou en- 
viron, Olivier de Termes, qui estoit tous jours en aguet si comme il avoit acous- 
tumé, les encontra, li et sa bataille; car il atendoit tous jours volentiers telz cas 
d’aventure. Et tantost comme il les apercut, il les assailli moult efforciement, et 
occist xm des leur, et retint vit de leurs jumens; et les autres s‘enfuirent trés 
hastivement, et Olivier se retraist a l’ost avec les despouilles et les jumens de ceulz 
que il avoit occis. Et dont le mardi et le merquedi* ensuivant, les Sarrazins 
vindrent a la bataille si comme il avoient acoustumé, et 1a perdirent bien des 
leur 11.c ou plus; et les autres se requeullirent entre les leur gent le mieux que 
il porrent, car il en y avoit plusieurs navrez 4 mort. Et aucuns des nos y furent 
— et par la grace de Dieu il n’i ot des noz, que de tuez que de navrés, pas plus 

e x. 


' La fin de la phrase est omise par G. de Nangis. * Alinea omis par G. de Nangis. 
* Le copiste « répété ici par erreur le chiffre xxxi. * Ms. Vincarnation. 
Pour ce chapitre, voy.t. XX, p. 456 c. d. 


* La fin du chapitre manque dans G. de Nangis. 





* ag juillet. 


» fol. 216. 


* 30 juillet. 


2 2 aout 


3 aout 


* 4 aout. 


® 216. 


* 6 aout. 





7 aoul, 


* 916d. 


10 aot. 


"fol. oar. 


. ° 
th aou', 








14 aout. 


52 CHRONIQUE DE PRIMAT 


xxxv'. De la mort du legat, et comment le roy sot la mort del conte, son filz; 
et d'une course que les noz firent contre les Sarrazins. 


Le jour® du jeudi* ensuivant, qui fu le jeudi devant la feste saint Lorens, les 
Sarrazins revindrent a l’assaut en tapinage, si comme il ayoient acoustumé; et 
en tuérent adoncques des leur’ en un aguet bien L, et si en pristrent xxx tous 
vis, et xxvi que chevaux, que jumens. Et au soir, les autres se retraistrent, et non 
pas si comme il avoient acoustumé, mais se firent semblant de eulz retraire; et 
puis se retournérent devers les noz, et se cuidiérent ferir en la queue des noz, qui 
se retraioient serrez et rengiez; et en occistrent il x“, et pristrent xx chevaux; et 
dont s’en retournérent aus tentes entre nuit et jour. 

Et el jour devant dit, cil qui estoit legat de Romme envoié, si comme il appar- 
tient a ce et ayoit le pouvoir du saint pére, fu mort; mais avant que il trespassast 
il avoit fait sousdelegat frére Berthelmy de la Court®, de l ordre des Preescheeurs, 


. ja soit ce que plusieurs sages de droit disoient que il ne povoit faire sousde- 


legat, quant en lost aucuns autres doubtoient de ceste chose; et les autres di- 
soient que il le povoit faire. Et le corps de li fu ordené et cuit si comme il est de 
coustume; et aprez ce, il fu mis en tombel et enterré en la cité de Pannosie °. Et 
adonques plusieux mouroient en I’ost qui estoient jones et fors, les uns de fievre 
agiie et les autres de flun de ventre, et les autres par moult de maniéres de di- 
verses maladies. Et les Sarrazins venoient chascun jour assaillir acoustuméement 
noz gens, mais ce estoit plus 4 lear dommage que a leur proufit; car comment 
que il assaillissent’ chascun jour les nos, si perdoient il tous jours de leurs gens. 
Et tous jours ne sen aloient 4 leurs tentes devant la nuit, més se tenoient ¢a et 
la tous jours en aguet sus les nos, savoir mon se il peussent riens happer; et leurs 
tentes, ot il se retraioicnt, estoient bien a une lieue loing des nos. 

Le jour du dimenche* ensuiant, que il fu feste saint Lorens, le roy commenga 
4 garir aucun poy de sa maladie; et recordoit moult et complaignoit la maladile| 
de Jehan, son filz, conte de Nevers, et demandoit moult forment a frére Gieffroy 
de Biaulieu comment il li estoit. Le frére estoit de l'ostel du conte de Nevers, et 
estoit adonques en la presence du roy; et li dit que il youlsist moult savoir la ve- 
rité comment il li estoit, car il en estoit trop malement en doubte. Et adonques 
commenga frére Goflroy 4 plourer moult tendrement et A souspirer trop fort; et 
aprez, li dist toute la verité’ de la-mort du conte de Nevers, son filz. Et adonques 
le roy ot moult grant pitié de la mort son filz, comme pére, et fu parfaitement 
tristre dedenz le cuer; et si comme cil qui 1a estoient presens le tesmongnérent, 
il dit un poy aprez une parole de pacience, aussi comme Job; laquelle parole fu 
telle : « Nostre Seigneur le m’‘a donné, qui le m’a aussi osté; et ainsi I’a fait si comme 
«il li plaist : le nom de Nostre Seigneur soit benoit! » Et dont fu premiérement 
sceue la mort du conte, que il avoient celée longuement au commun. Mais pour 
ce que le jor du lundi*, qui fu l’'endemain, Ten faisoit la solempnité de la Cou- 
ronne, l’office de celui mort fu attendu a faire juques au mardi aprez. 

Le jour du jeudi‘ ensuivant, issirent m1 chevaliers hors de Castelle, aveuques 
les mariniers aucuns qui estoient environ cent, et s’en allérent aventurer en un 
lieu qui estoit aussi comme a um lieues loings de lost, 14 od Ten paissoit® les 
buefs des Sarrazins et les autres bestes; et 1a trouvérent poy de Sarrazins qui 
gardoient les bestes, et les tuérent tous, fors que un que il retindrent vif; et ravi- 
rent environ ¢ brebis, et bien m11.xx que bues que vaches que veaux; et en eus- 


' Voy. t. XX, p. 456 d. 

' Cet alinéa est omis par G, de Nangis. 

* C’est-d-dire des Sarrazins; il faut done sous-entendre 
ou suppléer les noz comme sujet de tuérent. 

‘ C’est-a-dire et les nétres en occirent x. 

* Nom omis par G. de Nangis. 

* Au lieu de Pannosie on trouve plus loin Pannoric ; 
ul faut sans doute corriger Panorme. Cette phrase manque 


dans G. de Nangis, qui emprante la phrase suivante a Pri- 
mat, mais qui omet ensuile tout ce qui précede ici le récit 
de la mort de saint Louis, c’est-a-dire.la plus grande partic 
du chapitre xxxv, et les chapitres XXXVI @ XXXVIIT en 
enter, 

* Ms. assaillent. 

* Nous suppléons le mot verite. 

* Ms. passoit. 


A 


~ 
2 


4 


D 


-~ 


SST Oo tel a aie 


oa 





exe 
cd 


a 








TRADUITE PAR JEAN DU VIGNAY. 53 
sent plus pris les mariniers, se les 11 chevaliers, qui véoient le peril de les ad- 
mener a I’ost dont il estoient loing, ne leur eussent deffendu. Et adont sen retour- 
nérent ces devant dis mariniers 4 lost atout leur proie, et presentérent de leurs 
buef[s] au roy x; et ceste proie reconforta et aleja lost de 1a povreté des viandes des 
chars fresches que il avoient acoustumées a avoir avant, et acrurent moult celles 
de lost, qui adonques commenciérent a yenir de diverses parties; car le roy avoit 
envoié en Sardaingne et en Silicie> pour aporter viandes fresches a I’ost; et si 
estoit j4 venue une de ses autres nez de Secile, qui avoit apporté pourciaux et 
gelines et plusieux autres viandes freisches. 

Le dimenche* ensuivant, c'est assavoir l'endemain' de la feste de |'Assumption 
Nostre Dame la Vierge Marie, les Sarrazins sassemblérent pour assaillir aussi 
comme il avoient acoustumé, et vindrent quant les serjans du roy estoient encore 
séanz au disner. Et adonques aucun des noz qui virrent que chascun jour il ve- 
noient plus approuchant aus noz pour assaillir, si en estoient forment dolens; 
car il nosoient issir 4 courre contre eulz, pour ce que le roy I'avoit deffendu ex- 
pressement; si en aloient malement murmurant entr'eulz, et disoient secrétement 
que non contrestant la deffense il leur courroient sus quant il verroient que il 
seroit temps et lieu convenable. Et adonques, quant ces Sarrazins vindrent, il 
fu bien avis 4 aucun que il en estoit temps bien et lieu aussi, et moult convenable. 
Et la bataille de Phelippe, premier filz du roy, qui faisoit le guet adonques pre- 


: mier, leur couru sus tout premicrement audevant; lequel Phelippe n’estoit pas 


ee 


adonques en sa bataille present, car adonques necessité de maladie I’en contrain- 
gnoit 4 demourer. Et adonques lost fu tout esmeu, et en ce point messire Pierre 


le Chambellenc retournoit des champs, qui estoit allé veoir tout desarmé la con-- 


tenance des Sarrazins: Et sen couru au roy, qui estoit encore moult feible pour 


* sa maladie, et li dist tout ce que il avyoit yeu. Et tantost le roy commanda que 


sa bataille et toutes les autres fussent tantost armées et issisent hors des tentes, et 
que les batailles ordenées courussent sus les anemis aveuques sages conduis et 
meneurs qui allassent devant les batailles; et il fu ainsi fait comme le roy lavoit 
commandé. Mais avant que ceulz qui estoient derrenérement armez venissent aus 
autres, les noz avoient ja chascié les Sarrazins juques bien prez de leurs tentes, 
qui estoient loing des noz aussi comme par lespasse d'une” liue; et en avoient 
occis environ Lx ou plus des leur, tant de pié comme de cheval. Et si ot aucun 
des nos qui coururent oultre sus un costé a un chastel qui estoit auques prez, et 
tuérent un poy de Sarrazins que il trouvérent 1a. Mais pour ce que il estoient 
poy, il n’oserent pas longuement demourer, si que les uns en aporterent blé et 
les autres gelines, les autres paille et les autres ce que fortune leur avoit donné 
encontrer. Et yvraiement noz gens, qui au commencement du cours estoient’ poy, il 
estoit ja avis a ceulz qui les véoient que il estoient sanz finz et sanz nombre; ne 
aucuns ne créoient pas que il peussent estre tant en tout nostre ost comme il en 
issi 4 courre sus aus Sarrazins hors des tentes, sanz ceulz qui demourérent dedenz 
avec le roy. 


xxxvi. Comment les noz retournérent de cel assaut, et comment les Sarrazins assaillirent Olivier 
de Termes, qui faisoit larriére garde de ses genz. 


Quant celle course ot esté faite juques bien prez des tentes des Sarrazins, nos 
genz se arrestérent et n’orent pas conseil de aler juques aus paveillons des Sarra- 
zins, ja soit ce que il feussent poy dedenz lours tentes, et que cil qui estoient és 
tentes avoient ja commencié a destendre et a queullir tentes et trefs; et ne se 
voloient pas deffendre, mais se appareilloient plus a fuir. Et vraiement, la cause 
pourquoy les noz ne vouldrent suir oultre les, si fu pour ce que en ce seul mo- 


. ment que il furent chasciez juques 1a, il fist si trés fort vent et si grant estorbil- 


‘ Il y «ict une erreur d’an jour; le dimanche était le | Ms. dun. 
surlendemain de la féie. Ms. estoit 





217 b. 


” Sicile. 


me aot. 


217 ¢. 





* fol. 218. 


» 18 aout. 


“ ai8b. 


a “ 
1g aout. 


* 290 aout. 


Sf CHRONIQUE DE PRIMAT 


lon de poudre (qui estoit droitement contraire aus nos) que' pour la trés grant 
pouldre qu’i faisoit l'un ne povoit veoir l'autre en nulle maniére. Et adone par® 
messire Erart de Valeri et autres qui estoient sages et esprouvez en telz faiz, 
il fu conseillié que noz genz se retraisissent petit 4 petit devers leurs tentes. Et 
quant il se mistrent au retour, et Olivier de Termes faisoit l’'arriére garde aveuques 
sa bataille, ces Sarrazins retournérent sus nos gens, et avironnérent Olivier de 
ca et de 1a, et !enchaucoient forment de toutes pars. Et quant Olivier vit que il ot 
temps conyenable, il retourna ses rénes (li et les siens) contre eulz, et se combati 
eflorciement a eulz en la maniére que il le savoit bien faire; mais il se requeul- 
lirent grant multitude ensemble, et l'enclostrent entre eulz, li et ses chevaliers, 
et li navrérent et tuérent 1 chevaux sous li. Et toutesfois au desrenier il fu con- 
forté de l'aide de Dieu, et fist voie devant li a son glaive, et tresperca esforciéement 
parmi le milieu d’eulz, et 4 leur dommage, aveuques celi que il avoient eu de- 
vant; et sen retourna li et sa gent aus tentes des bons crestiens °. 

Le lundi? ensuivant, les Sarrazins ne vindrent pas assaillir si comme il avoient 
acoustumé; et par aventure ce fu pour ce que il entendirent 4 requeillir les cha- 
roingnes des mors qui ayoient esté occis le jour devant par les glaives des nos, 
ou par aventure se tapissoient il en aucuns agués pour savoir se il peussent entre- 
prendre les nos. Laquele chose aparut aprez ce estre vray; car, ce lundi, le maistre 
des arbalestiers et aucuns arbalestiers de l'ostel du roy issirent hors des tentes 
aprez ce que l’en ot fait petit disner, et estoient legiérement armez pour veoir 
ceulz qui faisoient le gueit; et si estoient aveuques eulz aussi comme environ xxx 
autres serjans. Et quant il virent que poy et aussi comme nul des Sarrazins n’es- 
toient el plain, si passérent oultre les fossez et sen allérent folement par desvoia- 
bletez‘, et alérent juques prez des tentes des Sarrazins, et furent encore plus 
loing que nostre host n‘avoit esté le jour devant. Etil furent tantost aperceuz des Sar- 
razins qui se tapissoient en un aguet, et si comme je croy que il n’attendoient 
nulle autre chose; si que ces Sarrazins, qui estoient bien u.m, les commenciérent 
a enclorre. Et quant il virent que il ne povoient soustenir si grant ne si felonnesse 
multitude des anemis, comme ceulz qui estoient trés poy et trés legi¢rement 
armez, si fuirent, et qui pot eschaper si eschapa. Et la furent occis v de noz bons 
serjans : cest assavoir Pierres d'Auteuil, Jehan de Soissons et Martin de Trapes, 
et 11 autres sergans soudoiers; et les autres retournérent navrez. Et quant la nou- 
velle de ces v serjans qui furent occis fu sceue en lost, plusieurs des nos en 
furent moult dolens de leur mort, et mistrent toute la coupe du fait seur® le 
maistre des arbalestiers, qui les avoit menez tous desarmez. 

Le mardi ensuivant", les Sarrazinz sassemblérent pour assaillir ainsi comme il 
avoient acoustumé, et si perdirent ainsi des leurs; car il avoient acoustumé a venir 
chascun jour entour les tentes des noz, et estre 1a en agueit toute jour; et crioient 
ou abaioient ne say quoy toute jour en leur langage; et tous ceulz que il povoient 


trouver seulz foloiant hors des tentes, il les occioient; et quant il trouvoient au- . 


cun qui se yousist deffendre, il estoient tous jours prés de fuir. 


xxxvit. Comment les Sarrazins issirent 4 grant multitude, et comment frére Amaurri de la Roche 
destourba la bataille pour la venue au roy de Secile. 


Si comme les Sarrazins furent retournez, le merquedi* ensuivant, pour eulz 
combatre as nos, il passérent oultre les mettes ot il avoient acoustumé a venir, et 
allérent oultre par devers le port, 1a ow les vitailles et les nefs de lost estoient, 


' Nous suppléons le mot que, complément nécessaire de 
si tres fort et si grant. 

- * Nous suppléons également le mot par, qui est nécessaire 
pour le sens. 

* Le mot que nous lisons bons est écrit bo’, et devrait 
se lire bous; mais il y a certainement la une fante de co- 
piste, et nous avons supposé que la véritable legon était 
des bons crestiens, parce qu'on trouve, a la troisiéme 
phrase du chapitre xx11, Vost des bons crestiens. 


* Ce mot semble calqué sur la forme latine deviabilitas , 
dont nous ne connaissons pas d’exemple; mais Du Cange a 
notd la forme voisine devialitas ,en méme temps que devia- 
mentum et deviatio , dont les équivalents subsistent en fran- 
ais. Desvoiableté pourrait signifier distraction; une des 
acceptions de devoyer ¢tait se réjouir, se distraire (voy. Du 
Cange au mot Deviare) ; la méme pens¢e est exprimée dans 
Ualinda suivant par le mot foloiant. 

° Ms. seur seur. 


A 


C 


E 


G 


H 











































































TRADUITE PAR JEAN DU VIGNAY. 95 


A et occistrent vii des mariniers qui ne se doubtoient point de telle aventure, et ne 
se prenoient pas garde d’iceulz; et les mariniers occistrent m de leurs genz a che- + aise. 
val. Et Olivier de Termes si devoit faire le gueit devers celle partie pour garder 
le port et la vitaille, et avoit 14 assez prez fichiée sa tente; et disoit I'en que il 
avoit esté seingnié ycelui jour. Et il fu moult forment couroucié de celle aventure, 
; car il li estoit avis que tout le fait seroit mis sus a sa negligence, et estoit cn 
3 moult grant pensée comment il porroit ceste honte vengier et cest dommage sus 
; les anemis de la foy crestienne. Et il ayint l’endemain® que iceulz Sarrazins vin-  * 2» ao@t. 
drent a celui meismes passage par ou il estoient passez devant, affin que il allas- 
sent arri¢re faire aussi comme il avoient fait devant sus le port. Et tantost celui 
c Olivier salli hors de l'agueit, li et ses chevaliers, et leur courut encontre; et tua x1 
des chevaliers Sarrasins, et plus, si comme I'en cuide, et retint plusieurs de 
leurs jumens. 
Et celi jeudi, issirent les Sarrazins A greigneur compaignie et plus ordenée- 
ment que il n‘avoient fait devant ne acoustumé. Et disoient aucuns que ce estoit 
p pour aller au port, ou pour ce que il voloient assaillir le chastel de Cartage, ou 
ar aventure voloient il assaillir l'un et l'autre pour ce que il avoient avironné 
lost de toutes parts; et si n’avoient nul pietons, et estoient tant que il sembloient 
estre sanz nombre, et il povoient bien estre estimez 4 xx mille et plus. Et adonques 
celi bon homme qui estoit appellez Bonnebouque aloit parmi lost esmouvant et 
E criant : « Issiez hardiement, issiez, car i] sont maintenant venuz plus de Sarrazins 
«que il n’avoient acoustumé a venir. Maudit soit qui fuira et qui ne leurira har- + 2,84. 
«diement a l’encontre; deffendons vertueusement la foy Jhesu Crist et mourons 
« pour li en desfendant nous aussi comme il mourut en la vraie crois pour nous. » 
Et ce bon homme par ces paroles et semblables enhardissoit plusieurs a aler ver- 
tueusement contre les anemis de la foy; et il meismes issoit chascun jour outre 
a les fossez de l'ost contre les Sarrazins, et avoit ]a lance el poing et le chapel de 
a fer ou! chief, et se combatoit 4 eulz moult efforciement, et ne fuioit point. Mais 
: quant il trouvoit aucun Sarrazin ou de pié ou de cheval qui li courust sus, il 
q l'atendoit sanz mouvoir et tendoit tous jours sa lance devant; et disoit len que il 
# G en avoit occis plusieurs en tenant* soy en celle manieére. 
Be Et quant celi ot ainsi crié parmi lost, et noz gens ouirent que les Sarrazins 
estoient ainsi venus’, il se confortérent premiérement par lost de prendre chascun 
% un poy de viande; et dont sarmérent touz chevaliers et autres communement 
parmi lost, et issirent oultre les fossez et s'arrestérent; et les arbalestiers et les 
gens de pié passérent oulire devant eulz. Et les Sarrazins estoient d’autre part un 
| poy loing au contraire des nos, et couroient par devant les nos de lieu en licu, et 
4 changeoient place; et les nos murmuroient l'un a l'autre et disoient que ce seroit 
bien fait de courre leur sus, et que temps et lieu couvenable estoit venu. Et a 
bien pou que tous ensemble ne s‘estoient ja accordez a ceste sentence, et avoient 
grant volenté de courre leur sus; et les chevalierss'appareilloient saivement a issir * fol. 219. 
des fossés d'une des parties de l’ost pour courre leur sus. Et donc frére Amauri 
de la Roche vint 14 et commenca a crier hautement : « Pourquoy volez vous issir? 
« Seigneurs, pourquoi volez vous issir? Vous avez attendu si longuement ce noble 
« seigneur le roy de Secile, qui doit venir dedenz 1 jours ou m1, et vous volez 
k «maintenant combatre avec les Sarrazins. Ce n’est pas bien que vous volez main- 
« tenant faire, et le roy de Cesille avoit prié le roy par ses leitres, et tous les ba- 
«rons, que il ne courussent sus les Sarrazins devant que il venist, ne que il ne 
«feissent nulle nouvelleté. Et pour ce ayoient esté les fossez fais pour attendre le 
«plus seurement, et se tenoient" illuec en leurs tentes aussi comme sanz eulz 
. «mouvoir, se il n’estoient contrainz de issir hors de 1a par aucun assaut ou envaie 
« des Sarrasins. » Et quant les chevaliers orent ce oy, il se arrestérent, et ceulz qui 
estoient louz appareilliez de courre se retraistrent. Et lonc espace aprez ce que 
les noz se furent retrais, le? Sarrazins se commenciérent a retraire, et les noz 


io] 


7 


x 
= 


a Ms. on. * Ms. tenus. 
Ms et tenant. * Il faudrait plutét se tenir. 


56 CHRONIQUE DE PRIMAT 


sont retornez 4 leur tentes petit et petit; et ainsi ce jour fu passé sanz bataille et a 
sanz nul assaut, ne d'une part ne dautre: Et toutesfois les Sarrazins tourniérent 
bien puis que les nos furent retournez, et vindrent plus prez des fossez; mais ce 
fu sanz plus faire. 


xxxvit. Comment les Sarrazins revindrent l'endemain a bataille, 
et de la mort de u nobles chevaliers. 


© 92 aoitt. Le jour des octaves* de Assumption Nostre Dame Vierge Marie, il revindrent 
aussi comme y. ¢ de Sarrazins par nombre pour assaillir en aguet si comme il 
avoient acoustumé, et se eflorciérent de passer jusques au port, c'est assavoir par 
ce passage ot il avoient sj passé 11 fois; car celi pas estoit entre les fossez de 
nostre ost et un lac qui venoit de la mer et se estendoit prez de Thunes, et 
de celui lac venoit I'yaue és fossez de lost tout petitement. Et ja soit ce que celle 
yaue fust plainne de lymon et de bourbe, toutesfois y avoient trouvé les Sarra- 
zins un pas par lequel il povoient bien aler au port, si comme il est dit devant. 
Et donc les Sarrasinz sapareilloient i a passer oultre parmi ce pas, quant Lancelot 
de Saint Maart leur couru a lencontre; et celi Lancelot estoit mareschal de lost, 
et estoit noble homme d'armes et esprouvé, et si estoit de moult noble ligniée. 
Et celi Lancelot si couru a culz jusques el milieu du passage de leaue tout le 
premier; et dla premiére assemblée que il fist 4 eulz, il en occist 1 de sa propre 
main qui se estoient enhardiz de venir a li, lesquelz demourérent ou milieu de 
l'yaue. Et tantost ces Sarrazins Foutuenalvent et le navrérent' prez de l'uel parmi 
la ventaille du hyaume; et par ayenture il eust accompli illueques son derrenicr 
jour, quant Ymbert de Biaugeu, connestable de France, li vint en secours et en 
aide. Lequel connestable viet I daventure a poy de chevaliers; mais il y vint 
aussi hastivement comme se il y fust avolé, lequel couri contre eulz si trés forse- 
neement que le premier des Sarrazins qui osast venir a hi, il tresperca tout oultre ¥ 
parmi la poitrine de son glaive, et presenta l'esperit de celi 4 Mahommet son 
maistre; et feri si grant coup que par la force de celi coup le destrier® tant seule- 
ment ne chéi pas en la bourbe ne el limon de I'yaue, mais il chéi cheval et cheva- 
lier ensemble; et le connestable meismes chéi de l'autre part, li et son cheval. Et 
dont le connestable comme trés noble chevalier sailli sus, l'espée traite, et se mist 
hardiement et vertueusement a la deffense contre ses anemis. Et donc ses cheva- 
liers lavironnérent de toutes pars, et se mistrent encontre les glaives des Sarrazins; 
et se combatirent bien et vertueusement, ct en occistrent plusieurs, et les recu- 
lerent tant que le connestable ot recouvré son destrier et se representa arriére 
devant eulz. Et quant les traitres Sarrazins le virent remonté, il senfuirent; mais 
toutesfois i1 demoura xxx de leurs chevaliers occis dedenz l'yaue, lesquels*, quant 
tot cel assaut fu departi, aucuns des gens de pié de nostre ost s'allérent aventurer 
4 meitre les hors de I'yaue; et leur ostérent leurs despoilles, et puis geterent 
arri¢re les charoingnes el plus parfont de I'yaue du lac, qui les emporta. 
’ 93 aout. Et le jour du samedi‘ ensuiant, il mourut 1 chevaliers de noz gens qui estoient 
trés nobles de lignage et forment renommez, et de moult grant prouesce; ce est 
‘ Bouchard V. assavoir le bon et henncurable conte de Veudiecuee* qui appartenoit moult 4 loer, 
car il estoit homme sage et esprouveé en armes et en toutes les choses qui aparte- 
noient a bataille; et Pantee estoit nommez messire Gauchier de Nemours, qui estoit 
adonc mareschal de Yost, et il avoit en cel host et ailleurs acquis le renom de k 
toute largesce et de toute bonté et de toute courtoisie. Et vraiement tout lost fu 
moult eriefment dolent de Ja mort de ces 1 barons nobles, et aucuns en furent 
encore ‘plus eriefment courouciez pour ce que il estoient mors en leurs chambres 
grevez par maladies; car se il, qui estoient trés nobles, puissanz, hardis et sages, et 
estoient 1a venus en entente“ de vengier la mort Nostre Seigneur contre les anemis 
de la foy, fussent mors en aucuns poingneis de guerre, ou en aucune bataille aven- 


* a19 b. 





Ms. navrent. ’ Ms. lesquel. 
2 Ms que la force de celi coup que le destrier. * Ms. enttente. 





~! 


TRADUITE PAR JEAN DU VIGNAY. 3 


a tureuse contre les anemis! O tres amere et reprouvee mauvaistié de mort! Comme 


. 
: 
Me 
ma 
i 
& 
my 
ce 
i. 
me 
ee. 
ae 
a 
7a 
A 
Pag), 
es E 
Be 
: 
a 
x 
&e 
es 
i 
Bi. 
y 
i 
a 
a G 
es 
f] 
ae 
z 
be H 
», i 
a 
, 
read 
ra 
bf 
See 
x 
a 
13 
mm 
oid 
=) 
Ya J 
Ot 
han 
ek 
aes 
oe 
Oa 
- 
SY 
Ph 
aay 
ag 





tu fus bien proprement nommée mort; car tu mors tout sanz riens espargnier, et 
non pas seulement les anciens et foibles, més tu mors et assaus les puissans et 
les jones; tu ne mors pas aussi tant seulement les petis et non nobles, mais tu oses 
aussi bien prendre roys et princes et ducs; et en ce es tu tant seulement loyaux 
que tu n’espargnes ne fort ne foible. 


xxxix. De la mort du roy, et de la venue de son frére Karlles, roy de Secille. 


Le roy de France, si comme il est dit par dessus, estoit forment malade de fievre 
et de flun, et fu si crevé de maladie que la nuit du samedi devant dit les mede- 
cins furent du tout desesperez de sa garison. Et environ celle mienuit, il fu oint 
de la derreniére onction de frére Gieffroy de Biaulieu; et au matin’, par la volenté 
de Dieu, la fievre s'alenti un poy, si que il reprist son esperit. Et ja soit ce que 
moult souvent et un poy avant il eust receu le corps Nostre Seigneur Jhesu Crist, 
il requist que on’ li aportast Celi de qui il estoit porté et soustenu. Et adonques il 
se sourdi contre son trés noble Createur et issi de son lit, et vesti sa chemise et 
son mantel dessus, et puis dist son confiteor a tres grant devotion si comme il 
avpit acoustumé, et encore a greigneur, et bati sa poitrine, et recut son Sauveeur a 
lermes et a pleurs. Et quant il ot ce fait, il fu en travail de sa fievre plus fort que 
il n'avoit acoustumé, toute celle nuit et le jour ensuivant. 

Le lundi* ensuivant, une galie vint au port environ! eure de prime, qui estoit au 
roy de Cecille, et cil qui lamenoient distrent que le roy de Secile vendroit, li et 
ses nez et ses galies, environ leure de nonne. Et les chambellens si porterent celle 
nouvelle au roy le plus tost que il porent, et cuidicrent que par si joieuses nou- 
velles il fust aucun poy allegie de sa maladie et de ses doleurs. Et le roy ouvri les 
veuz quant il li distrent, et dient que il commenca 4 rire; mais il estoit ja si prez 
de la mort que il ne povoit son courage acliner a nulle leesce. Et que plus? Si 
comme cil qui menoient la galie avoient dit du roy de Secille, ainsi avint; car il 
vint au port de Thunes a leure de nonne, et il avoit este avant tant desirre de 
touz. Et si comme il se hastoit de descendre de la nef, la tres felonnesse et hardie 
\tropos ne doubta pas rompre en nulle manieére et le fil et la vie du tres noble 
roy des Frans; et le frére n'estoit pas loing de la chambre de son frere par la 
tierce partie d'une lieue quant celi tres debonnaire roy mist hors lesperit, et se 
endormi beneuréement en Nostre Seigneur, si comme nous croion. O comme ce 
fu merveilleuse condition de fortune, laquelle aucune fois donne les aventures 
contraires, et en une seule heure! Car en celui meismes moment que doleur et tris- 
teisce fu commencie en lost pour !a mort de l'un, nouvelle joie et nouvelle leesce 
fu denonciee de tout le pueple environ le rivage pour la venue de l'autre. Et vraie- 
ment nul ne porroit dire ne raconter combien grant multitude la compaingnie? il y 
avoit et de lun pueple et de l'autre, qui couroient au rivage de la mer; car il en 
vy avoit tant que il sentre agraventoient les uns les autres. Et les mariniers eri- 
oient aus estrivees*, et le pueple [un aprez l'autre : « Vive le roy! vive!» Et les 
Francois crioient : « Bien viengne nostre rov, nostre conditeur et meneur, nostre 
.esperance, nostre joie et nostre force contre les agués de noz anemis! » Et ainsi 
tout lost s‘esjoissoit merveilleusement de sa venue. 

Et si com le pueple convoioit ainsi le roy de Sezille, avant que il venist aus 
tentes len li dist la mort de son frére le roy, le trés beneuré crestien; lequel fu 
dolent trés parfaitement, mais par le grant courage et la fermete de son cuer, il 
refraint sa doleur dedenz soi, et nen fist nul semblant par dehors; mais sen ala 
premiérement a la tente du conte de Poitiers, son frére, qui estoit adonques pre- 
sent avenques li. Et quant il ot la este aucun poy de temps, il entra en la tente 


On est omis dans le m rait alors a escrin. tandis que estrivee semble se rattacher 
* Il faudrait peat-étre et compaingnie au lien de \a a estrif. De la deax sigqnifications toutes différentes, mazs 
compaingnie , a moins qu'on n’entende ja reunie. qui ne condaisent ni Cane ni [aatre i ane explication hie 
On poarratt lire aussi escrinees: ce mot se raita he- rertaine de “@ passaae 


TOME \XQXIil. 





* 24 aout. 


* fol. 220 


25 aut 


220 ¢, 


" visage 


‘ ge0d. 


58 CHRONIQUE DE PRIMAT 


de monseigneur Phelippe, son neveu, qui nestoit encore pas commencié a garir 
a plain de sa maladie, et ne savoit encore nulle chose de la mort son pére. Et 
quant il I’ot veu et il lot conforté par douces paroles, si comme il appartient, il 
sen tourna au desrenier en la chambre ou son frére estoit, duquel le corps gesoit 
sanz ame. Et messire Pierre le Chambellenc alla devant, et il entra adoncques aprez 
aveuc moult poy de gent qui estoient bien en ses familiaires. Et tantost il se es- 
tendi a terre emprez le corps, et fist son oroison 4 sangloux et a lermes, et s‘en 
alla juques aus piez du mort, qui la gesoit, et baisa les piez diicelui 4 grans 
a et 4 grans lermes; et donc fu levé dilluec a force de ceulz qui la 
estoient. Et donc I’en li donna une touaille et de l’eaue, et lava ses mains et son 
visage, et essuia ses ieux, qui estoient amoistis de lermes, se il apartient a croire 
que tant noble cuer et tant noble et puissant corps, qui avoit vertu de jaiant, 
prist aucun poy en plourant la maniére de fame'; mais il est a croire que oil, 
pour pitié et nature de sanc. Et donc issi il de la chambre, sanz ce que il aparust 
en viaire® nul signe de tristeisce; ou se il y aparut, si fus ce moult poy. 


xt. Des obséques du roy, et comment il fu atourné et mis en terre. 


Comme ce fu adonques merveilleuse sagesce et noble avis de celi trés noble 
roy de Secile , qui s'avisa de trés merveilleuse et bonne pensée entre les grans tris- 
teisces que il avoit aucuer! Car il regarda que se il faisoit aucun signe ou aucun 
semblant de tristeisce, ce porroit tourner a desespoir et 4 pouour a aucuns 
fiebles cuers, et porroit aussi tourner a grans confors aus anemis de la foy; et 
ainsi ceste chose porroit bien tourner 4 grant destruction de lost, et pourroit 
estre matiére aus anemis de donner leur assaut hastivement : si que le noble roy de 
Secille se refraint en soy meismes sanz faire nul semblant de nul couroux’. Et 
quant il ot ce fait, il sen vint aus tentes du noble conte d’Artois, son neveu’, 
pour veoir la contesse; et quant il l’ot veue, il laissa illueques ses filz, que il avoit 
amenez aveuques li, et sen vint aus tentes du conte de Poitiers, son frere, et la 


' Marguerite. Jut celle nuit; car ses genz n’avoient encore pas fichié ses tentes; et la royne’, sa 


* Marie. 


Isabelle. 


© fol. 2a1 


fame, et sa brus*, qui estoit fille au roy de Hongrie, lesquelles estoient venues 
aveuques li, demourerent en unne tour qui estoit prez du rivage, aveuques la royne 
de Navarre‘. 

Et aprez* tout ce, les varlées de la chambre du roy et tous les menistres et ceulz 
4 qui l'oflice apartenoit, pristrent le corps du roy et le departirent membre 4 mem- 
bre, et le firent cuire si longuement en yeaue et en vin que les os en chéirent 
tous blancs et tous nez de la chair, et en povoient bien estre ostez de leur gré 
sanz force faire. Et les entrailles furent envoiées és parties de Secile, a m1 lieues 
de Pannorie® la cité, en une abbaie de l’ordre de saint Benoit qui est dit Mont 
Royal, pour estre la mises® en tombel. Et les messages qui l'aportoient descen- 
dirent au port de Pannorie; et les chevaliers et plusieux nobles hommes de celle 
cité les recurent a grant joie, et les convoiérent trés devotement juques a ladite 


abbaie; et le couvent de celle abbaie vint sollempnelment 4 lencontre, et recu- . 


rent le cuer et ces autres entrailles’ de celui trés devot roy pour grant don et 
precieux. Et quant l’oflice des mors fu accomplie, il mistrent tout en leur eglise 
moult convenablement et moult honnestement. Et® les menistres et les varlés du 
palés du roy lavérent les os du corps du roy moult trés neitement, et les envelo- 


A 


G 


péerent en draps de soie aveuques espices bien oudourans; et les mistrent en sauf x 


pour estre gardés’ dedens un sarquil 4 estre mis en un tombel en Teglise du 


' Voy. t. XX, p. 466 d.e. le texte de Primat pour celui de Geoffroi de Beaulien. 
* Voy. t. XX, p. 466 d. (Voy. t. XX, p. 24 ¢.) 
* Ms. son frére au lieu de son neveu, il s‘agit de Ro * Ms. mise. . 
bert II et non de Robert I*', qui périt 4 Mansourah. * Ce passage confirme le témoignage de Geoffroi de 
* Guillaume de Nangis « emprunté textuellement a Pri- _ Beaulieu, et ne permet plus de douter que le cwur de saint 
mat la premiere phrase de cet alinéa.(Voy.t.XX,p.466e — Louis n’ait été enterré & Montréal. 
et 468 a.) * Guillaume de Nangis revient ici au texte de Primat. 


* Corr. Panorme. Guillaume de Nangis abandonne ici * La derniére syliabe du mot gardés manque dans le ms. 





EE 








ue. 
a 

eo 
* 


= 


TRADUITE PAR JEAN DU VIGNAY. 59 


a benoit saint Denis Aryopagite en France, aveques ses peéres' et les autres roys 


de France anciens, quant il en seroit temps et lieu. Et entre ces autres choses il 
en avoit ordené avant en son testament, et avoit esleue sa sepulture en celi lieu. 
Quel merveille se il eslut en celi lieu sa sepulture pour laissier tous ces autres? car 
il avoit tous les jours de sa vie norri celle abbaie par trés debonnaire amour, et 
l'avoit soustenule] et gardée souz les elles de sa protection; il l'avoit garnie et en- 
forcie par libertez et par plusieux nobles previléges; il lavoit enrichie et acreue 
de couronnes d’or faites et ornées de riches pierres precieuses. Et dedenz celle 
trés noble et sainte abbaie reposent les corps de son peére, de son aioul et de son 
besaioul, et toute celle desreniére noble lignée des rois de France. Et que plus 
est forment, en celle trés sainte abbaié¢e® est honnouré et aouré devotement de 
toutes gens du pueple crestien, le benoit corps de celi saint martyr monseigneur 
saint Denis Aryopagite, qui est appostres des Francois, et aporta premier la foy 
de Jhesu Crist en France du commandement du siége de Romme, et repose en 
celi lieu aveuques ses compaignons saint Rustique et saint Eleuthére, et aveuques 
si trés grant et noble compaignie de autres martirs et confesseurs et de vierges; 
lequel est patron du régne et des roys de France, et defenseur de tout le pueple 
Francois. Et pour ceste cause et plusieurs devant dites, eslut illueques le roy trés 
crestien la sepulture de son corps. 


xi. De lestat en quoy il mourut, et comment il enseingnoit son filz en sa vie. 


Et si comme il fu raconté aprez son trespassement d'aucuns dignes de loy qui 
estoient a son trespassement, quant l’eure vint que le roy trés crestien devoit boire 
le galice de mort et que il devoit trespasser de ce monde a son Pére, l’omme de 
Dieu fu esjoy oultre toute mesure acoustumée, tout aussi comme celi qui avoit 
desir d’estre deslié de ce monde et estre aveuques Jhesu Crist. Etsouspiroit et regar- 


‘ doit el ciel tout aussi comme se il deist tout par cuer . « Sire, delivre moy et me 


«met delez toy.» Et adont ot il telle espasse en sa mort que il dit au desrenier : 
« Sire, je enterray dedens ta maison, et taoureray en ton saint temple en la paour 
« de toy. » Et quant il ot ce dit, il s'endormi en Nostre Seigneur. Et aprez ce, les en- 
seignemens de li ne sont pas a oublier en ce lieu ci, c'est assavoir comment il in- 
troduisoit, quant il vivoit, Phelipe, son ainsné filz, par trés sainz enseignemens, et 
li disoit : 

« Trés chier filz, je te enseingne le premier commandement, que tu aymes Dieu 
«et sainte Eglise, de tout ton cuer et de toute ta vertu; car sanz ce nul n’a salu. 
« Et si te dois garder de tout ce que tu saras qui deplaira a Dieu, c'est assavoir de 
«tout pechié mortel, en telle maniére que tu te devroies avant laissier estre tour- 
«menté de tout martire que tu feisses pechié mortel. Et se Nostre Seigneur t’en- 
« voie aucune persecution, tu la dois soustenir debonnérement et sanz murmurer, 
«et rendre li graces de tout quanques il tenvoie; car tu te dois penser que il te 
«vendra a bien, et que tu I’as bien deservi par tes pechiez. Et se Nostre Seigneur 
«te envoie aucune prosperité, quelle qu'elle soit, tu len dois rendre graces de- 
«bonnérement; et si te garde que tu n’en soies pires, ne par vainne gloire ne par 
«autre maniére; car tu ne dois pas Dieu courroucier pour ses dons. Et aprez ce, 
«je te amonneste fermement que tu confesses souvent tes pechiez, et que tu aies 
«sages confesseurs et honnestes; et que il te sachent enseingnier ce de quoy tu 
«te dois garder et que tu dois faire, et que tu te tiengnes si atrempéement que 
« tes confesseurs te osent bien reprendre de tes mesfais, et tes autres amis aussi. Et 
«encore te prie je, biaux filz, que tu oies volontiers et devotement loffice de 
«TEglise, et te garde tant comme tu seras en l'eglise que tu ne reguardes folement 
«et que tu ne dies vanitez; mais ceuvre* devotement ou de cuer ou de bouche par 


. «ententive devocion et par bonne pensée, et entent plus especialment a ta devo- 


' Ms. pares; teate latin, patribus (p. 468 a). ’ Il est probable que Jean du Vignay avait sous les yeux 
* Cette forme, moins ordinaire que abbaie , se rencontre un texle latin dont la véritable lecon ora, c’est-a-dire prie, 
de temps en temps dans le ms. était altérée. 


5. 





221 ¢. 








a2id. 


* fol. 2a2. 


scandale, 


* secours. 


* 222hb. 





60 CHRONIQUE DE PRIMAT 


«cion au secreit de la messe entour l'eure du sacrement du Corps Nostre Seigneur. 
« Et aveuques ce, ales le cuer tendre et piteux vers les mesaaisiez povres et descon- 
« fortez, et leur ayde a ton povoir et conforte. De rechief, se il te avient nul des- 
«confort de cuer, di le a ton confesseur ou a aucun autre preudomme de ton 
«amistié; et donc tu la soufferraz plus legiérement, car il te reconforteront et don- 
«neront aucun bon conseil. Aime la compaingnie des bons, soient religieux ou 
«seculiers, et parole souvent a eulz; et aussi au contraire eschive la compaingnie 
«des mauvais. Escoute volentiers les sarmons, soit en secret soit en appert, et si 
«empétre volentiers indulgence et pardon pour toy. Aimes tousjours le bien de 
«ton prouchain et en hé le mal; et ne sueflre dire parole devant toy qui tende a 
«pechié, et parole en quoy l'on mesdie dautruy. Ne nulle parole du blasme 
«de Dieu ne de ses sainz ne soit dite en ta presence que tu nen faces venjance en 
«appert. De rechief rent graces 4 Dieu de tous les biens que il te donne, si que 
«tu soies digne de recevoir greigneurs. Contien toy en telle maniére et si droitu- 
«riérement envers tes subgiez que tu ne passes point ne ne delesses la lingne de 
« droiture, et ne decline a destre n'a senestre; et te tien tous jours plus de la partie 
«du povre que du riche, tant que tu soies certainnement enfourmé de la verité. 
« Se aucun a querele 4 mener contre toy, soies plus devers sa cause que devers la 
«teue, tant que la verité soit sceue en commun; et ainsi les bons seront tousjours 
«de ton conseil pour ta droiture. Se tu entens pour certain que tu tiengnes au- 
«cune chose de l'autruy sanz cause, soit du temps de tes predecesseurs ou du 
«tien, n’atens point que tu ne le restablisses tantost; et se la vérité de la chose est 
«obscure, si en fay enquerre par sages hommes. Soies diligent que touz tes sub- 
« giez soient gardez en pais, meesmement les personnes de I'Eglise et les religieux. 
«Il est dit d'aucuns que il fu dit 4 celi roy Phelippe’ d'un de ses conseilliers que 
« les clercs li faisoient moult de domages en ostant li ses droitures, et que il se mer- 
« veilloient moult comment il souffroit telz choses. Et il respondi : Je croy bien 
«ce que vous dites; mais, quant je pourpense les benefices que Nostre Seigneur 
«me donne, je ayme mieux 4 souflrir que je meitte eschandre* entre l'Eglise de 
« Dieu et moy. » 


Et encore li dit son pére : 


« Ayme les personnes de I'Eglise, et garde la pais d'iceulz tant comme tu porras; 
« et les seceurs“ volentiers en leurs neccessitez, et meesmement a ceulz par lesquelz 
« Dieu est plus honnouré en ce sciécle. Honneure tes parens et les garde deuement, 
«et garde leurs commandemens. Donne les benefice{s| des eglises 4 personnes 
« convenables et honnestes, et le fay par le conseil d’ommes espirituelz, et les donne 
«a ceulz qui n’ont nul autre benefice. Garde toy que tu ne commences guerre a 
«nul crestien sanz grant conseil, et fay prendre garde que cil qui sont innocent 
«du fait et les eglises ne leurs choses ne soient pugnies sanz desserte; et le plus 
«tost que tu porras acorde pais des guerres et des contencions se tu les as. Soies 
«curieux que tu aies loyax baillis et prevos, et toutes maniéres d'officiérs; et en- 
«quier diliganment comment il se portent en leurs lieux et en leurs offices, et fa 
« semblablement aussi des officiers de ton hostel. Soies devot et obedient a I'Eglise 
«de Romme et a nostre saint pére le Pappe comme a ton pére espiritucl. Travaille 
«ence que tout pechié soit osté de ta terre, meesmement du blasme de Dieu et 
«des sainz et du cas d'eresie. Recongnois et regracie Dieu en ton courage sus les 
« benefices qu'il te fait. Entent que les despens de ta maison soient fais atrempée- 
«ment. Et je te prie que se il avient que je trespasse avant que toy, que tu faces 
«secourre l'ame de moy en messes et en oroisons et en aumosnes, et que tu en- 
«voies par les saintes assemblées del royaume pour empetrer confort et aide des 
« oroisons a l’ame de moy, et que j'aie especial participation en tous les biens que 
«tu feras. Trés chier filz, je te donne en la fin toute la benéigon que debonnaire 


' It faut suppléer mon aieul. 


A 


B 


C 


E 


—_ 


K 


E 


on 





TRADUITE PAR JEAN DU VIGNAY. 61 


« pére puet donner a son filz; et toute Trinité et tous sainz et toutes saintes te def- 
«fendent et gardent de tout mal. Et Dieu te doinst grace de faire tant que il soit 
« honnouré, amé et servi de toy; si que aprez ceste vie nous puissions ensemble 
«aler a li veoir', amer et loer en son régne sanz fin. Amen. » 


Er Cl FENISSENT LES FAIZ DU BENOIT LOYS TRES CRESTIEN, QUI TRESPASSA AU SIEGE DE THUNES 
L’AN DE NOSTRE SEIGNEUR MIL II CENS LXX, EL MOIS D’AOUST, 
LE SECONT FERIE APREZ LA SAINT BERTHELMI L’APOSTRE, 
ET CI APREZ COMMENCENT LES FAIS ET L’YSTOIRE DEL ROY PHELIPPE, SON FILZ. 


xu. Comment Phelippe, filz du bon roy saint Loys, fu tenu pour roy en lost, 
et comment Jes barons de lost li firent tous hommage. 


Adonques aprez le trespassement de la debonnaire et sainte recordation du roy 
Loys’, Phelippe, son filz ainsné, enfant de bon commencement, succeda au pere el 
gouvernement du royaume et a l'aministracion de lost. Et toutesfois le courage 
de celi enfant, qui n’estoit pas encore expert és choses de bataille, et la fieblesce du 
corps, qui estoit affebli par longue maladie, si faisoit doubter que il ne fust pas souf- 
fisant d’estre prince en tel governement, et meesmement en Iarticle de si grant 
neccessité*. Et dont lost des bons crestiens fu un poy troublé tant pour la mort du 
trés debonnaire roy comme pour le muement de diverse fortune. Et donques le 
roy de Secille, oncle de celi enfant, le conte de Poitiers, son oncle aussi, le roy de 
Navarre, et tous 4 bien poy les autres princes de lost alérent au noble jouvencel 
pour li dire la mort de son debonnaire pére; car il n’avyoit encore point oy que il 
{ust trespassé, car il n’estoit nul qui li osast avoir dit la mort de son pére, pour la 
cause de sa maladie. Et donc le noble roy de Secille le commenga moult a con- 
forter premiérement; et en la parfin li dit et descouvri la mort de son pére. Et 
quant il Toy, cil qui estoit debonnaire et honnouroit son pére et amoit, si se es- 
vanouy a bien poy du tout, et demoura grant piece avant que il peust parler aus 
barons. Et il le blasmérent forment de ceste chose, et vindrent tous ensemble d'un 
acort devant et environ li, et le confortérent et donnérent reméde de confort 
le mieux que il porent; et li monstrérent moult de causes raisonnables que il 
estoit tenu a soy conforter; et pour plus relever et allegier sa douleur, les prin- 
ces tous ensemble, d'un accort, traitiérent de li faire hommage. 

Desquelz le premier fu qui li fist hommage le honnourable Alphons, son oncle, 
conte de Poytiers et de Thoulouse; le secont fut le noble roy de Secile Karles, 
mais non pas que il li feist hommage du royaume de Secille, mais des contez de 
Prouvence et de Anjou; et le tiers fu !onnourable roy de Navarre Thybaut, et non 
pas du royaume de Navarre, mais de la conté de Champaingne, qui apartenoit 
aus fiez royaux de France. Et aprez ce, les autres contes, c'est assavoir d Artois, de 
Flandres, de Bretaingne, et tous les autres aprez, tant contes comme barons, l'un 
aprez l'autre, se sont 1a obligiez bonnement et loiaument et d'un acort par li lien 
dommage. Et dés adonques fu il crié communement parmi lost; et quant ce fu 
fait, et les rois et les barons, chascun retorna a sa tente. Et un poy avant (dont 
ce fu doleur), estoit mort le honnourable conte de la Marche’, qui avoit soustenu 
moult de travail en lost en faisant le guet et en contrariant aus anemis pour la foy 
Jhesu Crist. Et donc monseigneur Phelippe, qui estoit ja communement dit roy, ne 
desprisa pas ne ne fu negligent des commandemens de son pére; car si comme nous 
avons Oy en ses sainz enseingemens, il avoit proié celui Phelippe que aprez son tres- 
passement il confortast et aidast l'ame de li, se il mouroit avant, c'est assavoir en au- 
mosnes, en messes, en jeunes, en vegilles et en oroisons; laquelle chose ledit filz com- 


' Le texte de G. de Nangis porte ici par erreur, ad * Ou platét du roy Loys, de debonnaire et sainte re- 
ipsum timendum (!. XX, p. 460 b); il faut ad ipsum _cordation. 
videndum, comme l'a écrit Geoffroi de Beaulieu (ibid. * Voy. pour cette phrase et celle qui suit, t. XX, 
p. 9 d). , p- 466 c. 








* 922 ¢. 


» Hugues XIII. 


* fol. 223. 


223 b. 


* ga3c 


293 d. 


62 CHRONIQUE DE PRIMAT 
menca & faire tout le plus tost que il pot, et mist 4 execucion deue bien et hastive- 
ment. 


xii. Comment celi roy manda par les regions du royaume que I’en priast pour |'ame de son pére, 
qui estoit trespassé au siége de Thunes. 


Sitost comme celi roy Phelippe fu clamé roy, il escript aus congregations et aus 
couvens, et a toutes les eglises du royaume de France, une lettre contenant la fourme 
qui sensuit : 

« Phelippe, par la grace de Dieu roy de France, a tous ses amis et a tous autres, 
« tant seculiéres personnes comme reguliéres, ausquelz ces presentes letres venront, 
«salut et pure dilection. Une nouvelle tristeisce moult amére, qu'appartient a estre 
« plourée 4 tous bons crestiens, et especiaument a tous et a chascun de ceulz de 
« nostre royaume de France, meesmement a nous continuelment, laquelle nous con- 
« traint 4 denoncier yous ycelle doleur 4 souspirs et lermes et a grant amereté de 
«cuer : car certes il n'a guéres, sicomme il a pleu a Nostre Seigneur, qui adresce 
«en salu tous jours les voies, les fais et la fin de ses bons esleus, selonc sa volenté 
«et son bon plaisir, celi amé a Dieu et gracieux aus hommes, de debonnaire et trés 
«noble memoire, le trés noble nostre seigneur et péere Loys, roy de France trés hon- 
« nourable, duquel la vie a esté fructueuse, si comme toute |’Eglise scet, duquel le 
«memoire est en benéigon, duquel la loenge est preeschiée en I’Eglise; qui aprez 
« tant de loables ceuvres de charité, aprez tant de trayaillans luites que il a souffert 
« 4 courage entier et sanz cesser loyaument et ardanment pour la foy de Dieu et 
« de lEglise accroistre; et puis que il n'a gueires, el port de Thunes il vint et appliqua, 
«et le prist sanz nul empirement de ses gens, et tint celi trés renommé port, qui est 
«en lentrée de la terre de Auffrique, laquelle il avoit en propos, se Dieu li eust 
« donné vie, il proposoit dedier a Dieu par l'acroissement de sainte crestienté, et os- 
«ter hors le lignage de barbarie, et l'escommeniée felonnie des Sarrazins nettoier 
«du tout de leurs ordures; et puis que le chastel de Cartage ot esté pris forciblement 
«a grant victoire, et que il entendoit aler oultre hardiement et hastivement et pois- 
« samment tant par terre comme par mer, et prendre Thunes, et abatre du tout en 
« tout la puissance et la vertu du roy qui est dedenz; mais entre ces choses Nostre 
« Seigneur ordena a parfaire et acomplir les labours et les luites d'iceli beneurée- 
«ment, car il fu grevé d'une maladie par laquelle il accoucha au lit; et aprez moult 
« d'angoisses de celle maladie, en la parfin, quant il ot receu trés crestiennement et 
«avecques devotion les sacremens de I'Eglyse, en confession de vraye foy, en ar- 
«dant dilection et devotion de Jhesu Crist, le secont ferie qui fu l'endemain de la 
« saint Berthelmy apostre, en ycelle heure que Nostre Seigneur Jhesu Crist, Filz de 
« Dieu, mourant pour la vie du monde, trespassa en la crois, celui vint a sa derre- 
« niére heure, et se coucha sus un sac et sus cendre, et rendi lesperit au trés haut ' 
« Createur. Et nous, ainsi navrez par la nouvelleté de ceste cruelle plaie et par les 
«agus aguillons de ceste aigre chose, n'est pas merveille se nous sommes contrainz 


«crier et braire, et plaindre et plourer le pleureus trespassement et obit de nostre . 


« debonnaire pére, elquel nous trouvons non pas tant seulement nostre perte sanz 
«nul reméde, mais y sentons le pleureux et non estimable domage de toute la cres- 
« tienté. Or pleurent donc touz ceulz du royaume le debonnaire roy, le roy paisible, 
«le pére des povres, le refuge des chetis, le confort des agraventez, l’ami de toute 
«innocence et de toute religion, noble ameur de justice, deffenseur de I'Eglise et 
«de la foy! O qui nous donnera a nous qui tenons le lieu de li en terre, suir les 
« voies de tel et si loable pére, et ensuir ses exemples et faire semblables, et meittre 
«4 execution ses sainz amonnestemens et ses enseignemens de salu? De la vie du- 
« quel, des fais et des merites vertueuses de li, il nous apartenist mieulz glorifier que 
«4 nous doloir de sa mort, se la force de nostre doleur povoit raison entendre. 
« Et pour certain ce est grant gloire d'avoir eu tel pére; mais ce est de rechief do- 


' Ms. tres hautre haut. 


A 


-_ 


D 


F 


=~ 


K 














G 


— 





TRADUITE PAR JEAN DU VIGNAY. 63 


a «leur sanz reméde que avoir perdu le dous confort de tel pére, et si souverainne 
« raison de parler et tant pourfitable conseil. Et ceste chose seroit jugiée estre non 
« confortable, se tous ceulz qui avoient congnoissance de la vie et des sainz fais de 
«li n’avoient esperance certainne que il fust ja transporté de la cure de cesti 
«régne temporel au régne pardurable et a la gloire sanz fin. Et pour ce donques 
B «que nous nous cessons aucun poy de ces pleurs, si convertissons donc noz do- 
«leurs et noz pleurs en armeures de salu, en soulas d’oroisons, en aides de charité, 
« pour la grace de celi mort par l'amour que nous eusmes a ji quant il vivoit, si 
« que de ce nous puissons reporter le fruit de la benéigon du guerredonnenr de 
« touz biens. Et sainnement selonc le jugement de la derreniére volenté du devant 


c «dit nostre debonnaire pére, requerant humblement que, aprez le trespassement 


«de li, en envoiast aus religieux lieux et personnes parmi nostre royaume, pour 
«acquerre et avoir a lame de li les aides des oroisons et les confortemens de 
«charité agreables 4 Dieu, et pour ce nous envoions en divers lieux nos amez 


« hommes religieux frére Geoffroi' de Biaulieu, et frére Guillaume de Chartres, 


p « del'ordre des Preescheurs, aveuques aucuns autres de nos messages, et deprions 


« votre université de tout nostre entalentement tant comme nous povons, que il 
« vous remembre de la pure et neite devotion et amour diceli, meesmement que 
«il avoit vers l'Eglise et les personnes ecclesiastres, et que ycelui debonnaire 
« pére de nous et nostre seigneur ot tousjours vers ycelles eglises, si comme il le 
e « demoustra par effect, et de celi debonnaire confort que il mist au bon et beneuré 
«estat de l'Eglise de son royaume garder; car il la garda paisiblement et en pais 
«comme la prunéle de l'ueul; et que pour !’ame de li vous veulliez offrir au Roy 
« Souverain dons de priéres et de sacrifices, et ces autres confors de charité; et 
« aussi meismes faites faire en tous les autres lieux subgiez a nous. Et si vous pri 


r « bonnement que vous ptiez pour nous et faciez prier és lieux devant dis, et pour 


« tout lost crestien. Ce fu fait l'an de Nostre Seigneur mil nc. Lxx, el quint ferie” 
« aprez la Nativité Nostre Dame Vierge. 


xt. D’aucuns des fais espirituelz et des miracies d'iceli saint homme monseigneur saint Loys. 


Pour ce que il est avis frére Jehan de Vignay* (qui ay transporté et mis les mm 
volumes de ceste presente ceuvre de latin en frangois, selon ce que frére Vincent 
de l'ordre des Preescheurs !’ordena et fist, avec une adition que je y ai adjoustée 
selonc les croniques que Prymat fist, laquelle adition prent 1a ot frére Vincent 
laissa), c'est assavoir que ledit frére Vincent et Primat parlent trop poy en leur 
traitié des meurs esperituéles de celi trés honnourable saint (car des miracles de li 


“7 


H ne me merveillé je pas se il n’en parlent point, car nul ne doit estre tenu pour 


saint homme en sa vie); et pour ce que jay veue la legende de li canonnisié de 
court de Romme, si comme !'Eglise la tient, et les miracles aucuns de yceli saint, 
selonc ce que il ont esté raportez par personnes dignes de foy, et tant par ceulz 
qui les ont veuz et oys proprement, comme par ceulz a qui il sont advenuz, si que 
tant pour la devotion que j'ai audit benoit monseigneur saint Loys, comme pour 
plus parfaitement acomplir l'istoire commenciée de li, il m’est pris volenté de 
meitre ici en droit aucuns de ses fais esperitueulz selonc ce que je les ay compris 
en sa legende, et aucuns aussi des miracles de yceli saint, tant ceulz que je ay 
trouve[s] en escrypture, comme ceulz que jai veus a mes propresiex. Car, selonc ce 


k que il mest avis, les miracles qui aviennent en un lieu lointaing et remot, 1a ot 


il n’a nulle des reliques du saint fors que un seul autel ou un ymage fait et edi- 
fié en lonneur de celi, font bien autant a raconter ou plus comme ceulz qui 
aviennent és lieux 1a ou les cors sainz et les reliques sont aourées. Et je le di 
pour ce que en l’onneur de celi precieux corps monseigneur saint Loys sont 


i fondé{s} plusieux autelz et plusieux ymages fais parmi le royaume de France et en 


divers lieux, esquelz il avient moult de biaux miracles par les priéres et merites 


' Ms. Gautier. — * Au chapitre xzvitr, 1 se nomme Jean du Vignay 


c 





* fol. 224. 


11 sept. 1270. 





224 c. 


sobre. 


© aah ad. 


CHRONIQUE DE PRIMAT 


de celi glorieuz saint roy; lesquelz ne pueent pas estre tous — au commun A 


64 


du royaume, combien que il soient peupliez et communs' és lieux ot il avien- 


nent’. 

Mais il est assavoir® quant il fu demouré sanz pére, madame Blanche, sa mere, 
le fist aprendre et entroduire és lettres; et fu entroduit et apris especialment par 
les religieux de lordre des Preschieurs et Meneurs : lequel profita en telle maniére 
que il seurmonta tous ceulz qui aveuques li aprenoient, tant par engin sage et 
bon comme par science loablement. Et entendoit 4 leuvre de charité en telle 
maniére que ce que il devoit prendre pour sa refection, aucune fois il le sous- 
traioit de sa bouche et le donnoit couvertement pour Dieu". Et sa mére l’ensein- 
gnoit et li disoit aucune fois : « Biaux trés douz chier filz, sache pour certain que 
je te voudroie mieux veoir mourir que je sceusse que tu chéisses en un pechié 
mortel. » De laquelle parole celi devot filz mist par la grace de Dieu si en son 
memoire que l'en tesmoigne que il ne fu onques espris de nul pechié mortel. 

Et® pour la cause de ce que le noble royaume de France ne demourast sanz hoir 
de droite ligne aprez la mort de li, quant il fu en aage, sa bonne et loyal mére, 
par le conseil des barons, li fist prendre fame par mariage, ja soit ce que il sen 
excusast plusieux fois; et disoit 4 sa mére en secret que il aimast mieux 4 tenir 
chaatée. 

Et° quant le saint roy vint a tenir terre, pour ce que il savoit bien que pitié 
perissoit en richesce, et chaasté en delices, et humilité en honneurs, et pour ce 
donna il son courage a estre sorbe’, humble et plain de misericorde, et povre en 
esperit; ct se gardoit moult curieusement des agués du monde, de la char et de 
l'anemi. Et par example de I'apostre il chastioit sa char et la faisoit servir 4 Tes- 
perit; il vestoit la hair 4 la char nue, et quant il la laissoit aucune fois, ce estoit a 
la requeste de son confesseur propre, et encore estoit ce par grant debilité de 
corps; et en recompensation de ce que il la laissoit, il donnoit chascun jour 
secrétement xL soulz aus povres. Il jeunoit le vendredi en tous temps, et espe- 
cialment en l'Avent’ et el temps et de la Quarantainne; il ne goustoit de chose 
nulle qui goustast de mort® ne de fruit (a celle journée’) nul quel qu'il fust, et 
4 ce jour il deffendoit 4 ses enfans que il ne portassent nulz chapiaux pour 
l'amour de Jhesu Crist, qui a ce jour fu couronné d’espines. 

IL® avoit acoustumé, chascun samedi, en un lieu trés secret laver les piez d'au- 
cuns povres de ses propres mainz, et puis torchier et baisier les trés hamblement ; 
et donnoit 4 chascun diiceulz certainne quantité de monnoie en sa main. Et il 
avoit plusieux fois en sa court, chascun jour, cent povres qui estoient moult habon- 
danment repeus; et aus vegilles d’aucune{s] sollempnitez et és certainz jours de 
lan, il avoit 11. ¢ povres ausquel|z] il aministroit 4 disner de sa main avant que il 
manjast. Et il avoit tous jours emprez a disner et 4 sousper 111 anciens povres qui 
menjoient delez li a une autre table, ausquelz il envoioit de ses viandes. Et quant 


' Il faudrait peut-étre et conneus, ou bienaucommun, — entra une foys dans la cuisine du roi Loys, son pére, 


au liew de et communs. 

* Toute la fin de ce chapitre , ainsi que les chapitres xiv 
et xtvit, est traduite d'un texte latin qui est tantét sem- 
blable, tantét identique & une Vie de saint Louis en latin, 
que nous avons rencontrée dans un vieux lectionnaire (Ms. 
latin 10872), et que nous publions plas loin. Nous indique- 
rons successivement a quelle legon se rapportent les différentes 
parties du récit ajouté par Jean du Vignay @ la chronique 
de Primat. 

’ Voyez, pour cet alinéa, la premiére lecon de lu Vie tirée 
du ms. latin 10872. 

‘ Cette phrase est tirée d'une autre source. ( Voy. notre 
tome XX, p. 35 a.) Une vie de saint Louis faite sous 
Charles VIII, et contenue dans le manuscrit francais 2829 
de la Bibliotheque impériale, rapporte a ce propos un miracle 
dont le récit, selon la remarque de Tillemont (Vie de saint 
Louis, t. 1, p. 426), ne se trouve pas dans les bons au- 
teurs. Voici ce texte : Et n'est 4 oublier que, en l'aage 
de environ 1X ou X ans, mondit seigneur saint Loys, 
qui ayoit ainsi mis son cueur a alimenter les povres, 


ety print ung chappon pour porter aux povres. De quoy 
le queux de son dit pére le vint accuser, et l'emmena 
devant le roy, qui l'interroga incontinent que c’estoit 
qu'il portoit en sa robbe : laquelle lui fut abaissée pour 
le veoyr; et, par miracle de Dieu, ne se trouva que rozes 
ou lieu dudit chappon. Laquelle chose congneue par le 
roy, son pére, et les presens, il commanda au queux 
) sr de la en avant il le laissast prendre cé qu’il voul- 
droit pour les povres, congnoissant la bonne entencion 
et la ferveur de son dit filz. 

* Voy. la deuxiéme legon. 

* Voy. la troisiéme legon. 

” Nous suppléons les mots et especialment en |'Avent, 
qui sont omis dans le ms. et qui correspondent au latin et 
maxime in Adventu. : 

* Cest-a-dire qui eit vécu, comme les poissons. 

* Les mots a celle journée ont été déplaces par le co- 
piste; la clarté exige qu’tls soient reportés ailleurs : il ne 
goustoit a celle journée de chose, eic. 

'® Voyez la quatriéme lecon. 


B 


C 


E 


G 


if 











9% 
te 
& 


act Rang - 





tts 


I RT nt ee Pe 


one 
“a 




















* 


r 
4 


3 
of 
3 


ODE Eh ee ee eee Re 





TRADUITE PAR JEAN DU VIGNAY. 65 


a les escuéles aveuques la viande que les povres Jeshu Crist avoient manjées a leurs 
propres mains estoient levées de la table des povres, et meismement soupes que il 
mengoit legi¢rement', il les commandoit aporter devant soy pour gouster en, et 
pour honnourer Jhesu Crist en ses povres. _ . : 

Et’ pour plus clairement demoustrer la grant humilité de li, et comment il 

B confortoit les desconfortez, il avint un jour que il ala a l'abbeie de Royal Mont 
en laquelle il avoit un moyne qui avoitesté entour li norry aucune fois et en son 
servise; et quant il fu 1a et il ot visité le couvent, il apercut bien que celi moine 
n’estoit pas entre les autres, et demandoit ow il estoit. Et l'abbé respondit : « Sire, 
« vraiement il ne vous puet chaloir la ot il soit, car Dieu li a envoié telle aventure 

¢ «que il n’appartient pas que vous le véez. » Et dit au roy que il estoit espris du mal 
saint Ladre, et si estoit il en telle maniére et si horriblement que nul varlet ne 
autre n’osoit admenistrer 4 ce moine chose nulle qui li fallist, mais li bailloit 
tout parmi une fenestre de loing. Et quant le debonnaire et humble roy oy Iestat 
de celi, par la grant humilité de li, comme celi qui estoit repleny de la grace de 

p Dieu, alla au moine qui n‘ayoit tant de main que il se peust paistre, et le reput 
de sa propre main a une quilier. Et que plus encore : il, ala propre queullier de 
laquelle il avoit repeu le malade, menja le demourant qui estoit demouré en I’es- 
cuelle, et le baisa et commanda a Dieu. 

Et? quant il fu pris outremer, si comme yous avez oy devant, il se rendi de son 

E gré, si que par la cause de li delivrer il delivrast avec li Phelippe", son filz, et plu- 
sieux autres qui estoient pris. Et qui est cil qui ne doie savoir que ce fu par mi- 
racle divin que tel roy et si noble crestien, et doubté sus tous autres de la gent 
sarrazine, pot eschaper si legi¢rement des mainz de tant de felons et crueulz Sar- 
razins, et que celle gent, qui est si tres convoiteuse, delaissassent aler celi trés riche 

r roy et anemi parfait de leurs lois sus tous roys crestiens, et meesmement pour trop 
plus petite reencon que il n’en peussent avoir eu? Et pour celle gent felonnesse 
apaier et rendre leur ladite reencon, il, de sa trés grant debonnaireté, voult de- 
mourer em prison pour tous les autres delivrer; tout aussi comme Nostre Seigneur 
Jhesu Crist voult meitre son corps 4 mort pour tout le pueple, et aussi voult le 

G saint roy demourer pour les autres en chartre et en doubte de mort. 

En° laquelle prison il li avint biau miracle a sa vie; car comme cil qui avoit 
tous jours le cuera Dieu en touz ses fais, voloit dire ses heures du jour, ji et son 
confesseur, et il n’avoit en quoy (car, si comme vous avez oy par dessus, tous ses 
biens ayoient esté pris et robez) ; mais en celi moment que son confesseur li ot dit: 

u «Sire nous navons en quoy nous puissons dire nos heures,» en celle meismes 
heure, par la grace divine, son livre li fu mis et aporté devant lien sa chartre. 

Et® aussi comme un autre Joseph delivré de la chartre de Egypte, il ne s‘enfuy 
pas ne ne fu paoureux, mais sen reyint arricre en celi lieu propre; et demoura puis 
v ans en Egypte et en Syrie, et converti moult de Sarrazins 4 la foy crestienne, 

J Si comme vouz avez oy par dessus. Et quant il retourna en France, comme il est 
mis dessus, et il estoit en la mer, si comme Iistoire dit*, que la tourmente le prist 
et que la nef ot il estoit frota 4 roche ou a sablon, certainement oy raconter’ a 
mon pére, en mon enfance (lequel avoit esté en celi passage aveuques un sien oncle, 
qui estoit adonques clerc du roy saint Loys, et avoit nom maistre Guillemes du 

k Pont), et 4 plusieux autres dignes de foy, que la nef feri de coup a la roche par 
deux fois tant que ele recula du premier hurt, et au secont la roche se fendi par 
mi par la vertu divine, tant que tous ceulz qui la dedenz estoient furent si es- 
poentez, et marineaux et autres, que il cuidoient que la nef fust partie par mi. 


‘ En latin, offas quas libenter comedebat. ( Voy. aussi * Philippe le Hardt, qui était encore en bas dge, n'avait 
noire tome XX, p. 35 b.) pas accompagné son pére a la croisade de 1248. 

* Le trait qu'on va lire est raconté en d'autres termes * Le trait suivant ne se retrouve pas dans la Vie latine; 
dans la sixiéme lecon de la Vie latine, et dans la Chro- mais Boniface VIII le rapporte dans son premier Sermon 
nique de l’'Anonyme de Saint Denis (voy. notre tome XX, sur la canonisation de saint Louis. 

p. 52 e), et par le Confesseur de le reine Marqucrite (ibid * Voyez encore la cinquieme legon. 
p. 96d a 97 a). * Jean du Vignay quitte un instant le teate latin pour 

' Voy. la cinquieme legon. rappeler quelques souvenirs qui lui sont personnels. 


TOME XXII. 9 





* fol. 225, 


225 b. 


© fol. 225. 





* 995d. 


® fol. 226 a. 


* Bandoin I. 


“ 996 b. 


66 CHRONIQUE DE PRIMAT, 


Et dont les prestres et les clercs trouvérent le saint roy aourant devant le Corps 
sacré de Dieu, et loppinion de tous fu telle que par les merites et les pri¢res 
d’ycelui saint roy le Roy tout puissant les avoit delivrez tous de peril de mort. 

Et! quant il fu retourné en France, comment que il fust pitéable et misericort 
dés son enfance, pitié et misericorde crut en li et monteploia du tot en tout. Et 
commeng¢a a fonder maisons Dieu, hospitaux et moustiers de religion; et fonda 
les Aveugles et les Filles Dieu, et fonda du tout en tout moult de couvens des 
fréres Preescheeurs et Meneurs qui onques n’avoient esté fondez; et donna a plu- 
sieux autres en diverses parties du royaume plusieux peccunes, et fist moult de 
larges aumosnes. Il fonda Roial Mont et donna de ses propres rentes, et en celle 
abbaiée il reput le mesel, si comme je vous* ay dit dessus; et en tous’les liex owt il 
passoit, fust a Paris ou ailleurs, 1a ot il ayoit hospital plain de malades et de 
povres, il les visitoit et servoit proprement et devotement de ses mainz, et n’ayoit 
abhomination nulle de maladie ne de ordure que les malades eussent; de quoy il 
apparut bien humilité de li el malade devant dit, c'est a dire el mesel que 
l'abbe et les autres povoient appaine regarder ce que il faisoit. Et ja soit ce que il 
secourust 4 chascun besoigneux, et li aouvrist le sain de charité, toutesfois fai- 
soit il souvent aumosnes et greigneurs a ceulz qui entendoient continuelment au 
divin servise et au salu des ames, c'est assavoir en predication. Et aucune fois 
disoit il de Taumosne que il donnoit d'an en an a ses familiaires les convens de 
Paris des fréres Preescheeurs et Meneurs : « Ha! Diex, comme ceste aumosne est 
« bien emploiée a tant et si granz couvens de fréres, qui s'assemblent a Paris de 
« toutes les parties du monde pour aprendre science, et puis la seiment par tout le 
«monde a lonneur de Dieu et au salu des ames.» Ne nul ne porroit raconter ses 
autres aumosnes que il faisoit chascun jour. Et si n'est pas a taire car il fonda les 
fréres des Sacz a Paris, ausquelz il dura pou; et leur donna de leur fondement le 
lieu o les hermites de saint Augustin sont maintenant fondez. 

Et? si fonda a Paris, el palés royal, une trés noble et gracieuse chapelle, et mist 
dedenz trés dignement la Couronne despines de Nostre Seigneur une grant 
partie, et une” partie de la vraie Crois et du fer de la lance qui aouvri le costé de 


Nostre Sauveeur, et plusieurs autres trés dignes et trés precieuses reliques, les- & 


8 
quelles il out de l'emperere de Costentinoble* 4 grant travail et 4 granz despens; 


et commanda a garder le jour que les reliques furent mises en la chappelle, et a 
faire ent sollempnité chascun an. Il ne souffroit parler a li nul homme en I'eglise 
tant comme len faisoit le service, se trop grant neccessité ou trop grant pourfit 
n'apparoit; et quant il parloit dedenz, ce estoit briefment et courtement, et pour 
ce que sa devotion ne fust empeeschiée. Et aucune fois quant il aouroit, il avoit 
moult grant devotion de plourer, et plouroit si que les lermes li entroient contre- 
val les joesenmi la bouche, et celi goust des lermes li sembloit trés merveilleusement 
bon. Il ne povoit en nulle maniére oir ne escouter nulles reprouches ne injures de 


lafoy crestienne, mais tout aussi comme un autre Phinees, il punissoit ceulz qui . 


les disoient trés cruelment. Dont il avint que un bourgois de Paris, qui juroit 
laidement et blasmoit Dieu en jurant, fu signé d'un fer chaut a la fleur de lis és 
levres et el front, selon l'estatut que li et les prelas et les barons du royaume avoient 
establi contre ceulz qui diroient telz blasmes. Et quant il oioit aucun qui le mau- 
disoient pour :ceste chose, il disoit: « Je vouldroie avoir tel laidure en mes lévres 


«hors, et que ce trés mauvais vice fust osté du tout de nostre royaume. » 


xtv. Comment le benoit saint cors saint Loys fu requis des* Sarrazins de renoier Dieu 
sus condition, et d'aucunes autres meurs. 


Adonques* quant it fu en prison oultre mer et l’en traitoit de la reencon de li 
et de ses genz pour delivrer les des mainz des Sarrazins (car vraiement il n'est 
pas a doubter que il ne fussent pas delivrés par convenance de nulle reance“ sanz la 


' Voyez la siaiéme legon. ' Voyez encore la septiéme legon. 
* Voyez la septiéme legon. * Il faudrait sans doute reancon. 


A 


5] 


~ 
C2 


») 


~ 
. 


— 
. 





eee SOR ET 
pene iret sh rea . 














TRADUITE PAR JEAN DU VIGNAY. 67 


A puissance de la vertu divine qui l'avoit ainsi ordené), il fu donné en conseil au 
soudant que il preist la reencon de li sus telle condition que se il voloit avoir la 
delivrance de li et des siens, se il ne li paioit a certain terme la somme de peccune, 
que il renoiast la foy de Jhesu Crist, et que il le promeist en bonne foy. Et quant 
ceste condition li fu amenteue, celi debonnaire et trés crestien roy, ardant et ferme 
en la foy Jhesu Crist, leur respondi comme bon crestien que il ne le feroit point, 
et leur dit que il n’estoit que un homme duquel, se il occioient le corps, il n’a- 
roient pas lame. Et aucuns, qui 1a estoient, li conseilloient que il le povoit bien 
faire et sanz pechié; mais il leur respondi moult debonnairement : « Seigneurs, 
«ja ceste horrible condition, se Dieu plaist, mon Pere, ne sera ja acordée de moy; 
c «car je doubte tant la parole de renier la foy a oir et a escouter, sus quel condition 

«que ce soit, que en nulle maniére je ne pourroie dire de bouche comme je la 

« doubte ct crieng de tout mon cuer. » Et encore adjousta il avec ce': « Seigneurs et 

«amis, ne povez vous pas apercevoir le peril et l'esclandre qui porroit venir de 

«ceste abhominable condition en toute sainte crestienté, se je la metoic és con- 
p « venances de ma delivrance. Car premi¢rement je nay pas avec moy choses par 

« quoy je me ptisse racheter en present, mais convient que la peccune me soil 

«aportée de nostre royaume, qui est moult loing *; et entretant que ladite reen- 

«con soit ici aportée, ou par mer ou par terre, moult de plusieurs perils et grans 

« porroient avenir, et ainsi poez vous aviser le cas qui se porroit ensuivir du def- 
r «faut de celle solucion. Et pis est se ainsi estoit (ce qui ja ne sera tant comme il 

« plaise a Jhesu Crist a moy tenir en vie) que je fusse delivres sus telle condition, 

«que diroit donques le pueple crestien, tant ccli duquel je sui par deca capi- 

« taine, comme l'autre commun par tout le monde? Et que porroit il dire de moy, 

«qui par devotion de cuer ay pris le signe de la crois pour venir en ces parties 
r «doutremer, et pour destruire les anemis de la foy Jhesu Crist, et pour acroistre 

«et essaucier la religion crestienne? Quel desconfort et desesperance donneroie 

«je 4 tous bons crestiens qui aprez moi vendront vengier la mort de Jhesu Crist? 

« Quel example porroient il prendre en moy, qui sui venu mourir pour la foy de 

« Jhesu Crist és parties de la sainte Terre, se il oioient que je meisse ceste con- 
; «dition pour ma delivrance de renier dedenz certain’ la foy et la créance de Celi 
«qui voult mourir en la crois pour le monde, et que je le feisse par poour de 
«mort ou par conyoitise de moy delivrer? Defaille ceste condition, defaille! car 
«cil pour qui amour je ving ¢a est tout puissant de moy delivrer quant il li 
«plaira; et jay vraie esperance que il a ordené la delivrance de moy et des 
«mienz; et elle soit faite du tout 4 son plaisir, car cest celi qui veille por les 
«siens et ne les laisse desconfortez en nul temps. » 

Il avint* adonques que, si comme yous avez oy par devant, le Sarrazin qui 
avoit le soudant occis vint a li comme au plus noble roy de tous les autres, et 
fist requerre le roy trés crestien par aucins nobles hommes que il le feist cheva- 
lier; ausquelz il respondi que pour mort ne pour vie nul mescréant, de quel- 
conques hautesce de lignage que il feust, ne seroit par li ennobli de ¢gainture de 
chevalerie. . 

Celi’ saint home et roy trés crestien amoit et honnouroit tant le signe de la 
crois, que en nulle maniére il ne montast ne ne marchast dessus; et si requist 
k plusieux religieux que il ne souffrissent entaillier nulles crois és tombes de leurs 
cloistres dores en avant, et celles qui adonques y estoient entaillées fussent du 
tout eflaciées et réses. Et quant le vendredi de la Crois aourée venoit, que il aloit 
chascun an aourer le signe de la vraie Crois, quant elle estoit descouverte, com- 
ment il y aloit 4 nuz° genous et nus piez et a lermes, ce ne puet nul ne savoir ne 
penser fors comme les ieux de ceulz qui adonques estoient presens, et ne le po- 
voient regarder sans plourer. Il se maintint si a point et si droituriérement el 


a 
~ 


~ 


— 
. 


' Le discours qui suit est une amplification qui ne se ’ Il manque apres certain un mot du sens de cas. 
trouve pas dans la Vie latine. * Le trait suivant termine la septiéme lecon. 
* Joinville atteste, au contraire, que la rangon fat payée * Voyez la huitieme leon. 


immeédiatement. ° Ms. nulz. 





* fol. 226 ¢, 








* fol. 227. 


“ aa7 b. 





68 CHRONIQUE DE PRIMAT, 


gouvernement du royaume*, que sanz nulle affinité de personne, de quelle condi- A 


tion que elle fust, il regardoit diligeanment les causes et a grant deliberation de 
conseil; et faisoit jugement et justice a chascun selonc droit. Et quant ses conseil- 
liers et les puissans de son royaume virent que il alloit ainsi selonc droit et raison, 
et que la sapience de Dieu estoit en lui', si le doubtérent et amérent ensemble 


de bonne amour. Et pour ce que il doubtoit que les petites causes venissent B 


appaine devant li, il aloit fois la sepmainne 4u mainz en un lieu ot chascun le 
povoit veoir, pour oir les complaignans; et moyennant droiture et misericorde du 
pueple, il faisoit les causes despeeschier hastivement. Et quant aucun negoce de la 
foy li estoit aporté par les prelas ou par les inquisiteurs des bougres, toutes choses 


arriére mises, il le faisoit hastivement estre despeeschie. Il ne recevoit cas de ba- ¢ 


taille des gens (c'est assavoir de deus l'un encontre l'autre) en nulle maniére, aussi 
comme se il eust oreille de prophete’; mais les faisoit aler avant par autre voie 
raisonnable, acordant a droit, et pugnissoil les meflais, meesmement des granz. 
Il establi ensus tout a oster et a abattre le deluge des usures, et voult que nul des 
justiciers de sa terre ne contrainsist les obligiez par lettres aus Juis ou usuriers 
communs. Et pour ce que il maintenoit pais et droiture, Dieu li donna en son 
temps repos et paisibleté en son royaume; et si avoit de Dieu grace especial a ce 
que les descordans et contencieux entr'eulz? il ramenoit communement a pais et 
4 concordance. 


xtvt. Des miracles monseigneur saint Loys, roy de France, qui avindrent aprez sa mort; 
et premiérement de ceulz qui avindrent en Secile, 1a ot Je cuer et la brueille furent enterrez. 


Quant le saint cuer et les entrailles de celi saint roy furent portées en Secille 
en la devant dite abbaie de Mont Royal, et ceulz qui les conduisoient furent issus 
de la mer et il orent commencié leur voiage par terre, il vindrent 4 un village 
loing de toute bonnes villes ot: il peussent estre herbergiez souflisanment, et il es- 
toit ja solleil resconssant. Et quant il vindrent devant le manoir A un chevalier, il 
troverent le seigneur séant sus une crois en un quarrefour devant sa porte; et 
leur demanda quelz genz il estoient, et que ce estoit que il menoient; car il con- 
gnoissoit bien les armes de France, et avoit esté en Egypte aveuques le roy saint 
Loys. Et quant il li orent dit toute la chose comment elle alloit, il les proya et 
retint celle nuit a hostel. Et celi chevalier® avoit unne dame espousée qui tra- 
veilloit d’enfant; et avoit traveillié l'espasse de xv jours sanz cesser, ne n’estoil 
nul qui y sceust meitre reméde fors Dieu; et chascun qui la véoit la jugoit pour 
morte. Si avint au matin, quant les messages furent pres, que il pristrent congié 
au seigneur, qui estoit moult tristre, et se mistrent a la voie. Et sitost comme il 
furent hors de lostel, la dame qui traveilloit, qui n’avoit parlé de trois jours, recut” 
sa parole, et commanda que elle fust portée en la chambre et en la place oti le 
saint cuer et les autres entrailles avoient geu *. Et tantost comme elle fu couchiée 
en la place, elle se delivra d'un filz bien et a point, et devint aussi sainne en 


toutes choses comme fame pooit estre en tel estat. Et donc le chevalier monta, li. 


et ses genz, et vindrent aus messages et racontérent le fait de la dame, et les con- 
voia juques a ladite abbaiée. 

Et donc, quant il vindrent la, il furent receuz moult honnourablement, si comme 
vous avez oy par dessus; et le chevalier raconta le miracle qui estoit avenu a la 
dame, dont l'abbé et le couvent orent moult trés grant joie. Et celle nuit que ces 
saintes reliques furent venues a l’'abbaie, il avoit 14 un abbé qui se estoit deposé 
li meismes pour ce que il estoit malade de dydropie, et ne pooit pas gouverner 


' Ms. et que la puissance de Dieu, sans ajouter estoit 
en lui; nous avons corrigé et complété ce passage d’aprées 
le texte latin : sapientiam Dei esse in illo. 

* Le texte latin porte ici, tanquam a jure prohibita; 
Jean du Vignay aura lu par erreur, tanquam aure pro- 
phetz. 

' C'est-a-dire recouvra; le mot recut parait étre la tra- 


duction du latin recepit, en sorte que Jean da Vignay de- 
vail avoir encore ici un texte latin pour base de son récit. 

* Ce passage contredit la lettre de Thibaut, roi de Na- 
varre , qui affirme qu’a la date du 24 septembre 1270 les 
entrailles avaient été transportées en Sicile, mais que le 
coeur élait encore conservé dans le camp. (Méni. de Acad. 
des inser. t. XVI, seconde partie, p. 407 et 408.) 


D 


= 








Le " 
eR, ain ae ee) 








A 


D 


G 


— 


~*~ 





TRADUITE PAR JEAN DU VIGNAY. 69 


l'abbéie si comme il soloit, auquel l'abbé qui estoit present portoit honneur et 
reverence tant comme il povoit. Et quant il ot oy la nouvelle du miracle que le 
chevalier ot raconté de la dame sa fame, il ot si grant* devotion aus saintes reli- 
ques que il depria bonnement a Tabbé qui adonques gouvernoit labbaie, et a 
tout le couvent, que il celebrast les messes des obséques des saintes reliques, et 
que il les meist en terre; et il li ottroi¢rent. Et dont celi abbé deposé chanta la 
messe, et quant le servise fu acompli et il vint 4 meitre les saintes reliques en terre, 
et le coffre en quoy il estoient fu avalé en la fosse, et il vint a dire de terra plas- 
masti'! me, Yabbé qui avoit chanté la messe prist la pelle a meitre la terre dessus, 
et estoit si feible que 4 painne la povoit il soustenir ne mouvoir; et sitost comme 


: il ot commencié 4 meitre la terre dessus, il se senti sain et legier, et fu gueri de 


toute sa maladie. Et aprez ce que ces miracles furent publiez parmi le pais, il vint 
4 la dite abbaie moult de malades de plusieux manieres, c'est assavoir fievreux, 
paraletiques et autres entechiez d’aucunes autres diverses maladies, qui estoient 
garis par la grace de Dieu et par les priéres et par les merites de iceli glorieux roy. 


xiv. Des miracles qui avindrent ou royaume de France ?. 


Le premier fu el jour de la sepoulture de yceli saint roy, car une fame de l’e- 
veschié de Sez avoit perdu (lonc temps avoit) sa veue, laquelle elle recouvra du tout 
en tout par les merites et pri¢res de celi saint glorieux monseigneur saint Loys, 
roy de France. 

Le secont miracle. Et aprez ce, non pas moult longuement, un jouvencel de Bour- 
gongne estoit sourt et muet dés sa nativité; si vint avec les autres” a la sepoulture 
du benoit saint Loys, et si comme il véoit faire aus autres qui requeroient le 


saint, il faisoit tout aussi par signes, et requeroit l'aide du saint en son courage. | 


Et quant il ot illuec demouré un poy longuement, par les merites du saint et par 
la vertu divine, les oreilles de celi furent aouvertes et l'usage de la langue fu des- 
lié, si que celi qui onques n’avoit oy frangois parloit purement le langage de 
France; et quant il oy premiérement les sainz* sonner, il fu merveilleusement 
espovanteé, et cuidoit que toute leglyse trebuchast sus li. 

Le tiers. En ce meisme temps, un clerc qui yenoit de Bretaingne a Paris passoit 
parmi Chartres, et la prist si griéve enfermeté que les medecins n’esperoient en 
li nulle garison. Et done celi clere se youa au benoit saint Loys, et tantost il senti 
la divine vertu en telle maniere que |’endemain il emprist sa voie de venir a Paris 
et de acomplir son veu, et le parfist et acompli par les merites du glorieux 
saint. 

Le quart. Et non pas moult aprez, maistre Dudo, qui estoit phisicien du roy 
nostre sire et ayoit esté phisicien et familiaire du roy saint Loys el temps que 1 
vivoit, et estoit encore avec li en la maladie dont il mourut, si fu malade a Paris 
d'une fiévre si agué et si griefment que li meismes et les autres medecins n’avoient 
en li nulle esperance de vie. Et dont, en Ja nuit du quart jour de sa maladie, il 
ot tres grant doleur el chief, et il s‘estoit voué avant a saint Loys; si avint que 
il s'endormi en celle’ doleur, et dont li fu avis que il véoit le benoit corps mon- 
seigneur saint Loys devant li, faisant moult belle chiére; et estoit tres glorieux, 
et que celi saint moult doucement emprit la cure de celi sirurgien’ pour li garir, 
qui li avoit requis aide et alegement en si trés grant necessité. Et tantost comme 
celi malade fu esveillié, il li prist unne trés forte sueur, et tantost, par la vertu 
divine et par les merites du saint, il fu plainnement delivré de sa maladie. Pour 
laquelle chose, si comme les medecins distrent que en telle nature, comme il 
avoit nul{le| digestion“, ne povoit advenir par nature. 


' Ms. plamasti. drait : exergait prés de lui tres doucement l'office de chi 
* Ce chapitre correspond a la dermere partie de la Vie rurgien. 
latine. Voy. apres la neuvieme lecon, ce qui fait suite an * Le sens du latin parait étre : Laquelle chose, si 
titre : Per octavas, lectiones. comme les medecins distrent, en lel jour, vu qu il n'y 


' Ms. empris; pour rendre exactement le latin, 11 fau avoit nulle apparence de digestion . etc. 





227 d. 


» fol. 228. 


© cloches. 


4 22Rb 





* 228 c¢. 


* 30 avril,1 298. 


* 298 d. 


' de haut. 


70 CHRONIQUE DE PRIMAT, 


Le quint. Kin ce meismes temps, monseigneur Pierres, qui avoit esté chambellenc a 


de saint Loys el temps que il vivoit, et estoit garde du chastel du Louvres de 
Paris et des enfans du roy Phelippe, son filz, si avoit trés grant doleur en son bras. 
Et il avoit encore avec li des chapiaux ' qui avoient esté el chief monseigneur saint 
Loys, lesquelz il tenoit en moult trés grant devotion et reverence; et dont mist 
ces chapiaux sus le lieu de ja doleur; et quant il les y ot 1 fois mis, il fu delivré 
de sa doleur par la grace de Dieu plainnement; et si ne povoit avant lever son 
bras ne faire ent nulle chose. 

Le sixte. En ce meismes an, une fame de Roen avoit perdu du tout la lumiére 
des yeux, laquelle se fist admener par devotion au sepulcre du saint roy, et tan- 
tost par les merites et par les priéres du glorieux saint, elle recut sa veue du tout 
enti¢rement. . 

Le septime. Celle année meismes, mais que il ot aucuns jours venuz aprez celi 
miracle, v fames et 1 enfans* qui estoient congneus” de bonnes personnes et 
dignes de foy avoient perdu Tusage et la force daller; et par diverses enfertez et 
maladies estoient impotens; lesquelz requistrent Ja force et l'ayde du benoit saint 
Loys, et vindrent a son benoit sepulchre, et recouvrerent santé par les priéres et 
les merites de ce glorieux saint. 

Le huitisme*®. EnTan que le benoit saint Loys fu acompaingnié el cathologe des 
sainz, moult de miracles dignes de loenges avindrent és diverses parties du monde, 
a ceulz qui l'appeloient en leur aide, par les priéres et par les merites d'icelui 
saint. I] avint 4 Evreux, le jour d'un merquedi qui fu xv jours avant I’Ascention 
Nostre Seigneur, c'est assavoir le derrenier jour d'avril’, que un enfant de l'eage 
de 1 ans fu noié en leaue prez d'un moulin et demoura moult longuement en 
leaue, et en fu trait. Et puis que len ot moult esprouveé se il estoit mort ou non, 
il fu jugié pour mort de toute la multitude du pueple qui 1a acouroit; et aprez 
ce que les amis orent moult prié Dieu et la Vierge Marie et tous ses sains, l'enfant 
ne se mut, ne naparut en li ne sens ne mouvement ne signe de vie nul. Et en la 
parfin, le glorieux Roy omnipotent voult pitéablement glorifier son saint devant 
la multitude de celi pueple, si que la vois d'une personne qui nestoit point con- 
gneue, dit que l’en vouast celi enfant, qui avoit a non Jehan, au benoit saint Loys; 
et unne bonne dam{e], qui la estoit, li youa, et dist que il aroit une chandeille de 
son propre gaing. Et adonc distrent plusieurs* genz 4 la mére de l'enfant que elle 
portast tantost l'enfant a l'eglise des fréres Preescheeurs, a un autel qui estoit la 
fondé nouvellement du benoit saint Loys. Et sitost comme le veu fu fait, l'enfant 
commenca a plorer; et dont fu porté a leglise, et la fu plainnement resuscité et 
restabli a santé premiére. 

Le neufvime. Quant la canonization du benoit saint Loys fu publiée en France, 
il fu communement grant joie et grant leesce a tout le pueple, si grant que nul 
ne le poroit souflisanment raconter. Et adonques la foy catholique commenga a 


estre trés fermement enforciée en France, et lesperance a estre esdrechice trés . 


parfaitement au Roy souverain, et a estre plus ardanment estendue par le royaume; 
et la devotion des bons crestiens estoit esmeue envers le benoit saint Loys plus 
curieusement et plus visiblement ‘. Dont en ce temps avint que aucuns ouvriers, 
X Ou environ, Ouvroient en une quarric¢re en leveschié de Biauvez, tant que il fu- 
rent agraventez de la quarriére qui chéy de holt’, c'est assavoir une moult trés grant 
mote, et furent la enclos entour un jour et une nuit. En la parfin, un clere qui 
estoit un homme bien renommé par honneste et par science, qui aloit par emprez 
ce lieu, si oy comme ces ouvriers se plaingnoient; et donc considera et appropria® 
ce cas piléable en soy, et se recorda que le benoit saint Loys estoit nouvelle[ment| 
canonisié, et ot devocion et fiance en ses priéres et en ses merites, et descendi du 


Jean du Vignay a lu capellos au lieu de capillos; il * Jean du Vignay s’écarte ici de lV'ordre suivi dans le 
faut mettre ici et plus bas cheveux au leu de chapiaux. texte de la Vie latine, ou ce miracle est raconté aprés tous 
( Voy. la Vie latine et Guill. de Chartres , Hist. de Fr. t. XX, les autres. 

p- 39 e). * Ms. lisiblement. 
* Dans la Vie latine, quinque mulieres et duo viri, * Le sens du latin est : et s'approchant et conside- 


persone bene note, etc. rant, etc. 


~ 


= 


ry 


ee Ps 


I ee RT Oe roe ter 


ier. ‘ 
Salt, sat ale “£4 








Te MMe, ne ae eee, Se eel a eno 











oe ae is, He 





Ae 


5 SIMMER acids ale 


wn egies” RSs 


laa toh 


vehement « 


sc vals ze 





TRADUITE PAR JEAN DU VIGNAY. 71 

a cheval* et se mist a pleurs et 4 lermes en oroison, et commenga especialment a 
requerre l'aide et le confort du benoit saint Loys. Et quant il ot esté longuement 
en oroison, il prist ferme fiance du miracle avenir, et se leva et appella genz qui 
passoient loing de li par la voie, et osta ses vestemens et commenca a fouir’, et 
amonnestoit les autres de secourre 4 ces hommes. Et que plus? il fist tant que 

p par la vertu divine qui y ouvra, par les proiéres et les merites du benoit saint 
Loys, et par la foy et la devocion d'iceulz, que il furent tous trais de 1a tous hors, 
tous sains et tous saus, et sanz nulle bleceure. 

Le dizieme. Quant la renommeée du devant di[t| miracle courut par le pays, il 
avint que len deportoit parmi Biauyais aucuns corbeillons qui avoient esté du 

¢ benoit saint Loys, et avoient esté moult chiérement gardez; et plusieurs malades 
de diverses maladies estoient garis par la foy et par la devotion que il avoient 
d’atouchier a ces corbeillons. 

Le onziesme. En ce temps que le roy Phelippe retourna de Flandres, il qui es- 
toit trés devot? si fist 4 Poissy un trés noble moustier de suers encloses de lordre 

p des Preescheeurs, en l’onneur du tres glorieux confesseur monseigneur saint Loys. 
Et convint abatre plusieurs anciens edefices pour edifier celi moustier, afin que 
len peust avoir place soufisant a ce faire; et si comme une trés grant paroy devoit 
cheoir, les ouvriers crioient que len s'enfuist d’entour. Et si comme les ouvriers 
lorent toute fouye par dessous et tous senfuioient, il avint que un enfant qui 

e aloit musant fu? acouveté et pris el milieu du mur. Et ce fu chose trés mervel- 
leuse; car touz estoient esbahis et disoient que il estoit mort, et ne savoient les 
ouvriers de quel part len devoit l'enfant traire hors, que il reputoient pour mort. 
Et dont parmi le milieu de ce mur, aparut une fente parmi laquelle il mistrent 
leurs braz, et en traistrent hors l'enfant tout vif et sanz nulle bleceure. Et de ce 

F porta tesmoing et recort grant multitude de genz qui la estoient. 

Le douzime. Et assez tost aprez celi miracle, et en celle meisme ville, la devo- 
cion des bons crestiens commenca a requerre le confort et l'ayde du benoit saint 
Loys en l’eglise de la benoite Vierge Marie aus fonz de leglise ausquelz le benoit 
saint Loys fu baptizié, et empetroient trés souvent les malades qui le requeroient 

G le benefice de santé. Dont il avint 1a meisme plusieurs glorieux miracles, le roy 
et la royne present et toute leur noble compaingnie; car une fame de Saint Ger- 
main en Laye, bien congneue de ceulz de l’ostel du roy, qui estoit esprise du 
saint feu en plusieux parties de son corps, vint a foy et a devocion aus devant 
dis fons et vaissel de baptesme du devant dit saint Loys, et requist moult devo- 

H tement a lermes et a plours l'aide du glorieux roy. Et vraiement, tantost comme 
elle atoucha ces fons, celle nerté* et celle maladie du devant dit feu sen commenga 
4 departir de partout le corps dicelle fame, excepté les dois de la main senestre, 
esquelz celle noirté et celle maladie apparurent plus longuement*. Et devant grant 
multitude de pueple et plusieux de ceulz de la court, celle fame commenea petit 

ja petit a mouvoir les dois visiblement, et en la parfin celle maladie se departi du 
tout en tout, en telle maniére que il n’y apparut onques puis trache nulle de celle 
maladie. Et ce miracle virent et esprouvérent plusieux genz dignes de foy de ceulz 
de la court du roy, qui virent la deyant dite fame malade plusieux fois aus fons 
du benoit saint Loys en la maniére que il est dit. Et aprez ce, il la virent trés plain- 

k nement guarie, si comme il en enquistrent diliganment, et virent aprez ce de leurs 
propres ieux. 

Le trezisme. Et aprez ce que la renommée sen suivi de ce secont miracle, un 
homme de Saint Germain, moult honneste de meurs et de condicion, et bien 
souflisant de biens temporeulz, lequel estoit si grevez par enfermeté des piez et 

u des rains que il ne poyoit en nulle manicére aler fors 4 1 potences" de fust (et 
encore aloit il 4 grant paine); et donc celi homme vint a grant foy et a grant devo- 
tion aus devant dis fons du benoit saint Loys, et fist son oroison et son offrande; 
et tantost il sapercut que il estoit allegiez, et dont laissa ses potences et commenga 


' Ms. fuir. ’ En latin, nigredo. 
* Le texte latin dit, devotissimus avo suo. 


' Ms. potentes, ici et plus bas. 





* fol. 229. 


229 b. 


229 ¢. 





* fol, 230 


© 430 b. 





72 CHRONIQUE DE PRIMAT, 


4 aler a l'eglise puissanment et droit, sanz nul soustenement de que que ce fust. 
Et ainsi, par les merites et par les priéres du glorieux saint monseigneur saint 
Loys, il fu du tout restabli a sa premieére santé. 

Le quatorsime. En celle meisme maniére un sergant d'armes qui avoit 4 nom 
Henri de Bourges, qui avoit perdu l'usage d'aler par grief langueur, et ne povoit 
aler sans aide de potences, si se fist admener @ grant devotion aus devant dis fons 
du benoit saint Loys, duquel il avoit esté serjant en ce temps; et quant il ot fait 
son oroison devotement, assez tost aprez, par les merites et par les prieres du 
glorieus roy, il fu’ establi arriére en ses propres vertus. 

Et moult d’autres miracles sont avenus en ce devant dit lieu par les merites de 
yceli Saint. 


xiv. Les miracles que frére Jehan du Vignay vit avenir en Normendie 
de monseigneur saint Loys. 


La vegille de la feste du benoit saint Loys je, frére Jehan du Vignay, trans- 
lateur de ce livre, estoie au Molay Bacon, demourant a l’escole avec la personne 
de ladite ville qui estoit mon parrain, et portoie son nom. Si avint que plusieux 
autres personnes orent volenté et devotion de venir 4 Baieux, qui est a 1 lieues 
du Molay Bacon’, pour veillier 4 unne chappelle de Saint Michiel de Bayeux en 
laquelle un autel du benoit saint dessus dit estoit fondé de nouvel. Si avint que 
une moye cousine et sa fille* estoient aveuques moy au partir de la ville pour venir 
4 la dite vegile, si que elle vouloit amener un sien filz clerc, mon cousin et com- 
paingnon de escole, et le pére ne len voloit donner congié en nulle maniére; et 
toutesfois nous feismes tant au pére que il vint aveuques nous a Baieux pour vellier 
en la dicte chapelle. Et si comme nous fumes venuz a Baieux en I'antrée de la 
ville, solleil estoit resconsé et les vegilles estoient j4 commenciées. Mais si tost 
com nous fumes entré el terrouer de celle chapelle, le visage de celi jone enfant 
de l'aage environ de x11 ans li fu soudainnement tourné ci devant derric¢re, si 
que il paroit estre assiz droit entre 11 espaules. Et dont me prist par la main, et 
se hasta plus forment a venir tost que nous nestions fait devant; et ainsi |’ame- 
nasmes juques a la dicte chapelle, et fu presenté de nous tous a grant devocion au 
dit autel. Et quant toutes les vegilles furent dites juques au Te Deum laudamus, 
si tost comme le Te Deum fu commencié, le visage li commenca a drecier et revint 
arriére en son propre estat, si que il se prist 4 chanter clérement aveuques les 
autres clers. 

Et avec ce, et aprez celi miracle que je vi avec tout le commun de bonnes gens 
qui estoit en la dicte chappelle, le temps passé aussi comme 1 anz ensuivant, 
il avint en ladite ville de Baieux en un lieu qui est appellez les Prez Renart, 1a ob 
enfans se baignoient en l'eaue d’Ore*® qui court parmi ces prez, que l'un: des en- 
fanz qui se baignoit illuec se noya. Et convint que il fust peeschié, et fu trouvé” 
4 moult grant painne; car quant il fa plungié, les autres enfans s’enfuirent, et 


ne sorent que celi devint. Et quant il ot esté trouvé, il fu assez longuement gesant : 


mort el pré, tant que le pére et la mére vindrent qui estoient aussi comme tous 
forsenez, et ne savoient que faire. Et dont un des voisins leur dit: « Voez‘ vostre 
«enfant, et le portez a la chappelle Saint Michiel, 4 l'autel monseigneur saint 
« Loys; et je suis certain que Dieu vous fera grace de vostre enfant. » Et dont le 
pére et la mére, moult dolens et moult tristres, portérent 4 grant devocion de 
cuer leur enfant, elquel nul signe de vie n'apparoit, et le mistrent sus l’autel 
monseigneur saint Loys. Et tantost celi enfant commenga a rendre eaue tout aussi 
comme se il feist vomite, ct ainsi rendi assez grant quantité d'yaue; et revint, et 
fu resuscité tout plainnement par les merites du dit saint; et fu vestu en la dite 
chapelle, et sen alla tout 4 son pié a lostel. Dont il avint que le mauvais prestre, 
qui avoil 4 non dam Martin de Nounant, qui avoit la cure et les oblations de la 


' Fu omis dans le ms. * Aure, riv. emb. Fosse-du-Souci, prés Bayeux. 
* Le Molay, c** de Balleroy (Calvados). * Ms. veez. 


A 


_— 
i 


D 


G 


— 


K 


— 
. 


SPIO Waa 5 nial ehh ee RR a 




















TRADUITE PAR JEAN DU VIGNAY. 73 


a dite chappelle, el avoit veu ce miracle et plusieux autres avenir au dit autel, dit 


en commun devant touz que qui eust pendu I’enfant par les piez 4 un des arbres 
du jardin son pére, il eust autant rendu de yaue, et len fust autant avenu. Dont 
il li prist si bien que quant un chanoine de Baieux qui avoit non maistre Renart 
de Val Morin, ot oy les mauvaises paroles que celi prestre avoit dites, il le priva 


p hors de sa table et de son hostel, dont il estoit du tout familiaire. Et tantost aprez, 


celi Martin devint impotent® et parelitique en telle maniére que il ne se povoit 
paistre ne seignier; et dura moult longuement en tel estat, et mourut en cel point. 
Et tout ce sai-ge fermement et par la relation de moult de bonnes genz dignes de 
foy, nobles et non nobles; que plusieux et sanz nombres nobles miracles et dignes 


c de recorder sont avenuz és devant diz lieux, pour la gloire de celi glorieux roy et 


par ses merites, 4 la loenge et a la gloire du Roy souverain, auquel honneur et 


.gloire est par tous les sciécles des sciécles amen. Car je veil retourner a I'ystoire 


ensuivir de la lignée de Ji juques au temps que je ay devant nommé el commen- 
cement de ce livre. 


D xix. Comment les messages de l’emperere des Griex vindrent, avec les messages du roy de France, 


de Gréce; et des autres messages des Sarrazins qui venoient au roy en ost. 


Le roy avoit envoié, grant piéce avant, messages en Gréce a la requeste et a 
l'instance de Paliologue, emperere des Grieux, et du roy de Gréce, lesquelz vindrent 
un poy avant que il mourust; et les propres messages dudit Paliologue estoient 


E venuz avec ceulz du roy pour empetrer pais avec le roy de Secile, et pour estre 


reconciliez 4 l'Eglise, et avoient esperance que ‘le paisible roy de France, qui 
estoit ja mort, leur empetrast en aucune maniere. Etsi comme les messages eussent 
aucun poy attendu au port, la cause de ce que il ne povoient avoir accors a li 

our sa maladie, il oyrent la mort de li, de quoy il furent moult dolens; et firent 


F si grant duel que nul ne le porroit croire, et demoustrerent la doleur du cuer 


par les? lermes qui leur issirent des ieux. Mais, si comme je cuide, poour fist ces 
lermes venir hors, aussi comme lermes de fame, plus que ne fist doleur; car il 
doubtoient (si comme il sont moulz de leur nature et paoureus avec) que le roy 
de Secille, quant son frére et son seigneur fu mort, ne meist agués pour eulz 


G prendre; et si doubtoient encore que en nulle maniére il ne peussent avoir temps 


ne lieu d'empetrer ce qu'il venoient querre, quant celi estoit mort par lequel il 
avoient esperance de empetrer pais aveuques le roy de Secile, et estre reconciliez 
aveuques I'Eglise. 

Et 'endemain vindrent 1 paires' de messages haus et nobles, desquelz les uns 


H estoient messages des Tartariens et les autres estoient messages.du roy d’Ermenie; 


mais len ne sayoit point au commencement pourquoy il estoient venus. Et quant 
il oyrent que le roy estoit mort, il se arresterent 11 jours au rivage avant que il 
venissent a lost. Et vraiement puis que il ot esté dit au nouvel roy que telz mes- 
sages estoient yenuz, il commanda que len les amenast a lost; et fist 4 chascun 


i des messages appareillier un paveillon par soy, et leur fist amenistrer tous leurs 


necessaires; mais l’en pourvéoit habondanment les messages des Tartarienz, et les 
servoit l’en habondanment et honnourablement en vaissiax d'argent. 
Entretant? le roy de Secille fist asseoir ses tentes devers la mer aussi comme a 


demie lieue loing; et estoit aussi comme en l’entrée des anemis , devers I'ost des 


k crestiens et devers l'ost des Sarrazinz a une lieue, lequel ost estoit loing de leur* 


cité de Thunes a deus lieues. Et ces Sarrazins estoient acoustumez de venir chas- 
cun jour assez prez de nostre ost, et assaillir nos genz de sajettes et de dars; et les 
noz qui faisoient le guet par dehors, et deffendoient lost des assaus que il nous 
faisoient soudainnement, en courant ¢a et 1a, si comme mestier estoit, et® se com- 


. batoient aucune fois a eulz en trespassant", si en occioient plusieurs. Et eulz aussi 


quant il véoient 1 ou 1m des noz qui estoient separez des autres, si les assail- 
' Ms. paire. ' Et pourrait étre supprime. 
* Voy. t. XX, p- 468 e. ‘ Conflictum transitorium facientes. 


TOME XXIll. 10 








230 c. 


» 930d. 


* fol. 2304. 





* 31 b. 


" a3r¢. 


© Regnaut 
de Precigny. 


74 CHRONIQUE DE PRIMAT, 


loient; mais quant il en véoient 1 cent ou 11 des noz qui se appareillassent a aler : 


contre eulz, il se enfuioient. Car leur maniére est cassaillir les crestienz francois 
de dars et de sajeites de loing; car il sevent moult bien que il sont hardis, et pas 
volentiers ne seuflrent que len leur face injure. Et quant les Sarrazinz les yeient 
courre sus eulz eflorciéement, 11 entendent a fuir; car il sigent sus trés isnéles fa- 
rises', et ne sont armez fors de lances et d'escus et d’ars et de sajettes; et aucunes 
fois les plus nobles diceulz sont garniz de trés legiéres armeures. Et les noz sont 
armez pesanment de haubers et d’escus, et de harnois de jambes, et d'autres 
armeures; si ne les pueent pas suir longuement, car les cheyaux sus quoy il 
sont montez sont pesanz d'eulz meismes et gras, et de la pesanteur des armes, si 
que il en sont plus legi¢rement lassez; si que quant il ne les pueent longuement 
suir, il appartient de necessité que il retournent. Et dont, quant les Sarrazinz 


voient noz genz qui se veulent deffendre, ces Sarrazinz* qui sont montez dessus. 


leurs farises, qui sont plus isnéles que liévres, ct les pucent tourner quel part 
que il veullent 4 leur volonté, si lachent leurs regnes et retournent a leurs tentes 
en courant trés hastivement; et en fuiant il assaillent les noz de dars et de sa- 
jeites; et aucune fois fiérent il en fuiant de maces et d’espées; et par tel cautelle 
et par leur soubtil malice occient il aucuns bons chevaliers et allosez de cheva- 
larie des noz, dont c'est? doleur. 


.. Comment le roy de Secile et ceulz qui faisoient le guet leur coururent sus, et comment 
le roy de Secille manda couvertement 4 ceulz de lost que se armassent °. 


Le roy de Sezille si fu tout merveilliez forment des assaux que les Sarrazins fai- 
soient chascun jour; si commencea a rechignier et 4 rungier comme un lion qui 
veult trés gloutement saillir 4 sa proie; si se hasta de tout son cuer a courre 
contre eulz, car il n'avoit point acoustumé que ses anemis aprouchiassent lant ses 
paveillons sanz aucun assaut. Mais le nouvel roy de France refraingnoit son oncle 
de assaillir, par ses proiéres; car il li avoit pri¢ que il attendist encore un poy tant 
que sa force li fu revenue, car il avoit esté trop grevé de sa maladie; et adont 
assaudroient les anemis ensemble. Et entretant les Sarrazins pristrent une‘ har- 
diesce de presumpcion pour ce que noz genz deléoient a eulz combatre, et si 
furent deceus par les trufles d'aucuns jangleurs qui leur avoient dit que se il 
aloient hardiement prez de l’ost, que les crestiens n’oseroient issir’ hors de leurs 
tentes. Et pour ce vindrent il trop plus que il ne soloient, a plus fort appareil de 
bataille, et se mistrent plus prez des fossez de nostre host; et commenciérent a 
crier hautement en leur langage : « Issiez, issiez, trés ors vilz pourceaux! issiez hors 
«a bataille, ou nows vous irons a bataille assaillir juques dedenz vos tentes. » Et 
quant le roy de Secille oy ceste chose (lequel, si comme nous avons dit, les pricres 
de son neveu Phelippe, nouvel roy de France, retarjoient de la bataille), si fremi 
tout, et ot si grant despit des Sarrazins que nul ne le povoit dire ne penser; et 
dist que ce estoit honte et reprouche a li que il se estoit tant cellé. Et dont com- 
manda celéement armer li et ses gens; et le fist assavoir secrétement aus barons; 
et que il ordenassent leurs batailles et ississent hors pour eulz combatre, puis- 
que fortune leur avoit donné temps convenable de bataille; et ainsi fu fait. 

Et dont issirent les barons tout entour lost, chascun au lieu qui li fu devise. 
Et dont le roy de Secille, avironné de ses genz, se tint comme en une closture 
entre les fossez de lost et lestanc devant dit par ott les Sarrazins passoient, lequel 
estanc venoit cle la mer et s'estendoit juques prez de Thunes; et la se estoit assem- 
blé la greingneur et la plus fort multitude des anemis, si que il eussent recours a 
leurs barges et leurs vaissiaux courans qui estoient prez de lestanc, et peussent 
entrer ens, se mestier leur fust. Et dont, quant le roy de Secille vit que Hue de 


Baucay et Guy de Baucay, et Regnaut’, le nouvel mareschal' de lost, qui estoient 
' On trouve dans les textes latins le mot farisea pour deé- ' Ms. ces. 

signer les juments arabes. (Voy. Du Cange au mot Farius ' Ce chapitre a été omis par G. de Nangis. 

equus. Cetle fin de chapitre manque dans G. de Nangis.) ‘ Ms. un. 


a 
~ 


rap) 
2 


4 


D 


= 
wl 


L 





sree 


oe he fete ee ae 
Sy C8 or 
ob gate ty oa 


pr GRU; at 


age 


eS 


ghee te ~ 


we? 


x 




















TRADUITE PAR JEAN DU VIGNAY. 75 


as nobles combatanz*, et aucuns autres de la bataille du roy qui faisoient fe guet, 
fussent ja alez aucun poy oultre li et se feussent plus embatus que il ne deussent 
entre les Sarrazins, il en fu aucun poy couroucié, et dit a ses gens par despit : 
«Ne yéez yous pas que ceulz la font? or verra len qui bien le fera. Allons de par 
« Dieu maintenant, et leur courons sus tous ensemble de bonne volonté a ces 
«anemis de la foy; et Dieu tout puissant nous aidera. » Et quant il ot ce dit, il se 
requeulli et restraint en ses armes, et brandi Ja lance et lascha le frain de son 
destricr; et sen alla encontre les anemis, si comme il avoit acoustumé, comme 
tout forsené, par devers la partie ot la' greigneur et le plus fort nombre des 
Sarrazins estoit, qui attendoient la bataille et Phelippe de Montfort assailloient; 
« et li et sa® bataille assailloient les anemis d'autre part. 
Et si comme ces u1 batailles de noz genz orent assailli les Sarrazins, il en 
tuérent tant des anemis de la foy au premier cours, que tous les autres sen esba- 
7 hirent, et que aucuns se appareilliérent plus a secourre soy et garantir par fuir 
oa que il ne firent 4 eulz desfendre par fait d'armes. Mais le bon roy de Secille les 
; ensuivi, liet les bons barons de France qui les avoient ja assailliz de toutes pars, 
et en tuérent grant nombre, tant par lances comme par espées, si que la greigneur 
destruxion fu faite meesmement delez la rive d'un estanc, la oti le lyon de Secille, 
cest assavoir le roy, se forsenoit contre eulz aveuques ses gens, si que il en 
bs tuérent tant que la terre en estoit converte juques®a demie lieue tout entour; et es- 
; toit toute poudrée de charoingnes de ces Sarrazins. Ne il nest pas a oublier de celi 
noble homme Phelippe de Montfort qui ensuioit son maistre le roy de Secille, 
ie qui entendoit (si comme il avoit acoustumé) a l'espée et au glaive, qui acquist celi 
a jour loenge trés grant, et non pas sanz desserte; car onques greigneur occision ne 
fu faite d'un seul chevalier entre ses anemis. Et que plus? plusieurs des Sarra- 
» zins se retraistrent en un estanc pour ce que il sen cuidierent fuir en leurs 
barges, que il cuidi¢rent trouver illeuques; et cil qui les gardoient s'en estoient Ja 
partis pour la cause de la grant occision que il véoient; dont il estoient forment 
espoentez. Et ainsi les Sarrazins furent du tout deceus de leur esperance, si que 
aucuns de leur volonté se bouiérent en l'estanc oui il se noyerent; et ainsi por ce 


| 


Ww 


is =e 
dey: 


— 
- 


oe 
be >] 


Cre 
epee SE 
a 
- 


; que il cuidoient eschaper a la mort, il encouroient en une autre mort. Et aussi 
4 les barons de France qui les ayoient assallis d’autre part si en agraventoient a 
* terre quanque il en pooient attaindre en courant; et ainsi® furent occis et detren- 


chiez a grant occision de glaives aussi comme brebis murmurans, et crians je ne 
say quel cri en leur langage. 


H ut. Si raconte le nombre des occis et les foles vantances des Sarrazins, 
et la mort du sire de Baucay et de son frére. 





ee Et si comme len dit le nombre des Sarrazinz occis pout bien estre x. M ou en- 
iw viron, 4 conter toutesfois ceulz* qui trebuchiérent en l’estanc et se° noyérent; car 
Fe il furent aucunz qui cuidiérent retourner a leurs genz et eschiver le peril de ceulz 
e 1 qui féroient d’espée, fet] chéirent en un autre peril; car il furent avuglez d'un 


estourbellon de poudre, et chéirent en puis, en fossez ou en cavernes’. 

a Et° entre ces occis furent pris aucunz de ces Sarrazins vis, qui aprez descou- 
vrirent aucunz des secrez des Sarrazins; et disoient que aucuns des greigneurs sei- 
gneurs de leur ost avoient oy dire d’aucuns que tous les crestiens gesoient en leurs 
Bs. kK tentes mors ou malades; et ceulz qui estoient demourez sainz estoient mis en si grant 
ag maleurté que len les porroit mettre en fuite’ et prendre, et lever et rober toutes 
leu[r|s choses sanz nul peril. Et dont, quant les greigneurs princes de leur loy 
e furent ainsi deceuz par telz trufles, aucuns disoient au roy de Thunes : « Sire, je 


yas ' Au liew de \a il faudrait le, & moins que le copiste * Jean du Viguay parait avoir passé ici quelques lignes 
K. wail omis un substantif feminin apres greigneur. ou Primat disait que ces puils et ces fosses avaient été pre- 
ta * Ms. assailloient le et sa. pares par les Sarrasins, et qu’t's y tomberent aveuglés par 
a _* Ce dernier membre de phrase se trouve dans G.de la poussiére. (Voy. notre tome XX, p. 470 d. e.) 

y Nangis (t. XX, p. 470 d). * Cet alinéa manque dans G. de Nangis. 

“" * Ms. ceulz toutes fois ceulz 7 Nous suppléons le mot fuite, omis dans le ms. 


10. 





* fol. a3 d. 


» fol, 232 a. 


© 932 b. 








® 930 a. 


* fol. 233. 


76 CHRONIQUE DE PRIMAT, 


« te aporteray encore hui le chief au roy de France;» et l'autre disoit : « Sire, je a 


« Capporteray ja assez tost le chief au roy de Secille. » Et les autres aussi li promet- 
toient les testes des barons de France, et faisoient ces folles promesses et autres a 
leur roy pour grant don. Et dont leur roy, qui ainsi fu deceu comme il furent par 
vanité semblable, leur respondi : « Seigneurs, admenez moi touz vifz les nobles et 
«les seigneurs de lost, et occiez a vostre volenté les non nobles et les meneurs'; et 
«me gardez bien et loiaument les jones fames et belles, et des laides et vieilles tuez 
«ou estranglez si comme il vous plaira. » Et il promistrent a leur roy faire tout en* 
la maniére que il Iayoit commandé. Ha! comme ce fu une vainne promesse de 
foulz. Ces chetifz et maleurez Sarrazinz ne savoient pas comment ce estoit fort 


K 


chose de touchier a testes royax; et estoient trés parfaitement folz et lorsenez qui « 


avoient presumption en leurs promesses de rendre et livrer les testes des seigneurs 
du monde; et de ce faisoient mencion expressement. Il congnoissoient poy les 
glaives des Francois, qui les cuidoient vaincre sanz grant dommage deulz. Mais 
il furent du tout deceuz de leur esperance, et trouvérent és Francois tout le 
contraire. 

Ha! comme leur cuidance estoit wide et vainne, qui cuidoient espoanter par 
leurs fausses simulations et par leur faintive hardiesce les compaignies des cres- 
tiens assemblées de toutes pars, desquelles il doubtoient le nom quant il loioient 
nommer, et qui (cest assavoir les crestiens) ne desirroient autre chose fors ces 
Sarrazinz ne les actendoient? a bataille, et estoit leur souverain desir et leur con- 
voitise desordenée de destruire le pueple contraire a la religion crestienne; et 
meesmement la gent sarrazine®. Et devez savoir de certain que les Francois ne se 
fussent tenus en nulle maniére de courre sus a leurs anemis et d'avoir les menez 
occiant juques a leurs paveillons (qui estoient, comme dessus est dit, assez prez 
fichiez des noz), et les eussent despoulliez de toutes leurs autres garnisons et cha- 
ciez du tout és prouchainnes contrées, se ne fust" une forte rage de vent et un fort 
estourbillon de poudre qui seurvint en un seul moment. Et? ce est mervyeilleuse 
chose a dire; car le vent, qui avoit esté tout le jour bon et propre a noz genz, en 
celle seule heure et en ce seul moment que les anemis commencicrent a fuir et 
que les noz les ensuirent, le vent et la tourmente leur tourna si au contraire que 
il furent si dolens et si merveilleux que il ne savoient que faire, et que par la force 
de lestourbeillon de celle poudre il ne porrent suir les Sarrazins®; mais convint 
que il laissassent ce que il avoient empris, car pour la tempeste de celle poudre 
(un ne povoit veoir ne cognoistre l'autre; mais plusieux, tant Sarrazins comme 
crestienz, furent avuglez de celle poudre et chéirent és puis et és cavernes. 

Dont il avint tres grant doleur et tres grant tristeisce quant celle tempeste vint, 
que les nobles hommes monseigneur [Guy] de Baucay et Hue de Baucay et Regnaut 
de Presengni®, mareschal de lost, avec aucuns autres chevaliers puissanz et nobles 
qui ensuioient les Sarrazinz, furent avuglez par celle mortel tourmente et chai- 


rent, si comme l'en cuide, en ces cavernes et en ces puis, et perirent illuec; dont . 


ce fu moult grant domage. Mais aucuns aprez ce raportérent que quant il sen 
allérent embatre entre les anemis plus que il ne devoient, et quant les noz com- 
mencierent a retourner arriéres a leurs tentes, il avoient esté enclos entre les ane- 
mis; et quant il orent avant fait grant destruccion des anemis, il furent occis au 
desrenier. Et apres ce’, aucuns des Sarrazins racontérent (quant la pais fu faite et 


il pouvoient venir seurement entre® les noz en leur host), quant aucuns des noz’ 


leur demandoient se il eussent point veu tez gens qui portoient telz armes, que il 
avoient esté occis, et avant que il eussent esté mors il avoient occis plusieurs des 
leur; et especiaument l'un d'eulz qui avoit eu les cuisses trenchiées, et avoit tué 


' Le ms. répéle ici a vostre volente.-— Dans la chanson * Fust manque dans le ms. 
de Roland, les querriers sarrasins promettent ainsi a Mar- * G. de Nangis ajoute, Sarracenis cum palis et aliis 
sulle de tuer les douze pairs. instrumentis hac agitantibus et in a'tum jactantibus 
* Corr. fors que ces Sarrazins les altendissent. (t. XX, p. 470 e). 
' G. de Nangis a copid le commencement de cet alinéa ° Ms, Presengue. 
(t. XX, p. 470 a. b); il a transposé le reste en U'abrégeant * G. de Nangis a copié cette fin de chapiure (1. XX, 


(p- 468 e). p- 468 d). 





D 


E 


~ 
we 


iE UR Re NR Aa Mia aaa. ates on ha amen i 


DARE sa Peay ere an 



































> 
bat Ap ahiting ects ~. 


2 Sanaa tae 


sok ys 





So ap - aneeiieb Acta eae 


alee Ma asp 


Sar 


a al 


Stres. 


acs 


WOESob i 2 


NOS ee ey a 


OY Rm ARE Land 4 


S16 aR Desai eae 


A 


— 


= 





TRADUITE PAR JEAN DU VIGNAY. 77 


plusieurs des leur sanz nombre, avant que il fust du tot mort : laquelle chose pot 
estre, car il trouvérent aprez ce un de leurs destriers et aucunes enseignes de leurs 
armeures. 


i. Comment noz genz firent un chastel de fust pour deffendre l'estanc, et mistrent barges dedens; 
et comment le roy de France fu armé et tout Tost aussi, et chaciérent les Sarrazins juques 
oultre leurs tentes. 


Adonques' quant noz genz furent retournez a leur tentes, le roy Charles de Se- 
cille et les nobles hommes de I’ost orent conseil ensemble comment il osteroient 
le pas aus anemis de celle riviere qui venoit de la mer, par ot il passoient chascun 
jour, et venoient en barges et en autres vaissiaux en quoy il estoient portez de 


- leur cité de Thunes* juques bien prez de nostre host. Et donc assembleéerent grant 


foyson de fust, et commanderent a faire un chastel de bois convenable en lé et en 
lone, et firent estages par dedenz, bas et laut, de entablement d’ais; et avoit entre- 
cloistres dedenz pour estre garniz de arbalestiers et de gens pour deflendre le pas, 
et pour estre mis en tel costé de liaue que il fust pourfitable 4 deffendre I’yaue 
des barges et des galies de leurs anemis qui venoient de leur cilé de Thunes 
juques prez de nostre host. Et si ordenérent et firent faire barges pour cel estanc 
qui estoient fortes et trés legiéres pour tost aller plus que nulles autres, et furent 
tres bien garnies d'arbalestiers; si que il peussent bien deffendre en I’yaue le chas- 
tel contre les barges des anemis, et destruire les par leurs effondrez cours se il 


; venoient en l'yaue. Et quant ce fu fait, il menérent les barges en I'yaue et les y 


traynérent ne say par quel enging, et les mistrent en liaue de la mer. Et donc 
furent trés bien garnies d'arbalestiers, si que il couroient parmi I'yaue trés has- 
tivement tost, et alloient encontre les vessiaux des anemis pour savoir se il por- 
roient nul trouver; et en trouvérent aucun par cas de aventure, et se combatirent 
a eulz en I'yaue. Et entretant le roy Phelippe de France si recouvra santé; et 
toutesvoies pristrent il de ces vaissiaux, et si en noyerent aucun et effondrérent 
en l'yaue. 

Kt le roy se eflorga moult bien aprez sa maladie, et fu moult convoiteux de 
soy combatre encontre les anemis de la foy crestienne; et amonnesta le roy de 
Secille que il ississent hors contre les Sarrazins a bataille, car les anemis n’es- 
toient pas encore du tout dontez, més issoient de leurs tentes si comme il avoient 
acoustumé, et assailloient souvent les noz”. Et furent armez le roy de France, le 
roy de Secile, le roy de Navarre et tous les autres princes de la chevalerie cres- 
tienne; et issirent hors des tentes aveuques toute la chevalerie; et se estendire[nt] 
parmi la plainne du champ, et se mistrent encontre leurs anemis, aussi comme 
a demie lieve prez; et se oflrirent tous appareilliez de bataille, se il estoit qui 
voulsist combatre contre eulz. Et dont chascun roy et chascun prince requeilli 
sa gent devers soy, et devisérent l'ost par diverses batailles, selonc les dus et les 
contes et les princes* qui 1a estoient, ct les‘ ordenérent par diverses baniéres; et 
la compaingnie des pietons et des arbalestiers® aloit devant. Et dont fu tantost or- 
dené lequel des barons iroit premier contre les anemis, et lequel iroit le secont; 
et de toutes les autres batailles aussi. Et pour ce que par aucune aventure les 
Sarrazinz ne venissent d'aucun costé, quant les noz seroient eslongniez, pour as- 
saillir soudainement les tentes, quant il saroient que les chevaliers et la force de 
lost seroient hors des tentes, Pierres, conte d’Alencon, frére du roy de France, 
aveuques ceulz de sa conté et avec la chevalerie de 'Ospital, fu ordené a garder 
les tentes et les malades qui estoient demourez dedenz. 

Et® done fu desploi¢e la bani¢re du benoit saint Denis, et les dus furent tous 
aournez chascun en sa bataille, et toutes les choses furent ordenées si comme il 


' Voy. ce premier alinea, plus développé dans G. de * Il n'est pas question dans le latin de ducs, de costes 
Nongis (t. XX, p. 472 a. b. e). et de princes, mais de chel’s (duces). 

* G. de Nangis donne pour le commencement de cet ali- ‘ Ms. et lors. 
néa d'autres détails ; mais il reproduit la suite textuellement * Ou plutét des arbalestiers a cheval et a pied. 


(t. XX, p. 472 e). ’ Pour cet alinda, voy. t. AX, p- 474 a. b. 





* 233 b. 


» 233 ¢. 


; 


' 
4 


* 2933 d. 


* fol. 234. 


* 234 b. 


78 CHRONIQUE DE PRIMAT, 


appartient* de coustume des rois de France anciennement daler en bataille, et les 
trompes sonnérent, et les chevaliers de la premiére bataille se esmurent a courre 
dessus les anemis. Mais ce fu pour nient; quant les Sarrazins, qui estoient venuz 
si grant nombre, virent si grant multitude en lost des crestiens, si convenable- 
ment ordenez a bataille, il furent si espoentez et orent tel paour que il sen 
retournérent trés hastivement, par ordre et sanz eulz desrengier, devers leur 
tentes; et les batailles de noz genz les suioient tout bélement aprez. Mais 
quant il virent que les anemis se retraioient, il les suirent hastivement, par ordre 
et sanz eulz desrengier, si que il les chaciérent juques oultre leur tentes. Et il fu 
enseingnié awroy un bon conseil; car il fist crier parmi lost que il n‘i eust si hardi 
qui tendist la main a riens prendre devant que, par la grace de Dieu, il eussent 
eu victoire des anemis. Et se prist sagement garde de la malicieuse cautelle des 
anemis, laquelle cautelle et malice a aucune fois fait tres grant domage aus cres- 
tiens; car les Sarrazins faingnent aucune fois a fuir, et font communement et ont 
fait aucune fois de leur volenté de leurs despouilles proie pour tendre a ceulz qui 
les ensuioient; et quant il estoient allechiez ala douce saveur de prendre les ri- 
chesces, il les laissoient trop bien chargier; et quant il estoient tres bien chargiez 
et il entendoient a ravir et a porter ent les choses, et s'en cuidoient retourner a 
leurs liex, adone retournoient les anemis soudainnement ect couroient sus eulz; et 
pour ce que il les trouvoient desordenez a bataille et chargiez et encombrez des 
despoulles, il se? vengoient d'eulz assez legicrement. Et pour ce malice ne se 
arrestérent point noz genz a la proie prendre, mais coururent aprez les assemblées 
des anemis qui sen enfuioient; et passerent parmi leurs tentes, et les suirent tant 
que il les contraindrent 4 mucier eulz dedenz les crevaces et trebucheures des 
vieux murs abatus, et en fosses et en cavernes, et en quelconques lieux que il se 
povoient mucier. 

Et aprez ce', les noz ne les youldrent plus suir oultre, tant pour les perilz des 
puis et des cavernes comme pour ce que il se doubtoient que les anemis n’eussent 
par aucune aventure mis aucuns agués; car aucun poy de nombre des anemis 
puet bien encontrer et nuire a grant multitude de cheyaliers quant les anemis 
sont garniz et mis en aguet en un estroit lieu ou en la trenchiée d'entre 11 mon- 
taingnes; et puet grever moult de poissanz gens. Més tant comme ces choses 
furent faites, aucuns des Sarrazins qui estoient muciez entre les vieux murs abatus 
de Cartage, quant il virent que aucunz de noz genz de pié, pouvres personnes et 
villes, qui n’estoient de nul renon ne de nulle value, estoient entre noz tentes et 
les tentes des Sarrazins, et couroient folement ¢a et la, et requeilloient ce que il 
povoient trouver des armeures qui estoient cheoites, pour convoitise de gaaingnier; 
si que ces Sarrazins qui estoient en cel aguet leur coururent sus et en tucrent 
aucuns, et les autres s'enfuirent 4 nostre ost. Et le roy adont sen retourna sanz 
victoire pour ce que la matiére de la vertu’ defailli, car il ne se trouva a qui 


combatre*. Et adonques la noble chevalerie des Francois s‘en retourna arricre . 


aus tentes des Sarrazins, et adonc commanda le roy premiérement a ses gens que 
il preissent la proie des Sarrazins; et tantost ceulz de pié et ceulz de cheval sail- 
lirent a la proie par moult grant desir, et commencicrent 4 desrompre tentes et 
paveillons, et a prendre buefs, moutons, farine, blé et quelconques choses que il 
povoient trouver, et ravirent et emporterent tout. Et occistrent dedens leurs tentes 
les Sarrasinz qui y estoient ¢a et 1a malades, qui ne sen povoient pas estre fuys 
avec lesautres. Et si comme aucuns dient, tout le bois qui estoit et en tentes et en 
paveillons fu assemblé ensemble en un tas, et fu le feu bouté dedenz; et puis ge- 
térent dedenz ce feu les caroingnes des Sarrazins mors, et ardirent tout ensemble. 
Et quant les autres Sarrazins le sorent que nos genz avoient occis ceulz qui estoient 
demourez és tentes, si en firent moult grant doleur et moult grant pleur, et 
lindrent a trés grant orgueil eta trés grant despit ce que noz genz,avoient ars les 
charoingnes de leurs Sarrasins mors. Et dont quant les anemis sen furent fuis et 


Voy. t. XX, p. 474. d.e. — * Ms. la vertu de la matiére. 
« 


A 


3 


~ 


) 


— 


F 





























TRADUITE PAR JEAN DU VIGNAY. 79 


a leurs tentes orent esté toutes robées, noz rois et noz princes ordenérent arrié€re 
leurs batailles aussi comme il estoient avant; et furent forment dolens de ce que 
il ne povoient avoir eu bataille, et murent de la et vindrent arriére a leurs tentes’. 
Ha! quel perte ce fu de la prouesce de si noble chevalerie, laquelle gasta le temps 
en vain elquel elle devoit faire* fruit a Dieu et demoustrer l'effect de sa vertu 

; contre les anemis. Et se les anemis n’eussent esté au contraire a soy combatre a 
eulz 2, la verité de leur pronesce ne povoit estre en nulle maniére esprovée, ne la 
noblesce de leurs fais ne povoit estre sceue. Quel merveille fus ce donc se gloire 
de victoire leur deffailli, quant la matiére de la bataille ne se offri point contre 


eulz ! 


c ui. De la mortalité qui fu en lost et des noz et des anemis, et comment il envoiérent messages 


as gens* de nostre ost pour prendre tréves ¢. 


Soudainnement une mortel pestilence vint en lost crestien qui fist moult grant 
dommage, et celle mortalité prist double commencement de la corruption de lair 
et de l'ordure de I'yaue; et en partic lost concut la cause de la mortalité de men- 


p gier vieilles viandes et non pas fresches. Et celle mortalité fu si forsenée en l’ost 


des crestiens, que elle estrangla ct tua plusieurs milliers des hommes; et plusieurs 
de ceus qui eschapérent de ce peril de mort furent aprez aussi comme impotens. 
Et si devez savoir que les Sarrazins ne furent pas quittes de celle pestillence, mais 
gesoient par monciaux et par grans tas aussi comme pourceaux; et se atapissoient 
; aussi comme muciez parmi leurs tabernacles et leurs habitacions; et estoient ma- 
lades de semblables maladies comme noz genz, en telle maniére que celle maladie 
leur ostoit le benefice de vie, et en envoivoit les ames en enfer, pour estre illueu- 
ques tormentées pardurablement. Et dont le roy de Thunes? prenant conseil de 


son salu propre, qui se doubtoit d’encheoir en ce peril commun, si ne vint 


— 


Fr onques en lost de ses chevaliers; et si comme l’en dit, il fuioit la corruption de 


lair, et se mucoit en fosses sous terre pour garder sa vie par tel reméde. Et les 
sages Sarrazinz qui savoient des ellemens’, et les anciens qui congnoissoient moult 
de choses par experimenz de jadis, affermoient de certain que celle mortalité ve- 
noit de corruption de lair et de lordure des choses terriennes; et de ce estoit 


G engendrée la matiere de celle pestillence. 


Et entretant le roy de Thunes et ses chevaliers virent apparoir le peril de leur 
gent et la destruction de la terre, et que il estoient destruis tant par celle mortel 
pestillence comme par la destruction des glaives des Francois; et consideroit, li et 
les sages de la terre, que il ne porroient contrarier ne demourer contre la force 
de tant et de si noble gent. Si prist conseil avec les plus sages de ses gens pour 
savoir par quel convenant ou par quelle ordenance de pais il porroit delivrer sa 
contrée de la force et de la destruxion de si grant pueple, quant il ne la povoit 
delivrer ne conirarier 4 eulz par force. Et vraiement por ce que nous savons bien 
que ce est parfaite felonnie de mentir en racontant les fais anciens, ne en tel cas 
la verité des choses ne doit point estre teue, lost de noz genz commencoit ja a 
amenuisier et decheoir par celle mortel pestilence, et avoit mestier de recreacion 
de meilleur air, et de user de nouvelles viandes; car les chars et les gelines 
fresches etles autres ° voletilles et toutes autres viandes fresches estoient tres chiére- 
ment vendues, quant il poyoient encore estre trouvées. 


k Et dont les Sarrazins, en essaiant savoir se noz rois et noz genz yousissent ac- 


corder eulz a pais ou a tréves donner, si envoiérent messages de par eulz 4 nos 
gens pour requerre accort et pais, et pour raporter 4 leur gent la response de nos 
princes. Et s'en allérent premi¢rement au roy de Secile, car il avoient esperance 
d’'empetrer par aucune aventure par li la chose pour quoy il estoient venus, plus 


L legieérement que par nul autre, pour ce meesmement que le roy de Thunes estoit 


' La fin de Valinda manque dans G. de Nangis. Ms. as noz gens. 
: Ce commencement de phrase peut avoir été altéré par le Tome XX, p. 474 e—476 c. 
copiste. ’ (r, de Nangis omet qui savoient des ellemens. 





* gahe. 


234d, 


* fol. 235. 








le on 


’ 
} 





* 235 b. 


» 935 e¢. 


© Livre II 
des Rois, 
chap. xvn. 


“ 935 d. 


80 CHRONIQUE DE PRIMAT, 


dessous son trehu et son obligié par certainnes conditions. Lequel roy de Secille 
raporta le mandement du roy de Thunes au roy de France et as autres princes, 
afin de avoir bon conseil sus ceste chose, et conseilla que ce estoit bonne chose 
de conseillier soy et de oir les sentences et opinions de chascun des princes et des 
barons, et que len esleust ce qui seroit meilleur a faire. Et dont tous les princes 
et les barons s'assemblérent en la tente dou roy de France, et traitiérent de celle 
besoingne. Et dont furent requis les anciens des princes de dire premierement 
ce que il leur en estoit avis; et dont les autres princes et barons aprez; et chascun 
dit sa sentence diverse, selonc leurs diverses testes et oppinions. 


Lun. Du descort qui fu entre noz genz pour accorder les tréves'. 


Le roy de France adont consideraut que il povoit peu ou nient pourfiter* en 
ces parties et demener le temps en oisiveté (car celle contrée estoit povre et non 
fructueuse, et si estoit comprise des anemis entour et environ), et que il ne po- 
voient bonnement estre destruis pour ce que il ne vouloient atendre noz genz en 
bataille certainne, mais faisoient tout aussi comme chiens qui aboient de loing, 
et pour traveillier noz genz par anuy, et les assailloient aucune fois de loing, et 
puis s'enfuioient trés hastivement et se tresportoient par les desers des mon- 
taingnes. Et si consideroit aussi que se il prenoit la citéde Thunes par force (qui li 
estoit avis que ce seroit assez legiérement fait), que pour garder celle seule cité qui 
estoit assise de toutes pars en la venue des anemis, que il convendroit illuec 
meitre aucuns des princes aveuques une partie del’ost pour garder la cité; et ainsi 
convendroit forment lost estre? amenuisiée qui devoit pourfiter 4 moult greigneur 
chose, comme celi qui entendoit principaument passer és parties de Sirye et 
destruire en ycelles parties les anemis de la foy. Si que adone la souverainneté 
et la somme de son conseil estoit partie en 11 divisions: lune estoit telle que il 
occeissent tant des Sarrazins comme il en peussent trouver, et que ladite cité de 
Thunes fust destruite avec toute la contrée, et puis laissier tout ainsi destruit; ou 
que la pais ou les tréves qui estoient offertes des anemis fussent du tout accordées 
sur certaines conditions. 

Et adonques, quant tout ce ot esté consideré, il fu conseillié du roy de Secile 
et du roy de Navarre et des autres princes de l’ost que en la parfin il se consentist 
aus tréves; et orent deliberation que elles’ fussent otroiées sus certainnes condi- 
tions, que pour ses despens il aroit trés granz dons et trés grant somme dor sanz 
nombre. Et vraiementla simple chevalerie et la communauté du pueple, qui convoi- 
toit forment avoir les despoulles des anemis, ne voloient en nulle maniére accorder 
ceste ordenance; mais se voloient aler vengier des anemis de la foy crestienne, et 
destruire la cité du tout en tout, et disoient que ce seroit plus honnourable chose 
et plus pourfitable. Et blasmoient aussi comme par une similitude le roy de Secile, 
et disoient que par son enging et par son conseil il avoit destruit le pourfitable 
conseil du prince‘, et que il avoit procuré les tréves a estre ottroiées , pour ce que 
le roy de Thunes (qui estoit espovanteé par la paour des Francois et avoit ja par 
plusieurs années desobéy a rendre li les tréus que il li avoit acoustumé a faire) il 
le peust ratraire a faire li sattisfation de ses tréus par ceste acordance de pais, 
et a ramener souz son treuage, que il ne li avoit pas fait ne rendu par lonc 
temps. Car ce royaume de Thunes est subgiet a celi de Secille et obligié dés lone 
temps par condicion de trehu. Et donc commenca tel murmure a estre el pueple 
contre le roy de Secile, et sanz cause; car quant la simplesce commune se consent 
4 lopinion ‘ du commun, elle entent moult de fois choses non certainnes, et si ne 
set pas quel chose il appartient au negoce du fait des armes, ne‘ quel peril il y 
puet avoir’. Et si n'est pas legiére chose a croire que si loyal prince corrompist 
son courage de la fraude de nul malvais malice, ne que il vousist decevoir en 


' Tome XX, p. 476 ¢-478 a * Ow plitot a Yopposition. (Voyez notre tome XX, 
* Nous suppleéons estre. p- 478 a.) 


> Ms. il. ° La fin du chapitre manque dans G. de Nangis. 


B 


= 


-_ 
= 


L 











PRE OS tt 
pe hhc 


A RPCRE ATE CRE Re 
Lerner sv at al cease Sel. 
a Sie a: ER ee 


eee bree 
de % ie 


to 





Fp Oe 


aD 





7 ae 
ie 
p 
3 


iS 


TRADUITE PAR JEAN DU VIGNAY. 8l 


a nulle maniére! Ja chevalerie du royaume de France, qui avoit esprouvé la loyauté 


_ 





de li en tant et de bons et souverainz fais, et auquel la divine vertu avoit ottroié 
et donné grace d'avoir vaincu et eu victoire sus ses anemis en 11 trés griéves ba- 
tailles, par l'aide et par la vertu de la dite chevalerie. 


Lv. Comment les tréves furent données. 


Adonques le roy et noz princes se consentirent aus tréves, si comme dit est, 
mais ce fu aussi comme sus un accort de pais faite par certainnes condicions. Et 
de ce fu ordené en tel maniére entre noz gens et le roy de Thunes’. Et tout pre- 
miérement que en toutes les citez et les nobles lieux du royaume de Thunes, et en 
toutes les terres subjectes au royaume et qui y seroient en subjection, d’ores en 
avant prestres et religieux aroient eglises et edifices et cymentiéres, et habiteroient 
és dis lieux sollempnelment et en pais, et sonneroient communement leur cam- 
panes, et celebreroient* le divin servise, et feroient en commun office de predi- 
cation, et feroient et amenisterroient les sacremens de I'Eglise aus crestiens qui 
la habiteroient. Et aprez ce, que tous les crestiens qui seront amis ou subjez du 
roy et des barons, seront sauz et seurs en biens et en personnes en alant et en 
venant et en demourant en toute* la terre du royaume de Thunes que le roy tient 
et tendra; et porront aler et venir franchement parmi la terre en quel lieu que 
il plaira 4 eulz. Et que tous les anemis des roys et des barons et leurs traytres se- 
roient tantost chasciez hors de celi royaume, et n’y seroient en nulle maniére 
receuz ne soustenuz d ores en ayant. Et aveuques ce, tous les marcheans crestiens 
qui sont el royaume de Thunes et tous leurs biens qui estoient arrestez pour 
l'occasion de ceste presente guerre seroient delivres, et sen porroient aler ow il 
vouldroient sanz nul destourbier. Et que tout ce que I’en devoit aus marcheans et 
4 touz les autres crestiens el royaume, soit du roy de Thunes, soit de quelconques 
autres, serolent paiées aus diz creanciers. De rechiez, tous les crestiens qui estoient 
detenus en chetivoison, fust és chartres du roy de Thunes ou d’autre quelconque 
personne és terres subjectes au roy de Thunes, seroient delivres et laissiés “ 
quittement aler quel part que il voldroient. Et de rechief, que Federic d’Espaigne® 
et Federic Lance®, et tous les autres anemis et traytres’ du roy de Secile et de 
ses hoirs presens et avenir, seroient boutez hors du royaume et de la poosté de 
toute la terre subjéte au roy de Thunes, ne dores en ayant il ne seroient receus 
el dit royaume ne en la seignourie, mais seroient mis et boutez hors de toute leur 
force, et seraient mis en chartre se il revenoient. De rechief, le roy de Thunes 
paiera pour les domages fais au roy de Secile et pour les despens fais des autres 
roys et des princes et des barons de lost par 1.c fois x mille onces* d’or, desquelles 
la moitié fu paiée en present, et de l'autre moitié il bailla pleiges les marcheanz a 
paier 4 11 ans. Et aveuques ce, le roy de Thunes rendi au roy de Secille le treuage 
de v anz ja passez; et fu acordé que d’ores en avant il li paieroit chascun an ce 
treuage double. Et ces tréves données entre le roy de Secille et le roy de Thunes 
dureront xv ans sus telle condicion que quant le quinziesme an sera yenu, que 
il sera en la volenté du roy de Secile ou de ses hoirs d’enfraindre les tréves ou de 
confermer les 4 temps certain ou a perpetuité. 

Quant? les tréves devant dites furent confermées par les dites conditions, et 
certainnes cauptions furent données d'une part et d’autre, et la somme de Tor qui 
estoit promise ot esté pai¢e pour la greigneur partie, les armes furent mises jus, 


' Nous suppléons manieére. 

* Les dispositions qui suivent sont conformes a celles du 
traité que M. de Sacy a publié apres Voriginal arabe dé- 
posé aux Archives de l’Empire. (Mémoires de I’ Acad. des 
Inser. t. IX, p. 463.) Le texte de G. de Nangis est moins 
complet et moins exact. 

* Ms. celebroient. 

* Ms: laissiées. 

* Il était fils de Ferdinand III, roi de Castille, et frere 


de Henri d’ Espagne ; Frédéric avait été, comme son frére, 


TOME XXIll. 


un des ennemis les plus dangereux de Charles d’Anjou en 
Sicile. 

* Frédéric et son frere Galvano, dits Lance, Lancea ou 
Lanza, s’étaient montrés aussi les ennemis acharnés de Charles 
d’Anjou. 

” Le traité original contient une clause semblable; mais 
il ne cite pas de noms propres. 

* Plus exactement 210,000, comme le dit le traité ori- 
qinal. 


* Voy. t. XX, p. 478 c. d. 





* fol. 236 a. 


» 936 b. 








82 CHRONIQUE DE PRIMAT, 


et les assauz acoustumez appaisiez et transmuez en paisibleté de temps. Et les Sar- a 
razins granz et petis se venoient seurement esbatre et esbanoier entre noz genz, 
et leur offroient les simples gens des viandes et de la vitaille 4 vendre. Et les Sar- 
razins estoient esbahis oultre mesure de la plenté des chevaux et des armeures de 
nostre ost, et de l'aournement de la noblesse et du nombre des genz; et se mer- 
veilloient forment de la biauté des personnes. Et aprez ce, le roy et les barons ne B 
voloient pas faire illec demourée en vain longuement; car de demourer la nul 
pourfit ne leur* povoit venir, mais en povoit sourdir grant peril pour la mortel 
pestilence qui la estoit venue dela corruption de lair. Si pristrent conseil ensemble 
que il feroient, et dont considerérent et virent que tant pour le temps de I’yver 
qui venoit comme pour la corruption de [air, il ne povoient avenir affin de leur c 
pelerinage a leur veu acomplir’, ja soit ce que I'Escripture die : « Vouez et rendez 
«vostre veu a Dieu.» Mais ce ne povoient il faire se il ne passoient 4 nage en 
Iherusalem, et se il n’estoient passez en la Terre sainte pour visiter le lieu de la 
resurrection Nostre Seigneur et les sainz liex ow il habita, se il eussent povoir, et 
que il destruisissent la gent Sarrazine a tout leur povoir qui avoit prise et occupée D 
la Terre de promission; et tel estoit le propos de leur veu. Et le roy de France 
adont estoit debouté en pensée de trés granz angoisses, et estoit en grant doubte 
que il devoit faire; car il véoit® chascun jour admenuisier son ost par maladie 
contagieuse, et languir par deffaute de fresces viandes, et que il ne povoit longue- 
ment demourer en si continuel painne ne en tel traval, se ses genz n’estoient E 
avant reconfortez par bon air de celle mortel pestilence, et que il fust par estre 
repeu de nouvelles viandes enforcié. 


vi. Comment nostre ost se parti de Thunes et fist serement de retorner sur les Sarrazins arriére 
quant il seroient renforciez, et de la tourmente de la mer. 


Adont, de conseil du roy de Secile et de celi de Navarre, et de Alfons, conte de F 
Poitiers et de Thoulouse, qui estoit oncle du roy, et des* autres nobles hommes 
de lost, touz jurérent premiérement de retourner en la Terre de promission sus 
la gent Sarrazine, et de destruire les a leur povoir, et ordenérent daler par le 
royaume de Secile et par Ytalie pour retourner en France; et aprez ce, quant il 
aroient repris leurs forces et il se seroient renouvellez, il retourneroient sus la ¢ 
gent Sarrazinne et destruiroient 4 leur povoir les anemis de Dieu*. Et quant ce 
conseil ot esté pris, il fu commande a lever le siége et a queillir tentes et armeures 
pour porter aus nefz qui estoient aus ancres el port devant Cartage, la ou la royne 
et les contesses et toute la compaingnie des fames demouroient sous la garde des 
chevaliers et des serjans d’armes. Et donc montérent és nez, et quant toutes leurs # 
choses furent ordenées deuement, Phelippe le roy de France, Thyebaut roy de 
Navarre, Alfons conte de Poitiers, Pierres conte d’Alencon, Robert conte d Artois 
et l'evesque de Lengres, firent tendre les voiles aus vens, et furent porté du pre- 
mier nage, et partirent les premiers du port, et orent bons vens et la mer paisible; 
et tant par le vent comme aus avirons il apliquiérent au port de Trapes, qui est . 
la premiére ville du royaume de Secille, et laissiérent les nez au port, et entrérent 
en la ville pour cause de avoir un poy de recreation et de repos. Et l'autre partie 
de lost, qui estoit demourée au port du rivage d'Aufrique emprez Cartage pour 
nager aprez ceulz qui sen estoient partiz avant (car il ne s'en estoient pas touz 
partiz ensemble), si ne? sorent pas la male aventure qui leur estoit 4 avenir, ne la k 
mauvaise fortune qui les manegoit*; car quant il orent leurs vaissiaux atournez 
et leurs choses, si comme il apartient a nagier et a aler par mer, si se mistrent 
en la mer 4 voie. Et quant il orent fait une partie de leur voiage, tantost Nep- 
turnus, qui est sire des vens, fu couroucié sanz apaisier; si mist hors les venz de 
ses tresors, et les esmut en si grant rage que I’en n’avoit onques oy avant si fors L 


_— 


' La fin de cet alinéa différe dans G. de Nangis. gis dans sa Chronique (t. XX, p. 563 c); il a copié ce qui 
* Ms. devoit. suit dans la Vie de Philippe le Hardi (ibid. p. 478 e — 
> Cette premiére phrase a été reproduite par G.de Nan- _48o0b). 



































TRADUITE PAR JEAN DU VIGNAY. 83 


, ne si crueulz esperiz de tourmente de vent. Car aucunes des nez estoient si fort 
deboutées des ondes, que il estoit avis que il deussent maintenant plungier dedenz 
la mer; et les autres estoient ravies du vent, que il hurtoient si fort l'une a l'autre 
que il derrompoient et avirons et bordingues et tout, et se desrompoient par 
piéces et estoient noiées en la mer. Et dont leur vindrent a l’encontre les nez qui 

B estoient demourées voides el port de Trapes, lesquelles avoient esté esrachiées de 
la rive du port par la rage de celle meismes tempeste , desquelles nez une qui avoit 
non Monijoie', qui avoit esté faite pour le roy de France especialment, trés ferme 
par jointures et de trés noble facon, et plus noble de toutes les autres, et estoit 
aflonderresce de toutes celles qui li couroient sus. Et si comme I’en cuide, que 

c pour les autres noier en celle tourmente estoit elle menée ¢a et la de l'anemi*; car 
elle couroit partout aussi comme foudre, et comme se deable la portast. Et 1a ot 
les autres estoient deboutées et esparties ¢a et la” par la force de la tourmente, 
len dit que celle nef fu remenée.a forces juques au port de Thunes, et des autres 
plusieurs. Et le roy de celle cité si n’ot pas oublié les convenances que il avoit 

p fet aveuques le roy de France, si que il ne leur fist nul mal, mais les recut moult 
honnourablement. Et quant la tormente fu rapaisie, il les en renvoia tout sauve- 
ment a port de salu*. Et cil qui estoit comme la durté de l’'aymant qui ne doit 
estre amollie en nulle maniére par esperit de pitié, il commenga a plaindre et a 
souspirer de tout le parfont de son cuer, quant il vit les mariniers qui estoient en 

E si trés grant peril en la mer, que il estoient demenez juques au noier dedenz les 
undes de la mer, et vit que tant de biens et tant de milliers d’ommes furent noiés 
és ondes de la mer. Et ceulz qui porent eschaper du deluge de celle grant tem- 
peste, si apliquiérent au port et issirent des nez, et furent joieux et loérent Dieu 
de ce que il estoient eschapé de celle mortelle pestilence. 


F vii. Comment Edouart, filz du roy d'Engleterre, passa en Syrie et descendi en Acre; 
et comment il fu navré d'un Hassasis, et dont retourna en sa terre ‘. 


Ces choses adonques ainsi demenees et faites, Eudouart, fil du roy Henry d’En- 
gleterre, aprez la dite ordenance faite avec les Sarrazins, si ne vouloit pas encore 
relourner en son propre pays, mais voloit, se il povoit?, parfaire son pellerinage; 
G si passa oultre mer aveuques aucuns des nobles chevaliers de France, et allérent 
és parties de Syrie, et appliquiérent en brief temps droit au port dAcre la cité. 
Car il ne povoient pas prendre seurement terre ailleurs, pour ce que tout le 
royaume de Iherusalem et toute la terre de Syrie (dont ce estoit doleur) estoit prise 
et occupée de Sarrazins, fors que aucunz chastiaux dessus la marine, qui estoient 
du Temple et de lOspital, lesquelz, pour la naturel assiéte des lieux (lesquelz 
estoient en toutes maniéres convenables a la deffense d'iceulz), et aussi pour les 
nobles deflendeurs qui estoient dedenz, ne povoient estre pris ne vaincus, Ja soit 
ce que avant celi temps les Sarrazins avoient deceu et pris aucuns chastiaux trés 
fors par une subtille maniére de trayson. Et celle cité d’Acre sus la mer si estoit 
celle en laquelle les bons Crestiens trouvoient refuge oultre mer; car celle cité et 
celle de Thyr tant seulement estoient celles qui estoient contraires a toute la force 
du® soudant de Babiloine et des mescréans de tout Oriant. Thyr si est une cité 
trés noble qui el temps de maintenant est appellée en francois la cité de Sur, et 
est avironnée tout entour de mer trés parfonde, et enclose de trés hault mur tout 
entour, et est enforciée de trés grant eppesse de tours®; et se elle estoit garnie de 
vivres et de deffendeurs, elle ne porroit en nulle maniére estre prise, se ce nestoit 
par trayson. 

Et donc Eudouart et aucuns autres des nobles chevaliers de France, et de moult 


— 
oe 


— 


WR 


' C’dtait la legon primitive du manuscrit de la Vie de * Les mots de l'anemi jusqu’a esparties ga et la sont 
Philippe le Hardi (Mons Gaudii); mais le mot mons a _répélés par erreur dans le ms. 
été effacé et remplacé, probablement a tort, par porta : il * La fin du chapitre differe dans G. de Nangis. 
est cerlain du moins que le vaisseau monté par saint Lonis ‘ Voy. t. XXII, p. 480 d. 
a@ Aigues Mortes, en 1270, sappelait la Mon Joya. ( Voy. * Ms. de. 
notre tome XXI, p. 423, n. 2.) * Dans le texte latin, densitate turriam. 


ll. 





2397 b. 





* 239 d. 


» fol. 238, 


* Gaston 


de Béarn. 


84 CHRONIQUE DE PRIMAT, 


esprouvée chevalerie, firent demeure* en la cité d’Acre aussi comme une anéea 


aveuques ceulz de la cité et la chevalerie du Temple et de l'Ospital; et deffendirent 
la cité des assaux des anemis assez loablement, et la gardérent sanz dommages. 
Et vraiement,' entretant il ne fu fait nul fait d’armes qui fust digne d’estre ra- 
conté; car si pou de chevalerie, combien que elle fust esprouvée, si ne se povoit 
pas combatre hors des murs en bataille champel, meesmement si poy comme il 
estoient contre le soudant de Babiloine, de Syrie et de Egypte et de toute la terre 
@ Orient, de laquelle il estoit seigneur. Et tant comme il estoient, un Hassasis fu 
envoié de son roy pour occire Edouart, si comme il ont en coustume; et fu en- 
troduit et enseignié aus choses qui sont necessaires pour parler gracieusement 
aus princes, et fu mis en la chambre du secret aussi comme se il eust a parler a 
li secrétement; et dont le feri d’un coutel envenimé, et li fist une plaie mortel, 
en telle maniére que il ot greigneur peril que l’entouchement du venin ne ses- 
pandist dedenz les entrailles, que il n'avoit en ’entameure de la plaie. 

Et dont Eudouart fu moult malade de celle griéve et perilleuse bleceure ; mais 
aprez ce, par aucun temps il fut gari, mais non pas du tout a plain. Et aprez ce, il 
fist apareillier son navire pour aler en Engleterre, pour recevoir le royaume qui li 
estoit escheu par la mort de son pére et par droit de heritage; et sen vint passer 
par les contrées de Secile. Et le noble roy Charles le recut 4 moult grant honneur, 
et li donna moult de nobles et® royaux dons. Et de la sen vint apres en Gascoingne, 
sa terre propre, laquelle il tenoit en fié du roy de France; et la ot aucun poy de 
discencion avec un noble et puissant homme qui estoit nommé le Gascoing des 
Biars‘; mais le roy de France fu mediateur entre eulz, si que le contens fu apaisié 
par compromis juques a temps certain. Et au derrenier, il s‘en passa parmi France, 
et la li fu faite moult grant honneur du roy et des barons, et puis fu porté oultre 
a navire en la terre ot il fu né. Mais pour ce que je nay pas en propos de descripre 
les fais de li, ce que j'ay ci mis et raconté de li vous souflise a present. 


tv. De la mort du roy de Navarre, et de la royne sa fame’. 


Et si comme le roy Phelippe de France et les princes de lost fussent en la ville 
de Trapes et és villes d’entour (car la ville ne les peust pas tous recevoir ensemble), 
si se tindrent illueuques pour eulz reposer aprez si grant travail comme il avoient 
soustenu; et firent illec demourée par l'espasse de xv jours. Et si comme il despen- 
doient illeuques le temps en leur recreation, Thybaut, le noble roy de Navarre et 
conte de Champaingne, acoucha malade au lit de la mort, si que la maladie s'‘en- 
forca tant que nulle fisique n’i valoit riens; mais convint que il closist le derrenier 
jour de sa vie, et rendi l’esperit de li a Dieu. Et la mort de li fist moult grant 
doleur 4 tous, car elle mehaingna tout lost d'un de ses meilleurs membres ; car 
aprez le roy de France, il estoit puissant devant tous les autres, et homme sage en 
conseil, et large donneur aus besoingneux. Et quant le corps fu trespassé, il fu 
ouvert et esbrueillié’, si comme il apartient, par les menistres qui sont acoustumez 
a faire tel ollice; et fu enoint et embasmé de precieux et chiers oingnemens et bien 
oudouranz, pour oster toute mortel oudeur et pour estre gardé plus sainnement 
sanz corruption, pour ce que il ne peust estre porté loing autrement. Et mistrent 
les entrailles en une eglise de Ja ville moult deuement, et bailliérent terre avec terre, 
si comme il est acoustumé a faire. Et quant le corps fu atourné et nettoié de sel et 
des oingnemens precieux, comme il est dit pardevant, il le mistrent pour garder 
en un coflre 4 aporter aveuques eulz en France. 

Et la royne Ysabel, sa fame, noble dame et fille du trés noble roy de France 
Loys, qui estoit aournée et plainne de bonnes meurs dés s'‘enfance, qui estoit de- 
guerpie en sainte veuvée, si proposa tenir toute sa vie le veu de sainte continence, 
et plouroit la mort de son pére et de son mari et de son frére Tristran (et fu ap- 
pellé Tristran pour ce que il avoit esté né oultre mer en tristrisce ; et estoit conte 


' Voy. t. XX, p. 48a c. d. Vignay appelle plus haut la brueille. On trouve aussi 
* Cest-a-dire débarrassé des entrailles, que Jean du _bueille, boel, et les verbes esbueiller, eboeler. 


B 


C 


K 








met bees Sn ee: mae seer 


hat 


bai 
PCT - 


Sse 
Vi 

















TRADUITE PAR JEAN DU VIGNAY. 85 


4 de Nevers quant il mourut; et estoit mort aussi comme son pere en celle guerre 
de Thunes ); si que la dite royne les ploura moult piteusement tant comme elle 
vesqul puis aprez eulz. Mais non pas moult de temps passé aprez ce, l'une des 
11 suers, qui est dite Atropos, c'est a dire la mort, qui est dite l'une des suers de des- 
tinée, si coupa a la royne un fil que Lacesis’, l'autre suer, ce est a dire nature qui 

p tous jours euvre, * li avoit encore laissié pendant en sa quelougne, si comme vous 
orrez plus clérement el chapitre ensuiant. 

Et tant comme [ost fu en la terre le roy de Secille, aflin que il n’eust deffaute 
de fourment ne d'autres vivres, il com manda que l’en aportast vitaille et les choses 
qui seroient necessaires a l’ost de toutes les parties de la contrée, si que tout 

¢ quanque mestier estoit a corps domme habondoit a lost largement. Etainsi demou- 
rérent la en cest maniere environ xv jours; et * quant il se ‘fenced la reposez et en- 
forciez par le benefice des nouvelles viandes, si fu signifié 4 touz du commande- 
ment des mareschaux du roy de France que len hunni son erre en Pannorme ° 
la cité, qui estoit loing de Trapes aussi comme par II journées. Et celle cité de Pan- 

p norme est tres noble cité, et est cite d’archeve scque et siége royal, et la plus puissant 
de tout le royaume de Secille et la maistresse; ja soit que aucun dient que la cité 
de Messane‘ si vault mieulz, ou au mains ° est elle accomparagie a ycelle en habon- 
dance de moult de maniéres de espices et de richesce de chieees. Et le roy de 
France s'en alla par terre aveuques une partie de !ost, et fu receu de ceulz de la 

E cité a grant honneur et a grant leesce; et l autre partie de l’ost allerent 1a és neiz 
a nage, et furent portez de bon vent par Ja mer juques au port de la cite. 


tix. Du voiage du roy et de lost, et de la fortune de la royne de Navarre ; 
et comment Guy de Montfort tua Henri. filz du conte Ricart, frere du roy d'Engleterre. 


Adont® Phelippe °, le roy de France, demena le cours du temps en la cité de 
r Pannorme aussi comme par xy jours, et adonques prist il les reliques de son pére, 
de son frére Jehan Tristan, conte de Nevers, et du noble roy de Navarre Thybaut; 
et emprist son voyage de Ia a venir sent en la cité de Nicossie; et passa oultre, et 
vint en la cité de Messanne, et sejourna illuec par aucuns jours. Et puis passa a 
nage oultre l'eau de Messanne, qui est nomme le Far, et ne passa pas tout droit 
G parmi le royaume de Sicile, mais entra en la terre de Calabre et passa oultre par 
la fin de celle contrée; et vint droit a la cité de Monteillon, et puis sen alla de la 
a Nuefchastel, et a la cité de Martreneuse ‘, et demoura en chascune au mains par 
espace de une nuit. Et dont sen vint a la cité de Cachineuse , et l'endemain 
recommenca son erre aveques son ost, comme celi qui ne savoit pas la mauvaise 
H fortune qui tantost estoit a avenir, et tourna le dos a la contrée de Calabre, et 
entra el tres plenteureux pays de Puille. Mais ° que il issist de celle contrée, il 
avint que‘ la noble royne de Navarra, Ysabel, qui estoit grosse d’enfant et prez de 
terme, chéi de son cheval a terre soudainement, dont ce fu moult grant doleur; 
et fu portée en la cité de Chacineuse '’, et mourut assez tost aprez; et c'est le fil que 
s il dit que Atropos coupa de sa quelongne. Et la mort dicelle troubla moult tres 
forment meesmement le roy et puis tout lost. 
Et la premiere cité de Puille ow il fu et vint premiérement ot non Foges '', la 
seconde a a non Troges, et la tierce Bonivent. Et aprez il entra en terre de Labour, 


Ms. Latesis. er par un t la seconde syllabe du nom francais, tout a!tere 
: Voy. eee p- 482 e. et 484 a. gu il soit. 
* Ms. Pannorie, ici et plus bas. ' On retroave plus loin mais que pour avant que. 
* Ms. Messanee. D'apres ce récit, la reine fit sa chute apres avoir quitté 
° Ms. main. Cosenza, et non, comms le dit G. de Nungis (t. XX, p. 484 
’ Ce premier alinéa est abrégé dans Guill. de Nangis b), avant d'y arnver. 
(t. XX, p. 484 a. b). Pour que Philippe III, apres avow quitté Cosenza, 
’ Monteleone, Nicastro et Martorano. Au liew de Mar- _sait entré en Pouille par Foggia, il faut sapposer qu'il se 
treneuse Jean da Vignay peut avoir ecrit Martrenense 4 soit embarque , qu'il att traverse le golfe de Tarente et suivi 
cause du latin Martrenensem urbem. les cotes jusgu’ad an port voisin de Foggia, d'ou il aura ga- 
* Le ms. porte Cathineuse, et plus das Chalineuse; qné Troja et Bénévent. G. de Nangis ne nomme pas ces 
mais le ¢ et le t s’y trouvent souvent confondus, et, comme itions, nun plus que celles de Capoue, de San Germano et 


il s'agit ici de Cosenza, il n'est guere possible de commen- ‘ie Ceperana 





£, 3 
tol, 299. 








239 b. 


b 





nN 
259 ¢. 


86 CHRONIQUE DE PRIMAT, 


et sen vint par la cité de Capuenne, et puis par Saint Germain I'Aguillier, et s'en 
alla en la contrée de Campennie, et passa au pont de Cypran, et par une autre cité 
qui est dicte en francois Ferentin. Et sen alla 4 la trés noble cité de Romme de 
ancienneté de jadis'; et la demoura par lespasse d'aucuns jours, et visita les 
Apostres honnourablement; et vint 4 Viterbe, 1a ot la court du pappe estoit en ce 
temps sanz chief. Car les cardonnaux estoient 4 descort, mais par le potestat de 
la cité il estoient tenus en un palais enfermez et enclos pour eslire le souvrain 
evesque. Et dont le roy entra en ce palais et les visita, et baisa chascun d’yceulz 
du baisier de pais, et les amonnesta et proia que selonc Dieu il esleussent un 
pasteur convenable 4 gouverner l'Eglise. 

Mais” ayant la venue du roy estoit venu a court Henri, filz du conte Richart, « 
qui estoit frére de Henri le roy d'Engleterre, pour avoir, si comme il disoit, ag 
royaume d'Allemagne®, que son pére avoit poursis, Et quant Guy*de Montfort, filz 
du conte Symon de Montfort qui avoit esté occis en Engleterre par la subtillité 
et la malice de celi, sot que il estoit present el pays, si pourpensoit a tout son 
povoir et a toute Tentente de sa pensée en quel maniére il vengeroit contre li la 
mort de son pe re “, ja soit ce que il fussent conjoinz par affinité >a lignage si prez 
comme germainz. Et dont le fist ~ de Montfort espier tant que iI Je trouva en 
unne eglise de Saint Lorens prés® de son hostel; et donc le cuida meitre hors 
du millieu de ses gens, mais il ne pot. Et dont li donna premiérement un coup 
de coutel dedenz leglise, et aprez ce le tua hors des portes de leglise, ja soit ce 
que il reculoit quanques il povoit, et li prioit a jointes mainz que il eust merci 
de li; mais il le feri m1 coups ou III d'un coutel parmi les costez, et Poccist tout 
sus. Et dont i! fu avironné de la compaingniée que il avoit apparcillie 4 son ay de, 
et s'en parti tantost de la cité; et s'en alla au conte Rous de Tosquane, de qui 
il avoit espousée la fille. Et pour ce que il avoit fait la malefagon en la presence 
du roy de France, il encouru en l'yndignation et en la malevolence de Ii, et el 
jugement de l'Eglise de Romme. Et convint aprez que il se sousmeist a la ven- 
jance de l'Eglise pour ceste chose; car !'Eglise ordena que pour la paine de si 
grant malefacon il fust em prison en un trés fort chastel souz tras estroite garde, 
juques a certain temps de avoir misericorde °. Et se li chastellainz ne s'i fust 
consenti, li et ses gens, a ce que Guy de Montfort’ se fust descendu de la tres 
haute et forte tour a grant peril et 4 grant painne de soy, il eust esté occis par 
trayson en la tour par “la soubtilleté et par l'enging de Edouart, roy d'Engleterre, 
qui 1a avoit envoié ses genz pour ce faire. 

Et dont’, quant le roy de France et ses princes se furent partis de Viterbe, il 
entrérent tout droit en Tosquanne par Monteflascon, et passérent par Orbevicte, 
par Montebergue * et par Flourence, et entrérent en la cité de Plain’ de Lom- 
bardie, et passérent Bouloingne, Modene et Parme "°, et vindrent juques a Cre- 
moinne. Mais ceulz de celle cité, pour lonneur de si grant prince et pour sa 


magesté, li rendirent honte et deans car les varlés de ‘ chambre du roy et les . 


fourriers, ausquelz il apartient a procurer et atourner les hosteuls, avant que le 
roy venist, si avoient requis unne maison commune pour la personne du roy ; 
mais il furent escondis de leur requeste. Mais il se repentirent tantost de leur 
erreur, et sen vindrent 4 li en la maison des fréres Meneurs, et li requistrent 
humblement que il li feissent avant toute ceuvre sattisfation de tel injure, et que 
il appaisast son cuer envers eulz; mais ainsi ne autrement il ne leur voult onques 
ottroier, ja soit ce que il fainsist moult de choses souz dissimulation. Et l’endemain, 
ceulz de Melen, qui attendoient la venue du roy a grant leesce, li vindrent a l’en- 


' G. de Nangis a reproduit la fin de cet alinéa (t. XX, * Ces deux noms, qui désiqnent certainement Orvieto et 
p- 484 b). Monte Varchi, devraient peut-éire se lire Orbeviete et 

* Voy. pour cet alinda, t. XX, p. 484 ¢. d. Montevergue. 

* Ms. d'Engleterre. * Jean da Vignay n'a pas compris les mots in planum 

' G. de Nangis a omis la fin de la phrase. Lombardie subintrarunt, qui devaient se traduire par 

* Nous suppléons pres. entrérent é3 plaines de Lombardie. 

* La phrase suivante manque dans G. de Nangqis. '° Ms. Modre et Parvire; G. de Nangis, Modram et 

” Voy. pour cet alinéa notre tome XX, p. 484 e — Parmam : c'est sans doute une abréviation qui aura con- 
486 ce. duit a lire Modram au liew de Modenam. 


A 


B 


_ 
iP 


ees 
= 


ba P i ad 
Ey EAS eR ee ee ee 


1 a ale 
a ew ide 
Fat ea é 


SP 


ee: 


=v 
z 


a 





TRADUITE PAR JEAN DU VIGNAY. 87 


a contre juques vers Cremoinne, et le menérent honnourablement en leur' cite, 
juques au pales royal, et li firent present de * xm destriers noblement* couvers 
et atournez de cointe harnois; et le prioient que il les receust en aliance d amour, 
et que il li pleust z a estre fait leur seigneur, et receust eulz et leur cité en sa garde. 
Mais le roy, qui congnut bien Founcer et la cour|toi|sie que il li faisoient, si asdene 

sp a leur® rendre moult de graces pour lonneur et la bonne volenté que il li fai- 
soient; mais quant a la recoite de prendre les destriers * et de recevoir leur cité 
en sa seignourie, se voult il excuser” a eulz qui estoient en la presence de li par 
maistre Fouques de Loudun, homme tres bien enraisonné et trés biau pariier. 
lequel leur moustra pour quel cause le roy ne le vouloit faire, si que les sein- 

: gneurs de la ville s'en tindrent bien pour contens. Et done le roy sen parti a 
Fendemain. et les cytoiens le convoierent; et le marquis de Montferrat, qui est moult 
noble lonenene et moult puissant en ycelles parties, li vint a lencontre, et se 
obliga et offri a li moult honnourablement, et li promist li et ses choses a faire 
toute sa volenté et son plaisir. Et aprez ce. le roy sen vint a Verseilles®, et passa 

p oultre parmi la terre de Savoie; et sen alla a la cité de Susse, qui est prez des’ 
mons, et la demoura m1 jours, et reposa li et sa compaingnie. Et l'autre jour aprez, 
passa les mons de Mont Ceniz a grant travail, et au soir il se reposa prez des mons 
en une ville qui est appellée Launeboure *; et dont dessendi parmi les vaux de 
Morienne, et sen vint tout droit juques a Lyons sur le Rosne, en chevauchant 

g et continuant son voyage. Et aprez ce, il trespass a parmi la contrée de Bour- 
goingne,et sen vint parmi les citez de> Chalon et de Mascon, juquesa tant que il 
vint a 'abbeiée de Clugny. Et dont aprez ce, se parti de la contrée des Bourguein- 
gnons, et sen vint a Troyes tout droit parmi Champaingne; et entra en celle 
trés desirée contrée de France parmi- la ville qui est appellée Petit Paris °, ou il 

F vint a grant desir de cuer. Mais que’” il partist de Prouvins le Chastel, il fist en- 
sevelir le corps du tres honnourable Thibaut, roy de Navarre et conte de Cham- 
paingne, en un moustier nouvel fonde, elquel u une assemblée de fames religieuses 
de l’ordre des fréres Meneurs et '' servoit a Dieu. 


= 


Lx. Comment il entra en Paris, et le pueple et les processions li vindrent a l'encontre: 
G et comment les reliques de son pére furent mises au moustier Saint Denis 


Et si? comme il parvenissent a celle tres noble ville de Paris, qui recut celi qui 
venoit de si trés loingtaingnes parties , laque lle n'estoit pas moult — mais moult 
plainne de pleur et de tristesche; et il meismes aportoit aveuques li la matiere et 
la cause de leur tristesce. Et dont furent portez les colfres esquelz les corps des 

A trespassez'’ estoient, a leglise de la tres benoite Vierge Marie, a cierges et a tres 
granz luminaires, et passérent toute celle nuit en veillant; et ceulz du cuer chan- 
toient d'une part et dautre, et faisoient les obseques deuement. Et au matin, le 
roy sen alla a celle trés noble abbeie de Saint Denis, et fist porter les colires des 
reliques de son pere et des autres trespassez devant li a grant procession de prelas, 
et a grant multitude de pueple qui |i vint a lencontre; et les religieux estoient 
touz ordenez* a procession. Et le couvent de la dite abbeiee vint encontre aussi 
comme prez d'une mille loing, en chapes. a cierges et a grant luminaire, et sar- 
resta et recut le corps du saint homme 4 grant reverence; et ainsi fu porte en 
chantant, 2 hymnes et a loenges a Dieu, juques au lieu de sa sepulture. Et les 
K moingnes et les compaingnies aes autres religieux les ensuioient, loant Jhesu Crist 
par chant celestiel, et rendoient graces et loen; ges a Dieu. 


_— 


Ms. leurs. ’ Petit-Paris, pres uy-le-Chatel, c” de Nangis 
* Nous sappléons de. Seine-et-Marne). @. de Nangts 4 omis cette station, li- 
. Ms. a li. mite de la Franc? roprement dite; i na pas non plas 
* Texte latin, super dextrariorum receptione reproduit la fin du chap 
* La fin de la phrase manque dans G. de Naags. ’ Nous avons signalé plas haat mais que poar avant 
* Ms. Marseilles. jue. 

Ms. prez de. I faut sapprimer et oa sappleer an presiar w ey 

* Lanslebourg, ar. Saint-Jean-de-Maurienne Savoie . * Voy. poar ce premier alinea, t. AX. p. 486 « 


Cette station est omise par G. de Nangis. (. de Nanais énamere leurs noms. 





39 d. 








* shoe. 


» shod. 





que elle ne prist pas tant seulement en li ne en sa fame, mais prist en toute sa 


nécessaire & expliquer. 


88 CHRONIQUE DE PRIMAT, 


Et quant' il vindrent a leglise de Saint Denis, il trouvérent les portes de l’eglise a 
closes, pour ce que l'archevesque de Sens et l'evesque de Paris estoient presens; 
car les moinnes ne youloient pas que la franchise de leur ancienne exempcion fust 
corrompue, ne que ces 11 (de la juridiction desquelz leglise estoit exempte du 
tout en tout) entrassent aveuques ces autres prelas dedenz, si pour ceste chose 


eulz ou leurs successeurs il voulsissent aprez alleguier usage ne coustume. Et B 


avant que les portes de l'eglise fussent ouvertes, tant comme le roy et les barons 
estoient dehors, il convint que ces m prelas sen allassent dehors les meites du 
dyocése de leglise. 

Et en? la parfin, quant le servise des trespassez fu acompli et les messes furent 
sollempnelment celebrées, il mistrent en un tombel de pierre les reliques hon- ¢ 
nourables du roy derriére l'autel de la Sainte Trinité, delez le noble roy Loys, son 
xére, et son aieul Phelippe Auguste*. Et aprez ce, il signérent le tombel* d'iceli 
d'une merveilleuse tombe, de laquelle lentailleure estoit d’ceuvre d'or et d'argent, 
et lenoblirent de riche matiére faite et ordenée des meilleurs ceuvres excellente- 


ment* que les meilleurs ouvriers du monde firent, si comme I'en cuide, et si D 


comme il appert par dessus 4 touz°. Et adonques pristrent il le corps de messire 
Pierre, son chambellanc, qui avoit esté mort en celi pelerinage, et avoit esté 
aporté aveuques li, et avoit esté homme de moult bonne vie, si comme [en dit; et 
tout aussi comme il avoit acoustumé A couchier aus piez du saint homme, il lé 


mistrent 4 lonny de la terre egaument en un simple tombel. Et aprez, mistrent en E 


sepulture le corps de la noble royne Ysabel et de Jehan Tristan, conte de Nevers, 


en un lieu separé des autres par un petit espasse, el destre costé, et les mistrent 
en 11 tombiaux joinz l'un a [autre. 


Et° vraiement je ne pense pas a delaissier que je ne die du trespassement Al- 


fons, noble conte de Poitiers et de Thoulouse, et de sa bonne fin. Car si comme il F 


retournoit de ce voiage, et le pelerinage diceli non parfait, il sen venoit arriére 
aveuques le roy et ses autres barons en France, il avint que il et sa fame et sa 
noble mesniée vindrent és parties de Tosquenne, et tournérent 4 un chastel qui 
est appelez Cornet; et la senti il premiérement sa maladie, laquelle enforca tant 


mesniée et hommes et fames, si que a painne y avoit il nul de toute la mesniée 
qui peussent administrer les necessaires aus malades qui se gesoient. Et quant le 
conte vit que le jour de son trespassement approuchoit, il ordena son testament, et 
eslut sa sepulture en l'eglise du benoit saint Denis avec ses parenz’; et pour faire 


chascun an son aniversaire’ en celle eglise, il donna rentes souffisanz a ce. Et ses 1 


familiaires emportérent le corps de li a la dicte eglise pour estre enseveli, un poy 
de temps aprez ce que le roy ot esté mis en sepultare. Et dont le corps de la con- 
tesse sa fame, laquelle estoit trespassée aussi comme en ce meismes temps, fu mis 


en sepulture honnourablement en une abbeiée de nonnainz qui a 4 non Gercy, 
que elle avoit fondée el pays de Meleun, emprez l'abbeiée d’Yerre. J 


uxt. Du couronnement de celi roy fait par l'evesque de Soissons. 


Et ces* choses ainsi acomplies furent en l'an de Notre Seigneur mil cc. et Lxx1, en- 


viron la Penthecouste. Et dont, en la feste de ! Assumption ensuivant, celi Phelippe 


fu couronné en roy a lacité de Rains, en l'eglise de la benoite Vierge Marie, et enoint 


dicelle saincte onction qui fu jadis envoiée du cicl por enoindre les roys de France, k 


par la main de l’evesque de Soissons; car en ce temps le siége de l'archevesque 
vaquoit. Et la furent presens les barons du royaume en plusieurs nobles vestemens 
et en plusieurs cointises a muer, et en merveilleux appareil. Et Macy, abbé de Saint- 


' Voy. t. XX, p. 486 e. * Le sens, dénaturé par le traducteur, est que cette 
* Voy. t. XX, p. 486 a. @uvre surpasse toutes celles qui ont élé faites depuis le 
* Ms. Philippe Augustien de Romme; il y a la une —_ commencement du monde. 

faute de copie qai nous paratt difficile et en méme temps peu * Voy. t. XX, p. 486 b. c. 


’ Ms. universaire. 


* Ms. le son tombel. * Voy. t. XX, p. 488 c. d. 


G 


cs See 








Le ESS 





EE PORE 


A 


~~ 


= 


— 


TRADUITE PAR JEAN DU VIGNAY. 89 


Denis en France, si' vint 1a qui aporta le ceptre et Joieuse, l'espée de Charles le 
Grant, et le vestement royal pour couronner celi roy; et si furent 1a plusieurs 
princes et de plusieurs et diverses nascions, qui estoient !a assemblez de toutes 
pars. Et pource que dés le temps Charles le Grant, les rois de France ont acous- 
tumé que celle espée Joyeuse* soit tenue et portée devant eulz en celi jour de 
leur soushaucement, tant comme [office de leur couronnement est celebré, et ce 
font il en la remembrance de celi trés noble et trés victoriant prince Charles le 
Grant, et doit estre tenue et portée devant le roy d'un de plus nobles barons; et 
pour ce fu elle bailliée ce jour a porter au trés noble prince Robert, conte d’ Artois, 
cousin germain du roy, par trés grant honneur; et fu ordené a ce faire. Et 
dont fist le roy les seremens de garder l'estat du royaume et des eglises selonc les 
anciennes coustumes. Et quant les sollempnitez des messes furent dites, les ba- 
rons et le pueple se assemblérent au disner; et toute Ja cité trepoit de joie, et 
maintint tout ce jour en joie et en leesce; et au soir moult de precieux vestemens 
furent donnez des barons aus menestrex. Et l’endemain le roy donna congié aus 
barons, et sen vint premiérement visiter le Vermendois’, et repaira en France, 
et vint tout droit rendre graces au benoit saint Denis. 


Lx. Comment le roy Phelippe de France mena son ost sur le conte de Fois. 


L’année ‘ ensuivant, le roy de France mena son ost sur le conte de Fois?; et la 
cause de ceste contencion fu telle pour ce que le.conte d Armignac? et un noble 
chastellain, Guerart de Cassebonne par non, estoient a contens ensemble et 
avoient deffié l'un l'autre, si que le contens d'entre eulz crut petit a petit. Si avint 
entretant que le conte passa 4 gent d’armes prez du chastel de celi Guerart, et 
quant celi chastelain s'apercut, il se eschaufla* forment en son courage, pour ce 
que il li fu avis que ses anemis le faisoient par despit. Il issit hors de son chastel 


‘ aveuques aucun poy de ses genz, et aucuns I ensuioient petit et petit; et dont sui le 


conte, et feri tout le premier que il encontra du coup d'une lance, que il loccist 
(et ce estoit le frere du conte), et par l'ayde de ses gens il enchasea le conte et sa 
gent. Et dont le conte desirra vengier la mort de son frére et la honte de sa con- 
fusion; si alla aus plus poissans de son lignage, desquelz le conte de Fois estoit 
le principal, et assembla aussi comme un grant ost pour destruire Guerart et son 
chastel du tout en tout. Et quant celui Guerart le sot, et apercut moult bien que 
il n’estoit pas pareil de yceulz, et que il ne porroit pas contrarier a si grant li- 
gnage, si sen vint en sauve garde, et se mist souz la protection des elles du roy 
de France; et vint a ses gens et a ses baillifz quien ces parties gardoient la terre 
de par le roy, et se commist a eulz, et bailla a estre justicié d’eulz a leur volenté 
et selonc raison. 

Et° pour ce que son propre chastel (ce li estoit avis) estoit moinz convenable a la 
desfense de li et de ses gens, il se transporta en un chastel du roy aussi comme pri- 
sonnier, li et sa fame et ses filz; et cuida bien que ses anemis ne l’osassent prendre 
ne pourforcier el prejudice du roy. Mais le conte de Fois et ses ensuians n’orent 
pas poour ne vergoingne de enfraindre et de pourforcier la terre du roy, més pris- 
trent’ Je chastel a si grant force que il froissiérent les murs; et tant par la frois- 
seure des murs‘ comme par la porte il entrérent ens, et tuérent aucuns de la 
mesniée de Guerart. Et si comme il queroient Guerart par le chastel pour li oc- 
cire, il se issi et se coula hors du chastel secrétement, et ainsi eschappa des mainz 
de ses anemis. 

Et la* nouveleté de ce fait ne pot estre longuement celée au roy; dont il ot si 
grant despit en son courage que il en fu’ forment eschaufé et moult plain de 


' Ms. ci. * Ms. Heignaut au liew de Armignac. Il s'agit de 
* Les deux phrases suivantes manquent dans Guillaume —_ Géraud V, comte d’ Armagnac. 

de Nangis. * Voy. t. XX, p. dgod. e. 
* G.de Nangis raconie que le roi vint a Arras, et décrit ’ Ms. pristre. 

accueil qu’il y recut. * Voy. t. XX, p. 4go e et 492 a. b. 


* Voy. t. XX, p- 4go c. d. * Nous suppléons fu. 


TOME XXlil. 





12 





* fol. a4. 


» Roger 


Bernard Ht 


ahi b. 





ahi d. 


» fol. 242. 


90 CHRONIQUE DE PRIMAT, 


grant ire; meesmement pour ce que el commencement de son gouvernement telz a 


genz, qui n’estoient de nulle comparoison au regart des roys de France’, li avoient 
fait tel et si grant injure comme de avoir rompu son chastel pour tuer et murdrir 
ses prisonniers. Et donc commanda assembler si grant ost que il souffisist moult 
bien 4 convaincre moult de nassions estranges; et ainsi entra en la terre du conte 


avec sa force, et prist et desroba et tua tout quanque li et sa force pourent ravir. B 


Mais pour le peril des voies et pour le destourbier des montaingnes, qui sont tres 
hautes, l’ost de France n’alla pas juques au chastel de Fois, pour ce que il ne 
povoit estre assegié de plus prez pour les montaingnes qui estoient contraires. 
L’ost de France si se mist el plus prouchain lieu du chastel que il pot, c'est assa- 


voir delez unne ville qui est appellée en francois Paumiers; et 1a commanda le ¢ 


roy fichier les tentes. Et le conte de Fois aveuques ses Albigois si avoit pris gar- 
nisons, et se estoit mis en la force de son chastel; et li estoit avis que il ne por- 
roit estre pris ne vaincu pour les montaingnes qui estoient* encontre, et se fioit 
en la closture des portes et és tours et és deflenses, et en ses autres instrumens; et 


se ordena le miex que il pot a sa delflense dedenz les murs. D 


Mais” si comme nous avons dit, quant le roy et son ost virent que il ne por- 
roient aler ne apreuchier plus prez du chastel, il envoia aucuns de ceulz de Tost 
pour couper les piez des montaingnes’, a piquois, a béches et 4 heues, et a autres 
instrumens; ct feroient voie convenable pour les chevauchevrs. Et quant il orent 


commencié celle euvre a faire, et les ouvriers de celle ceuvre eussent ja, par leur E 


labeur continué, coupé le pié de la montaingne, si et en ich maniére que par la 
voie que il avoient faite l’ost povoit avoir avenue au chasteRet a pid et a cheval, 
tout plainnement; pour laquel chose le conte se doubta et senti bien que le cou- 
rage du roy se tendroit en son ferme propos. Et dont premié¢rement appella il 


ses gens a conseil, qui li conseilliérent le plus pourfitable; car il supplia au roy F 


humblement par ses messages que il atrempast en pitié son ire envers li, et es- 
pargnast a li qui requerroit pardon de ses mesfais, et il mettroit son corps et 
toute sa terre 4 ordener du tout au plaisir et a la volonté du roy. Laquelle chose 
il fist, car il vint devant le roy en requerant pardon humblement; et le roy, qui 


nestoit pas encore hors de son ire, pour ce que eeli avoit troublé tout le royaume G 


de France, mais le regut a tres grant despit, et le fist tantost meittre en liens et? 
mener en un tres fort chastel, qui est appellé Biauquesne, en destroite chartre, 
et le tint em prison un an. Et appropria a sa seignourie le chastel de Fois et 
tous les autres fors chastiaux de la conte. 


Et dont* le Gascoing des Biars, duquel le conte avoit espousé la fille, si estoit 1 


souspeconneux vers le roy, pour ce que il s’estoit consenti el fait du conte, et pour 
ce que il li avoit donné conseil et aide; et pour ce doubta il que Tire du roy ne re- 
tournast sus li et sus sa terre, si que en tous les lieux ot il povoit avoir accors” 
au roy, fustel palés quant il y estoit, fust en chevauchant, il se agenoilloit devant 
li, et le deprioit 4 genoulz et a jointes mains que il ne fust pas souspeconné sanz | 
cause ne encusé enyers sa royal Magesté de ceste felonnie, et promettoit a pur- 
gier soy de ce fait a l’escu et a la lance, ou en quelque maniére les pers du pa-. 
lais jugeroient par leur sentence. Lequel, deproiant en tel estat le roy °, pout a 
painne empetrer en la parfin, par la priére et a la requeste d’aucuns nobles, que 


lire du roy fust apaisie et que il li fust pardonné. k 


Et aprez’ ce que l'année fu passée, le conte fu mis hors de prison, et conversa 
aucun poy el palés par devers le roy; et fist tant ou par bon conseil ou par 
mauvais, que il ot si grant grace que les rentes de sa conté li furent restablies; et 
furent toutesfois retenus les chastiaux et les forteresces. Et fu fait nouvel connes- 


' Le texte latin de G. de Nangis porte nullius opera- le Hardi, mais reproduit dans la Chronique, t. XX, 


tionis (au liew de comparationis) in respectu baronum p- 564 d. 

(aa liew de regum) Francie. * Ce mot ne figure pas dans les glossaires avec le sens 
* Voy. t. XX, p. 4g2 b. c. d'accés qu'il a ict. Cf p. 73 e. et g7 F. g. 
* Ms. aucun..... montaingne. * Ms. le noble. 


? 


* Alinda omis par G. de Nangis dans la Vie de Philippe 


Voy. t. XX, p. 4g2 c. 





syle) 





iiSes: 


A 


B 


D 


_ 








TRADUITE PAR JEAN DU VIGNAY. 91 


table’, et bailloit gardes et maistres en armes por hanter les tournoiemens. Et au 
dareonion aussi comme s'il eust toute parfaite la penitence de son fait, toute la 
terre et “a chastiaux li* furent rendus. 


tx. Du concile celebré 4 Lyons par pappe Gringoire, et du mariage du roy 
a la suer du duc de Breiban. 


En lan? de Nostre Seigneur qui fu lan mil cc. Lxxim, general concile fu fait 
et celebré a Lyons sus le Rosne par Gringoire pappe le disiéme; ne l’en ne se 
recorde point que onques autrefois nul si grant concille ne si general fust celebré 
en nulle partie. Et ace concille envoia !Eglise d Orient, cest assavoir ceulz de 
Gréce, plusieurs des prelas de la terre comme messages sollempnez, si comme il 
disoient, et prometoient que du tout en tout Sores en avant il obéiroient a 
I'Eglise sainte de Romme et comme 4 vraie mere catholique, c'est assavoir sur tous 
les articles de la foy. Et avant celi concille il n'avoient point la Credo des apostres, ne 
ne créoient point que le Saint Esperit procedast egaument du Pere et du Filz, ne 
n'avoient point Quiconque vult°. Et en celi concille il recurent ces choses, et pro- 
mistrent fermement que toute I'Eglise d Orient ensuivroit et tendroit d’ores en avant 
toutes ces choses et ce saint enseingnement. Mais aucuns:furent qui crurent 
mieux que paour * les eust plus contrainz de venir a celi concille, que ne fist la 
devote amour de tenir ces sains enseingnemens. Et il avoient oy, cest assavoir 
ceulz d Orient, que un trés noble concile seroit celebré en l' Eglise d'Occident sus 
reformer les articles de la foy, et pour savoir se aucune unin non deue et desor- 
denée estoit avenue en aucun lieu; et si se’ doubtoient que le pappe par aven- 
ture ne envoilast a eulz lesfors des vrais catholiques, pour vengier le descort que 
il faisoient sus les devant diz articles; mais quel chose que il en aient fait aprez, 
toutesfois le promistrent il a faire par toute !Eglise d Orient. Et a celi concille 
vindrent les messages des Tartariens, et a leur requeste il furent illueques bap- 
tiziez en sains Seas mais Dieu scet bien a quel intencion il le firent. 

L’aneée ensuiant*, le roy Phelippe espousa fame tres noble pucelle Marie, suer du 
duc de Breiban, environ la feste de | Assumption Nostre Dame, au bois de Vicennes; 
et en lance ensuiant, el jour de !Assumpcion Nostre Dame Vierge Marie’, il la 
fist couronner sollempnelment a Paris en la presence a bien de touz les nobles 
hommes du royaume de France. 


txt. La mort Ferrant d'Espaingne, et comment son pere, le roi*® d'Espaingne, 
- soustraist le rovaume a ses neveus. 


I] avint’ environ celi temps, es parties de Espaingne, que Ferrant, ainsné filz du 
roy de Castele, trespassa; lequel Ferrant avoit espousee a fame madame Blanche, 
fille de noble memoire Loys, roy de France, des le temps que il vivoit; et se il 
eust seurvesqu son pére, il n'est pas doubte que le royaume d Espaingne ne li apar- 
tenist par droit heritage. Et celi Ferrant, quant il fu mort, delaissa de celle dame 
1 enfans de moult noble biauté (et encore estoient moult j jones), dont lun estoit 
appellez* Alfons et le secont Ferrant; et estoient hoirs du royaume de Espaingne, 
se la tricherie et la trés mauvaise cruauté de leur aieul ne leur eust empeeschie. 
Car il ne voloit pas que l'ainsne succedast aprez li el royaume, et alliegoit au 
contraire que la coustume du pais estoit telle, comment que il savoit bios le 
contraire; que entre li et Loys, roy de France, el temps que il vivoit, el con- 
trauct de mariage la condicion des convenances avoit este telle que nulie succes- 


* Qu plaist nouveau chevalier (ipsum novum mili- * Ms. pouoir. 

tem faceret). ’ G. de Nangis decrit longuement cetie cérémonie , et en 
* G. de Nangis a puisé a@ une autre source ce gu’il dit fixe la date a la Saint-Jean, 24 jain 1275. 

du concile de Lyon. * Nous retablissons les mots le roi d’apres la table des 
* Ce sont les premiers mots da symbole qui se chante le chapitres. 


dimanche a@ prime : Quicumque vult salvus esse. 


” Voy. t. XX, p. 496 e et 498 a. 








242b 


. 1273- 


242 d, 





* fol. 943 


43d 





92 ; CHRONIQUE DE PRIMAT, 


sion de fraternité el temps avenir n’empeescheroit que le premier né des 11 enfans 
ne pourseist le royaume d'Espaingne sanz prejudice. 

Et pour’ ce que par son grant malice il fust veu oster du tout le droit de 
l'enfant, il fist son autre filz secont prendre les hommages des barons de Es- 
paingne, et len revesti; et aussi comme se il se vousist retraire de la cure et du 
gouvernement du royaume, comme celi qui estoit ja corrumpu de paralisie, mist 
coli filz secont en possession d'une partie du royaume; et ainsi osta a force a ses 
neveux, filz de son filz ainsné, le droit que il avoient el royaume. Ne il ne assigna 
4 madame Blanche, mére des enfanz et suer du voy Phelippe de France, nelle 
rentes, ne pour douaire ne pour vivre. Et ainsi celle noble dame desconfortée 
par la mort de son mari, laquelle dame aournée de nobles meurs remaint en 
sainte veuveté entre les hahie mal gracieux de ceulz de Espaingne, et fu illuec 
moult desconfortée aveuques ses filz entre les crueix et horribles regars des Es- 
paingnox. Et pour ce, le roy de France Phelippe fu” mout couroucié et moult 
dolent en son cuer du desconfort de sa suer et du desheritement* de ses neveus; 
et donc enyoia il moult sollempnelment au roy d'Espaingne monseigneur Jehan, 
bouteillier de France, filz de noble homme Jehan, jadis roy de Savane, el 
cousin de l'un et l'autre roy, aveuques autres moult nobles hommes en sa com- 
paingnie, que il gardast pitié et droiture el douaire de sa suer, et en la succession 
du royaume de ses neveus, ou au mains que il la laissast retourner a li (li et ses 
enffans) sous sauf conduit, se ainsi estoit que il ne voulsist ottroier ce que il li re- £ 
queiroit et prioit. 

it donc ’, quant ce message ot esté fait et propose noblement devant ly, il le 
refusa a Seine du tout en tents mais il se consenti au derrenier en ce que il ren- 
voieroit madame Blanche a son frére, et retendroit les enfans aveuques li. Mais 
pour ce que les messages du roy de France entendirent la fraude de celi, el que 
il ne vouloit entendre aus priéres ne aus amonicions de leur seigneur en nulle 
maniére, si en orent moult grant despit, et en seurmontant la maniére de leur 
message, aucun petit se saletanes en plus grosses paroles; et il semblablement les 
dehoute par plus aigres responses. Et au desrenier, aprez tel contencion de pa- 
roles, les messages se partirent de li et en amenant madame Blanche, et laissi¢rent 
les enfans; mais aprez ce, le roy d’Espaingne not pas oublié leur despit, si manda 
secrétement par un message que il fussent detenus a un pas que il ne povoient 
eschiver. Mais le bouteillier sen doubta bien, qui congnoissoit moult bien le > 
malice de li, et en ot moult grant souspecon en son cuer; si contraint madame 
Blanche et toute sa compaingnie de aler hastivement et en tel maniére que de 
11 journées il ne faisoient que une, si que il furent au devant de celi message que 
le roy d'Espaingne envoioit pour eulz empeeschier ; et ainsi il endhiiebinent la 
force et la pooste de leurs anemis, et se mistrent el povoir du roy de France. Et 
dont le roy retint moult honnourablement sa suer, et la garda moult convenable- 
ment, sicomme il appartenoit, en sa sainte veuveté et en sa continence. 

Mais ‘ il furent aucuns barons des parties d’Espaingne qui considerérent bien 
la droiture ° que leur roy faisoit, si que lommage que il avoient fait au péere des 
enfans il gardoient a faire au premier né des filz. Pour laquelle cause le roy d'Es- 
paingne prist et appropria 4 soy toute leur terre et leurs chastiaux. Desquelz 
barons, lun qui avoit non Jehan Dognes®, qui sen vint au roy de France, et li 
promist en loyauté que se il voloit aler encoutre le roy de Espaingne, que il li 
aideroit a tout son povoir. Et le roy de France, ja soit ce que il fust moult meu 
par grant ire contre le roy d Espaingne, si ne esmut il pas tantost son ost, mais 
ot conseil avec ses loialz amis, et souffri ceste chose juques a certain temps; ce 
fu juques a tant que il ot arriéres envoié messages en Espaingne, pour essaier se 
par aventure il porroit retraire le courage de celi de son mauvais propos par les 


Voy.t. XX, p. 4g8 b. e. * Il faudrait l'injustice, comme dans le latin (regis sui 
* Nous suppléons fu. injustitiam attendentes), ad moins que droiture ne se 
* Voy. t. AX, p. gS. d. e. prenne troniquement. 


* Voy. t. XX, p. 498 ¢€ et 500 a. * En latin, Nunnius. 





A 


B 


C 


D 


~ 


a 
t 








~ 


D 


- 


os 





TRADUITE PAR JEAN DU VIGNAY. 93 


secons messages, et se il le peust * amolier par ses amonnestemens aussi comme 
en li deproiant 4 faire raison et droiture a4 ses neveux et a sa suer. 


xv. Du mariage de Phelippe, premier filz du roy de France, et de la fille du roy de Navarre; 
et comment le roy prist le gouvernement de la terre 4 soy, et du gouverneur que il envoia en 
Navarre. 


Entretant' Henri, roy de Navarre et conte de Champaingne, mourut; lequel 
royaume li estoit venu de la succession de noble roy Thiebaut, son frere; et laissa 
une noble pucelle et encore enfant de sa fame la noble royne, suer de Robert, 
conte d Artois, et cousine germainne de Phelippe, roy de France: laquelle pucelle 
estoit hoir et successeure au dit roy en la dite conte et el royaume. Et vraiement, 
quant le roy Henry fu trespassé si comme nous vous avons dit, et la seignourie 
de si grant noblesce fu sanz gouvernement d’omme demourée en la main des 
Scenes, 5 si peust moult tost estre perilli¢e, se as priéres dicelle royne, Phelippe. 
roy de France, ne eust receu en foy le gouvernement de la ® terre comme tuteur et 
curateur de la dite fille, si que il mist reméde en ceste chose tant que la pucelle a la- 
quelle |a terre appartenoit par droit heritage, laquelle estoit encore jeune, fust venue 
a tel aage que elle peust venir a la seignourie de sa terre, et estre jointe par mariage 
heneusdome ‘nt a aucun noble prince. Et entretant le roy considera que la pucelle 
estoit nee de tres nobles parens et estoit descendue de royal ligniee de l'un coste 
et de l'autre, et que si noble seignourie |i appartenoit; si ouvra par le conseil et 
par la volente des nobles du palais qui li distrent que ce seroit honneste chose et 
pourfitable que elle fust donnee a son ainsne filz par mariage. Et ainsi fu il fait par 
dispensation de pappe; car ce estoit chose certainne que il sentre apparte noient 
el tiers degre d affinité de lignage, et estoient tous 11 dune meismes lignie. 

Et dont’ le roy, comme tuteur ou curateur de la fille et gouverneur de la mere, 


recut premierement en sa main la conte de — me et le rovaume de Na- 


varre; et, pour recevoir les hommages des barons et les feuetez des citez et des 
villes el non de Yoir, il envoia un loial chevalier et noble homme messire Huitace 
de Biaumarchais, le plus tost que il pot, es parties de celle terre. Et quant il fu 
entre el royaume de Navarre, il moustra les lettres du rov et reconcilia tous ceulz 
que il pot au roy. Et done vint il 4 Panpelune, et par sa subtillete mist dedenz 


Pamp velune el bourc, en tout le: plus fort lieu du chastel, sa gent et ses garnisons. 
Et doni commenca a user petit a petit d e la seignorie® en la personne du rov 
lequel Tavoit 1a envoié pour gouverneur *; et se commenca a percevoir sus les 


abusemens de la monnoie et d'autres aia comme de mauvez usage et dau- 
cunes mauvaises coustumes qui estoient contre le peuple commun et contre leur 
pourfit; et les eust ordenez et mis 4 point, si la trenesieuse testerie* des barons 
dou rovaume li eust souffert. 

Mais® les barons se commenciérent a c -omplaindre sov entre eulz, et 4 murmu- 
rer a courage trouble contre le gouverneur; et disoient que il ne deussent pas 
souffrir que les usages et les coustumes du pays que eulz et leur pere|s . tant comme 
il avoient vescu. les avoient tenues, fi issent ainsi le >-giere ment mueeés par un gou- 
verneur estrange. Et dont les barons allerent a li a P am pelt une pour parle rah 
de ceste chose: et le gouverneur et les barons se assembleérent ensemble en la 
maison des fréeres Meneurs hors de la cite, et orent moult de altercations de ca 
et de la sus les devant dites coustumes. Et quant il orent propose plusieurs rai- 
sons dune part et d’autre, les barons, qui sont coleriques de nature, furent es- 
meus par grant forsenerie contre le gouverneur, et furent si eschaufez contre li 
par grant rage, que il le vouloient illueques occire. Et quant il apercut avant ceste 





* 243 ¢ 





—— 


—- 


* ahd b. 


> ahh c. 


* 244 d. 


94 CHRONIQUE DE PRIMAT, 





chose, si comme il li apparoit trés clérement par signes evidens, il commenga a 4 


atremper les courages forsenez d'iceulz par telz responses juques a certain * temps, 
et dist que de ces choses de quoy contencion estoit il aroit conseil a ceulz qui en 
devoient plainnement savoir, et qu'il s'en enfourmeroit mieulz, et lendemain il 
retourneroit 4 eulz. Et ainsi eschapa des mainz a yceulz felons; et s'en alla hastive- 
ment, li et ses genz, ou bourc el chastel de la cité, et fist clorre les portes 
encontre les barons, et se garny en la meilleur maniére que il pot, se il le 
voulsissent assaillir. Et dont, quant il virent que il estoit ainsi eschappé de leurs 
mainz, il vindrent en la cité; et se joindrent aveuques les bourgois de la cité, et 
assegiérent le gouverneur et ses genz el chastel, et dreciérent les enginz. Et le 
gouverneur adont, li et ses serjanz et ses arbalestiers, ne se deffendirent point 
par mainz de force; més dreciérent dedenz le chastel les enginz et lef mangon- 
niaux, et se deflendirent forciblement de l’assaut de leurs anemis. Et aucune fois 
le gouverneur et ses genz issoient parmi une fausse posterne que il avoient faite és 
murs couvertement, et alloient assaillir leurs anemis et aus champs et a la ville, 
quant il véoient lieu et tamps; et les assailloient forciblement, etenvoioient man- 
gonniaux et autres maniéres d'instrumens contre les enginz des anemis. 


.xvt. Comment le roy Phelippe de France envoia secours en Navarre le conte d’Artois 
et Ymbert de Beaugeu. 


Et vraiement, quant le gouverneur vit que il ne se porroit pas longuement 
tenir contre tant d’anemis qui? l'avoient assegié, si envoia tanlost un message, et 
fist savoir au roy son peril et le peril de Ja terre. Et' dont le roy ot bricfment 
conseil, et envoia 1a le conte d’Artois et Ymbert, seigneur de Biaugieu, qui estoit 
connestable de France, et leur commanda que i! assemblassent grant effors de 
genz de la conté de Thoulouse, de la seneschaucie de Quarquassonne et de Biau- 
quaire; et que le plus tost que il porroient pourfitablement, il entrassent a force 
d'armes el royaume de Navarre pour secourre sa gent, et que il preissent aveuques 
eulz en leur aide 11 poissans hommes et nobles en leurs parties, et sages en fait 
d'armes, c'est assavoir le Gascoing des Biars et le conte de Fois’; lequel conte le 
roy avoit fait de nouvel son mareschal, et li avoit rendue sa terre de Fois, laquelle 
il tenoit en sa main pour son meflait et pour les injures que il avoit fait au roy, 
si comme nous vous avons dit par dessus. Et ces seigneurs, qui voloient acomplir 
le commandement du roy, si appellérent aveuques eulz les 1 devant diz nobles 
hommes et moult grant nombre de peuple de leur terres et des autres lieux de- 
vant dis, tanta cheval comme a pié; et assembleérent grant nombre de pueple, le- 
quel pueple povoit bien estre nombré a xx.m hommes d’armes. Et quant cel ost 
fu assemblé, il s'arresterent aucun pou en la terre au Gascoing de Biars’, juques 
4 tant que il se furent assemblez ensemble et conseilliez comment il pourroient 
aler en Navarre parmi les fortes entrées‘ de la terre. 

Et‘ entretant, un des princes des Navarrois se mist hors et s'osta du mauvais 


H 


propos des autres, et se tint de la partie du roy de France et de oir, qui estoit J 


sa droite dame, et li promist d’ore en avant servir la loyaument a tous jours 
mais. Et le nom de celi baron estoit Pierres Sanches, et estoit le plus puissant 
prince de tous ceulz de Navarre. Et pour ce que il avoit promis a obéir au roy de 
France, un autre prince puissant et noble, qui avoit 4 nom Garsies de Moravi’, 
qui estoit duc des adversaires du roy, occistrent celi Pierre comme traytre, li et 
v autres personnes, et le tuerent par nuit gesant en son lit. Et dont sa fame et 
ses parenz, qui vouloient en toutes maniéres vengier la mort de li, promistrent 
au gouverneur que se il voloit, il se enclorroient aveuques liel bourc ou el chastel 
de Panpelune contre les anemis, ou que se le roy vouloit, 11 estoient touz appa- 


' Voy. t. XX, p. 504 et 506 a. * Voy. t. XX, p. 506 b. 

* Le reste de la phrase manque dans G. de Nangis. * Garsias Almoravid. C'est a tort que G. de Nangis l'ap- 

° G. de Nangis ajoute in castello ipsius quod Mollans _ pelle dans son texte latin Garsias Morani, et dans son texte 
nuncupatur. francais Garse Morans. 


K 








- 


=~ 


_ 


= 


nm 





TRADUITE PAR JEAN DU VIGNAY. 95 


reilliez de delivyrer en tel maniére les pors et les entrées de Navarre que le roy et 
sa gent porroient franchement entrer et issir a leur voloir. 


Lxvii. Comment le secours vint 4 Pampelune, et comment ceulz qui tenoient le siége 
senfuirent quant le secours y vint. 


Donc' vint le conte d’Artois, qui se tenoit, si comme nous vous avons dit, a 
grant poosté de gens et de pié et de cheval, prés de l’entrée des pors; et dont out 
conseil ayeuques ses compaignons, et eschiverent les pors perilleux, et se 
tornerent d’autre partie, et passerent parmi la terre du roy d Arragon; et puis 

vindrent* a moult grant force parmi les montaingnes Pierreinnes, et entrérent 
el royaume de Navarre, et ainsi vindrent sanz nul empeeschement juques a Pan- 
pelune, et assegiérent la ville le jeudi® devant 1a Nativité de la benoite Vierge 
Marie. Et dudoun la cité estoit Garsies Moravi, qui, si comme nous vous avons 
dit, avoit occis Pierres Sanches; et y estoit Gonssaves, et moult d'autres princes 
des Navarrois, qui assailloient forment le gouverneur dedenz le chastel; et aussi 
se deffendoit il efforciement, li et les sienz, et faisoit souvent dommage a ces 
barons en plusieurs choses; et faisoit souvent tant que leurs assaux estoient wis 
et wagues’. Mais quant le gouverneur vit, li et ses gens, lost du roy avant que il 
venissent plus prez, si se doubtérent et cuidiérent que il* venissent dailleurs en 
layde et el confort de leurs anemis. Mais puis que il congnurent la baniére qui 
estoit en soie lingne, et estoit ennoblie de fleurs de lis de couleur dor, et estoit 
differente des uadues que le vent demenoit legié/re]}ment en deboutant par lair, il 
apercureut et sorent bien que secours leur estoit venu des parties de France. Et 
dont fu leur pouour* et leur tristeisce tournée en bonne esperance et en joie; et 
aussi avint il aus anemis tout au contraire, car si grant pouour les prist que il 
pensoient plus de fuir que de eulz combattre contre noz gens, ou au mainz de 
soy mucier se il povoient dedenz les murs de la cité. 

Et°® dont, quant la nuit fu venue, il commenciérent a mener les quaroles 
parmi la‘ cité; et chantoient a haute vois en faingnant que il avoient grant har- 
diesce en eulz, pour ce que il peussent decevoir ceulz du chastel et leur ost, 
tout aussi comme si leur venist de grant ardeur de desir de eulz combatre l'ende- 
main contre leurs anemis. Mais a mienuit, quant tout fu en obscurci et en tene- 
breux, il s'enfuireft laidement et les citoiens demourérent° en peril; et il s'alerent 
mucier ¢a et la par le royaume, chascun en son lieu, fors Garsies Moravi qui, 
tant pour la pouour et pour la force des amis et des parens Pierres Sanches que 
il avoit, si comme nous avons dit, tué en trayson, comme pour lost de France 
qui estoit venu, sen estoit’ au roy de Castelle, lequel, si comme [en disoit, 
estoit a vii lieues prez de lentrée du royaume de Navarre, cest assavoir a Saint 
Domin de la Chauciée*; et navoit pas aveuques li gramment de genz d'armes, 
ainz attendoit a oir la fin des choses, et se tenoit la, et avoit enyoieé des Catalans ° 
contre le gouverneur, et en l'aide de la cité. Et estoient ja tendus leurs trefz et 
leurs tentes a 1 lieues prez de Pampelune; mais quant il oirent que lost du roy 
de France estoit venu, il n’osérent onques aler oultre, mais sen retournerent tous 

vagans a celi qui 1a les avoit'" envoiez. 

Et" tantost, le matin ensuiant, le conte d’ Artois envoia le connestable et le gou- 
verneur vers ceulz de la cité parler a eulz, pour savoir que il voudroient Sains et 
il requistrent 4 grant instance que il les'* receussent en leur protection et en leur 
garde, et par la. grant paour que il avoient; il* sen estoient fuis a la grant eglise 
pa la benoite Vierge Marie, pour trouver 1a reméde ou de mort ou Testes onthe 


Voy.t. XX, p. 506 b. c * San Domingo de la Calzada (Vieille Castille); cette 
* La fin de Valinéa manque dans G. de Nangis. indication mangue dans G. de Nangis. 
* Ms. hi. * Ms. chastellainz; c'est une erreur du traducteur, qui 
* Ms. pouir. a pris Catalanos pour castellanos. 
* Voy. t. XX, p. 506 d. e. > Ms. avoient. 
* Ms. demourent. Voy. t. XX, p. 506 e. et 508 b 


” Il faut suppléer allé ou fui. 


* Nous sappléons les 








* fol. 245 


ae sept. 1276 


243 h. 


" #45 ce 


96 CHRONIQUE DE PRIMAT, 


tivez. Et si comme nos genz parloient encore 4 eulz', les genz de pié de nostre A 
ost estoient jA monté sus les murs de la cité aus deffenses, qui estoient toutes 
wides sanz deflendeurs, et entrérent dedens la ville si comme la convoitise de ro- 
ber les menoit, sanz ce que il leur feust? commande de nul; mais fu maugré les 
contes et les capitainnes, mais les refraingnoient quanque il povoient. Ne ceulz 
qui ce faisoient n’estoient de nulle value, ne il n’estajent point de la nascion de 
France, mais estoient de la terre de Thoulouse et de la conté de Fois, et de la 
terre au Gascoing des Biars et Albigois. Et si ne roberent pas tant seulement la 
cité de granz despoulles, mais firent pis : car tout aussi comme se ce fussent 
Sarrazins ou anemis de la foy, il occioient cruelment hommes et fames. Et en- 
core, ce qui estoit trés grant mauvaistié, il prenoient et pourgesoient a force et 
vierges et autres. Et pour acomplir leur grant mauvestié, il geterent leurs mainz 
escommeniées en la thombe du noble roy Thybaut®, qui gesoit en l’eglise de la be- 
noite Vierge Marie, et en esrachiérent les platines de cuyvre dorées, car il cuidoient 
que ce fust or; et laissiérent le tombel du roy tout desrompu. Et quant il orent ce 
fait, le conte d’Artois et les autres nobles furent moult dolens; et donc le conte 
manda les chanoines de l’eglise et l'evesque, qui s’en estoient fuis par paour; et ot 
moult grant pitié d’elz*, et les restabli en leurs lieux et en leurs offices; et les conforta 
et conferma en grant seurté et en granz franchises; et aprez ce, il rendi a ceulz de 
la cité quanque il pot avoir de la proie que les mainz escommeniées avoient ravies. 

Et“ entretant le roy de Castelle manda au conte d'Artois comme a son trés 
chicr cousin, par moult de priéres, que tl parleroit moult volentiers a li amiable- 
ment; et que ilallast seurement parler a li en sa propre garde et en son sauf con- 
duit. Mais le conte respondi seurement que il ne le devoit pas faire sanz le conseil 
du roy de France; meesmement comme ces 11 rois estoient anemis lun de l'autre, 
car le roy de France adonques se esforcoit contre li en Espaingne mortelment a 
grant eflors. Et quant le roy de France ot consentu au conte de aler parler au 
roy (car il n’avoit nulle souspecon de li), le conte mut a aler y el propre conduit 
du roy, et fu receu moult honnourablement, si comme il appartenoit. Et done 
parlérent moult de paroles ensemble; et au desrenier il ly proia que il labourast 
en toute maniére a ordener la pais de li et du roy de France °. Et quant il li ot 
acordé, le roy le contraint a faire li serement de la pais faire, et encore voult il 
plus que il fust obligié par ses propres lettres a ce faire. Et ainsi le conte prist 
congié, et li dist adieu, et s'en retourna a ses genz 4 Pampelune. Et quant Pam- 
pelune ot esté ainsi prise, il prist toutes les citez et les forteresces, exceptez vit 
chastiaux, et prist et mist en chartre touz les adversaires du roy que il pot trouver 
és chastiaux et és forteresces. Et > ainsi la terre se tint 4 pais et se tut devant li, et 
touz les® complices du descort du roy furent chasciez ou pris. 

Et’ dont ot il conseil avec les greigneurs de ses genz que il appartenoit a faire 
de la cité de Pampelune et de ceulz qu'il avoient pris, et savoir se il laisseroit les 
choses en tel estat et retourneroit en France, ou demoureroit encore illec pour 
les cas de fortune qui povoient avenir. Et ie conseil des greigneurs se consenti 
en ce que il prendroit avant les seremens de loiaulté des chevaliers et des amis 
de Pierres Sanches, de tenir et garder feueté au roy; et allieroit a soy paisiblement 
les citez et les bonnes villes, et si laisseroit au gouverneur une partie de la che- 
valerie; et dont porroit plus seurement retourner en France. Et ainsi fu fait 
comme le conseil l’avoit ordené. 


' Le copiste avuit ensuite écrit pour savoir que il voul- * La finde Valinéa differe dans G. de Nangis, qui parle 
droient faire ; mais ces mots sont rayés. ici de soupgons coneus pur le conte d’ Artois au sujet de pré- 
* Nous suppléons feust. tendues intelligences existant entre le roi de Castille et Pierre 
* C’est-d-dire de Thibaud I*; mais G. de Nangis nomme de Broce. 
Henri, fils de Thibaud I". ® Ms. ses. 
* Voy. t. XX, p. 508 c. d. ” Voy. t. XX, p. 508 e. 





TRADUITE PAR JEAN DU VIGNAY. 


a xxviat. Comment le roy de France fist deffier le roy d’Espaingne, et assembla son ost contre li; 
et comment le roy d’Espaingne le fist aussi deffier par ses messages. 


Entretant ' le roy de France n’oublia pas la haingne que il avoit conceue contre 
le roy d'Espaingne, mais* avoit trés grant despit que il li avoit ainsi envoié sa 
suer et osté li ses enfans; si envoia messages a li de rechief sus ceste meismes 

B cause. Et vraiement, ne ainsi ne autrement, celi secont Pharaon endurci mauvai- 
sement en son mauvais pourpos ne voult oncues respondre paroles qui fussent 
convenables a pais ne 4 concorde. Pour laquelle chose les messages virent que il 
ne povoient riens pourfiter en leur legation; si le desfiérent du commandement 
du roy de France, leur seigneur, et dont sen vindrent hastivement en France 

¢ pour raporter toutes ces choses. 

Et® dont le roy assembla son ost de toutes les provinces de France, et 1a vint 
si grant multitude de nobles hommes, pour ce que il avoit esmeu toute la puis- 
sance du royaume; car la puissance des chevaliers venoit de toutes pars sanz 
nombre, si que il estoit avis que elle monteplioit aussi comme la gravelle de la 

p mer. Et il ne assembla pas tant seulement? la chevalerie qui estoit moult noble, 
mais assembla a sa requeste dus et contes des regions prouchaines entour, et 
assembla son ost; c'est assavoir le duc de Bourgoingne qui y estoit tenu de droit, 
le duc de Breiban, le conte de Juiliers, le conte de Bar, et autres puissanz hommes* 
qui de leur seule grace li venoient aidier. Mais, si comme il est de coustume 

E anciennement aus rois de France, il alla visiler premi¢rement son patron le be- 
noit saint Denis et ses compaingnons, ct fu chantée la messe des Martirs en leur 
presence de l’onnourable pére labbé> Macy; et la baniére qui est dite en France 
l'Oriflambe fu benesquie de l'abbé, et le roy la recut de sa main. Et ainsi le roy 
sen alla par la cité d'Orliens, et passa la conté de Bourges et la terre de Poitou, et 

r se hasta de aler vers les contrées de Espaingne aveuques merveilleus ost sanz 
nombre qui le suivoit. 

Mais® entretant comme il alloit 14, v chevaliers® envoiez en messages par le 
roy de Espaingne vindrent la, qui furent aussi comme par vu jours en lost sans 
que il peussent avoir accort 7a parler au roy ne avoir response de li sus les choses 

G contenues és lettres que il avoient aportées de par leur seigneur. Et en la parfin 
il orent accort au roy de parler, et commenciérent* a parler hautement et par grant 
orgueil, et a jangler; et deffierent le roy de France de par le roy d'Espaingne, leur 
seigneur, et distrent paroles aucun poy griefves, et le manecoient orgueilleuse- 
ment pour ce que il se voloit esdrecier contre leur seigneur. Et dont le roy leur 

H respondit molt sagement et par moult grant alrempance, et ne se vantoit en riens; 
mais dist que il entendoit, se il povoit, entrer el royaume de Navarre, et se il po- 
voit, il entendoit bien assaillir le royaume d’Espaingne. Et ceste chose ainsi faite, 
les messagiers s'en retournérent en leurs propres lieux. Et dés celle heure le roy 
fut forment esmeu, et par grant indignacion, pour ce que le roy de Castelle l’a- 

s voit detlié si orgueilleusement; et donc ordena par ferme propos entrer comme 
anemi mortel el royaume d’Espaingne, et dit que ce seroit honte et reprouche a 
li et * au royaume de France, se il ne vengoit ceste presumtion et ceste honte. 

Et° en la parfin il vint és derreniéres parties de son royaume prez des pors, 
en la terre au Gascoing des Biars, 4 une ville qui est appellée Sauveterre; et 1a 

k assembla son ost, qui estoit aussi comme sanz nombre; lequel, se il peust estre 
entré pourfitablement en Espaingne, len cuidoit bien que il deust sulfire a des- 
truire tout le royaume de Espaingne, ct 4 desconfire aveuques tout ce moult 
d'autres estranges nascions. Mais moult de destourbiers l'empeeschiérent, si que 


' Voy.t. XX, p. 502 e—5o4 a. 

* Voy. t. XX, p. 504 a. b. 

> G. de Nangis ajoute, de regno Francie. 

* G, de Nangis complete encore ici le sens en ajoutant , 
de regno Alemanniz. 


* Voy. t. XX, p. 904 b. c. 

* Le ms, répete v chevaliers. 

* Ms.quantque il pussent accort. 
* Us. commencier. 


* Voy. t. XX, p. 504. d. 
TOME XXIII. 


97 


* 246 d. 

























































» 246 «. 





—_— 


—— 


Se, 


* fol. 247. 


* 2h7 b. 


* Evesham. 


“ Snowdun, 


98 CHRONIQUE DE PRIMAT, 


il ne put passer oultre; car l’en avoit mauvaisement pourveu de blé, de fourment 
et de pastures pour bestes 4 soustenir si grant pueple; car avant que len com- 
mencast 4 entrer és pors ne és fortes montaignes, chevaux et hommes trouvoient 
poy de leurs neccessaires a vendre. Et avec tout ce, le peril de l'yver estoit ja prez, 
et moult de mesaises de pluies moistes et de vens menagoient le pueple; mais 
encore pour ce ja lost ne se fust arresté, se len peust avoir trouvé en aucuns 
lieux fourmens et viandes pour chevaux. Et dont le conseil pourveu et ordené 
oultre la volenté du roy et maugré sien', qui avoit trés ardant desir de entrer 
en Espaingne comment que ce fust, il convint retourner juques au temps de 
ver, que le temps fust convenable et que provisions fussent avant appareilliées 
plus sagement et plus pourfitablement. 

Et? si comme le roy de France tenoit encore son ferme propos de rassembler 
arriéres son ost pour revenir en Espaingne, le pappe* manda entretant a l'un et 
4 l'autre roy, sus painne de maudigon perpetuel, que sauf les raisons de l'un et 
de l'autre, il se assemblassent devant li pour faire pais ct accort au pourfit et a 
l'onneur de Dieu et de l'Eglise; et a ceste chose il envoia messages especiaulz les 
generaux menistres des fréres Preescheurs et des fréres Meneurs pour traictier de 
l'accort. Mais le despit croissoit tous jours entre les 11 rois; ja soit ce que celi de 
France estoit tous jours ohedicnt au souvrain pére, toutesfois n’en porent ces 
messages rienz mener aflin. 


txix. D'aucunes aventures d'yceli temps. 


Environ * celi temps, avint que si comme un clerc, noble homme Almauri de 
Montfort par nom, filz jadis de Symon, conte de Montfort, et de la noble contesse 
qui avoit esté suer de Henry, roy d'Engleterre, si menoit une seue suer par mer 
4 Louvelin, prince de Galles, pour espouser celle suer 4 fame; si que i! fu pris 
en la mer des genz Edouart, roy d’Angleterre. Et par le commandement de celi 
roy, il fu mis et retenu em prison par lonc temps en un fort chastel dessus la 
mer “, ja soit ce que il faisoit ceste chose contre le droit de nature, car il estoient 
nez de frére et de suer d'une part et d’autre, et estoient germainz et d'un parente. 
Mais il y avoit une autre cause pourquoy il le faisoit; car ja soit ce que il fussent 
cousins germainz, si estoient il en ce temps anemiz mortelz; car Edouart, avant 
que il fust soushauciez en roy, avoit occis leur pére en champ de” bataille delez 
une abbaiee qui est appellée Evresant*, cest assavoir Symon, conte de Montfort. 

Et un® poy de temps aprez ce que il orent esté em prison mis, Louvelin, prince 
de Gales, se parti de la seignourie au roy d’Engleterre, et se rebella eflorciéement 
encontre li, et garni une montaingne longue et haute qui a 4 non Zenaudone‘, 
laquelle estoit en la fin de ses terres. Et le roy assega celle montaingne el temps 
d'yver; et moult de ses gens perirent la, et les uns furent agraventez & terre de la 
hautesce de la montaingne, et les autres furent occis par les assaus que leurs ane- 
mis lor faisoient soudainnement; més en la parfin le roy le contraint tant que il 


retourna a sa seignouric, mais que tant comme il vivroit il useroit de la dignete . 


de la princée; mais combien que il eust hoir, l'auctorité de la princée ne dessen- 
droit® point aus hoirs aprez sa mort. Et adone li rendi il sa fame, que il avoit tenue 
em prison avec Almauri, son frére, et li fist espouser en sa presence. Mais pour ce 
que Almauri, son frére, estoit clerc, il le rendi aus prelas d'Engleterre; et ne le 
rendi pas en son non, mais ou non et en la volenté des prelas, car il ne sayoit 
cause 4 li tenir; mais encore le tint il moult longuement et par lonc temps em 
prison obscure sous l'ombre des prelas. 


' Cest-a-dire et 4 son mauvais gré. * La fin de Valinéa manque dans G. de Nangis. 
* Voy. t. XX, p. 514 b. * Voy. t. XX, p. 500d. e. 
* Voy. t. XX, p. 500 d. * Ms. dessendoit. 





A 


C 


~ 
“Fi 


K 














TRADUITE PAR JEAN DU VIGNAY. 


A Lxx. Encore des aventures qui avindrent 4 celi temps. 


En ' celi temps, c'est assavoir en l’an de Nostre Seigneur * mil cc. Lxxvi, pour 


ce que les Tartariens avoient contens aveic les Sarrazins des parties de Syrie, les 
messages d'iceulz Tartariens vindrent au roy, des derreniéres contrées d Orient; 
et vindrent au roy de France, et li apportoient un message, si comme il disoient, 
p contenant cest fourme : Que les seigneurs de Tartarie li mandoient que pour ce 
que il estoit croisié, se il advenoit que il proposast aler és parties de Syrie contre 
les Sarrazins, leur seigneur et sa gent du tout en tout li donroient conseil, confort 
et aide; et li prometoient a faire bonnement et loyaulment. Mais vraiement, se il 
estoient vrais et loyaulz ou espies, ce ne sai ge pas; car il n’estoient pas selonc 
¢ la langue de la nascion de Tartarie, mais estoient aussi comme de la seicte des 
Georgiens et crestiens*; laquelle nascion est du tout en tout obediente et subjecte 
aus Tartariens. Et quant il orent esté honnourablement receus du roy de France, 
il firent 4 Saint Denis la sollempnité de la Pasque, et dont sen partirent au con- 
oié du roy; et aprez ce, si comme len dit, au roy d'Engleterre allérent il, et 
p pour celle meisme cause. 

En* ce meismes temps, avint és parties d’ Orient que le soudant’ de Babi- 
loinne, qui avoit destruit Anthioche et fait tant de maux a la sainte Crestienté és 
parties doutremer, assembla trés grant ost sanz nombre en Turquie contre les 
Tartariens, et se combati a eulz; et la fu occise une moult grant partie de sa 

E gent; et fu illec mortelement navré de ses anemis. Et dont sen retourna a Da- 
mas; et un poy aprez yceli, mourant de double* mort, il fu deputé ct mis ¢s em- 
brasemens pardurables d'enfer, aveuques son Mahommeit. Et le filz* diceli suc- 
ceda aprez li en sa princée ; mais il ne la tint pas longuement a pais, pour ce que 
la greingneur partie de ses amiralz et les plus puissans firent conspiration contre 

F li et l'assegiérent en un trés fort chastel qui est emprez Babiloinne, et est appellé 
le Car*. Et les autres amiraux leur estoient contraires, et se tenoient de la partie 
du nouvel soudant, si que petit 4 petit si grant descort monta et crut entr'eulz 
que il s‘entr'occioient l'un l'autre communement en quelque lieu que il sentretrou- 
voient; et en la parfin fu celi nouvel soudant occis. 


G txxt. De la mort de Pierre de la Broce. 


En“ ces meismes jours, estoit un homme bas par lignage el palés du roy, et estoit 
appellez Pierres de la Broce par son nom, et estoit nez des parties de Tourainne. 
Et quant ycesti Pierres commenca premicrement a hanter la court el temps de 
debonnaire memoire du roy saint Loys, il conversoit és chambres royaulz por ce 

u que il servoit au saint roy de boistes de oingnemens, au reméde de une maladie 
que il avoit. Et quant le saint roy fu osté de cest monde et fu mis, si comme 
nous créons, és si¢ges de repos’, Phelipe, son filz, prist le royaume; lequel Phelippe 
celi Pierres atrait par ses soueves paroles et par son prest servir, et par ces autres 
choses et maniéres par quoy telz genz savent attraire a eulz la grace des princes, 

i tant que il Testraint en Tamour de li, si et en telle maniére que il estoit souve- 
rain ‘ entre les varlés de la chambre du roy, et le plus puissant devant touz; si 
que il n'i estoit nul des menistres du pales ne des baillies estranges qui eust es- 
perance de demourer longuement en son office, se il n’attraioit avant a son accort 
Pierres de la Broce par secrez donz ou par secrétes prommesses. 

k  Etleroy meismes si l'avoit fait son maistre chambellenc, et chastellain du Louvre 
et seigneur de Langés§; et li avoit donné moult de villes et moult de chastiaux. 


' Voy. t. XX, p. 510 a. b. source différente son récit sur Pierre de la Broce. (T. XX, 
* Ou plutét, estoient crestiens de la secte des Geor- p- 494 d. e, 502, 510 d. e. et 512 a.) 
giens, ce gui répond mieux au latin de secta Georgiano- * Si Primat avait écrit aprés 1297, au lieu de recourir 
rum christiani. a cette forme dubitative, si comme nous créons, il eit 
* Voy. t. XX, p. 512. d. affirmé que le saint roi était en possession du bonheur cé- 
* G. de. Nangis parait avoir, en général, puisé & une leste. 


3. 





247 ¢. 


® Bibars 


Bondoedar. 


© 247 d. 


* Malek-said. 


* le Caire, 


* fol. 248. 


® Langeais, 





— 


ora 


ee 


" 948 b. 


» Jean I". 
© Robert II. 
* Robert II. 
* Gui 
de Dampierre. 


' 948 c. 


® Nicolas HI. 


100 CHRONIQUE DE PRIMAT, 


Et ne li avoit pas tant seulement le roy donné congié que il preist de chacun qui 
li donneroit, mais l'amonnestoit 4 prendre tout ce que chascun li donneroit. Et 
cesti Pierres avoit acreu ses tresors par si grant richesce que oultre ses rentes, qui 
povoient bien valoir 1 mille livres, ses biens meubles povoient bien estre nombrez 
a u. ¢ mille livres et plus, si comme l’en cuidoit. Et pour ce que il estoit enrichi 
en si poy de temps, il estoit hay de touz, et meesmement des barons desquelz 
il ne prisoit nul; car quant aucune chose qui estoit pour le commun pourfit 
avoit esté ordenée par le bon conseil du palais, 'endemain il estoit desordené 
par le mauvais et non pourfitable conseil de celi. Pour laquel chose les barons 
ne portoient pas bon courage audit Pierres, pour ce que il' despisoit leur bon con- 
sei] et se prenoit aus trufles de tel deceveur et flatteur. Mais la roe de fortune qui 
tournie, de celi que elle avoit monté petit a petit, et lavoit mis de degré en de- 
gré el hault de sa roe, et avoit embracié a pleins bras estendus ce que il couvoitoit, 
si fist maleureux de celi que elle avoit fet* beneuré pardevant, et le bouta hors 
en un seul moment; que celi qui adont seignourioit el palés comme secont aprez 
le roy, fu tantost pris et mis les fers és piez et mis en chartre. 

Et vraiement la cause fu mise en doubte, car diverses personnes en tenoient 
diverses opinions; et aucuns disoient que il avoit pris dons secrétement du roy 
de Espaingne, et voloit trahir le roy de France; et les autres disoient que il avoit 
requis la royne de avoir afaire a li. Et les autres disoient que il avoit tué Loys, 
ainsné filz du roy, par mengier viande empoisonnée, et puis l'avoit mis sus a 
la royne, qui estoit sa marrastre; si que par le jugement des barons elle 
eust esté jugie 4 mort ou au mainz que elle fust separée du roy son mari pour 
celle trés grant felonnie, et fust du tout en tout envoiée en essil. Mais, si comme 
la cause de sa dampnacion ne povoit pas ciérement estre sceue du pueple (com- 
bien que toutes les devant dites causes y povoient bien estre toutes, si n’ayoit il 
pas toutes fois esté jugié en commun), toutes fois la desreniére opinion est declairie 
par Tissue de la chose; car le duc de Breiban’, frére de la royne, le duc de Bour- 
goene’, le conte d’Artois“, le conte de Flandres°* et les greigneurs d'iceli parente, 
emploient de clameurs les oreilles du roy, et li requeroient que pour demoustrer 
que la royne estoit innocente, et pour vengier ycelle, il leur baillast Pierres de 
la Broce a faire en justice. Lequel leur fu baillié en la parfin, et tantost les de- 
vant dis barons issirent de Paris a trés grant multitude de pueple, tant de cheval 
comme! de pié; et !emmenérent juques au gibet, les mainz liées’, en une char- 
rette, et le firent pendre au gibet commun entre les larrons et les homicides, 
ne il ne se vouldrent onques partir du lieu de si a tant que il virent que il eust 
mis hors Pesperit du tout en tout. 


ixxn. Comment Marie, fille du roy de Jherusalem et prince de Antioche, delaissa | eritage 
de Jherusalem 4 Karles de Secille, et d'aucunes autres aventures. 


En* Tan ensuivant, qui fu lan de Nostre Seigneur mil cc et Lxxvint, Marie, 


fille du prince de Antioche roy de Jherusalem, qui estoit en France essilliée de . 


son heritage, si dellaissa, quita et ottroia le royaume de Jherusalem, qui 4 li 
apartenoit, a Karles, roy de Secile, par tel convenant que tant comme elle vivroit, 
il li assigneroit chacun an uu. M“ livres tournois sus sa terre d’Angiers. 

In ° ce meismes tant, pappe Nicholas * envoia un message a Karles de Secille, 
pour essaier la pacience de son courage sus la viquairerie de Tosquenne que il li 
avoit ostée®. Et quant celi pappe oy et entendi que le roy Karles avoit receu son 
message a grant honneur et a grant reverence, et l'avoit respondu paisiblement et 
atrempéement, si dit, comme il est raconté de pluisieux, telz paroles de celi Karles : 
« Karles le roy de Secille si tient la loiauté du lingnage de France, duquel il est; 


' Au lieu de pour ce que il, le sens parait exiger pour * Ms. 1111.xx; nous préférons le chiffre marqué dans la 
ce que le roy. chronique de G. de Nangis. 
* Le ms. répéte ici au gibet. * Voy. t. XX, p. 512 b. c. 


> Voy. t. XX, p. 566 d. Il lui avait aussi 6té la sénatorerie de Rome. 





Cc 


— 
“4 


-_ 
“Pp 



































































TRADUITE PAR JEAN DU VIGNAY. 101 


, «et tient subtelleté et enging du royaume d'Espaingne, et tient discretion et belles 
«paroles de ce quil a hanté la court de Romme. Nous porrions bien valoir as 
«autres et nuire 4 cesti, mais certes nous ne le porrions* seurmonter. » * af8d. 

Et en ce meismes an', Sainne, qui est flueuve de France, crut et seuronda tant 
que len ne povoit issir ne entrer 4 Paris par devers Saint Deniz, ne pardevers 

B les pors de Nully, sanz aide de batel; et celle grant yaue et ce grant desruben? _°* sic. 
vint soudainnement environ la Typhaingne, et rompi 1 arches de Grant pont 
et unne arche de Petit pont. 

Et lan devant dit”, Pierres d’Arragon appareilla sa navie pour aler encontre 
Charles le roy de Secille, par !'amonnestement et a la requeste des Seciliens et 

c de sa fame, qui avoit esté fille de Mainfroy, qui avoit esté jadis assaillant du 
royaume de Secille, si comme vous avez oy pardevant, et que ledit Charles avoit 
mis 4 mort. Et pour ce que la mauvesté et la fausseté que il avoit conceue en 
son cuer ne fust clérement aperceue, il envoia messages sollempnez a court de 
Romme, et manda et signifia par eulz au pappe que il esdregoit le bras de sa 

p puissance vers Aufrique sus les Barbarins, pour le servise de !Eglise de Dieu et 
pour l'essaucement de la foy crestienne. 


ixxi. Comment les gens de Secille furent occis en despit du roy Charles de Secille. 


\prez® ce, lan de grace mil cc. m.xx et 1, ceulz de Pannormite et ceulz de 
Messane, espris de grant rage contre le roy Karles et ses gens, entrerent en isle 
ede Secille, et en despit du roy il occistrent ceulz de celle isle, tant hommes 
comines fames et vielz et jounes, tous ceulz que il porent trouver en la terre. Et 
encore plus qu'il firent trés grant et desordenée et horrible mauvaistié : car* il © fol. »49. 


i. ouvroient les flans et les costez des fames grosses, qui disoient que il avoient 
4 conceu des Francoiz“, et occistrent et perirent les enfans és ventres avant que il 
ee 


» fussent nez. 
a Et® dont, quant Charles le roy de Secille ot oy la mort et la destruction de 
a ses gens, il envoia lors Charles son filz, prince de Salerne, en France pour querre 
secours; et il, en sa personne, passa |'yaue du Far aveuques plusieurs des siens, 
et assega entretant les Messaniens. Et tant comme il sefforcoit a destruire et a 
g assaillir les, Pierres d’Arragon, qui se tenoit tout quoy vers les parties d’Aufrique, 
fu appellez de ceulz de Secille comme seigneur et deffenseur d’iceulz, et leur 
principal, et entra en la terre 4 grant effors contre la deffense et le mandement 
du pappe. Et celi Pierres d'Arragon fist tantost rober toute Ville de Secille, et 
a en despit de Charles et de 'Eglise de Romme il se fist couronner en roy de Se- 
cille; et donc manda a Karles, qui estoit occupé au siege de Messenne, que il issist 
tost et hastivement de son royaume, et que il ne fust si hardiz que il assallist plus 
celz de Messenne. Et quant le roy Charles entendi ceste chose, il ot conseil d’au- 


a 
Pe 
oN 

= 





_ 


Sc 


cuns de ses genz, et se retraist en Calabre parmi les plainnes de Saint Martin, si . 
comme len dit, en attendant illeuc le secours que il avoit envoié querre en 
J France. : 


Lxxun. Comment pappe Martin escommenia Pierres d’Arragon, 
et comment le secours de France vint. 


En° lan ensuivant, qui fu Tan de Nostre Seigneur mil cc’. ui.xx et um, — * 249. 
Pierres, roy d’Arragon, lequel se estoit fait couronner del royaume de Secille 
K contre la deffence du siége de Romme, fu por ceste chose voué en la sentence 
d’escommeniement, et par la sentence de pappe Martin il fu privé du royaume 


' Voy. t. XX, p. 514 c. d. G. de Nangis, comme plu- sictliennes eut liew, non en 1281, mais le lendemain de Pé- 
sieurs autres chroniqueurs , rapporte cette inondation dl’an —ques, 30 mars 1282. 
he 1280 (vieux style). * Ily a dans le texte latin, que dicebantur a Gallicis 
* Voy. t. XX, p. 516 e, 517 a et 567 b.c. G.de Nan- _concepisse. 
gis place également ce fait a l’an 1280. * Voy. t. XX, p. 568 a. 


* Voy. t. XX, p. 516 et 567 e. Le massacre des Vépres * Voy. t. XX, p. 568 c. d. 





inne 


: 
if 
a 


* 249 c. 


102 CHRONIQUE DE PRIMAT, 

d'Arragon et de toutes les terres que il tenoit en fié de 'Eglise de Romme. Et celi 
pappe donna et ottroia toutes les apartenances de celi royaume avec la digneté 
de roy 4 Charles, filz de Phelippe, roy de France, et neveu du devant dit 
Pierres. Et aprez ce, Karles, prince de Salerne et filz de Charles, roy de Secille, 
que son pére avoit envoié en France pour querre le secours, retourna en Puille 
aveuc grant compaingnie de nobles hommes, entre lesquelz estoient Pierres 
d’Alencon, frére du roy de France Phelippe, Robert, conte d’Artois, le conte de 
Bouloingne, Jehan, conte de Dampmartin, Otelin, conte de Bourgongne, et 
moult d'autres nobles. 

Et' dont congnut bien Pierres d’'Arragon et sot que le secours de France estoit 
venu; et pour ce que il peust adonc mieulz eschiver le peril de la bataille, et que 
entretant il subtillast aucune maniére d'art ou d’engin par quoy il les en peust 
renyoier sanz bataille, il manda au roy Charles que chascun de eulz 1 eust 
cent chevaliers en sa compaingnie, desquelz que il leur plairait 4 avoir avec culz, 
és plainnes de Bordiaux, a jour nommé, et que il et leurs chevaliers se comba- 
tissent les uns contre les autres; et cil qui seroit vaincu ou recréant fust diflamé 
perpetuelment a tous jours mais sanz fin, et perdist nom de roy *, et li souflisist 
un seul serjant 4 tous jours mais pour li servir. Et fu le terme pris a estre au lieu 
devant dit le premier jour de jung de I'an ensuiant; et cil qui ni seroit tout appa- 
reillié de combatre, encourust en ces meismes painnes et fust reputé pour parjure. 


Lxxv. Comment Charles, roy de Secille, vint au lieu devisé, et d'autres aucuns fais de celi. 


Adonc? l’'an ensuiant, c'est assayoir mil cc. 111. xx et 111, le premier jour de jung, 
Charles le roy de Secille yint 4 Bourdiaux en Gascongne, prest et appareilliez de 
combatre contre Pierres d’Arragon en la maniére que il estoit ordené entre eulz. 
Mais celi Pierres n'i osa venir, si comme il avoit promis; et toutesfois vint il en la 
ville la nuit devant le jour establi, aveuques 11 compaingnons, si comme aucun 
dient, privéement et loing de la cité; et parla au seneschal de Bordiaux, et li 
moustra et dist que il ne povoit acomplir son convenant, ne que il n’oseroit pour 
la force du roy de France, qui 1a estoit venue. Et dont, quant le roy Karles de Se- 
cille et son neveu Phelippe, roy de France, virent que Pierres d’Arragon ne vendroit 
ne n’envoieroit, si se retraistrent en la terre de France; et 1a demoura Charles 


juques au mois de mars ensuiant. 


Et° dont quant celi Karles ot esté moult honnouré forment en la terre de France, 
si comme il appartenoit, il s'en retourna en la terre de Puille. Et quant ceulz de 
Secille congnurent que il venoit, il vindrent devant Naples a xxv galies de 
genz armés, et commenciérent? a crier forment et a faire granz agués de bataille, 
par lesquelz il essaioient a couroucier aucuns des gens du roy, et pour esmouvoir 
le filz du roy et les Frangois a issir hors a bataille contre eulz. Et quant celi filz 
du roy, prince de Salerne, les oy (qui avoit laissié le conte Robert en Calabre, et 
estoit la venu pour certainnes causes), si fu esmeu et eschaufé par leur braierie, et 


prist hardiesce a son dommage; et entra és galliees aveuques ses genz, et les as- . 


sailli fermement et viguereusement. Mais pour ce que sa gent, combien que il 
fussent fors et Lardis, ne avoient pas bien I'usage de eulz combatre és nez de mer, 
et sicomme len dit que il fu deceu et trahy, il fu vaincu et pris et mené en che- 
tiveté em prison en la cité de Messenne. Et le quart jour aprez ensuivant, Charles, 
son pére“, vinta Naples; et dont ceulz de Naples, qui tantost aprez la prise faite du 
prince de Salerne avoient conceu mauvaise volenté de soy rebeller, se rebellérent 
et enchasciérent li et sa gent. Mais quant celi roy Charles vint, il commenca a 
chastier et 4 menacier les aussi comme se il ne sceust riens des choses devant dites, 
et ne les voult pas tourmenter ne punir’. Et en la parfin, quant son ost fu ap- 


Voy. t. XX, p. 568 d. e. est de méme du passage correspondant de G. de Nangis, 


* Voy. t. XX, p. 56g a. dans la Vie: de Philippe le Hardi(p. 526 c. a). La Chro- 
* Voy.t. XX, p. 56g b. c. d. nique (p. S6y c), dont le texte est moins altéré, devien- 
* Ms. freire. drait claire si on y lisait, non castigavit sed eos, au lien 
* Cette phrase ne présente pas de sens satisfaisant; il en _—_de castigavit et eos. 





A 


— 
— 




















TRADLILE PAR JEAN DU VIGNAY 103 


\ pareillié, il sen alla vers la roial cité de Kalabre', ot le conte d Artois, son nevea, 
estoil, et dont passa le Far pour assegier la cité de Messenne. Mais pour ce que 
il ne pot acomplir ce que il avoit commencie, il envoia ses neifz et ses autres vais- 
siaux au port de Brandiz, que il ne fussent froissiez des soufles des vens en yver, 
ou que par* aucune aventure il ne fussent pris de ses anemis. 


g  .xxvi. Comment Phelippe, filz du roy de France Phelippe, fu fait chevalier et espousa fame 
et de la mort Charles. roy de Secille. 


En? l'an de Nostre Seigneur mil cc. 1m.xx et n°, Philippe, filz du roy Phelippe 
de France, qui estoit feteand. le jour del \ssumption » de la benoite Vierg re Marie, 
fy fet nouvel chevalier, et le | jour ensuiant espousa fame a Paris; ce fu Jehanne. 

: fille de noble prince Henri, jadis roy de Navarre, par le consentement du pappe, 
si comme nous avons devant dit. 

Et “ en ce meismes an, el derrenier® jour de | jenvier *, Charles, roy de Secille , 
mourut; ét quant pappe Martin oy que il estoit mort, il celebra par plusiex j jours 
moult de messes pour li, et fist sollempnelme nt ses obséques Ss aveuques ses car- 

» donnaux; et commist a Robert, conte d’Artois, la garde et le couvernement du 
royaume de Secille et des enfans, et especiaument la cure du prince qui estoit 
en chetiveté; et escrit de Karles nouvelement trespasse , et leur envoia moult grant 
somme de peccune pour eulz soustenir. Et celui prince, qui estoit enchetive, resna 
toutesfois aprez son pere, et fu en la parfin couronaé du royaume ‘le Secille°. 

Et® ence meisme an ensuiant, el mois de mars*, Phelippe, roy de France, em- 
prist le voiage sus les Arragonnois, qui estoient comme escommeniez de pappe 
Martin; et mena avec soy granz gens et granz esfors pour savoir se il porroit 
conquerre le roy d Arragon et le royaume dArragon, que !Eglise de Romme 
avoit donné a Charles, son filz. Et quant Pierres d’ \rragon" congnut certainnement 

r que P helippe, roy de France, amenoit son ost pour assaillir le royvaume d Arragon, 

il se parti tantost ‘de Secille et sen revint en Arragon, pour ce que il doubtoit bien 
a perdre le droit du royaume d Arragon. Et pour ce que ceulz de la cite de Mes- 
senne avoient transporte en un chastel Charlies, prince de Salerne, ailleurs em 
prison, si doubta la desloiaulte diceulz, et fist celi prince mener de Secille en Ar- 
ragon, et le fist illec garder diliganment. Et aprez ce, el temps d'esté, environ la 

saint Jehan, en lan mil cc. mm.xx et v’, le rov de Pinas Phelippe entra pre- 

mierement en Arragon a tout grant ost, es contrees de Roussillon; et assailli 
[aune *, une cité qui li estoit contraire, et la prist et destruist en brief temps. Et 
aprez ce, il monta les mons Pirreiens, qui sont tors et moult desvoiables, et passa 
par delez le pas de ! Escluse avec son ost; et vint juques a la cite de Gironde, qui 


c 


estoit tres forte, et donc renga son ost et t lordena moult noblement. Et quant 
ceulz d. ({rragon virent lost du roy, qui einen nt ’” en hault en ja montaigne du pas 
de ! Eseluse, tous armez et tous arrez pour ¢ dettendre celi passage, qui est le shen 


fort de toute la terre, et ne cuidoient en nulle maniere que ie rov de France 
deust par ailleurs monter. si furent adont moult merveilleux et esbahis et es- 
poentez | de tres crant paour, et senfuirent aus citez et aus chastiax. Et dont le 


roy de France assailli la cité de Gironde bien et efforciement par plusie uX assaux 
et Tassega entour, et fist tant par ses assaux que ceulz de la cité furent moult ‘ 
dommagiez et alfebloiez: mais ceulz de celle cite se deffendoient moult forment. 


Kk et se tindrent ur mois contre noz venz. 


Il faudrait vers Reggio cite de Kalabre; /e copiste du 1289, date du conronnement de Charles II; mats rien nem 
texte latin avait pa ecrire, comme on le retroave dans (+ véche de l'attribuer a Primat 
le Nangis, regiam civitatem. Voy.t. XX,p.56ge—o70c. F 
Vay. t. XX. p. 26g d. VMs. mil cc. i.xx et v1 
Ms. mil ce. un.xx et v nm pourrat lire Janne oa Janue; mais laune corres- 
* Voy. t. XX, p. 56g «. jond au nom Jatin Elna. 
* Corr. septieme. Vs. estoit; le sens eaxige estoient, a cause da latin 


* Ce passage ne peut avoir été écrit gu'apres le 26 ma: teterant ef du sujet ceulx d Aragon. (T. XX, p. 5-0 b. 


1 aot 


7 jan) 








eee 


’ 





a5o d. 


® fol. 251. 


104 CHRONIQUE DE PRIMAT, 


ixxvu. Comment Pierres d’Arragon alla audevant de ceulz qui aloient querre la vitaille, 
et se combati aus Francois’. 


El temps de celi siége, environ Assumption de 1a benoite Vierge Marie, le 
roy de France Phelippe envoia 4 un port de mer qui est appellé le port de Roses, 
ou le navire roial estoit, pour aporter a lost la vitaille qui 1a estoit gardée. Et 
quant Pierres d’Arragon le sot, il fist un embuschement en la voie par 1a ou les 
noz deyoient revenir; et furent en cel embuschement v. c hommes d’armes et 
111. M. pietons pour rober et oster la vitaille aus Francois quant il retourneroient 
a nostre ost. Mais le connestable de France, Raoul de Neele, si sot bien avant 
ceste chose, li et le conte de la Marche; si appellérent a eulz Jehan de Harre- 
court, Mouton de Blainville, le sire de Mellon ® et plusieurs autres chevaliers 
preux et hardis, tant que il furent c et Lv1 hommes de cheval; et se hastérent 
tost et isnelement pour courre li a l'encontre avant que nostre gent qui venoient 
aveuc la vitaille peust estre assaillie. Et dont, quant les Arragonnois virent que il 
venoit poy de Frangois contre eulz au regart du nombre des leur, ignorans et 
mescongnoissans la force et la hardiesce des Francois, si les assaillirent tantost et 
se ferirent entre eulz. Mais les Francois se combatirent forment, vigueureusement 
et serréement, et le firent si bien celi jour que tous* ceulz de la compaingnie 
Pierre d'Arragon furent 4 bien pou pris ou occis, et Pierres meisme fu navrez a 
mort et fu chascié de la bataille; et les noz admenérent a l’ost la victaille fran- 
chement et delivrement. Et ledit Pierres s'enfuy et se muga en une abbéie, et fu 
mort assez tost aprez, sanz ce que les Francois le sceussent. Et dient aucuns que 
Pierres fu tenu au corps en celle bataille; et si comme nos gens crioient que len 
le tenist au frain, il coupa les cheveiches du frain et eschapa par la force du che- 
val; et la fu navré a mort’®. Et ja soit ce que les plus nobles du royaume d’Arragon 
fussent adont en celle bataille, toutes fois sen alla il poy a leurs propres lieux de 
si grant nombre comme il estoient qui ne fussent occis ou navrez. Et quant ce ot 
esté fait, ceulz de la cité de Gironde, qui estoit assise, virent que il n’aroient point 
de secours, rendirent la cité au roy de France; et il la prist et garni de sa gent, 
et se retrait, et leva le siege de la. 


Lxxvilt. Comment le roy de France se parti de Gironde, et de la mort de li‘. 


Quant le roy de France ot pris la cité de Gironde, il estoit mesconnoissant et ne sa- 
voit riens de la mort Pierres d’Arragon, et il estoit ja mal ordené de soy, et entroit en 
une maladie; si prist une partie de son navire et se retrait vers Nerbonne, pour 
ce que il estoit mal disposé, et pour le temps d’yver, qui aprouchoit. Et quant les 
Arragonnois sorent que il se estoit retraist, si s'assemblérent et allérent au port 
de Roses; si ravirent les nefz et occistrent® plusieurs des gens de France qui 1a 
estoient. Et assez tost aprez il assistrent la cité de Gironde, et porforciérent les 
Francois qui estoient demourez pour garder la cité a issir de celle cité. Et cer- 
tainnement le roy de France, qui s'en estoit parti malade, sitost comme il vint a 
Parpegnen fu engregié et grevé de sa maladie, et trespassa de cest sciécle*®; dont 
ce fu moult grant dommage, car le sens et la vertu de li croissoit chascun jour de 
miculz en mieux, et ses barons le commencoient forment a amer, et il les amoit 
et honnouroit en touz estaz. Et quant il fu mort, lost se departi et sen revint en 
France. Et de celi roy Phelippe, filz de saint Loys, la char et les ent{rjailles 
furent enterre|z| 4 Nerbonne, et furent mis en sepulture en la mére eglise ; et les 
os et le cuer furent portez a Saint Denis en France. Mais, avant que il fussent 
enterrez, contens et descort commenca entre les moines dudit lieu et les fréres 


' Voy. t. XX, p. 570 ¢. d. * Voy. t. XX, p. 570 d — 571 a. 





B 


D 


ne 


* Ou plutét Foucaud du Merle; G. de Nangis ne nomme * La fin de cette phrase, omise dans la chronique de G. 


pas ces deux derniers personnages. de Nangis, se retrouve dans la Vie de Philippe le Hardi, 
* Cette phrase manque dans G. de Nangis. p- 538 a. 

















TRKADUITE PAR JEAN DU VIGNAY. 105 


1 Preescheurs demourans a Paris, pour ce que les fréres vouloient avoir celi cuer 
du roy pour ensevelir en leur eglise & Paris; car Phelippe le jone, roy et succes- 
seur du royaume, si l'avoit ottroié 4 un des fréres de leur ordre. Pour laquel 
cause celi roy, qui savoit bien que vilaine chose et deshonneste seroit a li desdire, 
et fu introduit des fréres en ce cas, si fist celi cuer enterrer a Paris et meitre en 

p sepulture moult honnourablement en eglise des devant dis fréres, et fist enterrer 
les os 4 Saint Denis en France ', emprez le roy saint Loys son pére, et joingnant 
sa premiére fame Ysabel d’Arragon, royne de France jadis. Et* lesquelz Philippe 
et Ysabiau sont maintenant eslevez de terre par 1 piez de haut ou environ, et sont 
mis dedenz une noble et belle tombe de marbre bis; et est la tombe faite cointe- 

c ment et merveilleusement entaillée 4 ymages d'albastre blanc, figurez de noble 
ceuvre dor et d'azur; et tous ceulz qui viennent en leglise de Saint Denis en 
France les pueent apertement veoir, en la destre partie de leglise, mis en une 
huche delez saint Loys, son péere*. Et aprez ce, fu determiné par les maistres de 
theologie que les moinnes ne les fréres ne povoient avoir ne detenir le cuer puis 

p que ce nestoit pas de l'otroy de celi roy trespassé, se ce n‘estoit par dispensation 
du pappe. 

Et quant les obséques de celi roy trespasseé furent acomplies, assez tost aprez, 
Phelippe le Bel, successeur de son pére, fu couronné en roy de France, a Rainz, 
avec Jehanne sa fame, le jour de la Thyphaingne > Et cesti roy Phelippe, qui tres- 

E passa en Arragon, si ot 11 fames; et la premiere si fu la royne Ysabel, fille du roy 


D ‘he —_ . 
d’ Arragon, de laquelle il ot 1 filz : le premier fu Loys, qui mourut en jone aage; 


le ennea fu Phelippe le Bel, qui regna aprez li; le tiers fu Charles, conte de Valois. 
Et celle royne Ysabel trespassa au venir de Thunes, et furent les os apportez et 
enseyelis en l'eglise monseigneur Saint Denis en France, si comme il est dit par- 

r devant. Et l'autre fame que il ot aprez, si fu Marie, fille du duc de Breiban; et 
de celle dame il ot m enfans, qui demourerent avec la royne quant li rois fu 
mort : cest assavoir Loys, qui fu conte de Esvrex; et Marguerite, royne d’Angle- 
terre; et Blanche, qui fu mariée au duc‘ dOsteriche, filz de Aubert roy d Alle- 
maingne ®. Et cesti roy Phelippe regna xv ans aprez saint Loys, son perc, et tres- 

G passa en l'an xvt de son resne : duquel Jhesu Crist voeille recevoir lame et 
donner li regne en paradis, par tous les sciécles des sciécles.Amen. 


Lxxtx. Pourquoy frére Jehan de Viguay, transiateur de ce livre, fist ici fin. 


L’en dit souvent que la chose qui a bonne fin est toute bonne, et que la fin loe 
leuvre; et il convient faire fin la ou il nen apartient point selonc la matiére et le 
H nom du livre, car il est nommeé le Mirouer des histoires. Car tout aussi comme 
toutes choses apérent qui sont mises a lencontre du mirouer materiel, et sont 
clérement demonstrées dedenz iceli, tout aussi doivent apparoir dedenz ce livre 
les hystoires du monde clérement par paroles; et si font il toutes fois celles des- 
quelles frere Vincent, qui compila et fist ce livre en latin, pour avoir congnois- 
J sance en son temps *. Et laissa par aventure a acomplir Iystoire en oultre, si 
comme je ay dit devant, ou pour mort ou par cause de ce que les choses qui sont 
depuis que il laissa ne estoient encore pas avenues; et pour ce croy je que il fist 
fin. Et aussi me convient il faire fin pour ce que Primat, de qui je ay translateé 


La fin de cetie phrase et la phrase suivante manquent 

dans G. de Nangis. 
* Malgre le titre de Saint (qa: dot avoir été ajouteé ict 
par le traducteur), ce passage est un de ceux qui proavent 


veliz en l'eglise de monseigneur Saint Denis en France, 
fist eslever et translater, et metre en une chasse enno- 
rablement sus le grant autel de la dite eglise.» ( Voy. 
notre tome (X, p- 189 d.). : : 


que Primat éerwwait avant la canonisation de saint Louis. 
L’auteur nous dit en effet que, de son temps, tous ceux qui 
viennent a@ Saint-Denis peuvent voir Philippe III reposant 
a cété de son pere : or il cessaden étre ainsi a partir da 25 
aodt 1298, alors que, selon les expressions du Confessear 
de la reine Marguerite, « tres excellens princes Phelipes , 
rois de France, aiez devoz du benoiet saint Looys...... 
le saint cors du benoiet saint Looys, qui estoit ense- 


TOME XXill. 





’ Cette derniere phrase doit étre une addition de Jean 
da Vignay ; car on ne peat admettre que Primat ait assez 
vécu pour conraitre le mariage de Marguerite, en 1299, 
cela: de Blanche, en 1300, et l'érection da comté d Evrenz, 
en 1307. 

* Il semble qae, poar rendre ce membre de phruse cor- 
rect et intelligible, il faudrait sapprimer il apres font, et 
metire pout avoir aa lieu de pour avoir. 


14 





251 b 


> 6 janv. 1286. 


* 351. 





* 951d. 


” Philippe VI. 


* Hist. France. 


litterar. 


391. 


XIX, 


106 E MARI HISTORIARUM. 


les croniques que il fist depuis le temps frére Vincent, laissa l’ystoire ci endroit 
ou environ; si que je fais la fin de ma translation selonc I'ystoire de celi Primat. 

Et pour ce que jay dit devant que je fais fin 1a ou il n’en appartient point, je 
ose bien dire que la matiére du livre n'apartient ne ne requiert* point de fin, 
mais requiert que l'en procéde avant selonc la contemporalité és choses qui 
aviennent et avendront tous jours tant comme le monde durra. Et ainsi dis je 
que c'est ceuvre sanz fin; mais toutes fois en la fin de I’ystoire ot je delaisse a 
ouvrer, je rent graces a Dieu et a sa benoite Mére, et 4 monseigneur saint Jaque, 
de qui religion je sui hospitalier, et a toute la compaingnie des cieulz, de ce que 
il mont donné sens et pooir d'avoir acompli et mis de latin en frangois euvre si 
souverainne; et si regraci et merci tant comme je puis la trés honnourable et haute, 
puissant et noble Jehenne de Bourgongne, roinne de France, par qui je ay fait 
ceste presente ceuvre, de ce qu'elle le me daigna faire baillier a faire et a acom- 
plir. Et si depri Dieu bonnement que il veille garder et soustenir en bon estat 
perpetuelment la couronne de France et touz les amis de celle, et voeille ratraire 
4 l'amour et a la grace de Ja dite couronne touz ceulz qui mal en sont, ou il les 
mette en tel estat que il ne puissent mal faire ne machiner contre la dicte cou- 
ronue; et doinst bonne vie et longue au roy nostre seigneur? et 4 Madame, et ge- 
neralment a tout le lignage des fleurs de lis, et leur doinst en la fin regner en la 
gloire des cieulz. Amen. 


Explicit. 








E MARI HISTORIARUM 


AUCTORE JOHANNE DE COLUMNA, 


ORDINIS PREDICATORUM. 





MONITUM. 


Johannem de Columna ordini fratrum Pradicatorum anno circi- 
ter M.cc.xxvi adscitum, mox Tuscie provincialem anno M.CC. XXXVI 
rursusque anno M.CCc.XxLVviI factum, deinde ab Alexandro IV ad sedem 
Messanensem anno M.CC.Lv evectum, Romam denique decennio non- 
dum elapso reversum, ibique plus minus viginti annis omni munere 
absolutum vixisse satis probabile videtur °. Hoc autem pro comperto 
habendum est eum de beato Ludovico nonnulla retulisse que ceteris 
in chronicis frustra requiras. Dolendum est igitur historicum opus cu- 
jus ultimam partem edimus, subito interruptum fuisse cum de pasto- 
rellis anno M.CC.LI grassantibus auctor dissereret. Is erat enim qui 
res suo tempore gestas, prout ipse viderat vel audierat, fideli narra- 
tione exprimere studuisset. 

Codicem latinum 4912, quo potissimum usi sumus, cum codici- 
bus 4914 et 4915' conferendum curavimus, ita ut optima quaque 


* Hos codices, brevitatis causa, litteris A, B et C designavimus. 





A 


Cc 











MARI HISTORIARUM. 107 


lectio in editione nostra prevaleret. Opera autem pretium non erat 
eas notare mendas quos unus tantum codex aut duo exhibebant, fa- 
vente nobis unius et alterius codicis auctoritate. Multa etiam emenda- 
vimus ad meram orthographiam spectantia' que sigillatim carpere 
longum fuisset. 





De Ludovico juniore rege Francorum, et de conjuracione aliquorum baronum regni sui contra eum, 
et de papa, et quibusdam aliis incidentibus illius temporis. 


- 


Defuncto Ludovico rege Francorum inclito, successit illi in regno filius ejus 
Ludovicus nomine, edenpieen | juvenis, nam nondum tertium decimum annum” 
compleverat quando coronam regni suscepit. In cujus regni principio aliqui 
ex regno principes illi fidelitatem jurare noluerunt; sed mater ejus, domina 
Blanca, mulier prudentissima, ad tempus dissimulavit. Sed et Ferrandus, Flan- 
dria comes, * qui fere tredecim annis in carcere domini regis detentus fuerat , 
circa Epiphaniam Domini multa redemptus pecunia hater. 

Eodem anno, gravis contra regem Francorum conjuratio factaest. Nam Theo- 
c baldus, comes Campania, cum “Hugone, comite Marchize, et cum illis Britan- 

nie comes, adinvicem colligati sunt “ contra regem. Rex vero dissimulare de 

cetero periculosum ratus, collecto exercitu, una cum patruo suo Philippo, Bolo- 
nie comite, ac domino Romano, Sedis legato, contra comitem Campaniz, qui ca- 
put et actor hujus conjurationis videheter. iter arripuit; sed antequam ejus ter- 
p ras intraret, comes Campanie, meliori usus consilio, a pravo proposito resilivit, 
ac supplex ad regem tanquam ad dominum suum venit, ac ili homagium fecit, 
fidelitatemque juravit. Rex autem comitem Marchie atque Britanniz citatos ad 
parlamentum suum venire precepit; qui videntes se regi non posse resistere, in- 
fidelitatem Campanize comitis detestantes, juxta regis mnndiobans venerunt, atque 
: se simpliciter ° in manibus ejus ponentes homagium debitum prestiterunt. Atta- 
men non post multum temporis, scientes quod Campanie comes, qui regi totaliter 
adheserat, eorum °  prava consilia contra regem inita denudaverat, ipsum, non 
in occulto, sed in aperto impugnare coeperunt; et quibusdam nobilibus illis ad- 
herentibus, magna armatorum collecta copia, ejus terras hostiliter intraverunt, 
ac omnia incendio et prede exponentes, quoddam ejus munitissimum castrum 
obsederunt. Quod postquam regi innotuit, mandavit illis per litteras ut statim ab 
obsidione recedentes terram’ comitis exirent. Sed cum mandatis regiis non ob- 
temperassent, rex statim collecto exercitu ad solvendam obsidionem properat. 
Cujus audito adventu, timentes* recesserunt. At*® comes Britanniz, consilio atque 
G auxilio quorumdam baronum Francie superbus, patenter contra dominum suum, 
Francorum regem, insurgit, atque regem Anglorum, Francis semper infestum ,cum 
suorum multitudine infinita ad suum auxilium evocans contra regem in Franciam '° 
venire fecit. Rex autem ipsum preveniens, terras ejus hostiliter intravit, atque 
aliquibus castris violenter expugnatis, regem Anglorum in insulam Anglie re- 
dire coegit ; post cujus recessum dictus comes omni auxilio destitutus regis man- 
data juravit. 

Mortuo igitur, ut dictum est, Honorio papa, electus est* a cardinalibus Rome 

Hugolinus Hostiensis episcopus, et mutato nomine Gregorius'' appellatur. Fuit 


— 
“ 


_ 


I 


_ 


' Exempli gratia Ytalia, Asya, ymmolare, ydolum, B, suppliciter. 
chorascare, exhonerare , suscessit, artatus, capud, opti- Codd. ac eorum. 
nuit, cottidie, intollerabilis, occiost, commictere, ocalto , * C, terras. 
agresst, incomodo, sugestio, emolita, miteret, milia, Bri- * B, currentes. 
tania, concilium pro consilium, etc. > Codd. male ac. 
* B, xitannos. ’ Codd. Francia. 
* Codd. Ferrandum..... comitem. Cod. A , male Honorius ; B, qui postea Gregorius IX 
* Supplevimus sunt appellatur. 


14. 





* 4237. 








* Raimund. VII. 





108 E MARI HISTORIARUM. 


autem natione Campanus, de civitate Anagnia, vir prudens et magnanimus, qui 
sedit annis quatuordecim. 

Porro Ludovicus, in principio regni sui, magnam militiam contra Albigen- 
ses misit qui, contra juramentum suum factum ', ad vomitum redierant; quam 
militiam condoxit Guillelmus de Calvigniaco®. 

Comes * vero Tholosanus, cum videret se regi Francorum non posse resistere, 
se suaque in ditione posuit regis, atque se denuo mandatis Ecclesia stare jura- 
vit; sed more solito fidem frangens castrum quod Sarrazini * dicitur, quod rex 
Ludovicus munierat obsedit, obsessumque modis variis impugnabat. Sed Sy- 
mon de Suilliaco, Bituricensis archiepiscopus, qui hiis diebus Caturcensem dio- 
cesim visitabat, audiens obsessos ab hereticis urgeri, atque ob defectum victua- 
lium pene ad extremum deductos, zelo fidei accensus, arcersito nepote suo 
Henrico, qui tunc primum cum quibusdam regni Francie baronibus rediens, 
in hiis partibus applicuerat; collecta etiam militum et quorumdam stipendia- 
riorum aliquali_ multitudine, convocatis etiam vicinis episcopis cum populo 
fideli qui ‘tam sequi voluerunt, in auxilium obsessorum properavit, atque inter 
castrum et comitis exercitum se medium posuit, et illis quod potuit* pro tunc mi- 
nistravit auxilium in victualibus providendo. Ad postremum, cum videret ne- 
gotium vires suas excedere, cum obsidionem solvere non posset, tristis et dolens 
recessit. 

Eodem anno, qui fuit ab incarnatione Domini m.cc.xxx, post abscessum ° 
Henrici, regis Anglorum, qui, ut diximus, in Britanniam transfretaverat, domi- 
nus rex Ludovicus, cum redderet comitatum Britannie Petro, pro hiis que 
regno attentaverat urbem Andegavensium et castrum de Belesme °, quod illi ad 
vitam suam concesserat, eidem abstulit atque in suam ditionem reduxit. 


De discordia scholarium et civium Parisiensium, et de beato Anthonio, ordinis Minorum, et de 
fratre Jordano, magistro ordinis fratrum Predicatorum, et de miraculo quod apparuit in ejus 
morte. 


Prenotato anno, facta est Parisius inter scholares et burgenses dissensio, adeo- 
que processit ut ad tempus Studium ac multitudo illa mirabilis, que ex omni 
plaga que sub ccelo est ibidem confluxerat, recederet; quorum alii Remis, alii 
Andegavis, alii vero Aurelianis’, alii in Angliam, alii in Lombardiam apud Bo- 
noniam migrarent. 

Claruit eodem tempore beatus Anthonius, genere Hispanus, de ordine fratrum 
Minorum. Hic sanctitate mirabilis fuit; quem Gregorius papa catalogo sancto- 
rum ascripsit. 

Floruit etiam venerabilis ille pater, frater Jordanus, ordinis Predicatorum, na- 
tione Saxo. Hic dum esset scholaris Parisius, ac pluribus annis theologiam audisset 
cum multa devotione, ordinem intravit in die Cinerum. Hic in magisterio ordi- 
nis beato Dominico successit. Hic sua prudencia ac sanctitate ordinem in pro- 


vinciis et fratribus nimium dilatavit, multique viri excellentes et nobiles, et in . 


scientiis valde famosi, sub eo ordinem intraverunt. Inter quos fuit frater Johan- 
nes de Columpna (nepos domini Johannis cardinalis) qui fuerat * legatus in Gre- 
cia, qui postmodum fuit® archiepiscopus Messanensis in Sicilia'’. Legitur enim 
de hoc fratre Jordano quod ultra mille fratres manu sua vestivit in ordine. Sub 


quo etiam beatus Dominicus canonizatus est, atque sacrum corpus" apud Bono- 
niam, de loco in quo loco prius ” sepultus fuerat, translatum. In qua translatione 
multa divinitus miracula demonstrata sunt. Quo quidem tempore tanta gratia 
' 6, qui contra eorum factum juramentum. * Voces qui fuerat desunt in B. 
* Codd. Calvingiaco. ® Ibid. deest fuit. 
* B, Sayrarin; Cc , Sarrarin. '© Hance Johannis de Columna commendationem, non ab 
* B,C, ut potuit. ipso auctore (quem de se loqgui modestia prohibuisset) , sed 
* Codd. absessum, abcessum. ab anonymo quodam superadditam esse conjicimus. 
* Codd. male, Belme. " B, addit ejus. 


” A, Aureliacen. addita compendii nota. '* B, C, in quo primo. 





— 


3 


Cc 


D 


= 
Pi 


oe 


K 











EK MARI HISTORIARUM. 109 


a predicationis et mirabilium per fratres Predicatores effusa est in Lombardia et 
alibi, quod totus fere stupebat mundus. 

Anno Domini M. cc°: xxx1°, x1m® kalendas Julii, Ramundus Berengarii, comes 
et marchio Provinciz, pugnavit cum Tholosanis et Bausenssibus'; et Domino 
auxiliante, eos devicit inter Ventabrens et Velaus?, et interfecit Guillelmum de 

p Cavimonte, et cepit Hugonem de Baucio. Ita invenitur in archivis ecclesie Aquen- 
sis, in Provincia’. 

Anno autem Domini m.cc.xxx1m, rex Ludovicus, cum non haberet uxorem, 
filiam comitis Provincie, nomine Margaritam, duxit uxorem, quam “ dominus 
Gualterus, Senonensis ° archepiscopus, benedixit atque reginam coronavit. 

c Anno sequenti, facta est fames valde magna in Francia, maxime ° in Aquitania, 
ita ut pre victualium defectu, homines velut animalia in campis herbas pascerent. 
Secuta est mortalitas et pestilencia magna. 

Eodem anno, Vetulus Arsachidas’ quosdam ex suis Asisinis misit in Franciam, 
mandans atque precipiens ut Ludovicum regem Francorum occiderent; sed, 

p Deo volente, factus poenitens, statim alios misit nuncios uta primis quos * mise- 
rat, sibi caveret : unde rex ex tunc ad custodiam corporis sui’ quosdam viros sibi 
fidelissimos et audacissimos deputavit, qui armati die noctuque regem circum- 
stantes custodirent. Igitur, Deo volente, secundi nuncii primos prevenerunt; qui 
venientes ad regem alios diligentissime quasierunt’®, inventosque adduxerunt ad 

gE regem. Quibus visis, dominus rex, ut erat benignissimus, utrosque gaudens '' vi- 
dit, atque multis cumulatos muneribus ad dominum suum remisit, cui regalia 
enzenia et dona quamplurima in signum pacis et amicitie ibidem misit. 

Anno Domini m.cc.xxxvi, magister Jordanus, totius ordinis Predicatorum 
pastor et rector, obiit in mari. Dum enim in Terram sanctam ad visitanda loca 

r ipse et fratres irent ', inundante maris sevitia suoque impetu galeam in qua cum 
duobus fratribus et aliis nonaginta personis erat, ad quoddam littus saxosum pro- 
pellente, pariter ab hoc seculo nequam cum illis, Dei beneficio, mortuis '° ereptus 
est. Dum ' autem corpora dictorum fratrum jacerent inhumata, sicut testali sunt 
qui de illo naufragio evaserunt et qui propriis manibus illos sepulture tradide- 

« runt, luminaria de ccelo super illos singulis noctibus effulserunt; ad quod mira- 
culum * loci illius incole confluentes, tanti odoris senserunt fragrantiam "° ut juxta 
illorum testimonium qui tres illos beatos viros propriis manibus sepelierunt, idem 
odor, qui erat mirabilis, ab illorum manibus non recessit. Quo audito, fratres nos- 
tri ordinis, de Acchon ad locum navigio venientes, illos ad eandem Acchonensem-: 

H urbem transtulerunt, et eos honorifice in ecclesia eorum sepulture tradiderunt, 
ubi dictus pater multis postmodum miraculis coruscavit. 


Qualiter quidam barones regni Francorum qui in subsidium Terre sancte transfretaverant, a 
Turchis circumventi, aut capti aut!’ occisi sunt; et de dissensione Grecorum et Latinorum in 
Constantinopoli'’, et qualiter Corona Domini spinea de Constantinopoli Parisius est translata. 


§  Eodem autem tempore, fratres Predicatores et Minores, ad hoc idem officium a 
domino papa Gregorio [X '° vocati, sue predicationis exhortatione multos de regno 
Francie barones et milites ac populum infinitum ad Terre sancte subsidium ar- 
maverunt. Qui de licentia summi pontificis 1111 annos, ad transeundum et ad prepa- 
randum ea que eis necessaria erant, habuerunt. Inter quos fuerunt principaliores 


' Id est habitants de Beaux, c™ de Saint-Remy (Bou-- ° A et C, sibi. 
ches-du-Rhéne). '° A, quesieverunt. 

* Ventabren et Velaux, c™ de Berre (Bouches-du- '' C, gaudenter. 
Rhéne). * B, C, loca et fratres iret. 

* Hic locus, codicis A margini inscriptus, in codd. B 'S B, C, illis beneficio mortis. 
et C desideratur. '" A, cum. 

* Codd. B, C, quos. '° A, atque ad miraculum. 

* A, Senensis. . "* Codd. fraganciam. 

* Codd. B, C, maximeque. ‘7 A, et capti et. 

” B, C, Azarsidas, Asarsidas. '* B, Constantinopolitano regno. 


A, vil. 


* B, pro-quibus ipsos. 








4 


= Tome 


110 E MARI HISTORIARUM. 


Petrus comes Britannize, Henricus comes de Barro, Almaricus comes de Monte : 


Forti, Ricardus de Calvo Monte, Anselmus de Insula, milites valde famosi. Om- 
nium istorum caput et ductor fuit Theobaldus comes Campanie, qui ex successione 
patrui jam erat factus rex Navarre. Hii omnes cum suis copiis navigantes, Acchon 
pervenerunt, ibique per aliquos dies quiescentes, ne tempus tererent ' otiosi de- 
liberare coeperunt quomodo inimicos crucis lederent, vel aliquam illorum muni- 
tionem expugnarent. Inter hec, comes Britannia Petrus, communi neglecto 
consilio, quibusdam sibi adherentibus egrediens, expugnatis quibusdam muni- 
cipiis, maximam predam tum hominum, tum etiam animalium secum traxit. 
Videntes vero reliqui quod comiti Britannie tam prospere cesserat, ejus exemplo 
provocati, simile attemptare voluerunt. Igitur ordinatis copiis, mane? urbem egre- 
dientes, cum tota die illa ac nocte sequenti sine intermissione equitassent, mane 
in locis sabulosis non longe a Gaza urbe se invenerunt. Erat forte in ea urbe illis 
diebus multitudo non modica Sarracenorum quos ad presidium regionis illius 
illic soldanus posuerat. Qui christianorum per exploratores prescientes adventum, 
insidiis positis nostros aggressi sunt. Ad quorum primum impetum quamvis 
aliquantulum restitissent, ad postremum fame ac lassitudine et vigiliis fessi cesse- 
runt, factumque est ut omnes aut capti aut interfecti sint. Sed comes de Barro 
Henricus (aut captus aut interfectus fuerit) nunquam repertus est; comes vero 
Montis Fortis, et multi alii nobiles cum eo, vivi in manus hostium devenerunt. 
Post hunc vero tam miserabilem casum comes Ricardus, regis Anglorum frater, 
cum magna comitiva militum ac peditum ad soommmeneiinas "Teton promissionis 
veniens, Acchon applicuit®. Qui inveniens turbatum ex illo infortunio peregrino- 
rum exercitum, valde doluit. Unde cum videret* se non multum posse contra 
hostes fidei proficere, ut captivos illos liberaret pro octo annis treugam cum Sar- 
racenis composuit, eo pacto quod. hii qui cum eo venerant, gratis ac cum securo 
conductu sepulchrum Domini visitarent. Almaricus comes Montis Fortis, ad pro- 
pria remeans, Romam ad apostolorum visitanda limina yenit, ibique infirmatus 
moritur, atque ad orientalem portam basilice beati Petri honorifice sepelitur 
prope capellam beati Gregorii pape. 

Eodem tempore, Auxentius et Vastasius, Grecorum principes, collecta suorum 
manu valida et, ut dicitur, cum infidelibus inita societate contra Latinos, Con- 
stantinopolitanum Imperium plurimum infestare coeperunt. Unde Balduinus se- 
cundus, dicti Imperii heres, de consilio principum ac prelatorum Latinorum 
dicti Imperii, ad regem Francorum Ludovicum’, consanguineum suum, venit ab 
eo auxilium petiturus, Johanne de Brenna, rege Jerosolimitano, viro strenuo ac 
fideli, socero scilicet suo, dicti Imperii gubernatore ac tutore relicto; sed eo pro 
dictis negotiis redire tardante, dictus Johannes de medio est sublatus. Quo mor- 
tuo, Constantinopolitane civitatis et totius Imperii status ita est per incursus hos- 
tium arctatus ut ipsi civitati obsidio pararetur. Quare dominus rex et regina 
mater ejus, urbi et Latinis in ea habitantibus compatientes, magnam pecunie 
quantitatem Balduino conferunt, stipendiarios et milites adjungunt et strenuos 
bellatores. Perpendens igitur Balduinus devotionem regis et matris erga Deum et 
dictum Imperium, conenabiions! illum thesaurum, seilices Coronam spineam, que 
in Constantinopoli a longis retro temporibus ad stabilimentum Imperii conservata 
fuerat, quam proceres Sashesi. cogente inopia, civibus Venetorum obligaverant, 
que totius Imperii titulus erat et gloria, pro speciali gratia’ eis donat. Que’ statim 
missis nunciis Veneliis ac pecunia pro qua obligata fecent persoluta, Parisius in 
vigilia beati Laurencii est cum multa sollempnitate recepta, ac in capella regia 
eallecsin. 


' A, traherent; B, tenerent; C, terrerent. Dionisii legitur quod iste fuit sanctus Ludovicus, et 
* B, C, de mane. quod mult aliz reliquia erant cum spinea Corona. 

* A, applicavit. ° A, matris ad dictum venerabilem. 

: B, C, unde videtur. ” B, C, et gloria specialis gratis. 


{bi codicis B margini hec inscripta sunt: In cronica * Codd. qui. 





B 


C 


D 


F 








E MARI HISTORIARUM. 111 


4 De persecutione Frederici secundi contra Romanam Ecclesiam, et qualiter venientes ad concilium 
preelatos captivavit, Romanam civitatem cum papa obsedit; et de fratre Raymundo de Penna, 
Forti, magistro ordinis Pradicatorum. 


Hiis quoque temporibus orta iterum inter papam et imperatorem Fredericum 
discordia , imperator excommunicatus acrius' ad persequendam Romanam Eccle- 
g siam insurgit, alque itinera et vias obsidens, Romipetis insidiatur; insuper et 
patrimonium Ecclesiz in Italia occupavit. Ob quam causam Jacobus Penestrinus 
episcopus, in Franciam a domino papa legatus, petendi auxilii gratia ad regem 
destinatur; qui peracto” negocio rediens, ab imperatore capitur. Sed et dominus 
Ottho cardinalis, jam pridem ab eodem domino papa Gregorio missus, cum re- 
c diret, ab imperatore detinetur. Ipso quoque tempore, papa episcoporum concilium 
Romam contra imperatorem incipit congregare; ad quod cum multi venirent, ab 
imperatoris fautoribus capiuntur. E quibus fuit dominus Petrus de Colle Medio, 
archiepiscopus Rothomagensis, sed et abbates de regno Francie, scilicet Cluniaci, 
Cistercii et Clare Vallis; omnes enim navigio venientes in mari capti sunt; in 
D qua captione Bisuntinus archiepiscopus fuit submersus cum multis aliis qui in 
sua galea ad concilium navigabant. Fredericus autem, in sua malicia perseverans, 
ecclesias et hospitalia in suo dominio tyrannice occupavit. Qui antea crucesigna- 
tus, ut diximus, durante excomimunicationis sententia in subsidium Terre sancte 
profectus est; transitoque mari nichil ibidem ad exaltationem fidei gessit, sed 
E amicitiam magnam cum soldano Babiloniz contraxit. Sed et donaria et encenia 
eidem magna misit, et ab eo, ut dicitur, majora recepit; unde et rediens semper 
Sarracenos dilexit ac familiarissimos semper habuit. Rediens ergo in regnum, 
maximum congregavit exercitum, veniensque Romam obsedit; cumque de die in 
diem Romam ingredi crederet, quia jam pro majori parte Romanos nobiles pecu- 
* mia et donis ° ad se inclinaverat; quod cum papa‘ perpendisset et timeret de in- 
gressu imperatoris in Urbe, convocato Romano populo, in platea Lateranensi 
sermonem ad populum fecit, deinde capita apostolorum Petri et Pauli (que 
in capella illa que dicitur Sancta sanctorum reconduntur) excipiens, populo ex- 
hibuit; demumque processionem cum omni clero usque ad basilicam Beati Petri 
G faciens, adeo Romanorum animos ad se revocavit ut pene omnes contra impera- 
torem crucesignarentur. Que audiens imperator et timens Romani populi furorem 
atque potentiam, soluta obsidione, Tybur*, ubi suum erat receptaculum, fugit 
nec ibidem contra Romanos se secure «stimans in regnum se recepit. 

Hic summus pontifex Gregorius, vir pius et justus et misericors, beatum Do- 
minicum et beatum Franciscum canonizavit, et sanctam Elizabeth regis Ungarie 
filiam; sed et religiosos viros fovit ac dilexit, quibus multa monasteria et domos et 
hospitalia construxit. 

Claruit sub isto pontifice frater Ramundus de Penna Forti, genere Cathalanus, 
tertius ordinis nostri® magister. Hic ante ingressum ordinis fuit excellens doctor 
in jure canonico, in quo rexit Bononie multis annis. Postquam autem habitum 
sancte religionis assumpsit, propter sui | prudenciam ac sanctitatem assum ptus 
est in socium a domino Johanne de Abbatis Viila, cardinali legato in Hyspania. 
Deinde rediens ad curiam, factus est familiarissimus et consiliarius secretus domino 
Gregorio IX pap, et capellanus et pcenitentiarius ejus et expeditor petitionum. 
k Postmodum de ejus mandato compilavit decretales in uno volumine quod hodie 

est in usu, cum antea essent in quatuor volumina distinct. Sed sicut vir* reli- 
giosissimus erat, ita sancte se habuit et prudenter in curia, per omnia sui ordi- 
nis servans humilitatem et omnimodam honestatem , quod vix fuit unquam de cu- 
rialibus aliquis vel de euntibus et redeuntibus ab illa curia qui de ipso bona non 


: A, omittit acrius. B, Thiburtum. 
: A, aperto. > B, C, ordinis Predicatorum. 
B, C, donariis. . ’ Sie in codd. 


* Rectius fort. papa cum hoc. * B, idem vir. 
Jort. pap 








112 K MARI HISTORIARUM. 


diceret, et ipsum (ut erat) virum sanctissimum reputaret'. Cujus sanctitatem 
considerans, summus pontifex voluit eum ad archiepiscopatum quemdam maxi- 
mum promovere; qui tam constanter, quadam sancta religione restitit, quod papa 
coactus sit revocare coactionem quam cceperat, videns ejus contrariam voluntatem. 
Hic, licet cum difficultate, obtenta a papa licentia, de curia. Romana recessit. Qui 
cum in conventu® Barchinonensi angelicam vitam duceret, electus est magis- 
ter ordinis; qui vix ad illud recipiendum induci potuit. Erat autem vir maxime 
perfectionis et zelator religionis permaximus, volens ut, etiam in minimis, ordi- 
nis rigor servaretur. Hic est qui compilavit summam de Casibus toti Ecclesiz per- 
necessariam circa consilia et salutem*® animarum. Per ejus etiam diligentiam 
constituciones nostre redacte sunt ad formam debitam (sub certis“ distinctionibus 
et titulis) in qua sunt hodie, que sub multa confusione antea habebantur. Cum 
per duos annos ordinem rexisset, videns sibi vires de cetero ad subportandos la- 
bores non suppetere, apud Bononiam, ad ejus magnam instanciam, diffinitores 
ejus cessioni consenserunt*. Qui postmodum ad provinciam suam rediens, in vita 
pariter et in morte miraculis® clarens, in conventu’ Barchinonensi vitam finivit. 


Qualiter Turchi, qui viginti annis Tartaris pugnando restiterant, ab eis victi atque subacti sunt; 
et de nobilitate regni Turchorum, et de devastacione Hungarie ac Poloniz per ‘Tartaros. 


Anno ab incarnacione Domini m.cc.xi, Thurci, qui Tartaris pugnando per vi- 
ginti fere annos restiterant, ad postremum ab ipsis victi atque subacti sunt; qui 
postquam in illos suam crudelitatem exercere potuerunt, una die plusquam cen- 
tum millia occiderunt, et ut alia refert cronica, tercenta millia® ab eis truci- 
data. Retribuit ergo illis Deus pro crudelitate atque immanitate quam exercue- 
rant in Christianos, corum sanguinem in orientalibus partibus effundendo. 

Hoc enim regnum quod nunc Turquie dicitur, olim Minor Asia fuit, que est 
pars majoris*. In qua quidem Asia septem magna regna antiquitus fuerunt; nunc 
autem totum fere '® Turchi possident, quorum major pars est tributaria Tartaris, 
licet imperator Constantinopolis adhuc aliquam portionem retineat. Erat eo tem- 
pore regnum illud, antequam Tartari illud impugnarent, opulentissimum ; in 
quo fere centum civitates erant, absque castris et casalibus que adeo erant in po- 
pulo innumerosa" ut civitatibus equarentur. Soldanus autem Ychonii, qui fere 
totum illud possidebat regnum, adeo in divitiis potens erat ut omni die anni so- 
lum ex x mineriis argenti quas sub dominio suo habebat, deductis omnibus ex- 
pensis, vii millia marcarum haberet, absque aliis proventibus qui erant quasi in- 
finiti'’. Legi quod non longe ab Ychonio inventa est mineria auri'’ optimi; sed 
supervenientis terra motus cujusdam causa“ est operta [ita] ut de cetero reinve- 
niri ab incolis non potuerit. Itaque hic dominus, scilicet Turquie soldanus, ad sua 
stipendia L millia militum optime eis solvendo tenere poterat. Denique '° eo anno 
quo victus est a Tartaris dedit xvi millia paria vestimentorum, solum de panno 
aureo et samito. Cum autem Tartari proelium cum Turchis committere delibe- 
rassent, se in duo agmina diviserunt, hac intentione ut si una pars bello cessis- 
set, altera superveniens bellum restitueret; et cum hoc nichilominus vinceban- 
tur Tartari, nisi Georgiani et Armeni christiani cum eis in illo preelio militassent, 
quorum virtute et pugnandi instantia Turchi victi sunt, atque usque ad interne- 
cionem © cxsi. Fugiens ergo soldanus e bello castra sua omnibus referta divitiis 
Tartaris diripienda dimisit; quarum divitiarum copia tanta narratur fuisse, ut 
omnem humanam excedat credulitatem : inter que fuerunt vasa aurea et argen- 


' B, dicerent... reputarent. * B, C, que pars Asie majoris fuit. 

* B, comitatu; A, contrata. '* B, C, totam pro totum fere. 

* B, C, consilia vel concilia salutis. "' B, C, numerosa. 

" Codd. ceteris. '* De soldano Iconii ejusque divitiis vide Joannem de 
* A, C, concesserunt vel concesserant. Joinville, tomo nostro XX , p- 212 ¢. 

* A, mirabilis. 'S A, C, azuri. 

” A, contrata; B, comitatu. ‘© B,C, sed superveniente terra cujusdam montis. 


* B,C, non habent voces occiderunt usque tercenta - '* B, deinde. 
millia. '* Codd. internicionem. 





A 


D 


E 


G 


1 


— 


K 








E MARI HISTORIARUM. 113 


a tea, et pecunia in auro innumerabilis. Num thesaurus domini Emanuelis ' impe~ 
ratoris? qui apud Turchos remansit in eo preelio quando ipse a Turchis victus est; 
in quo thesauro, ut in historiis Grecorum legitur, mille currus onerati” auro et 
argento fuerunt ®. 

Eodem tempore, quedam pars Tartarorum, duce Bacho’, Ungariam et Polo- 

p niam vastaverunt. Hic autem Bacho, cum sua gente ad partes aquilonares decli- 
nans, multa regna dominio Tartarorum subjecit. Nam omnes has provincias que 
mari Pontico adjacent, ad nichilum quasi redactans, dition Tartarorum subjecit, 
scilicet Russiam, Gazariam, Gothiam (in qua Ostrogothi’, id est Orientales Gothi 
habitant), Ziquiam, Alaniam, Appolloniam’, utramque Comaniam’: in quibus pro- 

¢ vinciis triginta regna fuisse dicuntur. Denique usque in Ungariam penetravit. 
Cum autem Ungariam esset ingressurus dictus Bacho, Tartarorum princeps, ac 
demonibus immolans peteret® ab eis utrum contra Ungaros” christianos congredi 
deberet, illi ab idolo cui immolabat responsum est : « Vade audacter, quia mittam 
«ante te tres spiritus ante quorum faciem adversarii tui tibi resistere non vale- 

p « bunt. » Quod ita factum est. Fuerunt autem hii tres nequam spiritus, scilicet dis- 
cordix, incredulitatis et timoris. Siquidem si viriliter restitissent Ungari, facile Tar- 
taros debellassent; tantum enim christianorum formidabant audaciam ut jam ipsi 
fugere temptaverunt;'sed dux eorum Bacho evaginato gladio illos redire ad bellum 
compulit, dicens: « Si fugimus, nullus nostrorum evadet; unde aut vincendum aut 

e «simul moriendum est. » Sic igitur animati ad bellum irruentes, Ungaros incompo- 
sitos et in bellando discordes!’, bello victos ad'' multitudinem maximam occide- 
runt, magnamque parlem Ungarie vastaverunt. Post quorum recessum tanta 
fames dicitur invaluisse in Ungaria ut homines mortuorum cadavera comederent, 
sed et canes et catos et alia animalia inmunda pro deliciis reputarent. 


F De Ceelestino papa III? etde quibusdam gestis regis Francorum Ludovici, et quomodo Innocentius 
quartus papa! concilium apud Lugdunum celebrans imperatorem Fridericum Imperio privavit, 
et qualiter idem imperator apud Parmensem urbem quam obsederat'’ victus est. 


Kodem anno, dominus Gregorius papa nonus, post multas tribulationes quas a 
Frederico imperatore passus est, moritur. Post cujus mortem, convenientes cardi- 

G nales dominum Gaufridum de Mediolano, qui erat episcopus Sabinensis, in papam 
elegerunt, qui Coelestinus IIII appellatur; sed quia senex et infirmus erat, nonnisi 
xvi dies Ecclesiam valuit regere, et non consecratus '* mortuus est. Quo defuncto, 
dissentientibus paucis cardinalibus qui residui erant, xx11 mensibus vacavit Kc- 
clesia. . 

H Anno sequenti, Hugo, comes Marchiz, iteruma rege Francie recedens, regi An- 
glorum confoederatus est, atque ipsum in terram suam adduxit. Quo audito, rex 
Francorum Ludovicus, congregatis suorum agminibus, venit in Pictaviam; ad 
cujus primum adventum urbem scilicet Xantonas'® atque castrum Fontanetum et 
plures alias munitiones cepit, atque repulso Anglorum rege, ipsum Marchie co- 

J mitem, cum uxore et filiis et toto comitatu, in deditionem accepit"’. 

Anno autem dominice incarnacionis M.cc.xL.111, post biennalem Romane Eccle- 
si vacationem electus est in papam dominus Sinibaldus"’, Januensis natione, de 
comitibus Lavaniz; sedit hic annis x1 et mensibus v1; vocatus est Innocentius III". 
Hic non multo post electionem suam plures cardinalium ecclesias, ex multo tem- 

K pore vacuas, personis quibusdam nominalis ex diversis mundi partibus ad se vo- 


' Id est Manuelis Comnene. * A, Ungarios. 
* Codd. honerali. '© B, etinter eos valde discordes; C, el inter se valde 
* Verbum erat hujus sententie initio, ne quid claudicare discordes. 
videatur, subaudiendum esse censemus : Num thesaurus " B,C, non habent ad. 
erat domini Emanuelis imperatoris ? * B,C, et de Innocentio quarto papa qui. 
* B, Baccho. ‘ '’ B, obsedit. 
* Codd. Estrogothe, Astrogothe. ' B,C, non habent non consecratus. 
wae Apolinam. '* B, C,in cujus primo adventu urbem Zantonas. 
” B, C, Comoniam. '* A, in deditione cepit. 
* B,C, immolaret petens. ‘* Codd. Funbaldus. 


TOME XXIII. , id 


- 








114 E MARI HISTORIARUM. 


catis replevit. Inter quos fecit dominum Hugonem de. . . . . .' provincialem prio- . 
rem fratrum Predicatorum provincia Francie, virum vite et scientiz toto in orbe 
famosum. Hic totam bibliam postillavit; cujus postille hodie nostra state super” 
omnes alias reputantur, sed et concordantiarum biblie primus actor fuit; qui, 
licet esset cardinalis, tamen humilitatem sui ordinis in omnibus conservavit. 

Factus igitur papa, dominus Innocentius magnum tractatum cum imperatore 
Frederico de pace habuit; sed cum ipsius adversus Kcclesiam obstinatam perti- 
naciam perpendisset, clam urbe Roma relicta, occulte Januam venit. In quo iti- 
nere, inter Narniam et Iteranem* urbem, imperator in insidiis positus‘ ipsum capere 
voluit; sed Deo volente et saum protegente vicarium, incolumis Januam pervenit, 
atque gloriose a clero et toto populo receptus est. Quorum® adjutorio, navigio 
transivit in Galliam, atque Lugduni generale concilium convocavit, atque ipsuin 
imperatorem Fredericum tanquam schismaticum et Ecclesiz Dei hostem et perse- 
cutorem excommunicavit, atque ab Imperii fastigio deposuit. Mandavitque Ala- 
manniz principibus, quos ab ejus fidelitate absolverat, ut ad electionem imperato- 

* Henricum ris procederent. Qui mandato summi pontificis obedientes, langravium Thuringiz* 
spo. in regem Alamannie elegerunt. Quo infra tempus brevissimum defuncto, iterum ad 
electionem convenientes, ab eis comes Hollandiz Guillelmus denuo est electus; 
qui non multo post tempore a Frisonibus, contra quos bellum moverat, est oc- 

cisus. Et sic uterque electus imperiali caruit benedictione. 

Innocentius autem, celebrato concilio, contra Fredericum legatum misit in Ita- 
liam, qui utroque gladio cum Frederico pugnaret. Qui Parmam veniens, contra 
Fredericum acriter procedebat, Parmensibus sibi ad votum faventibus. Unde 
motus imperator, qui in Lombardiam transierat cum magno apparatu, dictam 
urbem Parmensem, in qua legatus erat cum hiis quos contra Fredericum congre- 
gaverat, obsidione vallavit. Cumque aliquandiu ibidem stetisset, erumpentibus 
hiis qui infra urbem obsidebantur, imperatoris castra subito invadunt atque di- 
vinitus animati omnia prosternunt atque diripiunt. Quorum subito adventu per- 
territi hii qui in exercitu erant fuga saluti consulunt : in eo facto omnem appara- 


tum bellicum imperator amisit; sed et tentorium illud mirabile imperatoris quod 
Victoria dicebatur, cum magna parte thesauri sui imperator® perdidit. Multi etiam 
de exercitu imperatoris ibidem capti atque interfecti sunt; inter quos et Thadeus, 
imperatoris judex atque consiliarius’, est occisus. Imperator autem 8 hoc incom- 
modo accepto, verecundia atque confusione indutus in regnum Apulie se recepit. 


Quam ob causam rex ® Ludovicus crucem accepit; et qualiter dominus Innocentius papa misit 
fratrem Anselinum!® de ordine fratrum Preedicatorum ad Tartaros; et de hiis que dictus frater 
Anselinus apud eos egit, et de ejus reditu. 


Eodem fere tempore, Ludovicus, rex Francorum illustris, apud Pontiseram 
usque ad mortem infirmatus est, adeo ut amissis omnibus corporis sensibus multi 
judicarent eum esse defunctum. Ut autem ab illa extasi ad se rediit, crucem 
transmarinam instanter petiit et accepit. Et ideo ad ejus suggestionem in predicto 5 
generali concilio apud Lugdunum celebrato, crux transmarina pradicata est, at- 
que ob hoc a latere domini pape missus legatus in Franciam dominus Ottho car- 
dinalis, episcopus Sabinensis, qui in Franciam veniens verbo exhortacionis sue 
multos tam nobiles quam alios ad subsidium Terre sancte armavit. 

Qua quidem tempestate, cum Tartari fere totum mundum, maxime orientales x 
et aquilonares provincias territarent, dominus papa de fratrum suorum consilio 
ad illos suos nuncios delegavit, scilicet fratrem Anselinum de ordine Predicatorum, 
cum tribus fratribus sui ordinis, cum litteris apostolicis, in quibus hortabatur 


‘ Supple Sancto Caro, aut Sancto Theodorico. * B, C, ibidem pro im; erator. 
* B, melior super. ? A, consolarius. 

* C, Iteranam; rectius, Interamnum. ’ B, C, igitur. 

* i. aa imperator insidiis positis. * B, rex Francorum. 

* B.C, receptus, eorum. © B,C, Ancelinum. 








A 


D 


~ 
- 


~ 








E MARI HISTORIARUM. 115 


eos ut ab hominum strage desisterent et fidei christiane reciperent sacramenta. 
Qui frater Anselinus, litteris domini pape acceptis, cum laboribus atque periculis, 
multis emensis' provinciis, anno domini M.cc.xL. vu, circa finem mensis Madii 
pervenit in Per sidem, ubi tunc erat pars exercitus Tartarorum sub Boiotuoy’ 

principe. Qui cum audisset nuncios papx ad eum venisse, mire gavisus est. Cum- 
que per internunciunm requisitus frater Anselinus ad quid papa misisset eum , 

dixit quod « pro eo quod dominus papa audivit* quod gens quedam barbara, que 
«dicitur Tartarorum, de finibus orientalibus jamdudum exivit, et multas regiones 
«bellando* suo subjugavit imperio, inter quas contra jus gencium deseviens 
«stragem horribilem® fecit. Quare idem dominus papa eis et maxime chris- 


:«tianis compatiens, de fratrum suorum cardinalium consilio, nos qui ejus 


«subditi et fideles sumus, misit ad primum ® exercitum Tartarorum ut ex parte 
«ipsius, qui est christianorum dominus, illorum exhortaremur principes ut ab 
«hominum strage et maxime christianorum cessarent, ac de perpetratis flagitiis 

« peeniterent, sient tenor litterarum 1 ipsius plene manifestat legentibus. Rogamus 
«igitur eum per vos, qui ejus estis nuncii, ex quo ore tenus eidem vestro prin- 
‘ cipi loqui non possumus, ut litteras deusinl nostri pap recipiat et sive per nun- 
«clos, sive per me, sive per litteras domino pape “respondeat. » Tartari autem 
qui ab eorum principe ad fratres erant missi, inter cetera que a fratribus‘ cum 
multa cautela petierant, inquirebant utrum Franci adhuc in Syriam transfretas- 
sent; audierant enim a Grecis mercatoribus qualiter rex Francorum, inter Chris- 
tianos potentissimus, cum magno christianorum exercitu contra Sarracenos trans- 
fretare deberet in Syriam. Timebant enim valde duces Tartarorum ne® terras eis 
subjectas christianorum impugnaret exercitus Francorum, scilicet Alapiam vel 
Turquiam. Post multa demum verba, petierunt nuncii Tartarorum ut in presen- 


 tacione litterarum domini pape, ipsum principem cui litterze presentari deberent, 


fratres adorarent tamquam Dei fillum regnantem super terram, cum terna genu- 
i, ee ee gpa a8 

flexione. Quo audito, frater Anselinus, cum suis sociis deliberato consilio, potius 

elegerunt mori quam sic adorando genuflectere coram Barotuoy’, et hoc propter 
ce] . . . 5 ba . 

honorem universalis Ecclesie observandum'’, tum propter Georgianorum, Arme- 


; norum, Grecorum omuiumque orientalium nationum scandalum evitandum, ne 


scilicet per hujusmodi reverenciam, quasi per signum subjectionis alque tributi 
quandoque Tartaris impendendi a christianis, occasio et materia exultacionis om- 
nibus Ecclesiz imimicis per partes or ientales divulgaretur. Unde Barotuoy " in- 
dignatus contra eos mortis sentenciam protulisset"?, nisi quidam ejus principes 
ehatitinsens et quedam de ejus uxoribus, qua mortem fratrum contra jus gentium 
esse persuasit. Quare ira ejus emollita, sententiam de fratrum morte revocavit. 
[terum cum illos ire ad magnum imperatorem Tartarorum Cingiscam '* prece- 
pisset, omnino recusavit frater Anselinus , (licens se habere in mandatis a domino 
papa, non ad Cingiscam, sed ad primum Tartarorum exercitum ire debere. Cum- 
que ad eundum nullo modo inclinari possent, litteras domini pape, in tartarico 
translatas, ad magnum illorum imperatorem per suos nuncios misit. Sed et ipse 
domino pape Sshonas misit, atque dato fratribus conductu eos absolvit. Steterunt 
aulem fratres per annum in eorum dominio, et in eundo, stando et redeundo, 
dlictus frater Anselinus per tres annos et quatuor menses stetit antequam ad do- 


minum papam rediret. 

' A, emersis * B, C, ne Franchi, voctbas Francorum scilicet paulo 

* B, Baccho; C, Baranon. post omissis. 

B,C, respondit Audivit dominus papa. ° B, Bacchoni; C, Baiocnon, saper addita compendu 
‘ 5 exivit, multas regiones debellando. nota. 
, hostiliter. '° 4, observande. 

= primum ad; sed altera lectio, que nallam dubi- '' B, Bayotuey; C, Bayocnon, addita compendu nota. 

tationem habet, paulo inferias iterum occurrit. * B,C, protulerat. — 


” B, que fratribus i ipsis. ' B, Singiscan 








116 EK MARI HISTORIARUM. 


De morte imperatoris Frederici et de causis quare ab Imperio extitit depositus; et de beato Petro 4 
martire ordinis Pradicatorum, et de beate Edumundo ! archiepiscopo Cantuariensi, et de elec- 
tione ejus in archiepiscopum Cantuariensem *. 


Interea postquam Fredericus sic fugatus et devictus a Parmensibus in regnum 
rediit, in gravem incidit infirmitatem. Sed Manfredus’, ejus filius naturalis, qui 
tunc secum erat, ad regnum Sicili# aspirabat; unde timens, ut dicitur, ne pater B 
de illa infirmitate convalescens aliter ordinaret de regno, uno solo imperatoris 
cubiculario sibi favente et conscio, pulvinar super faciem ejus posuit atque tam- 
diu tenuit donec ille miser spiritum exhalaret. Mortuus est autem vinculo ana- 
thematis innodatus et Imperii dignitate privatus. Cause autem sue deposicionis 
assignantur : prima perjurii, quia non servaverat juramentum quod fecerat Ec- ¢ 
clesie tum de Imperio tum de regno ratione“ feodi; secunda fuit sacrilegii, quia 
manus injecit in clericos, capiendo et captivos detinendo cardinales et alios pra- 
latos qui veniebant de mandato pape ad concilium generale; tercia, quia notatus 
erat de heresi, pro qua causa vocatus comparere renueral et se purgare neglexe- 
rat®; quarta, quia annuum censum de regno Sicilia quod tenebat, Ecclesi non p 
solverat®, et solvere denegabat. 

Florebat eo tempore beatus Petrus, origine Lombardus, ex civitate Verona, 
ordinis Predicatorum, vir vita et doctrina’ mirabilis, qui in dicto ordine triginta 
fere annorum spacio virtutum fultus caterva, circa fidei maxime defensionem pro 
qua totus ardebat, sic pravaluit et profecit quod contra diros ejus hostes, intre- & 
pida mente ferventique spiritu, continuum certamen exercens, fideliter® illud 
martirio consummavil, ut infra suo loco dicetur. 

Eodem etiam tempore, sanctus Edmundus®, Cantuariensis archiepiscopus, cujus 
sacrum corpus in Pontigniacensi monasterio requieverat, de terra est elevatus; 
qui anno praecedenti, scilicet ab incarnacione Domini M.cc.xLvi, a domino In- F 
nocentio papa fuerat canonizatus. Hic ab ipsa ineunte etate et deinde processu 
temporis omne virtutum culmen attigit'’. Nam et in scientia ita profecit ut primo 
magister in artibus, postmodum vero magisteriuin theologiw meruerit. Itaque 
sacre Scripture doctor effectus, quasi lucerna supra candelabrum positus, ac si 
omnibus esset natus, omnibus proficere studuit. Erat enim predicator egregius, 
disputator acutissimus'', lector pius, et in hiis omnibus eflundebat aliis quod ipse 
hauserat'’ de fontibus Salvatoris. Frequenter multi et magni viri, qui eum’? in 
scholis ad audiendum confluebant, inter legendum"* a lacrimis continere se non 
valentes, libros claudebant. Mel siquidem et lac habebat sub lingua, ideoque dul- 
cedinem non modicam discipulorum mentibus instillabat'’. Unde multi de scholis 
ejus exierunt doctores eximil qui vestigia sanctitatis ejus pro viribus sunt secuti, 
ex quibus etiam '® multi mundialibus beneficiis ac divitiis se exonerantes, facibus 
lectionis ejus succensi, vitam religiosam elegerunt. Hic autem postquam" in An- 
gliam rediit, cum fama sanctitatis ac scientiz jam ubique”® esset diflusa, uno om- 
nium consensu fuit électus Cantuariensis archiepiscopus. Itaque sollempnes nuncii 5 
ad ecclesiam Salesberie# venientes, ubi tunc thesaurarius erat, electionem de eo 
factam illi presentaverunt; at ille nullatenus electioni consentire voluit, dicens : 

« Ego vermis et non homo; non sum"® tanti meriti nec tanta litteraturae sum ul 
« creditis, sed et mundus in hoc quoque deceptus et vos erratis. » Et cum nulla- 
tenus vellet consentire, Salesberiensis episcopus illi ut electioni consentiret, in k 


a 


' B, Eumondo; C, Emundo. '* A, actingit. 

* B,C, omittunt voces et de electione, etc. '' A, astutissimus. 

> B, C, Mayfredus. '* A, que hauserat. 

* A, Romani. '* A, qui per eum. 

* A, et purguare; C, noluit et purgare neglexit; B, “A, legenda. 
renuit... neglexit. '° B, distillabat. 

* B,C, ab Ecclesia, non solvebat. A, sed quibus. 

” B,C, vite et doctrine.  B, C, post. 

* B, C, feliciter. '* A, ibique. 


* A, Edumundus 


A, C, non solum. 





A 


oS 


_ 


_ 


~ 


= 
as 


— 





EK MARI HISTORIARUM. 117 


virtute sancte obedientie pracepit, asserens illum mortaliter peccare si disposi- 
tioni divine reluctaret. Tandem illorum persuasionibus victus, assensum prebuit 
isto modo : « Novit Ille qui nichil ignorat, quod nisi me mortaliter peccare crede- 
«rem, electioni de me facte nullatenus consentirem.» Pastor autem in populo 
Dei factus, in omnibus magis ac magis virtutibus enituit, ut in ejus vita plenius 
legentibus apparet. Hic ad vite finem veniens, jussit sibi afferri corpus Domini 
gloriosum ; quod cum illi a sacerdote fuisset allatam, monachis et aliis cireum- 
stantibus, cum ingenti fiducia dexteram ad corpus Domini extendit et dixit : « Tu 
«es, Domine, in quem credidi, quem predicavi, quem veraciter docui, et tu mihi 
« testis es quod in terra penitus nichil aliud quam te’ quesivi. » Tandem pretiosam 
resolutus in mortem, ad eum quem tota mente dilexerat migravit. 

Preerat* hoc tempore in officio magisterii ordinis Pradicatorum frater Johannes 
natione Theutonicus, de provincia Saxonie; hic vir mire sanctitatis et austeri- 
tatis fuit. Erat enim in multis linguis egregius predicator, scilicet Theutonica, Ita- 
lica, Gallica et Latina, et qui predicando in multis provinciis et* locis magnum 
fructum fecit. Qui cum esset prior provincialis in Ungaria, factus est episcopus 
Bosnensis; sed postmodum* per multam instantiam obtinuit a papa Gregorio [X° 
cessionem, et ad fratrum humilitatem et consortium est reversus. Sub isto in di- 
versis privilegiis multum augmentatus est ordo, et ex ordine ad diversos episco- 
patus assumpti sunt multi fratres cum magna sui displicentia et fratrum qui or- 


: dinem diligebant. 


Qualiter Ludovicus, rex Francorum, cum multitudine exercitus in subsidium Terre sancte trans- 
fretavit, veniens in Insulam Cypri ibidem hiemavit; et de nunciis Tartarorum ad eum missis. 


Anno Domini w.cc.xtviut, rex Francorum illustris dominus Ludovicus iter 


transmarinum arripuit, atque sexta feria® post Penthecosten, exivit Parisius. Ive- - 
‘runt cum eo venerabilis Oddo, Tusculanus episcopus, apostolicw Sedis legatus, et 


duo fratres germani ejusdem regis, scilicet dominus Robertus Attrebatensis et do- 
minus Karolus Andegavensis comites, cum aliis pluribus comitibus et regni ba- 
ronibus’. Veniensque apud Aquas Mortuas, ubi classem suam parari fecerat in 
crastino > beati Bartholomei cum suis intravit mare, recedensque a portu et duce 


:; Domino navigans, feria quinta® ante festum beati Mathei in Cypro apud Nimo- : 


cium applicuit. Sed quia galee sue ac cetera classis cum balistariis ac peditibus 
suis nondum advenerant et propter hiemis instantiam, in Cypro usque ad Paschale 
tempus expectavit. Quo medio tempore, rex Cypri et omnes nobiles illius regni 
contra Sarracenos crucis signaculum receperunt. 

Eodem tempore, soldanus Babilonie, qui ad invadendas christianorum terras 
magnum exercitum conduxerat, audito de adventu regis Francorum, consilium re- 
vocavit, et in AKgyptum rediens Alexandriam et Damiatam urbes victualibus° et 
bellatoribus munire cepit. Qua quidem hieme multi de exercitu Francorum, gras- 
sante epidemia’, sunt defuncti, scilicet episcopus Belyacensis, comes Montis Fortis 
etcomes Vindocinensis, Guillelmus de Melloto et Guillelmus de Barris, dominus 
Archebaldus de Borbone et comes Drocensis*, et alii quamplures milites quorum 
numerus usque CC.XL eestimatur®. 

Quo quidem tempore, cum adhuc dictus rex Francorum esset in Cypro, quidam 
magnus Tartarorum princeps, Erchaltay nomine, litteras et nuncios misit'’; quas 
litteras scriptas in persica lingua primo in grecum, demum in latinum trans- 
ferri mandavit. Continebatur autem in litteris illis quod princeps maximus Tarta- 
rorum, qui vocatur Chaam, a tribus annis citra per Dei gratiam factus erat chris- 
tianus, et tam ipse quam ex principibus ejus plurimi et maxima pars populi ejus 


Cod. quem. B, C, et victualibus. 
* A, erat. 4, epythimia; B, C, epidimia. 
Vocem et in cod. A omissam supplevimus ; codd. B, * Voces inter Melloto et Drocensis posite in cod. A 
C, non habent et locis. desiderantur 
* A, postremo. Codd. extimatur, vel extimantur 


> B,C, comes, multisque aliis baronibus regni. B, sibi misit. 


» 25 ang. 


12 jun. 


17 sept. 





1248. 


1248. 


1248. 





118 KE MARI HISTORIARUM. 


sacrum baptisma susceperant, fidem catholicam profitentes. Hic etiam princeps - 


qui ista regi nunciabat, similiter antea per aliquos annos fidem et baptismum sus- 
ceperat; et nunc a dicto Chaam missus veniebat cum multitudine bellatorum, et 
erat, ut ipse scribebat, ipsius intentio fidem quam susceperat in omnibus promo- 
vere ac pro viribus adversarios impugnare; multumque desiderabat ipsum regem 
Francorum' esse benivolum; audierat enim de ipso quod cum suo exercitu ap- 
plicare deberetin Cyprum. Dicebant autem ipsius nuncii quod credebant pro certo 
quod dominus? Erchaltay circa proximam Pascha civitatem Baldach deberet obsi- 
dere, in qua caliphus habitabat; a quo calipho Babilonie soldanus contra chris- 
tianos pluries fuerat adjutus. Hiis auditis dominus rex mire gavisus est, dictosque 
nuncios apud se honorifice habitos liberaliter eis fecit necessaria ministrari. Roga- 
bant autem predicti nuncii dominum regem ut cum suo exercitu impugnaret 
soldanum Babilonie in Agypto, ne idem soldanus in aliquo juvare posset cali- 
phum. Tandem habuit rex Francorum consilium ut ad dictum principem Tarta- 
rorum , qui sibi per speciales nuncios scripserat, ipse nuncios cum litteris et joca- 
libus mitteret, quorum aliqui usque ad curiam magni principis Tartarorum, Chaam 
scilicet, accederent. Fecit autem idem rex fieri tentorium pulcherrimum de scar- 
leto, in cujus tentorii brodatura tota Christi historia usque ad ejus Ascensionem 
miro opere depicta erat; misitque illi praterea multa alia jocalia et ad cultum Dei 
apta. Inter que misit illi capellam unam cum omnibus necessariis pulcherrimam, 
ad devotionem christianz religionis illi excitandam. Sed et dominus Oddo* legatus 
misit eidem Chaam, Tartarorum imperatori‘, litteras et prelatis eorum®, denuncians 
eis quod sancta Romana Ecclesia eos ut filios carissimos libenter reciperet, audiens 
illorum gratulabundam conyersionem’® ad fidem; pralatos etiam illorum admonuit 
specialiter ut id ipsum omnes saperent, et in cis schismata non essent, sed in veri- 
tate fidei (scilicet in quatuor primis generalibus conciliis edit et a Sede apostolica 
approbatz) immobiliter permanerent. Fuerunt autem nuncii domini regis Fran- 
corum ad Tartaros, quidam frater Pradicator Andreas nomine, cum duobus aliis 
fratribus sui ordinis; quibus adjuncti fuerunt duo clerici seculares; quorum unum 
adhuce viventem ego vidi etate jam valde decrepitum, qui erat subcantor in ec- 
clesia Carnotensi, Robertus nomine. 


De nunciis regis Armeuie ad regem Francorum Ludovicum missis in Cyprum, et de quibusdam 
gestis ipsius in Cypro? antequam transivet in Syriam. 


Preterea dum rex adhuc moram in Cypro traheret, Armeniz rex, aucito ejus 
adventu, sollempnes nuncios cum regalibus enzeniis ad eum misit, se ejus offerens 
voluntati. Cum autem rex audisset inter dictum regem et Anthiocenum principem 
esse discordiam que plurimum christianitati erat dampnosa, ad utrumque ipsorum 
misit nuncios, egitque cum eis ut inter se treugam per duos annos facerent, mi- 
sitque principi sexcentos balistarios, propter Turchomannos qui ejus fines gra- 
viter infestabant. 


Hiis diebus, capti sunt quidam qui confessi sunt quod ipsi et quidam alii a sol- . 


dano Babilonie missi erant, ut quocumque modo possent, regem et ejus prin- 
cipes veneno vel maleficio® enecarent. Audierat autem Babilonie soldanus ad- 
ventum ejus in Cyprum, unde sibi et suo regno velementer timebat; et ob hanc 
causam nisus est omnibus modis Alapia soldanum, qui sibi inimicabatur, sibi re- 
conciliare : qui ejus cognoscens versutias, ejus promissiones contempnebat. Ob 
quorum etiam concordiam caliphus Baldacensis et Senex de Monte nuncios suos 
ad utrosque destinaverant; sed minime potuerunt. Quare indignatus soldanus Ba- 


biloniz urbem Chamele’®, que soldani Alapiz erat, obsideri per gentes suas fecit, 


* - ipsius et Francorum; C, ipsum Francorum. ° A, conversationem. 

* B,C, dictus. ” Codd. Cyprum. 

’ A, Ottho. * B, C, veneni maleficio. Nihil de hoc tentamento 
* A, in praesenti pro imperatori. Joannes de Joinville. 


A, eliam pro eorum. ° B,C, Camele. 


3 





ap) 


D 


— 








= 


E MAR! HISTORIARUM. 119 


et ipse Damascum se contulit. Soldanus autem Alapia# audiens urbem obsessam, 
collecto exercitu , properabat ut obsidionem solveret; sed caliphi nuncii instabant 
ut inter se componerent, proponentes eis pericula que Sarracenorum genti ex eo- 
rum discordia imminerent, propter christianorum exercitum qui contra eos per 
regem Francorum potentissimum congregabatur in Cypro. Sed ille nullatenus 
verbum pacis admittere voluit quamdiu in ejus terra Babilonicus moraretur exer- 
citus; sed asserebat procul dubio cum illis die sequenti pugnaturum. Unde dicti 
nuncii considerantes quantum esset periculum, si duo potentissimi exercitus inter 
se committerent bellum, tantum apud duces exercitus institerunt quod Babilo- 
nicus exercitus, obsidione soluta, ad propria remearet. 

Inter hac autem magister Templi et marescallus Hospitalis scripserunt domino 
regi Francorum quod soldanus Babilonia ‘cum magno exercitu erat in Damasco, 
unde timebant ne Joppen vel Casaream vellet obsidere. Post hec, non multis 
diebus elapsis, dictus magister iterum notificavit per litteras dicto' regi quod solda- 
nus Babilonie# per quemdam suum admiratum fecerat illum requiri ut de inten- 


D tione domini regis illum certificaret, quia libenter dictus soldanus pacem cum illo 


t 


_ 


— 





vellet habere. Quod rex valde moleste tulit, ex eo quod publice dicebatur quod 
soldanus dictum admiratum, ad dicti magistri peticionem, ad eum miserat. Quare 
mandavit eidem magistro ne de cetero tales nuncios absque mandato suo speciali 
reciperet aut colloquium de cetero habere presumeret, presertim quia Turchi ex 


: hoc ipso poterant prasumere quod ideo per christianos talia tractarentur quia 
Francorum regem viribus inferiorem existimarent. Interea misit dominus rex pa-_ 


triarcham Jerosolomitanum ac Suessionensem episcopum et conestabularium 
suum in Acchon pro vasis et marinariis conducendis, et sedanda discordia que 
inter bailivum regni Cypri et \enetos ibidem fuerat exorta. Sed et inter Pisanos 
et Januenses etiam valde periculosa intervenit dissensio. 


Qualiter Ludovicus rex Francorum recedens de insula Cypri cum suo exercitu applicuit in A.gyptum , 
atque in primo adventu fugatis Sarracenis absque bello Damiatam urbem cepit. 


Igitur hii qui iverant, Domino coadjuvante ad tempus, hiissopitis dissensionibus, 
conduxerunt? navigia sufficientia ad populum deducendum; qul prospera usi° 
tempestate ad portum Nimocii in Cypro applicuerunt. Applicuerunt etiam de 
insulis naves et galee que per diversa loca* hiemaverunt, in quibus erat popu- 


lus crucesignatorum valde magnus qui ex diversis regionibus Francorum prin- ' 


cipem fuerant secuti. Itaque die Sabbati* post Ascensionem Domini, postquam 
dominus rex cum omni exercitu nayem ascenderat°, publicatum est quod versus 
gyptum dirigerent gressus suos, Damiatam urbem cum Dei adjutorio obsessuri °®. 
Dantes igitur vela ventis versus Agyptum cursum dirigebant; sed ventis agitati 
contrariis, jactati sunt prope Paphum Cypri urbem. Sed cum non potuissent ibi- 
dem applicare, redire’ Nimociuin unde recesserant sunt coacti, ubialiquibus ste- 
terunt diebus. Quo tempore, applicuerunt ibidem dux Burgundie et princeps 
Achone, qui in partibus Komante hiemaverant. Postmodum ® aptatis omnibus se 
iterum mari exponentes, prospero usi vento, die sequenti apparuit illis terra 
gypti, et post paululum civitas Damiate. Anchorantes igitur vasa aliquamdiu 
steterunt immoti; videbant enim littora tam equitum quam peditum Sarracenorum 
plena, insuper et Nili ostium’ navibus eorum refertum ad nostrorum transitum 
impediendum. 

Sequenti itaque mane, christianis intrantibus in vasis parvis que in insula Cypri 
fabricata fuerunt, armati appropinguaverunt ad terram, ac protecti clipeis qui- 
dam in aquam descenderunt atque hostes viriliter invadentes repulerunt a ripa, 


B. domino. B, dirigeret... obssessurus 
* A, adduxerunt. ” Cod. A, rediere. 
B, prospere absque. * B, C, postremo. 
* Loca deest in C. * Codd. \iostium; cod. C. multis hostium navibus pro 


s “1 ° e 
>. conscenderat. Nili ostium navibus. 








15 mati 124g. 





6 jun. 


1249. 


120 E MARI HISTORIARUM. 


adeo ut reliqua naves sine difficultate applicantes ad terram, hostes qui defendere | 


littora conabantur, multis occisis atque vulneratis, fugaverunt. In hoc quidem con- 
flictu de majoribus eorum aliqui ceciderunt, videlicet Damiate capitaneus et duo 
alii admirati. Soldanus autem Aigypti ibidem presens non extitit, quia in quodam 
loco qui per unam dietam distabat a Damiata gravi languebat infirmitate. Chris- 
tiani autem tota die illa in loco ubi pugnaverant steterunt. Sequenti vero die, arma 
et ceteros apparatus bellicos deponentes, civitati appropinquaverunt. Cumque in- 
terea rex cum ceteris principibus de modo obsidendi urbem tractaret, Sarraceni 
qui crantin urbe divina virtute perterriti, tam equites quam pedites, desperantes 
civitatem contra nostros posse defendere , clam illa nocte relicta civitate fugerunt'’, 
alque ignem in mulltis locis urbis ponentes ut urbem christianis inutilem relin- 
querent, dimiserunt. Quo percepto, nostri primo mirati sunt hostium fugam, et 
quod? sine assultu civitatem relinquerent; quare dolum in fuga existimantes, no- 
luerunt statim fugientes sequi nec urbem introire, sed motis castris transierunt 
pontem quem de navibus fabricaverant Sarraceni. Quo facto dominus rex, electis 
quibusdam de exercitu expeditissimis, mandavitut urbem ingrederentur. Ipse autem 
armari precepit exercitum ut si infra urbem a Sarracenis locate essent insidiz, 
a nostris citius hiis quos premiserat posset major exercitus subvenire. Intrantes 
igitur nostri, ac urbem totaliter vacuam invenientes, regi et legato nunciaverunt; 
qui lwtati ac Domino gratias referentes urbem ingressi sunt: in qua, pi#ter illa 
que ab igne consumplta fuerant, multa victualia reperta sunt, multa preterea 
qua ad ceteros usus exercitul profuerunt. Itaque extincto igne atque emundata 
urbe, dominus legatus cui patriarcha Ierosolimitano mahomeciam reconciliavit, 
atque redditis inibi de concessis beneficiis Domino Deo gratiarum actionibus, ibi- 
dem presente rege in honore beatissime Virginis missa celebrata est. Capta est 
civitas Damiata secundo a christianis, duce Francorum rege Ludovico illustri, 
anno’ incarnacionis dominic M.cc.xLix, die* vit post festum Trinitatis. Mansitque 
ibidem dominus rex cum christiano exercitu per totam illam estatem; non enim 
consulebatur quod inde ad ulteriora procederet contra hostes propter fluvium 
qui illo tempore debebat inundare, quia alias in illis partibus christianus exer- 
citus irreparabile* dampnum ab aquis inundantibus fuerat passus. 

Eodem anno, circa festum beati Johannis Baptiste, dominus Alfonsus comes 
Pictavensis, frater domini regis Ludovici, iter transmarinum aggressus atque apud 
Aquas Mortuas mare intrans cum multitudine bellatorum, in vigilia Symonis et 


Judz applicuit Damiatam. 


Qualiter rex Ludovicus, exacta estate, cum suo exercitu a Damiata recedens, contra Sarracenos 
processit; et qualiter comes Attrebatensis frater ejus, a Sarracenis circumventus, nunquam com- 
paruit. 


Transcursa estate, dominus Ludovicus, illustris rex Francorum , de consilio suo- 
rum preparato tam navali quam terrestri exercitu, xx die mensis Novembris, contra 


inimicos crucis Damiatam egressus est, atque non longe a villa quadam que Mas- . 


sora dicitur contra Agarenorum? castra et ipse castra locavit, et qualiter bellum 
disponeret cum suis cum magna maturitate tractabat. Fiebant interim inter nostros 
et hostes quotidie quasi levia pralia ex quibus semper nostri fugatis hostibus su- 
periores erant. Quibus diebus soldanus Babilonia miseram finivit vitam, sed in 
infirmitate positus scripserat filio, qui tunc temporis ad conducenda auxilia ad 
Orientem profectus fuerat, ut omni mora postposita rediret in gyptum. Moriens 
ergo totius exercitus curam necnon et Agypti dominium commiserat cuidam de 
admiratis suis, viro strenuo ac fidelissimo nomine Farchadino. Igitur rex cum 
suis cum confligere cum hostibus omnino deliberassent, non tamen ad. eos pate- 


bat accessus, propter quoddam brachium fluminis Nili quod inter utrumque 
' Cod. A, fugierunt. * A, irrecuperabile. 
* Cod. B, quod primo. * Lectio margini codicis A inscripta; in ipso contextu, 


* Postanno abundat in cod. A vox ab. 


Aragenorum; cod. B, Agarenorum. 





B 


= 








E MARI HISTORIARUM. 121 


a erat exercitum, qui propter aquarum profunditatem in loco illo non erat vada- 
bilis. Cum autem ibidem aliquandiu noster stetisset exercitus ac multis modis 
transitum temptassent, nec illis pateret pro tunc ad hostes accessus, per quemdam 
captivum nostris capitaneis notificatum est quod quidam locus erat, non longe a 
nostrorum castris, in quo sine periculo fluvius ille poterat transvadari. Igitur die 

p carnisprivii* sequentis, deducentes' conductorem venerunt ad locum, atque ordi- 





* 8 febr. 1250. 


nati secundum rei militaris disciplinam, in Dei nomine flumen transire ccepe-’ 


runt, non tamen sine difficultate*, nam in aliquo loco equos natare oportebat; 
attamen sine dampno totus transivit exercitus. Postquam autem nostri, transito 
fluvio, jam sine difficultate manum* cum hostibus conserere poterant, versus 
¢ castra eorum iter arripiunt, omnia igne et ferro consumentes. Nam effractis qui- 
busdam casalibus que supra ripa“ Nili sita erant, nec ztati, nec sexui peperce- 
runt. Progredientesque ultra, cum parte exercitus Sarracenorum qui nostris viri- 
liter occurrerant conflictum habuerunt; quibus in fugam versis, multos ex illis 
occiderunt : inter quos et illorum capitaneus occubuit. Cum autem jam de hos- 
p tibus plenam habere victoriam crederent, acies nostrorum se inconsulte divi- 
dentes universam illam regionem lustrare coeperunt. Sarraceni autem perpen- 
dentes illorum inconsultos processus et videntes nostrorum acies hinc inde dis- 
persas, resumptis viribus, irruerunt in nostros tanta instantia® uti pene in fugam 
verterentur. Resistebant tamen ut poterant, cum undique ab hostibus premeren- 
e tur et de eis fieret strages horribilis, maxime nobilium et baronum, qui vexillum 
regium sequebantur; inter quos dominus Robertus Attrebatensis comes, domini 
regis frater, ibidem, ut creditur, est occisus : nam ab illa die nunquam postea 
comparuit. Duravit autem usque ad horam nonam conflictus et christianorum 
strages. Circa vesperas vero nostri, ut poterant, insimul coeuntes ac receptui 
F canentes, se ad quemdam locum etiam invitis hostibus reducentes, castra lo- 
caverunt. Quiescentesque aliquibus diebus, invenerunt se magna_pertulisse 
dampna in hominibus et equis, qui ex magna parte perierant. Nichilominus autem 
cum se ad resistendum hostibus pararent, subito hostes fidei, qui ex precedente 
victoria animosiores fucrant effecti, tanto impetu nostrorum castra aggressi sunt, 
G ut pene castrum ab eis expugnarent®. Tamen nostri, cum sic undique ab hostibus 
premerentur, eruptione facta, hostes aggressi repulerunt, magna illorum multi- 
tudine interfecta. 


Qualiter idem rex Ludovicus, Deo permittente , cum duobus fratribus suis captus est a Sarracenis, 
unde pro sua liberacione coactus est, facta treuga, Damiatam Sarracenis restituere. 


ni Cum autem, Deo permittente, nostrorum ita attenuatus esset exercitus, ct illis 
balistarum subsidium, optimum contra Sarracenos armorum genus, totaliter de- 
fecisset’, non videbatur ultra procedendum; sed erat quorumdam consilium ut 
antequam soldani filius rediret, qui cum infinita nefande ® illius gentis multi- 
tudine in proximo adventare dicebatur, Damiatam nostrorum copie qu supere- 
J rant remearent. Sed cum gallicana militia indignum duceret hostibus dare terga, 
ultra’ procedendum censebat. Cumque super hoc disceptaretur ut quid eligendum 
esset deliberarent, subito tum illa multitudo et soldani filius supervenit; pro 
cujus adventu mire letati sunt hostes, atque illum, ut illorum dominum recepe- 
runt. Qui audiens nostros superiori bello attenuatos, habito suorum consilio nos- 
K tros aggredi statuit. Nostris autem de die in diem deteriorabatur condicio, atque 
irata illis Divinitate omnia in contrarium succedebant. Nam pestis et mortalitas cas- 
tra illorum invasit tam in hominibus quam in equis, ita ut non solum dimi- 
nutus nostrorum sed etiam consumptus videretur exercitus. Accedebat"’ autem ad 


' B, sequentes ut diximus; C, sequentes dediximus. * Codd. B et C, voce castrum omissa, expugnarentur. 
* Cod. B addit et periculo. 7 Cod. A, defecissent. 

* Bet C, manus. * Codd. nephande. 

: A, litus. ° A, se ultra. 


“od. A, in tanta distantia. '° A, accidebal. 


TOME XXIII, 











122 E MARI HISTORIARUM. 


miseriarum cumulum quod tanta erat in castris fames quod homines inferioris 4 
manus non poterant sustentari. Nam paulo ante hostes, qui cum galeis eorum et 
vasis aliis flumen occupaverant, duas successive carravannas ceperant, nostris om- 
nibus qui illas conducebant interfectis'. Hiis igitur incommodis arctatos inevita- 
bilis et intolerabilis pariter necessitas coegit illos, si Dominus ita permisisset, Da- 
miatam afflictum exercitum reducere. Quinta igitur die Aprilis, cum essent in 1 
itinere redeundi, soldanus cum omni illa suorum multitudine nostros aggreditur; 
qui infirmitatibus, fame, lassitudine diminuti,.minime valentes resistere, omnes 
permissione divina in manus hostium inciderunt. Adeo plaga illa generalis extitit 
ut de illa piorum multitudine vix pauci evaderent qui non occiderentur gladiis, 
aut hostium vinculis alligarentur. Sed et pius ille et? illustris princeps Ludo- ¢ 
vicus, Francorum rex, cum duobus fratribus suis Karolo et Alfonso captus in ma- 
nibus hostium crucis devenit. Itaque per terram nemo penitus evasit, sed omnes 
capti sunt et carceribus mancipati, non sine strage nostrorum infinita. Sed et hii 
qui per fluvium versus Damiatam revertebantur, quorum maxima pars infirmorum 
et egrotantium erat, aut capti, autoccisi sunt, aul ignibus combusti; nam Sarraceni p 
in primo aggressuignem in galeis nostris injecerunt. Postera vero die, cum dominus 
rex in carcere teneretur et ab infidelibus humane satis tractaretur, soldanus illum 
de treugis requiri fecit, petens ut statim Damiatam urbem redderet; quod si non 
fieret®, dicebat tam eum quam suos quos captivos tenebat, gladio interempturum. 
Ad ultimum inter eos pactis intervenientibus, ita conclusum est ut dominus rex § 
Damiatam soldano restitueret cum omnibus rebus ibidem inventis, insuper elt 
octo milia bizanciorum Sarracenatorum “ pro dampnis et expensis quas dictus sol- 
danus fecerat. Ipse vero soldanus pro parte sua debebat dictum regem, cum om- 
nibus christianis quos ceperant Sarraceni a tempore quo exercitus christianorum 
intraverat® AEgyptum, insuper et omnes alios captivos christianos, undecumque Fr 
essent sub Sarracenorum potestate, a tempore quo imperator Fredericus secundus 
cum illis fecerat treugam, relaxare®. Ad servandum igitur ea hinc inde prestitis 
juramentis, cum soldanus cum suis ad recipiendam‘ urbem veniret* Damiatam, 
idem soldanus, conjurantibus contra eum suis, in via occisus est; alque cum eo 
multitudo magna suorum, qui illum defendere ausi fuerant, cum eo pariter in- 
terierunt. Interfecto igitur soldano, hii qui ea conjuratione principales fuerant, 
armati ad regis tentorium venerunt, cum austeritate verborum petentes ut juxta 
pacta quie cum soldano firmaverat, sine mora illis Damiata traderetur. Rex igitur 
cum de retinenda Damiata*® omnino desperaret, maxime cum (si non redderetur '°) 
sibi et tot probis viris certus instaret interitus, habito suorum consilio, pacta que 
vivo soldano firmaverat de reddenda Damiata'', cum dictis admiratis firmavit. 
Itaque statuta die receperunt admirati civitatem. Qua recepta, statim dominum 
regem ac fratres suos, deinde comites alios et barones” regni Francie ac etiam 
regni Cypri et Jerusalem liberaverunt. 


~ 
ae 


Qualiter dominus rex Ludovicus ex captivitate Sarracenorum liberatus cum residuis suorum copiis . 
in Syriam ex Agypto rediit, ibidemque remansit; et de adventu Henrici, filii Frederici impera- 
toris, in Apuliam'’; et de pastoribus regni Francorum et fine'* eorumdem. 


Hiis igitur rite peractis, dominus rex cum residuo exercitus de AEgypto recessit. 
Dimisit tamen quosdam qui ceteros captivos qui per Egyptum tenebantur recipe- 
rent, et ad rerum custodiam quas in Mgypto dimiserat; nam deficientibus navibus, k 
multa coacti sunt christiani dimittere, scilicet machinas, arma, tentoria, equos et 


' B, occisis. * Desiderantur in cod. A voces traderetur usque reti 
* A, etiam. nenda Damiata. 

* In cod. A desunt voces quod si non tieret © A, redderet. 

* C, Sarracenorum. '' A, reddendo omissa voce Damiata. 

* A, intraverant. "A et C, deinde omnes alios barones. 

* Relaxare deest in B et C ' A omittit in Apuliam. 

’ A, recipiendum '* Vox fine bis in codice A scripta est; B et C non ha 


* B, venisset. hent et line eorumdem. 











E MARI HISTORIARUM. 123 
, alios bellicos apparatus. Sed infidelis populus et prophanus, contra id quod pro- 


miserant et secundum sue professionis superstitionem juramentis' firmaverant 
yenientes, [pacta”| de captivis reddendis nullatenus servaverunt. Nam de captivis , 
christianis, qui plus quam xv millia erant, non restituerunt nunciis regis nisi 
solum 111.c; de ceteris vero rebus nichil penitus restituere voluerunt. Quin etiam, 

p quod detestabilius fuit, quosdam electos juvenes christianos deducentes ad vic- 

timam® ac illis proponentes ut aut fidem negarent, aut illorum gladiis interirent : 
uorum multi imbecilles et fragiles, legem illam miserabilem Machometi profi- 
tendo, fidem Christi negaverunt; ceteri vero, ut athlete fortissimi constantissime in 
confessione vere fidei persistentes, coronam martirii percipere meruerunt. Rex 

c autem Francorum Ludovicus post initas ac firmatas cum Sarracenis treugas, 
sperans* christianos in hiis ciyitatibus quas tenebant? in Syria secure remanere, 
de reditu suo in Occidentem ordinare caepit. Sed major pars militie Hospitalis 
et Templi, et baronum qui conditiones temporum et patria melius noverant, as- 
serebant post ejus recessum nullo modo Sarracenos pacta de treugis custodiendis 

p servaturos, cum in ecjus presentia contra eorum juramenta venientes, dictas 
treugas jam fregissent, cum secundum pacta nec liberassent captivos, nec res in 
£gypto dimissas regi restituere yoluissent. Quare concludebant, rege recedente 
terras illas ac civitates et municiones quas’ in regno Jherusalem adhuc christian: 
tenebant, cum evidenti periculo remanere, maxime cum in statu tam debili, 

E post acceptum in Egypto incommodum, christianorum conditio remaneret. Asse- 
rebant enim regi jam iterum’ dari occasionem* accepta dampna reparare, cum inter 
paganos discordia magna yigeret. Nam post recessum christianorum de Egypto, 
soldanus Alapie, contra Egyptios bella restaurans, Damascum nobilem civitatem 
jam ceperat, ac in Egyptum cum suis jam parabat descendere, ut regionem 

r illam, que tune sine rectore esse videbatur, sue subderet ditioni. Hiis igitur rex 
auditis, contra consilium suorum deliberavit suum ad regnum retardare reditum 
et in Syria per spatium aliquod® temporis remanere; sed duos germanos suos, 
scilicet Karolum et Alfonsum, ad regni sui custodiam remisit in Franciam. Acta 
sunt hac anno Domini M.cc.L, regni vero ejus xx. Remansit itaque dominus rex 

¢ Ludovicus in Syria“ illo anno, quo medio tempore munitiones et castra multa in 
Syria restauravit, muris ac victualibus munivit. Timebatur enim ne Turchi in 
Syriam irrumperent"'. 

Eodem anno, Henricus Frederici filius, quem ex filia regis Jerosolimitani 
Johannis de Brenna’ susceperat, cum uxore in Italiam ad hereditatem patrimonii 

H occupandam yenit. Qui in persequenda Ecclesia in omnibus vestigia’’ patris se- 
quens, multa mala, tum in Lombardia, tum etiam in Tuscia, fidelibus Ecclesix 
irrogavit; veniensque in'* regnum, Neopolitanam urbem quinque mensibus conti- 
nuis obsedit : qua capta, omnes civitatis muros et palatia meliora civium funditus 
destruxit. 

} Anno sequenti, nescitur quo ludibrie decepti omnes fere pastores de Francia ad- 
invicem congregantur; ac duce quodam, quem magistrum eorum vocabant, dice- 
bant per angelum illis fore revelatum quod promissionis terra de paganorum ma- 
nibus per eos debebat in proximo liberari. Qui in magnam multitudinem coeuntes, 
sub specie ferveris et zelo justitie maxime clericos persequebantur et religiosos, 

K qui eorum facinoribus et perversis actibus contradicebant. Nam matrimonia con- 
jungebant et dissolvebant, ad libitum peccata commissa et etiam committenda 
dimittebant, et quidam ipsorum, ad modum episcoporum portantes anulos, be- 
nedictionem populo dabant. Pro confictis autem miraculis aperiebant ecclesias, 
campanas pulsabant, dicentes se angelicas videre visiones et angelorum "’ colloqutis 


B et C, juramento B; alicujus. 
* Vocem pacta supplevimas Cod. Syriam 
' A, victima. Codd. Svriam irruperent aut irrumperent, voce in 
B. et C, speraret nissa. 
A, tenebat. * 4A. Brenia 
Codd. jue. B. vestigus patris «lheren-: 


A, asserebatur enim iterum * In cod. A abest 


€ on 


4. oceasto B. avium aro angelorum 








124 SERMON EN VERS 


frui. Unde cum illis a clero contradiceretur, in eos tanquam malefactores dese- 4 
viebant, illos usque ad sanguinem persequentes. Nam Aurelianis, Carnoti et per 
alia loca unde habebant transitum, plures clericos et laicos illis contradicentes 
occiderunt. Magister autem iHorum, cum Bituris venisset cum suorum pastorum 
multitudine, primo Judzos persequi coepit, eos omnibus bonis spoliando, libros 
eorum comburendo; cumque ibidem plurima enormia perpetrasset, recessit. Quo 
recedente, secuti sunt eum cives, atque inter Villam Novam et Mortemer' illum 
invenientes, cum multis ex suis phi Quo mortuo, ceteri huc et illuc dis- 
persi, multi ex eis occisi sunt; aliqui propter maleficia que perpetraverant, sunt 
suspensi, et illorum conventicula evanuerunt?. 








SERMON EN VERS DE ROBERT SAINCERIAX. 











AVERTISSEMENT. 


Du Cange avait accepté sans examen une opinion impossible a sou- 
tenir quand il publia cette piéce de vers sous le titre suivant : « Ser- 
«mon en vers de Robert de Sainceriax sur la mort du roy saint 
« Louys*. » 

Nous pourrions montrer que le prince dont 'auteur déplore la mort 
prématurée est le roi Louis VIII; mais il serait désormais superflu de 
revenir sur une question que les savants auteurs de I’Histoire littéraire 
de la France ont définitivement résolue ?. 

Il convient plutét de signaler une difficulté secondaire que souléve 
le court avertissement inscrit en téte du poéme. On y donne pour 
date a la composition de Robert Sainceriax le mois que li bons rois 
Looys trespassa; or ce mois expira le 8 décembre 1226. Cependant la 
délivrance de Ferrand, comte de Flandre, qui sortit de prison le 
6 janvier 1227, est mentionnée au vers 211 comme un fait accompli. 
D'un autre coté, dans les vers 139 a 156, le chancelier Garin, évéque 
de Senlis, est loué comme un personnage qui est sorti de charge ou 
qui méme nexiste plus : 


Et la bone roine lamoit et tenoit chier; 
Qu’en vostre cort n’avoit nul meillor conseiller. 


Si lon admettait avec Du Cange que Garin, apres avoir abdiqué 
vers 1227, vécut jusquen 1230°, la composition de ces deux vers 
serail postérieure de plus de trois ans a la mort de Louis VIII. Mais, 
d'apres des textes positifs cités dans le tome X du Gallia Christiana, 
Garin, qui souscrivait encore comme chancelier un acte du mois de 


' Cod. C, Mortemer; cod. A, Mortem... addita compen- leneuve , c” Charost (Cher) ; utriusque autem loci mentio 
dit nota : quo quidem nomine illum locum designari arbi- in ceteris chronicis desideratur. 
tramur qui nunc dicitar Morthomiers, haud procul a Vil- > Post evanuerunt, codex A habet et cetera. 













































DE ROBERT SAINCERIAX. 125 


février, de la premiere année du régne de saint Louis*, et qu'une charte - Tome X, 
col. 1413 


royale du mois suivant mentionnait avec le méme titre, aurait cessé  * ts. ise 
de vivre le 18 ou le 19 avril 1227 °. On n'est donc plus obligé d’ad- » ety 
mettre quil sest écoulé quelques années entre la mort de Louis VIII 

et la composition des vers consacrés a la mémoire de son chancelier; 

mais, en réduisant cet intervalle a quelques mois, il reste toujours a 
expliquer pourquoi l'avertissement ancien qui est inscrit en téte du 

poeme détermine une date contenue dans d’autres limites. 

On pourrait supposer que lavertissement nest pas de lauteur lui- 
méme et quil faut Vattribuer a un copiste mal informé de la vérité. 
Mais nous croyons plus probable que Robert Sainceriax a inscrit lui- 
méme cet avertissement en téte dune premiere édition de son poéme 
dans laquelle il n était question, ni de la délivrance du comte de 
Flandre, ni de la mort de Garin. Quelques mois apres, il aura aug- 
menté son premier travail, et les copistes auront maintenu en téte de 
la seconde édition un avertissement qui navait été fait que pour la 
premiere. 

Nos lecteurs reconnaitront que les vers 137 a 235 peuvent étre 
sans difficulté retranchés du poéme; les autres constitueraient, a notre 
avis, la composition primitive de Robert Sainceriax. Nous nous sommes 
arrétés a cette hypothese qui a pour avantage de conserver toute au- 
torité a favertissement du poéme, comme aux textes dignes de foi qui 
fixent la date de la délivrance du comte de Flandre et celle de la mort 
de Garin. 

On ne sait rien de lauteur de ce petit poeme, et son nom meme 
presente une difficulté. Les savants auteurs de | Histoire littéraire", en + xxwi 
se demandant sil nétait pas originaire du pays de Sancerre, quon a 
nommeé quelquetois Simcerra, ont fait remarquer que Ton aurait pu 
dire Samnceriau, comme on disait Manceau, Morvandiau. Sans repousser 
cette inter prétation et surtout sans en proposer une autre, nous dirons 
que Sameertax est, sans aucun doute, un sujet t singulier qui faisait, au 
réecime, Saincereau ou Sainceriau ; et que cette derniere forme devrait étre 
prétérée a celle du sujet pour désigner | auteur, si lon voulait se con- 
former a usage ordinaire. Mais, en absence de tout manuscrit, nous 
avons conservé le nom tel quil a été déja publié, de méme que nous 
nous sommes abstenu dintroduire dans le texte les corrections qu au- 
rait exigées la grammaire du xu1* siecle. 


_ 





4 Sermon en vers de Robert Sainceriax. 


Sacheis bien cil qui cest escrit tendront, que le mois que li bons rots Looys 
trespassa, Robert Sainceriax en fit ce sermon, qui est tous dis de verité, et de 
sone resons. 






Li haus Sires dou ciel nos doint ferme creance 
b Et bone volente, par sa sainte poissance 

Que nos puiss: ms venir a saine repentance 
Des pe chiés qu avons fes, et vivre en penitance 








—— 


126 


20 


30 


ho 


~ 


SERMON EN VERS 


Que qui bien aime Dieu, ille doute et le creint; 
Poour devons avoir de la mort qui tost vient; 
Faillus est li orgeus; tous ceus qui elle tient, 
N’en puet nus eschaper, tot 4 morir convient. 
Que pou dure cist siécles! n’i a fors que trespas, 
Bien le ' montre la mort qui ne sejorne pas, 
Ains prent povres et riches, et tous orgeus abas; 


Tous ceus qui plus ont joie, quant tu veus, les fés mas. 


Mort trop ies felenesse, ne doute(s] nule gent; 
Dou bon roi Looys esploita|s} malement, 
En Dame Dex servir avoit mis son talent; 
Mis I’as hors de cest siécle, pechié as durement. 
Trop féis grant outrage quant si tost le préis, 
Qu’onques més ne fu roi qui tant de bien féist; 
D’amer Deu et Je siécle estoit volontéis : 
Haut confort as tolu la gent de son pais. 
Mort, dou siécle sevrastes le meillor chevalier, 
Le plus proudome roi et le plus droiturier 
Qui onques fust sacrés; moult fu bien entechiés, 
Plains de toutes bontés, n’ot guére de pechiés. 
De net cuer amoit Dieu, doucement le servoit, 
Tous ses commandemens moult volentiers faisoit, 
La crois prist-il por lui, durement lennoroit, 
Et a la povre gent volentiers bien faisoit *. 
Or en a son louier en la joie certaine, 
En la haute clarté, qui tant est souveraine; 
S'il repairoit ariére, trop souferroit de paine : 


Hors de peril l'a mis Jesus Christ, qui moult aime. 


De sa mort fut corciée durement fa roine, 
De son fil, qui est rois, li doint Dex joie fine ! 
Por elleécier France il sera medecine; 

Par lui aura ou siécle bone pés enterine : 
Dame Dex par sa grace le pooir li en doint®. 
Ses péres, ses ancestres furent roi premerain, 
Par la vertu dou ciel et sacré et enoint; 

Au baron saint Denyse 1a en est li tesmoins. 

La virge Mére Deu, par sa sainte amisté 

Qu’el ot 4 son chier fil, li pri par sa pité 

Qu’il gart le roi de France, et trevist de péché *; 
Et la bone roine confort li Rois dou ciel. 

Que fortune li fist la dame moult grant tort, 

Et a ses biaus enfans, Dam le Dex les confort! 
Dou trés-bon roi lor pére, que tu préis trop tost, 
Dam le Dex, par sa grace ena fet le restor. 

Que trop tornas ta roue en felenesse guise; 


5o La mort, fortune, ensemble feéistes tel enprise : 


Tu prens quanqu’il te plest dou siécle a ta devise , 
Ne seroit mendés® por nule ome qui vive. 

Trop fesis grant domage dou bon roi Looys, 

Que le bien avoit * moult durement enpris ; 

Or se puet bien vanter li Rois de paradis, 

La flor de tous les princes par devers lui a mis. 

Il doutoit Jesus-Christ et ses commandemens, 


Et faisoit grans aumosnes, moult amoit povres gens; 


Onques més ne fu rois de si bon escient; 


60 Son cuer avoit 4 Deu tot enterinement. 


' Edit. bien la. 


naissons pas d’autre exemple de ce verbe dont le sens paratt 


* Nous ajoutons a pour la mesure. étre préserver. 


* Edit. le pooir il len doint. 


* On trouve plas loin tresvist ou tresvit d’enconbrier amendée. 
* La mesure exigerait que le bien avoit-il. 


(vy. 108 ef 120), et trevist d’anui (v. 255). Nous ne con- 


* Vers faux et obscur; peut-étre faudrait-il ne serois 





G 


M 








7° 


80 


go 


100 


110 


‘ Ed. tant de biens 








DE ROBERT SAINCERIAX. 


La ou li rois morut ot assez grant doulor, 

Onques més ne perdirent nul baron tel seignor ; 

Sa gent lessa iriée et en moult grant tristor; 

Or les releest Dex par sa sainte doucor. 

Et se ses plesirs fust que il pouist revivre, 

Not si grant joie en France dés le tans saint Denyse; 
Volentiers essaucoit lonor de sainte Iglise; 

Il li parust moult bien, pris fu 4 son servise. 

Mors moult parfus vilaine, quant tu n't préis garde; 
Cil qui tanz biens' faisoit tu Pocesis sans faille; 

Un de ses fius est rois, or doint Dex qu’altant vaille! 
Par vos ot la roine moult dure dessevraille. 

Moult parencorrogas les bones gens de France, 

Ne préis meillor roi puis le tans Alixandre ; 

A la bone roine avoit grant alliance, 

Saintement s entramoient, en Deu fu lor fiance. 
Proudom estoit et larges, et plains de grant onor, 
Moult ot en lui proesce, bone amor et doucor; 
Tous li siécle P'amoit et tenoit a seignor, 

De son trespassement furent gens en dolor. 


Il n'est om qui Dex croie, qui? moult n’en soit dolens; 


Qu’assés fesit de bien s'il veschist bonguement, 
Ii donoit sans prometre volentiers largement, 
Et de son cors fit-il 4 Dam le Dex present. 

Sens, mesure et resons en lui fu herbergeée; 
Petit i sejourna; sa gent en fu iriée ; 

Et la bone roine durement esmaiée ; 

Or li envoit Dex joie de sa béle maisniée. 

Or les releest Dex de lor novel seignor, 
Qu’enquor est assés joenes, moult a sens et valor; 
Sor tous rois > qui sont enprés li Criator, 

Li doint Dex grant poissance de bien garder s‘onor. 
Ne fust li haus confors qui dou roi est issus, 
Mal fust baillis li siécles quant Dex le secorut:; 
Par sa sainte poissance i a mis tel escu 

Dont France est onorée, et tenue en vertu. 

Li Rois se maria joenes, si fist moult bien; 

Or en eut la corone ressauciée moult bien; 

De biaus enfansi a, Dex les escroisse en bien! 
De saint liu sont venu, assés feront de bien. 
Por le pére est li fius qui a nom Looys, 

Dex le face proudome, qui en la crois fu mis, 
Et li doint boen pooir par le son saint pleisir 
Que il soit de tous princes onorés et servis. 

Et li prest volenté d’amer ‘ sa bone gent; 

D’onor et de prouesce li face Dex présent ! 

Si en devons prier le Glorios dou ciel, 

Qu’il le confort en bien, et tresvist d’enconbrier. 
Dame Dex nostre Pére par son commandement 
Ses traitors confonde; et vivent a torment 
S’amender ne se voelent |i traitor felon, 

Et de Deu et dou siécle aient maléicon. 

De traison gart Dex le roi et son barnel; 

Et la bone roine voille Dex conforter, 

Et li envoit grant joie de sa béle maisniée, 

Si qu’en soit la corone durement sourhauciée. 
Moult sont bel li enfant, Dex les croisse et ament, 


La mesure exigerait sor tous les rois, 
* Edit. dame an lien de d'amer. 








128 


120 


130 


14o 


150 


160 


170 


SERMON EN VERS 


Et doint bone froichance ' et bon doutrinement; 

Or les gart Jesu Christ, nostre Pére dou ciel, 

Et les face proudomes et tresvit d’enconbrier. 

Dam le Dex lor otroit par son comandement 

Pés et amor ensemble, et bon aliement; 

Dés qu'il sera einsit con nos I'avons conte, 

En tous pais seront durement redouté. 

Ii n’est om terriens qui les ost coroucier; 

Lors sera li roialmes en tous lius essauciés; 

Quans Dex ne benéi ne ne sacra qu'un rois, 

Et si l’asist en France por maintenir les drois. 

Bien érent maintenu, se Deu plest et ses nons; 

De biaus enfans i a, qui proudome seront; 

Estrés sont de bon liu, de sainte gens venu, 

En tous pais seront et douté et cremu. 

Einsit le voille Dex qui en la crois fut mis, 

Et vos gart, jentix rois, et trestous vos amis; 

Or vos doint Dam le Dex et vertu et pooir, 

De garder vostre régne, et de tenir vos drois. 
Benéoit ? soient cil qui bien vous ameront 

Et qui par boene foi bien vos conseilleront; 

Haut confors aviés{vous] ou bon vesque Garin : 

Par Deu et par son sens éustes moult d’amis. 

Proudom fu et laiax *, sachiés certainement, 

Bien le seut vostre péres qui l'ama durement, 

Moult fu de haut conseil, et de tous biens fu plains, 

Et ert bien entechiés, de loial cuer certains. 

Puis le tens Charlemaine qu’i fu un arcevesques 

Qu’en apela Turpin, ne fu si bons evesques; 

Volentiers essaucoit lonor de sainte Eglise, 

Sire[s], et les vos drois gardoit-il sans faintise. 

Moult l’'ama li bons rois qui Felipes ot non, 

Et aprés vostre péres ‘, qui Dex face pardon! 

Et la bone roine l’amoit et tenoit chier; 

Qu’en vostre cort n’avoit nul meillor conseiller. 

Par Deu et par l’évesque fu la pés et ?amor 

A trestous les barons; nul ne fu contre vos. 

Ains vos amérent tuit et gardérent en foi, 

Bien tindrent le covent qui fu en Aubijau, 

Que vostre péres ot vers ceus de garnisons; 

Por l'amor Deu conquerre furent mort li baron; 

Moult trés-haute soudée lor éut® Dame Dex, 

Qu’or sont avec ses angles Ja sus amont és° ciex 

O le remés’ de ceus que Dex a pris & soi. 

Dam le Dex par sa grace, il maintiegne lou roi; 

Li Sires li envoit discrecion de sens 

D'enorer sainte Iglise et ses commandemens, 

Qui de joenéce doit commencier moult trés-bien, 

Qu’autresint fist ses péres qui assés fist de bien. 

Jentix rois, bien vos doit souvenir dou proudome, 

Qu’onques més ne morut nule meillor persone. 

Por amor dou bon roi dont vos estes estrés, 

Deves coillir prouesces, et onors, et bontés, 


" Nous avons vainement cherché un autre exemple de ce 
mot. On troave en provengal fruchan pour fructifiant; 
c'est peut-étre de la méme source que dérive le substantif 
Seieon, 

* Ici commencent les vers que nous croyons avoir été 
composés pour une seconde édition, comme nous l’avons ex- 
pliqué plus haut dans l'avertissement. 

Loyal; édit. l’Ajax. 


* Et ensuite, votre pére Louis VIII; cet hémistiche 
suffirait pour montrer que ces vers furent composés du vi- 
vant de Louis IX. 

* Edit. eurent; mais ce mot, qui formait trois syllabes 
(éurent) , rompt la mesure et contrarie le sens : le sujet Dex 
exige un verbe au singulier. 

Edit. el ciex. 
” Avec le reste; édit. or au lieu de o. 














M 


180 


i gO 


200 


210 





DE ROBERT SAINCERIAX. 


Issit le voille Dex, li Rois esperitiés, 

Qu’autresint a il mis vostre bon pére és ciex. 

Or sont andui ' ensemble, devant Deu en present, 
Li pére|s] et li fius coroné hautement. 

N’a pas Dex oubliés les biens et les onors, 

Qu’il li firent en terre, or les a fés seignors 

D'une des grans hautesce|s| qui est en paradis, 
Ou ciel avec ses sains 2 les a andeux assis 

En la haute clarté, haute et sans tenebror, 

Or sont en moult grant joie plaine de grant doucor. 
Le bon roi Looys gart li Saint Espiris, 

Et Dam le Dex confonde trestous ses anemis, 

Qui ne puissent avoir ne vertu ne pooir 

De faire traison, ne de nul mal mouvoir. 

Jentil bone roine, plaine de grant simplece, 
Dam le Dex par sa grace vos doint joie et leéce *; 
Grant ire avés éue dou plus proudome roi, 

Qui oncqus fust en France, et Dex I’a pris a soi. 
En eschange en aurés moult precieus seignor, 

Li Rois Dex Jesus Crist maintiegne vostre onor; 
Desormés en avant vos devés leescier, 
Qu’ainques por grant dol faire ne vi‘ riens gaaignier. 
Si aurés haut confort dou Roi Deu le poissant, 
(Jui vos ait en sa garde, et tous vos biaus enfans, 
Issi le voille Dex qui nasqui sans dolor, 

Et tiegne en bone vie ceus qui gardent l’onor 

La corone de France et ce qui i apent; 

Dex lor croisse bonté, proesce et hardement, 
Contre tous ceux qui ont volenté ne talent 

De fere traison au roi et a sa gent. 

Jentix quens de Bouloigne, qui Felipes ot non, 
Fius fustes le bon roi qui Dex face pardon; 

Se vos le resemblastes, assés fustes proudom °. 
Vos méistes grant cure ou roi vostre neveu, 

Et si ’'amastes moult et gardastes s’onor, 

Dex le vos dona fére par la soue doucor; 

Que biens en vint en France, et si fu vostre preu. 

Un autre conte i a, parle mien escient, 
Ferrant, qui assés ot travail, paine et torment, 
Dedens la tor dou Louvre, et anoi longuement, 
Mis fu hors de prison, s’ot le roi en convent 
Que jamés ne feroit en France se bien non. 

Il se repenti moult de la grant traison 

Qui féte fu en Flandres par si grant mesprison; 
Pris i fu et lies, et'treize ans en prison. 

Et Dex le delivra par sa sainte bonté, 

Et por ce veut-il France tot adés onorer, 

Li rois en fist seignor (puist len si ouvrer!) 

Qui fut loés en France, et créus et amés, 

Or sot-il bien por voir que qui onore France, 

Et la sert de bon cuer, moult durement s’avance, 
Li quens i mist grant paine, je le sai sans dotance , 
Que Dex le delivra de moult grant mesestance. 

Dés que cil dui bon conte furent 4 un accort, 
De Boloigne et de Flandres, moult i ot haut confort; 
Il n’est om terriens qui lor féist ja tort : 


' Philippe-Auguste et Louis VIII. couplet, qui devait former un quatrain comme les quatre 


* Edit. avec sains. 


vers precedents, et comme ceux qui suivent jusqu’au vers 


' Edit. simpleece au lieu de leéce (liesse, joie). 268. Dans le vers qui manque, U'auteur avait pu désigner 


* Ed. neiu. 


plus clairement que le roi pere du comte de Boulogne était 


* Il manque probablement un vers pour compléter ce Philippe- Auguste. _ 


TOME 





XAT. 17 


— 


= 


U 
i 
U 





| 
i 
] 
} 
t 


130 SERMON EN VERS 


Par eus ot li bons rois et leesce et deport, 
Et des autres haus omes, qui ont assés pooir, 
Qui aiment la coronne et onorent en foi. 
240 Le conte de Bretaigne doigne Dex tel voloir 
D’avoir pés et concorde et bone amor au roi. 
Or sachent bien tuit cil qui en foi li seront', 
Que en cest siécle et l'autre haut louier en auront. 
Le conte de Champaigne doint Dex, par ses sains nons, 
Pés et bone aliance au roi et aus? barons. 
Robers *, qui n'a que fére d’aconter fausete, 
Commenca ces regrés por la grant loiauté 
Qui estoit ou bon roy que‘ Dex en a porte, 
Or len rent® sa deserte en moult haute clarté. 
24o Dou bon roy ° Looys a Dex fet son talent, 
Ou ciel avec les angles a pris hebergement; 
Et son fil, qui est rois, doint Dex amendement, 
Et pooir de son régne garder pessiblement. 
Einsit le voille Dex li Sires tout poissant, 
Qui en la sainte Vierge vout prandre char et sanc. 
Sire, si com c’est voirs, et sen somes craans, 
Maintenés la roine, et sauvés ses enfans. 
La roine gart Dex et sa belle mesniée! 
Par eux est douce France redoutée et prisiée. 
250 Dex lor doint bone vie! deux istra tel ligniée 
Dont mers et tote terre ert par eux jostifice. 
La roine est li arbres qui a porté tel fruit 
Dont gens par toutes terres auront pés et deduit, 
Dex les escroisse en bien, et les trevist d’anui, 
Li Sires tous poissans qui fist et jor et nuit. 
Pour la bonne roine et por ses biax enfans 
Prion la sainte Vierge, qui Dex tint en ses flans, 
Que proudomes les face, sages, et bien parlans, 
Contre lor anemis, vertuox et poissans. 
‘Oo Li verai Dex dou ciel qui Longis fist pardon, 
Lor voille et {lor| consente issi com nos disons, 
Et lor envoit pooir, volenté et reson 
D'ennorer sainte Yglise par bone entencion. 
Quar moult est grant hautesce d’amer Deu vroiement, 
Ft d’avoir pes au siécle de bon cuer simplement, 
On en desert la joie, qui est sans finement, 
Et Dex la lor otroit par son commandement. 
Dex Rois, Peres poissans, qui dou ciel descendistes , 
Par anuncion (angle et en terre venistes, 
Dedens la sainte Vierge humanité prensistes, 
Vierge avant, vierge apres, saintement en naquistes. 
Par le pechié d’Adam grant dolor recoillistes, 
Trente deux ans par terre moult grant paine soufristes, 
Puis vous vendi Judas, li qui vers. . . . 
Aux Guis mercréans qui en la Crois vous mistrent. 
Le jor du vendredi paission 1 soufristes, 
Mis fustes ou sepucre, si con vos le desistes, 
Et au tier jor, biau Sire, c’est voirs, rexurexistes , 
Et gistastes d’enfer tous ceux que vous vousistes , 
230 En la joie des cieux verais Dex les mesistes. 
Sire, con c'est voirs, qu’ensit vousistes fére, 
Et que la sainte Vierge vos fu et fille et mére, 


w 
~ 


' Lui seront; dd. liseront. ' Ed. qui. : 
* Ed. au b my i y ] 
d. au barons. L’en rent est pour lui en rend; Da Cange a imprimé 
* Robert Sainceriax. Tout ce qui suit pouvait apparte- Veurent, ce qui ne présente aucun sens. 
nir a la premiere édition Nous suppléons bon pour la mesure. 














DE ROBERT SAINCERIAX. 


Maintenés la roine, verais Rois debonnaire. 
Qu’el ne puisse fére oevre qui a vos puist desplére; 
Tel pooir li otroit Jesu Crist, nostre Pére. 
Quant istra de cest siécle, qui ne peut durer guéres; 
Qu’il la méte en son régne; ou ciel a son repére, 
La sus ovec ces angles, en la grant joie clére, 
Ovecques son seignor; mis i a bones éres. 

2go S’en disons Pater nostre por Deu et por sa douce! Mere. 











CONSEILS DE SAINT LOUIS 


A UNE DE SES FILLES. 





AVERTISSEMENT. 


C’est a M. Kervyn de Lettenhove que l'on doit la découverte et la 
premiére édition de ce texte, copié au xv° siécle pour un sire de Flers, 
dans le manuscrit 4375 de la Bibliothéque de Bourgogne. Le savant 
éditeur avait supposé d'abord que ces conseils avaient pu étre adressés 


a Agnes* 


, duchesse de Bourgogne, la plus J jeune fille de saint Louis; * Butletins deta 


comm" royale 


mais il a renoncé ensuite’ a cette conjecture, que plusieurs motifs histoire’ de 


Belgique > 
2, 


empéchent d'adopter. Suivant la copie fautive qua publiée honorable x1? 'w 


2° série. 


académicien, saint Louis aurait envoyé ces enseignements a sa fille * mia. xx, 


sainte Genevieve. Hl ne suffit pas, pour expliquer cette faute évidente, de 


n° 7. 


supposer, comme il I'a fait, que la duchesse de Bourgogne fut placée 
sous la protection spéciale de la patronne de Paris; car cette hypothése 
ne justifie nullement de titre de sainte donné a une jeune fille encore 
dans l’enfance. Il-y a plus : le texte méme des enseignements ne lui con- 
vient pas davantage. Sil est vrai que saint Louis ait adressé quelques 
avis ala derniére de ses filles, Agnés, née au mois d'aodt 1 260, il n’aura 
sans doute pas dit a une enfant de cet age, de garder son coeur de 
toute ordure et de toutes mauvaises pensées, d’étre souvent en orai- 
sons et en larmes,.de se croire toujours la pire femme de celles avec 
qui elle se trouvait, etc. De tels conseils étaient destinés a une femme 
déja mariée, et Agnés ne le fut que sous le regne de Philippe le Hardi. 
Quant a Isabelle, reine de Navarre, elle a recu de son pere d autres en- 
seignements, qui sont depuis longtemps publiés*. Restent donc Blanche * tiistor. ae Fr. 


t. XX, p. 82- 


et Marguerite, toutes deux nées en Palestine, a un an de distance; et ma- 86 et'3o2. 
riées du vivant de saint Louis, l'une a Ferdinand de la Cerda, l'autre 
a Jean I*", duc de Brabant. Linstruction quon va lire leur convient 
également, et l’on pourrait méme supposer que saint Louis l’'adressa 
en méme temps a l'une et a l'autre. Que sil fallait faire un choix entre 
les deux, nous dirions que le nom de Marguerite, abrégé et 4 demi 


i 
Le mot douce rompt la mesure. 





oe 





132 CONSEILS DE SAINT LOUIS 


effacé, se serait prété, plutét que celui de Blanche, a la fausse lecture 
qui a trompé le copiste du xv’ siecle. 

Ajoutons, en terminant, que les conseils dont nous donnons ici une 
nouvelle édition nont aucun rapport avec un opuscule dont le titre 
équivoque et incorrect a été reproduit dans l'inventaire de la librairie 
du Louvre par Gilles Malet, valet de chambre de Charles V : « Les ens- 
« segnemens Loys, ¢ai en aire roy de France, asa fille la duchesse de 
« Bourgogne '. » La c'est un clere qui fait parler saint Louis, déja cou- 
ronné dans le ciel, en laissant voir clairement que cette ceuvre est due 
tout entiére a son imagination. 





wy 


S'enssuivent les enseignemens et les bons exemples que le bon roy de France, | 


monseigneur saint Loys, envoya 4 sa fille ?, en luy priant moult doul- 
cement qu'elle les volsist mettre en ceuvre, et retenir 4 son pooir en son cuer; 
car grant prouffit luy en vienrroit, de corps et de l'ame’, et a elle et a toutes 
celles qui voldront proufliter et amer Dieu, nostre Créateur et Seigneur. 

Le premier : 

Celluy qui en la cognoissance de son Créateur veult prouffiter, doit premiére- 
ment traveillier de tout son cuer‘ de cognoistre sa vie; car quant plus congnoist 
'omme ou la femme la vie de soy-meismes, tant s'approuche-il plus de la con- 
enoissance de son Créateur. Pour ce convient tourner souvent chascun a lui, et 


rappeller son sens et son entendement des choses de dehors, et soy enclorre en ¢ 


son cuer. 

Le seconde chose est que l'on doit diligenment enquerir sa vie et regarder son 
cuer, el encerchier quels pensées, quels affections et quels desirs il a eus le jour, 
s'il s'est delictés en nesune chose contre Dieu, s'il est en nesungs esmouvemens 
d’orgueil ou de felonnie, ou d'envie ou de lecherie, ou de gloutonnie ou de 
parresse. 

Parresse est ung pechié qui retrait l'ame de bien faire. Et doit penser quant 
longuement il a demouré en mauvaises pensées et en mauvaises voulentés, et aussi 
doit bien regarder et examiner la condicion de son cuer. Et doit aprés regarder 
sa vie dehors, si comme tous ses fais, ses parolles, ses regards, ses alées, toutes 
ses euvres et tout son temps, et penser les biens que Dieu lui a fais et fait tous 
les jours, et regarder comment il l'ayme, comment il le sert, comment il le garde, 
comment il garde ses commandemens, et comment il les a gardés ou temps passé. 

Fille, quant vous levez au matin, et le horologe Dieu vous esveille, si gectez° 


E 


les yeulx de vostre cuer 4 vostre Dieu qui vous a fait, et lui recommandez vostre r 


besongne; et lui priez qu'il vous garde de pechier, et proposez amendement de 
tous yos meflais, et de mener bonne vie. 

Fille, quant vous estes ou moustier ou hors moustier pour dire vos heures et 
vos oroisons, ayez vostre cuer a Dieu du tout, et ne vous souviengne de nesune 


vanité ne de nul pensement temporel; et en toutes vos euvres ayez vos cuer or- G 


donné 4 Dieu comme a cellui qui tout voyt. 

Fille, quant venez a la table pour mangier, vous ne devez mie querre seule- 
ment le delict de la bouche, mais vostre soustenance, et penser 4 Dieu tant que 
vous ne prenez plus que vous ne devez. 

Fille, au lever de mengier vous devez rendre graces a Dieu, et prier pour ceulx 
de qui biens vous vient, et prier Dieu quil vous pardoint. 


‘ On en trouve le texte dans le manuscrit francais 4977. ' Il faudrait peut-étre de corps et d’ame ou du corps 
* Ily adans le ms. a sa fille sainte Genevieve; ce qui__— et de lame. 

est une erreur évidente du copiste, comme nous U'avons ex- * Edit. de tout son corps. 

pligqué plus haut. * Edit. geetez. 








A UNE DE SES FILLES. 133 


a Fille, se vous estes en compaignie ot parler yous conviengne, parlez par raison; 
et avant que la parolle viengne a la bouche, deux foys devez pensez parmy I'a- 
byme de la raison. 

Fille, se vous voulez parler 4 homme, mectez garde que vous ne dictes chose ou 
l'on puisse mal penser; mais dictes parolles qui touchent a bon ediffiement, par 
quoy on puist jugier que vous estes fille saige et bien advisée. 

Fille, quant vous, apres complie au soir, vous voulez aler gesir, aingois que vous 
vous couchiez, tenez chappictre de vous-meismes en vostre cuer sans noyse, et 
appellez toutes vos pensées diligemment; et pensez se vous avez mespris le jour, ou 
en penser, OU en regarder, ou en veoir, Ou en oyr, ou en mal dire, ou autre 
¢ mauvaisse parolle, ou en mauvaises pensées, ne en desirer, ne en vouloir, ne en 

mauvaises euvres. Et 4 Dieu devez crier mercy, et espurgier vostre conscience par 

repentance de chascune deffaulte ou vous avez vostre Créateur couroucé. 
Fille, parlez en telle maniére que vostre parolle soit atrempée de la loy de cha- 
rité, et que vostre parolle ne griefve 4 nulluy. 
p Fille, n’ayez nulle acointance 4 homme que vous ne sachiez qu'il soit en l'amour 
de Dieu et qu’il ne soit de bonne vie. 
Fille, n’ayez nulle familliarité trop grant 4 nulle créature, mais soyez franche 
de cuer et d’esperit. 
Fille, soyez humble de cuer et d'abit, et prisiez pou le monde ' et quanques y 
gE a; car tout conviendra laissier. 

Fille, si respondre vous convient a aucunes gens, si respondez simplement et a 
pou de parolles; et soyez isnelle et appareillée 4 oyr parler de Dieu, et recevez la 
bonne parolle pour vostre cuer nourrir et pour vostre vie amender. 

Fille, aymez povres gens, si vous aymera Dieu; et aymez toutes bonnes gens, 
si aurez part en leurs bontés. 

Fille, toute familliarité vous desplaise’, et specialement de personne dont confu- 
sion vous peut venir; mais ayez Dieu en familliarité, et les benois angels et les sains 
de paradis; si feront vostre besongne devant Dieu. 

Fille, soyez simple et honneste et pou parlans, de bonnes meurs et de bonne 
conversacion, et pensez tousdis que Dieu vous voyt. 

Fille, aymez saincte Eglise et y venez* voulentiers; et quant vous y estes, si 
soyez close dehors et n’y parlez point; mais pensez en vos deflaultes et en vostre 
Dieu qui est présent, et lui monstrez vostre cuer. 

Fille, pensez souvent a la mort et comment le corps pourrira, et tout fauldra, 
et conviendra mourir et compter et paier. Ceste pensée nous fera hayr pechié, et 
vous esmouvera de bien faire. 

Fille, gardez vostre cuer de toute ordure et de toutes mauvaises pensées, et 
bouttez arriére les temptacions de lennemy. 

Fille, soyez debonnaire et souflrans, et ne retenez nulle yre en vostre cuer, 
mais pardonnez legiérement. 

Fille, ne soyez mie voulentiers en compagnie noyseuse ne mal disant, et gar- 
dez vostre bouche de parler d’autruy en mal, et n’en oyez parlez. 

Fille, soyez souvent en oroisons et en larmes; car les oroisons sont les escus en- 
contre les assaulx de l'ennemy, et reffuge en toutes tribulacions, et droite lumiére 
par laquelle l'ame scet ses deffaultes. 

Fille, soyez humble et peu vous prisez, et vous semble tousdis que vous estes 
la pire femme de celles en la cui compaignie vous estes. Et soyez lye et joyeuse du 
bien de vostre proesme, et doulante de son dommaige et de son mal, et soyez pi- 
teuse aux povres gens: et ainsi aura Dieu pitié de vous. 

L Fille, soyez au matin esveillée pour vous commander a Dieu et aler au mous- 

tier, ne ne passez jour que vous noyez messe, et oyez voulentiers parler de Dieu. 

Fille, soyez véritable, et ne jurez point, ne mentez, ne parjurez; mais ayez 
tousdis verité en bouche, ordonnance en parolle, et parlez petit. 


oa 


= 


G 


& 


—_ 
— 


— 


A 





' Edit. et priez pour le monde. — * Edit. desplaie. — * Edit. et jeusnez. 





134 FRAGMENT ANONYME DU XIII° SIECLE. 


Fille, par vos dis ne nuisez 4 nulluy ne grevez; aussy n’ayez voulenté de vous 
vengier, mais soiez paisible 4 toute maniére de gent. 

Fille, aymez et honnourez Nostre-Seigneur, et portez paix 4 tous ceulx qui de- 
moureront avec vous. 

Fille, ayez en vostre cuer la souvenance de la souffrance de vostre benoit doulx 
amy Jhesu Crist; car c'est une chose qui moult peut ung cuer esmouvoir a Dieu 
mieulx aymer et a soy garder de pechié, quant on regarde comment le doulx Jhe- 
sus sabandonna a mort honteuse et douloureuse, pour nous de pechié delivrer. 
C'est grant honte doncques de soy mettre si legiérement a pechié, quant il le con- 
vint' si chiérement acheter. 

Fille, entendez a ces enseignemens que je vous envoye, et vous ordonnez selon 
ce qu’ils dient, si ménerez vie de preude femme et devote personne. Ne les mons- 
trez mie a chascun, mais seul a seul les lisez, et vous y mirez et informez vostre 
vie, car c'est la voye de venir 4 Dieu. Et puis devez dire, Ainsi-soit-il, et reclamer 


monseigneur Jhesus Crist’. 





O Dieu, qui m’as faite a t'ymaige, et rachetée de ton precieux sang, et m’as gardée 
en ma jeunesse, et attendue par ta saincte misericorde en mes pechiés, et donné® 
de tes biens, et amenée Aton saint baptesme, et [consolée] ? par ta saincte doulceur 
et par les biens que tu m’as fais, et mil temps plus que je ne pourroie dire, je te 
pry que tu me doins pouoir de toy servir et aymer, et de moy garder de tous pe- 
chiés et aider en mes temptacions, et donner patience en mes tribulacions, et 
pouoir et grace de tout bien faire en ceste mortel vie, et toy si amer et servir que 
je puisse apres toy venir a ton saint paradis. Amen. 

Dieu Jhesu Crist, cui bontés on ne peut espuisier, cuy misericorde ne faillit 
oncques, qui tout pouez et tous biens voulez, pardonnez-moy mes pechiés, et me 
donnez grace de moy amender, et de moy garder, et de vous aymer. Sire, je ne 
viens mie 4 vous en fiance de mes merites, mais en fiance purement de vostre 
saincte misericorde. Et se vos nom, Jhesus, enporte doulceur et pitié, faictes-moy 
doncques misericorde et pitié; car se j'ay desservy dureté de mes pechiés et de 
mes maulx, que je recongnois° qui sont grans et abhominables devant vostre be- 
noite face, si scay-je de certain que vous estes trés-piteux, et avez trés plus grant 
talent du pardonner que les pecheurs de mercy crier. Pour ce vous prie féable- 
ment que vous ayez mercy de vostre créature, qui retourne 4 vous de cuer con- 
trit et repentant. Amen. Deo dicamus gratias. Pater noster et Ave Maria. 











FRAGMENT ANONYME DU XIII" SIECLE®. 





Mil cc.xinm, Jehane la contesse de Flandres et de Haynau, fille le conte Bau- 
duin ki fu empereres de Constantinoble, morut el mois de decembre, la nuit saint 
Nicholai. 


Mil cc.x.vu, Margherite se suer fu contesse ’. 


' Edit. convient. * Ce fragment anonyme est tiré du manuscrit fran- 
* Immédiatement apres vient la priére suivante, qui pa- _¢ais 17203, fol. 68 (autrefois 1513 du fonds de Saint- 
rait au savant éditeur avoir été composée par saint Louis Germain). 
pour sa fille. ” On ne voit pas pourquoi l'avénement de Marguerite au 
* Ou peut-étre douée. comté de Flandre est reculé de trois ans; elle avait succédé 
* Le mot consolée , que nous suppléons , ou quelque autre —_immédiatement a sa seur, et le proces qu'elle eut & soutenir 
semblable , est nécessaire pour le sens. contre les enfants de son premier mari n’empécha pas que 


* Edit. que je ne recongnois. son titre ne fiit reconnu dés lorigine. 





B 


-_ 


) 


— 
us 


i) 


~ 
=? 


= 
— 











FRAGMENTUM DE MIRACULIS SANCTZ GENOVEPF 2. 135 


1 Milcc.xivimt, el mois de may, mut li rois Loeys, ki fils fu del roi Loeys et de la 
roine Blance, por aler outre mer; et passa au passage d’aoust premiers ensivant. 
Et en celui point estoit li sieges devant Ais del conte de Hollande, ki esleus estoit 
del apostole Ynnocent pour estre rois d’Alemaingne; et i sist tant que on li rendi 
et i porta couronne; et ce fist l'apostoles por contens qu'il avoit a lempereor 

s Fedric; et 4 celui point avoit fait cis meismes apostoles sen siége a Lyons sur le 
Rosne, et par l'ocoison de cest meisme contens. Et quant li rois de France dont 
jai parlé ci devant ala outre mer, il mena avoec lui ses fréres, dont li uns estoit 
quens dArtois, et avoit non Robiers; li autres quens d’Anjou, et avoit a non 
Charles. Et pass¢rent au passage d’aoust ensi com devant est dit, et yvernérent 

« celui yvier en Cypre. Et puis le jor de lAssention, ki fu en le tierce yde de may 
l'an de l'incarnation m.cc.xL1x""*, monta li rois et si baron sor mer por aler a Da- 
miéte; et parvinrent devant Damieéte le venredi apries les octaves de le Trinité, qui 
furent' en le seconde nonne de juing; et le semedi apries, il prisent tiére a force. 
Et le diemence par matin, a l'eure de miedi, li rois entra en Damiete a toutes ses 

p gens, et ni trouvérent que un peu de gens; car li Sarrasin estoient tout fuit. 








FRAGMENTUM 


DE MIRACULIS SANCTE GENOVEFA. 





MVONITUM. 


Qua doctissimi pradecessores nostri a quodam Sancta Genovelx 
canonico scripta fuisse judicaverunt, cum alteram ejusdem opusculi 
partem post Philippum Labbe* octavo decimo hujus collectionis tomo 
(p. 797) mserendam curayerunt, ea forsan tribui posse conjeceris 
Jacobo de Dinant qui e capitulo Genovefano ad archidiaconatum Mo- 
rinensem anno M.CC.XL vocatus, et theologiz in civitate Parisiensi do- 
cende prefectus, Atrebatensis demum episcopatus dignitatem anno 
M.cc.xLvit_ adeptus est. ls enim libellum de translatis anno M.Ccc.XxLII 
beatae Genovefe reliquiis composuit, quem fragmento de miraculis 
ejusdem virginis subjunctum exhibet codex 5333 in Bibliotheca 
imperiali asservatus. Constat praterea utrumque libellum ea potissi- 
mum mente conditum fuisse, ut certis diebus lectiones de beata Ge- 
novefa monachis ad pia exercitia congregatis audiendas suppeditaret. 
Fragmenta utrinque sumpta erudito proponimus lectori, qui dijudi- 
cabit utrum hec et illa unius auctoris nomine sint inseribenda, an 
duobus attribuenda canonicis quos ztate necnon dicendi genere dis- 
pares fuisse judicant doctissimi Historie litterariz auctores>. Quam 
quidem sententiam in dubium vocandam esse arbitramur, utpote 
qui utrumque libellum Ludovico IX regnante et eodem ferme anno 
scribi_ potuisse pro comperto habemus. Postquam enim in priore 


_* Ul faadrait \e venredi avant... qui fut, etc. En effet, * Ejusdem opusculi fragmenta edidit Lebeuf , Dissert. 
est le vendredi 4 juin que la flotte arriva devant Damiett ur Uhist. ecclés. et civile de Paris, U1, p. xxvint 





Nova Bibl. 


mss. libr. 1,662 


> ees. 





136 FRAGMENTUM 


libello miraculi anno M.cc. vt facti narratio absoluta est, auctor ad ea 
miracula qua annis M.CC.XXXIII et M.CC. XXxxvi evenerunt accedens, 
tempus quo scriberet satis notavit cum Alfonsi comitis Pictavensis me- 
minit qui Pictavia anno M.CC. XLI donatus est. Nihil igitur obstat quin 
alter libellus de reliquiis beatae Genovefe anno M.cc.XLu translatis 
eidem scriptori attribui posse videatur. 


— 
~~ 





Auctoritatem ejusdem miraculi’ confirmat illud miraculum quod etiam vidimus 
quando in consimili periculo, circiter viginti septem annis transactis”, meritis 
ejusdem virginis Genovefe, civitas Parisiensis liberata est ab imminenti subver- 
sione, et populus a periculo, et universa provincia a fluminum proprios fines ex- 
cedentium et pluviarum naufragio. Postquam enim, parata sollempni processione , 
egressa est beata Genovefa de propria ecclesia, in conspectu totius populi egressa 
est columba de eadem ecclesia volitans in aere e directo super capsam beate 
virginis Genoveve. Stante capsa stabat et columba, sicut et stella ab Oriente 
veniens stetit ubi erat puer Jesus. Procedente vero capsa, que a viris religiosis, 
sicut consuetudo est, deferebatur, procedebat et columba, et e vestigio in eadem 
processione in aere volitans beatam virginem comitabatur, sicut olim columpna 
nubis in die et ignis in nocte filios Israel non deseruit quondam in deserto, per 
quam ipsi castra movebant ct metabantur. Ingrediente autem beata virgine Geno- 
vefa ecclesiam Beata Marie in Parisiensi civitate sitam, columba resedit super 
imaginem® que in figura angeli sculpta erat in summitate ecclesia super portam 
Beate Mariz, universo populo ipsam columbam respiciente et pre gaudio illa- 
crimante et orante, et signum aliquod a Domino sibi dari expectante. Quamdiu 
ergo beata virgo Genovela intra ecclesiam Beate Marie moram fecit, tamdiu co- 
lumba stetit super imaginem angeli, sicut comes individua et custos fidelis. Egre- 
diente vero domina nostra beata Genovela de ecclesia Beate Marie post missarum 
sollempnia rite peracta, columba denuo super capsam volitans, comitata est 
beatam Genovefam usque ad ecclesiam suam. Ab illa die et deinceps longo tem- 
pore Sequana tumens infra alvei sui fines se coégit. Denique salubritas hominum 
et serenitas temporum subsecuta est, et tranquillitas magna restituta est univer- 
sis, populo salus, beat virgini gratiarum actio, Trinitati in unitate et unitati in 
Trinitate honor et gloria in secula seculorum, amen. 

(Quamvis inter eloquentes quasi balbutiens inveniar, tamen magnalia Dei, que 
in honore beate Genovele, dum capsa sua construerctur, certissime facta com- 
peri, non tacebo. Credo enim firmiter benignissimum summi premii largitorem 
non solum de operibus servos suos remuneraturum esse, sed etiam de volunta- 
libus eis grata premia largiturum. Quin immo Conditorem omnium Dominum 
omnipotentissimum credo pias voluntates magis quam exteriora opera acceptare ; 
unde scriptum est : Exercitium corporis ad modicum valet, pietas autem ad omnia. 
Nullus ergo diflidat offerre Deo quod poterit, quia fructus quem gratia sua in nobis 
pariat ipsi non poterit non placere. 


Item miraculum beate Genovefe de inundatione Sequane. 


Anno ab incarnatione Domini M.cc.xxxv1, ante Natale, Sequana fluvius, de Bur- 
gundia in Normaniam per Gallicanam fluens provinciam, nimis ccepit intumere, 
pluviis quotidie stllantibus super terram. Post Epiphaniam vero, arcto‘ jam alveo 
suo coerceri dedignatus, undas suas diffudit largius, ripas vindicans latiores. Tunc 


‘ Sive miraculi anno M.cc.vi. patrati, id est eo tem- * Cod. ymaginem, hic et inferius. Ibi quoque epypha- 
pore quo beata Genovefa exundantis Sequane fluctus re- _ niam, cotidie, coherceri, rippas, vendicans , hanelans, 
strinxerat. ortis pro hortis, restrinctio, ymbrium, habundans, etc. 


* Anno circiter 1233. * Cod. arto. 





—_ 
~ 


a 


— 
~ 


<>} 


~ 
=p) 














'DE MIRACULIS SANCTZ GENOVEFA. 137 


A per Gallandiam’ et in pluribus locis uti faciebat navigio, et illam partem Parisius 
que ultra Magnum Pontem est fecisset insulam, nisi celsioris terre crepido, sicut 
itur ad Sanctum Laurentium, profluvium detinens, super aquas contenderet emi- 
nere. Forte Saturnus per multas annorum revolutiones anhelans in domicilium 
suum venerat, et ob hoc effectum proprium dominatius exercebat. Nam a xxx 

s annis ante transactis, quando scilicet Parvus Pons nimiis fluctuum illisionibus 
impulsus cecidit, nullo anno visum fuit tantum pluisse tantumque fluvios ex- 
crevisse. Tanta dampna faciebat illud particulare diluvium in satis, in vineis, in 
edificiis, in arbustis, in diversis quoque mobilium generibus, quod siccis genis 
non poterat a multis enarrari. Cur referam quomodo res varias in hortis sive prae- 

c diis seu plateis positas sine licentia dominorum tollens, quo trahebat impetus 
fluminis asportabat? Nam quod dampnosius est, pecudes in ovilibus, porcos in 
aris, armenta in stabulis hominesque in domibus ingressu subito turbare non 
reverens, habitacula eorum dissipans in sepulcra convertebat, vel ipsa habitantia 
pro viribus renitentia proferens parumper palpitare tolerabat, sed tolerantiam vite 

p brevis immani pretio redimebat. Cives Parisius se voluerunt aliquandiu defendere; 
sed laborem suum cernentes incassum cedere, redierunt ad cor, et in ipsa tribu- 
latione malorum et dolore cognoverunt humanas vires contra gravamen duplicis 
elementi, aque scilicet et aeris, non posse sufficere, sed divinum auxilium postu- 
landum. Inde quod frequentant ecclesias, orationes multiplicant, elemosinas dant, 

E nec audeo dicere largiuntur, quia pro supplicationibus suis, nec nubes cessahant 
pluere, nec excedens Sequana cepta per me deservire'. Quid facerent? Ubi vident ur- 
gens instare periculum, auxilium humanum deficere, deesse divinum, argumento 
probabili po preg se esse indignos in tanto negocio per se pro se agere .apud 
Deum, sed ad conciliandam Omnipotentis clementiam opus habere medio pre- 

valenti. Medium illud timore sollicito queritur, spe rediviva invenitur, memoria 

approbatur beneficia preterita recolente. Omnes consentiunt in beatam virginem 

Genovefam, ut ipsa piis precibus imploretur, dignis obsequiis honoretur, devotis 

supplicationibus demulceatur, sollempni processione ad ecclesiam sanctissime Dei 

genitricis Marie venerabiliter deportetur, quatinus corporali presentia petitionem 
populi roboret, felix ancilla felicem dominam intercedat, favorem quem sibi in 
eternum meruit periclitanti patrie vel ad modicum nunc acquirat. Multumque 
confidunt quod hoc triplici funiculo, id est contritione’” miserabilis populi, subsidio 
gratiose virginis, presidio gloriossime Matris, ut mel in favo, Deus homo Jesus 

Christus ad misericordiam inclinetur. Placet consilium, studiose mancipatur el- 

fectui, dicto citius restrictio fluminum impetratur. Quid enim neget Filius mise- 

ricors karissime Matri sue, dilecta et praelecte sibi a constitutione mundi? Aut 

Regina virginum quid negare sustineat familiarissime sue Genovele#, que a pri- 

mava «tate vite fragilis® tam fideliter, tam ferventer, tam perseveranter in humi- 

litate, in virginitate et in omnibus virtutibus eam studuit imitari? Revera dignum 
est Matrem pulchre dilectionis vitam‘ pulchre dilectionis supereffluenter re- 
pendere adolescentulis que dilexerunt eam nimis. Inde est, dilectissimi, quod 
quamvis piissima Dei Genitrix quandoque dissimulet filios dissimilitudinis exau- 
dire, tamen exauditionis sue sacrarium dilectissime sue Genovefe semper patu- 
lum invenitur. Ignoravit tamen aliquorum ruditas beneficium jam indultum, 

Sequanamque obedientem ccelesti imperio putabant adhuc procedere in aug- 

mentum. Judicium eorum fallebant, ut puto, fides parva, devotio remissa, den- 

sitas® nubium, copia imbrium, fluctuum commotio, malorum conturbatio, ti- 
moris consternatio, quem a se vix potest, etiam in exiguis casibus, ignava pusilla- 
nimitas relegare. Sed quidam alii nubes et inania attendere non contenti, signa 

L posuerunt quibus certissime cognoverunt quod ab ipsa hora processionis Se- 
quana paravit reditum, et hoc videre volentibus, Deo et beatae Genovele gratias 
agentes, ostendere curaverunt. Illi vero qui beneficium Dei ignorabant, proces- 


= 


lop) 


— 


' Locus corruptus; fortasse legendum septa per media ’ Cod. flagilis. 
desevire. * Cod. vitem. 
Cod contrictione. * Cod. dempsitas. 


TOME XXIll. 





* Quartier 
de 
fa rue Galande. 








* Alfonso. 





138 FRAGMENTUM, ETC. 


sione feliciter facta, murmurabant dicentes bonum fore processionem iteratum 
iri die crastina vel sequente. Quo cum querulosam suggestionem audierimus tot 
movisse quod timuimus ne de hac ineptitudine rogaremur, mane ergo crastine 
diei missi fuerunt tres de fratribus nostris ad capitulum cathedrale, qui amicis 
sermonibus, aptis rationibus averterent illos moliri petitionem ineptam, honestati 
dissidentem et merito refutandam. Cumque majoribus de capitulo, videlicet de- 
cano, cancellario et quibusdam aliis, secundum quod injunctum nobis fuerat lo- 
queremur, circumspicientes vidimus in parietibus domorum manifesta signa di- 
minutionis Sequane. Quibus et illi letati nobis per omnia consenserunt, et in 
hoc favore reversi gaudebamus per viam nos auxilio Sequane compendiosius pe- 
rorasse. Omittere non debemus quod in ipsa die processionis per urbem seminatum 
est tempus in nocte sequenti mutandum esse in serenum, et cum novilunium 
esset, serenum illud longo tempore duraturum. Hoc forte ab aliquibus astrono- 
mis ' emanavil, qui opus gratie voluerunt attribuere nature, beneficium Creatoris 
creature, ut nomen non Dei sed suum cognitione talium exaltarent, nescientes 
quod per eos machinaretur invidia diabuli beneficiis Dei et laudi sancte Virginis 
derogare. Quam sententiam fallaciter disseminatam ita revocavit in irritum Do- 
minus qui dicit perdam sapientiam sapientum et prudentiam pradentium reprobabo, ut 
nocte illa et quotidie per tres septimanas sequentes plueret sicut ante, aere quoque 
nubiloso et turbido permanente, Sequana quoque quotidie decrescente donec a 
ripis depulsus et ad solitum coercitus satis haberet medium alveum adaquare. 
Mirabantur omnes super hoc quod abundans pluvia videbatur in aquas fluminis 
effectum habere contrarium, tanquam aqua aquam ebibere et humor humorem 
intenderet desiccare*. Hoc opus mirabile vix crederent qui magnalia Dei ratione 
conspicantur humana, nisi communitas populi per singulos dies illud mirans 
miraculum visus certitudine comprobaret...... .. ded Car clate ase % at, tae eae 


oe @€@ P26 OSB SO eOCeeegCOeSPeDe SSB ESOSBADAADSeAC EOC S Oe CSCO HSHEeEBBE DCSE E OO SEH ECHO A OED 


Item miraculum de domino Roberto, fratre regis Francia , comite Attrabatensi. 


Unus de fratribus regis, Robertus Attrabatensis comes, acutissima febre cor- 
reptus decumbebat Gonessie, multumque timebatur ne infirmitas illa esset ad 
mortem. Missus ergo Parisius magister Albericus cognomine Cornutus,Carnotensis 
tunc electus®, ut laboranti juveni succursum perquireret salutarem. Qui veniens 
legationem suam capitulo Parisiensi primo exposuit, rogans eos ex parte regis ut 
processionem suam et omnes alias civitatis ad ecclesiam Sancta Genovelz virginis 
die certa facerent adunari; acceptaque responsione, sicut dignum erat, favorali, 
statim venit ad ecclesiam nostram et supplicavit nobis cum lacrimis ut doloribus 
et periculo tam validi juvenis, strenui videlicet et illustris genere, potentia, dig- 
nitate, moribus, audacia, probitate, compati vellemus, et sanitatem ipsius pro- 
cessionali deportatione nostra sancte domine comparare. Abbas et seniores nostri 
inter se consilium habentes adjudicaverunt concedendum esse delate petitioni, 


dummodo processionem quam petebat procuraret fieri sollempniter, ut decebat. . 


Omnibus rite paratis, et processione facta sollempniter, devote et humiliter cele- 
brata, itum est ad infirmum et inquisitum de statu suo, inventumque jam ipsum 
esse in convalescentia et etiam in bona spe recuperandi plenariam quantocius 
sanitatem. Perscrutantesque diligentivs qui processioni affuerant in qua hora 
coepit ei melius esse, agnoverunt quia hora illa erat in qua gloriosa virgo de loco 
sancto suo fuit mota et pro eo in hymnis et confessionibus suppliciter deportata. 
Nec reor quod immemor fuerit beneficii sanitate indulta; nam postea quodam in 
loco fuimus aliqui ex nobis ubi illi et domino Aufurno? f[ratri suo, comiti modo 
Pictavensi, narrabantur quedam miracula sancte Genovefe, inter que narratum 
fuit et istud. Quo ille audito, statim protestatus est coram omnibus qui aderant, 
dicens : «Ego sum ille cui Deus hoc miraculum fecit per auxilium gloriose vir- 
«ginis Genovele. » 


' Cod. male austromis. — * Cod. disiccare. — ° Albericus Cornutus anno 1236 exeunte electus est. 


~ 





B 


f 


5 


| 





A 


B 


= 


a 
—_ 











EXCERPTA 
E TRACTATU DE TRANSLATIONE BEATA GENOVEF VIRGINIS, 


AUCTORE MAGISTRO JACOBO DE DINANT'. 





Translationem sacratissime virginis Genovelz devotissime celebrantes, primitus 
translate dignitatem, et si non ad plenum, saltem aliquatenus declaremus; se- 
cundo loco translationis misterium recolamus; tertio transferentium propositum, 
studiosum progressum, felicem consummationem consequamur............. 


Premissis quasi prefationibus ad nostram eruditionem annexis, narrationem 
prosequamur. Fuit siquidem rex illustris Francorum, felicis recordationis Phi- 
lippus*, christianissimus princeps, quem, ab adolescentia promotum in regem, 
divina sic illustravit et protexit gratia ut, cum ipsum insidie proditorum subvertere 
et inimici niterentur opprimere, ac multiplicium guerrarum et bellorum urgerent 
discrimina, nichilominus Dei auxilio insidias evitavit, inimicos superavit, bel- 
lorum victoriam obtinuit, regnum munivit, ampliavit et ditavit ut inexpugnabile 
redderetur. Hunc, quia sanctam Ecclesiam et fidem dilexit, in obitu suo tanto 
decoravit honore ut magna multitudine episcoporum qui auctoritate sancte Sedis 
apostolice fuerant evocati assistente necnon et baronum, dicte Sedis legato et me- 
tropolitano Remensi voce consona simul missam celebrantibus, corpus honorifice 
traderetur sepulture’. Hujus tempore, canonici ecclesia Sancte Genovefe sub 
beati Augustini regula degentes, licet quamplurimum gauderent quod digni habiti 
sunt tante virgini cum omni humilitate servire, tam pretioso thesauro corporis 
ejus, tam fideli pignori incumbere*, majores divitias quibuscumque opibus oculis 
desiderabilibus illud xstimantes, tacti dolore intrinsecus cordis anxietatem non 
modicam concipere coeperunt super eo quod vasculo non decenti, non convenienti, 
non valde pretioso, non auro, gemmis non competenter ornato, tanta sanctitatis 
et virtutis cumulus, tam pretiosissima gemma clauderetur, cum in Ecclesiastico 
legatur, gemma carbunculi in ornamento auri?, et alibi quasi vas aurt solidum ornatum 
omni lapide pretioso® (Hac vere carbunculo comparatur, radios exemplorum igneos 
exsufflans, illuminans doctrinis, inflammans igne divini amoris). Cogitaverunt 
itaque canonici magno ardore desiderii novum habitaculum sanctis reliquiis pre- 
parare. Capsa quidem fortis erat, et ferrata clavis, et laminis munita; sed lignum 
consumptum aliquatenus vetustate, et superficie pulchritudo et deauratio pluri- 
mum deleta, sola diligentiz antiquorum vestigia praferebat, ut dici posset illud 
Machabeorum : Ecce sancta nostra et pulchritudo nostra et claritas nostra desolata est*, 
Pium autem propositum suspendebat et differebat deficiens facultas sumptuum, 
timens ne diceretur illud euvangelii: [ste homo cepit edificare, et non potuit consum- 
mare®. Ex una parte deterrebat labor operis, ex alia confortabat sepius experta 
subventio beat virginis. Et creditur fuisse Divine Majestatis quoddam praesagium, 
ut quod futurum previderat precederet voluntatis intense permanentia, et inde 
meritum augeretur. 

Interea successit Ludovicus, pradicti regis filius, illustris fide, audacia, virtute 
et potentia constanter armatus, qui velut Judas Machabeus induit se lorica sicut 


' Hic tractatus, de quo pauca jam disseruimus (vide * Philippi Augusti easequias quasi oculatus testis des- 
monitum precedenti fragmento prefixum) in codice 5333 — cribere videtur Jacobus de Dinant. 
sic iscribitur : Tractatus de translatione beatae Geno- * Cod. incombere; sed et quedam alia a nobis emen- 
vefe virginis, quem composuil magister Jacobus de Di- _—_ data fuisse lectorem premonemus, exempli gratia : habun- 
gnant; et legitur ad mensam in die ejusdem translatio- dantes, ymagines, acceto , accumine, ysopo, laycorum, 
nis, qu est v Kalendas Novembris. choruscantibus , oportunitate. 


18. 





* Philippus 
Augustus, 
» XXNIT, 7- 


e 


LX, 10, 


47, 0, 12. 


* Luce. xiv, 30. 





* Mach. 1, 1m, 


2 et 3. 


“TI. Cor. vi, 2. 


* Is. uxt, 2. 





EXCERPTA 


140 
gigas, et succinxit se arma bellica, et praliabatur prelium Domini cum letitia® 
contra incredulos in partibus Avenionensibus', Tholosanis et Albigensibus abun- 
dantes, quem post victoriam et expugnationém quarumdam partium cito rapuit 
divina bonitas ne mundi malitia ejus intellectum mutaret, non tamen sine maximo 
totius regrii dolore ac detrimento : flevit populus fletu magno, et luxit dies 
multos. Tempore etiam hujus fuit voluntas et cogitatio premissa crescens, non b 
deficiens, facta semper seipsa robustior, sicut sequens probavit eventus. | 

Procedente tempore, regnante Ludovico juniore, prefati Ludovici filio, Gode- 
fridus, senex corpore, spiritu promptus, e#stuans et inebrians amore gloriose 
virginis, non valens satiari laude ipsius et miraculorum recordatione , hujusce 
modi verbis bone memorize Herbertum, tunc abbatem, ex corde puro, conscientia ¢ 
bona et fide non ficta interpellavit dicens : « Domine abbas, quid tardatis? Quare 
«non inchoatis opus Deo acceptum, beate virgini honorificum , hominibus profu- 

« turum?» Et cum idem abbas se excusaret, asserens ecclesiam multis causis gra- 
vatam, debitis obligatam, operi tam sumptuoso non posse suflicere, obtulit ille 
Godefridus devotione non minima sexaginta libras tamquam operis primitias ad D 
comparationem auri et argenti in opere necessarii”. Tunc ad fratrum instantiam 
et viri devoti desiderium fervens commotus abbas, Bonardum (quasi bonitate ar- 
duum) mandavit aurifabrum, artificem probatum, quem operi prefecit. At ille 
gaudens benigne suscepit, et susceptum fideliter exequens, capsam novam con- 
struxit argento coopertam, auro rutilantem, gemmarum varietate distinctam, E 
calaturas, scripturas, imagines, columpnas, capitella ordine multiplici decenter 
ornata habentem. Congruit autem huic aptari quod in Ecclesiastico legitur : con- 
tinet opus artificis in gemmis pretiosis , figuratis in ligatura aurt, et opere lapidaru sculptis®. 
Si enim legitur in libro Regum Salomonem domum fecisse miri operis, lapidibus 
pretiosis ibidem serratis, filie Pharaonis quam uxorem duxerat®, quanto magis 
tante matrone nobili, patron indeficienti, jam in ceelis regnanti, vas aptum in 
honorem oportebat condi? Deo igituret ipsi gratias agamus qui dedit incipere, per- 
ficere, solidare. 

Contigit tempus acceptabile, diem salutis’, annum® placabilem Domino’, regno 
Francorum feliciter adventasse, non tam humana industria quam dispositione di- 
vina. Christi enim patientis insignia, arma, vexilla, fidei munimenta, spei pre- 
ludia , caritatis exenia, quibus de diabolo triumphavit, mortem superavit, genus 
humanum redemit, infernum spoliavit, paradisum ditavit, angelos lztificavit in 
regnum benedictum allata. Sic hec labore gravi, multis intercedentibus periculis, 
maxima sollicitudine, sumptibus immensis, modo mirabili, dictus rex junior Lu- 
dovicus, bonitate conspicuus, fidei pollens integritate, multimodis virtutibus 
preclarus, ad pradicta habenda animo anxius, cogitatione pervigil, persecutioni 
incessanter insistens, nunciis fidelibus per loca varia destinatis, ab imperatore 
Constantinopolitano et Imperii baronibus necnon et aliis, sub fideli testimonio 
vive voeis et instrumentorum cum sigillis authenticis fide dignis, efficaciter ac- . 
quisivit. Primum fuit spinea Corona sancto capiti superni Regis imposita, deinde 
Crux adoranda membris Redemptoris coaptata, demum Spongia quam aceto ple- 
nam hyssopo circumponentes obtulerunt perfidi ori ejus, et ferrum Lancee cujus 
acumine percusso Christi latere continuo exivit sanguis et aqua; nichilominus et 


. 


= 


~ 
Ge 


' Cod. male Aviniensibus. sium pro marcha. Bonardus autem, qui construxit dictum 


* Quanti totum opus constiterit docet instramentum quod 
jam a doctissims Gallia Christiane auctoribus editam 
(t. VII, col. 739) rursus e chartulario Genovefano 
(p. 280), quod retenuit bibliotheca Genovefana, proferre 
operee pretium est. 

Sciant omnes tam presentes quam futuri quod in 
opere caps# beate Genovele, de quo superius sermo 
habetur, continentur 1x.xx et x1 (193) marche et 
dimidia marcha argenti, que costaverunt cocc et xxxv 
libras ad rationem xtv solidorum Parisiensium pro 
marcha. Continentur etiam in dicto opere viii marche 
et dimidia marcha auri, que costaverunt vi.xx et xvi 
libras Parisiensium ad rationem xvi librarum Parisien- 


opus, recepit pro labore suo et pro lapidibus pretiosis 
in dicto opere contentis, per manum fratris Thome, 
tune temporis cellerarii, cc libras Parisiensium. Summa 
totius expense pro dicta capsa vii.c et Lx et x1 libre 
Parisiensium, excepto tabernaculo et canibus de cupro 
qui sustinent dictam capsam, que costaverunt xx libras 
et amplius. 

Erraverant autem doctissimi Gallie Christiane auctores 
in exscribendo numero marcharam auri; nam apud eos 
legitur vii marche et dimidium pro vit marche et di- 
midia marcha auri. 

* Cod. male, ut videtur, dies pro diem et agnumi pro 
annum. 














E TRACTATU DE TRANSLATIONE BEATA) GENOVEFA, VIRGINIS. 141 


a fascia qua quedam pars inferior tegebatur, cum alia reliquiarum multitudine. Om- 
nibus hiis, diversis temporibus, rex devotus cum fratribus suis, episcopis, baro- 
nibus, religiosorum clericorum et laicorum multitudine copiosa, nudo capite, 
nudis pedibus reverenter, humiliter occurrit et portavit, civitate pannis sericis, 
tapetis, cortinis variorum' vestimentorum et aliorum (quaque pretiosa et pulchra 

8 videbantur) preornata, resonantibus vocibus ad laudem divinam pertinentibus; 
necnon et organis et aliis hujus modi instrumentis, thuribulis odore redolentibus, 
luminaribus accensis quasi stellis novis coruscantibus, et cymbalis et campanis 
pulsatis. Fuerunt autem ostense reliquie sancte populo, predicatione premissa, 
indulgentia concessa, juxta Beatum Antonium in gradu ligneo ad loquendum et 
ostendendum parato, et postmodum ad Beatam Virginem, tandem usque ad do- 
mum regiam conducte ubi ad honorem Dei honorifice reservantur. 

Anno M.cc.xLut ab incarnatione Domini numerando, Parisius allatum est ferrum 
Lancee predictum cum Spongia et multis aliis reliquiis. Eodem anno, Robertus, 
tunc abbas, prafati Herberti successor, et seniores ecclesiie Beate Genovele ca- 
p nonici, deliberato consilio, divina gratia inspirante, firmaverunt dicte virginis 

corpus in capsam novam sive novum feretrum transferre, diem sollempnitatis 
que de translatione fiebat retinentes non mutatam. Deliberaverunt insuper pri- 


¢ 


t 


vatim et de nocte post matutinas hoc opportunius compleri, ne plebis Parisiace. 


et populi aliarum parlinm concursus immoderatus afllueret et oppressionem fa- 
E ciens ac tumultum, pium negotium impediret, ne prelati et nobiles de minutis 
ossibus et aliis ad sanctam pertinentibus aliquid importunitate*, comminatione 
vel modo quocumque, extorquere niterentur : quod sine ira et indignatione vitari 
non valeret. Commonitione ergo hujus modi facta ab abbate salubriter (sanctifica- 
mini et estole paratt; cras enim videbitis auxilium Domini super vos*), prafati fratres et 
‘ canonici, de revelatione ejus quod prius secretum fuerat gaudentes, studiose se 
parare curaverunt ut interius et exterius mundi sancta tractarent. Matutinis 
siquidem decantatis usque ad noni responsorii completionem, pedes discalciati 
in sanctuarium ascenderunt et manibus lotis ante altare beatae Genovefe secundum 
ordinem humiliter ad orationem prostrati, septem psalmos pcenitentiales cum 
letania devote dixerunt, et dicta confessione ac recepta domini abbatis absolu- 
tione, capsam deposuertnt in qua corpus beate virginis claudebatur. 

Viri religiosi ad hoc officium deputati, induti stolis et manipulis, super majus 
altare deportaverunt. Alii vero omnes et singuli superpelliciis induti, tenentes 
cereos ardentes in manibus, devote astabant. Capsa quidem magna vi reserata, 
scrinium invenerunt bendis, vinculis et clavis firmiter communitum, cum certis 
intersignis indicantibus ibidem corpus sanctissimum beatae virginis contineri. Erat 
enim fortiter obseratum propter dissensiones , guerras et proelia in regno pericu- 
lose ac frequenter evenientes. 

Scrinio sic invento, ad visionem ossium beatorum ardentes, anhelabant astantes 
ut non solum presentia, sed rei desideratz contuitu manifesto, tamquam mercede 
maxima satiarentur oculi, anime sitienti et esurienti sacri pignoris inzstimabile 
gaudium nunciantes. Unde deliberatione et tractatu prahabitis, dictus abbas 
scrinium fecit aperiri, et intro aspicientes qui aderant, invenerunt congeriem 
Ossitim totius corporis integraliter (involutam samito niveo ita recenti® quod non 
videbatur necesse brandeum rubeum ad hoc paratum apponi), excepto dente quem 
quidam* prophanus excussit; sed reatus sui posnam gravissima ultione persolvit. 
Caput vero sacratissimum super ossa in capite scrinii, ab illa parte quam crux 
exterior prasignabat, collocatum prefatus abbas cum reverentia, timore et ltitia 
sublevavit, et presentibus obtulit osculandum , supposito panno mundo et albo 
L lineo in altari, ut post visum delectaretur et tactus. Beati oculi, os et manus ad 

hujus modi pertingentes, ubi contactus labiorum complexum et confoederationem 
signat animorum! O sanctum osculum et fidem faciens infirmis, et in desiderio 
satisfaciens perfectis! Sed numquid potest homo abscondere ignem in sinu suo 


G 


— 


F 


1 , é . 
Cod, male, ut videlur, vasorum. * Cod. male recendi. 
* Cod. in oportunitate. * Cod. male quidem. 








* Par ALAXX, 17. 








* Matt. xu, 84. 
Lue. vi, 45. 


» 16 Maii. 


* 25 Maii. 


. 2g Aug. 


* 26 Febr. 1266. 
(N.S.) 


142 BREVE CHRONICON AD CYCLOS PASCHALES. 


ut vestimenta ejus ne ardeant? Quod Salomon predixit cernitur impletum : ardor 
mentis in flammas erumpit, amor fragrans omnem moderationem non recipit, 
modum nescit, opportunitatem non querit, non attendit ordinem aut legem, si- 
lentium rumpit; ex abundantia enim cordis os loquitur’, silere non potest cum 
totius suavitatis odorem sentit. Adest jubilus cordis et strepitus oris, junguntur 
motus gaudiorum et sonus labiorum, excitant voluntatum et vocum consonantia. 
Fratres enim canonici, quasi vir unus, yelut uno spiritu, una anima, Spiritu 
Sancto permoti, a felicitate inchoantes cantaverunt O felix et cetera, Te Deum 
laudamus voce altisona eructaverunt', qua permoti plures in ambitu murorum 
quiescentes velociter accurrerunt, et ultra modum admirantes, nichilominus con- 
gaudentes, sanctas reliquias reverenter osculati sunt. Erat mixtum gaudium exul- 
tationis cum mecerore compunctionis. O dulcis mixtura quam caritas imperabat, 
pietas commovebat! Voces in excelso resonabant, campane simul toto nisu pul- 
sabantur. 

Demum sancte reliquie integraliter, absque diminutione aliqua, simul in 
scrinio fuerunt reposite, ubi visa est res admiratione et relatu condigna, vide- 
licet ut scrinium ita decenter novo coaptaretur operi ac si artifices alterum alteri 
infallibili mensura coaptassent, cum tamen antea moderni scrinium non vidis- 
sent. Deinde ipsum scrinium optime communitum in capsam novam induxerunt, 
et capsam in archam ligneam intulerunt, que super altare aliquantulum mansit, 
sacerdotibus vestibus indutis sacerdotalibus adhibitis ad custodiam, ministerium 
et honorem. Predictis vero interfuerunt fratres canonici circa quinquaginta , 
Bonardus aurifaber et Petrus carpentarius; et qui viderunt testimonium perhi- 
buerunt ut et vos credatis................... 








BREVE CHRONICON AD CYCLOS PASCHALES’. 








m.cc.Lu. Obiit Blanca regina Francie. 

m.cc..tu*. Ludovicus de ultra mare rediit. 

m.cc.Lun. Obiit Innocentius IIIT. 

mM.cc.Lv. Tenuit Ludovicus curiam suam Parisius in die Pentecostes” et dedit 
filiam suam regi Navarre ‘. 

m.cC.LIx. Composuit pacem Henricus rex Anglie cum Ludovico Francorum 
rege. 

m.cc.Lx1. Obiit Alexander papa III in die beati Urbani‘, et in die Decollatio- 
nis Baptiste“ electus fuit Urbanus papa, natione Trecensis. 

M.cc.Lxmu. Captus fuit Henricus rex Anglorum, et filius ejus Eduardus, et Ri- 
cardus frater ejus a domino S. de Monteforti. 


m.cc.Lxvi°. Manfredus occiditur apud Beneventum a K. comite ndegavensi. 

M.cc.Lxx. Hoc anno mortuus fuit rex Ludovicus Tunis. 

m.cc.Lxxnu. Hoc anno fuit concilium generale Lugduni. 

: Cod. altissona eructuaveruut. garita Navarre regina Isabellam Theobaldi uxorem dicit 
. Edit. e cod. 2544 (olim 4353.5, prius Colb. 4284). ( Thes. Chart. J. 195). Quod quidem cum ipso Joannis de 
* Corr. 1254. Joinville testimonio optime concordat, qui hoc matrimonium 
* Theobaldi et Isabelle nuptias anno 1257 celebratas a rege Navarre petitum fuisse narrat paulo post quam 


faisse constat ; sponsalia autem biennio ante contracta pro- _beatus Ludovicus e partibus transmarinis rediit. ( Vide to- 
bant littere anno 1255 mense Augusto date in quibus Mar- —_— mum nostrum XX, p. 28g d.) 





A 


B 


C 


G 




















EX BREVI CHRONICO ECCLESIA S. DIONYSII 


AD CYCLOS PASCHALES '*. 





a . 
_———— ao -- oe 
‘ 


a Concessus est ecclesi# Beati Dionysii usus tunice et dalmatice et benedictio- 
nis super populum a domino papa Gregorio, vivente Petro abbate. 
Hoc anno, obiit Petrus de Autolio, abbas Sancti Dionysii, in festo sanctorum 





Vedasti et Amandi®*, et electus fuit Odo Clementis in abbatem ejusdem ecclesia; * 6 Febr. 1229. 


in festo sancte Scolastice » facta fuit electio, et in ipsa die idem Odo recepit a 
rege Ludovico regalia : a domino Romano cardinali et apostolice Sedis legato 
confirmatus fuit, et in crastino ab episcopo Carnotensi* benedictus. 
mccxxx1. Hoc anno, coepit Odo abbas renovare capitulum ecclesiz Beati Dio- 
nysii Areopagite, et perfecit illud usque ad finem chori, hoc excepto quod turris 
ubi sunt cymbala a parte revestiarii non erat perfecta, nec voltatus erat chorus; 
c sed a parte Sancti Hyppolyti totum erat perfectum, et etiam voltatum erat a parte 
vestiaril. 
mecxxxim. Hoc anno, obiit Philippus, filius Philippi, regis Francorum, comes 
Boloniz, Claromontis, Albz Marle, Domni Martini, de Moretel, Domnofrontis 
en Passois; et sepultus est in ecclesia Beati Dionysii ad sinistram partem altaris 
p matutinalis, anno vite suze xxx111. Hoc anno, obit Ferrandus, comes Flandriz. 
mccxxx1v. Hoc anno, Margarita, filia comitis Provincie, inuncta est in reginam 


je] 


» 10 Febr. 


© Galtero. 


Francie apud Senonas ab archiepiscopo Senonensi; cui inunctioni et dispensationi _ 


interfuit Odo Clementis, abbas Sancti Dionysii, cum episcopalibus ornamentis. 

mccxxxvi. Hoc anno, in Purificatione beate Marie, translatum fuit cum magna 
sollemnitate corpus sancti Hippolyti ab oratorio quod diu fuerat in medio navis 
ecclesia, in novum oratorium in sinistra parte. novi operis; et tunc fuit maxima 
inundatio aquarum. 

mccxxxvil. Hoc anno, fuit maxima mortalitas fratrum monachorum in ecclesia 
Beati Dionysii fere usque ad xiv. 

mMccxxxvilt. Hoc anno, profecti sunt Jerosolymam rex Navarre 4, qui et comes 
Campaniz, et comes Montis Fortis ‘, et tota fere nobilitas baronum, tam militum 
quam populorum. Et eodem anno, Alfonsus de Hispania duxit in uxorem comitis- 
sam Bolonie ‘. 

uccxxx1x. Hoc anno, regnante Ludovico rege, filio Ludovici regis, fuit conven- 

G tus ecclesie Beati Dionysii apud Vicenas, feria v post Adsumtionem beatae Ma- 
rig virginis, que tunc erat xv Calendas Septembris; et illucescente aurora, in- 
duerunt se albis et pretiosissimis cappis, ut honestius ceteris processionibus, cum 
Corona Dominica, de Constantinopoli ad regem per certissimos nuncios aspor- 
tata, usque ecclesiam Beate Marie Virginis Parisius deveniret; ubi domnus Odo 
Clementis, tum temporis ecclesiz Beati Dionysii abbas, cum ceteris archiepisco- 
pis, episcopis, abbatibus, ornatus episcopalibus indumentis, mitram habens in 
capite, annulum in digito, et manu baculum pastoralem, ad dextram altaris 
Beate Virginis adstitit. Processio vero nostra, a ceteris separata, in media navi 
ecclesie Beate Virginis remansit. Guillelmus vero, cantor tunc temporis ecclesize 
Beati Dionysii, a Vicenis usque ad dictam ecclesiam Beate Virginis omnes can- 
tus, tamquam inter ceteros cantores specialis precentor, mirabiliter inchoavit, 
maxime in navi ecclesie Beate Virginis Ave Regina celorum intonans ita alte quod 
omnes stupefacti sunt audientes. Inde usque ad regis palatium Coronam Domini- 


= 


I 


_ 


4 Apud Acherium, tom. II Spicilegi in fol. p. 496; in-4° tom. I, p. 813. — Que proxime antecedunt ea re- 
quire tomo nostro XVII, p. 422. 


* Theobaldus. 


* Amalricus VI. 


* Mathildem. 








Cote 
— —= 


a a ee 


—* 


} 


rt Julii. 


* 48 Martii 
1242. 


* 10 Dec. 1244. 


“ Raimund. VII, 


Tolose comes. 


* 1:2 Jun. 1248. 


© 14 Junii. 


5 2h Martii 


1253. 


"25 Aug. 1270. 





144 EX BREVI CHRONICO ECCLESI& S. DIONYSII 


cam cum divinis responsoriis deducentes, in capella domini regis cereos, quos in A 
manibus portabant in honore dicte Corone, similiter obtulerunt; et capella et 
etiam dicta sacrosancta Corona, cum toto palatio, palliis et ornamentis pretiosis- 
simis, de domo nostra ad hoc Parisius delatis, cunctis aliis ornamentis vilipensis, 


decentissime fuerunt ornate. 
uccxL. Hoc anno, nata est Blanca, primogenita Ludovici regis, in Translatione B 


sancti Benedicti *. 

uccxi1. Hoc anno, nata est Ysabellis, filia Ludovici regis, die Martis>. Eodem 
anno, fuit siccitas magna a Dominica post Natale Domini usque ad Exaltationem 
sancte Crucis mense Septembri. Eodem die, coeperunt pluvie: et eodem anno, fue- 
runt omnia vina tam fortia, quod non poterant bibi commode sine aqua; et multi ¢ 
in anno illo patiebantur malum maximum in oculis eorum. 

mccxti. Hoc anno, natus est Ludovicus, primogenitus Ludovici regis, in festo 
sancti Matthai Apostoli. 

mccxLiv. Hoc anno, coepit rex Francorum Ludovicus, die Sabbati* ante festum 
sancte Lucie, valida febre et vehementi fluxu ventris, apud Pontisaram, graviter p 
infirmari. Et eo anno, paucis diebus revolutis, devenit Lugdunum Innocentius 
papa IV. 

uccxLvy. Hoc anno, fuit natus Philippus, filius Ludovici regis, in festo apostolo- 
rum Philippi et Jacobi. 

uccxLvi. Odo, abbas Beati Dionysii, fuit archiepiscopus Rotomagensis; et Guil- £ 
lelmus factus fuit abbas. 

Hoc anno, dixit rex quod Johannes haberet comitatum Hannoniez '. 

mccxLvul. Hoc anno, in festo beati Dionysii, comedit Ludovicus rex, et Rober- 
tus, Alfonsus, Carolus, fratres ejus, in refectorio nostro, et comes Sancti Egidii’, 
et multi alii barones. 

mccxLvim. Hoc anno, feria vi® Pentecostes, Ludovicus rex accepit vexillum, et 
peram et baculum in ecclesia Beati Dionysii, et fratres ejus, ab Odone cardinali. 
Et post accepit licentiam in capitulo nostro, et Robertus et Carolus, fratres ejus, 
cum magna humilitate; Dominica post‘, Margarita, uxor ejus, similiter fecit. 

mcciit. Hoc anno, dominus Guillelmus, abbas Sancti Dionysii, vigilia® Annun- G 
ciationis, misit duos sollemnes nuntios ad Ludovicum, regem Francie, ultra 
mare, videlicet Thomam cantorem et Nicholaum tertium priorem ejusdem eccle- 
sie”, qui in Natali Domini post, et eorum familia integra, cum prosperitate et 
gaudio, per Dei gratiam, ad propria remearunt. Et in Dedicatione sequente’, mor- 
tuus fuit Guillelmus de Macouris, abbas istius ecclesiz; et successit ei Henri- 4 
cus dictus Malet. 

mecivitt. Matthzus Vindocinensis consecratus est abbas Beati Dionysii. 

wcciix. Translati sunt Sugerius, Henricus, Petrus, Adam, Yvo, Hugo abbates. 

mccLxim. Hoc anno, translati sunt, die sancti Gregorii, reges Odo, Hugo Capet, 
Robertus, Constantia, ejus uxor, Henricus, Ludovicus Grossus, Philippus, filius ; 
Ludovici Grossi, Constantia regina, que venit de Hispania *. 

mccLXxtv. Translati sunt reges in dextro choro, scilicet Ludovicus rex, filius Da- 
goberti, Carolus Martellus rex’; Berta regina, uxor Pipini, Pipinus rex, Hyrmin- 
trudis regina, uxor Caroli Calvi, Kallomagnus rex, filius Pipini, Kallomagnus 
rex, filius Ludovici Balbi, Ludovicus rex, filius Ludovici Balbi. K 

mccLxvil. In die Pentecostes, fuit Philippus, filius Ludovici regis, miles novus 
Parisius. ; 

mccLxx. Christianissimus rex Ludovicus obdormivit in Domino in die Lune " 


a 


' Ed. Flandrie; constat autem Johannide Avesnis Han- _lis (cod. lat. 976, fol 62). [bi autem reperies (fol. 63) 
noniam, et Guillelmo de Dampetra Flandriam a Ludo- anniversaritum Guillelmi de Macourris post octavas dedica- 
vico 1X adjudicatam fuisse. tionis, id est die 4 Martii, inscriptum, quia scilicet, cum 

* De hac legatione confer tomum nostrum XX, p. 385 _funebri anniversario solennia dedicationis concurrere non po- 


a. b. terant. 

* Id est die 24 Februarii 1254; nam dedicatio eccle- * Constantia, Alfonsi VIII Castella regis filia, que 
sie Beati Dionysii eadem die ac festum sancti Matthie no- _ Ludovico VII anno 1254 nupsit. 
tata est in veteri calendario quod hubet Bibliotheca imperia- * Nota regis titulum Carolo Martello datum. 











AD CYCLOS PASCHALES. 145 


A post octavas Adsumtionis, circa horam nonam. Eodem anno, in Quadragesima, 
natus est Carolus, filius Philippi regis de prima uxore. 
mccLxxi. Coronatus est Philippus, filius ejusdem Ludovici. 
mccLxxvi. Hoc anno, mense Maio, natus est Ludovicus, filius Philippi regis de 
uxore secunda. 


8  mccLxxx. Prior Sancti Dionysii factus est abbas Sancti Launomari Blesensis. : 


Eodem anno, sic crevit fluvius Sequane quod aqua posset accipi cum manibus de 
super Magnum Pontem, de quo majores due arce totaliter corruerunt. Eodem 
anno et tempore, fecit conventus processionem ad fluvium Sequane cum Clavo 
et Corona Domini, et brachium sancti Simeonis deportaverunt. 

¢ McCLXxx1. Consummatum est novum opus ecclesia Beati Dionysii a domino 
Matthzo abbate. 

mccLxxx. Condemnatus est Petrus, rex Aragonum. 
mccLxxxit. Johannes de Pontisara, prior Argentolii, factus est abbas de Fer- 
rarils. 

p MccLxxxiv. Hoc anno, venit quidam in Allemaniam, qui dicebat se Fredericum 
esse, et multos deceptionibus suis ac magicis artibus, de quibus peritus erat, de- 
cepit; ita ut multum comitatum, ut dicebatur, haberet, et multi credebant illum 
esse eumdem Fredericum qui quondam imperator fuerat. Tandem, cognita ma- 
litia sua, tamquam maleficus et execrandis artibus operator, in eisdem partibus 

gE concrematus est. 

Hoc anno, vt Calendas Februarii, translata sunt corpora domini Johannis, 

uondam comitis Nivernensis et ducisse de Brabant' de priori loco, et posita ad 

pedes Ludovici regis, patris sui . 

Eodem anno, Carolus, rex Siciliz, in capitulo Beati Dionysii, presente con- 
ventu, ejus orationes impetrando, flexis genibus sacra Evangelia osculando et eos 
Deo commendando, humiliter recessit ab eis. 

Philippus, filius Philippi regis, factus est miles in festo Adsumtionis beate Vir- 
ginis; et duxit uxorem filiam regis Navarre. Et factus est cum eo miles frater ejus 
dominus Carolus, et filius* comitis Atrebatensis, et multi alii. Cui domino Ca- 
¢ rolo* concessum est regnum Aragonum a Sede apostolica. 

Eodem anno, profectus est super regnum Aragonum Philippus, rex Francie, 
cum exercitu suo. Accepit autem peram et baculum in ecclesia Beati Dionysii, Do- 
minica die in medio Quadragesime, que fuit 1v Nonas Martii®; et ab illa die ce- 
pit iter. 

Eodem anno, mense Januario®, obiit famosissimus Carolus, rex Sicilia. Eodem 
anno‘, 1 die Octave beate Virginis Adsumtionis, Johannes Cholet, apostolic Se- 
dis legatus, apud Parisius congregavit concilium; et advenit ibi maxima multi- 
tudo prelatorum. 

mccLxxxv. Hoc anno, obiit Philippus, rex Francie, filius Ludovici regis, 11 No- 
nas Octobris, apud castrum quod dicitur Parpegnien : sepultus est autem in eccle- 
sia Beati Dionysii, 11 Nonas Decembris, a venerabili viro Johanne Cholet, tunc 
lemporis Sedis apostolice legato. 

Eodem anno, coronatus est Philippus rex, filius ejusdem Philippi regis, cum 
uxore sua, in die Epiphanie. 
kK  Mccixxxvit. Obiit venerabilis abbas Mattheus Vindocinensis apud Belnam. 

Eodem anno, Reginaldus Gifardi electus est in abbatem in capitulo Beati Dionysii 

a toto conventu. 

mccLxxxIx. Hoc anno, circa festum Resurrectionis Dominice, Parisius magnum 

argumentum fidei nostre nobis ostensum est. Quidam Judai Hostiam sacram a 
L quodam pessimo habuerunt, quam in aquam calidam positam cum cultello percus- 

serunt : de qua, virtute divina, sanguis copiose effluit in tantum, quod tota aqua 


= 


inal 
= 


: . Margarita, Ludovici 1X filia, Johanni I, Braban- * Ed. Martio; Carolam autem die 7 Januarii 1285 
te duci, nupta. obiisse constat. 
* Idem qui postea Valesii comes. ' Id. est anno 1284. 


TOME XXIII. 19 





* Philippus. 


* 4 Mart. 1285. 














etn ae oe 


So 








146 FRAGMENT D’UNE GENEALOGIE DES ROIS DE FRANCE. 
rubefacta est. Qui capti veritatem confessi sunt; quorum quidam confusi sunt, alii A 


| baptizati sunt !. 


mccxc. Hoc anno, missi fuerunt a Curia Romana duo legati in Franciam, quo- 
rum nomina, dominus Gerardus, et dominus Benedictus *; qui, convocatis omni- 
bus prelatis ejusdem regni, tenuerunt concilium in ecclesia Beate Genovefz 
Parisius. 

Eodem anno, frater Johannes de Auteul, magnus prior ecclesie Beati Dionysii, 
factus est abbas Beati Audoéni Rothomagensis a domino papa. 

mccxci. Isto anno, capta est civitas Achonensis a soldano. Propter quod facta est 
predicatio generalis de cruce. 

mccxci. Isto anno, motum fuit bellum inter regem Francie et comitem de He- c 
nault *. 








FRAGMENT 


D’UNE GENEALOGIE DES ROIS DE FRANCE. 











: AVERTISSEMENT. 


La généalogie qui nous a fourni ce fragment accompagne, dans le 
manuscrit francais 4961, la chronique du ménestrel du comte de Poi- 
tiers; elle a été écrite sous le regne de Philippe le Bel, apres l'an- 
née 1293 et avant que la canonisation de saint Louis fut publiquement 
proclamée. 


EEE 





Loeys li Preudons fu couronnez a x1 anz‘ et vii mois, le premier diemenche 
des Avens. Et fu delivrez Ferranz li quens de Flandres, qui avoit esté x1 anz em 
prison pour la bataille de Bouvines. Aprés ala Loeys a Saintes contre les Anglois, 
et ot victoire. Aprés ala il outre mer, et prist Damiete. Aprés il alla 4 Thunnes, et p 
morut en Cartage quant il ot regné xxi anz; et avoit d’'aage Lyi anz. Pais fu el 
régne 4 son tens; il aima Dieu et sainte Eglise, et dist on que il est sainz °. 

Phelippes li Hardiz, filz Loeys le Preudhomme, fu couronnez en I'an de grace 
M.CC.LXx anz°; et fist venir 4 merci le conte de Foiz qui estoit revelez. Et morut 
el service de sainte Eglise, au reyenir de seur les Arragonnois, qui estoient con- & 
dampné. Et disoit on que il estoit li plus hardiz de touz; et regna xv anz. 

Phelippes li Biaus, fiulz Phelippe le Hardi, fu couronné a Rainz en I'an de 
grace M.CC.1I1I.XXx et v, et regnera tant com a Dieu plaira seur 11 rolaumes France 
et Navarre. Et est li plus biaus hons de son régne; et a son tens est mute la guerre 
des Anglois et des Frangois en l’an de grace mil deuls cenz et quatre vins et F 
treze. — Explicit. 


' Cf. tomos nostros XX, p.638, XXI,p. 127 et 132, — de la chronique du ménestrel du comte de Poitiers : « Cist 


XXII, p. 3a. Loeis devant diz fu rois xiv anz, et fu morz en Cartage; 
* Gerardus de Parma et Benedictus Gaytani, postea et fu enterrez ou moutier Saint Denis en France, en 
Bonifacius VIII. l'an de grace mil deus cenz soisante et onze, le venredi 
* Johannem de Avesnis (Art devér. les dates, Ill, 32). | devant Penthecoste; et fu enterrez 4 ses piez mesire 
* Corr. douze arts. Pierres li chanberlans » (Ms. fr. 5700). 
* On lit dans une autre généalogie , inscrite aussi en téte ° Corr. M.cC.LXXI. 

















LIBRO MORTUALI SANCTA CATHARINA 


VALLIS SCHOLARUM PARISIENSIS 


VULGO NUNCUPATE LA COUSTURE' 





a Anno Domini millesimo ducentesimo sexagesimo, nos prior et fratres Beate 
Catharine Parisiensis ordinis Vallis Scolarum, scientes quod in ofliciis charitatis 
illis pracipue tenemur obnoxii quos speciali dilectione erga nos intelleximus esse 
beneficos ac devotos, unanimi consensu statuimus ut saitem bis in anno, videlicet 
in Nativitate Domini et in festo beati Johannis Baptiste, in capitulo, coram omni- 

s bus, nomina magnorum benefactorum nostrorum recitentur, ut sciamus et posteri 
nostri pro quibus orare debemus et tenemur, ne per oblivionem aliquem negliga- 
mus. Inprimis orare debemus et tenemur pro animabus illustrissimorum regum 
Francie, videlicet Philippi et Ludovici filii ejus, pro quibus instituta fuit domus 
ista pro gaudio et victoria quam habuerunt de inimicis regni in conflictu ad pon- 

¢ tem Bovinarum anno Domini M.cc.xut. 

Benedictus” Philippus decessit anno Domini M.cc.XxxI. 

Ludovicus filius ejus rex decessit anno Domini M.cC. XxvI. 

Ludovicus filius predicti Ludovici, rex sanctissimus, qui primus in Francia re- 
fulsit sanctitate, gratia simul et virtute, voluit et ordinavit anno Domini M.cc.xxIx 

p quod pro animabus regum predictorum construeretur ecclesia nostra, et primum 
lapidem posuit, et dotavit eam qualibet die de triginta denariis redditus perci- 
piendis quolibet anno tribus terminis, videlicet in Pasiticaiions. i in Ascensione, 
in festo Omnium Sanctorum. Item voluit idem pius rex quod pro animabus pree- 
dictorum regum haberemus quolibet anno circa Purificationem, ad sustentatio- 

£ nem unius fratris qui quotidie pro eis missam de Requiem celebraret, viginti libras 
Parisiensium per manum eleemosinarii sui, et unum modium bladii in granario 
suo, et duo millia alecum in capite jejunii, et duos pannos in festo Omnium Sanc- 
torum. Hic anno Domini m.cc..xx decessit ante Tunas, et migravit ad Christum; 
cujus intercessio nobis obtineat veniam et sempiternam gloriam. 

rF Item, orare debemus pro anima illustrissime regine Francie Blanche, quon- 

dam matris beati Ludovici secundo dicti, que dedit nobis trecentas libras pro 

constructione ecclesiz nostre. 

liem, pro anima illustrissimi regis Francie Philippi, filii secundi Ludovici, qui 
deoncit i In Arragonia anno Faessins M.CC octogesimo quinto. 

Item, pro apimabus omnium servientium regis arma gerentium, pro quibus et ad 
quorum petitionem ecclesia nostra primo coepit aiihests. prout in litteris episcopi 
plenius continetur. Proinde dicti servientes, de voluntate dicti regis, ordinaverunt 
inter se ut quilibet serviens regis arma gerens qui tunc erat, et je futurus, da- 
ret nobis in eleemosinam quamdiu viveret et regi Serviret puginatas suas, videli- 
cet in qualibet quarta decima per anni circulum quattuor denarios, hoc est per 
annum decem solidos et quattuor denarios *. Hoc autem dederunt nobis ad susten- 
tationem unius fratrum nostrorum qui pro servientibus qui jam decesserant et 
pro decedentibus quotidie unam missam de Requiem in ecclesia nostra celebraret. 


~ 
G2 


‘ Hoc fragmentum edimus e codice Bibliothece imperialis nari. . 190 residui decem solidos constituant, et denarius 
Buheriano 29. tune dict: videatur, quod decima solidi pars , non quod 

> Hic in margine codicis legitur : « quia Adeodatus dic- decem assi/us estimaretur.» Cui quidem interpretation: 
ms. » favere non possumus; hune locum voce Puginata reperire 

' Hic in margine codicis legitur : « Inde colligitur soli- est apud Cangium qui scilicet solidi aurei mentionem reg- 
dum aureum decem tantum denariis tunc constitisse , nante Ludovico IX fieri potuisse non arbitrabatur, nedum 
quia annuo dierum 365 numero, quartus decimus nu- inde collegerit aureum aut argenteum solidum eo tempore 
merus vicies sexies continetur, qui quaternario multi- decem tantum denariis constitisse. Habemus 124 denarios, 
Plicatus in 104 excrescit, ita ut, resectis quattuor de- ex quibus 20 solennibus festis fortasse erogabantar. 


ig. 














—uee ew 


———— 





de l Empire, 


b 


4 


Archives 


J. g4o. 


xCIl, 2 
L, 14. 


LEXY, 12. 











BONIFACII VIII SERMONES ET BULLA 


DE CANONISATIONE 


SANCTI LUDOVICI, REGIS FRANCORUM. 





Sermones a Bonifacio VIII de canonisatione sancti Ludovici factos 
solemni bulla qua novum festum celebrari jussit adjungere decuit ne 
lectori passim perquirenda essent ea que ad unum spectant et ex eo- 
dem fonte plerumque fluxisse videntur. Quemadmodum enim omnia 
ibi de beato Ludovico agunt, ita etiam ex authenticis instrumentis que 
ad preparandum canonisationis negotium conscripta fuerant pleraque 
extracta fuisse arbitramur. Alia autem causa est cur maxima Bonifa- 
cio VIII fides adhibenda sit, cui hoc contigit ut in Francia versatus, 
nonnulla de beato rege audierit, Romamque reversus totius rei sum- 
mam, antequam supréma sede potitus fuisset, cum aliis cardinalibus 
diligentissime inspexerit. Cuilibet denique attendenti multa, tum in 
priore sermone, tum in ipsa bulla reperiri que ab historica narratione 
non multum abhorrent, minime mirum videbitur quod ea que chro- 
nicorum vicem implere possunt ipsis chronicis interjicere non dubita- 
verimus. 

Nullum codicem in quo duo exstarent sermones a Claudio Menard 
dudum editi, inspicere nobis contigit; bullam autem quam publici ju- 
ris simul fecerat', cum instrumento originali partim deleto necnon cum 
veteri apographo* conferendam curavimus. 


ro 
“te 





Domini Bonifacii pape VIII sermo de canonisatione regis Ludovici sanctissimi, factus in palatio 
apud Urbem Veterem, die Martis ante festum beati Laurentii martyris. 


« Reddite que sunt Cesaris Cesari, et que sunt Dei Deo.» (Matth. XXII.) 
Notandum quod reddit Deus, et reddit homo. Deus reddit bonis bona, malis 
supplicia, utrisque justa. De malis in Psalmo dicitur : « Reddet retributionem 
«superbis’. » De bonis etiam in Psalmo : «Redde mihi letitiam salutaris tui‘, » 
id est, gloriam eternam, que est letitia sempiterna. De utrisque dicit Apostolus 
(II Cor. vy): «Omnes nos manifestari oportet ante tribunal Christi, ut recipiat” 
« unusquisque propria corporis prout gessit, sive bonum, sive malum. » 

Item, reddit homo Deo, reddit proximo. Primo debet reddere Deo illa que vo- 
vit. Unde in Psalmo : « Vovete, et reddite Domino Deo vestro, etc.‘ » Hoc intelli- ¢ 
gitur tam de voto tacito, quam expresso. De voto tacito, sicut de illis que in 
baptismo, licet tacite, promittuntur. De expresso dicitur (Luce XVI): « Redde 
«rationem villicationis tua. » Hoc specialiter dicitur de illis qui ex voto seu pro- 


_ misso expresso obligatisunt Deo specialiter servire. Secundo reddit homo proximo 


caritatem et concordiam. Unde Apostolus (Rom. XIII): « Nemini cuiquam debea- 


' Histoire de saint Loys... par Jean sire de Joinville... 157 et 162. Eamdem bullam editam reperies in Actis sanc- 
nouvellement mise en lumiere... par M‘ Claude Menard. torum, Augusti tomo V, p. 528. 
Vide operis appendicem sive alteram partem, p. 143, * Vulg. edit. referat. 











BONIFACII VIIT SERMONES ET BULLA DE CANONISATIONE, ETC. 149 


a «tis, nisi ut invicem diligatis. » Istud vero debitum est, quod quantumcumque, 
et quotienscumque redditum, semper nihilominus hominem detinet debitorem. 
Ista vero verba primo proposita accipi possunt in persona summi pontificis, et 
totius Ecclesiz militantis, ut dicatur eis pro sancte memoria rege Ludovico: 
« Reddite que sunt Cesaris Cesari, etc., » ut per Cesarem intelligamus istum sanc- 
s tum regem, cui honor merito debetur. Unde concluditur (Rom. XIII) : « Reddite 
«ergo omnibus debita; cui tributum, tributum; cui vectigal, vectigal; cui timo- 
«rem, timorem; cuihonorem, honorem. » Et ita debemus reddere unicuique quod 
suum est, tam Deo quam homini, et maxime illi sancto regi, de quo agitur. Red- 
dendo enim honorem homini, redditur etiam Deo, qui est laudabilis in sanctis 
¢ suis. Unde Psalmus: « Mirabilis Deus in sanctis suis, etc*. » Item ibidem: « Lau- 
«date Dominum in sanctis ejus, etc.’ » 

Accedamus ergo ad propositum negotium venerandum, honorandum et desi- 
derandum, quod jam per xx annos vel amplius stetit in fornace examinis Curie 
Romane, seu Sedis apostolic. Unde notandum quod multi vestrum viderunt, 

p et nos etiam vidimus sanctum illum regem Ludovicum, cujus vita inclyta cunctas 
illustrabat ecclesias. Et sicut nos in parte vidimus, et per probala audivimus et 
scimus, vila ejus non fuit solum vita hominis, sed super hominem; non fuit in- 
terrupta, sed ab infantia continuata, et de bono in melius semper procedens, 
semper augmentata, secundum id quod dicitur in Psalmo : « Ibunt sancti de vir- 

£ «tute in virtutem, videbitur Deus deorum in Sion‘. » Ipse enim sic procedens, 
jam de regno terreno Francie ascendit ad regnum eternum gloria, ut possit 
dicere illud Psalmi: «Ego enim constitutus sum rex ab eo super Sion montem 
«sanctum ejus, etc.*» Et quia dicitur in Proverbiis : «Justorum semita quasi lux 
«splendens procedit, et crescit usque in perfectum diem®*,» idcirco non est pas- 

r sus Dominus, ut lucerna ista poneretur sub modio, sed super candelabrum, ut 
luceret his qui in domo Dei sunt‘. Unde voluit Dominus manifestare hominibus, 
qualis iste sanctus erat, et est coram eo. Et hoc tam per testimonium Dei, quam 
hominum. 

Testimonium enim hominum requiritur ibi, sicut testimonium veritatis, quan- 

G tum ad certitudinem vite sue sancte, quam in hoc mundo gessit. Vita vero ejus 
sancta omnibus fuit manifesta faciem ejus aspicientibus, «que plena erat gra- 
«tiarum, » sicut dicitur Esther’ XV. Quantum vero ad opera, fuit manifesta specia- 
liter in eleemosynis pauperum, in fabricationibus hospitalium, in adificiis eccle- 
siarum, et ceteris misericordie operibus, quae omnia enumerare longum est. Nec 

H fuerunt ista momentanea, seu parvo tempore durantia, sed usque ad mortem 

continuata. Item quante fuerit justitiz, apparuit evidenter non solum per exem- 
pla, imo etiam per tactum. Sedebat enim quasi continue in terra super lectum, 
ut audiret causas, maxime pauperum et orphanorum, et eis faciebat exhiberi 
justitie complementum. Unicuique etiam reddebat quod suum est. Unde potest 
dici de ipso, quod dicitur (Ecclesiastici XVJ): « Opera justitia ejus quis enuncia- 

« bit? » quasi dicat, enumerari non possent. Et ideo in pace et quiete magna tenuit 

regnum suum. Concordes enim sunt pax et justitia. Et ideo sicut sedit in justitia, 
ita regnum ejus quievit in pace. Unde verificatum est de ipso quod dicitur (Pro- 
verb. xx) : « Misericordia et veritas custodiunt regem, et roborabitur clementia 

K « thronus ejus. » 

Voluit insuper Dominus manifestare sibi quod erat vas electionis ad portandum 
verbum suum coram gentibus, ct regibus, et filiis Israél. Et ideo ostendit ill 
quanta oportebat eum pro nomine suo pati€ : quia licet tot divitiis, deliciis et ho- 
noribus abundaret, relinquens omnia, corpus suum et vitam suam exposuit pro 

L Christo, mare transfretando, et contra inimicos crucis Christi et fidei catholice 
decertando, usque ad captionem et incarcerationem proprii corporis, uxoris et fra- 
trum suorum. 

Quantam vero animi constantiam et quale exemplum justitie et bonitatis os- 


—_ 


' Fdit. Hester. 


Lxvu, 36. 


» Ps. ch, 1. 


e 


Lxxxm1, 8. 


* wt, 6 


* 1, 18. 


* Math. v. 15. 


® Act. x, 16. 





150 BONIFACII VIII SERMONES ET BULLA DE CANONISATIONE 


tenderit in adversitate predicta, hoc sciunt illi fide digni qui ab illis qui inter- 
fuerunt veritatem diligenter inquisierunt. Nam cum captus esset a soldano, et fra- 
tres sui, et certa summa pecunie deberent redimi, volebat soldanus quod illa 
pactio seu promissio pecunie tali pacto firmaretur, ut si dictus soldanus a pro- 
misso recederet, legem suam et deos suos abnegaret ; ipse vero rex € converso, si 
pactum non teneret, fidem Christi negaret. Pius vero rex et catholicus hac audiens 
exhorruit, et monitus a fratribus suis ut hoc faceret, dicentibus quod hoc satis li- 
cite poterat promittere, postquam non intendebat a pacto seu conventione rece- 
dere, respondit eis sic : « Dominus faciet id quod voluerit tam de me, quam de 
«vobis. Vos ut fratres diligo, me etiam ut me diligo. Sed hoc avertat Deus, quod 
« tale verbum de ore regis Francia unquam exeat, quicquid inde debeat accidere. » 
Soldanus vero videns ejus magnam constantiam tam in gestibus quam in respon- 
sis, credidit verbo suo simplici, et ipsum ac fratres suos, ac etiam omnes reliquos 
uos tenebat, dimisit. ° 

Miracula etiam tempore captionis sue acciderunt, inter que unum fuit preci- 
puum, et relatione dignum. Quidam enim religiosus, qui eum secutus fuerat et 
cum eo captus, dum staret secum in una camera secreta, coepit rex devotus mul- 
tum conqueri et condolere propter hoc quod breviarium non habebat, ubi pos- 
set dicere horas suas canonicas. Respondit frater ille, eum consolando : « Non est 
«curandum in tali articulo : sed dicamus nihilominus Pater noster, et alia que po- 
«terimus.» Sed com multum aflligeretur super isto, invenit juxta se subito bre- 
viarium suum proprium. Divinitus, ut credimus, sibi et per miraculum est appor- 
tatum. 

Item, postquam a carcere fuit liberatus, non vixit nec indutus fuit sicut prius : 
licet vita et conversatio ejus prius fuisset satis honesta. Vestes enim quas postea 
habuit, non erant regi, sed religiose : non erant militis, sed viri simplicis. Vi- 
tam etiam ejus, qualiter in edificationibus ecclesiarum, et visitationibus infirmo- 
rum, cecorum et leprosorum, continuaverit, nullus enarrare suflicit. 

Inter cetera vero, hoc exemplum notabile recitatum fuit nobis a fide dignis, 
dum essemus in Francia, quod apud abbatiam Regalis Montis erat quidam mona- 
chus lepra abominabiliter infectus , in tantum quod propter foetorem et abomina- 
tionem ulcerum, vix inveniebatur qui ad eum accedere vellet : sed que necessaria 
erant a longe eidem projiciebantur seu dabantur. Rex vero pius audiens hoc de 
illo, pluries visitavit eum, et eidem humiliter ministravit; saniem ulcerum ejus 
studiose detergendo, et eidem cibum et potum propriis manibus ministrando. Ta- 
lia namque et consimilia consuevit facere in domibus Dei et leprosariis, et spe- 
cialiter in domo Dei Parisius, quod multi et multotiens viderunt. Unde in talibus 
apparet, quante compassionis et pietatis fuerit iste rex sanctus. 

Item, quantarum eleemosynarum fuerit iste sanctus homo, apparet per illos 
qui statuta dandi eleemosynas suas noverunt. Inter alia namque statuit, quod quo- 


lienscumque de novo intrabat Parisius, nove eleemosyne darentur religiosis, et . 


specialiter mendicantibus; et ideo frequentius exibat, ut sepius eleemosyne hu- 
jusmodi redarentur '. 

Preterea non suffecit ei dare sua, sed volens plus reddere Deo, reliquit mun- 
dum, uxorem et regnum, exposuit filios suos, et reliquit seipsum, iterum in Ter- 
ram Sanctam peregrinando. Unde poterat dicere Domino, cum beato Petro et reli- 
quis apostolis, id quod dixit Petrus (Matth. XIX) : « Ecce reliquimus omnia, et secuti 
« sumus te. » Et in tanta perfectione, quam’ secutus fuerat, vitam finivit sanctissime. 
Nam secundum quod testificatum est ab assistentibus, iste non fuit finis hominis 
humanati, sed quodam modo jam sanctificati servi : quod apparuit in verbis et 
monitionibus sanctis quas in lecto mortis dicebat, et in signis qu tunc tempo- 
ris evidenter in ipso apparuerunt. Quam vero salubria exempla et monita reliquit 
posteris, indicant maxime documenta sancta que pius rex ante mortem filio suo 
primogenito et filiz sue regine Navarre scripsit, et quasi pro testamento eis re- 


* Td est, iterum darentur. — ? Edit. qua. 





A 


C 


D 


F 


7~ 


) 
' 


Rh 











SANCTI LUDOVICI, REGIS FRANCORUM. 151 


a liquit. Cum etiam signis evidentibus appropinquaret ad finem, de nullo erat sol- 
licitus, nisi de iis que ad solum Deum proprie pertinebant, et ad exaltationem 
fidei christian. Unde in fine dixit : « Amodo nullus loquatur mecum. » Et sic stans 
per magnum spacium, quasi nullus permissus est loqui sibi, nisi sacerdos sive 
confessor proprius. Et sic ad extremam horam veniens, spiritum reddidit Creatori. 

p  Istum vero sanctum regem merito vocavimus Cesarem, qui possessor principatus, 
seu possidens principes interpretatur. Ipse enim principatum seu principem hujus 
mundi possedit, tres inimicos humane nature, mundum, carnem, et diabolum 

rosternendo. Vicit enim mundum, quia stans in mundo mundum prostravit et 
calcavit contemnendo, et Deo subdidit; terrena, que mundi sunt, in eleemosy- 
c¢ nis distribuendo. Diabolum etiam calcavit, seipsum (sicut superius dictum est) 
summe et perfectissime humiliando; et signo crucis, quod assumpsit et tamdiu 
portavit, ipsum prosternendo. Carnem nihilominus vicit et domavit, eam spiritui 
subjiciendo : maxime quia, sicut constat ex testimonio plurimorum, iste nun- 
quam carnem suam divisit in plures, nec cum aliqua peccatum commisit, ita 

p quod ipsemet, excepta uxore propria , virgo ab aliis permansit. 

Videns ergo Deus istum talem et tantum virum sic bene ingressum, sic melius 
progressum, sic sanctissime de mundo egressum, voluit quod non staret amplius 
lucerna sub modio, sed per grandia et multa miracula voluit eum manifestare, et 
quasi super candelabrum ponere. Nam sicut invenimus, vidimus, et nosmetipsi 

g die propria examinavimus per plures inquisitiones a nobis et a nostris fratribus, 
ac etiam pluribus summis pontificibus approbatas, sexaginta tria miracula, inter 
cetera que Dominus evidenter ostendit, certitudinaliter facta cognovimus. 

Quia, sicut alias dictum est, actus iste, scilicet ascribere in catalogo sanctorum 

er canonisationem Romani pontificis, singularis excellentie reputatur in Eccle- 

F sia militante, et ad solum Romanum pontificem pertineat hoc agere : idcirco sum- 
mam gravitatem in facto tam singulari Sedes apostolica voluit observare. Quamvis 

-et vita sua fuisset ita manifesta, et multa miracula visa, sicut superius dictum 
est, preces etiam regi#, baronum, et etiam prelatorum pluries accessissent; nihi- 
lominus cum inquisitionibus privatis pluribus jam factis, adhuc voluit inquisitio- 

G nes solemnes per non parvum tempus facere. Duravit istud negocium jam per 
xxl annos, vel amplius. Et licet dominus Nicholaus II] ante dixisset quod ita nota 
erat sibi vita istius sancti, quod si vidisset duo vel tria miracula, eum canonisasset 
(sed morte preventus*, non potuit hoc perducere ad effectum), ex abundanti ta- 
men fuit adhuc commissum negocium inquisitionis viris venerabilibus et discre- 

H tis, archiepiscopo scilicet Rothomagensi, et episcopo Antisiodorensi, et magistro 
Rolando de Palma episcopo Spoletano. Et isti de sexaginta tribus miraculis testes 
receperunt, examinaverunt, rubricaverunt : et jam sexdecim annis transactis ad 
Curiam remiserunt. Insuper per illos sexdecim annos continue aliqui ex parte re- 
gis Francie, necnon prelatorum et principum, et specialiter frater Joannes de 

J Samessio', continue institerunt. 

Tandem pro dicto negotio, tempore domini Martini commissum est negotium 
tribus cardinalibus ad examinandum, qui viderunt, examinaverunt, et pro magna 
parte rubricaverunt. Sed cum ante mortem? domini Martini non fuisset facta rela- 
tio negotii, pervenit tandem ad tempora domini Honorii. Et tunc lecta sunt plura 

K miracula, et coram fratribus nostris cardinalibus diligenter discussa. Sed dum 
ventilaretur negocium, superveniente morte* domini Honorii negotium siluit. 

Tempore vero domini Nicholai III] commissum est negotium tribus aliis car- 
dinalibus, domino scilicet Hostiensi, domino Portuensi, et nobis in statu cardi- 
nalatus adhuc existentibus, quia mortui erant illi cardinales quibus negocium prius 

t fuerat commissum. Postea etiam mortuo domino Hostiensi, subrogatus fuit sibi 
dominus Sabinensis. Et ita per tot et totiens examinatum est, rubricatum et dis- 
cussum negocium , quod de hoc plus factum? est de scriptura quam unus asinus 


1 , . . . . . 
Johannes de Samesio, fuctus anno m.ce.xerx Lexo- Joinville. (Vide tomum nostrum xx, p. 303 ¢ et 304 a.) 
viensis episcopus, de quo tibi consulendus est Johannes de * Ed. facta. 





* An. 1280. 


» An. 1285. 


° An. 1287. 





* Lue. xtv, 10. 


152 BONIFACII VIII SERMONES ET BULLA DE CANONISATIONE 


posset portare. Nos et de manu propria scripsimus, et diligenter examinavimus 
multa miracula fuisse sufficienter probata. 

Temporibus autem nostris non sunt mutati examinatores, sed tamen iterum 
lecta sunt plura miracula, examinata et rubricata, non solum per illos praedictos 
examinatores, sed etiam per plures alios sapdinalen. Et voluimus ut quilibet si- 
gillatim daret consilium suum in scriptis, ne odio, vel amore, seu etiam timore 
aliquo aliquis taceret. 

x istis ergo et pluribus aliis potest evidenter concludi quod servata fuit ma- 
turitas et plus quam maturitas in praedictis. Et ideo de tam manifesto viro, et sic 
in sanctitate vite et miraculorum probato, secure possumus asserere quod non 
debet amplius fama sanctitatis eyus sub modio latere, sed debemus ei dicere : 
« Amice, ascende superius, ut sit tibi gloria in Ecclesia militante coram simul 
« discumbentibus*. » Kt ideo quasi ex ore Dei dicta sunt nobis et Ecclesiee militanti 
verba proposita in principio : « Reddite que sunt Cesaris Cesari, etc. » Ut in hoc 
reddatur Deo quod suum est, qui laudatur in sanctis suis, sodiletes Cesari isti 
quod suum est, scilicet honor, et gloria debita. Sanctis veins et matri nostra 
Ecclesize triumphanti quod suum est, scilicet debitum laudis: et hoc in isto sancto, 
qui connumerari debet merito cum aliis sanctis, quia civis effectus est patriz coe- 
lestis. Et sic cum matre nostra debemus paler Oe. et istum tanquam sanctum ho- 
norare, ut sic per consequens, exemplis vite ejus in Ecclesia militante recitatis , 
fides catholica roboretur, reges et principes ad bonum animentur, et omnes uni- 
versaliter in bonis suis operibus et exemplis edificentur, et ad majora bona pro- 
vocentur. Quod nobis prestare dignetur, Qui vivit et regnat, etc. Amen. 


Ejusdem domini Bonifacii pape VIII sermo alter, factus in ecclesia fratrum Minorum apud Urbem 
Veterem, anno Domini m.cc.Lxxxxym, in crastino sancti Laurentii martyris, in canonisatione 
sanctissimi regis Ludovici, regis Francorum. 


Rex pacificus magnificatus est, quia eodem Spiritu Sancto, quo locuti sunt et 
illuminati patres Veteris Testamenti, patriarche videlicet et prophete, locuti 
sunt etiam sancti Novi Testamenti. Propter quod dicit Apostolus (I. Cor. x1) : 
« Divisiones gratiarum sunt, idem autem Spiritus. » Et sequitur ibi : « Hee omnia 
«operatur unus atque idem Spiritus, dividens singulis prout vult. » Unde militans 
Ecclesia, eodem Spiritu loquens, quasi exultando assumit verbum propositum, 
quoad sententiam, de tertio libro Regum X, et de secundo Paralipomenon IX; et 
tamen mutat verba, que licet ad litteram dicta sunt de rege Salomone' in Veteri 
Testamento, tamen quia de exaltatione Ecclesiz loquitur, propter magnificatio- 
nem et exaltationem sanctissimi regis Ludovici possumus eodem Spiritu de ipso 
verba proposita exponere, in quibus sanctus rex Ludovicus in tribus commenda- 
tur : primo ab excellenti statu, quia rex; secundo, a donis et virtutibus, quia pa- 
cificus; tertio a pramiis et remuncrationibus, quia magnificatus in Ecclesia scili- 
cet militanti. 

De primo notandum, quod qui bene regit seipsum et subditos suos, ipse vere 
rex est. Sed qui nescit regere se et subditos, audacter dicendum est quod falsus 
rex est. Iste vero rex fuit in veritate, quia seipsum et subditos vere , juste, et sancte 
regebat. Seipsum enim rexit, quia carnem subjecit spiritul, et omnes motus sen- 
sualitatis rationi. Item subditos bene regebat, quia in omni justitia et equitate 
ipsos custodiebat. Rexit etiam ecclesias, quia jura ecclesiastica et libertates Ec- 
clesie illeesas conservabat. Sed qui de facto bene non regunt, reges non sunt. 

Secundo, commendatur a donis et virtutibus, cum dicitur pacificus, id est pa- 
cem faciens. Per istud enim donum et per istam virtutem intelliguntur cetera 
dona et virtutes. Fuit autem pacificus in se et quoad omnes, non solum subditos , 
sed extraneos. In se fuit pacificus. Habuit enim pacem temporis, pacem pectoris, 


' « Magnificatus est Salomon. » (III Reg.x, 23; Il Paralip. 1x, 22.) Verba autem mutavit Bonifacius VIII cum pro 
Salomon disit in exordio rex pacilicus. 





D 


G 


_ 
a 











SANCTI LUDOVICI, REGIS FRANCORUM. 153 


a et idcirco tandem consecutus est pacem eternitatis. Qualiter vero pacifice tenuit 
regnum suum, hoc sciunt omnes qui sunt illius temporis. Ista vero pax non est 
sine justitia; sequitur enim justitiam. Et quia iste justus fuit quoad se, quoad 
Deum et quoad proximum, ideo pacem habuit. 

Ex istis sequitur tertium, quod magnificatus est, id est magnus factus non 

s solum in presenti Ecclesia, sed etiam in patria. Notandum vero quod, vulgariter 
loquendo, aliquis dicitur magnus quadruplici ratione, secundum quadruplicem 
dimensionem : videlicet primo quia longus, secundo quia latus, tertio quia pro- 
fundus, quarto quia altus, sive clatus. Ista habuit sanctus rex spiritualiter. Fuit 
enim longus per perseverantiam et longanimitatem in bono. Ab infantia enim 

c coepit bene vivere, et usque in finem perseveravit. Unde potest exponi de ipso, 
quod dicitur de Isaac (Genes. xxv1) : « Benedixit ei Dominus, et locupletatus est : 
«et ibat proficiens atque succrescens, donec vehementer magnus effectus est. » 
Iste spiritualiter loquendo fuit Isaac, qui visus interpretatur, quem peperit Sara 

jam vetula, per quam potest significari Ecclesia istius temporis in senio novissi- 

p morum temporum constituta, que nobis peperit istum Isaac, qui nobis merito 
debet esse materia risus et gaudii. Sequitur : «Ibat proficiens, etc.» ut possit 
dicere cum Apostolo (Il ad Timoth. m1) : «Bonum certamen certavi, cursum 
«consummavi : in reliquo reposita est mihi corona justitiz, etc. » 

Secundo dicitur magnus, quia latus, sive amplus; et hoc per caritatem. Unde 

E (Ecclesiastic. xiv) : « Fortis in bello Jesu Nave, » et sequentia : «Qui fuit magnus 
«secundum verbum suum, maximus in salutem electorum Dei.» Non enim est 
memoria apud homines, ut credimus, quod inventus fuit isti similis nostris tem- 
poribus, qui tantum zelaret pro salute aliorum. Quod bene apparuit quando ipse 
et fratres sui capti fuerunt a Sarracenis. Non enim sustinuit liberationem suam 

r nec fratrum suorum, donec omnes alii, quotquot fuerunt capti, prius fuerint li- 
berati. 

Tertio dicitur magnus, quia profundus, et hoc per humilitatem. Quanto enim 
magis profunde se humiliat homo, tanto major apud Deum reputatur, secundum 
id quod dicitur (Luc. XIII) : « Omnis qui se exaltat humiliabitur, et qui se humi- 

G «liat exaltabitur. » Et quia iste profundissime se humiliavit, ideo apud Dominum 
merito magnus extitit. Unde potest exponi de ipso quod dicitur (I Reg. 11) de Sa- 
muele : « Magnificatus est Samuel apud Dominum. » Ipse vero humiliavit se intus 
et extra, in lingua, in corde, in veste, in orationibus. Et hoc possumus secure as- 
serere quod facies sua benigna et plena gratiarum docebat eum esse supra homi- 

H nem. Intelligitur vero congrue per Samuelem, quod interpretatur obediens Deo. 
Obedivit enim Deo usque ad mortem. 

Quarto dicitur magnus, quia altus sive elevatus fuit per intentionem rectam 
ad Deum, omnia que agebat Deo attribuendo, et ei gratias agendo; secundum 
quod dicitur in Psalmo*: «Non nobis, Domine, non nobis; sed nomini tuo da 

J «gloriam. » Unde de ista magnitudine loquitur Judith (XVI) loquens Deo : « Qui 
«timent te, magni erunt apud te per omnia. » - 

Apparet igitur qualiter isti sancto competunt verba primo proposita : « Rex pa- 
« cificus magnificatus est. »Et quia sic quadrupliciter fuit magnus in terris, sicut dic- 
tum est, idcirco omnino tenere debemus quod etiam sit magnificatus in ccelis. Hoc 

K enim pertinet ad divinam justitiam , quod qui bonus et justus fuit in vita, magni- 
ficetur et exaltetur in gloria. Quod apparet de isto per multa et magna miracula, 
que Dominus per ipsum ostendit. Et ideo merito ipsum glorificatum et magnifica- 
tum credimus in ccelis. Et ideo eum catalogo sanctorum ascribimus , precipientes 
omnibus fidelibus christianis, quod ipsum tanquam sanctum, et per plura mi- 

L racula notificatum venerentur, et ejus patrocinia corde devoto sibi postulent ' suf- 
fragari. Quod nobis prestare dignetur Qui vivit et regnat, etc. Amen. 


' Ed. veneretur... postulet. 


TOME XXIlf. 





* OXI, 1. 





154 BONIFACII VIII SERMONES ET BULLA DE CANONISATIONE 


Regis Francorum beati Ludovici canonisatio. 


Bonifacius episcopus, servus servorum Dei, venerabilibus fratribus, universis 
archiepiscopis et episcopis, exemplis et non exemptis per regnum Francie consti- 
tutis', salutem et apostolicam benedictionem. Gloria, laus et honor Patri lumi- 
num (a quo est omne datum optimum et omne donum perfectum ) a cunctis 
fidei orthodox cultoribus, quorum spes tendit ad superos, summis et sedulis 
devotionis et reverentie studiis referantur. Ipse namque in misericordia copiosus, 
liberalis in gratiis, et in retributione munificus, de supremis coelorum ad ima 
mundi coiles sux majestatis inflectens, et benigna consideratione discutiens beati 
Ludovici, quondam regis Francie inclyti suique g eloriosissimi confessoris, merita 
grandia operaque mirifica, quibus ipse constitutus in seculo, ceu lucerna lumi- 
nosa resplenduit; eaque welt justus judex et retributor lendiabilts? intendens 
condignis recompensare muneribus, eum tanquam emeritum et retributione 
dignissimum, post vite prasentis ergastulum et laboriosa mundi certamina (que 
fervens in divinis obsequiis potenter a patenter exercuit) athereis sedibus collo- 
cavit, ut sedeat cum principibus et solium gloriz teneat, felicitatis eterna dul- 


codiiens potiturus. 
Exultet igitur mater Ecclesia, et sollempnia festiva concelebret gaudiorum, 

quod tantum et talem filium genuit, produxit natum, educavit sleumuies. jam 
inter regum gloriosa coelestium agmina rutilantem. Late, inquam, et jubilet, 

ac in lendes Altissimi voces promat, quod sobolis tam pracelse, tam celebris 
illustrata fulgoribus, insigniis® decorata conspicitur. Qu sonoris attollenda prie- 
coniis summeque venerationis exhibitione colenda, enucleatius aperit, evidentius 
explicat, illos ad perennis beatitudinis gaudia et hereditatis eterne participium ‘ 
admittendos, qui preedictam Ecclesiam, matrem fidelium, sponsam Christi claris 
fidei et operis testimoniis profitentur, nullosque i in superne patria gloriam, nisi 
per ejus ( utpote ceelorum clavigere) ministerium virtuosum, Ostiis reseratis altis- 
simis, introire. Gaudeant incolarum turbe ccelestium, de tam sublimis, tam lucidi 
inabliatatie adventu; quodque ® ipsis expertus probatusque fidei christiane colonus 
cultorque precipuus aggregatur. Personet letitia jubilum civium gloriosa nobi- 
litas supernorum, quod tanti talisque concivis suscepisse Bansiliag adjectivum ; 
ac venerabilis sanctorum coetus gaudio et exultatione refloreat, de nova dignis- 
simi adhibitione consortis. Exurge itaque concio numerosa fidelium, exurgite fidei 
zelatores, et una cum eadem Ecclesia laudis uberis hymnum concinite. Perfun- 
dantur imbre copioso letitia vestra precordia, et fecundo rore dulcedinis arcana 
pectoris repleantur, de tanta et tam® potentis et egregii principis exaltatione ter- 
reni, spel tutissime plenitudine preconcepta, quod nobis de coindigena’ terreno- 
rum, compatriota ceelestium jam effecto, apud eterni Patris Filium efficax 
patronus accrevit, qui pro salutis nostre profectibus, jam in ejus presentia 
positus, solertis exercet officium oratoris. 


Porro quis posset amplo famine prpotens, quis disertus quantumlibet aut J 


eloquenti ® nitore coruscans, sulficienter exprimere pracelsa sanctitatis insignia 
et multiplictum excellentiam meritorum quibus beatus Ludovicus predictus in 
terris constitutus effulsit®, cum eo plura de ipsius laudabilibus actibus referenda 
se oflerant, quo plura calamus exprimit, pandunt labia, lingua pangit? Sed ne 
ipsorum actuum claritas sub nubilo lateat, tenebris obducatur, dignum duximus 
ut de illis aliqua sermo noster aperiat, et doduent 3 in publicam nallenaie, 

Hic profecto clarissimus genere, sublimis potentia, facultatibus opulentus, 
precelsus virtutibus, moribus elegans, conspicuus extitit honestate, inhonestis et 


' Sic in edit.; originale autem habet, universis Christi * Ib. participationem. 
lidelibus. In eodem originali pape nomen male scriptum * Ib. quod. 
est Bonifatius. * Tb. tanta tam. 

* Post laudabilis ed. subjicit dignanter; quod quidem ’ Ib. nobis de indigena. 
voct condignis eax abundanti accedit. * Ib. eloquii. 


' Ed. insignis. * Orig. effulxit. 





B 


D 


= 
= 


a 


K 








SANCTI LUDOVICI, REGIS FRANCORUM. 155 


a turpibus a se penitus relegatis. Nam sic pudicitiz adhesit operibus, sic carnis 
studuit evitare contagia, quod sicut habet certa credulitas plurimorum, nisi ei 
nexus accessisset uxorius, candore virgineo rutilasset. Longi quippe temporis 
spatio preedicti regni regimini preefuit, ejusque ¢ eubernacula, plena curis, provida 
circumspectione , yf ae 4 Nulli noxius, non injuriosus dieek. nemini violentus, 
B justitie limites summopere servavit et coluit, equitatis tramitem non relinquens. 
Perversorum conatus nefarios pene debitez mucrone compescuit; malorum mo- 
limina conterens, pravorum illicitos ausus frenans. Pacis zelator eximius, fer- 
vidus amator concordiz, promotor sollicitus extitit unitatis, dissidia fugiens, 
vitans scandala, dissensiones abhorrens. Propter quod sui felicis regiminis tem- 
¢ pore, sedatis undique fluctibus, subductis noxiis, turbinibus profugatis, regni 
ejusdem incolis aurora dulciflue tranquillitatis illuxit, lataque serenitas votive 
rosperitatis arrisit. 

Et ut de vita ipsius aliqua referamus (licet illa quo majori expositione discu- 
titur, examine indagatur, eo referentis afferat gustui plus dulcoris, mentesque 

p delectet obnixius auditorum), ab ineuntis tein primordiis Dei Filium tenera 
mentis affectione dilexit, nec diligere desiit, studia continuando salubria, dum 
vite sibi commoditas affuit temporalis; sed quanto majori profecit xtate ac in 
tempora prolixiora prosiliit, tanto in ejus exarsit amorem fervore spiritus am- 
pliori. Hic equidem cum esset annorum duodecim, paterno destitutus auxilio, sub 

E clare memorie Blanche, regine Francie, matris sue, custodia et gubernatione 
remansil : que circa divina obsequia ferventer intenta, eum prudenter dirigere, 
ac diligenter instruere satagebat, ut ad prefati regni regimen, quod sue direc- 
tionis expetere providentiam noscebatur, dignus et sufficiens fieret, idoneus habe- 
retur. Cumque per incrementa _temporum idem rex etatis annum quartum deci- 

F mum attigisset, predicta regina sibi magistrum proprium deputavit, qui eum 
scientia litterarum imbueret ac bonis moribus informaret. Ipseque rex sub ejus- 
dem magistri ferula positus, sic ei obediens et reverens existebat, sicque > 
recipiebat humiliter disciplinam quod superna preventus gratia, profecit lauda- 
biliter in utrisque : circa divina sic intentus officia, ut nequaquam ipsorum audi- 

G lione contentus existeret, nisi ea que coram se dia noctuque a suis faciebat cle- 
ricis sollempniter celebrari, ab ipso cum eorum aliquo attentius dicerentur. 

Demum successu temporis, in anno tricesimo' constitutus, et quadam sibi egri- 
tudine superveniente gravatus, a Parisiensi et Meldensi episcopis sctlsteitiives 
tunc eidem, vivifice ‘Crnsis signaculum in Terre sancte subsidium sibi cum 

H multa instantia petit exhiberi. Et licet hoc ei, rationabili causa moti, prefati 
dissuaderent episcopi, ipse tamen, utpote fervens spiritu erga Deum eique votis 
ardentibus famulari desiderans, illorum salubriter dissuasionibus non admissis, 
signum hujusmodi de manu prefati Parisiensis episcopi cum multa letitia et 
exultatione recepit, pralatis, nobilibus et militibus plurimis signum ipsum assu- 

J mentibus cum eodem. 

Et tandem amplo preparato navigio, factisque apparatibus aliis qui in talibus 
requiruntur, cum tricesinum quartum annum attigisset wtatis, in predictum 
subsidium transfretavit : consortem et quondam ° Robertam Atrebatensem, Al- 
fonsum Pictaviensem, et clare memoria Karolum regem Sicilie, tunc Andegavie 

k comites*, fratres suos (dum adhuc viverent) secum ducens, multa graviaque 
pericula, que solent requorei fluctus ingerere, sustinendo. Cumque ad partes ‘Has 
ingenti circumfultus potentia pervenisset, et habito de civitatis Damiate captione 
triumpho, processisset ulterius, generali quasi totius ejusdem exercitus (sicut 
Domino placuit) egritudine subsecuta, ‘et aliis adversis urgentibus, prefatus rex 

L cum toto fere exercitu supradicto in seldoni et Saracenorum manus ac potentiam 
incidit; multa opprobria multasque injurias (que inferentium foeda conditio 


‘ Orig. et apogr. necnon ed. habent vicesimo; cum au- * Ed. consortes ei, voce quondam omissa; rectius for~ 
tem mense Decembri anni 1244 crucem ac cepit Ludovicus 1X, tasse consortem sive consortes sibi. 
tricesimum etatis annum compleverat. * Rectius, ut videtur, comitem. 


20. 








156 BONIFACII VIII SERMONES ET BULLA DE CANONISATIONE 


adaugebat). patienter et humiliter tolerando; prefato Roberto comite, pro fide 
Christi, ab illis immaniter interempto. — + 

Postmodum autem habito cum soldano tunc vivente tractatu de jam dicto 
rege ac exercitu liberandis, maxima interveniente pecunie quantitate, ipsoque 
soldano occasione hujusmodi a vassalis propriis interfecto, Sarraceni qui eyus do- 
minium usurparunt, ad pecuniam anhelantes eandem, cum multa instantia pos- 
tulabant ut in conventionibus ordinatis concorditer inter partes jurejurando fir- 
mandis penitus adderetur : quod nisi ipsi pacta servarent, omnino Machometum 
quem colunt (ut dicitur) denegarent; ac idem rex in suo similiter' adjiceret 
juramento, quod et ipse Dei negaret Filium ac extra fidem ejus existeret, si con- 
ventiones predict ab eo minime servarentur. Quod prefatus rex prorsus abomi- 
nans, id efficere constantissime recusavit : quin potius quadam indignatione 
commotus patenter asseruit quod talia tam nefanda suis labiis aliquatenus non 
proferrct, neque in tam vesanam et reprobam prorumperet negativam; quanquam 
id ei jam dicti Pictavie et Andegavie comites, aliique tunc plurimi circumstantes 
instantissime suaderent, cum exinde sibi ceterisque Christicolis mortis periculum 
verisimiliter imminere conspicerent; presertim cum hoc ageretur cum illis qui 
(sicut premittitur) soldanum praedictum occiderant, ejus sibi dominium usur- 
pantes, ipsique regi apertius diceretur, quod nisi in actum perduceret” quod 
petebant, ipsum et suos crucifigere non differrent; ipsius regis ad hoc intrepida 
firmaque responsione ’ secuta, quod si Sarraceni predicti ejus corpus occiderent, 
ipsius tamen animam non haberent. 

Sane cum jam dicti passagii tempore, post conflictus diversos et varios, valid 
famis inediam, graves penurias, diraque vulnera que fideles Christi pertulerant, 
eodem rege tunc temporis fluxum ventris et egritudines alias patiente, christia- 
nus reyerteretur exercitus Damiatam, rex ipse nolens illum omnino deserere, 
sed ejus potius clementer intendens communicare laboribus et participare peri- 
culis que tunc ex verisimili poterant conjectura “ timeri, illuc rediit cum eodem, 
contra Sarracenorum rabiem truculentam insultusque nefarios sibi’ elficax 
defensionis impendendo presidium, ut ab hujusmodi hostium scelestis insidiis 
servaretur. Et tandem, cum Sarracenorum ipsorum astulta nequitia ct dolosa 
calliditas tam .grandi bellantium copia christianum circumdedisset exercitum 
(valida tune, sicut pramittitur infirmitate detentum), ipsumque tam graviter 
invasisset, quod regem et exercitum supradictos oportuit se prefatis reddere 
Sarracenis ; ac idem rex, nisi facto voluntatis libitum obstitisset, per navis tunc 
prompte potuisset evasisse suffragium, sibique hoc plurimi magnique presentes 
inibi, suaderent : ipse tamen propter nimiz caritatis ardorem, quo vehementius 
estuabat °, volens potius periculis corpus exponere, ut christianus populus ser- 
varetur illzsus; licet Sarracenorum noticiam ipsius debilitas non latere exercitus, 
nec Sarracenorum existeret ignota potentia Christianis ; evadere noluit remanen- 
tibus ceteris vinculo captionis astrictis, apertius asserendo quod militiam quam 
secum duxerat, secum, si posset, reduecre intendebat, vel capi seu mori pariter 
cum eadem. 

Cumque inter regem et Christianos ac Sarracenos pradictos, de ipsorum regis 
et Christianorum (sicut superius est expressum) liberatione tractatus habitus et 
conventionum subsecuta ordinatio extitisset, Sarraceni pro quadam parte precii 
redemptionis hujusmodi que solvenda restabat, securitatem habere plenariam 
intendentes, in electionem ipsius regis totaliter posuerunt : ut, vel ipse libera- 
retur a carcere, remanentibus ceteris Christianis in vinculis donec hujusmodi 
solutio perfecta succederet; vel quod idem in carcere remaneret, Christianis 
ipsis omnimode liberatis. Prefatus rex super hoc promptum nec dilatum re- 
sponsum prebuit : quod ipse, quousque solutionis hujusmodi proveniret inte- 
gritas, remanere in carcere intendebat, Christianis aliis libertati pristine re- 


' Similiter deest in ed. * Ed. verisimilibus. .. conjecturis. 
* Ed. produceret. > Rectius, ut videtur, ipsi, id est exercitui. 
* [b. responsio est. ° Or. extuabat. 





A 


B 


D 


E 


F 


G 


J 











SANCTI LUDOVICI, REGIS FRANCORUM. 157 


a stitutis; quanquam prefati Alfonsus et Carolus, ac alii viri nobiles tunc astantes, 
expresse dicerent et profiterentur apertius quod in hoc nullatenus consentirent, 
supplici adjicientes instantia quod potius rex ipse recederet aliis minime absolutis, 
rege ipso firmissime replicante contrarium, nec assentiente sermonibus eorumdem. 
Et tandem rege et ceteris captivis eisdem plenz redditis libertati, dictoque Alfonso 

B pro ejusdem solutionis perfectione facienda obside dimisso, prefatus rex de galea in 
qua erat egredi noluit, donec ipsius solutionis defectus extitit' adimpletus, dic- 
tusque Alfonsus ad ejus presentiam rediit, ac omnes etiam Christiani quos in 
propinquo carcere detinebant inclusos, quosque in Babyloniam manus inimica 
non traxerat, liberati a vinculis, ac illi etiam qui tunc in Damiata similiter tene- 

c¢ bantur, fuerunt in navibus collocati. 

Demum prefatus rex, cum eodem libcratus exercitu, ad civitatem rediens Acco- 
nensem, moramque inibi fere® per quinquennium contrahens, et* tanquam fer- 
vidus salutis humane amator, multorum Agarenorum mentes (duras quantum- 
libet) non solum salubris eloquii suadelis, sed etiam exemplo vite laudabilis 

p convertit' ad Dominum, ipsos faciens ad laudem divini nominis et exaltationem 
catholice fidei honorifice baptizari, eos donis prosequendo largifluis, et gratiosis 
favoribus confovendo ; multosque milites et alios christianos redimi faciens, eis 
de munificentia regia tam vestes quam cetera necessaria victui (prout singulorum 
suadebat conditio) ministrabat. Muros quoque seu meenia civitatum et castrorum 

e quamplurimorum, que in illis partibus a fidelibus tenebantur, fecit reparari 

solempniter, eaque firmiter muniri et integre ‘, prout necessitas exigebat. 

Verum pradictus rex processu temporis, intellecto quod matrem ejus mors 
amara subtraxerat, et eidem regno grave periculum immineret, de procerum 
suorum consilio ad regnum ° Francie remeavit. Nunc sanctitatis insistens operi- 
bus, nunc monasteria et hospitia® pauperum, nunc domos aliis divinis obsequiis 
dedicandas (que longum esset enarrare per singula) construi faciendo, eis de 
bonis propriis amplis dotibus deputatis ; nunc etiam infirmos et debiles in diversis 
monasteriis et xenodochiis decumbentes personaliter visitans, ipsos verbis conso- 
latoriis confovebat, eis manibus propriis flexo genu potus et cibaria ministrando. 
¢ Cumque in monasterio Regalis Montis, Belvacensis diocesis, quod idem rex opere 

plurimum sumptuoso construxit ac dotibus decoravit eximiis, monachus quidam 

Leodegarius nomine moraretur, quem adeo leprae morbus invaserat quod abomi- 

nabilis et despectus’ quamplurimum, manebat segregatus ab aliis in quadam 

camera positus monasterii memorati , cujusque oculi ob gravis infirmitatis pondus 

H seu malitiam jam consumpti nihil omnino videbant, eorum foraminibus sive locis 
rubeis et horridis jam eflectis; quique nasum perdiderat, ejyus tumefactis non 
modicum labiis et profunda fissura* destructis; ac idem rex eum, presente 
dumtaxat abbate monasterii supradicti, personaliter visitaret, ipsumque sumen- 
tem cibum (ut poterat) invenisset, prafatus rex, praemisso benigne salutationis 

alloquio, flexit genua coram ipso, ‘et scindens manibus propriis carnes eidem 

apposilas, bolos in os ejus studiosissime immittebat. Et hujusmodi non contentus 
obsequio, allatis ejus jussione dapibus regalibus, de ipsis eidem monacho minis- 
trabat, loci aut egri qualitatem horribilem non evitans, eodem abbate vehementi 
stupore concusso quod tanti sublimitas principis talibus (quantumcumque salu- 

k bribus) involvi studiis ac servitiis poterat occupari®. Praterea cum dictus rex 
hospitale Compendiense ingressus ad impendendum humanitatis obsequium 
infirmis in illo degentibus, et jam fessus non modicum ex labore, infirmum 
quendam juxta se positum conspexisset, morbum qui sancti Eligii dicitur patien- 
lem; et flexis genibus coram ipso, morsellum piri remoto cortice poneret in os 

L ejus, sanies de illius naribus ejus defluens foedavit turpiter manus regis : qui pic 


os 


— 


' Apogr. extitisset. * Ib. hospitalia. 
* Ed. fe F 
_ Hd. ferme. Ib. factus et despectus. 
; Ib. deest et. * Or. fixura. 
Apogr. aliter muniri plenarie. * Plura de Leodegario monacho retulit regine Marga- 


* Ib. ad partes. rite Confessor, tomo nostro XX, p. a6 d. — g7 d. 





158 BONIFACIL VILLE SERMONES ET BULLA DE CANONISATIONE 


henigneque id tolerans nec in aliquo exinde immutatus, lotis illico manibus, a 
salubre quod inchoaverat obsequium diligenter extitit prosecutus '. 

Hic revera? circa servos Christi ac pauperes atque miserabiles et dejectas per- 
sonas valde compatiens, se ipsis in eleemosynarum largitione munificum exhi- 
bebat. Virginibus insuper, quibus inopia effectum maritalis copulz denegabat, ne 
illas in carnis lubricum labi contingeret de dotibus congruis providebat, illud* de 
bonis regalibus laudabiliter et salubriter expensum reputans quod in eleemosynas 
et alios pios usus converti pro tempore noscebatur. 

Hic pradicationibus, et aliis propositionibus verbi Dei attentum accommodabat 
auditum, non auditor obliviosus factus, sed factor operis studiosus. Abhorrebat 
heretic pravitatis macula infectos ", ne fidei christian cultores labe hujusmodi 
contagionis inficerent, de regni pradicti finibus efficacibus studiis expellendo ; ac 
alias circa statum ejus providendo sollicite, ut ab ipso fermentis talibus prorsus 
exclusis, in eo fidei pradicte sinceritas rutilaret. 

Cum vero aliquibus partibus dicti regni, ob sterilitatem seu malitiam tem- 
poris, victualium caristia imminebat, statim de ipsa rumoribus intellectis, certam 
illuc summam pecunie (prout ipsarum exigcha! qualitas partium) per fidelem 
mittebat nuncium inter pauperes dividendam. 

Hic profecto humilitate sublimis, sublimitate humilis, in apparatu et vestibus, 
quas frequenter pauperibus erogabat, post primum potissime de ultramarinis 
partibus reditum summe humilitatis insignia demonstravit. Non ° enim aureis 
vel argenteis ornamentis, non regalibus vestibus, non variis vel griseis, sed aliis 
humilibus pellibus usus fuit, secularibus pompis a se penitus abdicatis. Et ne 
fervorem spiritus socie carnis ardor extingueret, sed mortificatione ac repres- 
sione ipsius® illum potius accendi contingeret altiusque sustolli, carnem ipsam 
quasi assidui asperitate cilicii, prout asseritur, edomans, effrene ipsius libitum 
arcte abstinentia freno cohercuit ejusque nexibus alligavit, ut non voti proprii 
ducta libidine, non sui desiderii directa remigio, sed salubri moderamine spiritus 
tute ad licita pergeret, provide ab illicitis abstineret. Districtis etenim corpus atte- 
rebat jejuniis, priscorum observantie a sanctis Patribus ordinate novorum auste- 
ritatem adjiciens, sibi motu propria voluntatis indictam. Nam per totum qua- 
dragesimale tempus et quadraginta dies festum Natalis Domini pracedentes, ac 
omnium festivitatum vigilias, necnon et Quatuor tempora que Catholica indicit 
Ecclesia, in jejuniis et orationibus existebat, deliciosis et curiosis cibariis usui 
proprio penitus interdictis. In festivitatum vero Virginis gloriose ac Natalis 
Domini memorati vigiliis, et sexta feria majoris hebdomade, jeyunium obser- 
vabat, panis et aque duntaxat modica sustentatione contentus. Qualibet etiam die 
Veneris Quadragesime supradicte ac totius Adventus, ab esu piscium abstinebat, 
multis preterea vigiliis se occupans, ne aliqua sibi hora temporis inutiliter per- 
transiret. Post ejus reditum supradictum, non in pluma vel paleis jacuit; sed 
super ligneum lectum portatilem, mataratio simplici superjecto, stramine nullo 
supposito decumbebat. 

Hic insuper vite puritate prelucidus, sincerus veritatis amicus extitit, hos- 
tisque durissimus falsitatis. Cuncta quoque ipsius eloquia salutis augmentum 
operaque salubria hortabantur; demulcebant auditorum precordia, et in corum 
edificationem multipliciter redundabant. 

Cumque ad incrementa catholice fidei et liberationem celerem Terre sancte 
volis ardentibus anhelaret, in ipsius Terre subsidium assumpsit denuo signum 
cracis. Et deinde potenti ac valido congregato navigio, copiosa et strenua comitiva 
suffultus, cum prefato’ Pictavie comite’‘suisque liberis, et clare memorie regina 
Navarre ipsius regis filia, que in reditu debitum nature persolvit, ad partes 


_' Ed. est prosecutus. Cf. Confessorem regine Marga- habet : sed factor operis oécurrebat heretice pravitatis 
rite, tomo nostro XX, p. 98 b. c. infectos. 
* Ib. deest revera. * Ed. nec. 
* Ib. illis. * Ib deest ipsius. 


* Or. vocibus studiosus, abhorrebat et macula omissis , ” Ed. cum ipso. 











SANCTI LUDOVICI, REGIS FRANCORUM. 159 


,rursum' se transtulit transmarinas, prefato” Carolo (qui tunc moram in Italie 
partibus contrahebat) regis memorati vestigia subsequente. Ac tandem ad partes 
Tunicii felici gressu perveniens, inibi de magnatum suorum consilio castra fixit, 
etadversus Sarracenorum incursus exercens potentie sue vires, gravissimas (ob 
labores innumeros quibus premebatur assidue) infirmitates incurrit. Qui diebus 

B lapsis aliquibus, infirmitatum ipsarum violentia superatus, sacramenta eccle- 
siastica cum summa devotione recepit, ac instante sibi versimiliter hora mortis, 
oratione pro exercitu christiano premissa, suam Domino devotis precibus ani- 
mam recommendans, ac literaliter exprimens verba sequentia, videlicet : Pater, 
in manus tuas commendo spiritum meum, feliciter migravit ad Christum, supernis 

c deliciis fruiturus. 

Verum cum vite hujus functus curriculis verius viveret quam vixisset, noluit 
Altissimi Filius (quem idem tota mentis aflectione dilexerat) tam devoti principis 
tantique propugnatoris fidei orthodox mundo supprimi sanctitatem; ut quemad- 
modum meritorum pluralitate prafulserat, sic miraculorum diversitate claresce- 

pret, et qui eum plenissima devotione coluerat, jam secum in ceelesti palatio 
collocatus venerabiliter coleretur. Nam contractis, artuum extensione subvenit; 
curvis terram ferme tangentibus facie, plenam restituit eorum sursum erectis 
vultibus sanitatem; strumosis, beneficium liberationis impendit. Mulierem quan- 
dam, cujus brachium aridum et omnino impotens existebat, ab infirmitate hujus- 

e modi liberavit. Quidam quoque, cujus velut emortuum pendebat brachium, per 
ejusdem sancti virtutem, gratiam curationis obtinuit, quampluribus* paralytico 
morbo percussis, et aliis qui diversis languoribus tenebantur, plena reddita 
sospitate; caecisque visu, surdis auditu, claudis gressu, illius invocato nomine 
restitutis. His et quampluribus aliis sanctus ipse coruscavit miraculis gloriosis‘, 

F quorum seriem presentibus non duximus inserendam. 

Gaudeat itaque domus inclyta Francie que talem ac tantum principem genuit, 
per cujus merita sublimiter illustratur. Latetur devotissimus Francie populus, 
quod tam electum, tam virtuosum dominum meruit obtinere. Exultent prela- 
torum et cleri precordia, quod prefatum regnum tam claris miraculorum ipsius 

G regis insigniis propensius decoratur. Jocundentur et procerum, magnatum, nobi- 
lium et militum pectora, quod per sanctissima opera dicti regis, ejusdem regni 
status honoris multiplicis prerogativa sustollitur et quasi solis radiis elucescit. 
Ceterum, quia quos superni Regis clementia corona gloria in ccelo magnificat, 
devote a fidelibus in hac terrestri patria convenit venerari, nos de sanctitate vite 

H ac miraculorum veritate ipsius beatissimi Ludovici, curios ac sollempnis inquisi- 
tionis diligentia et districti examinis discussione premissis*, plenariam certitu- 
dinem obtinentes, ipsum de communi fratrum nostrorum et prelatorum omnium 
tunc apud Sedem apostolicam existentium consilio et assensu, die Dominica, 
tertio Idus Augusti sanctorum catalogo duximus ascribendum. 

J Ideoque universitatem vestram monemus et hortamur attente, per apostolica 
vobis scripta mandantes, quatenus in crastinum beati Bartholomei apostoli (cum 
felix ipsius anima tune de carnis. eruta vinculis, astra petens, coelestem aulam 
adiverit zternis gaudiis potitura) festum ipsius sancti devote ac sollempniter cele- 
bretis et faciatis per vestras civitates et dioceses a Christi fidelibus veneratione 

k congrua celebrari®, ut ejus intervenientibus precibus et hic ab imminentibus 
possitis liberari periculis, et in futuro salutis perpetue premium obtinere. Ut 
autem ad venerabile sepulchrum ipsius ferventius et copiosius fidelium confluat 
multitudo, ac celebrius ejusdem sollemnitas peragatur, omnibus vere poeniten- 
tibus et confessis, qui reverenter illuc in eodem festo annuatim accesserint, ejus 

1 suffragia petituri, de omnipotentis Dei misericordia, et beatorum Petri et Pauli 


Or. non habet rursum. * De ordinanda festi celebratione agitur in hoc instru- 
* Prefato deest in ed. mento ad episcopos misso, cujus contextum edimus; aliter 
’ Ed. compluribus, hic et infra. autem idem locus se habebat in bulla ad universos Christi 
‘ Ib. gloriosus. fideles missa : ipsa tamen verba reddere non licuit quia origi- 


> Rd. premissa. nalis in Thesauro chartarum servati ea pars deleta est. 














160 BEATI LUDOVICI VITA 


apostolorum ejus auctoritate confisi, unum annum et quadraginta dies; acceden- 4 
tibus vero annis singulis ad predictum sepulchrum infra ejusdem festi octavas, 
quadraginta dies de injunctis eis poenitentiis misericorditer relaxamus. 

Datum apud Urbem Veterem, tertio Idus Augusti, pontificatus nostri anno 
tertio. 





















BEATI LUDOVICI VITA 


E VETERI LECTIONARIO EXTRACTA. 






































MONITUM. 


Habes hic satis antiquam beati Ludovici vitam' quam seculo quarto 
decimo ineunte, aut tertio decimo vergente, neque tamen ante annum 
M.CC.xCVIII, conscriptam fuisse arbitramur et in lectiones divisam, cum 
pli regis in canonem sanctorum nuper relati memoria publico cultu 
honorari incepit. Quod quidem opusculum fere integrum, paucis mu- 
tatis, in quarta Speculi sanctoralis parte reperies; utrum autem a Ber- 
nardo Guidonis conditum fuerit, an aliunde excerptum et amplissime 
compilationi coagmentatum satis non liquet. Desunt in Speculo sanc- 
torali lectiones per octavas recitande, necnon novissima narratio 
cujusdam miraculi die xxx Aprilis, anno M.cc.xcvitt, facti Ebroicis, in 
ecclesia fratrum Pradicatorum, quam paulo ante, non autem anno 
sequenti, dedicatam fuisse constat. Desunt eadem lectiones in gallica 
hujus opusculi translatione quam exhibet codex numero 5517 in Bi- 
bliotheca Burgundiz signatus, cujus quidem translationis exemplar 
doctissimus vir Kervyn de Lettenhove ad nos liberaliter mittendum 
curavit. Pleraque autem a Johanne de Vignay ampliori chronico quod 
Primas conscripsit adjuncta fuisse notavimus °. 





Lectio prima. 


— 
w~ 


Beatus Ludovicus, quondam rex Francorum illustris, patrem habuit christia- 
nissimum regem nomine Ludovicum *. Hic de Albigesio et comitatu Tholosano 
heereticos debellavit et hwreses exstirpavit; et dum reverteretur in Franciam, mi- 

‘An. 1226. gravit ad Christum®. Puer igitur sancte indolis, patre strenuissimo sic orbatus, sub 
tutela matris, videlicet Blanche regine, quondam regis Castelle filie, remansit; 
quem ipsa“ tenerrime diligens, sub cura specialis magistri et consilio religio- ¢ 
sorum, maxime ordinis fratrum Pradicatorum, in moribus et scientia tradidit 
imbuendum. At ipse, velud alter Salomon, puer ingeniosus et bonam sortitus 
animam, supra cowtaneos suos profecit valde laudabiliter in utrisque. Cujus 


' E cod. latino 10872, fol. 68. matrem vero dominam Blancham, filiam Alfonsi regis 
® Vide supra, p. 64, n. 2; necnon, p. 6g, n. 2. Castelle. 
' Addit Bernardus Gurdonis, magnum fidei zelatorem , * Idem addit, mulier prudens et sancta, 

















E VETERI LECTIONARIO EXTRACTA. 161 


, sanctitatis congaudens pia mater pluries dicebat eidem: « Plus vellem, karissime 
«fili, te mortem incurrere temporalem quam per aliquod peccatum mortale te 
«tuum offendere Creatorem. Quod verbum devotus filius in animo sic firmavit 

« quod, divina se protegente gratia, numquam sensisse letalis criminis contagium 
« . perhibetur. » 


Lectio secunda. 


s Demum providentia matris et procerum, ne tam nobile regnum' regali succes- 
sione careret, uxorem duxit*, de qua susceptam sobolem generosam vir sanctus 
summopere studuit educari ad amorem Dei, contemptum mundi et cognitionem 
sui, salutaribus monitis et exemplis. Et quando sibi secreto vacare poterat, eos per- 
sonaliter visitans, et de eorum profectu requirens, velud alter Tobias dabat eisdem 

¢ monita salutis, docens eos super omnia timere Deum et ab omni peccato jugiter 
abstinere. Serta quoque de rosis seu alios capellos” eos portare sextis feriis prohi- 
bebat, propter Coronam spineam tali die impositam capiti Salvatoris. 


Lectio tertia. I 

Et quia sciebat quod in deliciis castitas, et in diviciis pietas, et in honoribus 
» humilitas periclitari solent, ideo sobrietati, humilitati et misericordiz* animum “ 
dedit, ab insidiis mundi, carnis et diaboli sollicite custodiens semetipsum. Et 
exemplo Apostoli corpus suum castigans, in servitutem redigens castigatione 
multiplici, suo spiritui servire cogebat. Multo enim tempore cilicio utebatur ad 
carnem; et quando propter nimiam debilitatem hoc dimittebat ad instantiam 
proprii confessoris, volebat quod idem ° confessor quasi in recompensationem pro 
qualibet die x1 solidos Parisiensium secreto pauperibus erogaret. Jeyunabat omni 
tempore sextis feriis, et maxime in Adventu et Quadragesima; hiis diebus a piscibus 
et fructibus abstinebat, laboribus, vigiliis et orationibus, et aliis secretis absti- 
nentiis et disciplinis jugiter se affligens. 


= 


F Lectio quarta °. 


Omnium virtutum decor humilitas adeo refulgebat in eo ut quanto major’ 
erat, velut alter David tanto humilius se gerebat et coram Deo in oculis suis vilior 
apparebat. Quolibet namque Sabbato consueverat in loco secretissimo quorumdam 
pauperum propriis manibus abluere pedes, et deinde tergere ac humiliter oscu- 

; lari, similiter et manus, cuilibet certam summam pecunie tribuendo. Pluries 
lew centum viginti pauperibus, qui in curia sua omni die reficiebantur abunde*, 
et in vigiliis sollempnibus, ac quibusdam certis diecbus per annum, ducentis pau- 
peribus, antequam ipse comederet, manu propria fercula ministravit. Semper 
enim in prandio et coena prope se tres senes pauperes recumbentes habebat, 
quibus de cibis sibi appositis karitative mittebat; et quandoque scutellas et cibos 
quos Christi pauperes manibus contrectaverant (precipue offas quas libenter 
comedebat), ut iterum inde gustaret ante se reasportare precepit, Christum 
pauperem in suis pauperibus venerando; de quorum reliquiis sic comedere non 
horrebat. Squarleto etiam seu burneto aut viridi vel alia veste pomposa uti nole- 
bat, nec pellibus variis aut nimium sumptuosis, maxime postquam de partibus 
transmarinis rediit prima vice. 


~ 
- 


— 
= 


— 


’ Cod. regimen ; in gallica translatione quam supra lau- . ’ Cod. eidem. 
davimus , si noble roiaume. * Hee lectio cum Confessore regine Margarita, initio 
* Gall. transl. chapeaux de roses ne de autres fleurs.  capituli XII, conferenda: Humilité, qui est biauté de 
* Cod. miseriz. toules vertuz, ete. Vide tomum nostrum XX, p. 101 a. b. 
Rectius fort. corpus et animum ; gallice, il aban- De humilitate vestitus , ef. p- 1035 ¢. 
donna son cuer et son cors en euvres de misericorde, ” Cod. magnus. 
de sobriété e de humilité. * Cod. habunde. 


TOME XXIII. 





* An. 1234. 





ge ee ee 


* An. 1244. 


162 BEAT! LUDOVICI VITA 


Lectio quinta. 


Dilatationem vero fidei ardenti desiderio cupiebat. Unde, tamquam verus 
amator fidei et zelator, dum adhuc esset juvenis, apud Pontisaram de gravi infir- 
mitate convalescens*, de manu episcopi Parisiensis cum maxima devotione crucem 
accepit; et fratres suos tres comites ac majores regni barones et milites secum 
ducens, cum exercitu magno appiicuit in Hgyptum. Qui descendens ad terram, 
illam famosam civitatem que Damiata dicitur et circumstantem regionem occu- 
pavit' vi armorum. Postmodum vero, wy Dei judicio sed occulto, exercitus 
christianus, infirmitate percussus multiplici, quamplurimis sublatis de medio (ut 
pie creditur, ad superna), de triginta duobus milibus bellatorum ad senarium est 
deductus. Volensque pater misericordiarum Dominus in sancto suo se mirabilem 
ostendere, pugilem fidei dominum regem tradidit impiorum manibus, ut mira- 
bilior appareret. Et cum pius rex per nayim propinquam evadere potuisset, 
spontanee tamen se reddidit, ut occasione sui suum populum liberaret. Quis 
enim non recognoscat miraculum gentem ferocissimam tam faciliter parcere tanto 
regi, et gentem cupidissimam regem? ditissimum dimittere liberum pro multo 
minori redemptione quam habere potuissent. Pro cujus solutione complenda 
tenere* carcerem preelegit pro aliis liberandis. Eductus itaque velud Joseph de 
carcere /AEgyptiaco, non ut fugiens vel timidus statim reversus ad propria, sed 
per quinque annos continue remansit in Syria, multos Saracenos ad fidem’ con- 
vertens, et captivos redimens christianos, ac circumdans muris fortissimis plures 
civitates et castra. Tunc enim circa Sydonem multa invenit christianorum cor- 
pora occisorum, jam fetida et quamplura a bestiis lacerata; hec propriis ma- 
nibus, cum aliquorum de suis adjutorio qui vix illorum fetorem sustinere pote- 
rant, recollegit et tradidit ecclesiastice sepulture humiliter et devote. Postmodum 
vero, audita morte regine matris sue, baronum suorum consilio, redire in 
Franciam acquievit. Et dum esset in mari, tertia nocte, prope diluculum, ad rupem 
seu terre lingulam navis deferens regem bina impulsione tam fortiter est collisa 
quod a nautis et aliis fracta et submergenda protinus credebatur. Tanta igitur 
concussione excitati et perterriti sacerdotes, clerici et alii sanctum regem invene- 
runt devote orantem coram sacro corpore Jhesu Christi; et fuit eorum omnium 
firma fides quod ejus meritis et precibus eos omnipotens Deus a predicto mortis 


periculo liberasset. 


Lectio sexta. 


Reversus itaque in Franciam, cum ineflabili gaudio ab omnibus est receptus; 
et extunc ferventius proficiens de virtute in virtutem, ad omnimodam vite perfec- 
tionem devenit. Et licet ab infantia secum creverit miseratio, extunc tamen evi- 
dentius super afllictos et pauperes pia gestabat viscera, necessitatibus omnium 
(prout commode poterat) succurrendo. Tunc enim ccepit fundare hospitales domos 
pauperum, religiosorum edificare monasteria, et in diversis regni partibus plus 


aliis indigentibus multas annuatim pecunias erogare. Multos enim conventus or- . 


dinis fratrum Predicatorum et Minorum fundavit ex toto, et quamplurimis aliis 
pauperibus religiosis claustra, dormitoria, ecclesias, loca et edificia oportuna et 
largas elemosinas erogavit. Cecis, beguinis, filiabus Dei fere in omni civitate et 
castro regni, cum certis elemosinis, de locis et domibus sibi competentibus pro- 
vidit. Plura etiam monasteria diversorum ordinum, ab ipso fundata ex toto, magnis 
dotavit redditibus; in quibus mire humilitatis et caritatis officia pluries exercuit “, 
propriis manibus serviendo infirmis humiliter et devote. Unde quando veniebat 
Parisius aut ad alias civitates, hospitales domos in quibus magna copia infirmorum 


jacebat misericorditer visitans, nullius infirmi deformitatem vel immunditiam 


' Cod. oceuperunt. ’ Cod. teneri. 
* Cod. et regem. * Cod. excercuit. 





= 


—_— 
~~ 


<>] 
i) 


G 


K 

















A 


C 


t 


E 


— 








KE VETERI LECTIONARIO EXTRACTA. 163 


abominans', omnibus infirmis pluries propriis manibus et flexis genibus cibaria 
ministrabat. In abbatia etiam Regalis Montis, Cysterciensis ordinis, quam tam 
magnifice fundavit et dotavit, ut rei evidencia manifestat, pluries fecisse similia 

rhibetur. Unde (quod est mirabile dictu) cuidam monacho leproso, abomi- 
nabili et horribili jam effecto, utpote naso et oculis dicti morbi corrosione privato, 
beatus Ludovicus, flexis genibus, in quodam ejus prandio cibum et potum im- 
mittendo in os ejus, absque aliqua abominatione humiliter ministravit, abbate 
qui aderat et qui hec vix videre poterat, in-gemitus et lacrimas prorumpente. Et 
licet omni indigenti sinum misericordie aperiret, tamen divinis obsequiis et sa- 
luti animarum vacantibus majores et frequentiores elemosinas faciebat. Unde de 
magna elemosina quam annuatim dabat conventibus Parisiensium ? fratrum Pre- 
dicatorum et Minorum sibi familiaribus dicebat quandoque: «O Deus, quam 
« bene posita est hec elemosina tot et tantis fratribus de toto orbe terrarum Pari- 
«sius confluentibus, ut quod de divinis Scripturis hic hauriunt, pertotum mundum 
«diffundant ad Dei honorem et animarum salutem. » Ceteras autem elemosinas 
quotidianas et annuas* quis sufliceret enarrare ? 


Lectio septima. 


Praecipua vero devotione sanctas venerabatur reliquias; Dei cultum et honorem 
sanctorum jugiter augmentabat : Parisius siquidem, in regali palatio, capellam 
speciosissimam construxit, in qua sacrosanctam Coronam Domini spineam, et 
maximam partem sancte Crucis, ferrumque Lancee quod Latus aperuit Salvatoris, 
cum pluribus aliis reliquiis dignissime collocavit, quas a Constantinopolitano im- 
peratore receperat cum immensis laboribus et expensis. Diem vero anniversarium 
quo in dicta capella hujusmodi reliquie sunt recepte solempnizari instituit, 
magnis ad hoc indulgentiis a Sede apostolica impetratis; et tria festa in hujusmodi 
sollempnitate connectens, primum voluit fieri per Pradicatores, secundum ‘ per 
Minores, tertium vero per alios religiosos communes. In ecclesia vero dum cele- 
brarentur divina, nullius colloquium admittebat, nisi urgeret necessitas aut evi- 
dens utilitas appareret; et tunc, ne sua impediretur devotio, breviter et succincte. 
Et tamquam alter Jeremias, in sua devotione fontem lacrimarum sitiens, suo 
confessori quandoque familiariter recognovit quod aliquando in oratione Deus 
lacrimas sibi dedit; quas cum sentiret per genas in os defluere, non solum cordi 
sed et ori dulcissime sapiebant*. Obprobria vero fidei Christiane audire non 
poterat, sed zelando zelum Dei, tamquam Phinees®, graviter puniebat. Unde 
quemdam civem Parisiensem, qui turpiter jurando Christum blasphemaverat, 


juxta regale statutum quod de consilio przlatorum et principum contra sic enor- 


miter blasphemantes posuerat, in sui peccati poenam et aliorum terrorem ferro 
candenti in labiis suis cauterizari precipit. Cumque audiret propter hoc nonnullos 
in se maledicta congerere: « Vellem, inquit, quoad vixero in labiis meis talem 
«indecentiam sustinere ,dummodo hoc pessimum juracionis vitium de regno meo’ 
« penitus tolleretur.* » Similiter Sarracenis petentibus ut in pactione facta de sol- 
venda pecunia, pro sua et suorum liberatione habenda, adderet quod fidem Christi 
negasset si pactum non teneret, velud alter Eleazarus, constans in fide constanter 
hoc facere denegavit, dicens quod si corpus occiderent, gnimam non haberent; et 
persuadentibus qui sibi aderant quod hoc sine peccato poterat facere, clementer 
respondit : « Tantum, inquit, horreo verbum de neganda fide etian sub conditione 
«audire, quod non possem illud exprimere sono vocis.» Ibidem etiam quendam 
nobilem Sarracenum, qui recenter soldanum occiderat, facere militem recusavit, 
— quod nec pro morte nec pro vita infidelem quemcunque insigniret baltheo 
militari. 


' Cod. abhominans , abhominabili , abhominatione. * V. Gaufridum de Bello Loco , cap. xx1. 
* Cod. Parisiencium. ® Cod. Phinies. 
* Cod. cotidianas et animas. 7 Cod. nostro. 


Cod. reliquum. * V. Gaufr. de Bello Loco, cap. xxxiu. 


~ 


21. 





164 BEATI LUDOVICI VITA 


Lectio octava. 


In tantam etiam reverentiam habebat signaculum sancte Crucis quod desuper 
calcare cavebat; et a pluribus religiosis exegit ut in claustris eorum in tumbis 
cruces non sculperentur de cetero, et jam insculpte penitus raderentur '. Quam 
reverenter et devote omni anno in Parasceve ad adorandum lignum sancte Crucis, 
flexis genibus, resoluto crine ac nudis pedibus? procederet, testantur eorum oculi 
qui tunc ipsum sine lacrimis non poterant intueri. In regimine vero regni ita 
prudenter ac potenter se gerebat, quod absque personarum acceptione cum dili- 
genti causarum discussione reddebat judicium et justitiam unicuique. Consiliarii 
quoque sui et potentes regni, videntes sapientiam Dei esse in illo, cum dilectione 
sincera ipsum etiam plurimum formidabant. Timens autem ne cause pauperum 
vix ingrederentur, ad eos ad minus bis in ebdomada ad audiendum conquerentes 
in loco patenti se ponebat, et mediante justitia et plerumque misericordia faciebat 
celeriter expediri. Et quando negocium fidei per prelatos seu inquisitores defe- 
rebatur ad eum, omnibus aliis postpositis faciebat illud citius expediri. Duella 
vero, tamquam a jure prohibita, cujusquam instancia non admittebat; sed per 
aliam viam juri consonam etiam magnatum maleficia puniebat. Statuit insuper ad 
abolendam yoraginem usurarum ut obligatos Judzis aut aliis publicis usurariis 
per litteras nullus justitiarius compelleret ad solvendum. Et quia pacem operatur 
justicia, dedit Deus sibi pacem et regno tranquillitatem. De hoc etiam habebat 
gratiam specialem quod inter se discordantes, ut communiter ad concordiam 
revocabat. 

Lectio nona. 


Tandem post multorum annorum curricula quibus se in omni genere virtutum 
exercuit, audiens desolationes et pericula Terre sancte, velud alter Matathias, 
cum filiis suis mala gentis christiane et sanctorum ferre non sustinens, Deo 
inspirante, secundo transfretare curavit, cum tribus filiis suis comitibus, et 
magnatibus ac nobilibus regni, et communis populi multitudine copiosa. Sed 
quando naves ascendere debuerunt, sanctus rex filios suos clementi vultu prospi- 
ciens, et ad primogenitum specialius sermonem dirigens, si¢ ait : « Considera, fili, 
«quod ego grandevus alias transfretavi, et quod regina mater tua jam processerit 
«in diebus suis, et quod regnum nostrum, favente Deo, possedimus pacifice et 
« quiete, divitiis, deliciis et honoribus, quantum licuit et libuit, perfruentes. Vide 
«igitur quod pro Christo et Ecclesia nec mee parco senectuti, nec matris tue 
« desolate misereor; delicias et honores relinquo, et expono pro Christo et corpus 
«et divitias. Te quoque ac fratres taos et sororem primogenitam mecum duco; 
«quartum etiam adduxissem filium si annos pubertatis plenius attigisset. Que 
«idcirco te audire volui ut cum post obitum meum ad regnum peryeneris, pro 
« Christo et Ecclesia et fide catholica sustinenda nulli rei parcas, nec uxori, nec 
« liberis, nec etiam regno. Tibi enim et fratribus tuis do exemplum ut, si opus 
« fuerit, similiter faciatis. » Currente igitur navigio versus Tunicium et exercitu 
christiano libere capiente portum in Affrica, Carthaginis castrum et adjacentem 
regionem vi armorum ceperunt. Demum inter Carthaginem et Tunicium fixerunt 
tentoria, ibi aliquamdiu moraturi. Illic enim beatus Ludovicus post tot laudabilia 
virtutum opera, post tot laboriosos agones, quos pro fide Christi indefesso animo 
toleraverat, disponente Deo, qui labores illius voluit feliciter consummare et sibi 
laborum bonorum fructum retribuere gloriosum, lecto decubuit, febre continua 
fatigatus. Et tunc documenta sancta, que prius in gallico conscripserat, domino 
Philippo primogenito suo diligenter exposuit et imposuit efficaciter adimplenda. 
Invalescente igitur morbo, sana mente, integro aspectu et auditu, psalmos dicens, 
sanctos invocans, devote suscepit omnia ecclesiastica sacramenta. Demum vero ad 


' Cod. redderentur. — ? Cod. genibus. 





D 


E 


F 


4 


G 


_— 


K 


L 











E VETERI LECTIONARIO EXTRACTA. 165 


4 extremam horam veniens, et supra stratum cinereum' in modum crucis extensus, 
verba proferens ultima « Pater in manus tuas commendo spiritum meum,» anno 
Domini m° cc® septuagesimo migravit ad Christum, hora videlicet nona, qua Dei 
Filius pro mundi vita in cruce moriens exspiravit. Corpus vero beati Ludovici de- 
latum fuit ad sepulchrum patrum suorum apud Sanctum Dyonisium in Francia, 

gp ubi et etiam alibi in diversis mundi partibus, crebris coruscat miraculis glo- 
riosis. ‘ 

Per octavas, lectiones?. 


In die sepulture beati Ludovici, quedam mulier Sagiensis diocesis visum 
quem prius perdiderat recuperavit omnino meritis et precibus pii regis. 

c Non multo post,*quidam juvenis de Borgundia, mutus et surdus a nativitate, 
cum aliis veniens ad sepulchrum beati Ludovici, prout videbat alios facere, nutibus 
exterioribus sancti suffragium implorabat. Et cum ibi aliquamdiu permansisset, 
virtute divina et meritis sancti regis aperte sunt aures ejus, et solutum vinculum 
lingue sue; et qui nunquam gallicum audiverat, pure gallicum loquebatur. Et 

p cum audivit primo campanas pulsari, maximo terrore perterritus putabat statim 
totam ecclesiam supra se ruituram. 

Eodem tempore, quidam clericus veniens de Britannia Parisius, transiens per 
Carnotum, ibidem incidit in tam gravem infirmitatem quod omnino medici despe- 
rabant de eo; sed emisso voto ad beatum Ludovicum statim sensit divinam adesse 

E virtutem, in tantum quod in crastino iter votum® arripuit et perfecit, meritis 
hujus sancti restitutus pristine sanitati. 

Non multo post, magister Dudo, phisicus domini regis, qui beato Ludovico dum 
ageret in humanis medicus familiaris fuerat, sibi etiam astiterat in infirmitate 
qua decessit, febre acutissima Parisius tam graviter premebatur “ quod ipsemet de 

F seipso et alii medici desperabant. In nocte vero quarte diei sue egritudinis, in 
maximo dolore capitis, sompno arreptus videbat beatum Ludovicum, cui se devo- 
verat, sibi assistere, vultu hylarem et quamplurimum gloriosum; et sibi petenti 
ab eo in tanta necessitate auxilium et Jevamen, videbatur quod beatus Ludovicus 
circa ipsum officium chirurgici valde dulciter exercebat. Et statim dictus infirmus 

G excitatus post rigorem fortissimum et sudorem, virtute divina et meritis pil regis 
fuit plenarie liberatus. Quod, ut dixerunt medici, tali die, nulla apparenti diges- 
tione, non potuit contingere per naturam. 

Eodem tempore, apud castrum Lupere Parisius, dominus Petrus de Lauduno, 
quondam cambellanus beati Ludovici, tunc custos puerorum domini regis Phi- 

H lippi, cum in brachio suo dolorem intolerabilem pateretur, ter apposuit ad locum 
doloris capillos beati Ludovici quos apud se cum magna devotione servabat. In 
tercia vero appositione plenarie liberatur’®, cum tamen prius non posset suum 
levare brachium nec ex eo aliquid operari. 

Eodem anno, quedam mulier de Rothomago, lumine oculorum privata, adducta 

J ex devotione ad sepulchrum beati regis, ejus meritis et precibus visum recupe- 
ravit omnino. 

Eodem anno, sed diversis diebus sibi succedentibus, aliquibus interpositis 
intervallis, quinque mulieres et duo viri, persone bene note probis et fide 
dignis, usum recte et bene incedendi, quem ex diversis infirmitatibus et variis 

K languoribus amiserant, beati Ludovici implorantes suffragia, recuperaverunt ad ° 
sepe dictum sepulchrum, ejusdem sancti meritis et precibus gloriosis ’. 

Publicata vero in Francia canonizatione beati Ludovici, quantus fuerit jubilus 
gaudii et exaltationis apud omnes nullus posset sufficienter referre. Tunc enim 
ceepit fides catholica in Francia constantissime roborari, spes firmissime erigi ad 


' Cod. cynereum ; ibidem emendavimus choruscat, dyo- * Cod. primebatur. 
cesis , Brittania, cyrurgici, intollerabilem. * Cod. plenarie liberarie liberatur. 
‘ Sex miracula que proxime sequuntur a G. Carnotensi " Cod. et ad. 
fasius narrata sunt tomo nostro XX, p- 38, 39 et 4o. ” Qua sequuntur, ea apud Guillelmum Carnotensem 


3 ‘ ° 
Id est iter quod voverat; cod. male, iter el votum. desiderantur. 








166 BEATI LUDOVICI VITA 


superna et caritas ferventius dilatari, et ad beatum Ludovicum fidelium devotio ; 


sollicitius' excitari. Unde tunc temporis, in episcopatu Belvacensi, quidam operarii, 
decem vel circa, fuerunt oppressi in quadam lapidicina a supercadente maxima 
gleba terre, et fere per diem et noctem sic steterunt. Tandem quidam clericus, 
vir utique scientia et honestate famosus, iter faciens juxta locum, audivit gemitum 
predictorum; et appropians ac considerans miserabilem casum, et recolens beati 
Ludovici recentem canonizationem, confidens de ejus meritis et precibus, des- 
cendens de equo, cum fletu et lacrimis prostravit se ad orationem, specialiter 
beati Ludovici suffragium inplorando. Et cum diutius in oratione permansisset, 
assumpta fidutia de miraculo adfuturo 2, surrexit; et homines a longe transeuntes 
vocavit, et deponens vestimenta cum aliis, ad suffodiendum et succurrendum 
predictis viriliter hortabatur. Quid plura? Operante virtuté divina per merita 
beati Ludovici, exigente eorum fide et devotione, omnes fuerunt extracti inco- 
lumes et illesi. 

Fama autem predicti miraculi per patriam discurrente, contigit quosdam an- 
tiquos cophinos per Belvacum deportari, qui dicebantur fuisse beati Ludovici : 
ad quorum tactum cum fide et devotione plures infirmi a variis languoribus 
sunt curati. 

Eodem tempore, rex Philippus, reversus de Flandria, devotissimus avo suo, 
quoddam nobile monasterium sororum inclusarum ordinis fratrum Praedicatorum 
instituit fieri in honorem Dei et gloriosissimi confessoris beati Ludovici apud 
Pysiacum, ubi pradictus sanctus exstitit oriundus. In hujus monasterii construc- 
tione plura antiqua dificia oportuit dirui* ut ad hac platea competens habe- 
retur; et dum quidam magnus paries deberet cadere, clamantibus operariis qui 
eum suffoderant quod omnes fugerent, abscederent, contigit quendam puerum 
mussitantem a supercadente pariete quasi in medio deprehendi. Mira res! Stupe- 
factis omnibus et dicentibus! Mortuus est! et nescientibus ex qua parte deberent 
puerum extrahere quem mortuum reputabant, quasi in medio illius parietis 
apparuit quedam fissura*, per quam mittentes brachia sua dictum puerum 
extraxerunt vivum penitus et illasum; et super hoc multitudo magna que aderat 
testimonium perhibuit veritati. 

In eadem villa, postea satis cito, ad fontes in quibus beatus Ludovicus fuerat 
baptizatus in ecclesia Beate Marie coepit fidelium devotio beati Ludovici suffra- 
gium implorare et impetrare frequentius beneficia sanitatis. Unde presente do- 
mino rege et regina cum sua nobili comitiva, contigerunt ibidem eodem anno 
plura miracula gloriosa. Quedam enim mulier de Sancto Germano, nota pluribus 
de curia regis, percussa sacro igne in pluribus partibus corporis sui, venit cum 
fide et devotione ad predictum vas baptismale, et fusis ibidem lacrimis abunde, 
gloriosi regis devote patrocinium invocabat. Mox vero ut tetigit illos ° fontes, coepit 
illa nigredo et morbus predicti ignis abscedere a toto corpore predicte mulieris, 


exceptis digilis manus sinistre, in quibus illa nigredo et etiam morbus diutius . 


apparebant; et assistente ibi multitudine populi ac etiam pluribus de curia regis, 
paulatim et visibiliter coepit dicta mulier digitos movere; et tandem ille morbus 
totaliter discessit, in tantum quod illius morbi nullum vestigium penitus appa- 
rebat. Hoc autem miraculum plures de curia fide digni clarissime probaverunt, 
qui ad pradictos fontes beati Ludovici sepe predictam mulierem, eo modo quo 
dictum est, infirmam et postea penitus curatam cum diligenti perscrutatione pro- 
priis oculis conspexerunt. 

Ibidem, feria secunda sequente, vir quidam de Sancto Germano, moribus 
honestus et in temporalibus sufficiens sibi ipsi, multo tempore pedum ac renum 
infirmitate depressus ire non poterat nisi cum duabus ligneis® potentiis et cum 
maxima difficultate. Hic cum fide et devotione veniens ad predictos fontes beati 
Ludovici, fusa oratione et facta oblatione, protinus se allevatum percepit, et di- 


' Cod. sollicitus. ‘ Cod. fixura. 
* Cod. aluturo; ibidem, paulo inferius, musitantem. * Cod. illorum. 
’ Cod. dirimi. * Cod. lineis. 





3 


>| 
we 


Gs 


K 











E VETERI LECTIONARIO EXTRACTA. 167 


, missis potentiis coepit ire per ecclesiam potenter et recte sine adminiculo cujus- 


uam. Et sic meritis et precibus beati Ludovici redditus fuit pristine sanitati. 
Eodem modo, quidam serviens armorum, nomine Henricus de Bitulis', qui 
usum incedendi gravi languore amiserat, cum magno labore et adminiculo poten- 
tiarum ad predictos fontes adductus, cum magna devotione beati Ludovici, cujus 


s serviens fuerat, suffragium implorabat; et dum ibidem devotam orationem fudisset, 


C 


satis cito meritis et precibus gloriosi regis fuit propriis viribus restitutus. Et ibi- 
dem multa alia contigerunt et frequenter contingunt miracula meritis et precibus 
beati Ludovici, ad laudem et gloriam Redemptoris, cui est honor et gloria per in- 
finita secula seculorum. Amen. 

Anno quo beatus Ludovicus fuit ascriptus sanctorum catalogo’ confessorum, 
in diversis mundi partibus ad invocationem ipsius, ejus meritis et precibus, multa 
contigerunt miracula laude digna. Ebroicis namque, quadam die Mercurii per 
quindecim dies ante festum Ascensionis Domini, videlicet ultima die Aprils’, 
contigit quendam puerum IIII* annorum vel circa prope quoddam molendinum 


p fuisse submersum, et per longum tempus et post plura experimenta a multitudine 


magna populi concurrente mortuum judicatum, et post multas orationes et in- 
vocationes Dei et beata Maria et aliorum sanctorum nullum penitus in ipso sen- 
sum vel motum aut vite vestigium apparere. Tandem omnipotenti Deo miseri- 
corditer disponente mirificare sanctum suum, in illa turba populi insonuit vox 


E cujusdam ignorate persone ul dictus puer nomine Johannes devoveretur beato 


Ludovico : quod quedam matrona statim fecit cum candela de proprio lucro. Et 
matri dicti pueri desolate dicebant quamplures ut statim puerum deferret ad 
ecclesiam fratrum Praedicatorum in honorem beati Ludovici noviter dedicatam ‘. 
Mira res! nam protinus, facto voto, coepit puer gemere; et portatus ad dictam 


r ecclesiam, fuit plenarie resuscitatus et restitutus pristine sanitati. Amen. 











BEATI LUDOVICI VITA, 


PARTIM AD LECTIONES, PARTIM AD SACRUM SERMONEM PARATA’®. 





Hunce libellum inter eos numerandum esse qui paulo post pronun- 
liatam beati Ludovici canonisationem conscripti fuerunt, probare vi- 
detur ipsum anonymi auctoris exordium. Cum enim de Ludovico VIII 
loquens ait : « Fuit in diebus nostris in Francia rex christianissimus, » 
se temporibus tisdem , quibus beati regis pater, vixisse significat. Eum- 
dem flagrante Bonifacii VIII et Philippi IV discordia scripsisse conji- 
cles si attenderis nullius pape ab eo nisi Martini IV nomen laudatum 
fuisse, cum Ludovicum IX inter sanctos adscriptum commemorat, 
quamvis illius pontificis qui negotium jam pridem inceptum absolverat 


' Sic pro Bituris; Jean du Vignuy traduit ce nom par’ = m.cC.xX¢1X nota, quam ad miracula proxime narrata spec- 
Bourges. Vide tomo nostro XXII, p. 874. tare manifestum est. Quapropter eumdem titulam hic re- 

* Cod. cathologo. ponere opere pretium est, primaque narrationis verbu tub- 

~ Anno 1298 dies 30 Aprilis in diem Mercurit incidit, _jungere ab ipso titulo melius distincta : « Hec sunt miracula 
et Ascensionis festum in diem 15 Maii; quod quidem ante «facta in domo fratrum Predicatorum Ebroicensium , 
annam 1371 iterum non recurrit. «presidio beati Ludovici confessoris, que fuit prima 

* Constat igitur male interpunctum fuisse titulum cujus- «ecclesia in regno Francia dedicata in nomine sancti 
dam libelli tomo nostro XX (pag. 41) editi, de Miraculis «regis. — Anno Domini w.cc.Lxxxxix, in festo beati 
in domo fratram Preedicatorum Ebroicensium factis , siqui- « Ludovici , in vigilia. Homo quidam, ete. » 


dem ad dedicationem ecclesia minime referenda est anni * E cod. latino 11754. 








‘ 
{ 
; 
{ 
{ 
H 
a) 





168 BEATI LUDOVICI VITA, 


memoria polissimum celebranda fuisset. Utcumque res se habet, non- 
nulla ibi occurrunt que aliis in chronicis frustra requiras. 








‘ —= 
Vita sancti Ludovici, regis Francorum. 


Fuit in diebus nostris in Francia rex christianissimus, lineariter de Francorum 4 
Ludovie. VII. regia stirpe descendens, nomine Ludovicus*, qui regno suo, bene disposito, post 
victorias celebres, divini fervoris amore succensus, dolore cordis intrinsecus mire 
compatiens, hereticos habitantes in partibus Tholosanis in nostre fidei detri- 
mentum studuit,toto conamine diaboli laqueis irretitos ad rectitudinem ortho- 
doxe fidei revocare. Ut igitur terram illam purgaret a zizaniis vanitatis, et verbo p 
Dei salubre triticum seminaret, contra nefandos' hereticos quos Albigenses com- 
muniter appellabant, ex indulgentia summi pontificis signaculum [{crucis| assumpsil 
ducens secum exercitum christianum. 


II 


Multo labore sudatum est. Tandem post multos congressus partium, heretici 
viriliter superantur. Tamen illa radix viperea non penitus de terra illa germinante 
spinas et tribulas potuit exstirpari. Ibi Symon, comes venerabilis Montis Fortis, 
pugil invictus pro fide dimicans, sicut et ejus patres fecerant ab antiquo, petraria” 
percussus interiit; sic anno gracie M° cc° xvin° vitam in Christo feliciter comsum- 
mavit. Rex autem Ludovicus, obtenta victoria dum reverteretur in Franciam, vi- p 
ribus corporis coepit destitui et in castro quodam Arvernie’ quod Mont-Ponchier 
Gallice vocant coelo bonum reddidit spiritum, et in ecclesia Beati Dyonisii 
juxta Parisius, non sine planctu publico, secundum regalem condecenciam vene- 
rabiliter est sepultus. 


-~ 


III E 


Et quoniam arbor bona fructum bonum facit, dictus Ludovicus ( pize memoriz) 
veritatis sapientia, severitatis recta justitia, pietatis aflluentia plenus fuit. Ex nobi- 
lissima conjuge sua nomine Blancha, regis Castella filia, divino munere suscepit 
heredem nomine Ludovicum, tam meritorum paternorum quam pietatis fidei suc- 
cessorem. F 


IV 


Et quoniam natalibus debetur reverentia (sicut Lucas evangelista, prosequens 
in Johannis Baptiste laudibus, extulit progenitorum ejus puritatem et familie 
dignitatem), puer indolis bone de tanta progenitus dignitate, cum circa duode- 
cimum ageret annum, paterne devotionis et fidei strenuus imitator adolevit in G 
gracia, crevit in sapiencia; Creatori caritatis ardorem, sibi castitatis decorem, proxi- 
mis humilitatis honorem sedulus exhibebat. Corde pius, ore sobrius, opere stre- 
nuus, vultu verecundus, gestu maturus, affectu devotus, affatu benivolus, vestitu 
modestus, gratiosus in omnibus apparebat, tantam tandem in se demonstrans 
speciem honestatis ut in hominis exterioris dispositione legi posset habitus inte- 
rioris gracie et virtutis. Sic enim in exteriori domus vestibulo conjicitur facile 
bonitas interior que latet in domo. 


' Cod. nephandos ; ibidem emendavimus extyrpari , voc- * Cod. peccaria. 
cant, dispossitione , conicitur. * Cod. quocdam Arveniz. | 












































‘PARTIM AD LECTIONES, PARTIM AD SACRUM, ETC. 


A V 


Puer igitur sortitus animam bonam ccepit ab infancia sua timere Deum et abs- 
tinere ab omni peceato. Et figens oculum cordis in vero omni salutari, ignito ja- 
culo caritatis coepit interius igne ferventissimo concremari, et sic in exemplari 
rectitudinis Dei bene placitum contemplari. Verum quoniam justorum semita 

B quasi lux splendens procedit usque ad perfectam luminis claritatem, sicut Ludo- 
vicus puer adolescebat ztate, sic crescebat gratia et virtute. 


Vi 


Tercio decimo siquidem etatis sue anno, secundum regni consuetudinem Remis 
accepit regiam unctionem, ibi coronatus in regem. Mater autem ipsius viriliter 
c agens, et in sexu fragili virilem exhibens animum, cum multa sollicitudine et pru- 
dencia gubernabat regnum. Et licet plurimos adversarios tunc temporis regnum 
sustinuerit, tamen innocencia puerilis et diligencia piz matris, Dei gracia prote- 
gente, quicquid erat regno contrarium et iniqua consilia dissipavit, secundum 
scripturam dicentem : «Cum placuerint Domino vie hominis, inimicos ejus con- 
p «vertet ad pacem*. » * Prov. xvI, 7. 


Vil 


Sicut autem in etate minori juvenilia declinaverat desideria, nichil agens in 
opere quod videretur levitatem pretendere, ita cum factus est vir manum suam misit 
ad fortia, carnem suam cum viciis et cuncupiscenciis crucifixit. Et plerumque 

E tantum assumens rigorem abstinenciz ut vix satisfaceret necessitati nature, omni 
sexta feria jejunabat de consuetudine, secunda vero et quarta a carne et sanguine 
consueverat abstinere. Sed invalescente nimis debilitate corporis, hec aliquan- 
tulum temperavit de consilio discretorum et proprii confessoris. Quasi homo 
frugi, sequebatur mediocriter, prout decebat, persone statum et regiam digni- 

r tatem, atque superinfusione mirabiliter excessiva' potum suum reddebat velut 
immundum. Abstinendo, manducando, praebebat edificationis exemplum. In 
quatuor festis precipuis Virginis gloriose, similiter in Parasceve et in aliis sol- 
lempnioribus festis Ecclesiz, in pane et aqua consueverat jejunare. 


Vill 


— 
~ 


Et si quando novi fructus ei primitus offerrentur, ex eis penitus non edebat, 
sed quasi primicias, illa vice abstinens, Domino immolabat, et in gratiarum ac- 
tiones devotius assurgebat. Sextis feriis in Quadragesima et in Adventu similiter 
abstinebat a piscibus et a fructu. Tamen aliquando, de consilio proprii confessoris, 
uno genere piscium utebatur. In Adventu et Quadragesima, sextis feriis, et in qua- 
H tuor solempnitatibus beate Virginis, carnem cilicio macerabat, licet a confes- ‘ 
soribus suis frequenter audiret quod hujusmodi peenitentia statui regio minime 
competebat. 


IX* 


Duos enim habebat de duobus ordinibus pauperum confessores, Predicatorem 
scilicet et Minorem, ut amorem suum quem ad ordines istos habebat ostenderet. 
Et multis consiliis discretorum utens, ut in consciencia sua securior esse posset, 
ex istorum consilio pretermisit humiliter uti cilicio. Tamen in Quadragesima loco 
cilicii cilicina fascia se cingebat, et quod in se remittebatur austeritatis super- 
implebat opere pietatis. Sunt enim alia virtutum excitamenta que regem infor- 


—_ 





' Cod. decessiva. signala est; ultimum autem hunc numerum IX discernere 
* Lectionum divisio numeris margin: additis hactenus vir licait. 






TOME XXIII. 22 








* Prov. xxix, 14. 


* Eccl. x, 8. 





170 BEATI LUDOVICI VITA, 


mant atque principem, alia vero que subditum secularem vel etiam regularem : 4 


exerceant regulares corpus severitate, rex autem animum pietate. Et propter uni- 
tatem corporis mistici, rex vel princeps in regulari jejunat, et regularis in rege 
vel principe premium pietatis expectat. Ex eodem enim fonte dilectionis oritur 
quod Christi fideles secundum diversas statuum diflerencias in diversis caritatis 
officiis exercentur. Habet tamem unus in altero quod sibi deficit in seipso. 


[ Ejusdem vite pars altera '. 


Sicut autem lilium inter spinas servat pulchritudinem pietatis, sic rex noster, a 
cunabulis usque ad suum conjugium, florem et primicias illibatas suze custodierat 
castitatis. Vixit autem continenter in conjugio, sicut exigebat status et erat exhi- 
benda reverentia sacramento. Per totum Adventum et Quadragesimam et sanc- 
torum vigilias et festa precipua, ab opere carnis de consensu conjugis continebat, 
et nichilominus aliquot dicbus certis in qualibet septimana. Similiter antequam 
communicare deberet et postquam communicaverat, diebus pluribus vacabat con- 
tinencie propter reverenciam sacramenti. Et si motibus carnis se pulsari sen- 
sisset, sicut humanitus contingere solet, surgebat de lecto, per cameram ambu- 
lans donec carnis rebellio quievisset. 

Rex qui judicat in veritate pauperes, thronus ejus firmabitur in eternum*. Quod 
attendens rex piissimus consiliarios et in suis judiciis assessores”, viros bone con- 
scientie, magne prudencie, tam regulares quam seculares, quos a libra recti ju- 
dicii non* credebat aliquatenus declinare, queri faciebat sollicitius undecumque; 
et in negociis sive causis que contra ipsum vergere videbantur, ut consiliarii sui 
sine formidine liberius judicarent, contra seipsum utebatur validissimis argu- 
mentis. 

Personis ecclesiasticis et earum privilegiis per eumdem emunitas servabatur. 
Gaudebat Ecclesia sub eodem ineffabili sabatismo, sub alarum suarum remigio 
fovebatur : sic enim tam ipse specialiter quam olim progenitores ipsius, juxta va- 
ticinium Ysaiz, sanctam Ecclesiam nutrierunt et regiis uberibus lactaverunt*. Et 
ideo benedicens Deus, propter reverenciam quam habuerunt ad Dominum, sub 
eorum manibus semper est regnum Francie prosperatum et in pace multiplici 
roboratum. Videmus enim subruptos principatus et regna translata, quia cum es- 
sent regnorum ministri, non est ab eis apud Deum hec reverencia custodita, sicut 
scriptum est : « Regnum a gente in gentem transfertur propter injusticias et inju- 
« rias et contumelias et diversos dolos >. » Episcopos enim et regulares ideo specialiter 
habebat in consilio ut si ceteri assessores niterentur ecclesiastica jura pervertere, 
vel personas miserabiles plus solito molestare, tales sese viriliter opponerent et eo- 
rum fierent protectores. Filios proprios instruebat salutaribus monitis et exemplis, 
ut atate procedente magis ac magis proficerent canonicis institutis. Congregationi 
pauperum s. valde reddebat aflabilem, conventus eorum personaliter visitando, 
temporalia largiter erogando, precum suffragia pro se et sua familia suppliciter 
impetrando. 

Funiculos Ecclesie dilatabat, domos religiosorum, cum plurimis xenodochiis, 
propriis sumptibus et multis impendiis fieri procurabat; inter que specialiter 
illud praéclarum Beate Marie Regalis Montis Cysterciensis ordinis monasterium 
et ecclesiam admirandz pulchritudinis de proprio suo construxit, et copiosos red- 
ditus assignavit, ubi magna et sancta monachorum congregatio Deo servit. Domos 
etiam quamplures fratrum Predicatorum atque Minorum in diversis regni sui 
partibus et® jam inceptas ad consummandum adjuvit. Domum Dei Parisius cum 
magnis sumptibus ampliavit et redditus augmentavit. Domos et hospitales paupe- 
rum apud Pontisaram, Compendium et Vernonem, et monasterium Sancti Mathzi 


‘ Hune titulum supplendum esse censuimus eo loco ubi ‘ Et mamilla regum lactabaris. Js. LX, 16. 


lectionum divisio in codice notari desiit. * Nonnihil ante vocem et ad explendum sensum deside- 
* Cod. accessores. rari animadvertes (fort. construxit), nisi ipsam vocem el 


’ Cod. ne. tollere malueris. 


eed 


~ 





I 











PARTIM AD LECTIONES, PARTIM AD SACRUM, ETC. 17) 


, juxta Rothomagum, in quo posuit sorores beati Dominici, sumptuosis construxit 
edificiis, et sufficientes redditus in dictis locis providit et ampliavit. Domum etiam 
sororum Minorum juxta Sanctum Clodoardum prope Parisius, tam in forma quam 
in materia precellentem, edificavit egregie cum multimodis sumptibus expen- 
sarum, cum sufficiencia reddituum terrenorum et multarum numero persona- 

p rum, ubi memoriz venerabilis soror ipsius unica predilecta, nomine Elizabeth , 

ob cujus reverenciam et amorem edificaverat illud claustrum, ut contemplationi 

vacaret liberius elegerat ad manendum. Ibi tandem in fine sororis habitum induit, 
et sicut sancte vixerat, vitam in Christo sanctissime terminavit*- Quid loquar de 
domo magna ce#corum pauperum quam construxit Parisius, plusquam trecen- 
torum et quinquaginta cecorum capellam edificans, ut audirent ibi divinum of- 
ficium. Mulieres etiam expositas publice vel paratas ad exponendum propler victus 
penuriam, petentes ab eo panem et aquam ut agerent pcenitenciam et caverent 
culpam, in domo Filiarum Dei Parisius congregavit, et ad earum sustentationem 
quadringentas libras Parisiensium assignavit. Et insuper introeuntibus et manere 

p volentibus providebat de congruis vestimentis. Cartusienses in Valle Viridi juxta 
Parisius instituit, deinde construxit, redditus assignavit. Domum etiam hones- 
tarum mulierum, que beguine communiter appellantur, de proprio patrimonio 
acquisivit, et eisdem magna largitate providit; quod et fecit in civitatibus et cas- 
tris regni sul. 

e Inter cetera beneficia pietatis ad fratres Pradicatores et Minores qui Parisius 
morabantur sinceriori movebatur aflectu et' largiori providebat effectu, attollens 
illam elemosinam eminenter eo quod fratres missi Parisius de diversis provinclis 
ad discendum, divina repleti sapientia post sudores scholasticos’, cum revertebantur 
ad propria, doctrinam fidei catholice per diversa mundi climata dilatabant, ut 

F illud apostolicum videretur impletum : «In omnem terram exivit sonus eorum, et 
«in fines orbis terre verba eorum?. » 

Pulli aquile lambunt sanguinem, et perfectorum morum contemplatio dila- 
tatur circa dominicam Passionem. Sanguinem enim lambere est dominice Passio- 
nis graciam animo venerari, et prout possibilitas data est eam expositione corporis 

G imitari. Cujus amoris insuperabile desiderium regem ex intimis visceribus in- 
flammaverat ad martirium sustinendum. Sed quoniam ejus votum penitus im- 
pleri non poterat, nec se facultas temporis aut operis offerebat, rex ut Christo 
conligeretur cruci meditationibus excessivis, transferri fecit Parisius insignia do- 
minice Passionis, ut sicut elephas ex aspectu sanguinis ad pugnam acuitur, sic ad 

H dominice Crucis intuitum affectus martirii latens intrinsecus in corde regio fove- 

retur; et ut populus moveretur ad devolionem, prout scriptum est : « Pro reliquiis 

«que reperte sunt fac orationem®. » Mittuntur igitur ex pracepto regis duo fratres 

Minores viri probatisssimi, cum regia clientela, ut ab imperatore Constantinopo- 

litano, regis favore previo, nostre Redemptionis obtinerent insignia. Voto freti 

nec labore frustrati, licet itinere fatigati, revertuntur in Franciam, Reliquias sa- 
crosanctas referunt. 

Rex autem clerus et populus ad eas recipiendas processione sollempni reve- 
renter occurrunt. Replentur gaudio spiritali corda fidelium, quoniam in reliquiis 
tuis, Domine, preparasti vultum eorum‘. Rex autem, velut alter David ante ar- 
k cham ludens, thesaurum impreciabilem propriis gestans humeris, et velut alter 

Moyses, quia sacrosanctum erat quod in terram suam venerat, sublatis calciamentis 

pedibus incedebat nudis*. Erant autem ille Reliquie pretiose maxime pars vivi- 

ficee Crucis quam Christus ornavit effusione proprii sanguinis et preciosissimis 

membrorum ipsius margaritis. Clavus autem et Lancea, vestisque coccinea qua 

L Dominus est indutus cum, presidente Pylato, velut alter Helyseus pueris est 
risus, in cujus figura Cham, Noe filius, patrem irrisit cum eumdem in vinea tam 
ebrium quam nudatum aspexit. Sunt et alia reliquie preciose translate per 
fratres, sicut in earum sollempnitate legitur cum festum de Reliquiis celebratur. 


ip) 


— 


: Supplevimus et. — * Cod. scolasticos. 





* 23 febr. 1270. 


» Rom. x, 18. 


“TV reg. xtx, 4. 


“ Psalm. xx, 13. 


* Exod. mt. 5. 








‘Phila, 6,7, 8. 


" Psalm. LXxxy, 


17- 


/ 


"mh tek 4. & 
' Deut. xaxxa, 
30. 

* Psalm. Lxxveir, 
bo. 
‘Psalm ev, 41. 
* Jerem. xutv, 
1, 0h. 


* Cant. vin, 7. 


) Psalm. LXave, 
10. 





172 BEATI LUDOVICI VITA, 


Missi sunt postmodum fratres Predicatores Venecias, cum Corona spinea Domini 
redeuntes, et regis beneplacitum fideliter exequentes. Pro quibus Reliquiis et 
Corona bis in anno, diebus scilicet quibus recepte sunt, congruis intervallis rex 
sollempnizat celebriter Parisius in capella. Construxit enim ad Reliquias conser- 
vandas in domo propria mirificam et sumptuosam basilicam, et thecam in ea pro 
Reliquiis, auro et argento et lapidibus preciosis ornatam. Canonicos et capellanos 
seculares ibidem instituit, et ad eorum substentationem pro servitio jugiter et in 
perpetuum faciendo sufficientes redditus assignavit. 

Hoc igitur rex pius in seipso sentiens quod et in Christo Jhesu, qui, cum in 
forma Dei esset, humiliavit se usque ad mortem et crucem*, Christum Jhesum 
crucifixum sicut mirre fasciculum continebat intra sue mentis ubera, in quem 
per amoris incendium totaliter transformatus superfervido ferebatur aflectu. 
Quem Dominus in quadam egritudine sui gratia visitavit et vivificee crucis signa- 
culo consignavit, ut levaret signum in nationibus procul; et factum est signum 
istud in bonum!?, sicut subsecute sanitatis effectus ostendit. Et in procinctu iti- 
neris, valefacto ecclesie congregate, videre potuit clerus Parisiensis’ alterum 
Constantinum, non tumore superbiz sublevatum, sed crucifixum corde, signatum 
humero, nudis pedibus incedentem, gestantem in manibus dominice Crucis 
lignum. Et pro reverencia successit gratia, dum crucesignatos fluctibus’ maris ex- 
positos, aliorsum tendentes, portus inopinatus excepit, et christianum exercitum 
sine consueta bellorum et sanguinis effusione Spiritus Sanctus in civitatem Mem- 
pheos mirabiliter introduxit, sicut scriptum est : « Hac dicit Dominus Christo 
«meo Cyro, cujus apprehendi dexteram ut subjiciam ante faciem ejus gentes, et 
« dorsa regum vertam; et aperiam coram eo januas, et porte non claudentur. Ego 
«ante te ibo, et gloriosos terra humiliabo*. » Sic enim olim ante filios Israel treme- 
bat concio Chananea, quando persequebatur® unus mille, et duo fugabant decem 
millia®. 

Sed maledictum, mendacium, furta et adulteria paulo post iundaverunt, san- 
guis sanguinem tetigit. Nam insolescentes pro victoria et ingrati pro gratia, qui 
servicium Ejus elegerant cui servire regnare est, ad vomitum sunt reversi, suas 
despumaverunt libidines, sua flagitia sicut Sodoma predicantes, ininviei Crucis 
Christi cujus credebantur esse domestici, mercedem erroris prout oportuerat de 
manu Domini receperunt. Dominus igitur qui repulit tabernaculum Sylo’, qui 
libellum repudii dedit malemerite veteri Synagoge, dedit populum sanctum in 
manus gentium, et dominati sunt eorum qui oderunt eos‘. Nam subito, pro plebis 
irreverencia, gratia mutatur in iracundiam, serenitas in tempestatem, divina cle- 
mencia in vindictam. Cum enim multiplicarentur peccata ipsorum qui relique- 
rant" Deum operibus iniquitatum, ulterius dissimulare noluit Dominus ultionum. 
Completa est predictto Jeremie ad eos qui habitabant in terra Egypti, in Mem- 

his et in terra Phatures, ubi commemoratis eorum sceleribus subinterfertur : 


« Visitabo habitatores terre Agypti in gladio et in fame et peste. Et non erit qui . 


«eflugiat et sit residuus de reliquiis eorum qui vadunt ut peregrinentur in terra 
« Agypti, nec revertentur nisi qui fugerint’. » Dixisti, Domine, et facta sunt. Nam 
in occisionem gladii dati sunt, fame eruciati, peste inguinaria? lacessiti. Sacerdo- 
teset milites in gladio ceciderunt; etin dominum regem, qui fuge presidio saluti 
corporis sui consulere noluit, sed cum populo sibi subjecto vel in carcerem vel in 
mortem ire maluit, hostes fidei vice turbinis irruerunt. 

Sed aque multe non potuerunt® extinguere caritatem". Quod enim latebat in 
rege, tempore necessitatis apparuit, dum fidei titulum et pacientia scutum oppo- 
suit, et quod plebs ejus demeruerat pacienter tulit, ut ostenderet quasi granum 
synapis ex contritione virtutem, et animaret ad fidem captivum exercitum in plu- 
ribus blasphemantem. Sed ecce non est oblitus misereri Deus, nec continuit in 
ira misericordias suas). Nam dato rege in partem predantium , ad breve in castris 


' Cod. parum, pro Parisiensis. ' Cod. relinqueraut. 
Cod. fluctus. ' Cod. inguinatia. 
Cod. prosequebatur. * Cod. poterant. 





A 


a 


E 


_— 
4 


G 


K 








> 


= 


os 


— 
— 


= 


_— 
— 


al 





PARTIM AD LECTIONES, PARTIM AD SACRUM, ETC. 173 


gentilium spiritus dissensionis exoritur, soldanus occiditur, dominus rex cum 
omnibus Christianis, divino miraculo, modico redemptionis precio, fide sua 
munitus! contra spem humanam, de gentilium manibus liberatur. Et dedit eos 
Dominus in misericordias in conspectu omnium qui ceperant eos*, Nec miremur, 
fratres karissimi’, si pro delictis populi rex in manus gentium tradebatur : sic 

ro membrorum egritudine caput affligitur; populus Israel cam Madianitis mu- 
feribus fornicatur, et contra solem principes in patibulis suspendi jubentur>; non 
ingreditur Moyses terram Promissionis, ‘suscitata occasione ex reatu plebis. Quasi 
vas auri solidum, ornatum omni lapide precioso, projectum in ignem non uritur 
sed pocius depuratur; ita rex multis tribulationibus conquassatus*, semper ruti- 


; lancior et purior est effectus". Non elevabatur in prosperis, nec frangebatur etiam 


in adversis, equanimiter et eadem facie se habebat in omni casu fortune. Non 
expalluit ejus facies ad Dei judicium quando datus est in manus gentium, non 
sanguis gelatus est, non riguerunt come, non mente turbata faucibus vox adhesit, 
sed intrepidus et solito longe securior nichil omnino de statu regie dignitatis 
amisit. Nichil in eo mine, nichil exerti gladii potuerunt®, et sicut de Moyse le- 
gitur, non est veritus animositatem regis; sed quod magis miraculo tribuendum 
est, soldani furorem, antequam morti traderent eum, convertit in mansuetudi- 
nem, et gratiam apud eum invenit. Cum enim captus esset rex, graviter egrota- 
bat, ita quod de ipsius vita modicum sperabatur; invaserat enim eum infirmitas 
illa mortifera generalis qua maxima pars exercitus est defuncta. Soldanus igitur 
per medicos suos, qui magis noverant curationis antidotum quod magis illi egri- 
tudini congruebat, fecit eum custodiri diligencius et sanari, et omnia necessaria 
que petisset habundanter et curialiter ministrari. Sarraceni etiam eidem maxi- 
mam reverenciam exhibebant, et eyus exteriorem aspectum ° semper attendentes 


, et quomodo se habebat, in verbis et gestis sapienciam ostendens et constanciam 


tenens, ipsum sanctissimum et sapientissimum judicabant. 

Staturam ejus, qua ceteris preeminebat ab humero et supra’, necnon et cor- 
poris venustatem proporcionali moderatione protensam, caput sphericum® et 
velut sapientia sedem, vultum placidum et serenum protendentem superficie 
tenus quiddam angelicum, columbinos oculos radiorum emissionibus graciosos, 
faciei candorem pariter et nitorem, caniciem immaturam presagientem tamen 
maturitatem intrinsecam, immo venerabilem sapientiam senectutis, in eo multum 
commendare fortasse superfluum quoniam hec sunt exterioris, hominis ornamen- 
tum; quia tamen ex sanctitate procedunt intrinseca, bene sunt venerabiliter at- 
tendenda. Inde est quod alliciebantur homines ad regem amplius diligendum, et 
intrinsecus movebantur ad gaudium ad solum exteriorgm regis aspectum. 

Kex divina favente gracia de manu gentium liberatus, treugas accepit et dedit, 
et ulrimque foedere confirmato captivos catholicos qui tenebantur in Sarraceno- 
rum carceribus liberavit. Sed ne Terra sancta propter ejus absenciam majori pe- 
riculo subderetur, et ut” incarcerati qui liberati non fuerant fidelius redderentur, 
non est reversus in Franciam; sed pietate permotus et zelo fidei, per annos plures 
remansit in Syria de consilio discretorum. In civitatibus desolatis firmabat muros, 
formabat mores in populis, et inter cetera magnis sumptibus edificavit Casaream 
muris fortissimis in circuitu civitatis. Eodem modo Yopem et Sydonem et Achon 
muris fortissimis roboravit. Et dum moraretur in Yope ut muros ejus faceret for- 
tiores, venit ad eum nuncius de terra Francorum nuncians obitum venerabilis 
matris sua. Qui naturali pietate compunctus, et ad memoriam revocans beneficium 
nutriture, matris industriam et sollicitudinem regiminis qua viriliter et industrie 
rexerat regnum ejus, passus est aliquid humanitus, modicum plorans super mor- 


. tuo* secundum consilium sapientis. Et resolutus in lacrimas, coram altari flexis 


' Cod. fidei sue munito. * Aspectum supplevimus. 

* Hane libelli partem, non ad lectiones , sed ad sermonem * Auctori anonymo consentit Johannes de Joinville : I! 
paratam fuisse manifestum est. paroit desur toute sa gent dés les espaules en amont. 

‘ Cod. cum quadratus. Vide tomum nostram XX, p. 226. 

' Cod. affectus. * Cod. spericum 


* Cod. poterunt. 


' Supplevimus ut. 








* Psalm. cv, 46. 


» Num. xxv, 4. 


* Hebr. xu, 27. 


' Ecel. xt, oo. 








174 BEATI LUDOVIC! VITA, 


genibus, complosis manibus, ad Dominum loquebatur : «Gracias ago tibi, Do- 
« mine, super beneficiis tuis innumeris; et quia matrem dilectissimam , quam super 
«omnes creaturas corporeas diligebam, mihi quamdiu tibi placuit commodasti, 
« et in tuo beneplacito recepisti, sit nomen tuum in secula benedictum. » Et cessan- 
tibus lacrimis atque suspiriis, secessit in suum oratorium, et accersito confessore 
suo dixit pro eadem vigilias novem videlicet lectionum, mentis constantia lacrimas 
superans et lamentum. Et mortue non prohibuit graciam celebrando missas pro 
ea quotidie' et impetrans devota suflragia plurimorum. 

Atdificatis ergo muris Yopem et Sydonis, audivit a fidelibus nuntiis quod et 
finibus tam Anglia quam Allemannie regno Francorum periculum imminebat. 
Mora contracta per annum ab obitu matris sue , communicato consilio cum ba- 
ronibus et discretis, consensit in Franciam remeare, relictis cum domino legato 
multis militibus et expensis in subsidium Terre sancte, et usque ad navim cum 
clero et populo prosequutus in hymnis et laudibus et lacrimis infinitis. De legati 
licencia, pro se et suis ex speciali devotione fecit imponi navigio corpus Domini 
Nostri Jhesu Christi, tabernaculum preciosum erigi faciens et ornamentis sericis 
et aureis operiri, collocans ibidem altare ubi quotidie, preter missam et canonem, 
horas canonicas audiebat, et secundum quod congruebat diei, sacris vestibus in- 
dutis sacerdotibus et ministris. Et cum prosperis ventis rex et socii ejus, tercia 
nocte postquam a portu recesserant Achonensi, cum appropinquassent ad insulam 
Cyprum, subito navis regis impegit in rupem quod lingulam? terre vocant, quasi 
occultum lapidem induratum. Ibi navis semel et iterum collisa est, et cunctis eju- 
lantibus naute penitus desperabant. Rex autem catholicus spem et fidem in Deo 
concipiens, velut uxoris ac liberorum oblitus, coram Christi corpore prostratus 
humiliter, Dominum precibus suppliciter obsecrabat ut sui gracia dignaretur 
presenti periculo subvenire. Et sic a naufragio meritis regis, ut credimus, sunt 
tam navis quam homines liberati. Navis enim virtute divina rupem sive lingulam 
illam rupit, et viam per medium sibi fecit; nec a nautis inventum est quod rupta 
fuerit carina navis vel in aliqua navis parte lasura’. 

Regrediens rex ad natalia de partibus transmarinis post moram diutinam et la- 
bores multiplices, ubicumque transibat sollempniter et processionaliter recipie- 
batur a populo et a clero; ipse autem, prout bono modo poterat, honores sibi 
exhibitos et gloriam declinabat. Primo ergo die quo post reditum civitatem Pari- 
siensem intravit , parcens expensis populi, luminaribus et choreis que sibi videbat 
impensius preparari, post prandium civitatem exivit, et ad manerium solitarium 
quod Nemus dicitur, distans per leucam a civitate, divertit. Mutatus igitur in vi- 
rum alterum, diligenter vacans super custodiam regni sui, regnabat in justicia 
Judex equitatis magis quam arbiter pene; tam amore justicie quam timore poene 
faciebat cessare peccata. Dolebat autem ex intimis de regni sui prava consuetudine, 
scilicet de juracionibus et blasphemiis Christo et sanctis ejus enormiter irrogatis; 


et auctoritate domini Symonis, tituli sancte Cecilie presbyteri cardinalis, con- . 


vocatis prelatis et principibus Francie, super hujusmodi juramentis et execratio- 
nibus constitutum est edictum generale. Transgressores autem rex peena con- 
grua et satis horribili puniebat, vel intestinorum foetentium appensionibus‘ ad colla 
blasphemantium et enormiter jurantium, vel ferri candentis stigmatibus et cau- 
teriis labiorum, ad peccati memoriam et aliorum exemplum. Dicebat etiam quod 
peenam consimilem sustinere vellet dum tamen illicita juramenta de regno Fran- 
corum extirpare posset. 

Tandem post opera multa justicie, pietatis et misericordiz, concepit ex devo- 
tione pracipua propositum iterum transfretandi, et de consensu summi pontificis 
domini Clementis hujus nominis quarti, tunc in Ecclesia presidentis, congrega- 
tione sollempni facta Parisius, verbo proposito salutari, crucem assumpsit, et im- 
petravit a summo pontifice mitti legatum in Franciam dominum Symonem, de 


' Cod. cotidie, hic et infra. qui navis carinam graviter lasam fuisse narrat. Cf. tomam 
Cod. hic, ungulam; inferius autem, lingulam. nostrum XX, p. 283 d. e. 
Rem aliter se habuisse testatur Johannes de Joinville , ‘ Cf. Johannem de Joinville, tomo nostro XX, p. 203 a. 





A 


+] 


) 


F 


~ 
ae 


— 


— 











PARTIM AD LECTIONES. PARTIM AD SACRUM, ETC. 175 


quo dictum est, presbyterum cardinalem. Et predicata crucis indulgencia, cruce- 
signato rege cum tribus filiis et uxore, necnon et filia regina Navarre cum rege 
marito suo, simulque copiosa prelatorum, baronum, militum et promiscue plebis 
multitudine, tempore oportuno navigio preparato conveniunt ad portum quem 
Aquas mortuas vocant, el sicut condictum fuerat ante Sardiniam congregantur. 
[bi consilium est habitum quod antequam Syriam vel Agyptum intrarent, regem 
Tunicii (si Dominus annueret) expugnarent. Audierat enim pius rex per sol- 
lempnes nuncios plures et missos altrinsecus ab altero ad alterum, regis Tunicii 
propositum quod disponebatur ad baptismatis sacramentum : satagebat enim 
christianus fieri, sed gentis sue sevitiam formidabat, et eam tali modo poterat 
¢ declinare si vellet rex cum suo exercitu illo ire. Suggerebatur etiam regi quo fa- 
ciliter Tunicium et tota terra per consequens posset capi, et de thesauris qui con- 
tinebantur ibidem Terre sancte posset efficaciter subveniri, et soldanus Baby- 
lonius impediri, cum ex Tunicio solerent arma cum bellatoribus in Babiloniam 
gentilibus ad presidium destinari. 
» Applicuerunt igitur inter Tunicium et prope Carthaginem castra figentes, et 
post multos congressus castrum illud famose Carthaginis victoriose ceperunt, 
multa victualia nostris necessaria repererunt, hostes fidei peremerunt. Sed quasi 
post quatuor menses, dum maneret in tentoriis exercitus Christianus propter in- 
temperiem aeris et defectum sanorum ciborum et dulcium aquarum penuriam, 
multi nostrorum graves egritudines incurrerunt, et in fidei confessione consum- 
mati sunt. Inter quos mortuus est illustris comes Nivernensis dominus Johannes, 
filius pii regis; et postmodum disponente Domino, modico temporis interlapso, 
rex febre continua Jecto decubuit infirmatus, et perceptis devotissime sacramentis, 
super stratum respersum cinere cruciformiter jacens, de hiis tantummodo cogi- 
‘tabat que ad Deum et ad exaltacionem Ecclesia pertinebant, gemebundus et 
querens quomodo fides tam in Tunitio quam in Affrica plantaretur. Videns 
ergo quod transiret de hoc mundo ad Patrem , cum dilexisset suos, in finem di- 
lexit eos*, verba promens in mortis articulo dulciora super mel et favum. Invoca- 
bat suffragia sanctorum, orationem de beato Dyonisio replicabat, et pro sibi com- 
; misso populo beatum Jacobum obsecrabat, dicens : « Esto, Domine, plebi tue 
«sanctificator et custos,» et cetera que sequuntur. Et in hujusmodi beatum spi- 
ritum reddidit Creatori. 

Sic preciosa margarita nunc thesaurizatur in. ceelis, honoratur ab angelis, 
fruitur presencia Trinitatis, digna thesauro regio, digna palatio, digna ceelo. O 
quantum in ceelo gaudium, quantus in terra luctus fidelium, quanta precipue 
lamenta et gemitus egenorum! Plangebant promiscui sexus viri et feminz sicut 
eis videbatur commune discrimen omnium et proprium singulorum. Sed ecce 
facta estlaticia magna in populo cum post ejus transitum malta miracula clarue- 
runt. Quedam ejus reliquie de sacrosancto ejus corpore, ut intestina ipsius et 
cocte carnes ab ossibus separate, sepult sunt in Sicilia', fratre ejus rege Karolo 
procurante; ossa vero ipsius in Francia sunt relata, et apud Sanctum Dyonisium 
venerabiliter tumulata. Et miraculis ejus veraciter approbatis auctoritate summi 
pontificis domini Martini quarti, ascriptus est in sanctorum catalogo® cum 
beatis. 

O Christi confessor et martir merito, cujus animam etsi gladius persecutoris 
non abstulit, palmam tamen martirii non te credimus amisisse*. Rex sancte et ve- 
nerabilis Ludovice, qui martirii desiderio tam affectu quam effectu, crucis titulo 
et indulgencie privilegio semel et iterum te signasti, fragilitatis nostre defectus 
oculo respice pietatis, et tui prasidio patronatus nostros, pater, expone gemitus 
. ante divine presenciam Majestatis , ut exuti tunice mortalis onere, liberati con- 
cupiscencie carnalis inquietudine, tui simus participes bravii et corone, pre- 


_- 


_— 
~ 


= 


— 


~ 
= 


—_= 
—=— 


~ 


' Cod. Cicilia. ' Eodem modo conqueritar Johannes de Joinville quod 
* Cod. carthologo.— Martinum 1V de inquisitione anno _beatus Ludovicus im martyrum namerum non relatus fuerit. 
1282 facta statuisse intelligas , non de canonisalione , quam Vide tomum nostram XX, p. 191 ©. Ibidem (p. 303 c) 


anno 1297 a Bonifacio VIII pronuntiatam fuisse coustat. delenda vox martirs. 





* Joann. x11, 1. 








‘ 25 April. 


. °g Nov. 


© 1g Jun. 


d 


19 Sept. 





25 Aug. 


176 BREVIS CHRONICA 


stante Domino Jhesu Christo, cui cum Patre et Spiritu Sancto est omnis honor 4 
et gloria sine fine. Amen. 








BREVIS CHRONICA 


DE PROGRESSU TEMPORIS SANCTI LUDOVICI, 


AUCTORE BERNARDO GUIDONIS. 





Brevem hance chronicam, post ampliorem beati Ludovici vitam, 
reperies' in quarta Speculi Sanctoralis parte, quam Bernardus Gui- 
donis, Lodovensis episcopus, Johanni XXII summo pontifici anno 
M.ccc.Xxx1x. obtulit. Inter cetera qua ad beatum regem spectant hoc 
presertim animadvertendum est natalem ipsius diem et annum, nec- 
non ortus locum (de: quo szpius disputatum est) ab auctore nostro 
diligentius quam in Floribus chronicorum notatum fuisse. Cujus qui- 
dem emendationis auctoritas alias jam comprobata est®. Ad statuen- 
dam eamdem temporis notam plurimum confert additum Gotofridi 
Viterbiensis chronico fragmentum, quod ipsi Bernardi Guidonis opus- 
culo subjungendum esse censuimus. 





——~ 
\ 





Beatus Ludovicus rex Francorum illustris, hujus nominis nonus, alterius Ludo- 
vici regis, viri justi, et regine-Blanche nomine filius, natus fuit, in gaudium, 
homo in mundo apud Pissiacum, in festo sancti Marchi*, anno Domini m°cc°xmm. 
Hic defuncto prefato Ludovico patre suo apud Montem Pansserium in Alvernia, 
vir? Idus Novembris eidem successit in regno, etatis annorum xin, fuitque coro- 
natus in regem Remis civitate, Dominica’ prima Adventus Domini subsequenti, 
incarnationis Dominice anno M°CC°XXxvI°. 

Hic duxit uxorem Margaritam, filiam primogenitam Raymundi Berengarii, 
comitis Provinciz, anno MM°CC°XXX°IIII°. 

Hic prima vice assumpsit signaculum sancte Crucis in subsidium Terre sancte 
apud Pontisaram, de manu episcopi Parisiensis, cum tribus fratribus suis et 
multis magnatibus et prelatis regni sui, anno Dominice incarnationis M°cc°xLmr’, 
ztatis suz anno XXxx°. 

Hic cum duobus fratribus suis, scilicet Rotberto Atrabatensi et Karolo Ande- 
gavensi comitibus et uxoribus eorumdem, et cum militia multa valde, transfre- 
taturus arripuit iter, exiens de Parisius feria sexta* infra octabas Penthecostes anno 
Domini m°cc*xivin®. Deinde descendit transiens per Lugdunum et rippariam 
Rodani ad mare in plaga que Aque Mortue appellatur, ubi die Martis® in cras- 
tino beati Bartholomei cum suis navem intravit; et inde progrediens, applicuit 
die Jovis* ante festum sancti Mathai portui apud Nimocium in insula Cipri, ubi 
cum regina Margarita uxore sua yemavit; quod anno sequenti Alphonsius, frater 
regis, comes Pictavie, et Johanna, uxor ejus, pariter sunt secuti. 


' Cod. lat. 5406, fol. 154 d. — * Cf. Mémoires de l’Académie des Inscriptions, t. XXVI, part. I. 

















DE PROGRESSU TEMPORIS SANCTI LUDOVICI. 177 


1 Hic quoque tempore verno, anno Domini M°CC°xLIx’, cum exercitu suo navi- 
gans contra Sarracenos versus Aigyptum post Ascensionem Domini, versus Da- 
miatam die Veneris* post festum Sancte Trinitatis apparuit eis terra gypti, et 
post paululum Damiata civitas Sarracenorum fortissima et munita non longe a 
fluvio Nili. Fixis autem tentoriis in litore Nili fluminis, aufugerunt territi Sarra- 
ceni, et civitatem munitissimam et victualibus refertam penitus reliquerunt. Capta 
est autem civitas Damiata Dominica” post festum Sanctz Trinitatis, ubi sanctus 
rex stetit per estatem cum exercitu christiano. 

Hic sanctus Ludovicus, cum exercitu suo recedens de Damiata xx* die mensis 
Novembris anno Domini pretaxato, processit contra Sarracenorum exercitum 
c versus locum qui dicitur Almassora die Martis* ante Natale Domini; et certatum 

est hinc et inde tam in flumine quam in terra, et multi ex Sarracenis corruerunt. 
Tunc Rotbertus, comes Atrabatensis, frater regis, facta agressione quadam unde 
bene ei successerat, suspicatus quod eodem cursu prima ultimis responderent, 
ultra processit et villam occupat Almassoram; et incaute ibi existentibus christianis 
p insiluerunt Sarraceni, et plurimos occiderunt, inter quos predictus comes Atra- 
batensis in manus hostium incidens, temporaliter est amissus. Infirmitas vero 
multa orta est in exercitu christiano et defectus victualium ; qua necessitate com- 
ulsi rex et exercitus a pradicto loco recedere et ad partes Damiate redire decreve- 
runt'. Quinta vero die mensis Aprilis*, dum essent in itinere” revertendi, Sarraceni 
: christianum exercitum sunt aggressi, et regem cum duobus fratribus suis et ceteris 
ceperunt, et multos alios occiderunt. Postmodo vero, habito cum soldano tunc 
vivente tractatu, magna interveniente pecunia, videlicet octo millia bizantiorum 
Sarracenicorum, rex cum suo exercitu liberatur, et Damiata dimittitur Sarracenis, 
currente tunc anno Dominice incarnationis M°CC°L’. 

Hic quoque sanctus Ludovicus, anno Domini m°cc°Lum? in mense Juni, rediit 
in Franciam de partibus transmarinis, in quibus pro fide Christi dilatanda exe- 
gerat septem annos. 

Hic etiam sanctus Ludovicus, anno Domini m°cc°Lxx°, cum tribus liberis suis et 
multis magnatibus regni sui, insignitus signaculo sancte Crucis, non territus 
¢ preteritis laboribus et expensis secunda vice iter arripuit transmarinum, veniens 
ad mare apud Aquas Mortuas vi’ kal. Julii, et in principio mensis ejusdem ipse et 
sui incipiunt navigare. Kodemque mense, circa festum beate Marie Magdalene, 
applicuerunt ad portum Cartaginis juxta Tunicium; et fixis tentoriis contra Tuni- 
clum, obtenta prius Cartagine, pius rex infirmitate decumbens, in castris ante 
Tunicium feliciter migravit ad Christum in vigilia beati Bartholomzi, sicut de 
die in cronica magistri Guillelmi de Podio Laurentii ita scribitur et habetur; 
verumptamen felix ejus transitus recolitur et in kalendariis scribitur, necnon in 
litera canonisationis ipsius describitur in crastino beati Bartholomei apostoli 
evenisse. 

Hic sanctus Ludovicus fuit sanctorum confessorum catalogo annotatus apud 
Urbem Veterem m° Nonas Augusti per Bonifacium papam VIII, pontificatus sui 
anno tertio, Dominice vero incarnationis anno m°cc°xcvi®, a felici vero ejus 
transitu anno XxvVIII. 


— 
~ 


= 


— 
— 


—_— 


' Cod. decrevit. — * Cod. in tinere. 


TOME XXIll. 





* 4 Jun. 1249. 
» 6 Jun. 1249. 
* a1 Dec. 1249. 

4“ An. s250. 











FRAGMENTUM CHRONICI 


ADDITUM CHRONICO GOTOFRIDI VITERBIENSIS, 
QUOD DOMINUS ESTIENNOT DESCRIPSIT 


E CODICE CARMELITARUM DISCALCEATORUM BURDEGALENSIUM'. 





Anno M.xcix, capta est Antiochia et Iherusalem per Godefredum et christianos, 


et incepit ordo Cisterciensis per idem tempus, et ordo Templariorum et Pra- 
monstratensium... 

Anno M.C.LXV, natus est Philippus rex. 

Anno M.C.LXx, quinta die post Natale Domini, que tunc erat feria tv, passus est 
beatus Thomas Cantuariensis. 

Anno M.c.Lxxxvi, natus est Ludovicus rex, filius regis Philippi ex Elizabeth, et 
coronatus est anno etatis suz XXXVI. 

Anno M.C.LXXXxVII, amissa est terra Philistina capta a Saladino. 

Anno m.c.x¢, Philippus, rex Francorum, in festo beati .Joannis Baptiste aggres- 
sus est iter ad partes [herosolymitanas, et in sequenti anno, videlicet M.c.xc1, capta 
est Acon ab eodem Philippo. 

Anno m.cc.1v, Idus Aprilis, capta est Constantinopolis a Christianis. 

Anno m.c.xcix, obiit Ricardus, rex Anglorum. 

Anno m.cc.xu1, bellum de Bovinis vi calendas Augusti; et eodem anno xxv die 
Aprilis, qua fuit die Sabbathi, inter primam et tertiam’, natus est rex Ludo- 
vicus, filius regis Ludovici ex Blancha. 

Anno M.CC.XxIx, capta est Damieta a christianis. 

Anno m.cc.xxut, Philippus bonus rex obiit, et sequenti anno comes Campanize 
fecit novam monetam. 








KE CHRONICO ORDINIS PRAEDICATORUM, 


AUCTORE GERALDO DE FRACHETO. 





MONITUM. 


Codex quidam opume note ,olima Jacobo Quetif pertractatus, nunc 
in Bibliotheca imperiali servatus®, post libros V a fratre Geraldo de 
Vitis fratrum Pradicatorum conscriptos, breve ejusdem auctoris exhi- 
bet chronicon quo sui ordinis annales narrandos curavit. Doctissimo 
lectori subjicimus ultimam hujus chronici partem, que Bernardi Gui- 


E cod. lat. 12774, p. 380. qui diet principium more civili post'mediam noctem consti- 
* Id est inter primam et tertiam horam noctis. [s enim tuunt, scribere debuissent xxv die Aprilis, que fuit die 
qui hane temporis notam scripsit, diem Sabbati more ee- Veneris. 


clesiastico post occasum solis inchoavisse videtur, ita ut illi ’ Fonds des Jacobins Saint-Honoré, n° 64. 





C 











E CHRONICO ORDINIS PRA DICATORUM, ETC. 179 


donis opuscula tomo precedenti edita, haud inutili supplemento au- 
gere nobis videtur. Nonnulla suo loco notavimus que ab eodem chro- 
nico mutuatus Johannes de Columna, Mari historiarum coagmen- 
tanda curavit. Pauca denique addidimus fragmenta, e Vitis fratrum 
excerpta, quz inter notas distributa sunt ne ipsius chronici series ad- 
ventitiis turbaretur narrationibus. 





em 


a Celebratum est tertium capitulum generale, anno Domini M.cc.xx1, Parisius, 
in quo electus frater Jordanis in magistrum, licet nondum complesset in ordine 
duos annos et dimidium. Hic fuit Theutonicus de Saxonia, villa que dicitur 
Borcberge', in dicecesi® Maguntina, oriundus. Hic cum esset scholaris Parisius et 

robatus in theologia, cogitaverat in corde suo de hujusmodi vita fratrum quo- 

s rum non habebat noticiam assumenda °. Veniente ergo fratre Reginaldo Parisius 
et pradicante, ferventer yovit apud se ordinem intraturum. Habebat* autem apud 
se fratrem Heinricum, qui fuit primus prior Coloniensis, juvenem utique ange- 
licum, gratiosissimum in omnibus et praecipue in predicatione, qui totam Uni- 
versitatem Parisiensem multum commovit, de quibus® laudibus mira scripsit in 

¢ libello quem composuit supradicto®. Hunc autem laboravit secum ad ordinem 
trahere, et emisso prius voto de ingrediendo ordinem in manibus predicti fratris 
Reginaldi ab utroque, intraverunt ambo in die Cinerum, et receperunt habitum 
dum in officio fratres cantarent : « Inmutemur in melius, » et cetera. 

In diebus ejus, ordo fuit valde dilatatus in provinciis, in conventibus, in 

D numero fratrum; et multi viri et excellentes in nobilitate et divitiis intraverunt. 
Sub eo etiam fuerunt prius licentiati fratres Parisius ad legendum, et habuerunt 
duas scholas. Intravit etiam frater Johannes de Sancto Agidio, Anglicus na- 
tione, magister in theologia, facto sermone prius. Fuerunt autem inter hujus 
fratres ab illo tempore multi valde excellentis gratia et doctrine, sicut eorum 

E scripta et memoria usque hodie manifeste declarat. Ipse est etiam qui induxit 
consuetudinem de faciendis collationibus ’ Parisius scholaribus. Et sub eo etiam 
inducta est consuetudo de cantando Salve post completorium. Sub eo etiam cele- 
brata sunt duo capitula generalissima Parisius, in quorum ultimo factum est 
statutum de silentio mense. Ejus tempore etiam’, quatuor minores provincie 

F coequate sunt aliis octo in potestate quoad diffinitores et electionem magistri, 
quod antea non habebant. Ipse etiam induxit consuetudinem, quam habent ma- 
gistri ordinis, de mittendo litteras de capitulo generali. Scribebat enim fratribus 
quos videre non poterat litteras dulcissimas, sancte consolationis et exhortationis 
plenas; et modo omnibus, modo aliquibus provinciis, conventibus vel fratribus 

G sic scribebat. 

Sub eo etiam, anno Domini M.cc.xxxim, translatum est corpus beati Dominici 
ad locum honorabiliorem, et eodem anno est sanctorum catalogo aggregatus, 
apud Perusiam, per papam Gregorium IX. In quo tempore, tanta gratia pradica- 
tionis et mirabilium per fratres effusa est in Lombardia et alibi per fratres inde 

H venientes quod totus mundus fere ex auditu stupebat’. 

Fuit autem magister iste multum notus et dilectus a domino papa Gregorio 
predicto et ab aliis curialibus, et gratiosus apud magnates et religiosos et clerum 
et populum et universitates scholarium ubique, adeo quod vix poterant satiari 


' Rectius, ut videtur, Borgentrick , in dicecesi Paderbor- * Cod. assumendam. 

nensi, que ad metropolim Maguntinam spectat ( Vide Bol- * Cod. hebabat. 

land. tomo II, Febr. p- 720). Etenim fiert non potest ut * Rectius fort. de cujus. 

fuerit Teutonicus de Saxonia qui natus est in villa dicecesis * Paulo superius laudavit auctor libellum Jordanis de 

Maguntine. initio ordinis qui sic incipit : « Filiis gratia et cohere- 
* Cod. diocesi, alias dyocesi. Hee et alia hujusmodi, « dibus gratiz. »- 

que sigillatim notare longum fuisset, obiter emendavimus ” Id est sacrorum librorum lectionibus. 

(scola, scolaris, cathalogo, exhoneraretur, sompnis, * Cod. et. 

optenta, cappellanus, opido, aput). ’ Cf. Mare. historiarum, p. 108 k— 109 a. 


23. 





a 


180 E CHRONICO ORDINIS PRADICATORUM, 


de verbis grati qu procedebant de ore ejus sive in sermonibus, sive in sanctis 
collationibus quas habebat. Unde quando erat Parisius, incumbebat ei omnes ser- 
mones fratrum facere; et "ae gr predicabat alius, et sciebant eum scholares pra- 


sentem, vix volebant in fine recedere priusquam ipse aliquid diceret post alios. 

Fuit autem ejus summum studium ordinem dilatare propter fructum ani- 
marum; propter quod totum se dabat ad trahendas personas bonas ad ordinem. Ft 
ideo immorabatur quasi semper in locis ubi erant scholares ', et precipue Pari- 
sius, nisi quando eum ire ad curiam oportebat.Erat autem illi consuetudo, quando 
erat Parisius, quasi omni die, quando non erat sermo, facere collationem novitiis, 
ad quam etiam alii majores libenter convenientes magnam consolationem et 
instructionem recipiebant in eis. 

Hic cum transisset mare ad visitandam Terram sanctam? et fratres, in re- 
eressu, cum festinaret in galea versus Neapolim ad predicandum ibidem schola- 
ribus, irruente tempestaie, defunctus est versus gurgitem Sataliz, anno Domini 
m.cc.xxxvi. Fratres vero Achonenses, illuc pergentes, corpus ejus beatum retu- 
lerunt in Achon, et in ecclesia sua honorifice sepelierunt. Plura vero alia de eo 
scripta sunt in libri hujus tertia parte, nec tamen suflicienter, quia laus ejus et 
gratia a quocumque scriptore non posset facile comprehendi. 

Anno Domini M.cc.xxxvit, electus est Bononiz in magistrum frater Raymundus 
de provincia Hispaniz, Catalanus natione, oriundus de dicecesi’.... villa que di- 
citur.... Hic fuit excellens doctor in jure canonico, in quo rexit Bononiz. Hic 
ordinem ingressus, assumplus est in socium a domino Johanne de Abbatis Villa, 
cardinali legato in Hispaniam, et inde transiens cum eo ad curiam, factus est 
familiarissimus et consiliarius secretus domino pape Gregorio IX, et capellanus 
et peenitentiarius ejus, et expeditor petitionum pauperum; et de ejus mandato 
compilavit decretales in volumen unum, quod hodie est in usu, cum essent per II 
volumina distracte. 

Habuit autem se ita sancte et prudenter in curia, per omnia servans humili- 
tatem ordinis et omnimodam honestatem, quod vix fuit unquam de curialibus 
vel de euntibus et redeuntibus ab illa curia qui de ipso bona non predicaret, et 
ipsum viru sanclissimum reputaret. Cum autem papa vellet eum cogere ad reci- 
piendum archiepiscopatum quemdam in terra sua, tam constanter sancta quidem 
rebellione restitit, quod revocavit papa coactionem quam ceperat, videns ejus 
tam contrariam voluntatem. Hic obtenta licentia, licet cum difficultate, ad pro- 
pria recedendi a curia, propter suas debilitates et infirmitates quas incurrisse 
reputatur in parte propter labores et vigilias quas ibidem sustinebat et vitam 


' De eodem argumento in vita beati Jordanis sic disseruit 
Geraldus de Fracheto. Frequentabat autem civitates in 
quibus vigebat studium: unde Quadragesimam uno 
anno Parisius, alio Bononie faciebat. Qui conventus, eo 
ibi morante, apium alvearia videbantur, quamplurimis 
intrantibus, et multis exhinc ad diversas provincias 
transmissis ab eo. Unde cum venerat, multas faciebat 
lieri tunicas, habens fiduciam in Deo quod reciperet 
fratres. Multotiens autem tol ex insperato intrabant 
quod vix vestes poterant inveniri. Unde semel, in festo 
Purificationis, recepit ad ordinem pradictus magister xx 
et unum scholares Parisius, ubi fuit maxima effusio 
lacrimarum ; nam fratres ex una parte flebant pre gau- 
dio, et seculares pra dolore de amissione seu separa- 
tione suorum. De numero istorum fuerunt plures qui 
post rexerunt in theologia in locis diversis. Inter quos 
luit etiam quidam juvenis Theutonicus quem magister 
pluries repulerat propter nimiam juventutem ; sed quia 
tunc cum aliis xx se miscuit, durum videbatur magistro 
ipsum repellere, cum circumstarent fere mille secu- 
lares. Sed dixit coram omnibus subridendo : « Unus ex 
« vobis furatur ordinem nobis. » quod dicebat propter ju- 
venem illum. Unde cum vestiarius non detulisset nisi xx 
paria vestium, oportuit quod fratres exuerent se, unus 
cappa, alius tunica, alius scapulari, quia non poterat 
vestiarius exire de capitulo propter multitudinem scho- 
lariam qui astabant. Tamen iste frater junior in tantum 


profecit quod post fuit lector et optimus predicator. Item 
frequenter obligavit dictus paler bibliam suam pro so- 
lutione debitorum scholarium qui intrabant. (Fonds des 
Jacobins Saint-Honoré, ms. 64, p. 55.) 

* De beato Jordane Terram sanctam peragrante hec 
alias narravit Geraldus de Fracheto : Cum idem magister 
invitatus fuisset a Templariis ultra mare quod faceret 
collationem eis aliquam, sed nesciret nisi valde parum 
de gallico et ipsi essent Gallici, exposuit se libenter ad 
dicendum. Cum autem esset in quadam platea et ipsi 
ante illum , contigit quod ante ot oe suos habebat mu- 
rum altum quasi ad staturam hominis. Volens autem 
eis in principio dare intelligere quod, licet nesciret de 
gallico nisi parum , tamen confidebat quod ex uno verbo 
modico gallico intelligerent totam unam magnam sen- 
tentiam, dixit sic : Si unus, inquit, asinus esset ultra 
muram illum et elévaret caput ila quod videremus 
unam auriculam ejus, jam omnes intelligeremus quod 
ibi esset unus asinus totus, ita quod per modicam par- 
tem intelligeremus totum. Ita accidit interdum quod si 
in una sententia magna dicatur unum verbum galli- 
cum, per illud intelligitur tota sententia, licet alia sint 
theutonica. (Fonds des Jacobins Sgint-Honoré, ms. 64, 
p- 78.) 

* Cod. Hyspania , Cathalanus , dyocesi, omisso nomine 
diwcesis (Barcinonensis) necnon ville sive potius castelli 
(de Penna Forti) ubi natus est Raimundas. 





A 


B 


Cc 


D 


E 


G 


_- 
—— 





A 


~ 
- 





AUCTORE GERALDO DE FRACHETO. 18] 


asperam quam ducebat, tempore suz electionis, ubi tunc erat in conventu Bar- 
chilonensi, missi sunt ad eum multi priores provinciales, inter quos fuit unus 
dominus Hugo, qui tunc erat prior in Francia, postéea factus fuit presbyter car- 
dinalis ', et alii magni fratres, ut eum inducerent ad officium recipiendum. Qui- 
bus, licet cum difficultate, timens de periculo ordinis, acquievit. 

Fuit autem vir maxime perfectionis, paupertatis et humilitatis, et totius ho- 
nestatis zelator maximus, et apponens curam maximam ut in minimis rigor ordinis 
servaretur. Hic est qui compilavit summam de Casibus, toli Ecclesia pernecessa- 
riam circa consilia salutis animarum. Per ejus etiam indulgentiam constitutiones 
nostre redacte sunt ad formam debitam, sub certis distinctionibus et titulis, in 


; qua sunt hodie , que sub multa confusione ante habebantur. 


Cum autem quasi per duos annos rexisset ordinem, sentiens sibi vires ad hujus- 
modi oflicium omnino deesse, tantum institit apud Bononiam in capitulo gene- 
rali apud diffinitores, quod ejus cessionem receperunt. Super quo tanta turbatio 
orta est in ipso capitulo et per ordinem diflusa, quod dedit occasionem statuendi 
postea quod a diflinitoribus amodo non reciperetur magistri cessio, nisi ex causis 
ex quibus posset absolvi. Hic igitur pater in conventu fratrum de Barchinolia 
eligens commorari, licet infirmus et multum impotens adbuc vivit in omni sancti- 
tate, religionis speculum, exemplar virtutum, consolatio provinciz, zelator fidei 
propagande inter Sarracenos, magne atctoritatis apud magnates, consiliarius 
religionis ”. 

Electus est Parisius in magistrum, anno Domini m.cc.xu1, frater Johannes, 
Theutonicus natione de Saxonia, dicecesi Osnaburgensi metropolis Coloniensis, de 
oppido quod dicitur Wildeshusen*® oriundus. Hic antiquus in ordine valde fuit 
receptus. Hic pradicator egregius in multis linguis, theutonica, italica*, gallica 
et latina, multum fructum fecit in diversis partibus predicando. Propterea fuit 
ante multorum cardinalium socius, et poenitentiarius in legationibus pape. Et cum 
esset prior provincia in Ungaria, factus est episcopus Bosinensis’; sed post- 
modum per multam instantiam obtinuit a papa Gregorio cessionem; et nulla 
provisione retenta, ad fratrum humilitatem et consortium est reversus, manens 


; inter illos tanquam unus ex illis. Factus est autem postmodum prior provincia 


in Lombardia, et de illo officio assumptus est in magistrum. Cum autem ipse 
presens existens, ad refugiendum officium, pontificalem ° vellet ordinem allegare, 
porrecta est e contrario littera papalis in qua mandabat’ quod, cum esset abso- 
lutus a cura pontificalis regiminis et per consequens restitutus sub obedientia 
ordinis, debebat ordini in recipiendo officio obedire; per quam litteram compul- 
sus fuerat ad recipiendum oflicium prioratus predicti. 

Hic fuit multum notus in curia pape et etiam domini Friderici, et in diebus 
ejus ordo multum sublimatus est, et roboratus est in diversis et magnis privile- 


- glis a curia concessis. Sub eo etiam dominus Hugo® factus est cardinalis, et fra- 





tres multi per loca diversa assumpti in episcopos, cum magna displicentia sua et 
fratrum qui vere ordinem diligebant®. Sub eo etiam coeperunt celebrari capitula 
generalia per diversas provincias, et ipse plures provincias quam alii magistri 
consueverunt visitavit. Sub eo etiam beatus Petrus factus est martyr '°. 





' Hugo de Sancto Caro, alias de Sancto Theodorico , 
Sancta Sabine presbyter cardinalis. 

* Cf. Mare historiarum, p. 111 h— 112 d. Notandum 
est autem Raimundi de Penna Forti mortem eo loco com- 
memoratam fuisse a Joanne de Columna, gui vitam ultra 
annum M.CC.LXXX produxisse videtur ; cum e contrario 
eumdem adhue superstitem laudaverit Geraldus de Fra- 
cheto, qui anno m.cc.1xx1 (id est qguadriennio ante Rai- 
mundum) e vivis excessit. 

* Wildeshausen (duché d'Oldenbourg). 

‘ Cod. Ytalica. 

* Id est de Bosnie. 

* Cod. pontificale. 

” Rectius fort. mandabatur, nisi malueris verbo manda- 
bat addere papa. 

* Hugo de Sancto Caro supra laudatus. 





’ De J. Teutonico cf. Mare histor. p. 117 ©. d. e. 

'° De alis fratribus, qui circa idem tempus martyrium 
passi sunt, hec paulo superius narravit Geraldus de Fra- 
cheto: Anno Domini M.cc.xtu, nocte Ascensionis do- 
minice, passi sunt in castro Avinioneti, in dicecesi Tho- 
losana, fratres ordinis Predicatorum a dicto papa 


_ [Gregorio IX} dati inquisitores, scilicet Willelmus et 


B. de Rupe Forti, et Garcian d’Aura; et de ordine fra- 
trum Minorum Stephanus et Ramundus Carbonerii ; et 
alii qui cum eis erant, scilicet R. archidiaconus Tholo- 
sanus, et prior Avinioneti, monachus Clusinus, cum 
tribus aliis servientibus, ibi ab herelticis pro fide Christi 
et obedientia Romane Ecclesiz, interfecti sunt cantando : 
« Te Deum laudamus. » (Fonds des Jacobins Saint-Honoré , 
ms. 64, p. 154.) Hoc Petrus Coral anno precedenti acci- 
disse refert. Vide tomum nostrum XXI, p. 165 j. 


















182 E CHRONICO ORDINIS PRADICATORUM, ETC. 


Cum autem esset inclusus cum aliis tempore electionis sue Parisius, quidam 
frater obdormiens in orando vidit quod ipse ferebatur per claustrum in curru 
igneo; et evigilans dixit fratri cuidam, « Talis erit magister;» quod postmodum 
rei probavit eventus. 

Sub regimine istius, multum laboratum est in curia quod ordo exoneraretur a 
cura sororum; et licet super hoc bone licentia impetrate fuissent, tamen tandem 
obtinuit quod illa que sub cura ordinis jam erant remanerent in suo ‘statu ; sed 
de recipiendo de novo alias cessaretur. Ejus quoque temporibus, cum curia esset 
apud Lugdunum, sepulti sunt duo cardinales apud fratres, scilicet dominus Otto 
Portuensis, ejus specialis amicus, et dominus Guillelmus Sabinensis, qui fuit 
amicissimus ordinis et beati Dominici, ab initio familiaritate cum eo in curia 
pap contracta. Horum primus cum esset sepultus jam apud fratres, et curia se 
pararet, ut dicebatur, ad eundum Januam, secundus, qui fuerat amicissimus 
illius defuncti, in somnis erat sollicitus, ut sibi videbatur, de habendo hospitium 
apud Januam. Et ecce primus, apparens ei, dicebat : « Domine Guillelme, ne sitis 
« sollicitus de hospitio apud Januam, quia hic habebitis hospicium mecum. » Quod 
et ipse narravit pape et cardinalibus, et post paucos dies infirmatus est et mortuus, 
et juxta eum in ecclesia fratrum sepultus '. Acciderat autem paucis ante diebus 
quod, cum super sepulchri sui jocum, in consecratione ecclesie fratrum, ipse 
deberet consecrare crucem que erat ibi, et ungendo diceret? secundum ordi- 
narium, «Consecretur hoc templum, » dicebat « Consecretur hoc sepulchrum; » 
et sub illa cruce est sepulchrum suum. Dominus quoque Rainerus’, ibidem mo- 
riens, elegit sepulturam suam apud fratres; sed monachi quidam nigri, apud 
quos manens mortuus est, prestiterunt impedimentum ; et delatus est apud Cis- 
tercium. 

Post multos igitur labores et longos diu perpessos in ordine, vir iste beatus, 
vite mundissime et valde innocentis, boni zelator et malitie persecutor, in omni 
sanctitate migravit ad Dominum, apud Argentinam, ubi multotiens demoratus 
fuerat et multa bona fecerat, anno Domini M.cc.L11; et sepultus est honorifice in 
ecclesia fratrum. 

Anno Domini m.cc..u1, electus est in magistrum in Ungaria, apud Bugdam “*, 
ubi, vivente adhuc magistro Johanne, fuerat assignatum capitulum ob devotionem 
regis et regine, frater Humbertus, natione Burgundus, de diccesi Viennensi, 
villa que dicitur Romanis° oriundus. Hic cum adhuc juvenis missus fuisset 
Parisius , cum rexisset in artibus ibidem, et post jus canonicum aliquanto tem- 
pore audivisset, ingressus est ordinem antequam rediisset ad patriam circa annum 
Domini m.cc.xxv, prius domino Hugone cardinali, qui magister suus fuerat, 
cum eodem in eodem proposito concurrente. 

Orate pro me, si vobis est possibile. 


' Alteram ejusdem generis narrationem alias retulit Ge- 
raldus de Fracheto: Cum christianissimus Francorum rex 
Ludewicus ad transfretandum se pararet in Aquis Mor- 
tuis, qui est portus optimus regni ejus, venerunt multi 
fratres ad conventum Montis Pessulani, loco illi pro- 
pinquum, qui cum eo transire debebant. Inter quos 
frater Petrus Normannus, intirmus graviler, confessus 
generaliter, inunctus fideliter, Christi corpore recepto 
devote, cum jam super cineres, ut moris est deceden- 
tium, se poni fecisset, suppriorem, cui confessus fue- 
rat, requisivit instanter. Qui cum venisset , quesivit an 
infirmus alius ibi esset; ex nimia enim debilitate jam 
nichil videbat. Cum igitur se solum audisset, ait : « Ka- 
«rissime pater, dico vobis quod ostendit mihi Dominus 





«ad consolationem meam et fratrum , quibus dicere possi- 
« tis post obitum meum. Modo cum in choro diceretis no- 
«nam, apertum est mihi ccelum et revelatum mysterium 
« beatissime Trinilatis , et certilicatus sum de mea salute. » 
Modico igitur spatio temporis interjecto, dictus. frater 
mortuus est et, ul creditur, cceli januam introivit. Hac 
autem ipse supprior retulit et scripsit. (Fonds des Jaco- 
bins Saint-Honoré, ms. 64, p- 179-) 

* Rectius dicere debuisset. 

’ Rainerus, Predicator, Ecclesia Romane vice-cancel- 
larius, mox episcopus Magalonensis, anno 1249 mor- 
tuus. 

* Bude, Hungarie caput. 

* Romans, arrondissement de Valence (Dréme). 





A 


B 


C 


D 


E 


G 























E NOTITIA PROVENCIARUM ET DOMORUM 


ORDINIS PREDICATORUM 


AUCTORE BERNARDO GUIDONIS, 


ET ANONYMO EJUSDEM CONTINUATORE. 








De hac Nolitia sic disseruerunt doctissimi viri Quetif et Echard®: . seriptores or- 
« Duplex hujusmodi notitia nobis servata est apud Bernardum Guido- 
«nis; prima antiquior, sed generalis lantum, qua domus cujusque 
« provincia in globo tantum recensentur, excepla provincia Provincie 
« cujus domos sigillatim refert; altera est status ordinis ab anno M.CCC.111, 
« quo divisis quibusdam provinciis, auctus est earum numerus. » Quod 
quidem opusculum eo minus a nobis pratermilti decebat quod multa 
ejusdem auctoris scripta tomo nostro XXI jam edidimus. Inde inno- 
lescet non solum quantis apud nos auctibus creverit universus Praedi- 
catorum ordo; sed etiam quanam fuerint monasteriorum quorumdam 
ac praseruim Pissiacensis conventus exordia. Editionem a viris jam 
laudatis olim vulgatam, nullo nobis codice succurrente, repetimus. 





ee See —-- 





\ Notitia prima et antiqua ordinis. 


Anno Domini M.cc.Lxxvil, in capitulo generali Burdegalis celebrato erant con- 


ventus fratrum et sororum tot. 


Chorus dexter. 


1. In provincia Hispania xxv erant con- 
ventus fratrum; duo monasteria sororum, 
quorum unum est in Calaroga, villa nativita- 
lis beati Dominici, nobiliter fundatum. Habe- 
bat fratres defunctos miraculis coruscantes 
muitos. 

2. In provincia Francie conventus fratrum 
quinquaginta duo; monasteria sororum qua- 
tuor, unum in Monte Argis', ubi jacet do- 
mina Amicia, secundum fundavit rex sanc- 
tus Ludovicus Rotomagi, tertium sacerdos 
quidam in Lotaringia, et quartum comitissa 
Flandriz in Insula. 

3. In provincia Tuscie conventus fratrum 
triginta duo; monasteria tria, in Urbe, in 
Florentia, in Pisis. 

4. In provincia Teutonie conventus fra- 
trum quinquaginta tres ; monasteria seu claus- 


_ 
mR 


= 


' Ed. Monte Argil. 


* Idest Ripoli prope Florentiam; ed. Revulis 


Chorus sinister. 


1. In provincia Provincie conventus fra- 
trum quadraginta duo; monasterium soro- 
rum unum, scilicet Prulianum a beato Do- 
minico fundatum. 


2. In provincia Lombardiz conventus fra- 
trum XLVI; monasteria sororum Iria, quo- 
rum unum est Sancte Agnetis (Bononiz) a 
beato Dominico fundatum, aliud in Rivulis 2 
(ad Florentiam 5). 


3. In provincia Ungarie conventus {ra- 
trum triginta, monasteria sororum duo. 


4. In provincia Angliz conventus fratrum 
quadraginta. 


Voces Bononie et ad Florentiam a prisets editoribus , 
qui cas intra uncos posuerunt . additas firsse conjicimus. 


dinis Pradi- 
catorum ,t.F, 
p- I. 






















184 E NOTITIA PROVINCIARUM ET DOMORUM 


tra sororum (prout ipsi Teutonici vocant) XL, 
quorum sex sunt in suburbio Argentinensi. 

5. In provincia Polonie conventus fra- 
trum XXXVI, monasteria sororum duo. In 
Cracoviensi jacet frater Jascon potens in 
mortuis suscitandis, et Vitus episcopus po- 
tens in miraculis patrandis. 

6. In provincia Grecie conventus fratrum 
septem, quorum unum est in Creta. 







5. ln provincia Dacie conventus fratrum 
viginti octo, monasteria sororum unum tan- 
tum. 


6. In provincia Terre sancte conventus 
fratrum tres, scilicet in Achon, in Nicosia, 


in Tripoli. 


In sequenti capitulo generali apud Mediolanum celebrato anno M.CG.LXXVIII, con- « 


cesse sunt domus provinciis : 


Hispanie due, 

Tuscie seu Romane una, 
Teutonie due, 

Polonia que et Boemie due. 


Provincie due, 
Lombardiz duz , 
Ungarie due. 


Erant tunc omnes conventus ordinis numero quadringenti decem et septem. 


Notitia specialis provincia Provincie , 
ante divisionem factam anno M.ccc.1u, ex eodem Bernardo Guidonis excerpta. 


Anno Domini M.ccc.11, sic tenebant loca sua in capitulo provinciali prior provin- 
cialis et priores conventuales in provincia Provincie ordinis Pradicatorum : E 


Prior provincialis. 


A dextris. 
Priores conventuales. 
1. Tolosanus. Primus prior sancti Romani 
appellatus beatus Dominicus anno Domini 
M.CC.XVI. 


. Montis Pessulani, anno Domini m.cc.xx. 


be 


3. Aniciensis, anno Domini M.cc.Xxx1I. 
4. Narbonensis. 

5. Avenionensis. 

6. Arelatensis. 

7. Niciensis. 

8. Perpiniani. 

g. Sistaricensis '. 


10. Carcassonensis. Locus fuit datus a 
sancto Ludovico anno Domini M.cc.xLvu, 
conventus autem fuit ibi positus in capitulo 
provinciali Montis Pessulani anno Domini 
m.cc.Lit. Primus prior institutus frater Ferra- 
rius Catalanus; primus supprior, frater Lucas 
Figiacensis; primuslector, frater Petrus Regis 
de Fano Jovis. 

11. Orthesiensis. Locus fuit receptus in 
capitulo provinciali Narbonensi anno Do- 


' Ed. Cistaricensis. — * Subjuncta est in editione gallica hujus nominis interpretatio Orsault. 


A sinistris. 


Priores conventuales. 


1. Lemovicensis. Locus fuit receptus a 
fratre Petro Cellani, qui fuit socius beati r 
Dominici, missusque fuit illuc ab eodem de 
Parisius anno Domini m.cc.x1x. Hic fuit ibi- 
dem primus prior. 

2. Baionensis m.cc.xx1. Hunc conventum 
acceptavit frater Pontius Samatano. ( 

3. Caturcensis. 

4. Burdegalensis, anno Domini M.cc.xxx. 

5. Massiliensis. 

6. Petragoricensis , anno M.CC.XLI. 

7. Valentinus. i 

8. Biterrensis. 

g. Agennensis. Conventus fuit positus in 
capitulo provinciali Montis Pessulani anno 
Domini m.cc.u. Prior ibidem institutus, fra- 
ter Guillelmus de Blavia; lector assignatus, 1 
frater Galhardus de Ursi Saltu?. 

10. Alestensis. 


11. Montis Albani, in capitulo provinciali 1 


Lemovicensi, anno Domini m.cc.Lim. 


















A mini M.cc.t, sed conventus fuit positus in 
capitulo provinciali Lemovicensi anno Do- 
mini M.CC.LIL. 

12. Figiacensis, 


B 


13. Castrensis. Locus fuit concessus per 
magistrum Humbertum et diflinitores capi- 
tuli generalis anno Domini .cc.Lvi; con- 

¢ ventus vero fuit positus in capitulo provin- 
ciali Massilie anno m.cc.Lx. Primus prior, 
frater Petrus Hispanus, Lemovicensis; pri- 
mus supprior, frater Elias de Brivia, Lemo- 
vicensis. 

D 14. Condomiensis, anno Domini M.cc.Lx1. 


rF 15. Brageriacensis. Locus fuit receptus 
in capitulo provinciali Narbonensi anno 
Domini M.cc.Lxi1; conventus vero fuit po- 
situs in capitulo provinciali Avenionensi 
anno M.cc.Lxiu. Primus prior frater Wilhel- 
; mus de Sancto Asterio; lector assignatus fra- 
ter Jo. de Chastant, Lemovicensis. 

16. Albenaci. Conventus fuit positus in 
capitulo provinciali Lemovicensi anno Do- 
mini M.cc.LXxvi. Primus prior ibidem institu- 
tus frater Guillelmus Vitalis; primus lector 
assignatus frater Guillelmus Petri Astoaldi. 


iP) 


_ 
—_— 


J 17. Aurasicensis. Conventus fuit ibi po- 
situs in capitulo provinciali Montis Pessu- 
lani anno Domini m.cc.txx1. Primus prior 
ibidem institutus frater Guillelmus Petri de 
Gigondacio ; primus lector assignatus frater 
Petrus Hysmisolis. 

18. Rivensis. Ad promovendum locum 
Rivensem fuit assignatus vicarius frater &. 
de Ponte in capitulo provinciali Narbonz 
anno m.cc.Lxxul. De loco isto fuit commis- 
sum duobus prioribus ad inquirendum in ca- 
pitulo provinciali Caturcensi anno M.CC.LXXIII. 
Locus fuit acceptus, et frater P. Bertrandi, 
Castrensis, vicarius positus in capitulo pro- 
vinciali Tolose anno M.cc.Lxxuil. Conventus 
L fuit ibi positus in capitulo provinciali Per- 

piniani anno M.cc.Lxxv. Prior ibidem institu- 
tus frater R. de Ponte ; lector assignatus fra- 
ter R. Hunaudi. 


i asl 


' Rectius fort. de Monte Acuto. — * Ed. Cistaricensi. 


TOME XXill 


ORDINIS PRA DICATORUM. 


12. Tarasconensis. Conventus fuit posi- 
tus in capitulo provinciali Avenionensi 
anno m.cc.Lvi. Prior ibidem institutus frater 


Galhardus d’Orsault. 


13. Nemausensis. 


14. Brivensis. Vicarius {uit assignatus loco 
Brivensi frater Bernardus de Cella, Lemovi- 
censis, et fratres in capitulo provinciali To- 
lose anno Domini M.cc.Lxut, sed ante erant 
ibi ad promovendum locum. Conventus fuit 
ibi positus in capitulo provinciali Avenionensi 
anno m.cc.Lxuu. Prior ibi institutus frater P. 
de Plavis; lector assignatus frater Joannes 
de Montecuto', sed non venit nec legit; idem 
frater Petrus fuit prior et lector simul. 

15. Sancti Emiliani. Locus receptus in 
capitulo provinciali Narbonensi anno Do- 
mini M.CC.LXI; conventus vero fuit positus 
in capitulo provinciali Montis Pessulani, 
anno M.cc.LxV. Prior ibidem institutus frater 
G. de Arsis; lector assignatus frater Guil- 
lelmus Aosterit. 

16. Appamiensis. Huic loco promovendo 
fuerunt assignati fratres Peregrinus et Guil- 
lelmus Blanc in capitulo provinciali Biter- 
rensi anno Domini M.cc.LXIx; conventus vero 
fuit positus in capitulo provinciali Sistari- 
censi2 anno m.cc.Lxx. Prior ibidem institutus 
frater Guillelmus Garini de Fano Jovis; 
lector assignatus frater P. Durandi. 

17. Morlanensis. Locus concessus fuit in 
capitulo generali Viterbii anno M.cc.LXviII; 
locus vero fuit receptus in capitulo provin- 
ciali Caturcensi anno m.cc.Lxxm. Prior tbi- 
dem institutus frater B. de Villa; lector as- 
signatus frater G. Arnaldi de Malo Leone. 

18. Aquensis. Ad promovendum locum 
Aquensem fuerunt assignati fratres Guillel- 
mus Bernardi et Hugo Blanquerii in capi- 
tulo provinciali Narbonensi anno Domini 
u.cc.Lxx. Locus fuit receptus in sequenti 
capitulo provinciali Caturcensi M.CC.LXxi, 
vicarius ibidem assignatus frater R. Magistri. 
Convenius vero fuit positus in sequenti ca- 


pitulo provinciali Tolose m.cc.Lxxmu. Prior 


ibidem institutus frater Ricardus; lector as- 
signatus frater R. Magistri. 






















eM ete >. ees Deo 




















oT Pee Se 






ae ae 





ea. tee 


Se edema geus— ee — eee 


186 E NOTITIA PROVINCIARUM ET DOMORUM 


1g. Grassensis. Ad promovendum do- 
mum Grassensem fuit assignatus vicarius 
frater B. de Portali in capitulo provinciali 
Narbonensi anno Domini m.cc.Lxxu. Locus 
fuit acceptus in capitulo provincial Tolose 
M.CC.LXxI, et vicarius ibidem positus frater 
Guillelmus Dominici. Conventus autem fuit 
ibi positus in capitulo provinciali Perpiniani 
u.cc.Lxxv. Prior ibidem institutus frater Pe- 
trus Hysmisolis; lector assignatus frater 
Joannes Armolli de Monte Pessulano. 

20. Amiliavi. Locus fuit receptus in ca- 
pitulo provinciali Castrensi anno Domini 
m.cc.Lxxix. Vicarius ibidem positus frater 
Guillelmus de Rupe de Monte Pessulano. 
Conventus vero fuit positus in capitulo pro- 
vinciali Carcassonensi M.cc.Lxxxul. Prior fra- 
ter Bernardus Garini, Narbonensis; lector 
assignatus frater P. de Bayraco. 

21. Sancti Severi. Conventus fuit posi- 
tus in capitulo provinciali Carcassonensi 
anno Domini m.cc.Lxxxu. Prior ibidem insti- 
tutus frater Petrus de Salva Terra, lector 
assignatus frater Odo de Marcino. 


22. Ruthenensis. Anno Domini M.cc.Lxxxm1 
erant ibi fratres ad promovendum locum, ut 
moris est. Conventus fuit positus in capi- 
tulo provinciali Perpiniani M.cc.Lxxxu. Prior 
ibidem institutus frater Joannes de Veyre- 
riis, Caturcensis; lector assignatus frater 
Guillelmus Aymerici, Tolosanus. 


23. Lectorensis. Locus fuit concessus 
conditionaliter in capitulo provinciali Con- 
domiensi anno Domini M.cc.Lxxxv, scilicet si 
fratribus ad hoc missis illud videretur ex- 
pediens. Conventus vero fuit positus in ca- 
pitulo provinciali Burdigalensi, post generale 
ibidem, anno mccLxxxvu. Prior ibidem insti- 
tutus frater Petrus de Tapia; lector assig- 
natus frater Petrus de Labatut?. 

24. Cauquiliberi. Locus fuit receptus et 
conventus ibi positus ad petitionem regis 
Majoricarum in capitulo provinciali Appa- 
miensi anno Domini m.cc.xc. Prior ibidem 
institutus frater P. Mivisse; lector assigna- 
tus frater Jacobus de Arulis, qui postmodum 
transivit ad predicandum gentibus. 


25. Sancti Maximini. Locus fuit datus 
ordini, simulque conventus positus per do- 
minum Bonifacium papam VIII, petente et 
procurante , imo totum faciente domino Ka- 


' Rectius fort. Tardivi. —* Edit. Labacut. 


ig. Altavillaris. Locus fuit receptus et 
conventus similiter positus in capitulo pro- 
vinciali Perpiniani anno Domini M.cc.Lxxv. 
Prior ibidem institutus frater Arnaldus de 
Pontiaco, Condomiensis; lector assignatus 
frater Ro. Guillelmi de Villa Franca. 


20. Albiensis. Ad promovendum locum 
fuerunt assignati fratres in capitulo provin- 
ciali Perpiniani anno M.cc.Lxxv. Locus fuit 
receptus et conventus ibi positus in capitulo 
provinciali Agennensi m.cc.Lxxvi. Prior ibi- 
dem institutus frater Bernardus de Bociacis ; 
lector assignatus frater Guillelmus Andree 
de Marologio. 

21. Marologii. Locus fuit receptus in ca- 
pitulo provinciali Montis Pessulani anno Do- 
mini M.cc.Lxxvil. Vicarius factus frater Joan- 
nes de Balmellis; pro lectore assignatus 
frater Petrus de Frayssenero. Conventus vero 
fuit ibi positus in capitulo provinciali Mas- 
sili M.cc.Lxxx1. Prior ibidem institutus fra- 
ter Joannes de Balmellis , lector assignatus 
frater Joannes Gobi, Alestensis. 

22. Diensis. Locus fuit receptus et ad 
promotionem ejus fratres assignati in capi- 
tulo provinciali Perpiniani anno Domini 
M.cC.LXxV. Conventus vero fuit ibi positus in 
capitulo provinciali Carcassone M.CC.LXXXII. 
Prior ibidem institutus frater Jacobus de 
Upasio ; lector assignatus frater Petrus Tar- 
dini'. 

23. Podii Cerdani. Locus fuit receptus, 
et conventus similiter positus ad petitionem 
domini regis Majoricarum in capitulo provin- 
ciali Biterrensi anno Domini M.cc.xct. Prior 


ibidem institutus frater Bernardus Guillel- : 


mus de Villa Franca; lector assignatus fra- 
ter Guillelmus Pagani. 


24. Sancti Gaudentii. Locus fuit recep- 
tus in capitulo provinciali Brivensi anno Do- 
mini M.cc.xci; vicarius ibi positus frater Ar- 
naldus de Morlanis, sed ante quasi per duos 
annos erant ibi fratres ad promotionem loci. 
Conventus vero fuit ibi positus in capitulo 
provinciali Carcassone m.cc.xcit. Prior ibi- 
dem institutus frater Bernardus de Campo 
Bernardi; lector assignatus frater Ademarius 
de Sancto Paulo. 


A 


B 


—_ 


) 


kK 
















ORDINIS PREZDICATORUM. 
a rolo II, rege Sicili. Prior fuit ibi institutus 
er eumdem dominum papam frater Guil- 
lelmus de Tonenth, sed minime prefuit ibi. 
Quo absoluto, factus fuit prior frater Ra- 
dulphus de Fonte Seniorum, Sistaricensis '. 
3 Frater Petrus de Alamanone, episcopus Sis- 
taricensis , ex commissione sibi facta a 
summo pontifice , instituit ibi subpriorem , 
et assignavit fratres. Anno Domini M.cc.xcv, 
in capitulo provinciali Castrensi in festo sancti 
¢ Joannis Baptiste celebrato, venit rumor et 
littera prafati domini episcopi Sistaricensis 
ad provincialem et diffinitores continens 
veritatem. 


Notitia altera status Ordinis 2 qualis erat anno M.ccc . 1H 


sh 216040 28.4.6 6 6 2 2 2 OO SS ET OSS ES CC S.6- ee 6 GC 


Il. Tolosana. 


Anno Domini m.ccc.11, in generali capitulo Bisontino, fuit confirmata consti- 
tutio quae in precedentibus duobus capitulis inchoata fuerat et approbata : quod 
E provincia Provincie divideretur in duas hoc modo, videlicet quod conventus To- 
losanus, Carcassonensis, Appamiensis, Castrensis, cum ceteris versus Lemovicam, 
Burdegalam et Baionam, cum monasteriis sororum interclusis, sint una provincia, 
et vention provincia Tolosana, et teneat primum locum in choro sinistro; con- 


ventus vero Montis Pessulani, cum Narbonensi, Biterrensi, 


et tribus conventibus 


r de dominio regis Majoricarum, et conventibus Amiliavi, Podiensi, Albenacii, Ma- 
rologii, Alestensi, Nemausensi, et conventibus qui sunt ultra Rhodanum, cum 
monasteriis sororum interclusis, sint alia provincia, et provincia Provincia nomi- 
netur, et teneat locum in choro dextro post provinciam Aragonize. 


Conventus hi erant in provincia Tolosana, et priores juxta antiquitatem cujusque 
G conventus sic sedebant in capitulis provincialibus. 


Chorus dexter. 


Tolosanus erectus anno M.CC.XVI. 


Baionensis anno m.cc.xx1. Hic fuit mu- 
tatus de sinistro choro ad dextrum in capi- 
tulo provinciali Montis Albani anno m.ccc.u1. 

3. Burdegalensis circa m.cc.xxx. Hic fuit 
J mutatus de sinistro choro ad dextrum in 
capitulo provinciali jam Jaudato. 


Carcassonensis anno M.CC.LI. 
. Orthesiensis anno M.cc.LIII. 
). Figiacensis anno M.CC.LUM. 


uo & 


> 


' Ed. Cistaricensis, hic et infra. 

* Ejusdem nolitie nonnulla fragmenta edidit Martene 
(Amplies. coll. t. VI, p. 539) hoe titulo inscripta : « Nu- 
«merus monasteriorum monialium ordinis fratrum Pre- 


« dicatorum. » Auctoris autem nomen apud Marlene non ap- 
parel. 





Chorus sinister. 


|. Lemovicensis, ubi venerunt primitus 
fratres a beato Dominico de Parisius destinati 
anno Domini m.cc.xix, paulo ante Quadrage- 
simam. 

Caturcensis, qui coepit, ut astimo ex 
auditu, anno Domini M.cc.xxv. 

‘ 

Petragoricensis, ubi venerunt primi- 
tus fratres anno Domini M.cc.xLt vel circa : 
scilicet frater Joannes Balistarius, Lemovi- 
censis, locum accepit. 

Agennensis anno M.CC.LI. 

5. Montis Albani anno M.cc.Li. 
6. Castrensis Sancti Vincentii anno M.Cc.LX. 
Hic fuit mutatus de choro dextro ad sinis- 


' Addit eo loco Echard : « Post erectionem sex nova- 
«rum provinciarum ex divisione totidem antiquarum ex 
« Bernardo Guidonis , qui singulas cujusque domus enu- 
«merat aliquando per regna, aliquando juxta ordinem 
« quo earum priores in comitiis provincialibus sedebant . 
« scilicet juxta antiquitatem erectionis cujusque. » 


ah. 


5 
Hf 
} 
1 
A 


Sere LS 


nal 


—— od 


~~ 


188 E NOTITIA PROVINCIARUM ET DOMORUM 


7: Condomiensis anno M.CC.LXI. 

8. Brageriacensis anno M.CC.LXIII. 

y. Appamiensis anno m.cc.txx. Hic furt 
mutatus de sinistro choro ad dextrum cum 
supra laudatis. 

10. Rivensis anno M.CC.LXXV. 

11. Albiensis anno m.cc.txxvi. Hic fuii 
mutatus de sinistro choro ad dextrum cum 
supra laudatis. 

12. Rutenensis anno M.CC.LXXXIII. 


13. Sancti Gaudentii anno m.cc.xci, et 
hic mutatus de sinistro choro ad dextrum 
cum supra laudatis. 


Sequentes postea et 


14. Sancti Juniani, ubi fuit datus locus 
fratribus, et prima missa ibidem celebrata 
anno Domini m.cc.xcu, die tertia mensis No- 
vembris. Conventus vero positus in capitulo 
provinciali Appamiensi m.ccc.x, et in dextro 
choro locatus. 

15. Belvidere. Et hic concessus in capi- 
tulo generali Florentia m.ccc.xxt. 


16. Limosi. Hic fuit erectus conventus 
circa M.CCC.XL. 

17. De Bagneriis dicecesis Tarbensis. Hic 
concessus fuit in capitulo generali Podii in 
Velaunis anno M.CCC.XLIV. 

18. Rebelli, cujus erectionem quidam 
referunt ad annum M.CCC.LXVIIL. 

1g. De Genisacco dicecesis Burdigalen- 
sis. Hic fuit acceptatus in capitulo generali 
Romano anno M.D.XXX. 


trum in capitulo provinciali Montis Albani 
in festo sancti Michaelis anno M.ccc.1t. 

7. Brivensis anno M.CC.LXIIIL. 

8. Sancti Emiliani anno m.cc..xv. 

g. Morlanensis anno M.CC.LXXIII. 


10. Alti Villaris anno M.cc.LXxv. 

11. Sancti Severi anno m.cc.Lxxxu. Hic 
fuit mutatus de dextro choro ad sinistrum 
cum supra laudatis. 

12. Lectorensis anno m.cc.Lxxxvin. Hic 
fuit mutatus de dextro choro ad sinistrum 
cum supra laudatis. 


etiam alia manu additi. 


13. Sancti Geruntii dicecesis Coseranen- 
sis, ubi fuit locus datus fratribus, et prima 
missa celebrata ibidem in vigilia beati Mattha: 
apostoli et evangelist , annoD omini M.ccc.1X. 
Conventus vero fuit positus et receptus in 
capitulo provinciali Appamiensi anno M.CCC.x, 
et in sinistro choro locatus. 

14. Marciaci. Hic fuit concessus in capi- 
tulo generali Florentiz anno M.ccc.xx1. 


15. Portus Sancte Marie. Hic fuit con- 
cessus in capitulo generali Londini habito 
anno M.CCC.XXXV. 

16. De Fano Jovis. Hic fuit erectus circa 
M.CCC.XLIV. 

17. Mali Vicini. Hane dicunt erectum 
circa M.CCC.L. 


18. Regul, gallice La Réole, quem cer- 
tum [ est | longe ante annum M.D erectum. 

1g- Quillanns. Hic jam erectus erat anno 
M.D.XXX. 


Monasteria sororum in provincia Tolosana anno M.ccc.11 hee tria sola erant. 


1. Prulianum in dicecesi tum Tolosana, quod incepit fundari a beato Dominico 


anno Domini M.CC.VI. 


2. Monasterium' Pontis Viridis in Condomio, dicecesis Agennensis, quod in- 
cepit fundari primitus anno M.cc.xc. Sorores vero tredecim de monasterio Pru- 
liani fuerunt illuc adduct et posite anno M.cc.xci1? circa festum sancti Michaelis. 
Prima ibidem priorissa fuit® soror Blanca de Burdegalis. Patrona et fundatrix 


monasterii “ fuit domina Vienna. 


3. Monasterium® Sancti Pardulphi in dicecesi Petragoricensi., cujus locus «di- 


' Monasterium deest apud Echard. 
’ Martene, M.CG.LXXX... M.CC.LXXXII 
Fuit deest apud Echard 


* Monasterii deest apud Echard. 
* Monasterium deest ihidem 





A 


B 


C 


h 











ORDINIS PREADICATORUM. 





189 


4 ficatus prius ut poneretur et esset ibi conventus sanctimonialium fceminarum de 
bonis domine Margarete, vicecomitisse Lemovicensis, filize ducis Burgundiz, 
datus fuit pro sororibus Pruliani actore magistro Gerardo de Malo Monte anno 
M.cC.xcI ab exordio computando. Sorores vero sex de monasterio Pruliani fuerunt 
illuc adduct, et posite in festo translationis sancti Dominici, quz' illo anno simul 

3 in eodem die concurrit cum festo Trinitatis, anno Domini M.cc.xci1. Prima ibidem 


priorissa fuit soror Fina de Aragone. 


Ii. FRANCIA. 


In provincia Francie hoc ordine sedebant in capitulis provincialibus priores. 


Chorus dexter. 


¢ 1. Parisiensis, ubi fratres missi a beato 
Dominico de Tolosa Parisius primitus adve- 
nerunt pridie Idus Septembris anno Domini 
w.cc.xvil, et domum sibi juxta hospitale Beatz 
Virginis ante fores Parisiensis episcopi con- 

p duxerunt. Anno subsequent m.cc.xvin, data 
fuit fratribus domus Sancti Jacobi a magistro 
Joanne decano Sancti Quintini et Universitate 
Parisiensi, quam intraverunt ad habitan- 
dum vit Idus Augusti. 

E 2. Remensis, anno M.cC.XIX. 

3. Pictaviensis, anno M.CC.XIX. 


4. Bisuntinus. 
5. Andegavensis. 
’& 6. Senonensis. 
7- Rupellensis. 
8. Leodiensis. 
g. Cenomanensis. 
1o. Trecensis. 
G 11. Cadomensis. 
12. Belvacensis. 
13. Atrebatensis. 
14. Brugensis. 
15. Virdunensis. 
 «©16. Divionensis, anno M.CC.XXXVI. 
17. Altissiodorensis, ubi fuit domus 
concessa in capitulo generali Bononiz anno 
M.CC.XL. 
18. Ambianensis anno M.CC.XLII. 
J 19. Bergensis. 
20. Pontensis. 
21. Lexoviensis. 
22. Compendiensis. 


K 323. 
2h. 


Duacensis. 
Kemperliensis. 
25. Pruvinensis. 
26. Ebroicensis. Dominus Philippus epi- 
scopus fundavit et fuit patronus, et intro- 
L duxit conventum anno w.cc.Lxxvit in Con- 
versione sancti Pauli. 
Blesensis. 
28. Gratianopolitanus. 
Fontiniacensis. 


Vartenc, 


quod 


Chorus sinister. 


Lugdunensis , anno M.CC.XVUL. 


2. Metensis, anno M.CG.XIX. 


3. Aurelianensis, 


MISSI 
h. 
5. 


6. 


ubi fuerunt primitus 
fratres de Parisius, anno M.CC.XIX. 
\otomagensis. 

Insulensis, anno M.CC.XXIII. 
Claromontensis Arvernorum. 
Gandavensis, anno M.CC.XXVIII. 

Sancti Quintini in Veromanduis. 
Carnotensis. 


: Lingoniensis. 
. Dinanensis. 
. Cathalaunensis. 


Lausanensis. 
Valencenensis anno M.CC.XXXIII. 


. Montis Relaxi. 


Bituricensis. 


. Constantiensis in inferior: Normania. 


Turonensis. 
Tullensis. 
Nannetensis. 
Matisconensis. 


». Genevensis, ubi fuit domus concessa 


anno M.CC.LXIII. 


23. 
ah. 
25. 
26. 


Iprensis. 

Belveariensis. 
Poliniacensis. 

Sancti Joannis Angeliaci. 


Guingapensis. 
E ngolisnensis. 


Miesenaddhe. ubi fuit fundatus locus 





190 E NOTITIA PROVINCIARUM ET DOMORUM 


conventualiter anno m.ccc.y, Dominica in 
Quinquagesima. 

30. Xantonensis. 30. Argentomensis. 

31. Sancti Adomari. 31. Montis Meliani. 

32. Chamberiaci. 30. Anessiaci. 

33. Burgensis in Bressia. 33. Montis-Bosonis. 


Monasteria sororum hee erant. 


1. De Monte Argivo! juxta Senonas. 
2. Sancti Matthei juxta Rotomagum. 
3. Apud Methim. 
4. Apud Vivarium juxta Sarbore. 
5. Apud Insulam in Flandria. 
6. Apud Lausannam. 
7. Monasterium? de-Pissiaco prope Pa- 
risius. 


Quod incepit fundari in honorem® gloriosissimi confessoris beati Ludovici, regis 
plissimi, quondam regis Francorum, a domino rege Philippo tam insigniter quam 
regaliter et potenter anno Domini M.cc.xcvil, audita canonizatione sancti Ludovici 
piissimi regis Francorum, quondam avi sui, qui apud Pissiacum natus est in hoc 
mundo et sacrum baptisma suscepit. Natus est vero in festo beati Marci evange- 
liste anno M.CG.x111, coronatus autem fuit in regem Dominica prima Adventus 
anno M.CC.xXVI, etatis vero sue anno x11‘, quem completurus erat in sequenti festo 
sancti Marci evangelist; crucem autem Domini° assumpsit pro primo passagio 
transmarino anno M.CC.XLIIII, etatis vero sue anno® trigesimo jam completo. Trans- 
fretavit autem prima vice anno Domini M.cc.xLvi1, cum jam trigesimum quartum 
annum attigisset ewtatis. Rediit autem inde, exacto jam septennio inter moras, 
anno M.cc.Lun. Transfretavit secunda vice anno Domini M.cc.Lxx, ubi et pertransivit 
mare presentis seculi, in exercitu Domini, in castris apud Tunicium, octavo Ka- 
lendas Septembris anno Domini pretaxato, etatis vero sue anno quinquagesimo 
septimo. I*uit autem canonizatus et sanctorum confessorum catalogo annotatus 
per Bonifacium VIII papam, tertio Idus Augusti Dominica die’, in Urbe Veteri, 
pontificatus sui anno secundo®, anno Domini M.cc.xcvu. 

« Philippus, Dei gratia Francorum rex, dilecto nobis in Christo fratri Guillelmo, 
priori provinciali in Francia ac totius ordinis vicario generali, salutem. Cum 
nos in honore gloriosissimi confessoris beati Ludovici avi nostri, regis Fran- 
corum, quoddam monasterium sororum inclusarum ordinis vestri apud Pyssiacum 
construi faciamus, bonis regalibus fundandum juxta munificentiam regiam et 
dotandum; cujus monasterii curam venerabilis pater frater Nicolaus, tunc magis- 
ter ordinis, nunc vero sacrosancte Romane Ecclesiz presbyter cardinalis, de con- 
silio et consensu definitorum ac totius capituli generalis anno Domini M.cc.xcvii 


Metis celebrati, precibus nostris humiliter annuens, devote suscepit eo modo quo . 


alia monasteria talium sororum vestro ordini sunt annexa; et cum oporteat, 
maxime in principio, tales eligere personas que sciant legere et cantare, et que 
talem habeant corporis valitudinem quod possint onera religionis portare ac 
servare observantias consuetas, et qu in posterum recipiendas in moribus et scien- 
tia et debito religionis verbo et exemplo eflicaciter doceant et informent; et quia 
predict person de facili haberi non possent, nisi inquisitione prehabita dili- 
genti ac probatione sequenti, quod non credimus melius nec convenientius fieri 
quam per fratres ordinis, qui ad hoc debent specialiter adhibere diligentiam ef- 


' Edit. Monte Argino. * Domini deest apud Martene. 

* Monasterium deest apud Echard. * Anno deest apud Echard. 

* Martene, honore. ” Martene, dicto die. 

* Sie habet Martene ; male autem apud Echard , decimo * Secundo deest apud Echard. Que proxime sequuntur 


quarto. de monasterio Pissiact ibidem desiderantur. 





A 


dD 


a 











ORDINIS PRADICATORUM. 





191 


a ficacem; discretionem vestram requirimus et rogamus attente, quatenus ad in- 
quirendum personas predicto modo idoneas centum vel circa, infra clausuram 
competentem probandas per annum in habitu seculari, de discretorum fratrum 
consilio fratres maturos, religiosos et discretos per obedientiam deputetis, et illas 
quas invenerint idoneas redigant in scriptis, et nobis et vobis asportare curent, 

p cum certitudine relaturi de conditionibus personarum. Datum Pontisare, die Do- 
minica* in crastino beati Johannis, anno Domini millesimo ducentesimo nonage- 


simo nono. » 


Predictus autem modus non fuit taliter observatus , sed ad edificia ibidem re- 
galiter ac magnifice construenda et promovenda interim est processum. 
¢ Anno Domini m.ccc.u1, fuerunt sorores de aliis monasteriis Francie nostri or- 
dinis assumte, et illuc adductz et posite , ac incluse de mandato magistri ordinis 
fratris Aymerici , ad instantiam devotam prefati domini regis Philippi, qui ma- 
gistro ac generali capitulo Tolosano speciales super hoc litteras destinavit. Pri- 
mus prior sororum fuit positus frater Reginaldus de Albiniaco, paulo post gene- 
p rale capitulum Tolosanum, anno Domini pretaxato. 


XVI. PROVINCIA. 


In provincia Provincie sic, sedebant priores anno m.ccc.1i1 in capitulo provinciali. 


In dextro choro. 


1. Montis Pessulani, anno M.cc.xx. 


2. Narbonensis, anno m.cc.xx, unde fra- 
tres expulsi ad tempus aliquod discesse- 
runt. 


3. Massiliensis. 
4. Valentinus. 
5. Pirpiniani. 
6. Sistaricensis', anno M.CC.XLVII. 
Tarasconensis anno M.CC.LVI. 
Albenacii, anno M.CC.LXVI. 

g. Aquensis , anno M.CC.LXXIII. 

10. Marologii, anno M.cc.LXxx. 

11. Amiliavi, anno M.CC.LXXXII. 

12. Podii Cerdani, anno M.cc.xcl. 
H 13. De Genolhaco, ubi habita licentia 
recipiendi locum a Bonifacio papa VIII anno 
magne indulgentie m.ccc, paulo post fue- 
runt illuc missi fratres; conventus vero fuit 
positus in capitulo provinciali Marologii 
anno M.CCC.V. 

14. Draguiniani, ubi a papa habita li- 
centia recipiendi locum, qui fuerat Sacca- 
torum, fuit receptus locus in capitulo pro- 
vinciali in Aquis celebrato anno M.ccc.1m; 
k conventus vero fuit positus in capitulo pro- 
vinciali Marologii anno M.ccc.v. 


~ 


In sinistro choro. 


1. Aniciensis, alias dictus Podiensis Beatz 
Marie. 

2. Avinionensis, unde tempore obsidio- 
nis civitatis, qua fuit anno Domini M.cc.xxv1, 
discesserunt ad tempus, qui illuc venerant 
antea quasi per annum, ut audivi. 

3. Arelatensis. 

4. Niciensis. 

5. Biterrensis , anno M.CC.XLVII. 

6. Alestensis, anno M.CC.LI. 

7. Nemausensis, anno M.CC.LXII. 

8. Aurasicensis, anno M.CC.LXxI. 

g. Grassensis , anno M.CC.LXXv. 

10. Diensis, anno M.CC.LXXXII. 

11. Cauquilibri, anno M.cc.xc. 

12. Sancti Maximini, M.cc.xcv. 

13. Tolonensis, ubi habita prius licentia 
recipiendi locuma domino Benedicto papa XI, 
fuit locus receptus in capitulo provinciali in 
Aquis celebrato anno M.ccc.11; conventus 
vero fuit positus in capitulo provinciali Ma- 
rologii anno M.CCC.V. 

14. De Buxo, ubi fuit receptus locus et 
simul conventus positus per priorem provin- 
cialem Guillelmum de Lauduno, de licentia 
et auctoritate Clementis pape V, Dominica 
secunda? anno M.CCC.x. 


In codice Lingonensi adduntur hi postea erecti, sed ante M.ccc.xLv. 


15. Claromontensis Lutevorum. 
16. Barchinonie. 


' Ed. Cistaricensis, — ? Aliquid eo loco aut omissum aut corruptum est. 


15. Carpentoratensis. 


* 30 Aug. 1299. 


| 
4 


+ —— = ada 





’ Biblioth. mss. 


t. I, p. 659. 


192 E BREVIARIO HISTORIARUM 


Monasteria sororunt hee erant anno M.ccc.ul. 


In Aquis', Provincie civitate, quod olim primo fuit in Massilia prope fratres 
thes est in subuahio® ), etilluc primo fuerunt perducte sorores quatuor de mo- 
nasterio Pruliani circa annum Domini M.cc.Lxxxvill, et annis paucis permanserunt : 
deinde in Duranna prope Aquis, anno quasi uno. Demum dominus Carolus, rex 
Sicilia, inde transtulit eas in melius in Aquis, in loco qui fuerat Saccatorum, anno 
Domini m.cc.xcn, ubi fundavit et edificavit et dotavit regaliter. Prima istarum so- 
rorum priorissa, dum adhuc erant in Massilia, fuit soror Matheudis*® de For- 
—. 
. In Monte Pessulano est alterum (sed longe dissimile) monasterium Pruliani, 
abi ceepit locus primitus promoveri in capitulo provinciali Avinionensi in Sento 
beate Maria Magdalene celebrato anno Domini m.cc.Lxxxvitt. Sorores autem un- 
decim de majori Pruliano fuerunt illuc adduct et posite anno M.cc.xcv infra oc- 
tavas Ascensionis Domini, et frater Bernardus Grandis fuit per fratrem Petrum 


de Mulceone priorem provincialem prior institutus. Prima ibidem pr iorissa fuit D 


soror Pros Renadina‘. 











E BREVIARIO HISTORIARUM 


LANDULPHI DE COLUMNA, CANONICI CARNOTENSIS, 


ET ANONYMA EJUSDEM CHRONICI CONTINUATIONE. 





MONITUM. 


Landulpho de Columna, canonico Carnotensi, qui Carolo IV, 
Francorum rege, regnante florebat, inceptum historiarum Brevia- 
rium, quia morte fuit praeventus, ad finem perducere non licuit. Cum 
enim de Philippo IV ejusque filiis scripsit, ab instituta rerum narra- 
tione digressus est ut eorum regum annales quos fusius se descriptu- 
rum sperabat, brevissima quadam prelocutione attingeret. Multum 
autem abest ut eo unde declinaverat reversus, propositum opus ad sua 
usque tempora producere potuerit. Illius pralocutionis fragmentum 
a Philippo Labbe jampridem editum *, hic iterum vulgare decrevi- 
mus, primam preponentes procemii partem, necnon ea qua de Ludo- 
vico IX et Philippo Ill praefatus est Landulphus de Columna. 

Accedunt denique loci nonnulli e quadam Breviarii continuatione 
hine inde excerpt, quos nullo plerumque vinculo inter se junctos esse 
non miraberis, siquidem rerum seriem interruptam relinquere malui- 
mus quoties ipsa Bernardi Guidonis verba ab anonymo continuatore 
surrepta recantare oportuisset. 


' Martene, monasterium de Aquis. ' Martene, Machendis. 
. ‘ 
Voces hoc est in suburbio que: apud Martene desunt , * Ib. Pros Renardina; nomen corruptum, ut nobis 
ab aliis editoribus additas fuisse conjicimus. videtur. ; 
; . 


— 





» 


_ 








A 


oO 


i] 


m= 


” 


G 


— 


LANDULPHI DE COLUMNA, CANONICI CARNOTENSIS. 193 


Tres adhibuimus codices numeris quidem 4g12, 4913 et 9670 
in Bibliotheca imperiali, litteris autem‘ A, B, C, brevitatis causa, in 
nostris annotationibus signatos. Multas amanuensium mendas sustu- 
limus quas sigillatim carpere longum fuisset; has autem quantuli- 
cumque sint momenti, satius est subjectis exemplis' breviter per- 


stringere. 





“a = 





Sanctissimo patri ac domino suo domino Johanni, Dei gratia sacrosancte Ro- 
mane ac universalis Ecclesie summo pontifici, suus humilis et devotus servus 
Landulphus de Columpna, canonicus Carnotensis, cum omni devotione pedum 
oscula beatorum, et sic sanctam Ecclesiam regere ut Regi regum valeat compla- 
cere. 

Cum historiarum multitudinem jugi scrutinio meditor, et contingentium, post 
creationem primi hominis et mundi propter hominem, pelagus intenta? medita- 
tione revolvo, scriptorumque varietatem et librorum recenseo infinita volumina, 
mentem occupat quidam ° diffidentie torpor, et animus refugit a notitia et inves- 
tigatione gestorum..... Et quia sub brevibus in presenti opusculo series rerum 
gestarum describitur, Breviarium historiarum hunc librum nominare decrevi. . . 

Ludovicus, predicti regis filius, xtm™ rex Francorum, incepit regnare anno 
Domini M.cC.xxvi, et regnavit annis xLu. Hic sanctus est, annumeratus catalogo 
sanctorum. Hic mortuus est Tunicii in servitio Jesu Christi, habuitque ex uxore 
sua Margarita, filia Raymundi Berengarii, comitis Provincie, nobilem prolem, sci- 
licet: Ludovicum primogenitum, qui obiit juvenis; Philippum, qui ei successit 
in regnum; Petrum, comitem Nivernensem , et Robertum, comitem Claromonten- 
sem; et Ysabellam, que nupta fuit regi Navarre Theobaldo; et Blancam, que nupsit 
Ferrando, filio regis Castella. Huic successit filius ejus Philippus. 

Philippus predicti sancti regis Ludovici filius, xtum rex Francorum, ccepit 
regnare anno Domini M.cc.LXxx, et regnavit annis xv. Hic reversus de Tunicio cum 
sacro corpore patris sui, et sacro corpore in monasterio Sancti Dy onisii ecclesias- 
tice tradito sepulture, Remis solenniter inungitur et coronatur. Hic de Ysabella, 
filia regis Arragonum duos filios habuit Philippum et Karolum, quorum primus 


reenavit post eum. Memorata vero Ysabellis, dum reverteretur in Franciam cum 


viro suo de passagio transmarino, die Mercurii* ante festum Purificationis beate 
Marie Virginis diem clausit extremum; et dictus Philippus secundam duxit uxorem, 

scilicet Mastaws. filiam ducis Brabantia, ex qua genuit unum filium nomine Ludo- 
vicum, qui fuit postea comes Ebroycensis, et unam filiam nomine Ysabellam, 
quam postmodum rex Anglie Edoardus senior sibi matrimonio collocavit. Prefa- 
tus quoque Philipps, dum innumerabilem exercitum in Arragoniam duxisset * 
contra Petrum de Arragonia, tunc regem Arragonum sed a regno depositum, in 
dicto exercitu in Perpiniano’ moritur; delatumque fuit de Pirpiniano corpus ejus 
Parisius, et in monasterio Sancti Dyonisii solenniter tumulatum. Cor vero ipsius 
in eutiesie fratrum Predicatorum Parisius est sepultum. Cui successit ejus filius 
Philippus. 

Philippus igitur, predicti regis Philippi filius®, dictus Pulcher, xv rex Fran- 
corum, incepit regnare anno Dewiai M.CC.LXXXV, etregnavit annis xx1x. Hic inunc- 
tus est et tapenatae in regem anno Domini m.cc.Lxxxv. Hic’ adhuc patre vivente 
duxit uxorem Johannam * filiam et heredem Henrici regis Navarre, ex qua genuit 


‘ Ad orthographiam tantum spectat hoc mendarum * Cod. A, quidem. 
genus, id est milia, Alamania, Normania, Cenomania, * Codd. B, C, duxeret. 
superadidit , inhita, cathalogus, yemavit, yems, Ytalia, * Ibid. Parpiniano. 
Ytalici, hystoria, deffendere , peccunia, derrupta, reddiens , * Hic incipit Labbei editio, in qua desunt voces igitur 
refferunt, martir, Cicilia, insecuntur, cisma, et alia hujus- predicti regis Philippi filius. 
modi, ” Hic thidem deest. 
* Cod. A, intencta. * Ibid. duxit Joannam. 


TOME XXIII. 20 





* a8 Januar. 


1971. 





194 E BREVIARIO HISTORIARUM 


Ludovicum primogenitum, quem adhuc vivens fecit' in regem Navarre coro- ; 


nari, data sibi filia ducis Burgundie in uxorem, anno Domini .ccc.vu. Item, ex 
eadem genuit Philippum et Carolum, qui duas sorores germanas, filias comitis Bur- 
gundie et comitisse Atrebatensis, duxerunt postmodum in uxores anno predicto 
Domini a.ccc.vu. Item, ex eadem genuit Robertum, qui in pueritia mortuus fuit, 
fuitque sepultus in monasterio dominarum de Poissiaco. Item, ex eadem genuit 
filiam pulcherrimam et sapientissimam nomine Ysabellam, quam duxit postmodum 
in uxorem junior Risssine 2 rex Angliz, filius Edoardi senioris. Hic corpore et 
animo pulcherrimus fuit, honestissimus in moribus °, et ultra humanum modum 
extitit omnibus gratiosus. Flandrenses quoque ‘ rebellantes licet cum magno® la- 
bore compescuit. Edoardum seniorem, regem Angliz, in Vasconia et in multis 
aliis regni Francorum® partibus novos motus meditantem, sua prudentia et stre- 
nuitate cessare coegit, et ipsum sua sapientia per affinitatem ad 7 amicitiam obli- 
gavit. Palatium mirificum Parisius construxit, et totum regnum suum mirabi- 
libus maneriis*® et edificiis venustavit, et catholice fidei verus piusque zelator 
Templariorum abominabilem perfidiam confudit atque destruxit. Apud Poissia- 
cum’ locum dominarum pulcherrimum et solemnissimum construxit, et verus 
religionis amator fratribus Pradicatoribus, Minoribus, et Sancti Augustini multa 
bona et eleemosynas magnas fecit, et erga ecclesias et pia loca regni sui devotione 
promptus multas immunitates et privilegia concessit eisdem. Decessit'® anno Do- 
mini M.ccc.xut, die beati Andree apostoli, et apud Sanctum Dyonisium extitit, 
ut decuit talem ac tantum principem, solenniter tumulatus : cui successit filius 
ejus Ludovicus "". 

Ludovicus, predicti regis Philippi filius ’, x:vr" rex Francorum, incepit reg- 
nare anno Domini M.ccc.xut, et regnavit anno uno, et mensibus vi, diebus vii. 
Hic post adepta regni insignia, nobilissimam '° et sapientissimam dominam Cle- 
mentiam, filiam olim Karoli Martelli, filii regis Siciliz et sororem regis Hungarie, 
duxit uxorem, cum qua pauco tempore regnayil; sed immatura morte preventus, 
apud Sanctum Dyonisium more regio extitit magnifice tumulatus. Cui successit 
frater ejus Philippus. 

Philippus igitur, dictus Magnus, quia’ magnus fuit corpore atque pulcherrimus 
animoque prudens atque magnificus, x.vn" Francorum rex, incepit regnare anno 
Domini M.ccc.xvi et regnavit annis v, mensibus v1, diebus xxvii. Hic quoque ju- 
venis ztate, sed '° sapientia et eloquentia senex, negotium electionis summi ponti- 
ficis, sibi a fratre commissum direxit prudenter, et ad finem gratum debitumque "° 
perduxit, circa quod negotium ejus prudentia et fides extitit per totum collegium 
cardinalium mirabiliter commendata. Hic motus conjuratorum qui jam plurimum 
invaluerant in multis regni Francorum partibus, suis viribus prudentiaque com- 
pescuit'’, et Flandrenses jam novos motus meditantes viriliter'* sapienterque seda- 
vit. Hic nobilissimam et sapientissimam dominam dominam"® Johannam, filiam 


comitis Burgundiz et comitisse Attrebatensis, duxit uxorem, ex qua duas filias pro- . 


creavit, quarum unam duci Burgundia, aliam comiti Flandria conjugio copu- 
lavit: cumque pro sua justitia, munificentia, fide, pietate, morumque mirabili 
gravitate, omnibus esset acceptus, in sexto regni sui anno, volente® Domino qui 
omnem carnem mortis subjecit*' imperio, post longam et tediosam egritudinem 


viam universe carnis est ingressus, et apud Sanctum Dyonisium more regio” tu- 


' Codd. B, C, qui adhuc vivens fecit eum. '® Voces Ludovicus predicti regis Philippi filius de- 
* Codd. Odardus, Oddoardus. sunt in edit. 

* Edit. honestissimis moribus. 'S Codd. B, C, notabilissimam. 

* Ibid. deest quoque. '* Codd. B, C, qui; edit quod. 

* Codd. B, C, maximo. '® Jidem codd. et pro sed. 

* Francorum deest in edit. * Ibid. deest debitumque. 

’ Edit. prudentia per affinitatem et. '’ Ed. composuit. 

* Jbid. innumerabilibus manubiis. '§ Tbid. humiliter. . 

* Cod. A, Poyssaycum. '* Vocem dominam sepe iterabant. 
'° Codd. decessit quoque. © Codd. B, C, male lente. 

'' Voces cui successit filius etc. in codd. B et C desi- *' Edit. subjicit. 


derantur. * Cod. B, regum. 





= 


D 


~ 
p 


G 


























LANDULPHI DE COLUMNA, CANONICI CARNOTENSIS. 195 


, mulatus; cui successit frater ejus Carolus! xivin, qui nunc regnat. Sed quo- 
niam non potest” vivens tuto et sine trepidatione laudari, qui et de preterito 
meminit se habere quod doleat, et de futuro videt sibi superesse quod timeat, 
non est consuetudinis scripturarum viventium principum gesta describere *. Uti- 
lius est enim hominis magne memorize laudem dare quam vite, quando nec lau- 
dantis adulatio nocet nec laudatum temptat elatio. Laudare quippe debemus post 
periculum, predicare securum. Laudare debemus navigantis felicitatem, sed cum 
pervenerit ad portum; laudanda est ducis virtus, sed.cum perducta est ad trium- 
hum. Predicti ergo regis inclyti qui nunc feliciter regnat (cujus regnum et vi- 
tam longeva feliciaque Deus faciat!) et jocunda gesta nec tegat silentium et scri- 
¢ benda suo tempore reserventur *..... 
Dictus pontifex* anno M.cc.xxxm1, commisit oflicium inquisitionis fratribus 

Pradicatoribus in partibus Tholosanis et aliis. 

Subsequenti anno*, [111] nonas® Junii, fuit eclipsis solis magna. Item, eodem 
anno, in festo sancti Jacobi, fuit iterato, sed minor®, tempore dicti imperato- 
CO i6su< 

Quo in tempore’, Ludovicus rex Francia contra comitem Marchie et Ango- 
lismee Acquitaniam venit, et post multas obsidiones et bella, comes cum uxore 
sua, regina Anglie, et filiis ad pedes regis venit, et homagia multorum domi- 
niorum Alphonso, comiti Pictavie, fratri regis, quictavit. Rex vero Angliz a ba- 
ronibus Acquictaniz desertus in Angliam remeavit. 

Eodem tempore, Tartari, Poloniam et Ungariam, utramque Armeniam, Ruciam 
et Alapiam vastant, et usque ad fines Germania pervenerunt. Cum autem time- 
rent, responsum habuerunt et dictum est eis per deos : « Ite securi, quia spiritus 
«dissidii et incredulitatis et discordie pracedunt vos.» Sicque factum est; ante 
‘enim introitum eorum rex, principes, clerus et populus dissidebant. Ideo in in- 

troitu eorum se parare nolebant; et cum Tartari se diffundebant per regnum, 
Ungari timore confusi fugerunt, et multa millia Ungarorum sunt occisa. 
Innocentius quartus in cathedra Petri sedit anno Domini M.11.¢.xLI, annis Xi. 
Hic anno secundo sui pontificatus cum cardinalibus, et prelatis cisalpinis Lug- 
:duni concilium celebrans ab Imperio per diffinitivam sententiam deposuit Frede- 
ricum, prasentibus Baudoyno imperatore Constantinopolitano et comitibus Tho- 
losano et Provincie. 

Dicti pontificis tempore, Ludovicus rex Francorum, anno videlicet 11.c.xLvin, 
postea sanctus, cum tribus fratribus suis cruce signatur. Qui per mare navigans ap- 
plicuit portui insula Cypri, ubi hiemavit. Gracique in Cypro schisma abjurant, 
et multi Sarraceni convertuntur. Inde misit rex duos fratres ordinis Predicatorum 
ad regem Tartarorum cum ornamentis ecclesiasticis ut eum ad fidem invitarent; 
sed venientes ad regem Tartarorum, in nullo profecerunt’. In sequenti vero[anno, | 
dictus Ludovicus, postea sanctus, veniens Damiatam, littora Nili plena Sarracenis 
invenit defendentibus sibi terram. Sed eos cum balistis fugavit et terruit, adeo 
quod civitatem munitissimam liberam dimiserunt fugientes : quam rex et sui mi- 
rantes intraverunt, et zstate et sequente hieme tenuerunt. Consequenter rex cum 
exercitu contra soldanum Babilonie egreditur, dictum sequendo alveum; verum 
Sarraceni, preliari cum eo formidantes, transitum precluserunt. Sed Robertus fra- 
ter regis, suspicans quod eodem cursu ultima responderent primis, in quadam 
ageressione villam occupat Almossoram, ubi Sarraceni plurimos peremerunt chris- 
tianos. Inter quos frater regis fuit perditus, nec inventus. 


i=] 


m= 


<p) 


= 


— 


al 


' Codd. B et C, frater ejus Karolus. Additur subinde: _ regis, qui nunc feliciter regnat, cujus regnum et vitam 
Siulterius cupis scire genealogiam regum Francorum, longa feliciaque Deus faciat, gesta scribenda suo tem- 
vide eorum gesta ad que te remitto. Nuncqueadseriem _pore reserventur. Finis. 
et ordinem histori#, a qua, pro scribenda per ordinem ‘ Ad ea nunc accedimus que ab anonymo quodam Lan- 
historia regum Francie, din divertimus, redeamus. In _—_dulfi de Columna interrupto operi superaddita sunt. 

_ tisdem vero codicibus desiderantur ea que ad Carolum IV * Codd. male, nonas pro 111 nonas. 
pertinent. * Non eodem anno sive anno 1239, sed anno 1245 
* Ed. posset. solem die 25 Juli defecisse constat. 
* Pro his que sequuntur habet editio: Predicti ergo ’ Codd. profuerunt. 


25. 


* Gregorius IX. 


b 


© Frederici II. 


*d 





1239. 


12h2. 








* Innocentii [V. 


* Ludovico IX. 


* Ottacarus II. 





196 E BREVIARIO HISTORIARUM 


Consequenter exercitus regis tantis fuit subjectus infirmitatibus quod ceci' et 
alii armis non usi assumebantur vad excubias? et diurnas custodias, loco xgro- 
tantium dominorum. Quidam Sarraceni presentientes, regem insequuntur, et in 
quodam loco interclusum cum fratribus suis Karolo et Alphonso capiunt, et alios 
plures interficiunt, et plures retinent captivos. Sed tractatu facto*® cum soldano, 
rex cum captivis magna interveniente pecunia liberatur, et Damiata redditur Sar- 
racenis; propter quam pecuniam soldanus fuit postea a suis interemptus vassallis, 
et Damiata dirupta, ne ad manus iterato perveniret christianorum. Rex vero ad 
civitatem rediens Aconensem, fere quinquiennio illis mansit in partibus multa- 
que [castra] munivit, et captivos plurimos [redemit grere. 

Dicti pontificis* tempore et anno M.11.cc.L, rex Danorum ab Abel, fratre juniori, 
suffocatus in mari ut regnaret pro eo; sed idem Abel, sequenti anno regni sui, 
Frisones subjugare volens, fuit ab ecisdem interemptus. .. . . 

Dicto rege” de preedictis reverso partibus ultramarinis, suo filio copulat et des- 
ponsat in uxorem Ysabellam, regis Arragonum filiam. Qui quidem rex Arragonum 
quicquid juris habebat in civitatibus Carcassonensi, Biterrensi, Aurelianensi° et 
diocesi Mimatensi perpetuo quittavit °, et vice versa rex Francie quicquid juris 
habebat in comitatibus de Besandu, Empuriarum’, Rocilhionis, Barchinonis* et 
Cathalonia remisit et quittavit..... 

Illomet tempore, in diocesi Andegavensi®, quidam cupidine motus peregrinum 
beate Marie interfecit, cujus interfectoris cultellus, quamvis frequenter extersas, 
arena confricatus et aqua lotus, sanguinem stillare non desiit, quousque Romi- 
peta inventus sepultus est et homicida suspensus"”... . . 

Alexander quartus in cathedra Petri sedit annis sex cum dimidio.... . 

Eodem anno *, apud Anagniam in ecclesia majori canonizavit sanctam Claram 
ordinis Minorum..... 

Eodem anno‘, inter reges Francie et Anglie pax inita fuit, expresso interve- 
niente germani dicti regis Angliz (scilicet Richardi regis Alamanniz) et sororis''. 
suorumque genitorum ” et principum, et sui regni Angliz prelatorum consensu; 
et deliberavit, quittavit perenniter jus omne quod in ducatu requirebat Norman- 
nie et comitatibus Andegavie, Cenomannie, Turoniz et Pictavie ac eorum feu- 
dis, magno dato auri cumulo per regem Francie dicto regi Angliz, quem e ves- 
tigio in = Francie ut Acquictanie ducem dictus Francorum rex recepit. 
Moxque dictus Angliz rex, scilicet Henricus, principum et prelatorum utriusque 
regni in conspectu, cum juramento fidelitatis, pro Burdegala, Bayona et terra 
Vasconie, ac ceteris que de Lemovicensi, Petragoricensi, Caturcensi, Agenensi 
et Xanctonensi episcopatibus, rex Francorum tunc Ludovicus ei superaddidit, 
homagium fecit. Et si uspiam, unde nunc tenet rex Francie ducatum Acquicta- 
niz quereretur '’, dicitur pro eo quod dudum (licet requisiti) reges Anglie dic- 
tum facere homagium renuerunt; ob quam causam jus privat quemlibet fidelita- 


lem et homagium suo facere domino recusantem. Nam fidelitas, reverentia et. 


famulatus principi et regi suo debentur "*, etiam secundum theologos. 

Eodem anno, in Tuscia Genenses freti auxilio Manfredi, tunc regis Siciliz, 
Florentinos et Lucanos conjuncti ’° Senensibus intrantes bello vincunt, in quo de 
Florentia et Lucana plusquam vi. m. hominum corruerunt. 

Anno Domini M.11.c.Lx, rex Boemiz*, regem Ungarie terram suam intrantem, 
in bello superavit , rege Ungarie vulnerato, Ungaris terga vertentibus, licet rex 


* Sic in codicibus; minus autem probabile est ceecos in ° Pars ultima sententie deest in cod. 9670. 
excubiis positos fuisse ; fortasse corrigendum coci : que lectio ” Cod. 4913 male, Conpuriarum. ‘ 
cum his vocibus que proxime occurrunt in fine ejusdem sen- * Cod. 4913, Barchinonie. 
tentie (egrotantium dominorum) facilius quam caci con- * Lugdunensi, apud. Guill. de Nangiaco. 
ciliari posse tbi videbitur. '° Codd. sepultus et homicida sepultus. 
; Cod. assumebant ad scubias. "' Hic laudatur Eleonora Leicestrie comitissa, Si- 
7 Cod. subito pro facto. moni de Monte Forti nupta., 
Supplevimus casira et redemit. '? Id est filiorum. 
* Cod. 4913, Aurelian... cod. autem 9670, Aurelien... '® Cod. 4913, quereret. 
superaddita compendii nota; ibi _fortasse corruptum nomen '’ Codd. debetur. 


agnoscere licet pagi Lauriacensis. '® Vom incerta. 





A 


~ 


D 


_ 
i“? 








LANDULPHI DE COLUMNA, CANONICI CARNOTENSIS. 197 


 Ungarie* diversarum nationum et paganorum habuerit' circiter millia equitum 
quadraginta. rer 

Anno sequenti, Edoardus, regis? Angliz primogenitus, fracto juramento facto 
Symoni de Monte Forti comiti Leicestrie *, de custodia libere exivit, et post dies 
aliquos conserto ‘ bello comitem ipsum et filium ejus Henricum cum pluribus 

p baronibus interfecit. 

Eodem anno, Jacobus, rex Arragonum, Murciam’, civitatem Sarracenorum, 
regi Castell tributariam °, expugnavit et cepit. 

Eodem anno’, rex Francie Ludovicus cum multis nobilibus et plebibus ite- 
rum crucesignatur contra Sarracenos. 

c¢ Eodem anno, Tholosze prope sepulcrum sancti Saturnini quatuor sanctorum se- 
pulcra inventa sunt, Nonis Octobris, scilicet Silvii, Hylarii, Honorati et Pauli mar- 
tyris ‘. 

Eodem anno, verno tempore, Karolus, frater Ludovici, regis Francorum, ut que 
ab Urbano contra Manfredum ® coepta fuerant executioni mandarentur, non veri- 

p tus insidias in mari sibi positas, navigans venit Romam, in vigilia‘* Penthecostes, 
et accepta senatoria dignitate mansit ibi toto «stivo tempore. Cui frater eyus Lu- 
dovicus rex de Francia et Provincia exercitum misit bellatorum, coronatusque fuit 
in regem Sicilie in Epiphania Domini‘ cum domina Beatrice consorte sua. 

Iste papa ad monasterium Sancti Agidii in Provincia misit sanctum Georgium 

e sub bulla '° per sex cardinales, scilicet episcopum Albanensem, duos presbyteros 
et tres diaconos, per summum pontificem ad hoc missos.. . . . 

Sequenti anno, scilicet M.11.c.Lxx1, Alphonsus, comes Tholosz, et Johanna uxor 
ejus, filia quondam Raymundi, ultimi comitis Tholosani, ambo vu dierum spatio 
sine liberis obierunt, sicque comitatus Tholosanus exconditus'' ad regem Francie 

r devolutus est..... 

Nicolaus tercius in cathedra Petri sedit annis duobus, mensibus vil, minus III 
diebus; vacavit Sedes mensibus sex. Parum ante sui promocionem, per aliquos dies 
flumen Tyberis Rome excrevit suos transcendens alveos, sicque cunctis cernenli- 
bus erat formidandum; nam supra altare Beata Marie Rotunda per mu et amplius 

G excrevit pedes..... 

Hic summus pontifex palatium sancti Petri multum augmentavit et quamplu- 
rima edificia fieri faciens, juxta illud pratellum inclusit et fontem ibidem fluere 
paravit, celerique ' successa hora mortis preventus decessit. Post cujus mortem 
Hanibaldenses partem dominii urbis Rome, invitis Ursinis habuerunt, ita quod ex 

i pacto inter eos habito, pro parte Hanibaldensium unus, pro parte Ursinorum 
alius in Capitolio senatorum officium gerentes fuerunt constituti. Sub quorum 
regimine multa homicidia plurimaque dissensiones et alia mala'* plurima fuere, 
fam in urbe quam in ejus districtu, perpetrata..... 

Hic®* pontificatus sui anno primo et anno Domini m.11.c.xcv, statuit festa apo- 

sstolorum quatuor evangelistarum et quatuor doctorum, Ambrosii, Augustini, Je- 
romini et Gregorii, sub honore festi duplicis celebrari. . . 

Anno eodem, Philippus convocavit omnes nobiles et communitates regni sui 
Parisius, petens consilium et auxilium contra omnem hominem. Et licet generalis 
esset petitio, vertebatur tamen specialiter contra papam..... 

kK In quo anno‘, paulo ante festum beati Luce, Brixienses reddiderunt se et civi- 
tatem suam voluntati ac misericordie imperatoris, procurantibus cardinalibus 
qui missi fuerunt ad ipsum imperatorem coronandum Rome. 

Et inde Henricus predictus processit versus Romam, coronam Imperii suscep- 


; Codd. habuit. catalogo non ascripti sunt. Flores chronicorum, Paulini 
; Codd. rex. martyris. 
Codd. Lancastrie. ° Codd. Magfredum. 
Codd. cum certo, et cum serto. '° Td est brachium sancti Georgii sub bulla servatum 
Codd. Nurciam. (wide Gall. Christ. VI, 494). 
* Guill. de Podio Laurentii, olim tributariam. ' Rectius fort. ex condicto. 
; Rectius an. 1267. '* Codd. scelerique. - 


Cod. martirum ; tres autem qui antecedunt martyrum '* Codd. alia multa. 





© 93 Maii 1265. 


"6 Januar.1266. 


* Bonilac. VIII. 


1302. 








* 936. 


© Johann. XXII. 





198 E CHRONICO 


turus a tribus cardinalibus quos illuc hac de causa Clemens papa quintus transmi- 
serat loco sui de Avinione, vel potius de Mala Sauria', ubi estivo tempore mo- 
rabatur. Cardinales autem fuerunt dominus Nicolaus, Ostiensis episcopus, et 
dominus Leonardus, episcopus Albanensis (qui, antequam pervenissent Romam 
ad coronationem imperatoris, obiit in Lucha civitate), et dominus Lucas de Flisco 
Januensis, et dominus Arnardus, episcopus Sabinensis; et ultimus debebat cum 
imperatore legatus papz in Italia remanere, ut novi imperatoris negocium quod 
omnibus non placebat, dirigeret et juvaret. Res enim nova et dura pariter vide- 
batur quibusdam? quidem Italicis atque Tuscis et hiis maxime qui populum regere 
videbantur, cum Lxv annis et amplius a deposicione ab Imperio ultima Frederici, 
sine imperatoris dominio perstitissent, quod ejus dominio denuo subderentur a 
quo se existimabant in perpetuum plurimum liberatos; sed propter tyrannidis 
grave jugum’® quod in cives suos exercuerant, merebantur ut tyrannidi subde- 
rentur, et hoc ipsum minor populus precipue affectabat. Fuit autem coronatus in 
imperatorem per tres cardinales superius memoratos de speciali mandato Cle- 
mentis pape quinti, Rome in ecclesia Sancti Johannis Lateranensis in festo apo- 
stolorum Petri et Pauli, anno Domini m.111.c.x11. Hic Henricus imperator obiit apud 
Bonum Conventum in Tuscia xxim* die Augusti in festo sancti Bartholomzi, anno 
Domini M°.111.¢.x11, regni vero sui et imperii anno quinto; delatumque inde fuit 
corpus ejus apud Pisas et sepultum. Huic Henrico Florentia cum Bononiensibus 


aliisque adherentibus sibi fuere* plurimum adversati; unde et quidam referunt & 


Florentinorum opera ipsi Henrico venenum ecclesiastico sacramento ministratum 
esse. Ex post orta fuit discordia inter electores ut patebit..... 

Ulterius in nonnullis villis fecit> ecclesias collegiatas canonicorum secularium 
cum dignitatibus et prebendis, utpote in Monte Albanensi, in Castro Novo de 


Arrio, in villa de Burlato Albigesii, in villa Sancti Felicis, in villa de Insula Jor- F 


dani, in villa Montis Regalis, in villa Sancti Pauli de Fenolgedesio : quod puto 
fecit, quia cum esset oriundus a xm leucis de Tholosa, sciebat dictarum ecclesia- 
rum pinguedinem..... 











E CHRONICO 


AIMERICI DE PEYRACO, 


ABBATIS MOISSIACENSIS. 





MONITUM. 


Cuilibet narrationes temporum ordine dispositas et dilucido sermone 
explicatas requirenti, vehementer displicebit chronicon ab Aimerico 
de Peyraco conseriptum, ubi plura occurrunt prepostere et obscure 
dicta. Quod quidem auctori eo severius exprobrari posse dixerimus 
quod eum consulto peccavisse constat, quippe qui sibi ad laudem va- 
lere existimabat si a proposito sepius digrederetur et fluvii more, ul 


* Cod. 9670 Mala Savaria; utramque lectionem corrup- * Codd. quibus. 
tam esse arhitramur. Hic agitar fortasse de villa dicta Ma- ' Codd. sed tyrampnidis grave jugum, omissa voce 
laucéne, arr. Orange (Vaucluse) whi nonnullas litteras _ propter, quam supplendam esse censuimus. 


anno 1311 « Clemente V datas fuisse constat. " Codd. fuere sibi. 








A 


~ 


D 


_— 
73 








AIMERICI DE PEYRACO, ABBATIS MOISSIACENSIS. 199 


eadem utamur similitudine, in valles a latere positas cursum deflecteret. 
Hoc preterea infelicius accidit ut incompositum auctoris opus summa 
ignari amanuensis incuria multo deterius adhuc effecerit. Tot et tantis 
mendis scatet codex* quo usi sumus, ut nullus fere ibi occurrat versi- 
culus ubi grammaticam aut orthographiam omnino illasam esse com- 
perias. Quoniam igitur fier! non poterat ut innumeras corrupti codicis 
lectiones redderemus, ad id tantum operam dedimus ut ipsam auctoris 
sententiam ab amanuensi depravatam probabili conjectura restituere- 
mus. Si quis autem nos aliter aut melius facere debuisse existimaverit, 
sciat eamdem fuisse doctissimo Baluzio rationem cum nonnulla nostri 
codicis fragmenta in lucem edenda suscepit. Utcumque res se habet, 
haud inutilia fore speramus ea que sequuntur, ac prasertim nonnulla 
instrumenta ad monasterium Moissiacense et ad electionem post mor- 
tem Clementis V celebrandam spectantia, que narrationi sue inter- 
miscenda curavit Aimericus de Peyraco. Ipsum tamen, qui ab anno 
M.ccC.LXxi ad annum M.cccc. vil illi monasterio prefuit, tune pra- 
sertim legentibus prodesse liquet cum de rebus suo tempore gestis dis- 
seril. 








© 


Lapsorum congesta dispono claudere. 
Modice ornata, obscura prodere. 
Sophia late ' dispersa posteris 

Musa vocatur, descripta proficit. 
Principiata Christo attribuo, 

Gracia data taliter conclamo. 


a Gloria et honor Patri et Filio et Spiritui sancto in secula seculorum, amen (De 
Consecratione, dist. 1, can. de hymnis). Quamplurima vero que lapsis fuere tempo- 
ribus, per scripturas sunt sepissime recensita, vel approbationibus testium con- 
dignis recognita; sed quia mundus in cursuum varietate movetur, non eundem 
atque immobilem tenens modum, vacillatur gravissimis impulsuum incommodis. 

8 Chronicas brevi compendio, ut sit legentibus prateritorum memoria, insignes an- 
tiquorum laudibus magnificis proferendis ’, dispersas in libellis variis, in hoc mo- 
difico opere disposui coarctare, juris sanctionibus * interdum ex me communiens. 
Noviter vero quedam contingentia adjiciam , de divino presidio misericorditer con- 
fisus. Et sit lacteus potus quo tenera ‘ fidelium nutriatur infantia, et solidus cibus 

¢ quo robusta profectorum ° juventus spiritualia virtutis accipiat incrementa se- 
cundum Fulgentium. In sermone etsi aliter senserim° quam veritas expostulat, 
hee est professio mea a fide catholica et ecclesiasticis regulis aliquatenus non 
divertens ut 1x. x. di.’ jam descripta comprobentur. In presenti vero opusculo 
talem loquendi ordinem in inferioribus deputabo : nam multa incidentia proferam 

pD secundum materiam * prajacentem, satis (ut credo) utiliter, comparationem beati 
pape Gregorii sectatus, qui in procemio beati Job manifestat quod sacri tractator 
eloquii morem fluminis debet imitari. Fluvius quippe, dum per alveum defluit, 
si valles concavas ex latere contingit, in eas protinus sui impetus cursum divertit; 
cumque illas sufficienter impleverit, repente se in alveum refundit. Sic nimirum 
E divini verbi esse tractator debet, et cum de qualibet re dixerit, si° fortasse, juxta 


' Cod. lata. ° Cod. censerim. 

* Cod. proferendo. * Sic in codice; quem quidem locum alis interpretan- 
’ Cod. sanxionibus. dam relinguimus. 

* Cod. terrena. * Cod. materia 


* Fort. professorum , des profes. ' Cod. se. 





* Cod. lat. 
fgg: A. 








200 E CHRONICO 


positam occasionem congrug edificationis invenerit, quasi ad vicinam vallem ; 


lingue verba ' extorqueat; et cum subjecte instructionis campum sufficienter in- 
fuderit, ad sermonis prepositi alveum recurrit, ut ipse ad Leandrum episcopum 
super Moralium * prefatione peritissime ait. 

Sciendum vero quod in annalibus per libellarios recitatores, ut in pluribus, 
discrepatur; tamen, prout potero, in presenti veritatem annotabo. Et si impe- 
rite® deficio in rite ordinandis infacunde digestis, in factis recitandis, in cunctis 
disponendis, veritati et ordinationi‘ meliori me totaliter submitto et studio ple- 
niori, duo minuta pauperis vidue sincera intentione representans (in canone 
Consideret, de Peenitentia® v1), sub protectione divini auxilii progrediens. Susci- 
piant (qui virtutem Dei non meam considerant) predictam scripturam modicam 
et imperite digestam, quam libenter examinent atque.expurgent saniori doctrina, 
adjectiones adjiciant, superflua resecando, et, si utilia prospexerint, ascribatur 
altissimo Domino Nostro Jhesu Christo, Dei Filio benedicto, cum quo Patri gloria 
una cum Sancto Spiritu in seculorum secula, amen, ut in principio hujus prae- 
sentis thematis utique perornavi et exordium preassumpsi (Fol. 1 a)......... 


eee @oe4eeceoeeo# Coes oeeeeoeeeaceeoaseecoan sea e ees . “ee etree eene eee eee ee 


dita vi1.c.Lu secundum subputationem veterum’. Insuper in primordiis litte- 
rarum mearum locum veniz expostulo, si vera annorum curricula veritatis textura 
non comprimo, cuncta de certitudine temporum et annorum spatiis factus anceps. 
In pradictis vero et aliis qui de tenebris nebulosis elicuerint * veritatis lucernam, 
non meam auctoritatem incertam fluctuantes teneant; atque Altissimi suppleat 
consolabilis gratia, et benivolentia omnimoda paterni correctoris, ea que propter 
insufficientiam meam explere nequeo, occupationibus aliis et celeritate nimia pro 
presenti impeditus. 

In praedicta vero etate ego Aymericus de Peyraco, abbas Moysiacensis, fragilis 
virtutibus et sciencia modicus, pensavi ab alto® culmine non singulos actus per- 
scrutando noviter inchoare. (Fol. 2.a).........ccccccccccncscsereccens 


Hic '° pontificalia concessit abbato Moyssiaci, prout continetur in quadam bulla 
de proximo taliter exemplanda '' in parte. 


Innocentius episcopus, servus servorum Dei, dilectis filiis abbati et conventui monasterii 
Sancti Petri Moyssiaci, Cluniacensis ordinis, Caturcensis diocesis, salutem et apostolicam 
benedictionem. Ut pulchra et decora filia Therusalem fidelibus et infidelibus terribilis 
appareat, ut castrorum acies ordinata, Ecclesia militans variis insignitur titulis dignitatum 
per quas, tamquam ornata monilibus et circumamicta varietate, venustatem prefert virtu- 
tum " illustrium Ecclesie triumphantis, et quod tandem in se habebit, in spe gerere™ se 
ostendens, veritatem indicat per figuram. Quare Sedes apostolica, mater ecclesiarum om- 
nium et magistra, ecclesias alias, tamquam adolescentulas suas, honoris insignibus libenter 
adornat, pro meritis singulorum spectans, ut ornate tanto se immaculatas diligentius stu- 
deant servare quanto propensius' tenentur diligere decus proprium et decorem. Eaprop- 
ter, dilecti in Domino filii, vestris precibus" inclinati, usum mitre, annuli, cirothecarum, 
sandalium " ac dalmatice, ac potestatem faciendi solemnem benedictionem, etc. (Fol. 69 a.) 


Urnpanus Quartus. Hic Urbanus, affectus devotione sacratissimi'’ Corporis Do- 


' Cod. verbis. * Cod. alter. 

* Hane librum, Leandro, Hispalensi episcopo precante, '° Td est Innocentius IV. 
confecit beatus Gregorius. '' Cod. exemplenda. 

’ Cod. imperitate. '? Cod. virtutem. 

* Cod. ordinacionem. '* Cod. genere. 

* Cod. de pedi. '* Cod. propencius. 

* Cod. Cezar. '* Cod. precipibus. 

” Cod. verorum. '© Cod. sandalum. 


"7 Cod, effectus... sacratissimum. 


* Cod. nebulo elixerint 





- 


B 


x 


= 


G 











AIMERICI DE PEYRACO, ABBATIS MOISSIACENSIS. 201 


4 mini Nostri Jesu Christi, primus! instituit a cunctis fidelibus feria quinta post 
octabas Pentecostes * quolibet anno solemniter celebrari festum Corporis Domini 
Nostri Jesu Christi, de quo sacramento per totum anni circulum utimur ad salu- 
tem. Et ut salataris institutionis memoria honorificentius agatur et solempnitas 
fiat celebrior, multas indulgentias concessit interessentibus officiis divinis in 

s ecclesia, ut Clemens V ° in canone Si Dominum, de Reliquiis et veneratione sanctoram, 
latius dicit. Et audivi ab antiquis quod in loco de Cajarco ‘, Caturcensis diocesis, 
in hiis partibus fuit primo celebratum in illa die primum festum, propter quod- 
dam miraculum; ideoque quidam mos inolevit in illis partibus quod quando 
volunt aliquid asseverare verum, jurant per Corpus Dei de Cajarco. (Fol. 69 b.) 


CLEMENS QUARTUS...... Hic scripsit Alphonso comiti Tholosano per hanc 
formam : 


Clemens episcopus, servus servorum Dei, dilecto filio nostro nobili viro Pictavensi et 
Tholosano® comiti, salutem et apostolicam benedictionem. Quod progenitorum tuorum ves- 

D tigiis laudabiliter inherendo, sincere devotionis zelum habes ad Deum, ac ea que sunt 
sibi placita prosequeris predicatur; quare pro ecclesiarum conservandis juribus, ac illarum 
injuriis et indebitis gravaminibus propulsandis, magnitudinem tuam eo confidentius apo- 
stolicis inductionibus excitamus, quo magis in talibus te promptum et facilem credimus 
invenire, cum sanctorum Domino, qui justitiam diligit, cujusque vultus equitatem inspi- 
gE cit, hec non sit dubium grata fore. Sane, sicut dilectorum filiorum abbatis et conventus 
monasterii Moyssiacensis, Cluniacensis ordinis, diocesis Caturcensis , nobis insinuatio pate- 
fecit, qaondam Raymundus comes Tholosanus, socer tuus, quamdam partem juridictionis 
ville de Moyssiaco que ad prefatum monasterium pertinet detinebat, dum viveret, inde- 
bite occupatam. Quod etiam pro eo maxime non credere non valemus, quia dudum, adhuc 
eo vivente, communiter per fide dignorum plurimorum de partibus illis assertionem hoc 
habebatur®, ac nos ab olim insuper id presentialiter non levibus notavimus conjecturis. Cum 
igitur predictorum abbatis et conventus gravamen, quod ipsi monasterio est valde damp- 
nosum, nundum, ut accepimus, fuerit revocatum, nobilitatem tuam rogamus, monemus, 
exhortamur attente et requirimus ex affectu, in remissionem’ tuorum peccaminum, nichi- 
lominus injungentes quatenus memoratos abbatem et conventum dictumque monasterium 
pro nostra et apostolice Sedis reverentia, sic habeas in premissis favorabiliter commen- 
datos quod in hoc tuo consulatur honori pariter et saluti, nec alienam culpam (per nimiam 
sulferentiam) tuam facere videaris; unde proveniat quod divine propiciationis et apostolice 
gratie consequi merearis augmentum, quod tanto amplius adjici® affectamus quanto sin- 
ceriori personam iuam prosequimur in Domino caritate. Datum Perusii quinto kalendas 
Febroarii, pontificatus nostri anno primo. (Fol. 70 a.) .........-2..0 0002 e ee eee 


_ 


& 


_ 
= 


Relatione vero quorumdam accepi quod idem papa Clemens, cum Romam re- 
diret, nova creatione ipsius habita, faciens per Cluniacum transitum in habitu 
legati non solemnitatis papalis, dam pueri innocentes monasterii Cluniacensis 
instruerentur in cantu a magistro eorumdem et eis ostenderet quoddam officium, 
idem papa faciens transitum coram eis vel in monasterio existens, dicti innocentes 
altius clamabant: « Ecce sacerdos magnus qui in diebus suis placuit Deo, et in- 
«ventus est justus, et in tempore iracundiz facta est reconciliatio. » Et cam ma- 
gister dictos pueros increparet et fortiter castigaret eo quod pre oculis in libro 
officiorum eis ostendebat non contineri® quod ipsi canebant, nunquam a dictis 
verbis ipsos divertere potuit. Quod cum dicto Romano pontifici notificatum fuisset, 
instituit in dicto monasterio perpetuo fieri de dictis pueris vel aliis innocentibus 
sanctum conventum, qui pondus ordinis sustinent et multa faciunt grata Deo, et 


nm 


’ Cod. pre. Cod. Pictavensis et Tholosanen 
* Cod. Penthecostem. Cod. plurimum . assercio habebat. 
Cod. male, Jo. XXII, id est Johannes XXII; hoc enim ” Cod. remissionum 
decretum an. 1312 a Clemente V latum esse constat. > Cod. adici. 
* Cajare, ar. Figeac (Lot). Cod. continebatur. 


TOME X\XIIl. 





* 28 Jan. 1266. 









*Clementis V. 





202 E CHRONICO 


ab abbate Cluniacensi et tota congregatione in magnam devotionem et reverentiam | 


habentur; nec ad refectorium reficiuntur, donec primo pradicti innocentes pre- 
sentes fuerint, nec quisquam in choro sedet ' donec ipsi intraverint. Preecepit’ 
enim quod, mortuis ipsis pueris vel aliquibus eorum, non dicitur pro eis officium 
defunctorum, scilicet Requiem, sed martyrum quod incipit Letabitur justus, repu- 
tando eos palmam martyrii obtinuisse propter durissimos labores per ipsos Inno- 
centes toleratos potius divina gratia quam fragilitate humana. Et sic predictam 
ordinationem de dictis pueris fecit dictus Clemens; et utrum predictum miracu- 
lum veritatem contineat, de hoc non sum plene certificatus, sed totum remitto 
veritati. In hiis tamen excitatur divina gratia, ac* confidentius sincera * devotio- 
nis zelo altissimo servatur, ut divinam propiciationem assequantur per gloriosa 


sua opera pictatis. (Fol. 71 a.).........cc ccs ec ccc cesecens PEE oy pee 


continetur, et pendente tempore vacationis predict, fuit maxima turbatio domi- 
norum cardinalium, ut in quibusdam litteris perlegi, quarum copiam hic duxi 
inserendam ° in hec verba : 


Venerabilibus in Christo patribus, religiosis viris fratribus Cisterciensium de Firmitate , de 
Pontigniaco, de Clara Valle ® et de Morimundo monasteriorum abbatibus, necnon et gene- 
rali capitulo ordinis Cisterciensis, amicis carissimis, miseratione divina frater Nicolaus 
Ostiensis et Velletrensis episcopus, Neapolio Sancti Adriani, Guillermus Santi Nicolai in car- 
cere Tulliano, Franciscus Sancta Marie in Cosmedin et Jacobus et Petrus de Columna, 
sancte Romane Ecclesie diaconi cardinales, salutem et sinceram in Domino caritatem. Etsi 
ab universis et singulis christiane fidei detestanda cultoribus pericula gravia et scelerata’ 
flagitia presumpta nuper in curia et crudeliter perpetrata per Vascones in offensam Dei et 
Ecclesiae Romane contemptum, gravamen et concussionem * status ejus, nisi superna Dei ® 
dextera (que sanctum Petrum in fluctibus ne mergeretur erexit) etiam’ nobis quos de 
mortis eripuit faucibus, astitisset, credamus ad aures vestras per vulgaris fame preloquium 
pervenisse, nec geramus dubium audita facinora, velut acuta jacula, vehementer ob zelum 
divini nominis et honorem Ecclesia vestra pupugisse precordia; quia, tamen interdum loci 
distantia facti variat veritatem, ipsam vobis puram et liquidam, nulla verborum fictione 
compositam ,'vestro conspectui presentamus. Et quidem dum nos et alii ejusdem Ecclesie 
cardinales, post obitum domini Clementis pape quinti, essemus in episcopali'' palatio 
civitatis Carpentoratensis ad eligendum futurum summum pontificem”, sub uno conclavi, 
et nos cardinales Italici, non querentes que nostra sunt sed que Dei, neglectis singularibus 
affectionibus reciprocis in nos ipsos peteremus hominem ad sustinendas '* columnas Eccle- 
sie, qui dictam Ecclesiam reformando dirigeret, essetque in hoc tantum nostra omnis 
cura, omnis intentio, hic affectus; subito Vascones, seu quod libram examinis sub futuro 
summo pontifice, teste conscientia, formidarent, seu quod armorum violentia crederent 
hereditario jure Dei sanctuarium possidere, ex deliberato atque proposito, tamen sub 
palliato colore deferendi videlicet corpus ejusdem papa, in copiosa peditum et equitum 
armatorum multitudine convenerunt; et scelus quod mente conceperant producentes in 
actum, die xxi '* Julii arma sumpserunt bellica, et sub ordinatione Bertrandi de Goto " et 
Raymundi Guillermi, dicti pape nepotum", civitatem Carpentoratensem intrantes, multos 
curiales Italicos ( cum soli Italici peterentur ad mortem) immaniter” trucidarunt, et se ad 
predam convertentes et spolia, crescente rabie ac ad crudelia fervescente furore , in diversis 
civitatis partibus incendia posuerunt, nec hiis contenti plurium'* cardinalium ex nobis 


. 


' Verbum sedet supplevimus. * Rym. gravemque concussionem. 
* Cod. precepi. * Rym. sibi pro Dei. 
> Cod. ut. '° Rym. et cod. ac etiam. 
* Cod. sincero. ‘‘ Episcopali deest apud Bal.; cod. speciali. 
* Cod. inserandum. '* Rym. ad providendum Ecclesie Dei de future 
* Cod. Ponturnaco... Clare Valle, et paulo inferius summo pontifice. 

Bellaciensis pro Velletrensis. Tot mendis scatet hic codex, '* Rym. sustentandas. 

ut eamdem epistolam, ex utraque Baluzii et Rymer editione ‘* Rym. vicesimo tertio. 

(Vite paparum Avenion. t. II, p. 286; Acta publica, '* Bal. Guto. x 

t. Il, parte I, pag. 254), hie reddere non dubitaveri- * Cod. et editt. nepotis. 

mus. 7 Bal. et cod. inhumaniter. 


7 Bal. scelera, voce pericula prius omissa. Bal. plurimorum. 








_ -_ 
ro 


~ 


D 


F 








AIMERICI DE PEYRACO, ABBATIS MOISSIACENSIS. 203 


4 hospitia duris' insultibus et injectis ignibus invadentes, bella ibidem acerrima cum clan- 
gore tubarum hostiliter intulerunt. Invalescente tandem graviori periculo, et horribili* 
(sicut in captis civitatibus assolet) increscente rumore, multitudo Vasconum® armatorum 
ostium dicti conclavis obsedit acclamando: « Moriantur cardinales Italici! Volumus papam, 
« volumus papam. » Et ipsis in hujusmodi acclamatione frementibus, alia multitudo Vasco- 

p num et equitum armatorum plateam dicti conclavis invasit, similibus circumdato palatio 
vocibus acclamando. Nos vero prefati cardinales Italici, circumsepti tantis angustiis, et 
mori tam turpiter, tam crudeliter metuentes, cum omnia circa conclave armatorum mul- 
titudo teneret, neque publicus pateret egressus, tandem posteriorem murum palatii, facto 
inibi * parvo foramine, pro nostra salute rupimus, et® de Carpentorate postmodum dispersi 

c discedentes, non sine mortis periculo ad diversa loca discessimus*®, et per misericordiam 
Dei, que’ nos salvos reddidit, ad terras pervenimus amicorum. Consideret igitur vestra pru- 
dentia quod ob ipsorum Vasconum feritatem * non defuit quin effuso sanguine princi- 
palium membrorum Ecclesia, que benignis ipsos lactavit uberibus, ditavit et complevit 
honoribus, statum ejus confusione perpetua cum impressione confunderent, et christia- 

p num nomen infidelibus darent in derisum et fabulam et opprobrium sempiternum. Cete- 
rum premissis omnibus que cum tantis injuriis passi sumus nequaquam obstantibus, nos 
pacem et unitatem Ecclesia petimus, ipsamque ° summo conamine procuramus. Sed, si! 
ex aliena culpa procederet negotium (quod advertat Altissimus!) ad rupturam, de nostro 
erga Deum et Ecclesiam "' zelo certos nos reddimus quod una nobiscum (qui Dei honorem 

E et quod rectum est agimus, et pro justitia et veritate certamus) fides Vestra concurret; et 
sic per vos et alios orthodox fidei professores ipsi Domino nostro Jesu Christo et Ecclesie 
sancte sue in sua causa favebitur, sic promptis affectibus assistetur, quod et divino honori 
congruet, et eidem Ecclesiz satisfiet. Prasentes autem litteras per discretum virum Gun- 
chetum de Vilestentamen, capellanum yspirentem, nostrum portitorem™ ipsarum, volumus 
vobis nostro nomine presentari. Datum Valenti die octava'* Septembris. 


= 


Item Philippo regi Francorum scribitur sub hiis verbis: 


Serenissimo ™ principi et magnifico domino Philippo, Dei gratia regi Francorum illustri, 
Neapolio, Sancta Romane Ecclesia cardinalis tituli Sancti Adriani, recommendationem et 
paratum ad beneplacita voluntatem. Experientia dolorosa® preteritorum eventuum mihi et 
G sociis reverendis patribus dominis cardinalibus qui in alia clausura fuimus, magistra facta est 
futurorum. Nam meminimus nos x1'° mensibus fuisse in carcere Perusii, in quo solus Deus 
novil cum quantis periculis corporis et sollicitudinibus cordis extitit laboratum (et reliqui 
demum meos socios '’ ut possem habere pontificem de regno, cupiens regi et regno esse 
provisum, et sperans quod quicumque regis sequeretur consilium, Urbem et orbem bene 
regeret et Ecclesiam reformaret), et quoniam cum multis cautelis quibus potuimus hunc 
qui decessit elegimus, per quem credebamus Deum et regem magnifice exaltasse. Sed proh 
dolor! versa est in luctum cithara nostra. Nam regi vel regno (si subtili merito pensentur 
defuncti opera et sub eo gravia suborta pericula) nec provisum nec est precautum, sed pra- 
cipitia periculosa cautela subfossa, nisi divina manus per semetipsam misericorditer com- 
planasset. Urbs tota sub eo et per eum extreme ruine subjacuit, et Sedes beati Petri (imo 
Domini Nostri Jesu Christi) disrupta est, et patrimonialis Ecclesia’ non per predones po- 
tius quam rectores spoliata est et confusa, et adhuc subjacet vastitati. Italia tota, ac si non 
esset de corpore, sic quoad omnia est neglecta, imo dolosis anfractibus et comminatis 
seditionibus dissipata, quod posset fides Christi in threnis ° Hieremia renovare lamenta. Nam 
K quasi nulla remansit cathedralis ecclesia, vel alicujus ponderis prebendula, que non sit 

potius perditioni quam provisioni exposita. Nam omnes quasi per emptionem et venditionem 


— 


Spirensem pro yspirentem, rectius, ul nobis videtur, le- 
geres Guntherum de Vilestenheim (pro Vilestentamen ) 
capellanum et peenitentiarium (pro et Spirensem) nos- 
trum. 

'* Rym. decimo die. 

'* Baluzii editionem sequi pergimus , nonnullas tamen co- 
dicis nostri lectiones mutuati, quas suo loco notamus , cum 
lis verbis que nosmet ipsi aut emendanda aut supplenda esse 
censuimus. 

'® Bal. dolosa. 

© Bal. sex. 

'’ Bal. domum meam solito; cod. dni. aut dm. (addita 


' Rym. diversis. 

* Bal. et cod. gravissimo. 

Bal. Vasconum et equitum. 

‘ Rym. ibidem. 

* Et deest apud Bal. 

* Rym. secessimus. 

” Bal. et cod. que est illa que. 
* Rym. ab ips. Vase feritate. 

* Rym. ipsasque. 

Bal. et cod. videlicet quod si. 
Bal. et cod. justitiam. 

* Nalla hujus portitoris mentio in epistola apud Rymer 


—) 








edita, que ad Eduardum 11, Anglia regem, missa est. Lec- 
lionem quam eo loco codex noster habet, Baluzius frustra 
emendare tentavit scribens Guntherum pro Gunchetum ef 





compendii nota) meam solito. 
'* Ecclesia deest apud Bal. 
'* Sie Bal. pro terris. 










204 E CHRONICO 


vel carnem et sanguinem possidentibus (imo usurpantibus) advenerunt. Dimittamus quod 
de xxumu cardinalibus quos in Ecclesia posuit, nullus in Italia est repertus, que tamen ali- 
quando credita fuit sufficientes' habere personas; sed per eum fuit hoc. Quin imo nos 
Italici, qui ipsum (bonum credentes) posuimus, sicut vasa testea rejecti fuimus, adeo quod 
ad omnia que statum cardinalatus respiciunt, sicut clerici habebamur?. Precipiens de * 
periculosis negotiis mundi, cum quibus voluit; ecclesiis venditis *, quibus placuit; sepe pg 
etiam cassatis concordiis electionis absque juris ordine de valentibus personis, quando pu- 
blicare volebat, in nostrum crepicordium vocabamur. Plus tamen volo quod sine nostri 
commercio ista processerint quam participes fuerimus fructus mortis. O quot dolores mortis 
sustinuimus, ista videntes, et maxime ego qui amicorum vivorum et defunctorum cordis 
punctiones quasi juges recepi quod eis fecerim istud malum. Hoc solum consolationis 
habui inter doloris aculeos mortis, mentis et corporis, quod ejus electione nonnisi Dei et 
regis et regni honorem °, quem unum credidi, intendebam. Propter quod credo quod Dei 
misericordia in ultimo compassionis mundo® fecit cum tentacione proventum, ut non 
pereat omnis caro. Nam nunc volens Ecclesiam reducere ad angulum Vasconie, talia (que 
scimus pro certo) conceperat et jam ordinaverat, quod vere se ipsum (si complesset) et D 
Ecclesiam destruxisset. Non dubitet dominus noster rex quod mundus (quoad principes 
plures laicos et pralatos clericos et capellanos) non secus sentit; imo propter’ predicta mala 
et multa alia que omittimus, tam de infinitate pecunia Ecclesia que inabissata* disparuit, 
quam de aliis que referre est longum, replevit plateas®, et habent oculos apertos ad 
periculosam displicentiam ostendendam, si contingeret (quod Deus advertat!) similium £ 
. operum fieri successorem. Pro certo, domine mi rex, non fuit nec est intentionis mee 
sedem mutare de Roma, nec apostolorum sanctuaria facere remanere deserta, quia in fun- 
damentis fidei sedes universalis Ecclesia Roma” est stabilita. Propter predicta, sublato ad 
tribunal Dei predicto domino, nos cardinales Italici Deum habentes pra oculis, constantes 
fidei et animarum salutis potius quam pecuniz zelatores",...... et qui cum aliis suffi- F 
cientiis debitis scilicet Christi ostendat vicarium sancta vita, et qui sit amicus regis et regni, 
et qui Terre sancte negocium (quod rex assumpsit) prosequatur efficaci opere, non fallaci 
sermone, et qui deformata corrigat, simoniam excludat que tanquam licita  mercatio vide- 
tur usque nunc cucurrisse; et qui parentes suos de spoliis Ecclesie non faciat in exaltatione 
cleri et christiani populi inservire '°. Pro tali habendo jejunare non tedebit, quia pradicta G 
: omnia, in mortariolo cordis trita, nobis * adhuc prebent sapidum salsamentum. Licet ali- 
qui inter nos Italicos sint boni, et bonos alios in diversis partibus cognoscamus, quia tamen 
volumus ", sicut fuimus corde, sic opere nos communes, ad rem facibilem et communem 
nostros convertimus '’ cogitatus, et nominavimus a principio (et in eo stamus firmi) cardi- 
nalem bone fame, recte (ut credimus) conscientie, excellentis scientie, probatum in 
multiplici regimine, et in omnibus suis actibus a clero et populo commendatum, et qui 
est de regno et zelator honoris regis et regni, corde sincero, non vacuo verbo. Et per de- 
functum pontificem ad archiepiscopatum Aquensem et postmodum ad cardinalatum assump- 
tus est, et aliis cardinalibus est amicitia multa conjunctus, ita quod quasi omnibus erat 
sicut unus ex eis. Nos in eo nichil habemus aut querimus nisi creditam bonitatem; hic J 
dominus Guillermus, Dei gratia episcopus Penestrinus, de quo nos, populus et clerus, 
credidimus quod statim Vascones acceptarent sine aliqua questione '*. Propter quod tantam 
resistentiam reperientes stupuimus, nec apud nos hujusmodi resistentia reperire possumus 
causam, nisi forte (quod absit !) crediderint aliqui premissos '’ defuncti continuare defec- 
tus : quod in veritate, per illum Deum qui Romanam redemit Ecclesiam et fundavit in k 
’ urbe Romana, viventibus domino nostro rege et nobis et populo christiano qui multum 
aperuit occulos ad pradicta, impossibile [est] omnino. Unde etiam miratus sum ego et socii 
de partibus regiis que non aliter ad reformationem Ecclesiz processerunt; nec credimus 
de mente exiisse regia que dicta sunt vel scripta. Nam vobis domino nostro, et mihi devoto 
vestro, et ceteris dominis Italicis, qui solo intuitu regio defunctum elegimus, pramissa L 












-~ 
i? 







* Bal. et cod. nullus in Ecclesia est rep. quae cum '' Nonnihil ibi supplere oportet , exempli gratia : virum 
aliqu. cred. fuit. sufficiens. petimus Ecclesia regende aptum. 
: os ge habebamur. - '* Bal. que illicita; cod. que circa licita. 

, (oa. et Bal. precipico pro precipiens de. '* Sie Bal.; cod. insevire. Rectius fort. in exactione vel 

Ibid. benedicis. in expilatione..... instruere. 

* Supplevimus honorem. '* Bal. et cod. circa vobis. 

* Rectius fort. modo. '® Bal. non sumus. 

” Supplevimus sentit et propter. © Cod. vos. 

* Bal. satis cito pro inabissata. 7 Bal. et cod. concurrimus. 

’ Bal. paleas. '* Bal. omusit sine aliqua questione. 


10 ° * ° 
Bal. Rome. * Bal. crederent aliqui proximos. 











- 


C 


= 


= 


_ 
=— 


J 


K 








AIMERICI DE PEYRACO, ABBATIS MOISSIACENSIS. 205 


ascribuntur mala et mundo mox'! ventura. Pr opter quod oportet nos in oculis? Dei et mundi 
taliter agere quod de papa qui Christi vicarium per opera se ostendat mundus gaudeat ista 
vice. Alioquin fides et Ecclesia est submersa, et reputaremur rei sanguinis Omnium ani- 
marum. Quapropter regiam celsitudinem deprecor, et ejus fideliter christianitatem exoro 
et per aspersionem sanguinis Jesu Christi conjuro *, quatinus nostro se jungat proposito, 
et una nobiscum ad verum Christi vicarium seme humanitus est possibile) debeat 
laborare, nec gressus nostrarum sententiarum * (que non sua, sed que Christi sunt que- 
runt®) velit in aliquo facere declinare. Licet enim de reverendis patribus omnibus, nostris 
in cardinalatu collegis, velimus semper bene credere, forte tamen® de pluribus quod 
emendarentur preterita (quod omnino necesse est) nos apergurer experientia non des- 
pondet ’. 7, Hec domino nostro speciali significo tanquam ille qui scio* et mentem meam et 
dominorum cardinalium consociorum meorum; nec credo nunc ® sapientiam regiam fore 
nocivam. Tamen quia concordiam et unionem queritis cardinalium, mihi bene placet circa 
ista ad honorem Ecclesia providere pro posse; et ista sunt apud secretum conservanda, 
quod non possunt alicui cardinali defuncti committi. Scandalum formidemur; quinimo 
contra omnes demonum acies, que predicto nostro sancto proposito videantur se oppo- 
nere, imploremus Dei adjutorium, cujus causa est. 


Philippus rex scripsit dominis cardinalibus super dicta materia per hune 
modum : ; 


Philippus, Dei gratia Francorum rex, dilectis et specialibus amicis nostris!', venerabilibus 
patribus Berengario episcopo Tusculano, et Arnaldo Sancte Mariz in Porticu diacono car- 
dinali, salutem et dilectionem sinceram. Audito nuper fame divulgantis affatibus sinistro 
casu egressus vestri et aliorum cardinalium de conclavi, turbationem exinde concepimus 
vehementem, et tanto in nobis crevit acrior vis” doloris, quanto majora pericula et scan- 
dala ex egressu hujusmodi sequi possunt; quanto '* ad vos et alios cardinales predictos et 
sanctam Romanam Ecclesiam, matrem nostram, progenitorum nostrorum more, dilectionis 
et aflectionis affectum gerimus ampliorem, et ejusdem Ecclesia ac catholice fidei exalta- 
tionem et corroborationem de bono semper in melius votis plenioribus affectamus. Ac 
cupientes tantis periculis et scandalis salubriter obviare, vos extunc per speciales amicos", 
nuncios et litteras rogare et requirere et exhortari curavimus, ut in alio loco idoneo et 
apto, in regno nostro vel alibi, ubi possetis omnimoda securitate et libertate gaudere, 
cum altis predictis cardinalibus convenire velletis, et ut ipsi inibi convenirent opem dare 
et operam efficaces, et ad provisionem celerem et salubrem Ecclesie de pastore (prout 
ipsius Ecclesia et totius christianitatis necessitas exigit ac miserabilis Terre sancte conditio 
deploranda requirit) intendere diligenter; cujusmodi securitatem et libertatem in quibus- 
cumque locis et partibus r regni neates duximus offerendam. Postmodum autem vestros et 
cardinalium Italicorum nuncios ad nos missos, et litteras ex parte vestra et ipsorum por- 
rectas benigne recepimus, litterarum tenorem attente conspeximus, et que super com- 
missa circa locum hujusmodi electionis faciende (ct alia contingentia electionis eyusdem 
in eisdem contenta "*) nuncii retulerunt, intelleximus; diligenterque'’ instrumenta per pre- 
fatos nuncios cardinalium predictorum producta 'S super quibusdam responsionibus ad mo- 
nitionem de redeundo juxta condictum ad civitatem Carpentoratensem pro electionis 
ejusdem negotio factam, datis protestationibus per eos, recusationibus et oblationibus 
locorum, et quibusdam aliis factis et habitis per cardinales eosdem, per nonnullos consi- 
liarios nostros in utroque } jure peritos et alios sapientes inspici et discuti cum diligentia 
fecimus; et super premissis omnibus Parisius et alibi in presentia nostra collationem solli- 
citam et exactam deliberationem haberi. Quibus prima facie videbatur quod tam Avinio 
quam Carpentorate civitates prafatis cardinalibus Italicis erant et sunt, causis per eos pro- 
positis et objectis, veris existentibus, justa ect legitima ratione suspecte; et recusationes 
earum in parte (causarum ipsarum veritate supposita) juste et legitime debeant et debent 


‘ Cod. et Bal. non. '* Supplevimus se et imploremus. 

* Ibid. ecclesiis. ' Bal. omisit dil. et spec. am. nostris. 
 Supplevimus conjuro. '* Cod. atria vix, Bal. acerba vis. 
* Bal. et cod. scientiarum. * Bal. quantum. 
* Bal. male, ut videtur, ad eos qui non Christi sed que '* Bal. omisit amicos. 

sua sunt querunt. '* Bal. et cod. sunt. 

* Cod. sortitam; Bal. sorti tamen. '* Pro contenta, Bal. et cod. credentia, que vox sensu 
” Bal. et cod. descedet. penitus caret. 

* Cod. sentio. "" Bal. diligenter quod. 


* Bal. nec credimus. 'S Supplevimus producta. 
























































a 





206 E CHRONICO 


non immerito reputari; quodque civitas Lugdunensis, quam inter alia multa loca cardi- 
nales Italici offerunt (ubi! Romanam curiam ab antiquo diversis successive temporibus 
resedisse, ac plura concilia generalia celebrata fuisse noscuntur, ubi si quidem nullius im- 
pressionis vel violentie haberet periculum formidari, sed in omni libertate et securitate 
predicta poterit electio celebrari) locus aptus ac commodus et communis pro eadem curia 
et presertim pro electione hujusmodi celebranda fore dignoscitur, nec recipit cujusquam 
apparentis juste vel legitime recusationis objectum; quodque tam in acceptatione civitatis 
ejusdem quam in celebratione ? alterius vie oblate per eosdem (videlicet quod unus ex parte 
vestra et alius ex parte Italicorum aliorum eligendus’, ac frater Nicolaus tituli Sancti Eusebii 
presbiter cardinalis, qui nobiscum in eadem voluntate concurrit, locum eligeret hujusmodi 
electionis habende) de multo condescensu se commendabiles exhibent; et colorant multi- 
pliciter causam suam, ut nos saltem in ore hominum ponant in contumacia manifesta, et 
ostendant sequi potius in hac parte proprie voluntatis arbitrium quam judicium rationis, 
occasionemque parere ac* causam ruine (quod Deus avertat!) ex odio fidei et aliis infi- 
nitis periculis, malis® et scandalis, atque® ex prolixe vacationis dispendio’. Nam, si in 
Avinione vel Carpentorate, exceptionibus et recusationibus aliorum contemptis, ad elec- 
tionem ipsis absentibus vos procedere fortasse contingeret, inter eos (sicut pro certo didi- 
cimus) concordi deliberatione firmatum est quod ad electionem procedant aliam, de per- 
sona generis et amicorum suffulti potentia. Et que et quanta et quam gravia et formidanda 
pericula, mala et scandala ex talibus electionibus sequi possent discretionis vestre judicio 
et circumspect considerationis examini discutienda relinquimus; vos scire volentes quod 
multorum prudentium habet assertio quod in casu diversarum electionum hujusmodi, 
neutrum ex sic electis haberemus nec urgente conscientia deberemus habere pro papa, 
nec facere, nec permittere sibi obedientiam exhiberi, sicut nec facerent (ut creditur) 
reges et principes christiani donec ejus electio esset per concilium legitime * approbata. 
Et ut negotium hujusmodi in omni concordia, unanimitate et sinceritate procedat, 
pro honore Dei, fidei et Ecclesiz, totius christianitatis bono, et promotione negotil 
Terre sancte, nostri etiam et regni consideratione honoris, qui una cum vestro in 
periculo versatur®; ne improperari possit in posterum quod cardinales de regno nostro 
oriundi, tanta nobis amicitia et dilectione conjuncti, fuerint lapis offensionis et 
petra scandali Ecclesia sancte Dei, inter mundi alia negotia non mediocriter cordi 
gerimus, nolentes ab incepta caritatis prosecutione desistere, ne malignus ille angelus Sa- 
thanas, humani generis antiquus hostis (qui non desistit ubique pratendere deceptionis 
laqueos ut © quocumque modo fidem corrumpat) caritatem vulneret, flammam accendat, 
virus infundat, inferatque irremediabilia detrimenta"', amicitiam vestram quanta possumus 
affectione rogamus, hortamur attentius et requirimus confidenter et obsecramus per viscera 
misericordie Jesu Christi, quatinus premissis ' et aliis que mente concipi (que! lingua, 
nec litteris possent plene proferri) in debitam considerationem adductis, tantis periculis 
malis et scandalis (quantum in vobis est) eflicaciter occurrentes, ad provisionem celerem et 
salubrem Ecclesize cum ceteris cardinalibus unanimiter et concorditer faciendam, vestros 
dirigatis gressus et amicos cohortetis, prefatam Lugdunensem civitatem pro loco (si pla- 
ceat) acceptantes, vel de alio loco'* apto et accommodo in regno nostro vel alibi conve- 
nientes cum eis, aut sallem vestrum prestantes assensum quod tres predicti locum eligant, 
sicut superius est expressum. Mirarentur etenim non immerito et stuperent nationes et 
gentes et inhonorabile censeretur nobis, vobis et regno si, prafatis alienigenis cardinalibus 
loca petentibus regni nostri, et protectioni nostra committentes se et sua, per vos, natu- 
rales indigenas ejusdem regni, loca ipsa absque notabilis suspicionis et diflidentiz scrupulo 
contingeret recusari. Nos autem pro premissis dilectum et fidelem clericum nostrum ma- 
gistrum Amisium de Aurelianis, archidiaconum Aurelianensem, presentium portitorem, 
ad vestram presentiam destinamus; cui mentis nostre desiderium aperuimus et voluntatem 
nostram commisimus in hac parte, et cui fidem indubiam adhibere voletis in iis que ex 
parte nostra super is duxerit exponenda, et exposita effectui mancipare. 


' Bal. et cod. ibi. * Ibid. qui bona cum vestro una parte versatus. 

* Bal. electione. '° Cod. et Bal. et ut. 

* Bal. et cod. eligenda. '' Bal. immittatque irrem. nocumenta; cod. docu- 
' Supplevimus ac. menta. 


> Bal. omisit malis. Bal. et cod. in premissis. 

° Bal. et cod. que. Supplevimus que. 

” Ibid. dispendia. ‘* Bal. omisit voces si placeat acceptantes vel de alio 
* Bal. et cod. legitima. loco. 


13 





A 


B 


D 


F 


— 


K 











AIMERICI DE PEYRACO, ABBATIS MOISSIACENSIS. 207 


,  Plures alias epistolas pradicti facti pratereo causa brevitatis. 

Idem Clemens genus suum sublimavit, et plura castra idem construxit, deci- 
mas Leomaniz nobilibus. concessit contemplatione vicecomitis* nepotis sui, et 
collegium de Villendrau et Uzeste' instituit, et jus patronatus generi suo con- 
cessit in perpetuum. Pradictus papa Clemens quintus non potuit bene fundare 

s dictum collegium Uzest’ seu de Villendrau, sed onerayit successorem suum quod 
impleret quod ipse inceperat. Propterea dominus Johannes XXII, immediate suc- 
cessor suus, quemdam prioratum abbatia Moyciaci commendavit perpetuo 

uodcumque extunc in® redditibus acquisivisset) dicto collegio. Et idem prioratus 

tenebatur in III]. XX libris rendualibus de pensione annuatim* studentibus mo- 

¢ nachis® Moyssiaci Tholose in commendam, quas papa vult et jussit exsolvi, ut in 
quadam patenti littera continetur, cujus tenor dicitur esse talis : 


Venerabilibus? viris de Vinhandrado et de Usesta decanis et capitulis , Burdegalensis et Ba- ° 


satensis diocesis, Petrus, miseratione divina tituli Sancti Stephani in Ccelio Monte presbiter 
cardinalis, Romane Ecclesiz vicecancellarius, salutem in pacis Auctore. Ad notitiam sanctis- 
p simi patris et domini nostri domini Johannis divina providentia pape vicesim1 secundi fide 
* dignorum relatione noveritis pervenisse quod, licet viri religiosi prior prioratus de Coquinis 
Tholosanensis et certus monachorum numerus Moyssiacensium Tholose studentium at- 
que degentium in prioratu predicto, pensionem annuam quater viginti librarum parvorum 
Turonensium pro sue sustentacione’ vite et ut iidem monachi per continuationem studii 
E litterarum speratum et opportunum fructum in Ecclesia Dei afferant, super prioratu de 
Sancta Gavella ab antiquo singulis annis percipere consueverint pacifice et quiete, vos tamen 
istis temporibus, pratextu commendz de ipso prioratu de Sancta Gavella in recompensa- 
tionem quorumdam reddituum vobis et ecclesiis vestris concesse per prafatum dominum 
nostrum, non attendentes et considerantes, ut condecet, quod per commendam hujus- 
‘modi, que cum suo transivit onere, prafatus dominus noster* nequaquam intellexit nec 
etiam adhuc intelligit (nisi quatinus et prout expresse commendatur) personis® aliquibus 
et presertim religiosis studentibus prajudicium aliquod in posterum generari, pensionem" 
predictam eisdem exhibere et solvere sine causa rationabili indebite recusatis. Quocirca 
de ipsius domini nostri speciali mandato et ex parte ipsius vobis pracipimus et 
Gmandamus quatinus pensionem annuam hujusmodi, sine more dispendio et con- 
tradictione quacumque , priori et studentibus antedictis cum prompte devotionis affectu, 
prout hactenus consuetum est, integre persolvere et exhibere curetis, ab hujus- 
modi et aliis ‘illatis aut" deinceps inferendis molestiis et novitatibus quibuscumque 
abstinentes totaliter, et taliter super hiis vos habentes quod mandatum nostrum hujusmodi 
(quinimo prefati domini nostri) suum per omnia sortietur effectum, pro firmo scituri, 
quod si forsan per prafatum dominum nostrum” essetis in posterum in hac parte (quod 
absit!) de contumacia vel contemptu suspecti, verendum est ne formidare possitis quod 
propter abusum hujusmodi perdatis quod vestrum est, cum privilegium mereatur amittere 
qui commissa ' sibi abutitur potestate, significantes nobis per latorem presentium (quas in 
signum visionis et receptionis earum" sigillis vestris in eis appositis latori restituetis  eidem) 
quicquid in premissis duxeritis faciendum. Datum Avinione sub sigillo nostro presentibus 
in testimonium premissorum appenso, anno a Nativitate Domini millesimo trecentesimo 
vicesimo tertio et die xm mensis Januarii, pontificatus ejusdem summi pontificis anno 
septimo. Et nos decanus et !® capitula ecclesiarum Useste et de Vinhandrau, in signum re- 
K ceptionis et approbationis et ratificationis prasentium litterarum, sigilla majora dictorum 
capitulorum impendenti duximus apponenda. (Fol. 85 c.)... 2.06.6. 6 66 eee eee eee 


_ 


— 
— 


Puitippus anno Domini millesimo ducentesimo septuagesimo. Et ad istum per- 
L venit comitatus Tholosanus ratione pacis inite de tempore sancti Ludovici patris 


' Uzeste, ce de Villandraut, arr. Bazas (Gironde). ’ Cod. comende persone. 

* Cod. Usteste. ’ Cod. generacionem, pro generari pensionem. 
; Cod. quoscumque certo de. * Coa, 

* Cod. comuatim. '? Cod. nostris. 

* Cod. seu dictis monachiis. ’ Cod. admittere qui premissa, 

’ Cod. quatuor. '’ Cod. eorum. 

’ Cod. sustentationis. ' Cod. restituatis. 


* Cod. ut pro noster. '* Cod. de pro et 








* Bertrandi 
de Got. 


14 Jan. 1323. 





ome ae 





24 Jun. 1276. 





208 E CHRONICO 


sui. Verum omnes principes, nisi Vascones qui erant ultra Garonam, prestiterant , 
fidelitatem regi Ludovico, patri sancti Ludovici, et postmodum eidem sancto Lu- 
dovico; et idem Philippus per tempora longa tenens eamdem patriam pacificam, 
volens futuris temporibus adversariis obviare, aliquas villas seu bastidas in pre- 
dicto ducatu Acquitaniz fortissimas edificavit, inter quas fuit edificata villa 
Montis Dome' diocesis Sarlatensis, ex qua originem traxi, concessitque” eidem pri- B 
vilegia. Idem confirmavit concessa privilegia® per dominum Alphonsum, comi- 
tem Tholose et Pictavie, bastide de Monte Flanquerio diocesis Agenensis, in- 
choate per eumdem Alphonsum, fere viginti anni fuerant elapsi. Et idem Phi- 
lippus abbati Moyssiaci concessit quamdam litteram suo sigillo sigillatam, cujus 
tenor dicitur esse talis : C 


Philippus*, Francorum rex, universis presentes litteras inspecturis salutem. Veniens ad 
nos abbas Moyssiacensis nobis significare curavit quod comites Tholosani quidquid habue- 
runt et tenuerunt in villa* Moyssiaci et in honoribus sancti Petri de Moyssiaco ab abbate et 
conventu monasterii sub juramento fidelitatis et homagio tenuerunt, exceptis Raymundo et 
Alphonso comitibus® Tholosanis. Nam Raymundus qui decessit ultimo, juramentum fide- p 
litatis et homagium obtulit, sed non fecit eo quod erat excommunicatus ab Ecclesia Ro-* 
mana, et guerram una cum® carissimo genitore nostro recordacionis inclite faciebat. Clare 
siquidem memorize patruus noster Alphonsus predictus, quondam comes Pictavie et Tholo- 
sanus, non fecit homagium nec fidelitatis prastitit juramentum, facta sibi quantum ad hoc 
ad vitam suam tantummodo ab abbate sufferentia’, hoc expresse acto qued illud non tra- ¢ 
heretur ad consequentiam, et quod illa gratia monasterio Moyssiacensi non fieret prajudi- 
cium in futurum. Item asseruit pradictus abbas quod comites Tholosani nullam habuerunt 
unquam justitiam vel fidejussores in personis abbatum aut etiam monachorum Moyssia- 
censium pro aliqua® querela, nec in ballivis vel familia eorumdem, nec etiam ressortum in 
villis eorum. Et quoniam terra ad manum nostram devenit, supplicavit nobis abbas pre- r 
fatus nostras sibi concedi litteras ut de honore et reverentia quam nobis exhibet tamquam 
regi, et obtentu nostri ministerialibus nostris, nullum sentiat Moyssiacense monasterium 
prejudicium in futurum, si forsan contingeret extra manum poni regiam comitatum Tho- 
losanum vel etiam terram Caturcensem. Inde est quod nos ejusdem abbatis supplicationibus 
inclinati, per has presentes litteras sibi ac? monasterio suo concedimus quod monasterium ¢ 
ipsum gaudeat libertatibus et dominationibus prout eas unquam” habuit melius et tenuit 
in temporibus Tholosanorum comitum, si de manu regia terram predictam exire contin- 
gat; et quod per expleta contraria habita quamdiu terra fuerit in honore regio", prafatus 
abbas aut monasterium suum nullum in posterum sentiat detrimentum, expletis ipsis, post- 
quam exierit terra predicta de manu regia, penitus habitis pro infectis. Actum Parisius, die 
Mercurii in festo Nativitatis beati Johannis Baptiste , anno Domini millesimo ducentesimo 
septuagesimo sexto. 


Idemque Philippus abbati Moyssiacensi super homagio de quo supra locutus 
fuerat, concessit litteras cera viridi impendenti sigillatas, quarum tenor dicitur 
esse talis : F 


Philippus, Dei gratia Francorum rex, notum facimus universis tam praesentibus quam 
futuris quod, cum nobis constet" quod ea que tenemus et habemus in villa Moyssiacensi et 
pro villa, et in honoribus sancti Petri Moyssiaci pro abbate milite, comites Tholosani a 
monasterio Moyssiacensi in feudum cum homagio tenuerunt, et nos etiam recognoscimus 
nos tenere in feudum predicta’ ab eisdem abbate et conventu. Sed quia reges Francie k 
non consueverunt alicui homagium facere, volumus et concedimus quod ratione dicti feudi 
senescallus noster Caturcensis qui pro tempore fuerit, in nova institutione sua, ipsis ab- 
bati et conventui faciat fidelitatis jwramentum, nullo alio mandato nostro vel heredum nos- 
trorum super hoc expectato. Quod ut ratum et stabile permaneat in futurum, presentibus 


' Id est, ut videtur, Domme, arr. Sarlat (Dordogne). * Cod, aliquis. 

* Cod. concessa. * Cod. in, 

' Supplevimus idem confirmavit concessa privilegia. "° Cod. nunquam. 

* Cod. villam. '' Cod, regia. 

* Cod. comitis. '* Cod. costet. Sic quoque paulo inferius ubi earumdem 
* Cod. unam pro una cum. litterarum contextus rursus occurrit. 


” Supplevimus sufferentia. '* Alter contextus dedit pradicta. 











AIMERICI DE PEYRACO, ABBATIS MOISSIACENSIS. 209 





a litteris nostrum fecimus apponi sigillum. Actum Parisius anno Domini millesimo ducente- 


simo octogesimo quarto, mense Septembris. (Fol. 141 d.).. 2... 2c. eee ee eee esccees 


Idemque rex* fuit causa abolitionis totalis Templariorum, qui contra ipsum 
regem congregationem fecerant, et eos rex certis causis exosos habebat, ipsis im- 
B positis nefandis criminibus in offensam Jesu Christi. (Fol. 142 ¢.)........... 
Post hunc Ramundus de Roffiaco, sub anno Domini millesimo ducentesimo 
vicesimo septimo. De quo versus : 


Virginis a partu cum septem mille ducenti 

C Et decies duo transierunt anni sine pluri, 
Quarta! dies Julias cum precipit ante kalendas 
Ut jejunemus, Petrum Paulumque rogemus, 
Et monet auroram? gallus lucem dare claram; 
De vite medio Raymundus de Roffiaco 

D Taliter, ut credimus, almificus, associatus 
Angelicis turmis cantus sine fine daturis. 
Przfuit hic populo pius abbas Moyssiaco 
Annis vicenis; post solvens debita mortis®, 
Villa Caturcensis tenet hujus corpus humatum, 

E Cum quo‘ canonici peccamina verbere pangunt’. 


Hujus abbatis tempore, recuperavil R. comes Tholose villam Moyssiaci, que 
capta fuerat a crucesignatis et a comite Montis Fortis, seu ex timore reddita, 
anno M. cc. xu. Verum modum et formam obsessionis et redditionis predicte 
ville, et qualiter erat presens dictus Raymundus abbas in predicta obsessione, 

r hic duxi explicandum, secundum chronicas directas domino nostro pape Inno- 
centio per fratrem P.° de Valle Sernay monachum, socium legati apostolici, qui 
de visione potuit perhibere testimonium veritatis, cum ipse presens esset, qui 
scribit et factum recitat sub hac forma’..... 

Nec silendum est quod Moyssiacus fuit obsessus in vigilia Assumptionis beate 

Marie Virginis, Matris Dei, et fuit captus in festo Nativitatis ejusdem : quod qui- 
dem opus beata Virgo gloriosa perfecit. Burgenses Moyssiaci illam retributionem 
Tholosanis impenderunt, quam juxta proverbium mus in pera, serpens in gremio 
et ignis in sinu, suis consueverunt hospitibus exhibere’. 

Post hunc Raymundus de Monte Pensato, de quo legitur quod anno Domini 

H millesimo ducentesimo tricesimo quarto, Raymundus? pessimus omnium Ray- 
mundorum (et loquitur de Ramundo ultimo, quia tunc erat mortuus Ramundus 
pater suus senior), ut dicitur, disrupit et dissipavit (minime dans honorem Deo 
nec’ genitrici suz, nec sanctis ejus Petro et Paulo) famosissimum monasterium 
quod sit in toto suo comitatu, ministrante Raymundo meliori omnium Ramun- 

jdorum. Hic Raymundus abbas conquestus fuit regi Francie de malis per ipsum 
comitem contra suum monasterium perpetratis et commissis. Et verum est quod 
dictus comes multum odio habebat monasterium, abbatem et conventum, quia 
predecessor suus fuerat in obsidione facta per Symonem, comitem Montis Fortis, 
predict ville, tempore patris sui, et quia dicebatur publice quod Clodoveus, 

K pius rex Francorum, et quidam successores sui reges Francie, dictam abbatiam 

fundaverunt. Et tenor predict littere dicitur esse talis : 


Illustrissimo domino Philippo”’ regi Francorum Raymundus, humilis abbas Moyssiaci, et 
totus conventus monasterii Moyssiaci, cum. subjectione devota salutem. Cum inter cetera 


* Cod. ortam. ” Que sequuntur ea require tomo nostro XIX, p. 66- 

* Cod. aurorem. 68. 

° Cod. motis. * Eo loco occurrunt in codice note obscuriores quas in- 

* Cod. cum quo sua; vocem sua utpote abundantem terpretari non tentamus : i. c. si (aut st.) et indeg. deinde. 
sustulimus. * Cod. vero. 

> Cod. pingunt. '° Id est, Philippo Il; anno enim 1212 Moyssiacus 

* Cod. A. obsessus est. Has litteras edidit D. Vuissete, I, Pr. 237. 


TOME XXIII. 27 


* Philippus IV. 


» Raimund.VII, 


Tolosez comes. 





* Sic. 





210 E CHRONICO 


legamus antecessores vestros antiquissimum fundasse monasterium, quod Moyssiacus A 
nuncupatur, et illud circumquaque jugis* possessionibus ditaverunt, sicut etiam in gestis 
Francorum regum continetur et beati Ansberti, Rothomagensis archiepiscopi, et abbatis' 
nostri monasterii hujus, et in consecratione nostre ecclesiz inter cetera habetur : 


Hoc tibi Christi decus rex instituit Clodoveus, 
Auxit munificus post hunc donis Ludovicus. b 


Modo autem, peccatis nostris exigentibus, maximam partem possessionum predictarum 
comites Tholosani nobis abstulerunt, et militibus assignaverunt qui maximis exactionibus 
ageravaverunt villam nostram Moyssiaci; ita quod? fere omnia que in ipsa vel circa ipsam 
sunt, sibi usurpaverunt. Nos vero eo anno antequam crucesignati villam supradictam obse- 
dissent, privilegiis muniti ad vestram excellentiam veniendi iter arripuimus; et cum jam 
dictus comes hee vidisset , nos cepit et privilegia et cetera que habebamus nobiscum abs- 
tulit. Postea vero crucesignati omnia dissiparunt que intus erant vel extra, ita quod 
nullam potestatem habemus ante sublimitatem vestram veniendi; et ideo pietati vestra® la- 
crimabiliter preces fundimus, ut divine pietatis intuitu domui vestre et ville subvenire dig- 
nemini, quoniam, nisi modo subveniatis, desolabimur omnino. Et sciat vestra sublimitas p 
quod nos jugiter pro vestra salute et regni prosperitate Largitorem omnium pie exoramus , 
el pro vestra et vestrorum speciali memoria in primis ardent die ac nocte jugiter duo 
cerei coram altari majori, quod est constructum in honore beatorum apostolorum Petri et 
Pauli, et omni die dicitur una missa specialiter pro eisdem, et omni die dantur tres pre- 
bende tribus pauperibus, et quilibet ipsorum percipit de pane et vino quantum unus £ 
monachus. In die Cane Domini dantur‘ panis et vinum, fabe*, etiam nummi ducentis 
pauperibus in claustro monasterii antedicti, pro eisdem; in omnibus horis canonicis tam de 
die quam de nocte fit et dicitur specialis oratio pro eisdem. Fit in monasterio pro eisdem 
annuatim unum generale anniversarium pro dominis regibus jam defunclis, in missis et ora- 
tionibus, in jejuniis et elemosinis et ceteris bonis que fiunt et fient in posterum tam in F 
monasterio quam in abbatiis, prioratibus et aliis locis et domibus sibi subjectis. Ex mandato 
generali facto quolibet anno in capitulo generali Moyssiacensi, dominus noster rex Fran- 
corum, tanquam patronus ect fundator noster, et omnes de genere suo et pradecessores sui 
sunt recommendati et specialiter recepti. Et ne ista vel cetera bona faciliter possint de- 
perire® que agimus pro vestra et regni incolumitate, latorem praesentium, Geraldum fra- 6 
trem nostrum, ad vestram sublimitatem destinamus, flexisque genibus exorantes ut ea que 
benignitati vestre placuerint super reformatione privilegiorum et de immunitate posses- 
sionum nostrarum a predecessoribus vestris concessarum, de libertate nostri monasterii, 
quod in servitute nimia jacuit et adhuc jacet, nobis rescribere et in pristinam libertatem 
redigere dignemini. Que omnia predictus lator vestre majestati extentius declarabit, sup- H 
plicamusque ut eum benigne suscipiatis divino amore et audiatis. Dominus Noster Jesus 
Christus vos et statum vestrum custodiat et feliciter conservet. 


= 


Hujus beati viri miracula in quodam libro diffuse leguntur comprehensa; et 
fuit vir mire devotionis et sanctitatis, et sub tumba ejus marmorea, gravi languore 
febrium fatigati sanitatem corporum reportant piis meritis ejus. Ad predictum . 
abbatem Raymundum venerunt in monasterio Deaurate Tholose quatuor abbates 
subditi huic monasterio, eteidem obedientiam manualem fecerunt, anno Domini 
millesimo ducentesimo vicesimc nono, ut legitur in’ litteris authentice sigillatis 
predictorum abbatum. 

Post hune Guillermus de Besenx, anno millesimo ducentesimo quadragesimo k 
quinto. Hujus tempore fuit cassata electio de priore Deaurate, et de hoc habetur 
specialis bulla et electio abbatis existentis. Sed postmodum pro libera electione de 
cetero obtinenda® fuit facta concordia tempore domini Augerii abbatis, et quod 
prioratus de Aymeto dicte abbatiz secularis fieret regularis et monachalis, et ad 
abbatem Moyssiaci pertineret, pro dicta libera electione obtinenda in futurum. L 


— 


' Cod, abbati * Cod. fabbe. 
* Cod. itaque. * Cod. deperiri. 
* Cod. vestro. ” Supplevimus in. 


* Cod. dentur. * Cod. obtinendi. 











AIMERICI DE PEYRACO, ABBATIS MOISSIACENSIS. 211 


as Hic emit honorem de Sancto Nicholao' a vicecomite? Leomaniz? pretio M. v. c. 
librarum Turonensium, et fecit concordiam aquarum de Scatalenchis‘. 

Post hune Bertrandus de Monte Acuto, vir magni honoris, in suis magnis ope- 
ribus valde famosus, et speculum monasterii Moyssiaci; in novissimis temporibus 
et in ista generatione seu etate quam premisi, debuit esse ditissimus secundum 

B Opera que fecit, et qui post desolaciones et destructiones comilum Tholosano- 
rum, quas huic monasterio crudeliter et impie fecerant temporibus retroactis, 
monasterium reparavit, magnos redditus acquisivit et sumptuosa valde construxit, 
privilegia renovavit? et jocalia quamplurima dicto monasterio liberaliter dedit. Et 
sua edificia plus reputantur papalia vel regalia quam plebeia®, et fere singula 

¢ dicti monasterii tam interius quam exterius reparavit, sive essent prioratus, sive 
beneficia monasterii prelibati. Prioratum de Scatalenchiis mense sue uniri fecit, et 
ibidem castrum amoenum construxit, et etiam prioratum de Bodorio’, et ibidem 
castrum forte fecit. Castrum de Sancto Nicholao de novo opere ampliavit et inal- 
tavit, edificia Lariqueti® et de Pinholibus a fundo edificavit, locum de Saxis 

p emit et certam partem peagii de Malausa®, et insuper quemdam notabilem carre- 
riam villa Moyssiaci acquisivit et monasteri'um ampliavit, emitque muros et 
quamdam turrim dicte villa quam intra septa'® dicti_ monasterii includi fecit, 
prioratum de Sancta Gavella'' monasterii Cluniaci, pretio trium millium librarum 
Turonensium emit et illum procuravit, et decem librarum pensionem quas habe- 

gE bat annuatim abbas Clusinus super prioratu et monasterio Deaurate Tholose. 
Domum studentium Sancti Petri de Coquinis noviter edificavit, et ibidem insti- 
tuit duodecim studentes et priorem, et eosdem de mille libris reddualibus dotavit, 
ubi per quatuor annos studui et ibidem gradum bacalariatus recepi. Septem ca- 
pellanias instituit et dotavit. Ordinem seu conventum fratrum Minorum a villa 

r Moyssiaci viriliter expulit, in prejudicium monasterii inchoatum. Et cum fuisset 
citatus coram papa Rome existente , thema incepit coram eo et cardinalibus in sui 
excusationem : « Datus est michi angelus Sathana qui me colaphizet"’, » et pul- 

cherrime materiam angelorum bonorum et malorum fuit prosecutus, applicans 
bonos angelos et malos secundum quod materia requirebat, et gratissime expe- 

G ditus fuit. Fuitque compater regis Philippi* ad quem pervenit conquesta primitus 
comitis Tholosani Ramundi et Alphonsi successio, obtinuitque litteram a rege 
suo viridi sigillo sigillatam de recognicione feudi Moyssiaci , cujus tenor talis est: 
«Philippus gratia Dei Francorum rex, etc.'*» 

Idemque Bertrandus fuit abbas Moyssiaci anno Domini millesimo ducentesimo 

Hl sexagesimo primo, et rexit viginti septem annos. De pulcherrimis pictis tegulis 
fecit pavimenta monasterii et cooperuit edificia. At de pulchris domibus et de 
pulcherrima capella Sancti Laurentii et aliis edificiis intus et extra per eundem 
edificatis, cum longiori scriptura indigeant, pratereo causa seu gratia brevitatis. 
Sed ad ipsum pro quadam speciali commenda verba mea dirigo per hunc 

J modum. 

Abbas summe felicitatis ac totius prudentie fulgore clarissime , discipline stu- 
diis eruditissime, in magnis operibus edificiorum amplissime, nobilis generis, 
animi vigore preexcellens, tuo conlapso ceenobio restaurationis beneficium etiam 
multimode prestitisti, de cujus vigore sumpsimus audaciam pariter et augmen- 

k tum; nullus qui gravia exterminia resarcisset, tibi par invenitur fama divulgante; 
sumptuosa per te edificia non omnino posse successores tuos reparare pre- 
dixisti. O vir religiosissime, in operibus potentissime, posteris exemplum bene 
faciendi prestitisti. Publice asserere necesse est quod ex copiosa animi tui virtute 


" Saint Nicolas de la Grave, arr. Castel-Sarrasin ’ Fort. Boudou, c” Moissac, ubi erat prioratus a mo- 
(Tarn-et-Garonne). nasterio Moissiacensi pendens. 

* Cod. erat boatam de sancto Nicholao et vicecomi- * Lairiguette, prope la Bastide du Temple, c”* Castel- 
tem. Sarrazin (Tarn-et-Garonne). 

> La Lomagne, pagus quidam cujus caput erat Lec- * Malauze, c™ Moissac. 
toure (Gers). ' Cod. ceptra. 

* Escatalens , c°® Montech ( Tarn-et-Garonne). '' Cintegabelle, arr. Muret (Haute-Garonne). 

* Cod. revocavit. "2 Cod. collasizet. 

* Cod. plebea. '* Vide supra, p. 208. 


27: 





* Philippe III. 





a ee 
=~ ——<. +> 


nae ana eee 





af 


212 E CHRONICO NORMANNIA. 


preedicta magnalia processerunt, affectans nimirum' tuis precibus ut dictum coe- 
nobium jam multipliciter in utroque collapsum, in melius reformaretur et quasi 
mortuum respiraret; quod dubito prolixiori tempore expectandum, etiam sic ta- 
liter periclitante. Speroque fiducialiter in Deo quod? pro retributione laborum ac 
meritorum tuorum particeps regni ccelestis per divinam clementiam es effectus, 
et in coelestibus cum beatis ascriptus. Obiit anno Domini millesimo ducentesimo 
nonagesimo quinto in castro de Bodorioro’ quod edificaverat ipse. 

Post Bertrandum, Guillermus de Duro Forti, demum episcopus Lingonensis. 
Et audivi a domino de Capella, de quorum genealogia descenderat, quod quin- 
que erant de eodem genere habentes centum millia librarum rendualium, quorum 
quatuor erant fratres, et quintus erat nepos eorum, scilicet dominus Bonafossus 
de Duro Forti, prior Deaurate Tholos; de quo priore* adhuc tenetur magna 
reputatio, quem ego sepius vidi. Erat archiepiscopus Rothomagensis ad quin- 
quaginta millia zstimatus’, episcopus Lingonensis ad viginti millia, abbas Moys- 
siaci ad viginti millia, prior Deaurate Tholose ad quinque millia. Et audivi ab 
ore dicti prioris in Monte Albano, ubi obiit, quod ipse, quando studebat Pari- 
sius, habebat in partitis® de prioratu Deaurata quinque millia libras Parisien- 
sium de communi cursu. Erat heres hospitii dominus Radulphus Bernardi’ de 
Duro Forti, cujus hospitium valebat in redditibus annuatim quinque millia et 
ultra. Fuit abbas* anno Domini millesimo ducentesimo nonagesimo sexto. 

Post hunc Augerius, anno Domini millesimo trecentesimo sexto; cujus tem- 
pore fuit latum arrestum Parisius de litigio cum consulibus incepto tempore ab- 
batis Bertrandi de Monte Accuto et usque ad tempora ejusdem perdurante; in 
quo multi articuli sunt comprehensi, ct male per villam observati in quibusdam. 
(F. 163 d.). 








E CHRONICO NORMANNIAD 


AB ANNO 1169 AD ANNUM 1259, SIVE POTIUS 1272. 





MONITUM. 


Appendicem quam Sigeberti chronico adjecerat Robertus de Monte, 
ab anno 1169 ad annum 1259, sive potius 1272, persecutus est 
anonymus quidam continuator, cujus opus, in codice latino 14663, 
olim Sancti Victoris 287, fol. 158-168, insertum, typis mandatum est 
curante Andrea Duchesne’. Hujus chronici partem que ad Philippi 
Augusti et Ludovici VIII regna attinet doctissimus vir Brial ex A. Du- 
chesne edidit, nec in chronologia quicquam immutavit, quamvis eam 
mirum in modum ab amanuensibus perturbatam fuisse agnovisset; 


' Cod. affectarem in nimium. 

* Cod. et pro quod. 

* Rectius fort. Bodorio, ut supra. 

* Cod. petro pro priore. 

* Hic errare constat Aimericum de Peyraco, qui archie- 
piscopum Rothomagensem alium esse existimat ac episco- 
pum Lingonensem. Guillelntus autem de Duro Forti, prius 
abbas Moissiacensis, mox episcopus Lingonensis , ad sedem 
Rothomagensem anno 1319 evectus est. 


® Id est, ut videtur, en parlage ; cod. in portatis. 

” Rectius fort. nominandus erat non Radulphus, sed 
Raimundus Bernardi, quem Guillelmi fratrem majorem 
natu fuisse perhibent. (Hist. généal. de France, tom. V. 
p- 745 et 746.) ; 

* Id est Guillelmus de Duro Forti, ad quem auctor 
noster revertitur. 

* Hist. Norm. script. p. 1003-1014. De hac continuatione 
disseruit L. C. Bethmann, ap. Pertz, SS. V1, 295 et 475. 





~ 


E 











E CHRONICO NORMANNIZ. 213 


ne quis tamen in errorem induceretur, veram annorum seriem ad 
marginem apponendam curavit. Nos traditam a doctissimo viro ratio- 
nem seculi, novissimam Chesniane editionis partem, cum codice 
Sancti Victoris collatam, exhibemus. 

Que proxime antecedunt ea require tomo nostro XVIII, p. 345. 


ad 





A MCCXX*. Obiit Honorius papa. Gregorius IX papa c.Lxxxm' presidet. 
uecxx1. Obiit T heobaldus, Rothomagensis archiepiscopus, cui successit’ Mau- 
ricius, Cenomannensis episcopus, LY archiepiscopus. 
uccxxi*. Henricus, rex Anglorum, consilio comitis Britannia in Britanniam 
venit, volens acquirere Pictaviam et Normanniam. 


ns mccxxmi*. Obit Philippus, comes Boloniz, filius regis Philippi. Fames magna « 


fuit. 

uccxxtv’. Multi nobilium, baronum ect comitum cruces assumpserunt ad sub- 
sidium — sancte, ad hog 3 in Franciam misso legato a papa fratre Guillelmo 
de ordine fratrum Minorum. Quo anno’ Petrus de Coli Medio”, mortuo Mauricio, 

c Rothomagensis archiepiscopus* consecratur LVI. 

mccxxv". Obiit Guillelmus de Ostilleio‘, Abrincensis episcopus, cui successit 
Guillelmus de Sancte Marie Ecclesia®, vir sapiens, eloquens et literatus. 

mccxxv1. Combusta est Lexoviensis cathedralis ecclesia a cae Guillelmi epi- 
scopi et F ulconis decani’°. 

p mccxxvi'. Controversia circa hec tempora orta est inter adieitons Romanam, 
et Federicum imperatorem, qu in tantum exarsit, ut omnes Lombardi et Tus- 
cani civitates in duas partes scinderentur (una parte favente Ecclesia, alia im- 
peratori), ad invicem bellum perpetuum et intestinum habentes. 

uecxxvil). Motio crucesignatorum comitum, baronum et militum, multeque 

£ multitudinis aliorum in Terwelons. inter quos comes Brilanniz Potvus. 
MCCXXIX". Jacobus P[r]anestinus a papa Gregorio in Francia destinatur legatus. 
mccxxx'. Obiit Gregorius papa. Ceelestinus “WH papa [c].Lxxxm presidet, qui 
sedem tantum tenuit per xviI dies, et mortuus est. Papa vero Gregorius eodem 
anno’ contra Federicum prelatos Galli plurimos ad concilium convocavit : quo- 

Frum plurimi a predicto Federico sunt capti et incarcerati. Unde captus fuit Ro- 
thomagensis archiepiscopus, abbas Fiscampnensis et alii multi. Terra motus fac- 
lus ot in Normannia 1x kalendas Octobris. Henricus, rex Anglorum, consilio 
comitis de Marchia, venit cum paucis militibus, ut Pictaviam dalalinee t™. Con- 
tra quem Ludovicus, rex Francorum, magnum exercitum congregavit, et eum a 

G Xanctonis fugavit, capta civitate, ipso rege per mare fugiente, sic cum suis tur- 
piter evadente. 

mccxxx". Mortuo Ccelestino papa, Innocentius III], papa [c|Lxxxm, presidet. 
Natus est Ladintdats. regis Ludovici primogenitus Giles, Eodem anno translata 
sunt corpora sanctorum Vitalis et Guillelmi, et aliorum, apud Savigne[ijum. 

H Mccxxx1°. Innocentius papa Lugdunum venit propter controversiam Federici. 
Petro archiepiscopo Rothomagensi assumpto {in| cardinalem, Odo, abbas Sancti 
Dionysii, in archiepiscopum Ly1 consecratur. 

mcCxxxi1?. Innocentius papa apud Lugdunum magnum prelatorum concilium 
contra Federicum, Romanorum imperatorem, congregavit. Qui vocatus ad conci- 

Jlium, non comparens, a predicto Innocentio universalique concilio perpetuo 
anathemate condempnatur, et ne amodo pro imperatore habeatur, aut imperator 


' Chesn. omisit ¢.uxxxt1. * Alias de Sancta Matre Ecclesia (Cf. Gall. Christ. 

* Sic codex; Chesn. Colli Medio; melius Colle Medio, t. XI, col. 485). Cod. et Chesn. de Sancta Maria in ecclesia. 
ut in ejusdem presulis contrasigillo legitur. ° Hoc incendium eodem anno accidisse memoratur apud 

* Chesn. male, ut videtur, Rothomagensi archiepi-  Galliam Christianam, t. XI, col. 782; quod anno 1237 
scopo, adscribendum conjicimus. 


A . e ° 
Chesn. male Oscilleio. 7 Melius anno 1240. 








1226. 


» 1229. 


* Ann. 1231 


4 1230. 


1234 (N. S.) 


ft 


1237. 


® g Aug. 1237. 


» 1236. 


* 1238. 


™ An. 1242. 


"1243. 


° 3244. 


P 1245. 


Se Pc 


> 
a 
} 
/ 








1249. 


“ 1249. 


§ 1249. 


“ 8 Febr. 1250 
y. &. 


"5 April. 1250. 


1 1250. 


* ya95s. 


' An. 1252. 


” An. 1952. 





214 E CHRONICO NORMANNI#. 


nominetur, omnibus catholicis inhibetur. In hoc Imperium Romanum cessasse 4 
videtur, secundum prophetiam, ut dicitur, Sibylle, que ait: Post nullus. Eodem 
anno! Ludovicus, rex Francorum, gravi infirmitate pressus, ita ut crederetur mor- 
tuus, crucem assumpsit. Odo, Tusculanus cardinalis, ad praedicandum de crute 
in regno Francie destinatur legatus, qui cancellarius Parisiensis fuerat. 

wccxxxut". Crux in regno Francie ubique predicatur. Comes Artensis”, comes x 
Pictavensis, et comes Andegavensis, fratres regis Francia, cum multis aliis co- 
mitibus et baronibus cruce signantur. 

mccxxxit, Mortuo Odone, Rothomagensi archiepiscopo, Odo, qui vocatus est 
Rigaudus, eidem successit, archiepiscopus Lyi, a papa Innocentio apud Lugdu- 
num consecratus mense Martio. € 

mccxxxv°. Ludovicus, rex Francorum, cum regina uxore sua, et fratribus suis 
Roberto, comite Artevensi, et Carolo, comite Andegavensi, pluribusque aliis nobi- 
libus, circa Pentecostem recedens a Parisius, suam aggreditur peregrinationem : 
intrandoque mare apud Aquam Mortuam sive Massilliam *, transfretavit insulam 
Cypri; a quo loco recedens, navigavit cum suo exercitu circa Damietam. D 

mccxxxvi", Capta est Damieta a rege Ludovico, sola fuga evadentibus Sar- 
racenis. 

mccxxxv *. Comes Pictayensis Alfoncius frater regis, cum reliquis crucesigna- 
torum, magnaque nobilitate militum in subsidium fratris aggreditur ultra mare, 
Blanchia, matre regis predicti, regnum Francie virili animo gubernante. Oritur & 
discordia et dissensio inter magistros theologiz “ Parisius, et fratres Pradicatores 
et Minores, propter quedam magistrorum statula de religiosis et collegiatis’. 

wccxxxvit*, Guillelmo de Ponte Arche pre nimia senectute cure cedente pas- 
torali, Fulco Dastim, ejusdem ecclesie® decanus, in episcopum eligitur, et ab ar- 
chiepiscopo Rothomagensi mense Junio consecratur. Mense Augusto sequenti 
predictus Guillelmus in abbatia de Bono Portu moritur. 

mccxxx1x®. Ludovicus, rex Francorum, castra movens a Damieta, exercitum duxit 
contra Sarracenos, veniensque ad quemdam locum, qui Masora dicitur, ibidem 
castra metatus est. Comes Robertus Artensis, frater regis, secum de exercitu mulltis 
nobilibus assumptis, contra Sarracenos fortiter dimicat, ac eorum mulltis occisis, 6 
de victoria prasumens, eosque fugientes incaute persequens, quoddam eorum 
castellum ingrediens, cum suis consortibus periit", paucis vix evadentibus. De quo 
regis exercitus multum extitit desolatus, Sarracenisque contra eum venientibus, 
fugiendo in aquis plurimi sunt submersi, multi occisi. Rex pressus infirmitate 
cum fratribus suis captus est’, infinitaque exercitus sui multitudine. Sed Sarracenis’ 
sibi adversantibus, et ad invicem discordantibus, reddita Damieta, ac magna pro 
se suisque data pecunia, statim a carcere liberatur, cum omnibus sui exercitus 
caplivis, reversusque apud Aconem, cum uxore sua ibi morabatur. 

mccxL!. Federicus quondam imperator et condemnatus moritur. Ejus filius 
Corrandus in Apulia et Calabria tyrannizat. Innocentius papa a Lugduno Romam 
revertitur*. Eodem anno per totum regnum Francie fals: pastores surrexerunt, et 
a diabolo delusi et incitati ut mare contra Sarracenos transirent, despicientes 
clerum, et ideo laicis et populo multum accepti. Sed multis malis ab eisdem illa- 
tis clericis et ecclesia Dei, tandem turpiter necati sunt, et eorum multi suspensi, 
et cessavit tempestas. Comites Andegavie et Pictavis, fratres regis, in Gallias! re- k 
vertuntur. Blanchia, Francorum regina, predictorum comitum ac regis mater, 
obiit y. kalendas Decembris™. Eodem anno ventus fuit vehemens in octavis Epi- 


— 
— 


= 


' Corr. Anno 1244. 

* Corr. Atcebatensis, hic et infra, ubi occurrit Arte- 
vensis. 

* Voces sive Massiliam apad Chesn. desiderantur. 

* Chesn. male theologos. 

* Hie legitur in inferiori codicis margine : «In alia cro- 
«nica reperitur quod anno Domini 1230 fuit maxima 
« dissensio inter cives Parisienses et scolares, et fuerunt 
«multi scolares occisi; et recessit Universitas a civitate 
« Parisiensi: quam sanctus Ludovicus rex revocavit, et 


« fecit forefacta emendari. Et anno 1252 orta fuit dissen- 
«sio in dicta Universitate inter seculares et religiosos, 
«propter librum magistri Guillelmi de Sancto Amore 
« De mundi periculis intitulatum : que discordia per papam 
«fuit sopita; et post anno 1256 recidivavit, et tandem 
«combustus et dampnatus fuit liber predictus. Alia 
« discordia inter Picardos et Anglicos anno 1281; et fue- 
«runt Anglici fortiores. » 
® Scilicet ecclesia Lexoviensis. 


” Cod. et Chesn. Solidanis. 











E CHRONICO NORMANNIA. 





215 


A phanie , unde facta est domorum subyersio, arborum eradicatio, maris inundatio 
et gentium et pecudum maxima submersio. Judai fugati sunt per totum regnum 
Francie, et regno ejecti. vi idus Decembris obiit Guillelmus, Abrincensis epi- 
scopus', cui successit Ricardus dictus Angelus’. 

mccxii*. Ludovicus, rex Francorum, in partibus transmarinis quedam castella 

5 reparavit ac munivit. Discordia Parisius inter seculares clericos et fratres Pradica- 
tores et Minores ingravescit, quia Universitati in vindicta querenda de quibusdam 
clericis nequiter occisis noluerunt per sua sacramenta adherere*. Unde sedem 
apostolicam fratres pradicti appellantes, a predicta sunt Universitate ejecti. Hen- 
ricus, rex Anglorum, rebellantibus Gasconibus, in Gasconiam transmisit *. 


¢ 


ucecxLu>. Ludovicus, rex Francorum, a partibus revertitur transmarinis. Mortuo 


papa Innocentio, Alexander III] papa c..xxxv° presidet, prius Ostiensis episco- 
pus, et Renaudus vocatus. Henricus, rex Anglorum, rebellione Gasconum pacifi- 
cata, per regnum Francie transiens, [venit]° apud Pontiniacum ‘, ubi sanctus Eda- 
mundus, archiepiscopus Cantuariensis, requiescit, receptusque fuit a rege Francie 

p eundo honorifice Aurelianis, et redeundo Parisius. Circa hec tempora ordo venit 
Parisius Saccorum vel, ut aiunt, Poenitentia’ Jesu Christi; venerunt Barrati, et 
fratres sancte Crucis, et Guillelmite, et Beguine, et Cartusienses*, et multi alii. 
Quibus omnibus Ludovicus, rex Francorum, loca contulit Parisius ad manen- 
dum, beguinasque in regno suo fere ubique seminavit. 

g mecxtur*. Ludovicus rex castra sua Normannie visitat, et usque ad Montem 
Sancti Michaelis pervenit. Henricus, rex Anglorum, a comitibus suis et baronibus 
capitur® juratque stare eorum de regno Angliz ordinationi’. Impetratis quibus- 
dam literis a fratribus Predicatoribus a papa Alexandro contra magistros Uni- 
versitatis’, a lectionibus tota Universitas cessat. Congregantur archiepiscopi et 

F episcopi regni, pacem reformant, ita quod Predicatores scholas magistrorum et 


scholarium non intrarent. 


mcecxLumt®. Magistri theologorum'® Universitatis Parisiensis, pracipue magister 
Guillelmus de Sancto Amore, predicare coeperunt quedam signa scripturarum 
ad cognoscendum pseudo-religiosos predicatores, qui in ultimis temporibus ad 
¢ debellandum fidem catholicam sunt venturi. Unde et quemdam de hoc librum 
composuerunt, quem intitulaverunt De periculis novissimorum temporum. De quo 
predicti religiosi, scilicet Mendicantes, supra modum dolentes, ad papam Alexan- 
drum librum predictum detulerunt, quem condempnavit"', ipsum dicens compo- 
situm in odium et scandalum religiosorum. Unde pramissam pacem dissolvit, et 
n quatuor de majoribus Universitatis Parisiensis a regno, nisi fratres ' sine mora re- 
ciperent, privavit. Qui ad pap curiam accedentes, tres eorum voluntati faventes 
restituti, et cum ignominia sunt reversi, scilicet magister Odo de Douaco", et 
magister Christianus", ac‘ decanus de Barro super Albam. Quartus vero, scilicet 
magister Guillelmus de Sancto Amore, fortiter in curia stetit, et in pluribus a 
J predictis religiosis accusatus, de sua innocentia et doctrina coram quatuor car- 
dinalibus comtpetenter satisfecit, a quibus ab omni impetitione fratrum pronun- 


ciatus est immunis et absolutus. 


mccxLy!. Magister Guillelmus-de Sancto Amore, dum, obtenta a papa Alexan- 
dro licentia redeundi, propter gravissimam infirmitatem, qua eum invaserat, ad 


' In Chronico Saviniaci legitur : Anno 1252, xu cal. 
Martii magister Willelmus de Sancte Marie Ecclesia, 
episcopus Abrincensis, migravit a seculo. (Conf. Gall. 
Christ. t. XI, col. 485.) 

* In eodem Saviniaci Chronico, dictus Laneus (Conf: 


Gall. Christ. loco cit.). — Nonnulli Abrincenses canonici, ° 


litteris 22 aprilis 1253 datis, Rothomagensi archiepiscopo 
insinuandam curaverunt electionem a semetipsis factam de 
venerabili viro magistro Richardo dicto Angelo in epi- 
scopum et pastorem. Vid. supra, t. XXI, p. 576. 
; Chesn. male noluerunt sua sacramenta adhibere. 

Corr. transmeavit. Anno autem 1253 in Vasconiam 
profectum fuisse regem Anglorum probant littere edite 
apud Rymer (tom. I, pag. 290 et 291). 


’ Chesn. omisit papa C.LXXXv. 

* Vocem venit, in codice omissam, supplevimus. 

* Vox peenitentia explet quod vacat eo loco in codice 
necnon apud Chesn. 

* Pro Guillelmite et Cartusienses codex et Chesnius 
habent Guillotini et Cotarenses. 

* Hie agitur de statatis Oxonensibus anno 1258 


factis. 


'° Corr. theologiz. 

"' Litteris III nonas Octobris anno 1256 datis. (Cf. Du 
Boulay, Hist. Univ. Paris. t. III, p. 310, et C. Jourdain, 
Ind. chronol. chartarum, p. 19. 

'2 Pro fratres male Chesn. suos. 

'S Corr. Duaco. 


» 12054. 


* Pontigny 
(Yonne ). 


®§ 1256, 


» Decanus 
Belvacensis. 
* Nicolaus. 


) 1259. 











* Kal. Jun. 
1256 


1257 


* 1259 


1259. 


* 126). 


* Guidonem 
Fulecodii. 


® 1263. 


» 1264. 


' Die 2 Octobr. 


1264. 


) 1264. 


* Die 14 Maii 
1264. 





216 E CHRONICO NORMANNIA. 


terram suam reverteretur infirmus, per capellanos suos', papa Alexander eidem 4 
literas misit, in quibus eum privabat ab ingressu regni Francie, et ab omnibus 
suis beneficiis, ab actuque pariter legendi, praedicandi atque docendi. Obiit* 
Johannes Ebroicensis episcopus, et sedes per tres annos vacavit. 

mccxLv1”. Circa hee tempora Ricardus comes dictus Pictaviensis, frater regis 
Anglorum, in regem coronatur Alemannorum, ibi nil prosperum” agens, post B 
duos annos, [aut] parum amplius, ad suum comitatum in Angliam est reversus. 
Luna passa est eclypsim quadam nocte sabbati in estate °. 

mccxivu®. Henricus, rex Anglorum, venit Parisius, pacificavit cum rege Franco- 
rum Ludovico de ducatu Normanniz. Dedit ei idem Ludovicus quasdam civitates 
et castella apud Cahors, in comitatu Pictaviensi*, post mortem comitis fratris sui : ¢ 
de qua terra fecit ei homagium predictus Henricus, rex Anglorum. Eodem anno 
obiit Ludovicus, primogenitus regis Francorum, sepultusque est in abbatia Rega- 
lis Montis, quam ejus pater fundavit. Obiit Guido, Baiocensis episcopus. Radul- 
phus de Piris® factus est Ebroicensis episcopus®°, qui erat cancellarius regis. 

mccxivin *. Corrando mortuo, Menfredus, Federici quondam condemnati filius p 
spurius, in Apulia et Calabria tyrannizat, regnumque Siciliz sibi usurpat. Sed suis 
exigentibus meritis, a papa Alexandro anathematizatur. 

mccxix*. Mortuo papa Alexandro, Jacobus patriarcha Jerosolymitanus vocatus 
Urbanus III] papa c.txxxvi’ presidet. Hic vocavit ad cardinalatum G. ‘ Narbonen- 
sem archiepiscopum, Radulfum Ebroicensem episcopum, et Simonem, regis Fran- £ 
cie cancellarium et Turonensem thesaurarium. Fames valida oppressit Norman- 
niam. Carolus, comes Andegavensis, vocatus est a papa Urbano ad regnum Siciliz 
contra Menfredum £, obtuleruntque eidem Romani ut esset alme Urbis senator. 

mccL". Mittitur Simon, Sancte Cecilie presbyter cardinalis, legatus in regno 
Francie, et ad petendum decimam usque ad triennium comiti Karolo, ad conqui- F 
rendum regnum Siciliz contra Menfredum. Regnum Francie ingressus, prelatos 
et abbates, capitula atque priores Parisius convocavit, et secundum mandatum 
apostolicum usque ad triennium decimam reddituum ecclesiasticorum ab eis ob- 
linuit. Mittitur etiam Guido, Sabinensis episcopus cardinalis, legatus in Anglia, ut 
regni perturbationem in concordiam revocaret. Sed comites Anglie et barones in 
regno eum non permiserunt intrare, unde eos excommunicavit’, et terram suppo- 
suit interdicto, et sic imperfecto negocio est reversus. Cometa apparuit per tres 
menses. Urbanus papa obiit', cui Guido, Sabinensis episcopus, Angliz destinatus 
legatus, successit, qui fuerat primitus uxoratus®, post, ut dicitur, miles, uxore 
mortua factus est episcopus Sancta Marie de Podio in Alvernia, dehinc Narbonen- 4 
sis archiepiscopus, post ab Urbano papa ad cardinalatum vocatus, dictusque est 
Clemens IIII, et in papam presidet c.Lxxxvi1; qui statim de literis papalibus 
clam et quidam alii amovit propter abusum et indignam vexationem pauperum "’. 

mccLt/. Comes Simon de Monteforti cum aliis comitibus ct baronibus Anglie 
atque cum Londoniensibus"' contra regem Angliz rebellant, omnes alienigenas 
expellentes a regno. Rex, cum filio suo Edwardo et Ricardo, rege Alemannorum, 
contra eos instruit bellum. Capitur‘ rex cum filio et rege Ricardo fratre suo mul- 
tisque altis, plurimis occisis, et aliis per fugam evadentibus, predicti reges a 
dicto Simone captivi tenentur; qui in regno cum suis complicibus tyrannizat, et 
etiam in mari multa dampna et incommoda mercatoribus infert. Archiepiscopus k 


Pp) 


I 


— 


‘ Voces per capellanos suos apud Chesn. desiderantur. 

* Cod. ibi vel prospum. Chesn. vel parum. 

* Scilicet, ut videtur, die 18 Mau anno 1258, ea 
nocte que diem sabbati precessit. 

* Id est in dominio Alphonsi, comitis Pictavensis et To- 
losani. 

* Male Chesn. de Pins; huic Radulpho alterum co- 
gnomen erat Grosparmi. 

* Alexander papa IV, litteris 24 jun. 1259 datis , Ludo- 
vicum regem rogavit quatenus Radulfo Ebroicensis ecclesia 
regalia concederet. (Vid. Cartul. normand, p. 116, n. 617.) 

” Chesn. omisit papa C.LXxxvi. 


* Litteris Il] kal. Novembris anno 1264 datis. (Cf. 
Rymer, t. I, p- 447.) : 

* Chesn. male advocatus pro uxoratus. 

'® Voces qui statim usque pauperum omisit Chesnius ; 
hune autem locum, quamvis corruptum nobisque despera- 
tum, edere maluimus : videat lector an hic fortasse memo- 
retur sententia publica qua, teste Ciaconio, Clemens 
papa 4o episcopos indignos officio amovit, quod Man- 
fredo adhesissent , nisi potius pro clam et quidam alii le- 
gendum videatar cancellarium et quosdam alios. 

"' Pro Londoniensibus , cod. Lodomen. seu Lodonien. 
Apud Chesn. voces atque cum London. desiderantar. 











E CHRONICO NORMANNI-. 217 


a.Tyrensis mittitur* legatus a papa Urbano in Galliis ad predicandum de cruce, 
et petendum centesimam in subsidium Terre sancte, quam usque ad quinquen- 
nium obtinuit de consensu prelatorum. Anno precedenti> Constantinopolis 
capta fuerat a Grecis, expulso imperatore. Sic cessat Constantinopolitanum im- 
perium. Combusta est abbatia Becci Helluini cum tota villa, mense Maio‘°. 

gp mccii*. Edwardus, filius primogenitus regis Anglia, carcerem Simonis de Mon- 
teforti evadit. Multi nobiles eum! adjuvant. Comes Andegavie in Urbem transiit 
per mare, senatoriam” Urbis recipit, in regem Sicilie, Apulie et Calabrie coro- 
natur, exercitum parat ad debellandum Mainfredum. Crux Apuliz in subsidium 
dicti regis in Galliis predicatur, et euntibus plenaria conceditur indulgentia pec- 

c catorum. Comes Flandrensis*, cui predictus rex suam filiam* desponsavit, cum 
episcopo Altissiodorensi‘, comite Vendosmiz*, pluribusque aliis nobilibus per 
Lombardiam absque obstaculo transeunt usque Romam in subsidium regis Sici- 
lie. Rex Sicilia exercitum suum, post Natale recedens a Roma, duxit contra Main- 
fredum, hostem Ecclesia publicum. In Apulia bellum conseritur’ apud Sanctum 

p Germanum : victus fugit Mainfredus cum suis reliquiis apud Capuam. Rex cum 
suo exercitu eum insequitur; a Capua fugit versus Beneventum‘, cum multo via- 
rum discrimine. Ibidem adveniente rege, ex utraque parte bellum [conseritur]°; 
duabus aciebus Mainfredi cedentibus, omnes alii® in fugam convertuntur; tanta 
multitudo hostium occiditur, quod oculis ne viderentur’ celarent campum. Main- 

E fredus occiditur, Jordanus comes Guebellinus, et Perrusinus de Florentia cum plu- 
ribus aliis capiuntur. Sic regnum Sicilie sibi predictus rex subjugavit. Uxor 
Mainfredi per mare fugiens cum filiis capta est a civibus de Barlete’, ac reducta, 





* An. 1262 
ante Pascha. 


» An. 1261. 


© 1264. 
* 1265. 


* Blancham. 


£ Guidone. 
® Bucardo. 


» 1266. 


i Barletta 


et regi Sicilize tradita cum ingentibus thesauris, quos, ut dicitur, secum deferebat. euabenumes 


Filius) ducis Burgundie cum nobilitate militum crucesignatorum per mare 
: transiit in Aconem, in subsidium Terre sancte. 
ueciit*. Hoc anno in festo' sancti Andre apostoli mortuus fuit Nicolaus Ma- 
lerbe miles, cui successit Gaufridus, et Johannes, ejus filii; et anno Domini 
MCCLXXIX, in festo™ sancte Prisce virginis, mortua fuit Haysia, relicta militis pre- 
dicti. Obiit archiepiscopus Tirensis in regno Francie pro negotio Terre sancte et 
G crucis transmarine. Primogenitus ducis Burgundiz filius in transmarinis parti- 
bus moritur, qui anno precedenti mare transierat in subsidium Terre sancte. 
Solidanus" Babyloniz cum Sarracenis suis christianis transmarinis multa incom- 
moda infert, castella christianorum obsidet et capit, et contra promissionem 
suam trucidat illos qui castra ei reddunt, salvis corporibus et rebus suis. Castellum 
Japhet aufert eis, quod situm supra mare presidium erat contra Sarracenos chris- 
tianis ac populo® Terre sancte; et inde recedens exercitum ducit contra Arme- 
nios® christianos, quibus impulsis multa incommoda infert, et contra Antio- 
chiam, ut quidam asserunt, gladium vibrat, minando christianis. Quo audito, 
christiani cismarini graviter dolent. Audita destructione facta per Sarracenos in 
partibus transmarinis, Clemens papa Simoni, cardinali tituli Sancta Cecilie, le- 
galo misso a praedecessore suo Urbano in Galliis ob negotium regni Siciliz, mandat 
crucis transmarine predicationem "’. 

Ludovicus, rex Francorum, comitum, baronum, militum et omnium regni 
sui nobilium militia secularis parlamentum parat Parisius in Quadragesima, ad fes- 
K tum Dominice Annunciationis, et coram omnibus crucem sanctam et coronam '! 

de capella sua gardino suo apportans, ea die cum primogenito suo Philippo, et aliis 
duobus filiis suis, scilicet Johanne et Petro, crucem assumpsit, in quo loco 
plurimi nobilium crucem assumpserunt, scilicet comes Britannie®, comitissa 


— 


t 


— 


' Cod. male ad eum. corruplam exhibet, scilicet apple, superaddita compendii 
* Cod. male senatorem. nota. 

* Corr. Filius comitis Flandrensis Robertus. ° Cod. male, ut videtur, Hermonios; hance vocem omisit 
* Cod. et Chesn. male Vennetum. Chesnius. 

* Vocem conseritur in cod. omissam supplevimus. '* Codex , depredationem; Chesnius autem , depradica- 
* Voces omnes alii apud Chesn. desiderantur. tionem. 

’ Corr. videretur. '' Codex cruce facta el corona; Chesmus autem cruce 
* Sie Chesnius; ibi autem codex pro ac populo vocem facta et coronam. 


TOME XXIMf. 28 


j Odo, 
comes 
Nivernensis. 
* 1967. 
1 30 Nov. 


™ 12 an. 


” Bondodar. 


° Johannes. 


2a se 


— 


ee 


' Bucardus. 
* Johannes. 


1267. 


* 5 Jun. 1267. 


* Metiers. 


' Theobaldus. 
® Roberius. 


* Gilbertus. 


' Al. Grosparmi. 


+ 1268. 





218 E CHRONICO NORMANNIZ. 


Flandriz ', comes Vindocinensis*, et comes de Augo’ in Normannia, et plures 
alii nobiles et magnates. 

Hoc anno dominus Johannes de Cortenaio consecratus est in archiepiscopum 
Remensem, quo etiam Parisius obiit episcopus Belyacensis®. Regnum Anglie 
bellis et contentionibus devastatur. Tamen fugitivi Edwardo et ejus patri castrum 
fortissimum Quenillehouch * reddiderunt, sed ad alia loca se transtulerunt. Hoc 
etiam anno dominus Othobonus cardinalis a papa Clemente missus est legatus in 
Angliam, cui in executione sue legationis magister Gregorius de Neapoli, Baio- 
censis decanus, adjunctus est. 

ucciiit® Obiit Fulco Hastim * venerabilis° episcopus Lexoviensis, et sepelitur 
in ecclesia Sancti Petri Lexoviensis° ante majus altare. Cui successit Guido de 
Vervilla’, archidiaconus Constanciensis. In festo Pentecostes* eodem anno Phi- 
lippus, primogenitus filius Ludovici regis Francorum, fit miles Parisius, cum 
tanto urbis et civium apparatu, ut retroactis temporibus vix ° solempne festum 
Parisius factum vel alibi reperiatur. Unde et tota civitas sericis pannis et cortinis 
extitit ornata, et omnia civitatis ministeria® novis vestimentis induta de pannis 
brodatis, sericis, cendalis, aut vestibus aliis, secundum praceptum et dispositio- 
nem prepositi Parisius. Qua die® in insula Beate Marie per Simonem legatum 
et cardinalem pradicatum est de cruce, et plurim nobilium crucem ibidem 
sumpserunt, scilicet rex Navarre‘, et cognatus ejus comes Drocensis*, cum multa 
nobilitate militum. Similiter Odo Rigaudus, venerabilis Rothomagensis archiepi- 
scopus, cum pluribus clericis ibidem crucem assumpsit. In Anglia comes Gloces- 
trie * contra regem Edwardum rebellat, et in Lodonia '° cum forbannitis inclu- 
dit{ur]. Sed Edwardus civitatem obsedit, et tandem inter cos pax reformatur, et 
plurimi nobiles cruce signantur. Karolus rex Sicilie, pacato regno, ad curiam 
papz revertitur, et ab eo contra quasdam urbes jamdiu a predecessoribus ex- 
communicatas mittitur, scilicet primitus contra Senem antiquam, cujus fortissi- 
mum castrum expugnat'', et Pulchebone illi redditur. Quo facto contra Pisanos 
transit, et omnia terre nascentia circa urbem devastat. Sed Sarracenis de Roche- 
riis '* rebellantibus in Apulia contra eum, ab obsidione revocatur, atque ad debel- 
landum Sarracenos in Apulia revertitur, ubi a cardinali Radulfo de Piris', legato 
ibidem ad reformandum statum Ecclesia destinato, indulgentia plenaria euntibus 
contra Sarracenos predictos predicatur. 

Henricus, frater regis Hispania, relegatus a fratre, cum in Africa diu sevisset ", 
tandem ad regem Sicilix et curiam venit pape, et a populo Romano in senatorem 
Urbis est electus. Qui postmodum, orta '° controversia inter papam, cardinales et 
ipsum, in Urbe thesauris ecclesias suis spoliat, et, ut dicitur, magnam pecuniam 
cardinalium in custodia'* depositam rapit. Unde ad ipsum debellandum ex jussu 
pape rex Siciliz exercitum mittit), 


' Melius, ut videtur, apud Guill. de Nang. Guido 
comes Flandri«. , 

* Johannem de Cortenaio in possessionem archiepisco- 
patus femensis missum fuisse anno 1266 pridie non. 
Octobris, et Guillelmum episcopum Bellovacensem obiisse 
Lutetiea 1x kal. Mart. ejusdem anni, hoc est anni 1267 
ante Puscha, tradunt doctissimi Gallie Christiane auc- 
tores (tom. IX, coll. 116 el 745). 

* Sic in codice legitar; hance corruplam lectionem omisit 
Chesnius ediditque castrum fortissimum........ reddi- 
derunt : fortasse autem hic locus ita emendari possit : 
castrum fortissimum Kenilworth reddiderunt. Noian- 
dum tamen hane deditionem anno 1267 factam fuisse, non 
aulem eo tempore quo missus est leqatus in Angliam cardt- 
nalis Ottobonus , qui mense Septembri anno 1265 legationis 
manere jam fungebatur, 

* Corrig. Dastim. 

Vox venerabilis apud Chesn. desideratur. 

* Pro in ecclesia codex male cardinalis; voces autem 
cardinalis Sancti Petri Lexoviensis omisit Chesnius. 

* Fort. corrigendum Merula; hic enim episcopus apud 
Galliam Christ. cognominatur du Merle. 

* Melius, ut videtur, vix tam solemne. 

* Chesnius , qua de causa. ° 


'° Corr. contra regem Henricum reb. et in Londonia, 
seu contra Edwardum filium regis. 

'' Chesnius : contra Senenses cives, fortissimum cas- 
trum Pulch..... expugnat, et illi redditur. Codex au- 
tem €0 loco pravam lectionem exhibet : contra Senem antiq 
cujus fortissimum castrum Pulcheboe. expugnat. Hac 
autem, ni fallimur, emendare potuimus ex anonymo Mona- 
chi Patavini chronico ubi ad annem 1267 legitur : «Tanc 
«contra predictos rebelles rex catholicus movit procine- 
«tum, Senensium districtum vastavit, castrum autem 
« Podii Bonici, in quo de tota Thuscia inclusa erat nui- 
«litum rebellium multitudo longa obsidione devicil. 
«Post hae Pisanos, etc.» A recentioribus vulgo Poggi- 
Bonzi vocatur casirum quod Podii Bonici in Patavino 
chronico et Pulchebone in codice Sancti Victoris dicitur. 

"? Corr. Luceria. 

'* Ste Chesnius ; cod. autem servisset; legendum potius 
latuisset (Conf: Guill. de Nang. ad annum 1266, tom. 
nostro XX, p. 428). ‘ 

'* Cod. male et populo Romano senatorem; Chesn. 
senator. 

'* Cod. ortus vel orta; voces autem ortus vel, ulpole 
corruptas aut abundantes , recte omisit Chesn. 

'® Cod. in custodiam. 





A 


~~] 


i] 


Ge 


= 


S 


~ 


— 


~ 





E CHRONICO NORMANNIA. 219 


Audito qued Ludovicus, rex Francorum, a papa peteret decimam in subsidium 


Terre sancte, procuratores cathedralium ecclesiarum regni Francie Parisius in 


unum convenerunt, et pluribus tractatibus habitis, tres provincie, scilicet Re- 
mensis, Senonensis et Rothomagensis, solemnes procuratores ad papam mittunt 
cum literis sequentibus. 

« Sanctissimo patri in Christo ac domino C.* divina providentia sacrosanct ac 
« venerabilis Ecclesize summo pontifici, decanus et capitulum Remense, vel Rotho- 
«magense, cum ceteris cathedralibus ecclesiis provincia nostra, devota pedum 
«oscula beatorum. Domus Dei, que in lapide adjutorii super fundamentum 
«apostolorum et prophetarum stabilita est, a Petro et ejus successoribus formam 
« semper constitutionis! et statum incolumitatis accepit. Quod enim stipiti rami, 
«quod capiti membra, quod? fonti rivuli, hoc apostolicze sedis eminentize* debent 
«omnes ecclesie, quas ubique terrarum religio Christi fundavit. Et quia de ma- 
«nibus cujuscumque rectoris et ducis totius sibi populi commissi pendet salus, 
«eo quod universa membrorum compago ex dispositione capitis informatur, cla- 
«mat ad vestram clementiam talis provintia * , sumptibus intolerabilibus exhausta, 
«plenam reportans de vestra sanctitate fiduciam, postulans ut vestre potestatis 
«consolatione respiret in his in quibus desolatam se sentit et meerore allectam. 
«Sane novit vestra sanctissima paternitas, et in fines orbis terre credimus exi- 
«visse, quantis perturbationibus et pressuris universalis Ecclesia, potissime Galli- 
«cana, sit turbata, nunc decimam, nunc duodecimam prastando, nunc centesi- 
«mam, nunc multarum aliarum exactionum gravamina sustinendo, in quibus 
«nisi a sede apostolica plenam possit assequi libertatem, pestis ista latissime se 
«diffundet, et in commune totius cleri dispendium redundabit; presertim cum 
« interrogante nostro Salvatore seniorem Petrum, pradecessorem vestrum : « Reges, 
«inquit, terra a quibus accipiunt tributum, vel censum)? a filiis suis, vel ab alie- 
«nis? » Respondit Petrus: « Ab alienis. » Etexinde intulit Dei filius, cujus vices geritis 
«in terris : « Ergo liberi sunt filii. » Ubi glosa Rabani ait : Antequam Petrus suggerat, 
« Dominus interrogat, ne scandalizentur discipuli ad postulationem tributt. Quod quidem 
«scandalum, hodie, proh dolor! longe lateque diffunditur in filios totius Ecclesize 


; «Gallicane. Nec mirum, cum legatur in sacro et antiquo canone, quod Esdras 


«sacerdotibus et levitis et sacris cantoribus Templi nullum tributum imposuerit. 
«Sed et in libris Regum® legitur de sapientissimo Salomone, quod universum 
«populum, qui remanserat de Amorreis et Etheis et Phariseis tributarios fecerit®. 
«De filiis autem Israel non constituit Salomon servire quemquam cum tributo. 
« Tandem, quantum jugum servilutis hujus Dei filio displicuerit, fide oculata et 
«miserabili experientia® nuper demonstravit. Unde enim spoliati sunt veri Hebrat 
«ad literam, ditati sunt Agypti, et Israel, anathemate pollutus, coram hostibus, 
«licet inimicis crucis Christi, in prelio stare non potuit : quia anathema decime 
«et duodecimz per X11 annos inventum erat in medio sui*®. Ceterum, quod propter 
« hujusmodi’ exactiones Orientalis Ecclesia ab obedientia Romane Ecclesie reces- 
«serit, patet cunctis. Quot denique sacerdotes, clerici, et monachi per universam 
« NO Gallicanam, occasione hujus decime minus plene solute, sunt sus- 
« pensi, excommunicatt, el irregulares facti, et quam crudeliter sint exacte, turpe 
«est dicere ®, impossibile numerare. Insuper, clementissime Pater, pariter ad 
«Memoriam revocate’ qualiter in supradictis exactionibus humilis elestinstiin re- 
«muneratur Ecclesia Gallicane, quia afflict afflictio superadditur, miserie non 
« biseretur, vulnus super vulnus condicitur '°, quia princeps provinciarum facta est 
«sub tributo, cum ceteris regnis'' mundi tant servitutis jugum nusquam impo- 
«natur. Imo revera jam vulgariter ignominiosum proverbium in nostro regno ver- 


' Codex evuditionis. Chesnius conditionis. * Voces quod et modi im cod. omissas supplevit Chesn. 
* Sie Chesn. emendato codice, ubi ter quot pro quod. ’ Chesn. ostendere. 
' Male cod. eminente ; Chesn. eminenti. * Cod. male revocare. 
* Cod. et Chesn. providentia. ” Fort. conciditur ; hic enim, nisi fallimur, prava occur- 
* Sic cod et Chesn.; sed corrigendum videtur : de rit imitatio libri Job concidit me vulnere super vulnus. 
Amorrhais, et Hethais, et Phe PEZEIS , tributarios fecerit. (Cap. xvi, 15.) 
* Cod. male experitia vel experencia. '' Chesn. male reginis. 


28. 





* Clementi. 


» Reg. IIT, 1x, 21. 


© Josue, vil, 
12, 13. 





* 1268, 


Frederico. 


* 93 Aug. 1268. 


d 


29 Nov. 1268S. 


220 E CHRONICO NORMANNI. 


« titur, quod plus sunt servi hodie clerici quam laici, ut petita licentia vera loqua- . 


« mur. Cum igitur intellexerimus quod dominus Ludovicus, rex illustrissimus F ran- 
« corum, vestre sanctitati supplicaverit, ut decimam, vel aliam quotam in universa 
« Ecclesia Gallicana vestra sanctilas concedere dignaretur eidem, et per talem con- 
«cessionem supponeretur sancta mater Ecclesia jugo perpetue et intolerabilis ser- 
«vitutis, idcirco ad pedes vestre pracelsa. sarctitatis flexis genibus cordis, et 
«complosis manibus cum filiis Israel, compressi' servitute cum deploratione pro- 
«voluti humiliter ct ferventer supplicamus, quatinus in ista supplicatione taliter 
«se habeat vestra sanctitas, quod sancta mater Ecclesia temporibus nostris de 
« varlis oppressionibus respiret ad pacem, et de tantis tempestatibus ad tranquil- 
« litatem resurgat. Conservet vos Deus ad servandam debitam Ecclesiis Gallicanis 
«libertatem, et quasi lux splendens et prafulgens crescat usque in perlectum 
«diem. Amen. » ; 

Rex vero Ludovicus contra* pradictos ecclesiarum nuncios papam vehhementer 
exasperavil. Unde cum magna austeritate nuncios ecclesiarum suscepit, et dure 
locutus. ad eos, nihil acto de negocio ecclesiarum, absque honore remisit, deci- 
mamque dari regi per triennium confirmavit, magnisque minis et terroribus 
rebelles compescuit. In parlamento Purificationis Parisius a rege Ludovico et co- 
mitibus ceterisque crucesignatis nobilibus jurata est motio ab illo tempore in 
duos annos. 

mcciy.* Coradinus® filius Coradi quondam filii Federici ab Alemannia exerci- 
tum traducit contra regem Sicilia Karolum, et a civitatibus rebellibus Ecclesiz 
deducitur usque Romam, et in odium regis Sicilie et Ecclesie a Romanis cum 
maximis honoribus recipitur, et Urbem intravil, plurimosque nobilium Urbis per 
inanes promissiones “ suas exercitui junxil, Henricum filium regis Hispania sena- 
torem Urbis sibi sociavit, et terram Apulie et Calabrie vel° dare se promisit, 
Romanosque heredes, si in bello moreretur, instituit, et exercitum maximum ad 
Urbem® movit, ut predictas terras debellaret, quas sibi jure hereditario vindicabat. 
Auditoque quod veniret, Karolus rex cum exercitu suo, quamvis multo minori, 
illi obviam venit : prelium in campo Palentino committitur. Corradinus vincitur, 
magna strages fit sui exercitus, capitur ipse cum filio® ducis Astrucie, capitur et 
Henricus senator Urbis cum nobilibus Romanorum; et post per judicium’ nobi- 
lium terre, Coradinus et filius ducis Astrucie cum multis aliis nobilibus decapi- 
tantur. Henricus senator captivus in carcere detinetur. Hoc bellum gestum est die 
Jovis® post octavas Assumptionis beate Mariz. Eodem anno, satis tempestive 
post bellum rex Carolus electus est in senatorem Urbis, et per allum senatoriam 
administrare illi concessum est: et revertitur ad bellandam Nucheriam ° in Apulia 
civitatem Sarracenorum rebellem. 

Edwardus in Anglia crucem assumpsit. Ottobonus, qui legatus est in Anglia, ad 
curiam revertitur. Ludovicus, rex Francorum, iter suum transmarinum preparat, 


el maximam pecuniarum copiam congregat, tam de decima proventuum eccle- . 


siasticorum, quam de talliis civitatum, castellorum, et burgorum regni sui®. Ra- 
dulphus de Piris, Albanensis episcopus, cardinalis legatus pro negocio crucis « 
papa Clemente in Franciam ad supplicationem regis, mittitur'’, et Simon pres- 
byter cardinalis tituli Sancte Cecilie, qui legatus fuerat pro negocio regni Sici- 
lie, recedit. 

Obiit Clemens, papa circa festum sancti Andrew apostoli*, et inter cardinales 
contentio magna oritur de pontifice eligendo, non valentes in unum concordare, 
in tres partes ita divisi, ut due partes non possent in aliquem promovendum con- 
venire, sicut electio'' pape requirit. 


Cod. cum pressi. Chesn. compulsi. * Chesn. tam de decima proventuum ecclesiasticorum 


* Chesn. circa. quam civitatum cast. et b. Codex autem eo loco corruptam 
’ Cod. male Corandus. exhibet lectionem : tam de decima quam proventuum 
* Chesn. male submissiones. ecclesiasticorum, quam de galliis comitatum, castello- 
* Pro vel fort. legendum ei. rum, ete. 


6 \ , ’ . 7 . . . 
Melius, ul videtur, ab urbe. © Cod. et Chesn. in Francia ad suppl. reg. omissa voc: 


7 


Chesn. male prejudicium. mittitur, guam supplendam esse judicavimus. 
® Corr. Luceriam "' Cod. electus. 





C 


D 


~ 





A 


a 


al 


= 
+ 


— 


nm 





EK CHRONICO NORMANNI. - 221 


meciyi*. A rege Sicilie Karolo Nuceria ' rebellis civitas Sarracenorum capitur. 


Edwardus primogenitus regis Anglia venit in Franciam Parisius, et loquutus est 
cum Ludovico rege Francorum, pepigitque et juramento firmavit, quod satis 
tempestive post eum transfretaret contra Sarracenos. Obiit Raginardus, Parisiensis 
episcopus. Ludovicus, rex Francorum, Blanchiam filiam desponsavit filio primo- 
genito” regis Castella. Adhuc tanta fuit hoc anno cardinalinm dissensio, quod 
papam eligere non potuerunt. Ludovicus, rex Francorum, cum filiis suis et cum 
comitibus et baronibus, iter sua peregrinationis in principio veris” aggreditur. 

uccivit *. Ludovicus circa octavas beati Johannis Baptiste mare apud Marcelliam 
et Aquam Mortuam cum exercitu suo ingreditur, et tendit in Africam, atque 
applicat cum exercitu in portu antique’ Carthaginis, eamdemque urbem, sed 
parvam et destructam, cepit, castraque posuit. Karolus, rex Siciliz, in auxilium 
fratris sui Ludovici usque ad Carthaginem transivit. Rex Ludovicus in castris 
gravi infirmitate pressus obiit, et filius ejus Johannes, Radulphus de Piris cardi- 
nalis similiter, et multi alii comitum et baronum. Unde exercitus multum extitit 
desolatus, Sarracenorum turmis“ contra illos dimicantibus, et de insidiis cotidie 
egredientibus, nec eos pacem de nocte habere sinentibus. 

Exercitus tamen contra regem de Tunes et ejus nobilem civitatem movit, et 
Sarracenos’ de tentoriis fugavit, approximans civitati. Tandem, intervenientibus 
nunciis, pacem fecerunt cum rege de Tunes *, ut subditus esset dictus rex regi 
Siciliee, et tributum eidem redderet consuctum, quod diu reddiderat’ antecesso- 
ribus suis : sed per multos annos cessaverat, quia Sicilia et Apulia erant® in con- 
tentione. Quod statim solvit pro annis transactis, et magnam partem sumptuum 
Philippo, regi Francorum, qui patri Ludovico successerat, atque aliis comitibus 
et baronibus reddidit. Qua pace confirmata, Edwardus, filius regis Angliw, ad 
exercitum venit; sed non diu post exercilus cum regibus transiit ab Africa in 
Siciliam, treuga accepta cum Sarracenis usque ad quindecim annos, ut dicebatur. 
In reditu, sive statim post reditum exercitus, in Sicilia obiit rex Navarra“. Obiit 
et uxor ejus * filia regis Ludovici. Obiit et juvenis regina‘, uxor Philippi primo- 
geniti Ludovici, qui post ipsum regnavit, et plures alii nobilium, comitum et 
baronum. Circa Quadragesimam, rex Sicilie Karolus et rex Francie Philippus 
venerunt apud Viierbium, cardinalibus supplicantes ut eligerent papam. Sed nihil 
profuit. Et cum ibidem morarentur, filii Simonis de Monteforti, Simon et Guido, 
cum auxilio comitis Ruffi, in ecclesia Henricum de Alemannia, filium regis Ricardi, 
cognatum suum, hominem prudentem et pium, qui nec in bello fuerat ubi pater 
illorum occisus juerat*, et pro illorum revocatione laboraverat, nequissime occi- 
derunt, quamvis in custodia regu essct, et coram eis Simon primogenitus eum- 
dem assecurasset : et eo occiso in ecclesia apud Viterbium, recesserunt liberi in 
terram comitis Rulh, qui Guidont filiam suam dederat in uxorem. 

mccivi®. Philippus, primogenitus Ludovici, cum fratre suo, comitibus et baro- 
nibus, circa Pentecostem rediit, et yenit Parisius, deferens ossa patris sui, fratris 
et uxoris, et vocatis prelatis regni, apud Sanctum Dionysium honorifice sepelivit. 
Hoc anno ex nimia mundatione pluviarum fere ubique terrarum carum tempus 
fuit, maxime post Natale Domini. Cardinales circa mensem Septembris’ papam 
elegerunt quemdam archidiaconum Leodieusem '", genere Placentinum, nomine 
Thealdum '', qui tune causa peregrinationis transierat mare cum Edwardo, filio 
regis Angliew primogenito, et morabatur apud Achonem. Comes Pictavensis' et 
uxor ejus!, comitissa de Tholosa, cum redirent de Africa, obierunt '?; quorum 


' Corr. Luceria. lias Tunia, ele.; has autem voces omisunus, quas ama- 
* Sic Chesn.; cod. male fere pro veris. nuensis ipst chronico superaddidisse nobis videtur. 
> Chesn. male antique. ” Ste Chesn.; cod. reddiderant. 
* Chesn. Sarracenis contra. Codex Sarraceni et tur * Cod. Sicilie et Apulie erat. 

mies. * Voces whi pat. ill. occ. fuerat apad Chesn. deside- 
* Sic Chesn.; male autem cod. movit eam et Sarrace- raatar. 

nis, elec. '© Cod. Leodicensem. 
° Chesn. cum rege de Tunes et Barbarie ; cod. cum Cod. Theodinum. 


rege Tunes al. Tunie et Barbarie, scilicel, nt fallimur. * Conf. Guill. de Nang. tomo nostro XX, p. 488. 








1269. 


» Ferdinando. 


© 1270. 


* Theobaldus 


* Isabella. 
* Isabella. 


* 9971. 


* Kal. Sept. 


1271. 


‘ Alphonsus. 


3 Johanna. 








" Mense Aug. 
an. 1270. 
» Milone. 
* Circa diem 


9 Oct. 


4 16 Nov. 1272. 
* 9 April. 1271. 


‘ An. 1272. 


5 33972. 


* Gastonem. 


EXTRAIT 


222 
corpora in Franciam relata sunt, et sepultum comitis' apud Sanctum Dionysium. 
Obiit* et Johannes de Cortenaio, archiepiscopus Remensis. Rex Philippus coronatus 
est Remis ab episcopo Suessionensi> dominica post octavas Assumptionis beate 
Marie’, et circa festum sancti Dionysii* Parisius cum maximo civitatis et civium 
apparatu receptus. Circa Natale Domini in Pictavia/m] perrexit et Tolosam, ex 
morte comitis avunculi sui et comitisse jure hereditario possidendas. Sed quibus- 
dam nobilibus eidem resistentibus*, de toto regno suo exercitum ad debellandum 
eos congregat. Circa Quadragesimam apostolicus a transmarinis partibus Romam 
rediit, et ibidem consecratus est in papam, vocatusque Gregorius X papa CLXXXVItI. 
Obiit rex Anglorum Henricus®, et rex Alemanni# Ricardus’, frater ejus, in Anglia. 
Obiit dux Burgundie*‘, et vir venerabilis et discretus magister G. de Sancto Amore, 
qui pro constantia veritatis quam predicaverat contra quosdam potius supersti- 
tiosos quam religiosos “ relegatus fuerat a regno Francie. Edwardus, primogenitus 
regis Anglorum, a partibus transmarinis reversus, circa Quadragesimam venit ad 
curiam domini papa, et frater ejus Eadmundus rediit in Angliam. 

mcciix &. Hoc anno Gregorius prelatorum concilium et capitulorum citavit, 
prefigens a mense Maii in duos®. Rex Francorum Philippus comitem de Fois', et 
quosdam sibi rebelles nobiles in comitatu Tolosano eis® se tradentes secum ad- 
duxit, et carceri mancipavit. In Septembri causa peregrinationis Montem Sancti 
Michaelis in periculo maris visitavit, et cum magno apparatu, ubi transiit, a 
civitatibus et castellis Normanniz receptus est. 











EXTRAIT 


DES 


CHRONIQUES DE PIERRE COCHON. 








AVERTISSEMENT. 


Le manuscrit francais 5391 (jadis 9859. 3, et de Colbert 1424) ren- 
ferme différentes chroniques qui ont été les unes recueillies, les autres 
composées par Pierre Cochon, notaire apostolique, a Rouen, dans la 
premiere moitié du xv° siecle. M. Charles de Beaurepaire’ a fait des 
recherches approfondies sur la vie de lauteur, et a montré, apres 
M. Vallet de Viriville*, combien la chronique quil nous a laissée pré- 
sente d importance pour histoire de la Normandie depuis l'avénement 
de Philippe de Valois jusqu’a l'année 1 430 ou environ. La compilation 


' Sic cod. fort. pro sepultura; male autem Chesn. et se- 
pulta; nam comes apud Sanctum Dionysium, uxor autem 
ejus apud Beatam Mariam de Gerciaco sepulta est. Conf. 
Primatis chronicon, supra, p. 88. 

* Idest die 23 Aug. 1271; quidam autem die 15, alii die 
30 ejusdem mensis. (Conf. Art de vérifier les dates, tom. I, 
p- 587.) 

* Cod. residentibus. 

“ Voces pro constantia, etc. usque religiosos apud 
Chesn. desiderantur. 

* Supple annos. 





* Sie cod. et Chesn.; attamen, nisi fallimur, hic agitur 
de rebellibus qui regi se tradiderunt. 

7 Notice sur Pierre Cochon, auteur de la Chronique 
normande. Extrait du Précis de l'Académie de Rouen, 
année 1859-1860. 

* Voyez ce que M. Vallet de Viriville, dont nous dé- 
plorons la perte récente, dit de Pierre Cochon dans le vo- 
lume intitulé : Chronique de la Pucelle ou Chronique de 
Cousinot , suivie de la Chronique normande de P. Cochon , 
relatives aux régnes de Charles VI et de Charles VII ( Pa- 
ris, 1859, in-18), p. 341 et suiv. 


A 


B 


D 








DES CHRONIQUES DE PIERRE COCHON. 223 


de Pierre Cochon est moins intéressante pour ’époque antérieure. 
Nous en avons cependant détaché quelques passages qui avaient droit 
de figurer dans le présent volume. Comme ils sont empruntés a diffé- 
rentes parties de la compilation, nous devons indiquer en peu de 
mots la composition du manuscrit dont nous nous sommes servis. Ce 
manuscrit contient : 

(f. 5) De courtes annales, depuis la naissance de Jésus-Christ 
jusqu’en 1351; il y manque un feuillet correspondant aux années go3- 
11 oe 

' (f. 11) Un petit poéme sur la fondation de Paris et la succession 
des rois de France jusqu’a Charles V inclusivement; 

3° (f. 14) Des notes sur divers événements arrivés 2 Rouen, de 
1371a 1424; 

4° (f. 22) Un abrégé de la chronique anonyme, dite Chronique de 
Reims, dont nous avons inséré un fragment dans le volume précédent’; 

5° (f. 31 -v°) Des notes sur les successeurs de saint Louis, et sur les 
enfants de Charles VI. ’ 

6° (f£ 32) Une chronique normande, depuis l'avénement de Phi- 
lippe de Valois jusqu’a l'année 1433. 

Nous avons extrait quelques passages du premier, du deuxieme, du 
cinquieme et du sixiéme de ces morceaux. Crest le deuxiéme et surtout 
le sixieme qui forment la partie originale des chroniques de Pierre 
Cochon; nous espérons bien quils ne tarderont pas a étre publiés en 
entier. 





I. — Extrait des Annales. 


A ccxxvi. Mourut le roy Loys, et Loys, son filz, fu apres roy, apellé le roy saint 
Lois. 

mccxLiimt. Mourut la contesse Jehenne de Flandres, et Marguerite, sa seur, fu 
comptesse. 

mccxLvil. Le bon roy saint Loys mut pour aler oultre mer, et mena ses fréres 

B avec lui, c'est assavoir le compte Robert d’Artois, et le bon compte Charles d’An- 
jou. En cel an fa le si¢ge devant Ays?, et le pape Innocent estoit 4 Leon sur le 
Rone, et de la sen ala en Avignon, et fist commenchier le pala .*. 

mccLxx. Mourut le bon roy iolet Loys, et son filz lors fu aprés. 

MCCLXxII. Prist Robert, ainsné fil du compte de Flandres, Blanche a fame, et 

¢ espousa 4 Samur dimence devant I’Ascencion’”. 

Mccii.xx.xvi. Les granz crestines d’eaues furent, qui abatirent le Chastelet de 
Petit Pont de Paris, et fondirent les pons, et fu la vegille saint Thomas, apostre*. 
Et en cel an fu Jehan de Saint Jehan pris en Gascongne. 

MCCC et 111. Trespassa la bonne royne Jehenne?. “Et en cel an les Templiers 

D furent destruiz?, et aucunez autres croniquez dient qu'il furent mors l'an m1.c. et vit. 
wccexv. Mourut sire Engerren de Marregny, au gibet de Montfauchon, a Paris, 
dont ce fu grant damage au royaume. 

MCCC et xvi. Fu la grant famine, et qui tousjours mengast, toujours eust fain. 


' Les mots et de la—le palays, ont été effacés; la note: — a l'année 1271 la mort de Catherine ou Blanche de Si- 
ce ne fu pas celuy, a été ajoutée en regard. En effet, Inno- cile, premiere femme de Robert de Béthune. 
cent IV n’a pas résidé @ Avignon. * Jeanne de Navarre, femme de Philippe le Bel, morte 


* Les auteurs de V'Art de verifier les dates rapportent en 1305. 





* XXII, 301. 


» 1248 


* 20 déc. 


* 1307. 








* Isabelle 


» Charles. 


16 Déc. 1325. 





224 EXTRAIT 


ccc et xvi. Les Juys qui tenoient 4 Rouen beaucoup d'eritagez és parroisses 4 


de Saint Erblant, Nostre Dame la Roonde et a Saint Lo, et avoient une rue appellée 
la rue aux Juys, et encore est appellée, et estoit leur moustier en une place de 
present appellée le Clos as Juys, furent boutez hors de la dicte ville, et leurs he- 


ritages confissiez au roy. 


mcccxx1. Furent les mesiax ars par tout le royaume de France, pour ce quil 


empoisonnérent les eauez, affin que les genz sainz mourussent et que les mesiax 


fussent seigneurs du monde. 


Il. — Extrait du Poéme sur la succession des rois de France. 


Or oés du xiv": 

Ce fu le roy Loys saintisine. 
XLII ans vesqui rois. 

Sa fame out nom. cest li voirs, 
Margerite, ce dit le conte; 

De Prouvence fu fille au conte. 

Le xxrx* roy fu 
Philippe, mout out de vertu, 

Qui en Arragon trespassa. 

Trois ans', ce m’est aviz, regna. 

Deulz fames out, bien le soit on: 

Liune* fille au roy d’Arragon; 

L’autre fu Marie nommeée , 

Du duc de Brebant engendreée. 

Plusiex gens soivent que c'est voirs. 
Aprés le L* roys : 

Nommé fu Philippe le Bei, 

Qui mout estoit fort et ignel, 

Qui mout bien s’esprouva. 

XXXIX anz Com roys regna. 

Le Li* rois 
Loys fu le larges, courtois. 

Le premier an qu’'i fu sacré, 
Trespassa, c'est la vérité. 

Johan, son filz, si poy regna 
Que pas a Rainz ne retourna 
Prendre son sacre : Dieu le voult. 
Jhesus, qui est sire sur tout, 

Ait lame en son commandement. 
Bien croy qu'il l’ait certainement. 
Aprés luy fu Philippe rois. 

Chine anz regna, c’est bien li voirs. 

Puis regna Charles li mains nés 
vir an[s]. A tous les trespassés 
Face Dieu pardon et mercy. 


lll. — Note sur les successeurs de saint Louis. 


Quant le bon roy saint Loy fu trespassé, Philippe, son filz, fu roy, et ne vesqui 
que 11 anz, et mourut en Arragon. Et apres lui fut roy Philippe le Bel, qui regna 
Xxx1x anz, lequel avoit m frérez, l'ainsné compte de Vallois, et l'autre compte 
d'Alenchon’, par lequel Engueren de Marregny mourut. Lequel roy Philippe le 
Bel out 11 filz, qui tous trois furent roys aprés sa mort, l'un aprez l'autre, et ne 
durérent que trop poy de temps. Et disoit le peuple que le compte de Vallois” les 
faisoit empoysoner pour parvenir a la couronne de France. Si plut a Dieu 
que le dit compte mourut* enchiés que le desrain de{s] 11 enfanz mourut, et lui 


' Cette erreur sur la durée du reqne de Philippe le Bel, comte de Valois, devint comte d’Alengon en 1293, et 
Hard: se trouvera reproduite dans les deux fragments qui laissa en mourant deux fils, Philippe, qui monta sur le 
vont suivre. tréne de France, et Charles, qui fut la tige de la maison 

* Il y a ici une confusion: Charles, frére de Philippe le —d’Alengon. 


G 


H 


ae Ee 


m7 


nm 





DES CHRONIQUES DE PIERRE COCHON. 225 


mort, si comme il venoit du sacre, le dit compte ayoit 1 filz nommé Philippe de 
Vallois, qui fu esleu roy par deffaut d’oir maalle, et son oncle compte d’Allenchon' 
vout avoir la moitié du royaume, et en fu trés grant debat entr'eulz, et puis la 
pais sen fist. Ainsi demoura Philippe de Vallois roy de France. 


IV. — Extrait de la Chronique normande. 


Aprés ce que les trois enfanz royalz de la lignie du bon roy saint Loys trespas- 
sérent en jane aage, et que le royaume demain despoulié™ et nu de roy filz de 
roy, et que la lignie failly, les barons dou royalme eslurent Philippe filz au compte 
de Vallois a estre roy, pour ce que cestoit le plus prochain maale de la roialté, 
et fu le commenchement et le premier roy de la ligne de Vallois, et fu couronné a 
Rainz l'an de grace mil ccc et xxvi1*. Et pour miex entendre ceste hystoire, le bon 
roy saint Loys trespassa l'an mil cc Lxx, et regna roy xLum anz. Et aprés lui fu 
Philippe son filz, qui trespassa en Arragon, et ne regna que trois anz”. Apres lui, 
fu Philippe le Bel, qui regna xxxIx anz, et fist faige en son temps le pallés de 
Paris, et mout d'autres beaulz lieus, et estoit son mestre conseiller monseigneur 
Engerren de Marregny, chevalier, lequel fist faire l'église d’Escoyes, et fou les 
chaig ‘nouries’, et Font i maisons, comme le manoir as Maigneville> et pluseurs 
autres, et fu tant envié quil en mourut, et estoit son mestre ; enanuiles un noble 
homme nommeé sire Guillebert Poolin, lequel se messire Engerren leust creu, il 
nen fust pas mort. Car quant il estoit en prison a Paris, le dit Poolin lui dist : 
« Sire, n'atendés pas la fureur de vos ennemis. Jay faist aprester  Harefleu une 
«nef tout pour escliper en mer, et yous feroy livrer 1 coursiers, et montereés sus, et 
«vous en yrées a Harefleu, et partirez du royaume tant que vostre pais soit faite; 
«car yous aves de bons amis en plusiex royaumez.» Et il respondi : «Ja Diex ne 

« place que je m’en fuie : car il sembleroit que je fusse coupable. » Atant n’en voult 
rien faire. Si lui en mesprist. Et adone esioit son bon mestre trespassé, le roy 
Philippe le Bel, qui trespassa lan mil cce et xit*. Et le dit messire Engerren tres- 
passa l'an xv, trois anz apres. Dont ce fu trop grant dommage pour le royaume, 
et dient aucunz c oncquez puis bien ne vint en France. 











EX INDICIBUS EPISCOPORUM 


CONSTANTIENSIUM, ABRINCENSIUM, SAGIENSIUM ET LEXOVIENSIUM. 





MONITUM. 


In codice latino 15171 (olim goo Sancti Victoris), foliis 102-111, 
regnante Carolo V, annotata sunt nomina pontificum quibus nonnul- 
‘tial ecclesiarum, tum in Anglia tum in Normannia constitutarum, 
regimen a primordio usque ad seculum xiv commissum fuit. Horum 
a quos sepe laudaverunt auctores Galliz christiane, parte 
priore omissa, posteriorem tantum edimus ubi agitur de episcopis qui 
tempore sancti Ludovici ejusque successorum Contuatinnala Abrin- 


‘ Charles, comte d'Alencon, était frére et non pas oncl: Ce mot, qui éguivaut a la forme chanoinerie, donnée 
de Philippe de Valois. par plusieurs glossaires, doit désiqner les prébendes de la 
Voyez la note 1 de la page 224. collégiale d’Ecouts 


TOME XXIII. 245 





* 1528. 


> Mainneville. 


© 354. 





7 
) 
| 
i 


© 03:5. 


226 EX INDICIBUS EPISCOPORUM, ETC. 


censem, Sagiensem et Lexoviensem ecclesias gubernaverunt. Ex eo- 
dem eiien indices episcoporum Constantiensium necnon Abrincen- 
sium, curante D. Gilbert, anno 1867, typis mandati sunt in diario cui 
titulus : La semaine religieuse du diocese de Coutances et d’ Avranches. 





[{CONSTANTIENSES EPISCOPI. | 


Constanciarum Beate Mariz preclara manet ecclesia, lapideo opere turribusque 
lapideis multum decora. 


eSRESEROSB SEER CH BC EBC REE SC KRDO DSO SD Hl HAABRARAAMRSEAHAAHSCSECHEH SADC TOO TS EHO 


Hugo’. 

Gillanus?. 

Johannes’®. 

Eustachius, de ordine Minorum, natus ex urbe Rothomagensi, cujus obitus 
nonis Augusti‘. 

Robertus® de Haricuria, vir® magnanimus, totius pradentie et honoris et 
sciencie clarus’. Hic ecclesiz columpna inflexibilis, utriusque juris peritus, cum 
fratre suo Radulfo fundavit Parisius domum scolarium de Haricuria. Ipse fratres 
habuit dominum Johannem de Haricuria primogenitum et Radulfum predictum , 
legis peritum, venerabilem et Guidonem, episcopum Lexoviensem, Guillelmum- 
que militem, dominum de Salceia’. Rahertus autem prafatus episcopus obiit 
nonis* Martii*, et sepultus est Parisius in majori ecclesia prope majus altare. 

Guillelmus de Tevilla, nutu prefati episcopi ad clericatum et canonicatum pro- 
motus, post eum electus [est] episcopatui, et ecclesiam decoravit, ut patet in turri 
lapidea et in ymagine alabastri beate Virginis. Domum episcopalem valde deco- 
ram edificavit. Hujus corpus quiescit ante majus altare ecclesia" 

Ludovicus'', natione Belvacensis. 


{[ABRINCENSES EPISCOPI. | 


Abrincensi vel Abrincatensi in ecclesia sancti Andree, apostoli, cathedrali se- 
derunt episcopi : 


Soweoeecee €EO2eeeo Oe CGO - +442 Se SCP Ea SBSH BEE COB EAD EER HD AOAC RAeESECR OL COKE HS ODS 


Willermus’?. 

Magister Gaufridus obiit mm° idus Aprilis “. 

Johannes'* dictus Haut fu né"’, vir'® sancta memorize, dilectus a Deo et homi- 
nibus in predicationibus, in ordinibus et divinis officiis sic devotus ut insistentes 
ad devotionis augmentum promoveret. Hic devotissime ecclesiam Beata Marie de 
Becco dedicavit in octavis Nativitatis eyusdem Dei genitricis '’, et consequenter ba- 
silicam Sancti Petri de Gemmetico. Successu vero temporis, propter guerras regum 
Francorum, Anglorum et Navarre '* exul ab urbe et dyocesi, Rothomagum con- 


' Hugo de Morvilla, cujus epitaphium editum est in Gallia ’ Gall. christ. prudentie et canonum scientia. 
christiana (XI, 880) : * Tbid. Palceia. 
* Tbid. U. 


Qui jacet hic Hugo, Cato pectore, Tullius ore , 
Muneribus ‘Titus, presul honore fuit. 

Quique sequens Marthe studium requiemque Marie , 
Que sua sunt mundo reddidit atque Deo. 

Previa quem rapuit lux festi Simonis, annos 
Post bis sexcentos octoque | terque decem. 

Det Deus huic vere secum sine fine manere. 


> Guillelmum defanctum volunt alii a. 1345, alii a. 
1347. Ita auctores Gallie christiane. 

'' Dictas @Erquery, defunctus cire. a. 1371. 

'* Cam in codice Sancti Victoris admodam imperfecta 
sit eptscoporum Abrincensium series, nescimus quis sit iste 
Willermus. 


awe '’ Gaujridus , dictus le Boucher, a. 1306 mortaus tra- 
Unde colligimus Hugonem 27 oct. 1238 obiisse. ditur. 
* De Cadomo. '* Que sequuntur edita sunt in Gallia christiana, XI, 
* Johannes de Esseio, a. 1274 defunctus. Ago et 491. 
* Gallie christiane auctores tradunt Eustachium 8 Au- © Voces dictus H. desunt in Gall. christ. 
gusti 1291 decessisse. ‘© Gall. christ. noster. 
* Hee clansula edita est in Gallia christ. X1, 884. ‘7 15 sept. 1342, ea Chronico Beccensi. 


* Gall. christ. noster. ‘© Gall. christ. Navarreorum. 





=p] 





























EX INDICIBUS EPISCOPORUM, ETC. 





227 


, fugit ad securitatem, et tandem ibidem migravit ad Dominum, sepultusque est 
honorifice in tumulo lapideo in monasterio Sancti Petri et Audoeni, secundum 
affectum devotionis sue', in capella pracipui patroni sui beati Andree, apostoli, 


C 


D 


anno Domini M.CcCC.LvIIT”. 
Robertus Porte’. 


|SAGIENSES EPISCOPI. | 


Sagiensis decora manet cathedralis ecclesia, sanctorum martyrum Gervasii et 
Prothasii honore consecrata, in qua fuerunt episcopi : 


> 6 eS OS OR 6-46 4 KRG E EHS HE OOOH EE EC. H SD 


+ O260e.0 6 6 2 @ 6100S £26 626-6 6 6 OSC EO ORE CS FS 


Gaufridus, cujus obitus sollemniter agitur in ecclesia Rothomagensi 11 ka- 


lendas Februari *. 
Thomas". , 
Johannes’. 
Gervasius’°. 


[ LEXOVIENSES EPISCOPI. | 


Lexoviensis ecclesia beati Petri, apostoli , facultatibus non impar ceteris Neus- 


trie episcopatibus sacrisque reliquiis, quia ibi fertur honore debito observari 


corpus sanctissimi Ursini, primi Bituricensis archiepiscopi, atque sancti Candidi 


episcopi, cum aliis reliquiis. Ibi fuerunt episcop! : 


cae £62 eS & @ 6 6 6 28 RO HO 4 2 Oo SO SO eR SS 


Willermus’. 
Fulco’. 


eee + 8 OG 6 Oe 6 EAD @ OC Of OE RO 8 OOD © OH 8.0 8 


Guido de Merula, obit vir kalendas Maii”. 
Guillelmus de Asinariis, cantor ejusdem ecclesia. MCCLXXXxv’. 


Johannes!®. 


Guido de Haricuria, \ir magnanimus, frater Roberti, Constantiensis episcop1, 
licet non compar in litteratura, tamen non impar in tuitione ecclesiastica. Obiit 


vit kalendas Maii®. 


Guillermus de Caro Monte, natione Vulcassinus, ejusdem ecclesie canonicus"’. 
Guillermus, natione Lemovicensis, primo monachus ordinis Sancti Benedicti, 
¢ vir litteratus, provisione pape Clementis VI factus est abbas Sancti Taurini 
Ebroicensis, deinde episcopus Tricastinus et postea Lexoviensis..Hic pradicator 
illustris, licet jurista, multam habuit diligenciam ad claudendum urbem Lexo- 
viensem anno Domini M.ccc.Lvit, propter guerras regum |’rancorum, Anglorum 
et Navarre. Tunc abiit Avinioni, et miserabili eventu domus in qua inierat com- 
u busta est, et ipse periit anno Domini M.ccc.LVvIM. 

Johannes dictus Dormiens”, sed in negotiis suis satis vigilans , ducis Normanniz 
regentisque Francorum cancellarius, ab episcopatu Lexoviensi translatus est 


Belvaco. 


' Ibid. secundum affectionis sue. .... 
* De eodem episcopo hec seculo XIV notata sunt ad 
calcem codicis Bibl. imp. signati frangais 4gA6 : 

_ Anno Domini m® ccc? quinquagesimo octavo, 111" 
die mensis Junii, apud Rothomagum, obiit et decessit 
a mundo vir bone memoria magister Johannes Haut 
fut né, episcopus Abrincensis, et fuit inhumatus et se- 
pullus in monasterio abbatia Sancti Audoeni Rothoma- 
gensis, in capella sancti Andree apostoli, in sinistra 
parte ipsius capella, prope capellam beatissime geni- 
tricis Marie, matris Domini nostri Jesu Christi, et fuit 
apportatus de loco ubi decessit ad dictum monasterium 
Sancti Audoeni cum magna sollemnitate, processione 
omnium religionum civitatis Rothomagensis ac decani 
et capituli majoris ecclesie Rothomagensis, prasen- 
tibus domino archiepiscopo, decano ipsius ecclesia , ac 
magna et copiosa congregatione populi tam ecclesias- 
tici quam secularis, et in choro dicti monasterii fuit so- 
lemniter celebratum pro anima ipsius servicium Placebo 





et Dirige vi‘ die pradicti mensis, et septima die corpus 
ipsius traditum ecclesiastice sepulture, et decantavit 
majorem missam decanus ecclesie Rothomagensis, has 
buitque conventus Sancti Audoeni pro pitantia die suze 
sepulture xx libras turonensium, et septima die sux 
sepulture x libras turonensium. : 

’ Roberti Porte nomen eadem manu sed recentiore, ut 
videtur, atramento notatum est. — Robertus die 5 Nov. 
1359 regalia obtinuit. 

' Thomas de Alnoto, a. 1278 defunctus. 

* Johannes de Berneriis qui a. 1294 obit. 

Gervasius a. 1356 electus. 

” Guillelmus de Ponte Arce, qui in manibus Odonis Ri- 
gaudi a. 1250 cessit. 

* Fulco Dastin, 1250-1267. 

" Guillelmus de Asneriis, a. 1285 electus. 

'° Johannes de Samois. 

'' Obit a. 1349. P 

Velius de Dormannis , valgo de Dormans. 


2 





1255. 


» 1285. 


1336. 








* fol. 45 verso. 


» fol. 54 verso. 


* fol. 8. 











POLYPTYCHUM ROTOMAGENSIS DIOECESIS. 





MONITUM. 


Chronicis Normannicis interserenda duximus vetera Rotomagensis 
et Constantiensis dicecesium polyptycha, quorum utrumque regnante 
sancto Ludovico confectum est. In eis enim habetur commemoratio 
earum rerum que in monasticis chronicis annotate sunt multarumque 
aliarum quas medii evi annalium scriptores neglexerunt quasque 
magna industria perquirunt neoterici. 

Rotomagense polyptychum, contentum in Imperialis bibliothece 
codice latino 11052 (olim suppl. lat. 718), archiepiscopo Odoni 
Rigaudi (1248-1275) sepius addictum, in ordinem redactum esse 
constat dum Petrus de Colle Medio sedem archiepiscopalem teneret 
(1236-1244), cum in clausula ad ecclesiam Villariensem spectante * 
Mauritius, qui proximus ante Petrum fuerat, dicatur ultimus archiepi- 
scopus, cumque in duobus aliis locis Petrus ipse nominetur ut Roto- 
magensi ecclesiz presidens : « Ecclesiz de Freellis contentio est super 
«jure patronatus inter dominum archiepiscopum Petrum et abbatem 
« Sancti Dionisii in Francia>; » — « Ecclesie de Gourello super jure 
« patronatus est contentio inter dominum archiepiscopum Petrum et 
«dominum de Montiniaco‘. » 

Polyptychi auctor recensuit singulas ecclesias precipuasque ca- 
pellas, et de unaquaque notavit quis fuerit patronus, quis rector vel 
vicarius, a quo archiepiscopo (Rotrodo 1164-1183, Galtero 1184- 
1207, Roberto 1208-1221, Theobaldo 1222-1229, Mauritio 1231- 
1235, vel Petro 1236-1244) fuerit receptus rector vel vicarius, quanti 
estimarentur annui beneficiorum redditus, quotque parochiani ad sin- 
gulas spectarent ecclesias. 

EF beneficiorum valore ibi annotato decime aliaque ecclesiastica 
tributa, de quibus plura documenta tomo nostro XXI exhibuimus, per- 
cipiebantur; ex parochianorum numero, nonnulle obventiones, et in- 
ter cetera debitum quoddam, gallice dictum /a débite, id est pecunie 
summa quam unaqueque parochia ad tuendam cathedralem eccle- 
siam quotannis conferebat quaque sic constituta fuerat ut quot pa- 
rochiani, id est familie, in recensione designati fuissent, tot denarii 
solverentur'. Qua cum ita sint, ex debiti summa definiri potest paro- 
chianorum numerus. 

In intervallis qua de industria reliquerat primus amanuensis, ad- 
jecte sunt tempore archiepiscoporum Odonis Rigaudi (1 2 48-1275) et 


De modo soivendi debiti, vid. Regestum Radulphi Roussel (cod. lat. 5197), cujus prefationem edemus infra 
in Appendice ad Polyptychum Rotom. 











POLYPTYCHUM ROTOMAGENSIS DIOECESIS. 229 


Guillelmi de Flavacuria (1278-1306) multe magnique momenti an- 
notationes, quas uncis distinctas edemus. 

Recentiora parochiarum nomina, precipue ad fidem libri cui titu- 
lus : Description historique de la haute Normandie, adjecimus, universis 
uniuscujusque decanatus ecclesiis simul initio capitum congregatis, 
quia note singulis clausulis apposite justum modum excessissent. 


—— > 
7 





INCIPIT ARCHIDIACONATUS MAJOR. 


INCIPIT DECANATUS CHRISTIANITATIS ROTHOMAGENSIS !. 


a Ecclesia Sancti Machuti®. Parrochiani mille quingenti. Valet ¢ et Lx 1.; sed inde 

tenetur sacerdos archiepiscopo reddere x |., et capitulo Rothomagensi x |. Archie- 

piscopus, patronus. [Archiepiscopus Odo Rigaudi contulit eam domino Andrew 
resbitero. Item domino Tyerrico.| 

Ecclesia Sancti Pauli. Parrochiani u.c. Non habet redditus determinatos, sed 
recipit a priorissa singulis mensibus xx s., nec recipit curam ab archiepiscopo, 
sed instituitur ab abbatissa de Monasterio Villari, auctoritate papx, ut dicitur. 

Ecclesia Sancti Viviani. Parrochiani mille trecenti. Valet cc et octoginta |. Abbas 
Sancti Audoeni Rothomagensis, patronus, et percipit ibi xx |. annuatim. [Archie- 
piscopus Odo Rigaudi recepit magistrum Johannem de Sereno Fonte, ad presenta- 
tionem abbatis et conventus Sancti Audoeni Rothomagensis. | 

Ecclesia Sancti Nigasii. Parrochiani quadringenti et 1. Valet ¢ 1. Abbas Sancti 
Audoeni Rothomagensis, patronus. 

Ecclesia Sancti Audoeni. Parrochiani circa quadringenti. Valet circa c |. Sacrista 
et elemosimarius percipiunt ibi [xxx] 1. Abbas Sancti Audoeni, patronus. [Magister 
p Martinus de Burgo Acardi receptus fuit ab archiepiscopo Odone Rigaudi, ad prae- 

sentationem dicti abbatis.| 
Ecclesia Sancti Gildardi. Parrochiani circa 111.c. Archiepiscopus, patronus. Valet 
octoginta |. t. [Archiepiscopus Odo Rigaudi contulit eam Roberto, decano tunc 
temporis christianitatis Rothomagensis. Item magistro Johanni Gasconi.| 
— Ecclesia Sancti Laurencii. Parrochiani trecenti. Valet nonaginta |. Abbas Sancti 
Wandregisilli, patronus. [Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit magistrum Rober- 
tum Preudomme, ad presentationem dicti abbatis. In dicta ecclesia Sancti Lau- 


~~] 


iw] 


' Initio codicis (fol. 5 verso) adjectus est nonnuallarum hannes de Ons, quam ei contulit Guillelmus thesaura- 
capellaniarum index, cujus textum hic in annotationibus rius, executor dicti Johannis. 
representandum duximus : Nota de Clemente de Longo Vico. 
Hee sunt capellanie in ecclesia Rothomagensi, qua- Hew sunt quarum dominus * est patronus. 
rum dominus archiepiscopus est patronus. Patronus est capellania: magistri Reginaldi de Calvo 
Capellania magistri Reginaldi de Calvo Monte valet Monte ; capellani# domini Ludovici ; capellania domini 
xxx |. vel plus : videantur littera de emptionibus factis. Andree; capellania domini Radulphi Anglici; item ca- 
Capellania domini Andree, que fuit pro Petro Mi- pellanie Laurencii dicti ! Aloue, pro Radulpho de Don- 
chaelis, valet circa xxx |. : jone ; capellania Sancta Anne. (Voces capellanie S. Anne 
Capellania domini Guillelmi dicti Comitis, pro archi- _ secunda manu seculo XIV adjecte sunt.) 
diacono Reginaldo, valet circa xx I. * Saint-Maclou, Saint-Paul, Saint-Vivien, Saint-Ni- 
Capellania Ricardi de Vicecomitatu valet xv I. caise, Saint-Ouen (postea Sainte-Croix-Saint-Quen) , 
Capellania Haisie Nourjout, que est apud Boscum Saint-Godard, Saint-Laurent, Saint-Patrice , Saint-André- 
Rogeri, valet xx |. Transferenda est ad ecclesiam Rotho- hors-la-ville, Saint-Vigor, Sainte-Marie-la-Petite , Sainte- 
magensem juxta voluntatem defuncte. Croix-des-Pelletiers , Saint-Pierre-l'Honoreé, Saint-Jean , 
Capellania archidiaconi Johannis de Sarqueus non Saint-Lé, Saint-Amand, Saint-Nicolas, Saint-Herbland , 
habet patronum determinatum, quod ego sciam. Voluit Notre-Dame-la Ronde, Saint-Denis, Saint-Martin -du- 
tamen quod magister Guirardus, socius suus, conferret Pont, Saint-Etienne-des-Tonneliers, Saint-Cande -le - 
eam quamdiu viveret. Jeune, Saint-Pierre-du-Chatel , Saint-André-dans-la-ville , 
Capellania domini Michaelis de Sancto Ermelando pro Saint-Vincent, Saint-Eloi, Saint-Michel, Saint-Sauveur, 
Lucratore. Saint-Pierre-le-Portier, Canteleu sur-Croisset, le Mont- 
Item quatuor capellanie quarum quelibet valet aux-Malades, Saint-Agnan sur-Rouen, Bois-Guillaume , 
xv 1. et quatuor quarum quelibet valet xv marchas. Isneauville, Fontaines-sous-Préaux, le Vivier, Car- 
Item capellania Rogeri Canousart perficienda in Al- ville-sur-Rouen, Saint-Hilaire, Saint-Sever, Vissel, 
bania, cum aliis capellaniis et beneficiis Albaniz. Grand -Couronne, le Grand -Quevilly, le Petit-Quevilly, 
Item capellania Johannis de Brequegny, clerici , aug Moulineaux, Saint-Etienne, la Grande-Eglise, Saint 
mentata per executores Galteri Blondel, valet circa xx |. Martin -sur-Renelle, Saint-Matthieu 4 Saint-Seyer, fe 


Patronus non est determinatus. Quam habet dominns Jo- Quesne-Canu 4 Moulineaux 





fol. 6 


* archiepi 


scopus. 








fol. 7: 


fol. 6 verso. 


fol. 7. 


230 POLY PTYCHUM 


rencii fundata est quedam capellania de bonis Hely Pictaviensis, quondam civis | 


Rothomagensis, cujus archiepiscopus est patronus. V alet xv 1. Archiepiscopus Odo 
Rigaudi contulit eam Girardo clerico. — Johannes dictus Papin, burgensis Ro- 
thomagensis, instituit quandam capellaniam in ecclesia Sancti Laurencti Rotho- 
magensis, de bonis testamenti uxoris sue, Basile nomine, ad quam presentavit 


nobis hac prima vice, et de cwtero dominus Rothomagensis archiepiscopus erit 1 


patronus.| 

Ecclesia Sancti Patricii. Parrochiani trecenti et quadraginta. Cancellarius Ro- 
thomagensis, patronus ratione cancellaria, et percipit ibi xu s. annue pensionis ; 
et abbas de Cerisiaco Lx s., ratione cujusdam transactionis habit inter ipsum et 
presbiterum ecclesiw. Valet presbitero Lx |. 

Ecclesia Sancti Andree extra portam. Parrochiani circa octoginta. Valet circa 
xx 1. Abbas Gemeticensis, patronus, cui presbiter reddit xxx et 1 s. pro orto et 
tenemento suo. : 

Ecclesia Sancti Vigoris. Parrochiani Lxx. Valet xxx |. Archiepiscopus, patronus. 
| Ascius dictus le Tort, quondam civis Rothomagensis, instituit quandam capella- 
niam in ecclesia Sancti Vigoris Rothomagensis, usque ad valorem xx l. t., prout 
in littera testamenti sui continetur; et voluit pradictus Ascius quod uxor sua, 
quoad vixerit, sit patrona ejusdem capellania ; voluit etiam quod archiepiscopus 
Rothomagensis, qui pro tempore fuerit, sit patronus ejusdem capellanie post 
mortem uxoris sue supradicte, Magister Johannes, archidiaconus et vicarius 
Odonis Rigaudi, recepit ad dictam capellaniam Nicholaum dictum Vicinum, ad 
presentationem mulieris supradicte. | 

Feclesia Sanctee Marie Parvee. Parrochiani c. Valet presbitero xxx 1. Solvit can- 
cellario annuatim xx s. Cancellarius, patronus. [| Magister Johannes Poyriers re- 
ceptus ab archiepiscopo Odone, ad presentationem dicti cancellarii. Item Johannes 
dictus Coipel. Item Reginaldus de Sappo.] 

Ecclesia Sancte Crucis. Parrochiani circa c. Valet circa xx |. Abbas Sancti 
Audoeni, patronus; percipit ibi x1 s. annuatim; abbas Sancti Georgii de Bauquier- 
villa, vs. 

Ecclesia Sancti Petri Honorati. Parrochiani cxx. Valet xxx 1. Abbas Sancti Au- 
doeni, patronus; percipit ibi x s. annuatim. [Ricardus de Schala, prasentatus ab 
abbate Sancti Audoeni, receptus fuit ab archiepiscopo Odone Rigaudi, ad praesen- 
tationem dicti abbatis. Item Remigius.] 

Ecclesia Sancti Johannis super Renellam. Parrochiani cc. Valet 1 |. Prior Sancti 
Laudi presentat archiepiscopo ad curam. 

Keclesia Sancti Laudi. Valet xu 1. Prior Sancti Laudi praesentat ad curam. 

Keclesia Sancti Amandi. Parrochiani circa octoginta. Valet circa xx |. Abbatissa 
Sancti Amandi, patrona. 

Ecclesia Sancti Nicholai. Parrochiani ix. Valet circa xt 1. Capitulum Rothoma- 


gense, patronus. Percipit in eadem dictum capitulum xv I. [Magister Petrus de . 


Carvilla fundavit ibi quandam capellaniam , ad quam presentaverunt ejus' exequ- 
tores ipsius prima vice; de ctero conferet dominus archiepiscopus. | 

Ecclesia Sancti Ermelandi. Parrochiani octoginta. Valet xt 1., absque portione 
xv! librarum quas percipit ibi magister Tholomeus, canonicus Rothomagensis, pa- 
tronus dicte ecclesia ratione sue prebende. {In ecclesia Sancti Ermelandi fun- 
data est quedam capellania a Guillelmo dicto Lucratore et ejus uxore, civibus 
Rothomagensibus. Valet xv 1. Archiepiscopus, patronus. Archiepiscopus Odo Ri- 
gaudi contulit eam Michaeli clerico. Item alia per executores Perronelle Audos, 
civis Belvacensis, cujus fuit executor magister Stephanus de Quemino; quam 
habuit primo N. de Posterna, ad presentationem dicti executoris; de cetero do- 
minus archiepiscopus erit patronus. | 

Ecclesia Sancta Marie Rotunde. Parrochiani _—”. Ibi sunt tres canonici, unus 
curatus horum. Dominus rex, patronus. Tres vicarii, quos canonici presentant 


Vox ejus delenda. — * Numerus cod. abest. 





— 
— 


G 


H 


a 


_ 
Ls 











ROTOMAGENSIS DIOECESIS. 231 

4 archiepiscopo, quilibet suum. Valet ecclesia curato circa xu |. | Archiepiscopus 
Odo Rigaudi recepit Johannem presbiterum ad curam dicte ecclesia, ad pra- 
sentationem domini regis.| 

Ecclesia Sancti Dionisii. Parrochiani cxx. Valet xx 1. Cantor Rothomagensis, 
patronus, et percipit ibi c s. annuatim. [ ‘ receptus fuit ad prasentationem 

gs cantoris Rothomagensis ab archiepiscopo Odone Rigaudi.| 

Ecclesia Sancti Martini juxta pontem. Parrochiani cxx. Valet xxxv 1. Abbatissa 
Sancti Amandi, patrona. [Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit Guillelmum, ad 

resentationem dicta abbatisse.| 

Ecclesia Sancti Stephani de vico Tonellariorum. Parrochiani cxx. Valet xi 1. 

¢ Abbas Sancti Audoeni, patronus; ibi percipit xxx s. annuatim. {Archiepiscopus 
Odo Rigaudi recepit magistrum Helyam, ad presentationem abbatis predicti.| 

Ecclesia Sancti Candidi Junioris. Parrochiani cim. Valet xt 1. Episcopus Lexo- 
viensis, patronus. [Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit Nicholaum de Trubevilla, 
ad presentationem dicti episcopi. Item magistrum Robertum de Bello Campo.| 

p Ecclesia Sancti Petri de Castro. Parrochiani octoginta. Valet xvi 1. Abbas Sancti 
Audoeni, patronus, et percipit ibi XL s. annuatim. 

Ecclesia Sancti Andree in vico Fabrorum. Parrochiani Lx. Valet xxvi |. Abbas 
Sancti Audoeni, patronus, et percipit ibi xi s. annuatim. 

Ecclesia Sancti Vincentii. Parrochiani cc". Valet vicaria xxv 1. [bi fundata est 

gE quedam prebenda Rothomagensis. Canonicus illius praebende, patronus. 

Ecclesia Sancti Elegii. Parrochiani cc" ix. Ibi est fundata quedam prebenda 
Rothomagensis ecclesia. Canonicus dicta prabende, patronus. Valet vicaria circa 
xx |. In dicta parrochia est quedam capella in domo Filiarum Dei, cujus pra- 
sentalio pertinet ad dictum canonicum. | Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit 

F Petrum vicarium, ad prasentationem domini Guillelmi de Nangis, tune canonici 
Rothomagensis, qui prebendam suam percipiebat ibidem.| 

Ecclesia Sancti Michaelis. Parrochiani cxu. Valet tx 1. Abbas de Monte Sancti 
Michaelis de Periculo maris, patronus; percipit ibi Ls. annuatim. 

Keclesia Sancti Salvatoris. Parrochiani octoginta vu. Valet L 1. Capitulum Ro- 

¢ thomagense, patronus. Et abbas Sancti Audoeni percipit ibi xiv s. annuatim, et 
dictum capitulum xty s. 

Ecclesia Sancti Petri Portarii. Parrochiani txvs. Valet xx lL. Archiepiscopus, pa- 
tronus. {Magister Johannes de Noientello, archidiaconus et gerens vices reverendi 
patris Odonis Rigaudi, contulit eam Gaufrido dicto le Tieullier subdiacono. | 

H eclesia de Cantu Lupi. Parrochiani c.xxx. Dominus rex, patronus. Valet x I. 

Ecclesia de Monte Leprosorum. Parrochiani Lxx. Prior ejusdem loci, patronus. 
Presbiter, cum suo clerico, habet ibi victum in mensa canonicorum, et ultra hoc 
percipit ibi vr 1. 

Ecclesia Sancti Aniani. Parrochiani L. Dominus rex, patronus. Valet xxxv |. 

3 Ecclesia de Bosco Guilielmi. Parrochiani cc". Abbas Sancte Katerine, patronus. 
Valet presbitero ixx |. 

Ecclesia de Yneauvilla. Parrochiani cx. Abbas Sancti Audoeni, patronus. 
Valet xt 1. [Odo presentatus a dicto abbate, receptus ab archiepiscopo Odone 
Rigaudi. Item Ricardus. Item Radulphus de Homma.| 

K Ecclesia de Fontibus. Parrochiani xtvur. Valet xxv |. Dominus Johannes de 
Mauquenchi, miles, patronus. 

Ecclesia de Viviario. Parrochiani Lx. Dominus ville, patronus. Valet xxx |. 

Ecclesia de Carevilla. Parrochiani v11.xx. Prior de Monte Leprosorum, patronus. 
Valet xxxv l. Capella Sancti Audoeni de Loncpeen in eadem parrochia. | Item ma- 

L gister Johannes de Noientello, archidiaconus et vicarius Odonis Rigaudi, recepit 
ad ecclesiam predictam Guillelmum de Fusquereio, clericum, ad praesentatio- 
nem predicti prioris.| 

Ecclesia Sancti Hilarii. Parrochiani circa nonaginta. Magister Tholomeus, pa- 


Locus in cod. vacuus. 





fol. 7 verso. 


fol. 8. 


fol. 8 verso. 





| 
; 


- 


fol. 9. 


fol. 5. 


fol. g verso. 





. 232 POLYPTYCHUM 


tronus, ratione praebende sue Rothomagensis. Valet xiv 1. — Capella Sancti 4 
Agidii de Repevilla, in parrochia predicta. Presbiter Sancti Hylarii debet ibi 
deservire. 

Ecclesia Sancti Severi juxta Rothomagum. Abbas Becensis, patronus. Parro- 
chiani ccc". Valet xxxv 1. 

Ecclesia Sancti Martini de Oissello. Parrochiani cc" xi. Johannes de Sancto x 
Sansone, armiger, patronus, ratione uxoris sue. Valet ixx |. 

Ecclesia Magne Corone. Parrochiani v1.xx. Prior Aulez Puellarum, patronus. 
Valet xxv 1. 

Ecclesia de Kevilliaco Magno. [Parrochiani 111.xx. Valet xx 1. Archiepiscopus , 
patronus. Guillelmus ig contulit eam Guillelmo presbitero.| C 

Ecclesia de Kevilliaco Parvo. | Abbas Beccensis, patronus.| 

Ecclesia de Molendinfelllis. [Valet xvi 1. vel circa. Archiepiscopus Odo Ri- 
gaudi recepit Guillelmum de Magnevilla, ad presentationem prioris Aule Puella- 
rum. Item Petrum Recuchon'.| 

Parrochia Sancti Stephani in ecclesia Rothomagensi. D 

Ecclesia Sancti Martini super Renellam. Parrochiani vn.xx. Valet 1. 1. Capitulum 
Rothomagense, patronus, et percipit ibi x 1. annuatim. 

[In manerio archiepiscopi apud Sanctum Matheum de Ermentruvilla fundave- 
runt quandam capellaniam Petrus filius Michaelis et Aelicia, ejus uxor, cives 
Rothomagenses, ad quam dicti Petrus et Aelicia ac Guillelmus, eorum filius, de- £ 
bent presentare quamdiu vixerint, et eandem capellaniam vacare contigerit. Et 
nolandum est quod post ipsorum trium decessum, archiepiscopus Rothomagensis 
qui pro tempore fuerit et ejus successores erunt patroni capellaniz memorate. 
Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit Andream in dicta capellania primum insti- 
tutum, ad praventationsm dictorum Petri et Aelicia. Valet xxvii 1. Ibidem postea F 
heconet collocate sorores que sunt ibi.] 

[(Capellania leprosaria de Quercu Canuta. Valet xv 1. Archiepiscopus, patronus. 
Archiepiscopus Odo Rigaudi contulit eam Radulpho presbitero. Item Petro. 

[Vincencius de Valle Richerii, quondam civis Rothomagensis, duas capellanias 
fundavit, et dotavit quamlibet de =” |. t.; non sunt tamen certi loci assignati 
ubi hujus modi capellaniis serviatur, et sic fuerunt fundate quod ipse prima vice 
presentaret ad eas, et deinde esset in posterum archiepiscopus patronus earum. 
Cujus rei gratia, Guillelmus archiepiscopus illam quam Guillelmus Renoudi ex 
presentatione dicti Vincencit obtinebat, post ejus obitum, contulit jure suo Jo- 
hanni de Formetot, presbytero, et aliam quam Johannes Vimerii ex eadem pre- 
sentatione tenebat, post obitum ejus, contulit jure suo Petro de Quemino, clerico.| 


~ 
@2 


DECANATUS DE BURGO THEROUDI. 


Ecclesia de Furcis®. Abbas de Becco, patronus. Valet xu |. Parrochiani vi.xx. R. 
presbiter, prasentatus a dicto abbate et receptus a domino Petro. | Magister Jo- 
hannes de Dumo qui nunc est receptus fuit ab archiepiscopo Odone Rigaudi, ad J 
presentationem dicti abbatis. Item Guillelmus, nepos abbatis, receptus fuit ab 
eodem archiepiscopo, ad prasentationem ipsius abbatis. Item Petrus ab eodem 
archiepiscopo, ad presentationem ejusdem abbatis.| 

Le Tuit Symer. Rex, patronus. Valet xv 1. Parrochiani xxvit. Guillelmus pres- 
biter, presentatus a Ricardo, quondam domino dicte villa, quo recedente in k 
Hiberniam, devenit patronatus ad regem. Dubitatur si rex sit patronus. [ Archiept- 


' Voces Item P. Recuchon bis in cod. exarate sunt. ville-sur-le-Bec , Berville-en-Campagne , Maleville-sur-le- 
* Numerus cod. abest, Bec, Saint- Martin-du-Pare, Saint-Paul-de-Fourques, 


Saint-Eloi-de-Fourques , Tuit-Simer, Bardouville, Gros-Teil, Houlbec, Valeville, Saint-Denis-des-Monts , 


Anneville-sur-Seine , Berville-sur-Seine, Obourville-sur- 
Seine, Iville-sur-Seine, Bos-Gouet, Touberville, Tuit- 
Hébert, Bos-Bénard-Cressi, Bos-Bénard-Commin, In- 
freville, Angoville, Bourg-Theroude , Boissay-le-Chatel , 
Baville, Teillement, Vouecreville , Bos-Renoul, Bonne- 


Saint - Filibert- sur - Boissay, Bos-Guerard-en-Roumois , 
Marcouville-en-Roumois, Bocherville-en-Roumois, Bos- 
Norman, Bos-Roger-de-la-Londe, Tuit-Heudebert, la 
Londe-Commin, Elbeuf, Brionne, le Bec-Hellouin, 
Saint Taurin-sur-Fourques , Bos-Robert, Mauny. 





A 


B 


~ 
— 


al 


—_ 





ROTOMAGENSIS DIOECESIS. 233 


scopus Odo Rigaudi recepit Stephanum ad presentationem regis, quia, dum inter 
dictum dominum regem, ex una parte, et Johannem de Landis, militem, ex 
altera, contentio esset super jure patronatus ipsius ecclesia, idem miles in assi- 
siis Pontis Arche, coram domino Juliano de Perona, comparens, voluit et con- 
sensit quod presentatus ab eodem rege reciperetur ad eam.| 

Bardolvilla. Heredes Petri de Braia, patroni. Valet xx 1. Parrochiani Lxxxum. 
Guido presbiter, prasentatus a dicto Petro, receptus a domino Mauritio. [Archie- 
piscopus Odo Rigaudi recepit magistrum Johannem, ad presentationem domini 
Anselli de Braya, militis.] 

Annevilla. Abbas Fiscannensis, patronus. Valet [1u.xx] 1. Parrochiani vu.xx. 
Guido presbiter, presentatus a dicto abbate, receptus a domino Mauritio. 

Bervilla super Secanam. Prior Beate Marie de Prato juxta Rothomagum, pa- 
tronus. Valet x1 1. Parrochiani Lxx. Robertus presbiter qui nunc est prasentatus 
fuit a dicto priore et receptus a domino Petro. [Item Guillelmus de Flava Curia, 
archiepiscopus Rothomagensis, recepit Petrum le Fae, ad prasentationem abbatis 
de Becco.| 

Auborvilla. Prior Beate Marie de Prato, patronus. Valet x1 1. Parrochiani t. 
Henricus presbiter, prasentatus a dicto priore, receptus a domino Theobaldo. 

Huivilla. [Sanctus Leodegarius de Yvilla'.| Guillelmus de Huivilla, [miles,] pa- 
tronus. Valet xu |. Parrochiani v1.xx. H. presbiter, prasentatus a dicto Guillelmo, 
receptus a domino Petro. [Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit Johannem ad 

resentationem dicti Guillelmi militis. — In parrochia de Wivilla de novo fun- 
davit Willelmus, dominus de Wivilla, quandam capellam beats Maria, et ibi in 
feodo suo assignavit xv libratas redditus, auctoritate domini regis, de quo habet 
litteras ipsius. Ad dictam capellam nos’? Odo Rigaudi, Rothomagensis archiepi- 
scopus, recepimus Thomam dictum Moisson, ad presentationem dicti militis. 
Qualiter dictus capellanus habere se debeat erga presbiterum parrochialem, con- 
tinetur in litteris archiepiscopi confectis super hoc, quas habet presbiter parro- 
chialis seu habere debet.} 

Boschus Goeti. Abbas de Pratellis, patronus. Valet xxv |. Parrochiani vu.xx. 
[Magister Radulphus qui nunc est receptus fuit ab archiepiscopo Odone Rigaudi, 
ad presentationem dicti abbatis. | 

Apud Tubervillam tres ecclesia, videlicet ecclesia Sancta Marie, ecclesia Sanct 
Trinitatis, capella Sancti Audoeni. Prior de Burgo Achardi, patronus. Cedunt 
proventus in usus fratrum. 

Tuit Hebert. Georgius de Bosco Renoldi, miles, patronus. Valet xv |. Parro- 
chiani 111.xx. G. presbiter, prasentatus a dicto Georgio, receptus a domino Theo- 
baldo. 

Bos Bernart de Cressy. Abbas Becensis, patronus. Valet xx 1. Parrochiani t. 
Matheus presbiter, prasentatus a dicto abbate, receptus a domino Mauritio. [{Ri- 
cardus presbiter receptus fuit post Evrardum ab archiepiscopo Odone Rigaudi, 
ad prasentationem dicti abbatis. [tem Petrus, ab eodem archiepiscopo, ad pre- 
sentationem dicti abbatis.] . 

Bos Bernart Comin. Johannes, miles, ejusdem ville dominus, patronus. Valet 
xx |], Parrochiani xxx. Jeronimus presbiter, prasentatus a patre dicti Johannis, 
receptus a domino Theobaldo. [Radulphus presbiter qui nunc est receptus fuit ab 
archiepiscopo Odone Rigaudi, ad prasentationem Thome armigeri, domini ejus- 
dem villa. Item Nicholaus de Mesnillo Wace receptus fuit ad prasentalionem 
dicti Thome, nunc militis. | 

Hyffrevilla. Droco, dominus ejusdem ville, patronus. Valet xxx |. Parrochiani 


. LXxIl. Lucas presbiter, prasentatus a dicto Drocone, receptus a domino Mau- 


ritio. 
Angovilla. Johannes de Haricuria, patronus. Valet xv |. Parrochiami xivi. R. 
presbiter, prasentatus a patre dicti Johannis, receptus a domino Mauritio. [Guido 


Tia in codicis margine secunda manu annotatum est. — * Voves nos O. R. R. archiep. inter lineas adjecte sunt. 


TOME XXIII. 30 





fol. 10. 





’ 
id 
- 
' 
, 
Ln 
i 


fol. 10 verso. 


234 POLYPTY CHUM 
de Romesio, presentatus a Johanne de Haricuria, receptus a Guillelmo, archiepi- 
scopo Rothomagensi.| 

Burgus Theroudi. Abbas de Ulteriori Portu, patronus, ex donatione Hugonis de 
Ferariis, militis. Valet 1. Parrochiani nu.xx. Georgius presbiter, prasentatus a 
domino Richardo de Haricuria, firmario domini regis, qui tunc gerebat ballum 
dicte terre, et receptus a domino Roberto. [Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit 
Petrum, ad presentationem magistri Guillelmi de Ferraris, qui, prout nobis' 
constitit, per litteras ballivi qui tunc erat, obtinuit in assisiis Pontis Audomari, 
contra abbatem Ulterioris Portus per inquestam jus patronatus dict ecclesiz super 
quo diutius litigarunt.| 

Bussetum?. Heredes de Buxeto, patroni. Valet t |. Parrochiani txxv. Guillelmus 
presbiter, prasentatus a domino de Tilliaco, qui tunc gerebat tutelam heredum 
de Buxeto, et receptus a domino Petro. (Guillelmus, receptus ab archiepiscopo 
Odone Rigaudi, ad presentationem heredum predictorum. — Apud Buxeium 
castrum est quedam capella, cujus est patronus dominus de Gaciaco, ratione 
uxoris sue, et ad ejus presentationem recepit archiepiscopus Odo Rigaudi Guil- 
lelmum Adelee, presbiterum. Valet x 1.| 

Bavilla. Abbas Sancti Audoeni Rothomagensis, patronus. Valet x 1. Parrochiani 
xxxv. Radulfus presbiter, prasentatus a dicto abbate, receptus a domino Galtero. 

Teilleman. Dominus de Harecort, patronus. Valet xxx 1. Parrochiani 111.xx. 
Nicholaus praesentatus a domino Johanne de Bello Monte, gerente tutelam dicti 
domini de Harecort, et receptus a domino Petro. 

Walliqervilla. Abbas de Becco, patronus. Valet xv |. Parrochiani xxx. Radul- 
phus presbiter, prasentatus a dicto abbate et receptus a domino Theobaldo. 

Bos Renolt. Georgius, miles, dominus ejusdem ville, patronus. Valet xv I. 
Parrochiani xxx. Helias presbiter, prasentatus a dicto Georgio, receptus a domino 
Petro. 

Bornevilla. Abbas de Becco, patronus. Valet xxx 1]. Parrochiani c. Johannes 
presbiter, prasentatus a dicto abbate, receptus a domino Petro. [Magister Guillel- 
mus receptus fuit ab archiepiscopo Rothomagensi, ad presentationem dicti 
abbatis. | 

[Bervilla. Heredes de Bussey, patronus. Valet personatus xv1l., vicaria xx |. Par- 
rochiani 111.xx. Henricus persona, Guillelmus vicarius, presentati a domino Al- 
marico de Haricuria, persona receptus a domino....°, vicarius receptus a domino 
Roberto. Thomas, persona que nunc est, recepta fuit ab archiepiscopo Odone 
Rigaudi, ad presentationem heredum de Bosseio.| 

Mala villa. Dominus Willelmus de Feugereto, Radulphus de Sancto Dionisio, 
Robertus de Boelleio, Robertus de Quesneio, patroni, hoc modo quod debent 
presentare abbati Gemeticensi, et abbas domino archiepiscopo. Valet 111.xx 1. 
Parrochiani Lx1. Thomas presbiter, prasentatus a praedictis dicto abbati, et ab 
abbate praesentatus domino Mauritio. 

Parcus.Radulphus de Sancto Dionisio, Robertus de Quesneio, Robertus de 
Boelleio, Guillelmus de Feugereio, patroni, hoc modo quod isti quatuor presen- 
tant abbati Gemeticensi, et post modum abbas presentat domino archiepiscopo. 
Valet xv |. Parrochiani L. Philipus, qui nunc est persona, fuit presentatus a pra- 
dictis quatuor, et cum esset abbas excommunicatus et ideo inhabilis ad prasentan- 
dum , dominus archiepiscopus recepit et instituit eum, salvo jure utriusque partis. 
|Archiepiscopus Odo Rigaudi contulit eam Guillelmo presbitero propter lapsum 
temporis. | 

Sanctus Paulus. Abbas de Becco, patronus. Valet xv 1. Parrochiani xxmm. Ra- 
dulphus presbiter, prasentatus a dicto abbate, receptus a domino Petro. 

Le Til. Abbas de Becco, patronus. Valet tx |. Parrochiani ccLx. Radulphus 
presbyter, prasentatus a dicto abbate, receptus a domino Petro. {Archiepiscopus 
Odo Rigaudi recepit magistrum Guillelmum ad prasentationem dicti abbatis.| 


' Voct nobis, que expuncta est, substitute gunt voces * Priore manu Bussetus. 
eidem archiepiscopo. * Hic deest archiepiscopi nomen. 





A 


B 


C 


D 


G 











ROTOMAGENSIS DIOECESIS. 235 
1 Houlebec. Ricardus, presbiter, Symon de Houlebec, patroni alternatim. Valet 
xv 1. Parrochiani xxxv. Laurentius presbiter, prasentatus a dicto Symone, et re- 
ceptus a domino Theobaldo. [Cum duo armigeri alternatim deberent ad hance 
ecclesiam presentare, videlicet Thomas Rongnier et Geerrosius de Goisbervilla, 
cumque dictus Geerrehosius hac vice presentare deberet, omne jus quod habebat 
s cessit abbati de Becco per cartam suam, et reverendus pater Odo, Dei gratia Ro- 
thomagensis archiepiscopus, recepit Robertum de Beveron, clericum, a dicto abbate 
hac vice ad dictam ecclesiam presentatum, ad presentationem ejusdem abbatis.| 
'Vallevilla. Fuleo de Argenciis, armiger, patronus, presentavit Matheum de 
Esprevilla, et receptus est a domino Guillelmo, archiepiscopo Rothomagensi.] 
¢ Sanctus Dionisius de Montibus. Abbas de Becco, patronus. Valet xt 1. Parro- 
chiani tx. Archiepiscopus tenet eam in manu sua propter absenciam persone. 
| Magister Johannes, archidiaconus et gerens vices reverendi patris Odonis Rigaudi, 
recepit Guillelmum de Escohies, clericum, ad presentationem dicti abbatis.] 
Sanctus Philibertus. Abbas de Becco, patronus. Valet xx |. Parrochiani xxx. 
Thomas presbiter, presentatus a dicto abbate, receptus a domino Theobaldo. 
Boschus Guerardi. Guillelmus le Menjant, patronus. Valet xxxv |. Jordanus, 
canonicus Baiocensis, persona. | Magister Johannes de Noyentello, archidiaconus 
et vicarius Odonis Rigaudi, recepit Guillelmum de Brayo, clericum, ad presenta- 
tionem Roberti dicti le Menjant, presbiteri'.| 
gE {Ecclesia Sancti Dyonisii de Boscho Gerardi. Abbas Sancti Wandregesili, pa- 
tronus. Anno Domini m.cc.Lxx" secundo, die mercurii ante festum beati Dyo- 
nisii*, in assisia Rothomagensi, mota contentione super dicta ecclesia inter viros 
religiosos abbatem et conventum Sancti Wandregesili pradicti, ex una parte, et 
Robertum dictum le Menjant, presbiterum, ex altera, per dictum ac arbitralem 
sententiam arbitrorum a dictis partibus electorum adjudicata fuit proprietas juris 
patronatus pradicte ecclesie predictis religiosis, prout in quadam littera, sigillo 
ballivi Rothomagensis sigillata, super hoc confecta, vidimus contineri.| 
Marcosvilla. Jordanus de Yvetot, miles, patronus. Valet xv 1. Parrochiani xvu. 
De isto patronatu contenderunt dictus Galterus de Yvetot et Galterus de Buese- 
¢ villain curia domini regis, et dicitur quod Galterus de Yvetot obtinuit , verump- 
tamen Guillelmus, presbiter qui nunc est, prasentatus fuit a Galtero de Buessevilla, 
et receptus a domino Petro, antequam alter Galterus optinuisset. | Petrus de Cris- 
periis, ultimo receptus ad ipsam ecclesiam, prasentatus fuit a domino de Hari- 
curia, ratione heredum Galteri de Yvetot, militis, quos tune habebat in custodia. | 
Boschiervilla. Colinus de Tuit, patronus. Valet xv 1. Parrochiani xxxv. Radul- 
phus presbiter, prasentatus a dicto Colino, receptus a domino Petro. [Archiepi- 
scopus Odo Rigaudi recepit Petrum ad presentationem domini Guillelmi de Tuit, 
militis. | 
Bos Normant. Templarii, patroni. Valet xm i. Parrochiani txv. Robertus pres- 
biter, prasentatus a dictis Templariis, receptus a domino Petro. [Archiepiscopus 
Odo Rigaudi recepit Guillelmum de Puteo Martini presbiterum, ad prasentatio- 
nem fratris Roberti, magistri militia Templi in Normannia.| 
Bos Rogier. Radulphus de Bos Rogier, patronus. Valet m.xx |. Parrochiani 
Cxx" qn’, [ Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit magistrum Martinum, ad prie- 
kK sentationem domini Guillelmi dicti Britonis, militis. — In parrochia de Bosco 
Rogeri fundaverunt quandam capellaniam Alexander, tune presbiter et rector dict 
ecclesia, et Nicholaus dictus Parvus, executores testamenti Haisia Nourjout de Ro- 
thomago, de bonis dicte Haisia, ad quam dicti executores praesentaverunt Ro- 
hertum Cabot, receptum ab archiepiscopo Odone Rigaudi. Kt notandum quod 
. archiepiscopus Rothomagensis qui pro tempore fuerit debet esse patronus dicte 
capella. Valet xix 1. t. et x1 d. Item dictus Robertus in receptione sua juravit se 
articulos sequentes servaturum , et haec quidem successores ejus jurabunt. Primus 
est quod jura parrochialis ecclesie non usurpabit. Item quod confessiones parro- 


S 


= 


— 


_ 


1 . , 
Deleta in codice clausula que ad Boschum Guerardi spectabat, secunda manu (fol. 10) annotata sunt que se- 
quuntur. 


30. 





fol. 11 verso. 


fol. 10. 


9 Oct. 12972. 


fol. 11 verso. 





fol. 12. 


lol. 12 verso. 


236 POLYPTYCHUM 


chianorum non audiet, nec factioni testamentorum intererit, nisi de licentia pres- 
biteri parrochialis. Item quod candelas et oblationes quas recipiet presbitero par- 
rochiali restituet. Item quod ibidem personaliter residebit. Item quod in vicinis 
ecclesiis non celebrabit frequenter, nisi de licentia presbiteri memorali. Item quod 
singulis diebus dicet Placebo et Dirige, cum pertinentiis, ad minus tres psalmos 
et tres lectiones cum responsis et versibus, exceptis diebus quibus in ecclesia Ro- 
thomagensi pretermittitur officium mortuorum , cum oratione Quesumus, Domine, 
pro tna pietate. Item quod semel ad minus celebrabit missam de Requiem pro anima 
defunct Haisize et animabus omnium fidelium defunctorum, cum dicta oratione 
Quesumus, Domine, secreta et communione, et ter in ebdomada in missa dicet dic- 
tam orationem tunc semel pro defunctis, etc. Item quod diebus dominicis ct feriatis 
dicet matutinas in ecclesia de Bosco Rogeri et vesperas cum presbitero. Item quod 
annualia seu tricesima non faciet. Item quod in nativitate Domini unam missam 
celebrabit in Pascha, in festivitatibus beate Marie et beati Petri et' majori altari, 
si super hoc a presbitero fuerit requisitus. Item quod fontes nec campanas habebit. 
Isti omnes articuli debent conscribi in institutione capellanorum hujusmodi.| 

Tuit Heudebert. Dominus de Londa, patronus. Valet xv 1. Parrochiani xt. 
Guillelmus presbiter, prasentatus a dicto domino, receptus a domino Mauritio. 

La Londe. Dominus de Londa, patronus. Valet xxx |. Parrochiani Lx. Hugo 
presbiter, prasentatus a pradicto domino, receptus a domino Roberto. [Symon 
receptus fuit ab archiepiscopo Odone Rigaudi, ad presentationem domini Nicho- 
lai, domini dicte villa. | 

Hurlebuef super Secanam. Abbas Sancti Taurini Ebroicensis, patronus. Valet 
xx 1. Parrochiani cx. Robertus presbiter, praesentatus a dicto abbate, et receptus a 
doniino Roberto. { Magister Michael qui nunc est eam habuit ex collatione archie- 
piscopi Odonis Rigaudi, quia dictus abbas ei minus sufficientem presentavil; 
ideo eam dictus archiepiscopus contulit.| 

Briona. Johannes de Salerna, patronus. Valet xx |. Parrochianos circa quin- 
gentos. Radulfus presbiter, prasentatus a dicto Johanne, receptus a domino Petro. 
{|Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit magistrum Johannem, ad presentationem 
abbatis Sancti Wandregisili, praesentatum primo eidem abbati a Johanne de Salerna. 
Idem archiepiscopus contulit eam postmodum magistro Nicholao Beliart propter 
lapsum temporis. —- Memoria de capella Sancti Johannis Domus Dei de Briona.| 

Sanctus Andreas de Becco. Abbas Becensis, patronus. Valet xt |. Parrochiani 
ccext. Rogerus presbiter, prasentatus a dicto abbate, receptus a domino Roberto. 
[Ricardus dictus Pepim, qui nunc est, receptus fuit ad presentationem dicti 
abbatis ab archiepiscopo Odone Rigaudi. Item —”, filius senescalli monasterii, 
receptus fuit a dicto archiepiscopo, ad presentationem dicti abbatis.| 

Sanctus Taurinus. Abbas de Becco, patronus. Valet xv 1. Parrochiani xxi. 
Radulphus presbiter, prasentatus a dicto abbate, receptus a domino Petro. [Ma- 


gister Johannes de Noientello, archidiaconus et vicarius Odonis Rigaudi, recepit . 


Nicholaum dictum Selles, ad prasentationem dicti abbatis.| 
Boschus Roberti. Abbas de Becco, patronus. Valet xxv |. Parrochiani Lxx. 
[Apud Malum Nidum, in manerio domini Guillelmi Crispini, est quaedam 
capella, in qua sunt sex parrochiani. Valet xx 1. Dominus Guillelmus Crispini 
presentat abbati Beccensi, et abbas presentat archiepiscopo personam quam dictus 
miles sibi prasentat, nec potest alium presentare. Archiepiscopus Odo Rigaudi 
recepit ad eandem capellam Radulphum presbiterum.| 


DECANATUS DE PONTE AUDOMAKI. 


Ecclesia de Kubeo Monasterio®. Abbas de Becco, patronus. Valet ri.xx 1. Par- 


' Fort. corrig. in. Haule , Saint-Agnan-de-Pont-Audemer, Saint-Mard-sur- 
* Locus vacuus in cod. Risle , Brétot , Manneville-sur-Risle , Appeville-Annebaut, 
* Rouge-Moutier, Hauville, Bouquelon, Glos-sur- Bourneville-sur-le-Pont-Audemer, Etreville , Eturque- 
Risle, Flancourt, Saint-Ouen des-Champs , Epreville-en- raie, la Haie-Auberée, Routot en Roumois , la Haie-ce- 


Roumois , Vateville-sur-Seine , Barneville , Trouville-la- Routot, Fourmetot, Blacarville, Sainte-Opportune , 





A 


‘] 


— 


K 





A 


~ 


= 


— 


— 
— 


— 





ROTOMAGENSIS DIOECESIS. 237 


rochiani cLx. Magister Galterus, presentatus a dicto abbate, receptus a domino 
Theobaldo. [Dyonisius, presentatus a dicto abbate, receptus ab archiepiscopo 
Odone Rigaudi. Item magistri Gervasius et Ricardus recepti fuerunta dicto archie- 
piscopo, ad presentationem dicti abbatis.| 

Hautvilla. Prapositus ecclesia Carnotensis in Normannia, patronus. Valet — 1. 
Parrochiani cc. Helias qui nunc est, presentatus a dicto preposito, receptus a 
domino Mauritio. [Corrardus, clericus, receptus ab archiepiscopo Odone Rigaudi, 
ad presentationem dicti prepositi. Item idem archiepiscopus recepit Petrum de 
Mutina, ad presentationem dicti prepositi.| 

Boquelont. Petrus de Roia, miles, patronus. Valet xi 1. Parrochiani xx. Ro- 
bertus presbiter, prasentatus a dicto Petro, receptus a domino Mauritio. [Archie- 

iscopus Odo Rigaudi recepit magistrum Nicholaum Postel, ad presentationem 
Johannis de Roia, militis.] 

Gloz. Robertus de Mortuo Mari, patronus. Valet xx 1. Parrochiani 111.xx et v1. 
Hernol presbiter, presentatus a dicto Roberto, receptus a domino Theobaldo. 
[Albinus, clericus, receptus fuit ab archiepiscopo Odone Rigaudi, ad presenta- 
tionem dicti Roberti. Guillelmus, archiepiscopus Rothomagensis, recepit Guil- 
lelmum de Lundellis, ad prasentationem Guillelmi de Mortuo Mari, militis.| 

Freslencort. Abbas de Becco, patronus. Valet xvi |. Parrochiani t. Nicholaus 
presbiter, prasentatus a dicto abbate, receptus a domino Roberto. 

Sanctus Audoenus de Campis. Petrus de Roia, miles, patronus. Valet 1 |. Par- 
rochiani c. Ricardus presbiter, prasentatus a dicto Petro, receptus a domino Mau- 
ritio. 

Esprevilla. Dominus Garnerus de Esprevilla, miles, Galterus d’Esprevilla, do- 
mina Marcella de Esprevilla, patroni. Valet xxv 1. Parrocbiani cxn. Johannes 


: presbiter, presentatus a tribus praedictis, receptus a domino Mauritio. / Archiepi- 
P P P I I 


scopus Odo Rigaudi recepit magistrum Robertum, ad presentationem Johannis 
de Esprevilla, armigeri.] 

Watevilla. Abbas Sancti Wandregisilli, patronus. Valet xv |. Parrochiani c. 
Galterus presbiter, prasentatus a dicto abbate, receptus a domino Roberto. 

Barnevilla. Abbas de Becco, patronus. Valet xxx 1. Parrochiani cx. Rogerus 
presbiter, prasentatus a dicto abbate, receptus a domino Petro. (Archiepiscopus 
Odo Rigaudi recepit Reginaldum, ad presentationem dicti abbatis. | 

Tourovilla. Abbas Gemeticensis, patronus. Valet xu 1. Parrochiam cxxx. Guil- 
lelmus presbiter, prasentatus a dicto abbate, receptus a domino Roberto. { Ro- 
bertus, clericus, receptus ab archiepiscopo Odone ligaudi, ad praesentationem 
dicti abbatis. | 

Sanctus Anianus de Ponte Audomari. Abbas de Pratellis, patronus. Valet xxx1r 1. ; 
inde percipit Laurentius persona xx |.; Johannes, vicarius perpetuus, percipit 
residuum. Parrochiani vi.xx. Vicarius presentatus a dicto abbate, receptus a do- 
mino Roberto. Persona presentatus a dicto abbate, receptus a domino Theobaldo. 

Sanctus Medardus. Abbas de Pratellis, patronus. Valet xxvii 1. Parrochiani 11.xx. 
Robertus presbiter, presentatus a dicto abbate, receptus a domino Theobaldo. 
[Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit Johannem, ad praesentationem dicti abbatis.| 

Breetot. Abbatissa de Pratellis, patrona. Valet xi |. Parrochiami c. Hosberus 
presbiter, prasentatus a dicta abbatissa, receptus a domino Mauritio. 

Magnevilla. Personatus est in deportatione. Symon, perpetuus vicarius, percipit 
ibi xu 1., et presentatus per personam illius ecclesia, et receptus a domino Ro- 
berto. Persona percipit t 1. [Archiepiscopus Odo Rigaudi contulit eam domino 
Henrico presbitero qui nunc est, et ad presens” personatum cum vicaria. Item 
idem archiepiscopus contulit eam Dyonisio clerico. Item idem archiepiscopus 


Saint-Thurien, Saint-Aubin-de-Wanbourg, Quillebeuf, Croix-sur-Aisie , Toqueville-sur-Aisie , Aisie , Vatetot-sur- 
Bourg-Achard, Bouquetot, Saint-Paul-de-la-Haie, Hon- le-Pont-Audemer, Coltot, Corneville, Cauverville, Gue- 
guemare , Guerbaville, Bliquetuit , Equaquelon, Ileville- nonville, le Landin, Saint-Michel-de-la-Haie , le Chemin- 
sur-Montfort, Tourville-Guérin, Catelon, Thierville, Perre a Fourmetot. 

Appetot-en-Roumois, Pont-Autou, Saint-Léger-du-Ge- ' Namerus cod. abest. 

netai, Montfort-sur-Risle, Littetot, Vieux-Port, Sainte- > Subaudi univit. 





fol. 13. 





fol. 13 verso 


‘ 
fol. 14 


238 POLYPTYCHUM 


magistro Gervasio Rasoir, clerico suo. Item idem archiepiscopus contulit eam 4 


Guillelmo. | 


Hapevilla. Abbas de Becco, patronus. Valet xxv Ll. Parrochiani v1.xx. Guillelmus 
presbiter, presentatus a dicto abbate, receptus a domino Theobaldo. | Archiepi- 
scopus Odo Rigaudi recepit Guillelmum, ad presentationem dicti abbatis. Item 
magister Johannes de Noyentello, archidiaconus et vicarius Odonis Rigaudi, re- 
cepit Ricardum de Valoniis, clericum, ad praesentationem dicti abbatis. Item 
Guillelmus, archiepiscopus Rothomagensis, recepit Johannem Hervei, ad prasen- 
tationem abbatis. | 

‘In leprosaria de Urticeto est quaedam capella, ad quam receptus fuit Johannes 
dictus Archiepiscopus, clericus, ab archiepiscopo Odone Rigaudi, ad prasenta- « 
tionem domini regis Franciz.| 

Bornevilla. Abbas de Becco, patronus. Valet xu |. Parrochiani vi.xx. Petrus 
presbiter, prasentatus a dicto abbate, receptus a domino Theobaldo. { Archiepi- 
scopus Odo Rigaudi recepit Gaufridum presbiterum, ad praesentationem dicti 
abbatis. | 

Esturvilla. Abbas de Pratellis, patronus. Valet xu 1. Parrochiani x1.xx. Johannes 
presbiter, prasentatus a dicto abbate, receptus a domino Petro. 

Estorqueree. Abbatissa de Pratellis, patrona. Valet xx |. Parrochiani ¢c. Johannes 
presbiter, prasentatus a dicta abbatissa, receptus a domino Petro. 


Haia Auberee. Abbatissa de Pratellis, patrona. Valet xxx |. Parrochiani circa c. & 


Guillelmus persona, cui dominus archiepiscopus Petrus contulit illam ecclesiam 
propter lapsum temporis, auctoritate concilii. 

Roetot. Abbas de Becco, patronus. Valet xu 1. Parrochiani vi.xx. Petrus pres- 
biter, prasentatus a dicto abbate, receptus a domino Theobaldo. 

Haia de Roetot. Prior de Bello Loco, patronus. Valet vi 1. Parrochiani xxx. 
Gervasius presbiter, prasentatus a dicto priore, receptus a domino Roberto. | Ar- 
chiepiscopus Odo Rigaudi contulit eam domino Almaurico presbitero propter 
lapsum temporis. Idem archiepiscopus recepit, post mortem dicti Almaurici, Ni- 
cholaum presbiterum, ad presentationem dicti prioris. Notandum quod contentio 


fuit super jure patronatus dicte ecclesiz inter dictum priorem et dominum Johan- c 


nem Martel, militem, et diu litigaverunt super hoc in assisiis Pontis Audomari; 
demum autem adjudicata fuit dicto priori.| 

Formetot. Rex, patronus. Valet nu.xx 1. Parrochiani v1.xx. Bartholomeus Cadoc, 
persona. [Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit magistrum Ricardum ad presenta- 
tionem regis. | 

Blaquarvilla. Archiepiscopus, patronus. Valet xu 1. Parrochiani xv. Robertus, 
persona; dominus Petrus contulit ei. [Item archiepiscopus Odo contulit eam eccle- 
siam Johanni de Yciaco, clerico suo. Item G. quondam decano de Maigniaco. 
Item cuidam filio R. Chopillart.| 

Sancta Oportuna. Galerannus de Mara, patronus. Valet xx 1. Petrus vicarius . 
percipil inde xu 1.; Rogerus persona percipit residuum. Parrochiani m1.xx. Vica- 
rius presentatus a dicto Galeranno, et receptus a domino Theobaldo. Et persona 
preesentatus a dicto Galeranno, et receptus ab eodem Theobaldo. [Archiepiscopus 
Odo Rigaudi recepit Robertum, tunc temporis decanum, ad presentationem 
domini Gaufridi de Mara, militis.| 

Buivilla. Galerannus de Mara, patronus. Valet xxvu 1. Parrochiani txm. Petrus 
presbiter, prasentatus a Ricardo, patre dicti Galeranni, receptus a domino Petro. 

Sanctus Albinus. Abbas Gemeticensis, patronus. Valet xv 1. Parrochiani Lu. 
\dam presbiter, prasentatus a dicto abbate, receptus a domino Mauritio. 


Kylebuef. Abbas Gemeticencis, patronus. Valet xv 1. Parrochiani v1.xx et x. Jo- 1 


hannes presbiter, prasentatus a dicto abbate, receptus a domino Mauritio. [Johannes 
receptus ad presentationem dicti abbatis ab archiepiscopo Odone Rigaudi.| 
Ecclesia Sancti Laudi, — Bouquetot, — Sanctus Paulus, — Hanguemara 





cedunt in usus prioris et fratram de Burgo Achardi, et deservitur ibi per eosdem 
lratres. 





5 


D 





A 


= 


— 





ROTOMAGENSIS DIOECESIS. 239 


Grabarvilla. Robertus de Noier, patronus. Valet xxxv |. Parrochiani txxn. Ni- 
cholaus presbiter, prasentatus a dicto Roberto, et receptus a domino Petro. 

Blinquetuit. Heres de Wilequier et Johannes de Boscho, patroni. Valet ixxn 1. 
Parrochiani vi.xx. Petrus vicarius percipit ibi x1 |. Gaufridus persona percipit 
ibi x 1. [Magister Johannes de Noientello, archidiaconus et gerens vices Odonis 
Rigaudi, recepit magistrum Robertum dictum Beriran, ad presentationem Guil- 
lelmi de Anquetiervilla, militis, ratione dotis uxoris sue, etiam ad presentatio- 
nem Guerrici de Valle, Roberti de Esquetot, Basire relict Hultaudi, et Roberti 
domini de Willequier, militis. Item Guillelmum Malet, ad prasentationem predic- 
torum.| 

Escaquelon. Rogerus de Esquaquelon, patronus. Valet xx |. Parrochiani m11.xx. 
Gaufridus presbiter, presentatus a dicto Rogero, receptus a domino Theobaldo. 
/Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit Robertum presbiterum, ad presentationem 
dicti Rogeri. Item Johannem, ad presentationem ejusdem Rogeri. Item Guillel- 
mus archiepiscopus recepit magistrum G. de Nova Villa, ad presentationem dicti 
Rogeri. Item Johannem presbiterum, ad presentationem regis, per gardam he- 
redis. Item idem recepit ad eam Symonem de Dumo, presentatum a rege, per 
gardam Guillelmi de Bournevilla, patroni ejusdem, tunc minoris heredis de 
Escaquellon.| 

Willivilla. Archiepiscopus, patronus. Valet xtu 1. Parrochiani mm.xx et xvi. 
Martinus persona; dominus Petrus contulit illi. [Archiepiscopus Odo Rigaudi 
contulit eam magistro Johanni Achardi. Item Herberto, clerico suo. Guillelmus 
archiepiscopus contulit eam P. de Sancto Petro in Campis' presbitero. Item Johanni 
le Bigot, clerico.] 

Touvilla. Archiepiscopus et Radulphus de Huivilla, patroni alternatim. Valet 
xx 1. Parrochiani xtvi. Henricus presbiter, presentatus a dicto Radulpho, re- 
ceptus a domino Petro. [Item Guillelmus de Chambors presentavit Guillelmo, 
archiepiscopo Rothomagensi, magistrum Guillelmum de Rubeo Monasterio, et 
sic debet archiepiscopus eam, quando vacabit, conferre. Item contulit eam ma- 
gistro Petro de Brueria.] 

Catelont. Gaufridus Ferrant, miles, patronus. Valet x1. Parrochiani circa xx. 
Gaufridus presbiter, presentatus a dicto Gaufrido, et receptus a domino Galtero. 
[Johannes Chopillart receptus fuit, ad prasentationem Guillelmi Ferrant, militis, 
ab archiepiscopo Odone Rigaudi.| 

Tyerrevilla. Archiepiscopus, patronus. Valet xv 1. Parrochiani xvi. Robertus 
presbiter; dominus Theobaldus contulit ei. { Archiepiscopus Odo Rigaudi contulit 
eam Guillelmo Bertoudi, presbitero. Guillelmus, archiepiscopus Rothomagensis, 
contulit eam Guillelmo Huesse, presbitero.| 

Apletot. Abbas de Becco, patronus. Valet xi 1. Parrochiani xu. Johannes pres- 
biter, prasentatus a dicto abbate, receptus a domino Mauritio. [Archiepiscopus 
Odo Rigaudi recepit Johannem, ad presentationem dicti abbatis. | 

Pons Autoni. Abbas de Becco, patronus. Valet xxx 1. Parrochiani vi.xx. Guil- 
lelmus presbiter, prasentatus a dicto abbate, receptus a domino Petro. [Guillelmus 
receptus fuit ab archiepiscopo Odone Rigaudi, ad presentationem dicti abbatis. 
Et magister J. Mesenguier a Guillelmo archiepiscopo receptus fuit, ad prasenta- 
tionem dicti abbatis.| 

Sanctus Leodegarius. Gaufridus de Esquaquelont, miles, patronus. Valet xxx 1. 
Parrochiani xxxviit. Garnerus presbiter, prasentatus a dicto Gaufrido, receptus a 
domino Mauritio. [Archiepiscopus Odo Rigaudi contulit eam magistro Guillelmo 
Martini, propter lapsum temporis. Notandum est quod, cum rector ecclesiz de 
Esquaquelont, ex una parte, et Lucas de Sancto Leodegario, Johannes de Semer- 
villa et Nycholaus de Kylebeco, ex altera, super jure patronatus dicte ecclesie 
diutius invicem contendissent, in assisiis Pontis Audomari, tandem post multas 
altercationes, adjudicatum fuit jus patronatus ipsius ecclesiz dicto rectori.| 


' Cod. Camp, adjecta compendii nota. 





fol. 14 verso. 


fol. 15. 





} 
| 
y 





woite ~ Rpt. 


fol. 15 verso. 


lol. 16 


fol. 16 verso. 





240 POLYPTYCHUM 


Monfort et capella castri pertinens ad eam. Abbas de Becco, patronus. Valet 
xxx |. Parrochiani m.xx et x. Ricardus persona. (Clemens presbiter qui nunc est 
receptus fuit, ad prasentationem dicti abbatis, ab archiepiscopo Odone Rigaudi.| 

Litetot. Hugo de Torvilla, patronus. Valet cs. Parrochiani x1. Johannes presbiter, 
praesentatus a dicto Hugone, receptus a domino Mauritio. [Archiepiscopus Odo 
Rigaudi recepit Robertum, ad prasentationem Amalrici presbiteri, filii dicti 
Hugonis. | 

Le Port. [Vetus Portus.] Abbas Gemeticensis, patronus. Valet vir 1. Parrochiani 
xv. Hugo presbiter, prasentatus a dicto H.', receptus a domino Petro. [Johannes 
receptus ab archiepiscopo Odone Rigaudi, ad praesentationem dicti abbatis. Non 
est ibi sufficiens victus. ] 

Sancta Crux. Abbas Fiscannensis, patronus. Valet xv 1. Parrochiani xi. Hen- 
ricus presbiter, presentatus a dicto abbate, receptus a domino Theobaldo. 

‘Toquevilla. Rex, patronus. Valet xv |. Parrochiani xxvit. Guillelmus presbiter, 
presentatus a rege, receptus a domino Petro. 

Hesy. Abbas Fiscannensis, patronus. Valet x |. Parrochiani xii. Stephanus 
presbiter, prasentatus a dicto abbate, receptus a domino Mauritio. 

Watetot, — Coletot, — Cornevilla, — Calvervilla : — In hiis ecclesiis deser- 
vitur per canonicos de Cornevilla, et cedunt in usus conventus. 

Gonnevilla. Valet x 1. Parrochiani xt. Nicholaus persona; dominus Petrus 
contulit ei. 

Lendin. Petrus de Briona, patronus. Valet x1 1. [Archiepiscopus Odo Rigaudi 
recepit Robertum Servin, ad presentationem domini Galteri de Brionia, militis.] 

Sanctus Michael de Haia. Archiepiscopus, patronus. Valet xxx I. 

| Capella Sancti Jacobi de Quemino Petroso. Johannes Landri, miles, patronus. 
Valet xu 1. Osbertus d’Escametot receptus fuit ab archiepiscopo Guillelmo, ad 
presentationem dicti militis, anno Lxx"° nono. | 


DECANATUS DE RIVO. 


Ecclesia de Roncherolis in Braio®. Clerici chori Rothomagensis, patroni. 
Valet xxxv |. Parrochiani v1.xx.v. 

Ecclesia de Bos Bordel. Willelmus de Pissiaco, patronus. Valet xxx |. Parro- 
chiani ¢. 

Ecclesia de Matouvilla. Abbas Insule Dei, patronus. Valet xv I. 
chiani XL. 

Ecclesia de Rovroi. Johannes de Rovroi, miles, patronus. Valet Lx |. Parro- 
chiani ¢. [ Archiepiscopus Odo Rigaudi commisit primo curam ecclesie pradicte 
fratri Matheo, eidem presentato a generali ministro totius ordinis sui, et red- 
ditus ejusdem appropriati sunt usibus fratrum ordinis Sancte Trinitatis, et exinde 
reddunt Rothomagensi archiepiscopo et archidiacono annuatim x 1. t.] 

Ecclesia de Bos Rogerii. Dominus Calliaci, patronus. Valet xi |. Parro- 
chiani VI.Xxx. 

Ecclesia de Mauquenchi. Abbas Sancte Katcrine, patronus. Valet xx |. Parro- 
chiani c. [Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit Guillelmum le Turc, ad prasen- 
tationem dicti abbatis. | 

Ecclesia de Holloteria. Dionisius, dominus ejusdem ville, patronus. Valet vin |. 
Parrochiani x. 

Keclesia de Sigeio®. Sanctus Audoenus, patronus vicarie, que valet xv |. 


Parro- 


' Fort corrig. abbate. 

* Koncheroles-en-Brai, Bos-Bordel, Matonville , Rou- 
vray-sur-Andelle, Ros-Roger-sur-Buchy, Maucanchy, la 
Halotiére , Sigy, Bosc-Edeline . Bos-Gautier, Bos-Heéroul , 
Bois-Guilbert, la Chapelle-Saint-Ouen-sur-Sigy, Saint- 
Agnan-sur-Ri, Saint-Lucien en Hez, Buchy, le Héron- 
sur-Andelle, Saint-Martin du Plessis, Quévreville -la- 
Milon, Roncherolles-sur-le-Vivier, Bose-Asselin, Bru- 
quedale , Chef-de-!’ Eau, Sainte-Croix-sur-Bucly, Kebais , 


Ernemont-des-Essours , les Autieux-sur-Buchy, Boissay- 
sur-Blainville, Vieux-Manoir, Saint-Germain-des-Essours, 
Fontaines-le-Chatel, Salmonville-l Eage , Crevon, Blain- 
ville, Préaux, Vieurue, Bierville, Vimont, Grainville- 
sur-Ri, Salmonville-la-Sauvage , Martinville-sur-Ri, 
Saint-Arnoul-sous-Ri, Morville, Catenay, Saint-Denys-le- 
Thibout, Vacceuil, Héronchel, Longuerue, Elbeuf-sur- 


Andelle, Ri, la Pommeraie, Servaville. 
* Cod. Ecclesia Sigeio. 


A 


B 


C 


D 


= 


G 
































ROTOMAGENSIS DIOECESIS. 241 


, Ecclesia prioris. Parrochiani cc. [Magister Johannes de Noientello, archidiaconus 
et gerens vices Odonis Rigaudi, recepit magistrum Guillelmum dictum Morel, 
ad presentalionem abbatis Sancti Audoeni. Item ipse Odo Rigaudi recepit Guil- 
lelmum dictum le Cordouanier, clericum, ad prasentationem dicti abbatis.| 

Ecclesia de Bosco Katerine. Johannes de Rovroi, miles, patronus. Valet x1x 1. 
Parrochianl LXxml. 

Ecclesia de Bosco Gauteri. Johannes de Baalli, patronus. Valet vin |. Parro- 
chiani x1. [Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit Guillelmum de Orevaus, ad pre- 
sentationem Roberti de Baalli, armigeri. | 

Ecclesia de Bosco Herodi. Willelmus de Pissiaco, patronus. Valet xvi 1. 
- Parrochiani LVI. 

Ecclesia de Bosco Gileberti. Capitulum Gornacense, patronus. Valet xxv 1. 
Parrochiant LXxx. 
Capella Sancti Audoeni. Sanctus Audoenus, patronus. Valet x 1. Parrochiani 
xxxvi. [Johannes, clericus, receptus ab archiepiscopo Odone Rigaudi, ad pre- 
p sentationem abbatis Sancti Audoeni.| 
Ecclesia Sancti Aniani. Johannes de Rovroi, miles, patronus. Valet Lx 1. Parro- 
chiani Lxx. {[Processu temporis donavit Johannes de Rovroi, miles, jus patronatus 
ministro Trinitatis de Roboreto. Magister Albericus receptus fuit ab archiepiscopo 
Odone Rigaudi, ad presentationem dicti ministri, nunc patroni. Post modum, 
; anno M.CCC.XXx.u, die veneris post festum apostolorum Petri et Pauli’, in assiziis 
Rothomagensibus, atornatus dicti ministri et religiosorum de Roboreto, et Petrus 
de Mariscis, alias dictus Eslatre, miles, et atornatus Petronille, ejus uxoris, renun- 
ciaverunt juri patronatus dicto domino de Rovreyo, et prasentatus ejus fuit 
admissus. | 
Ecclesia Sancti Luciani. Propria Bella Osan. Valet x 1. Parrochiani 111.xx. 
Ecclesia de Bichi. Willelmus de Pissiaco, patronus. Valet xv1]. Parrochiani m1.xx. 
[Nicholaus, clericus, receptus fuit ab archiepiscopo Odone' Rigaudi, ad presenta- 
tionem dicti Guillelmi. | 
Ecclesia de Heron. Abbas Sancti Evrodi, patronus. Valet xxv 1. Parrochiani v1.xx 
; etx. [Guillelmus Belin receptus ad presentationem dicti abbatis ab archiepiscopo 
Odone Rigaudi. | 

Ecclesia Sancti Martini sub Bichi. Willelmus de Pissiaco, patronus. Valet x11 1. 
Parrochiani xxi. {Magister Johannes de Noyentello, archidiaconus et vicarius 
Odonis Rigaudi, recepit Symonem de Haquevilla, clericum, ad prasentationem 
dicti Willelmi. | 

Keclesia de Caprevilla. Abbas Sancte Katerine, patronus. Valet xvi |. Parro- 
chiani Lx. [Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit Ricardum Gremout, ad presen- 
tationem abbatis dicti loci. | 

Ecclesia de Roncherolis super Vivarium. Abbas Sancti Audoeni, patronus. 
Valet x 1. Parrochiani xx. 

Ecclesia de Bosco Ascclini. Dominus de Betencuria, patronus. Valet vii |. Par- 
rochiani xx. {Magister Johannes de Noyentello, archidiaconus et vicarius Odonis 
Rigaudi, recepit Robertum de Leonibus, clericum, ad presentationem Reginaldi 
de Betencourt, armiger'. | 
Kk Eeclesia de Broquedale. Abbas Sancti Audoeni, patronus. Valet xv 1. Parro- 

chiani xxxutt. 
Ecclesia de Capite Aque. Dominus ville, patronus. Valet xxx 1. Parrochiani xt. 
ecclesia Sancte Resurrectionis. Dominus Willelmus de Rovroi, patronus. Valet 
LX 1. Parrochiani cvut. ; 
L  Keclesia de Rebez. Dominus ville, patronus. Valet xv |. Parrochiani xxxt. 
Ecclesia de Ernemont. Magister G. de Maieto, ratione prebende, patronus. 
Valet xxv 1. Parrochiani Lv1. 
Keclesia de Altaribus. Dominus de Fontanis, patronus. Valet xvi 1. Parro- 





— 
& 


~ 


<>] 


fon) 
_ 


_ 
_— 


1 7 ‘ 
Vocem Odone, que in cod, deest, supplevimus. 


TOME XXIII. 








fol. 17. 


* a Jul. 1334. 


fol. 17 verso. 


fol. 18. 





iene ll Rn APF 





fol. 18 verso. 


fol. 19. 





242 POLYPTYCHUM 


chiani xt. Abbas Becci percipit ibi preter hoc vr |. [ Reginaldus, clericus, receptus 4 
fuit ab archiepiscopo Odone Rigaudi, ad prasentationem domini Petri Camerarii, 
militis. | 

Ecclesia de Bossoi. Duo patroni, Petrus de Bosseio, Nicholaus de Rebez, scuti- 
feri, et sunt due vicarie in ecclesia: portio Mathai presbiteri valet xx 1.; portio 
Laurentii, xx 1. Parrochiani txx. [Stephanus de Menesval, presbiter, receptus 
ad unam portionem ab archiepiscopo Odone Rigaudi, ad prasentationem dicti 
Petri. | 

Ecclesia de Veteri Manerio. Willelmus de Pissiaco, patronus. Valet xx 1. Parro- 
chiani LVI. 

Ecclesia Sancti Germani de Fontanis. Abbas de Becco, patronus. Valet xi |. 
Parrochiani xvi. [Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit Michaelem de Morgneval, 
ad presentationem dicti abbatis. Item Thomam presbiterum, ad prasentationem 
ejusdem abbatis. | 

Ecclesia Sancti Supplicii de Fontanis. Abbas de Becco, patronus. Valet xur |. 
Parrochiani xxx. D 

Ecclesia Salomonville Aquatic. Priorissa Sancti Pauli Rothomagensis, patrona. 
Valet xm |. Parrochiani xxv. 

Ecclesia de Quevron. Dominus de Blaenvilla, patronus. Valet xxx |. Parro- 
chiani xvi. [Guillelmus presbiter, receptus ab archiepiscopo Odone Rigaudi, ad 
presentationem domine de Blainvilla. | E 

Ecclesia de Blenvilla. Dominus ville, patronus. Valet xxxv |. Parrochiani 1111.xx.x. 
[Johannes receptus ab archiepiscopo Odone Rigaudi, ad presentationem dicti 
domini. | 

ecclesia de! Pratellis. Propria Belli Loci. Valet xvi 1. Parrochiani 1m11.xx et x. 

Ecclesia de Veteri Rua. Abbas Beci, patronus. Valet xxv |. Parrochiani c. F 

Ecclesia de Biervilla. Abbas Becci®, patronus. Valet x 1. Parrochiani xxvit. 
(Contentio fuit inter abbatem Becci, ex una parte, et Radulphum de Biervilla, mili- 
tem, ex altera, et idem Radulphus, per inquisitionem de consensu partium factam 
et recordationem militum, obtinuit in assisia contra abbatem predictum, prout 
constitit per litteras ballivi Rothomagensis archiepiscopo Odoni Rigaudi, qui tune G 
recepit Johannem, clericum, ad presentationem predicti Radulphi militis. | 

Ecclesia de Wimont. Ricardus Gardin, patronus. Valet xm 1. Parrochiani x. 

Ecclesia de Graenvilla. Propria Insule Dei. Valet vir 1. Parrochiani xu. 

Ecclesia Salemonville Silvestris. Johannes Tristan, patronus. Valet xx |. Parro- 
chiani xiv. [Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit magistrum Guillelmum, ad 
presentationem Guillelmi Tristan, armigeri. | 

Martinivilla. Sanctus Audoenus, patronus. Valet xxx |. Parrochiani Lxxn. [Ar- 
chiepiscopus Odo Rigaudi recepit Aigidium, ad presentationem abbatis et con- 
ventus Sancti Audoeni Rothomagensis. [tem dominum Ricardum. Item Radulphum. 
Item Ricardum de Roiehen. ] | 

Sanctus Alnurphus *. Prior Sancti Laurencii in Leonibus, patronus. Valet xm 1. 
Parrochiani xvim. 

Ecclesia Mourceville‘. Abbas Sancti Audoeni, patronus. Valet xxv 1. Parrochiani 
um.xx.1n. [Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit magistrum Sebaldum, ad presen- 
tationem abbatis et conventus Sancti Audoeni Rothomagensis. | kK 

Ecclesia de Castaneto. Prior Sancti Laudi, patronus. Valet xvi lt. Parrochiani Lx. 

Ecclesia Sancti Dionisii le Tybout. Abbas Insula Dei, patronus. Valet xv l. 
Parrochiani c. [Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit magistrum Honfredum, ad 
presentationem dicti abbatis. | 

Ecclesia de Wasquel. Abbas de Pratellis, patronus. Valet xxx 1. Parrochiani yit.xXx. 1 
[Nunc® patronus, comes Ebroycensis. | 

Ecclesia de Haroncello. Abbas Becci, patronus. Valet xuu 1. Parrochiani xx. 


_ 
— 


a 


— 
_ 


' Vox de omissa in cod. * Corrig. Arnulphus. 
* Vocibus Abbas Becci expunctis substitute sunt voces * Fort. corrig. Mourreville. 
Radulfus de Biervilla, miles. * Hec nota seculo XIV adjecta est. 

















ROTOMAGENSIS DIOECESIS. 243 
a Ecclesia de Longa Rua. Abbatissa Lexoviensis, patrona. Valet xxx 1. Parro- 
chiani I1I.Xx. 

Ecclesia de Wellebuef super Andelam. Dominus ville, patronus. Valet xxx 1. 
Parrochiani ixvi. [Gaufridus presbiter qui nunc est, receptus ab archiepiscopo 
Odone Rigaudi, ad presentationem Guillelmi de Buesencort, armigeri, domini 

p dicte ville.| 

Ecclesia de Rivo. Willelmus de Rovroi, miles, patronus. Valet xxxv 1. Parro- 
chiani VII.xx et x. 

Ecclesia de Pomeria. Propria Belli Loci. Valet xim 1. Parrochiani xivi. | Johannes 
ui nunc est, receptus, ad prasentationem prioris Belli Loci, ab archiepiscopo 

; Odone Rigaudi. | 

Ecclesia de Sawarvilla. Abbas Becci, patronus. Valet xxv 1. Parrochiani vi.xx. 
‘Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit magistrum Nicholaum, ad prasentationem 
dicti abbatis. | 


os 


DECANATUS DE CALLEIO. 


Ecclesia de Qinquenpoit'. Abbas Sancti Audoeni, patronus. Valet xv. Par- 
rochiani ¢ *. Willermus presbiter, prasentatus archiepiscopo Mauritio per Renau- 
dum, abbatem Sancti Audoeni. [liobertus de Loco Veris receptus fuit ab archie- 
piscopo Odone Rigaudi, ad prasentationem dicti abbatis.| 

Ecclesia Sancti Georgi. Abbas Fiscannensis, patronus. Valet xxvim |. Parro- 
chiani c. Thomas de Drosoio prasentatus archiepiscopo Gautero per Radulfum, 
abbatem Fiscannensem. 

Ecclesia Bosci Gerardi. Dominus de Helletis, Robertus de Mota, patroni. Valet 
xt 1. Parrochiani ixxu. Johannes de Helletis, presbiter, prasentatus archiepiscopo 
Mauritio per Adam de Helletis et Robertum de Mota. [Johannes presbiter, receptus 
ab archiepiscopo Odone Rigaudi ad presentationem *. Anno Lxx°ymt’, die martis 
post Epiphaniam Domini’, facta fuit compositio quod Ricardus d'Eletes et Guil- 
lelmus de Mota vicissim prasentarent ad ecclesiam memoratam, et tunc prasen- 
tavit dictus Ricardus Radulphum de Aliquiervilla, et receptus fuit ad prasentatio- 
nem ejusdem. | 

Ecclesia Novi Bosci. Abbas Sancti Wandregisili, patronus. Valet xxv |. Parro- 
chiani Lxx. Bartholomeus presbiter, presentatus archiepiscopo Mauritio per Wil- 
lelmum abbatem. 

Ecclesia de Tendos. Johannes de Tendos juvenis, patronus. Valet xv 1. Parro- 
chiani L. Ricardus presbiter, presentatus archiepiscopo Petro per Johannem. 

n Ecclesia de Moncauvaere. Abbas Fiscannensis, patronus. Valet xvi 1. Parro- 
chiani tx. Robertus presbiter, prasentatus archiepiscopo Petro per abbatem 
Willelmum. 

Ecclesia de Cordelevilla. Dominus de Blenvilla, patronus. Valet xvi 1. Parro- 
chiani xxv“. Ricardus presbiter, prasentatus archiepiscopo Theobaldo per Girar- 
dum, dominum de Blenvilla. {Magister Johannes de Noyentello, archidiaconus 
et vicarius Odonis Rigaudi, recepit Ricardum de Malassis, clericum, ad presen- 
tationem Johannis de Mauquenclii, militis. Item Guillelmus archiepiscopus recepit 
Guerardum Caperon, ad presentationem Guillelmi de Fontibus, armigeri. | 

Ecclesia de Ratiervilla. Abbas Fiscannensis, patronus. Valet xm |. Parrochiani 
_ Willelmus presbiter, prasentatus archiepiscopo Gautero per abbatem Ra- 
dulfum. 


_ 
~ 


= 


= 


~ 
G2 


= 


wr 


' Quinquenpoix, Saint-Georges-sur-F ontaine-le-Bourg, Bois, Ormesnil-sur-Cailly, Frichemesnil, les Autieux-sur- 
Bos-Guérard -sur-Monville, Neufbose, Tendos, Mont- Claire, Saint-André-sur-Cailly, la Rue - Saint- Pierre, 
Cauvaire , Cordelleville, Rathierville, le Frénay, Leuilli, Saint -Jean-sur-Cailly, Gouville, Colemare, Saint-Ger- 
Bracquetuit , Beuseville-la-Giflart ,Greigneuseville, Beau- main-sous-Cailly, Cailly, Pierreval, Ecales-sur-Cailly , 
mont-le-Harenc, Ogeville, Toufreville-Eteville, Eteville, Claville-Mauteville, Saint-Martin-le-Blanc, Louvetot a 
Critot, Iquebeuf, Roquemont, Bos-Lehard, Biennais , Greigneuseville. 

Etouteville-sur-Cailly , Monterolier, Omonville-sur-Va- > Pro C codex habet G. 
renne, la Prée, Beaumont-Beusemouchel , Bos-Béren- Patroni nomen cod. abest. 


ger, Cotevrard, Pubeuf, Saint-Aubin-sur-Cailly, le Verd- * Priore manu XxVi. 





fol. 19 verso. 


fol. 20. 


10 Jan. 1279. 


fol. 20 verso. 





+ ee ee Oe 





fol. a4 


fol. 21 verso, 


2hh POLYPTYCHUM 

Ecclesia de Fresneio. Abbas Sancti Victoris, patronus. Valet xv |. Parrochiani 
tvu. Adam presbiter, prasentatus archiepiscopo Roberto per Rogerum abbatem. 

Ecclesia de Bailliaco'. Abbas Sancti Victoris, patronus. Valet xxx 1. Parro- 
chiani Lx. Nicholaus presbiter, presentatus archiepiscopo Petro per abbatem Wil- 
lelmum. 

Ecclesia de Braquetuit. Rex, patronus. Valet c 1. Parrochiani 111.xx. Willelmus 
de Communia presbiter, prasentatus archiepiscopo Theobaldo per dominum re- 
gem. [Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit magistrum Guillelmum Caletensem, 
ad prasentationem regis. 

Kcclesia de Buesevilla. Abbas Sancti Victoris, patronus. Valet xu 1. Parro- 
chiani xxxv1. Henricus presbiter, prasentatus archiepiscopo Roberto per abbatem 
Bernardum. 

Ecclesia de Gregnesevilla. Dominus ville, patronus. Valet x |. Parrochiani Lx. 
Gaufridus presbiter, presentatus archiepiscopo Theobaldo per dominum ville 
Hugonem. {Magister Johannes de Noyentello, archidiaconus et vicarius Odonis 
Rigaudi, recepit magistrum Johannem de Sancta Bova, ad presentationem Guil- 
lelmi de Hovecourt, armigeri, qui obtinuit jus et possessionem prasentandi ad 
dictam ecclesiam contra Gaufridum de Capella, militem, in assisia Pontis Audo- 
mari, coram ballivo Rothomagensi, prout in litteris quas idem armiger ab eodem 
hallivo habuit continebatur. Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit Guillelmum 
’Aumesnil, ad presentationem dicti armigeri. | 

Ecclesia Belli Montis. Dominus Petre ville, patronus. Valet xxx 1. Parrochiani 
xx1. [Guillelmus, archiepiscopus Rothomagensis, recepit Gaufridum de Caudebec, 
ad prasentationem Agnetis, domine de Sancto Silvestro. | 

Ecclesia de Ogerivilla. Rex, patronus. Valet xxx 1. Parrochiani xx. Ricardus 
presbiter, prasentatus archiepiscopo Mauritio per dominum regem. 

Ecclesia de Toufreyilla. Dominus de Graenvilla, patronus. Valet Lx |. Parro- 
chiani Ly1. Rogerus presbiter, presentatus archiepiscopo Theobaldo per Johannem 
de Rovroi, dominum de Grainvilla. | Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit magis- 
trum Michaelem, ad presentationem domini regis, ratione balli Johannis de 
Roboreto. | 

Ecclesia de Etavilla. Dominus de Graenvyilla, patronus. Valet xim 1. Parro- 
chiani xxx. Johannes presbiter, prasentatus archiepiscopo Gautero per dominum 
de Grenvilla. 

Ecclesia de Critot. Abbas Sancti Wandregisili et dominus de Wannevilla, 
patroni. Valet xxx |. Parrochiani tx. Radulphus presbiter, praesentatus Theobaldo 
archiepiscopo per abbatem Willelmum et Gauterum de Wannevilla. {Magister 
Robertus receptus fuit ab archiepiscopo Odone Rigaudi, ad prasentationem 
abbatis Sancti Wandregi{si]li, et illum quidem presentavil primo dominus Jor- 
danus de Lyndebue, miles, ratione uxoris sue, abbati predicto, qui abbas non 


potest alium preesentare nisi illum quem sibi presentaverit dictus miles. Item : 


idem archiepiscopus recepit magistrum G. de Sancto Laudo, ad presentationem 
dicti abbatis, quem rex Francorum presentavit abbati, ratione balli heredis do- 
mini Jordani de Lindebueu. | 

Ecclesia de Yquebuet. Rex, patronus. Valet xxv 1. Parrochiani xxi. Johannes 
presbiter, prasentatus archiepiscopo Petro per dominum regem. 

Ecclesia de Roquemont. Guillelmus de Longo Campo, patronus. Valet xx I. 
Parrochiani 1111.xx et xvi. Ricardus presbiter, prasentatus archiepiscopo Tybaudo 
per dominum Willelmum de Longo Campo. 

Ecclesia de Bos Rohart. Prior de Longa Villa, patronus. Valet xxv |. Parro- 
chiani vi.xx. {Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit Johannem presbiterum, ad pre- 
sentationem dicti prioris. | 

Ecclesia de Binaies. Archiepiscopus, patronus. Valet xxv 1. Parrochiani xxxu. 


‘ Fort. corrig. Luilliaco. In regesto Radulphi Roussel (fol. 12) Lulli dicitur eadem ecclesia. 





A 


~, 


— 
eo 


= 


G 


a 
— 


— 


_— 

















ROTOMAGENSIS DIOECESIS. 245 


a Helias presbiter, praesentatus archiepiscopo Mauritio per ipsum. {Guillelmus ar- 
chiepiscopus contulit eam capellano Mare d'argent. | 

Ecclesia de Estoutevilla. Petrus de Broouleio, patronus. Valet xxx 1. Parro- 
chiani x.vi. Stephanus presbiter, presentatus archiepiscopo Mauritio per eundem 
Petrum. 

p Ecclesia de Monasterio Colier'. Abbas Sancti Wandregisili et Nicholaus Porcus, 
patroni. Valet xx 1. Parrochiani w11.xx. Guido presbiter, presentatus Theobaldo ar- 
chiepiscopo per abbatem Ricardum et Henricum Porcum. 

Ecclesia de Omuntivilla®. Conventus Fontis Girardi, patronus. Valet vin |. 
Parrochiani x.vii. Hugo presbiter, presentatus archiepiscopo Roberto per con- 

c ventum. 

Ecclesia de Parva Pratea. Prior de Longa Villa, patronus. Valet xm 1. Parro- 
chiani x11. Milo presbiter, prasentatus archiepiscopo Mauritio per priorem Willel- 
mum. | Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit Guillelmum, ad presentationem dicti 
prioris. Item magister Johannes, archidiaconus et vicarius Odonis Rigaudi, recepit 

p Robertum de Luchi, Belvacensis dyocesis clericum, ad presentationem dicti 
prioris. | 

Capella Belli Montis, Conventus Fontis Girardi, patronus. Valet xx 1. Parro- 
chiani xxxv. Radulphus presbiter, prasentatus archiepiscopo Petro per conventum. 
| Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit Gaufridum presbiterum, ad prasentationem 

E abbatisse et conyentus dicti loci. | | 

Ecclesia Bosci Berengerii. Dominus vill, patronus. Valet xv 1. Parrochiani t. 
Petrus presbiter, prasentatus archiepiscopo Tibaudo per Gylebertum de Essartis, 
dominum Bosci Berengerii. 

Ecclesia de Cotevrat. Abbas Gemeticensis, patronus. Valet xiv 1. Parrochiani 

F 1i1.xx et x. Amauricus presbiter, prasentatus archiepiscopo Petro per conventum, 
quia vacabat abbatia. 

Ecclesia de Pubuef. Prior Belli Loci, patronus. Valet xm 1. Parrochiani xxxu. 
Jostio® persona, preesentatus archiepiscopo Petro per Robertum priorem. 

Ecclesia Sancti Albini. Aubertus de Mara* et Johannes Domicellus, patroni. 

¢ Valet xu 1. Parrochiani xvu. Johannes presbiter, presentatus archiepiscopo Petro 
per eosdem patronos. 

Ecclesia Sancti Nicholai ['Esgare °. Prior Belli Loci, patronus. Valet xxv 1. Par- 
rochiani xt. Robertus presbiter, presentatus archiepiscopo Tybaudo per priorem 
Robertum. 

u Ecclesia de Ursi Mesnilio. Archiepiscopus, patronus. Valet xx |. Parrochiani xxx. 
Ricardus presbiter, prasentatus archiepiscopo Mauritio per ipsum. | Archiepi- 
scopus Odo Rigaudi contulit eam Johanni, clerico suo. Item Radulfo, presbitero. 
Item Roberto, presbitero. | 

Ecclesia de® Fruchemesnil. Dominus de Clara, patronus. Valet xt 1. Parro- 

i chiani tum. Adam presbiter, presentatus archiepiscopo Petro per Johannem de 
Clara. [Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit Johannem Jacob, ad presentationem 
domini Johannis, domini de Clara. | 

Ecclesia de Altaribus. Dominus de Grugni, patronus. Valet xx 1. Parrochiani 
xxi. Johannes presbiter, presentatus archiepiscopo Mauritio per dominum Wil- 

k lelmum de Grugni. 

Ecclesia Sancti Andree. Robertus de Pissiaco de Fraxinis, patronus. Valet xxxv I. 
Parrochiani mi.xx et vi. Guillelmus presbiter, prasentatus archiepiscopo Mauritio 
per ipsum Robertum. 

Ecclesia Rue Sancti Petri. Prior de Nogon, patronus. Valet xv |. Parrochiani 

L 1.xx et tt. Henricus presbiter, prasentatus archiepiscopo Gautero per Azonem 
priorem. 


' Corrig. Monasterio Oolier. * Cod. Aubertus de de Mara. 
* Onuintivilla in codice. Omonville, in regesto Radul- Al. du Vert Boys. Sic in margine codicis seculo x¥1 
phi Roussel, fol. 12 verso. aunnotatum est. 


* Vel fort. Joscio. > Vocem de, in cod. omissam, supplevimas. 





fol. 22. 


fol. 22 verso. 

















fol. 23. 


fol. 23 verso. 


246 POLYPTYCHUM 


Ecclesia Sancti Johannis. Dominus ville, patronas. Valet xim 1. Parrochiani xxi. 4 
Lambertus presbiter, prasentatus Theobaldo archiepiscopo per ipsum dominum. 

Ecclesia Gouville. Adam de Torci, miles, patronus. Valet xxx |. Parrochiani in. 
Johannes presbiter, prasentatus archiepiscopo Petro per ipsum Adam. 

icclesia Colemare. Rex, patronus. Valet xx |. Parrochiani xxx. Rogerus presbiter, 
presentatus archiepiscopo Gautero per dominum Calliaci. [Archiepiscopus Odo x 
Rigaudi recepit magistrum Guillelmum, ad presentationem regis, et ante illum 
fuerat ibi magister Johannes similiter receptus ad presentationem regis. | 

Ecclesia Sancti Germani. Capitulum Calliacense, patronus. Valet xxv 1. Parro- 
chiani Lx. Thomas presbiter, prasentatus archiepiscopo Petro per regem. { Archic- 
piscopus Odo Rigaudi recepit Tostanum presbiterum, ad presentationem regis. | ¢ 

Ecclesia de Calliaco. Willelmus de Moullento, Johannes de Mansegni, patroni. 
Valet xxx |. Parrochiani vi.xx et x11. Galerannus presbiter, presentatus archiepiscopo 
Mauritio per ipsos. 

Alia medietas ecclesiz de Calliaco. Abbas Sancti Audoeni, patronus. Valet x11. 
R. presbiter, prasentatus archiepiscopo Mauritio per abbatem Adam. D 

Ecclesia Petre Vallis. Rex, patronus. Valet xv |. Parrochiani xi. Magister 
Johannes de Noientello, archidiaconus et gerens vices reverendi patris Odonis 
Rigaudi, recepit Radulphum dictum l’'Abe, clericum, ad prasentationem domini 
regis. 
Ecclesia de Scalis. Radulphus de Scalis, presbiter. Valet xv 1. Parrochiani xty. & 

Ecclesia de Clavilla. Adam de Torci, miles, patronus. Valet 1 1. Parrochiani 1. 
Symon presbiter, presentatus archiepiscopo Petro per ipsum Adam. {Guillelmus, 
archiepiscopus Rothomagensis, recepit Ricardum Brisebare, ad presentationem 
Henrici de Torchiaco, militis. | 

Ecclesia Sancti Martini Albi. Conventus Fontis Girardi, patronus. Valet xxx |. F 
Parrochiani vit.xx.xu1. Hugo presbiter, prasentatus archiepiscopo Roberto per con- 
ventum. 

[Ecclesia de Louvetot. Abbas de Becco Helluyni prasentavit Guillelmo de Flava 
Curia, Rothomagensi archiepiscopo, Petrum de Mara, presbiterum. Contentio 
erat super jure patronatus inter regem et abbatem. | G 


DECANATUS DE PIRIS. 


Ecclesia Montis Medii'. Bellus Locus, patronus. Valet xv 1. Sunt ibi Lx parro- 
chiani. 

Boschus Episcopi. Bellus Locus, patronus. Sunt ibi ivi parrochiani. 

Keclesia de Piris. Abbas Sancti Audoeni, patronus. Valet xxv |. cc parrochiani # 
minus t. De altalagio” percipit abbas circa x |. P. presbiter qui nunc est in ea pre- 
sentatus fuit a predicto abbate et receptus a domino Mauritio. {[Nicholaus presen- 
tatus a dicto abbate, receptus ab archiepiscopo Odone Rigaudi. Item Durandus.| 

Osovilla. Abbas Sancti Audoeni, patronus. Valet xxx |. Lxxviti parrochiani. 
Presbiter R. qui nunc est presentatus fuit a dicto abbate, et receptus a domino 3 
Mauritio. [Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit Petrum, ad prasentationem dicti 
abbatis. | 

Ecclesia de Fraxinis [l’Espellenc]. Abbatissa Sancti Amandi, patrona. Valet xi. 
|. cyt parrochiani. Willelmus presbiter qui nunc est, presentatus a dicta abbatissa, 
et receptus a domino Petro. [Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit magistrum *, k 
ad presentationem abbatisse et conventus dicti loci. Guillelmus de Flava Curia, 























* Montmain , Bois-l'Evéque , Périers-sur-Andelle, 
Osouville-sur-Ri, Frénes-lEplan, Cantelou-le-Bocage , 
Bourg-Baudouin (antea Ampenoix), Radepont, Erneville , 
Mesnil- Raoul, Péruel , Vaudrimare, Gournets, Léte- 
guive, Fleury-sur-Andelle, Romilly, Pont-Saint-Pierre , 
Pitres , le Manoir-sur-Seine, Alisai, Igoville, Soteville- 
sous-le-Val, Fréneuse, Saint-Aubin-jouxte-Boulenc , 
Cléon , Tourville-sur-Seine , les Autieux sur le Port-Saint- 
Ouen, Gouy, Saint-Aubin-la-Campagne, Imare, Que- 


vreville-la-Poterie , Seloville , Bos , Franquevillette , Saint- 
Pierre et Notre-Dame de Franqueville , Belbeuf, Amfre- 
ville-la-Mi-Voie, Mesnil-Enard, Blosville, Epinay-sur- 
Aubette, Saint-Jacques-sur -Darnetal , _Saint- Aubin-la- 
Riviere, Bourdeny, Bois-Dannebaud, Epreville-sur-Ry, 
Neuville-Chant-d’Oisel,...... ., Saint-Augustin 4 Neu- 
ville-Chant-d'’Oisel, . 

* Cod. altagio. 

* Rectoris nomen cod. abest. 

















ROTOMAGENSIS DIOECESIS. 247 


4 archiepiscopus Rothomagensis, recepit Matheum le Gras, ad presentationem 
abbatisse. | 

Cantelu. Domina Matildis de Valle et Johannes de Valle pro uxore sua, patroni. 
Valet xx 1. xxx1x parrochiani. Radulphus presbiter qui nunc est fuit presentatus 
ab antecessoribus predictorum, receptus a domino Theobaldo. [Archiepiscopus 

p Odo Rigaudi contulit eam Guillelmo de Sappo, propter insufficientiam presenta- 
torum a patrono. Item Bernardus, clericus, receptus fuit ab archiepiscopo Odone 
Rigaudi, ad presentationem Petri Domicelli. | 

Houpenies '. Abbas Sancte Katerine, patronus. Valet xxx |. Lxx1 parrochiani. 
Presentatus ab eodem abbate et receptus a domino Mauritio presbiter qui nunc 

c est, P. nomine. [Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit Petrum, ad dicti abbatis 

resentationem. | 

Ecclesia de Rigido Ponte. W. de Pissiaco, patronus. Valet xu 1. vi.xx et viit par- 
rochiani. P. presbiter qui nunc est fuit prasentatus a domino R. de Pissiaco et 
receptus a domino Petro. [Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit Galterum, presbi- 

p terum, ad presentationem domini Guillelmi de Pissiaco, militis. | 

Ernevilla. Matheus, dominus ville, patronus. Valet xv |. Li parrochiani. W. 
presbiter qui nunc est, presentatus a pralato Mathzxo, et receptus a domino Ro- 
berto. {[Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit Nicholaum, ad prasentationem Dro- 
conis armigeri, domini dicte villa. Item Michaelem. Item Reginaldum. | 

é Mesnilium Radulphi. Abbatissa Sancti Amandi, patrona. Valet xu |. c parro- 
chiani. Johannes presbiter qui nunc est, prasentatus a dicta abbatissa, receptus a 
domino Petro. [Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit magistrum Evrardum, ad 
presentationem dict abbatisse. | 

Petrolium. P. de Petrolio, patronus. Valet x1 1. xv parrochiani. Ricardus pres- 

r biter qui nunc est presentatus {uit ab abbate Rogero Sancti Audoeni, ratione 
tutela seu ballii quod habebat in domino P. tunc puero, et fuit receptus a do- 
mino Theobaldo. 

Wandrimara. Baldoinus, dominus ville, patronus. Valet xv |. xxv parrochiani. 
G. presbiter qui nunc est presentatus fuit a pradicto Baldoino, et receptus a 

¢ domino Mauritio. [Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit Nicholaum, ad presenta- 
tionem Johannis de Menillo, armigeri, ratione uxoris ejusdem Johannis. Item Pe- 
trum, ad presentationem ejusdem Johannis. Guillelmus archiepiscopus contulit 
eam cuidam clerico per insuflicientiam presentatorum. | 

Ecclesia de Gornateto. Prior de Nocione super Andelam, patronus. Valet xin I. 

 xx1 parrochiani. Radulfus presbiter qui nunc est, prasentatus a dicto priore, et 
receptus a domino Mauritio. 

Litigiva. Abbas Sancti Audoeni, patronus. Valet xu 1. xxxvin parrochiani. 
Lambertus presbiter qui nunc est fuit presentatus a dicto abbate, et receptus a 
domino Roberto. : 

3 Floriacum. P. de Moreto, patronus. Valet xxv 1. tym parrochiani. P. presbiter 
qui nunc est fuit presentatus a Johanne, patre dicti P., et receptus a domino 
Theobaldo. [Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit magistrum Gaufridum Pilate, 
ad presentationem domini Johannis de Roboreto, domini de Greinvilla, ratione 
uxoris sua, que fuit filia domini P. de Moreto, militis. | 

kK Romelli. Abbas de Lira, patronus. Valet xxv 1. 1x.xx parrochiani. Robertus pres- 
biter qui nunc est, prasentatus a dicto abbate, et receptus a domino Mauritio. 
| Johannes presbiter receptus {uit ab archiepiscopo Odone Rigaudi, prasentatus 
ab abbate et conyentu de Lira. Item Hylarius receptus fuit ab eodem archiepi- 
scopo, ad prasentationem ejusdem abbatis. | 

L Ecclesia Sancti Petri de Ponte. Abbas de Lira, patronus. Valet xx |. 

Pystres. Johannes de Nemosio, canonicus Sancte Marie Rotonde, patronus. 
Valet xxx 1. vi.xx parrochiani. Jacobus presbiter qui nunc est fuit presentatus a 
dicto Johanne, et receptus a domino Petro. 


' Auppenies, Reg. Radulphi Roussel, fol. 9 v’. 





fol. 24. 


fol. 24 verso. 


fol. 25 verse, 


248 POLYPTYCHUM 


Manerium. Abbas Sancti Audoeni, patronus. Valet xv |. xv parrochiani. Ro- 
bertus presbiter qui nunc est fuil prasentatus a dicto abbate, et receptus a domino 


Mauritio. 

\liziacum. Comitissa Bononie, patrona. Valet 1 |. vi.xx parrochiani. Mathezus 
presbiler qui nunc est fuit prasentatus a domino rege, qui tunc tenebat terram 
in manu sua, et receptus a domino Petro. | Mathildis, comitissa Bononie, contulit 
archiepiscopo Odoni Rigaudi jus patronatus ipsius ecclesiz , ipsi et ejus successo- 
ribus perpetuo possidendum, et litterze sunt in almariolo, et tenor continetur in 
cartulario; et ipse postmodum contulit eam Johanni de Braya, clerico suo. Item 
magistro Petro. Item magistro Johanni de Gisortio. Item magistro Odoni de Bosco 
Garneri. Item magistro Guillelmo Amblardi. | 

Vigovilla. Magister Johannes de Campania, canonicus Rothomagensis, patronus. 
Valet xxx |. exvit parrochiani. Radulphus presbiter qui nunc est [uit prasentatus 
a magistro H. de Andeli, quondam canonico Rothomagensi, qui habuit illam pre- 
bendam, et receptus fuit a domino Theobaldo. 

Soteyilla. Magister Johannes de Campania, canonicus Rothomagensis, patronus. 
Valet xu 1. xiv parrochiani. Johannes presbiler qui nunc est {uit prasentatus a 
magistro Heberto, quondam Rothomagensi canonico, qui dictam praebendam 
obtinuit, et receptus a domino Mauritio. 

Frainosa. | Valet xvi l. Parrochiani circa xt. Abbas Becci, patronus. Archiepi- 
scopus Odo Rigaudi recepit Radulphum Pointel , ad presentationem dicti abbatis.| 

Sanctus Albinus qui vocatur Cota Bruneta '. Johannes de Drocis, patronus. 
Valet xvi |. Lxv parrochiani. Ricardus presbiter qui nunc est fuit prasentatus 
a domino rege, qui tenebat terram illam predicti Johannis nomine balli seu tu- 
tele, et fuit receptus a domino Mauritio. [Johannes Boutin receptus ab archic- 
piscopo Odone Rigaudi, ad presentationem domini regis Francorum.| 

Clao. Johannes de Drocis, patronus. Valet xvu 1. tum parrochiani. Silvester 
presbiter qui nunc est fuit prasentatus a rege, ratione balli seu tutela, et fuit 
receptus a domino Petro. [Dominus rex presentavit Guillelmum presbiterum qui 
nune est, et receptus fuit ab archiepiscopo Odone Rigaudi. | 

Torvilla. Abbas Gemeticensis, patronus. Valet xxv |. 1n.xx et xv parrochiani. 
Ricardus qui nune est fuit prasentatus a dicto abbate, et receptus a domino 
Theobaldo. 

\ltaria. Sanctus Audoenus, patronus. Valet xv 1. tyr parrochiani. P. presbiter 
qui nune est fuit prasentatus a dicto abbate, et receptus a domino Mauritio. 

Goy. Abbas Gemeticensis, patronus. Valet xvmi 1. Lx parrochiani. Ciricus pres- 
biter qui nune est fuit prasentatus a dicto abbate, et receptus adomino Theobaldo. 

Sanctus Albinus in Campania. Archiepiscopus, patronus. Valet xvi 1. xxx1 par- 
rochiani. Gyleberto presbitero qui nunc est dedit eam archicpiscopus Petrus, et 
instituit eum. {Johanni presbitero qui nunc est contulit eam archiepiscopus Odo 
Rigaudi. Item idem archiepiscopus contulit eam Johanni | 

Wimara. Abbas Sancti Audoeni, patronus. Valet xv 1. xt parrochiani. Willel- 
mus presbiter qui nunc est fuit presentatus a dicto abbate, et receptus a domino 
Petro. 

Caprevilla. { Valet xxv 1. Abbas et conventus Sancti Audoeni Rothomagensis ’, 
ad quorum presentationem archiepiscopus Odo Rigaudi recepit Lucam. | 

Sellonis villa. Abbas Sancte Katerine, patronus. Valet xvi 1. xxv parrochiani. 
Philippus® presbiter qui nunc est fuit prasentatus a dicto abbate et receptus a do- 
mino Theobaldo. |Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit Radulphum, ad presenta- 
tionem dicti abbatis. | 

Boos. Abbatissa Sancti Amandi, patrona. Guido, persona. Gyrardus, vicarius. 
Valet in universo xiv l. c parrochiani. Dictus Guido persona fuit prasentatus a 
dicta abbatissa, et receptus a domino Petro. {Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit 
Guillelmum, ad presentationem abbatisse pradicte. | 


‘ Saint Aubin de Coste Boubenc. Reg. Radulphi * Suppl. patroni. 
Roussel, fol. 16 v° ’ Cod. Philipus. 





\ 


B 


C 


dD 


G 














ROTOMAGENSIS DIOECESIS. 249 


a Franca Villeta. Episcopus Baiocensis, patronus. Valet xxv 1. t parrochiani. P. 
presbiter qui nunc est fuit prasentatus a Guillelmo de Cambremer, Baiocensi 
canonico, nomine ipsius Baiocensis episcopi presentante, et fuit receptus a domino 
Petro. 

Sanctus Petrus de Franca Villa. Johannes de Cantalu, patronus. Valet xv 1. Lx 

B parrochiani. Gyrardus presbiter qui nunc est fuit prasentatus a pradicto Johanne, 
et receptus a domino Theobaldo. [Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit Johannem 
Jacobi, ad prasentationem Johannis de Cantu Lupi ct Ricardi Bellenguel, mi- 
litum. | . 

Sancta Maria de Franca Villa. Rex, patronus. xvi parrochiani. Theobaldus 

C presbiter qui nunc est fuit prasentatus a rege et receptus a domino Petro. 

Bullebu. Domina Aelidis de Rochafort, patronus’. Valet xxv 1. xtvit_ parro- 
chiani. Odo presbiter qui nunc est fuit presentatus a dicta domina, et receptus 
a domino Mauritio. [Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit Hugonem, ad presenta- 
tationem dominze Philippa de Hotot et Petri de Pratellis, armigeri, ct simul 

b presentaverunt. | 

Offredi villa. Johannes de Mantsegnhi, miles, patronus, ratione uxoris suz. Valet 
xm |. xxvii parrochiani. Robertus presbiter qui nunc est fuit prasentatus a dicto 
Johanne, et receptus a domino Petro. [Clemens presbiter, prasentatus a domino 
Petro de Masseigny, milite, receptus ab archiepiscopo Rigaudi. [tem Robertus 

ge receptus fuit ab eodem archiepiscopo, ad presentationem Johannis de Cantu 
Lupi, armigeri. | 

Meinilium Ernardi. Prior Sancti Laudi, patronus. Proventus cedunt in usus 
fratrum. Lx parrochiani, et ministrat ibi unus de fratribus. [Gaufridus, clericus, 
receptus fuit ab archiepiscopo Odone Rigaudi, ad presentationem prioris Sancti 

r Laudi. | 

Blovilla. Prior Sancti Laudi, patronus. Valet xm 1. xxx parrochiani. Nicholaus 
presbiter qui nunc est” fuit prasentatus a dicto priore, et receptus a domino 
Petro. {Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit Robertum, ad prasentationem dicti 

rioris 

¢ Espinai. Abbas Sancti Audoeni, patronus. Valet xv 1. tm parrochiani. Radulphus 
presbiter qui nunc est fuit prasentatus a dicto abbate, et receptus a domino 
Theobaldo. 

Sanctus Jacobus. Abbas Sancte Katerina, patronus. Valet xxx1 |. Lxv parro- 
chiani. Willelmus presbiter qui nunc est fuil prasentatus a dicto abbate, et re- 

H ceptus a domino Petro. 

Sanctus Albinus de Riparia. Cantor Rothomagensis, patronus. Valet xx |. 1111.xx 
parrochiani. Robertus presbiter qui nunc est fuit prasentatus a Roberto de Sancto 
Nicholao, quondam cantore, et receptus a domino Theobaldo. | Magister Johannes 
de Noyentello, archidiaconus et vicarius Odonis Rigaudi, recepit Johannem dic- 

jtum Maalle, clericum, ad prasentationem cantoris Rothomagensis. | 

Bordeniacum. Prior Sancti Laudi, patronus. Valet xv 1. xxxv parrochiani. Ra- 
dulphus presbiter qui nuncest fuit presentatus a dicto priore, etreceptus a domino 
Theobaldo. [A pére ennorable en Deu monseignor Guillaume, par la grace de 
Deu arcevesque de Roen, Pierres, seingnor de Preaus, chevalier, saluz, ovec ce 

k quil puet d’ennor et de reverence. Sire, cum je me fusse opposé au droit do pa- 
tronnage de, l'iglise de Saint Ligicr de Bordeni, vacant par la mort de Robert 
dit Romont, jadis governeor d'icelle, et je i eusse presenté a vos Guillaume dit 
Pestlerbe, mon clerc, et je aie depuis certeinnement seu et entendu en plusors 
maniéres que cest le droit do prior et do covent de Saint Lou de Roen, et non 

L pas le mien, sire, je vos faz assavoir que, por ce que je ai seu et enquis que cest 
lor droit, je ai renuncié au present que je avoie fet a la dite iglise, et a l’empee- 
chement que je i avoie mis et que je i povoie mestre, et lor en é donné por moi 
et por mes heirs lestres pendanz seelées de mon seel, por laquel chose, sire, je 


' Sic in cod. 2 Vox est cod. abest. 


TOME XXIil. 





fol. 26. 


fol. 26 verso. 


fol. 27. 





* 19 févr. 1298. 


fol. 26 verso. 


fol. 27. 


fol. 27 verso. 


fol. 28. 


POLYPTYCHUM 


250 
vos requier que vos le presenté des diz religieus vuiliez recevoir a la dite yglise, 
si c'est personne covenable, et que por cause de moi ne de mon opposition ne le 
lessiez. En tesmoing de ce, je é cez lestres seelées de mon seel, donnée{s] en I’an 
de grace M.cc.Lxxxxvi1, le jor de mescredi des Cendres*.] 

Bos Danebolt. Hengerannus Danebolt, patronus. Valet xxv |. tv1 parrochiani. 
Robertus presbiter qui nunc est fuit prasentatus a dicto Hengeranno, et receptus 
a domino Theobaldo. 

Esprevilla. Filii Bernardi Comin ', patroni. Rex tenet in manu sua ratione 
tutela. {Archiepiscopus Odo Rigaudi contulit eam Ricardo propter Japsum tem- 
poris. | 

Cantus Avi. Abbas de Lira presentavit Simonem de Vi qui nunc est ibi, et 
receptus fuit a domino Roberto. Valet t |. cc parrochiani. [Magister Guillelmus 
receptus fuit ad presentationem abbatis de Lyra, ab archiepiscopo Odone Ri- 
gaudi. | 

[In leprosaria de Valle Osmundi est quedam capellania sine cura, fundata de 
novo, qui valet xv 1. t. cujus jus patronatus pertinet ad archiepiscopum, et eam 
contulit archiepiscopus Odo Rigaudi Petro qui nunc est. | 

[Ad capellam Sancti Augustini in foresta de Longo Boello Blasius de Berneyo, 
clericus, receptus fuit, ad prasentationem abbatis et conventus de Lira, a magistro 
Johanne, archidiacono et vicario reverendi patris Odonis Rigaudi. | 


DECANATUS SANCTI GEORGII. 


Ratiercastel®. Valet x 1. Parrochiani xx11. Abbas Sancti Georgii presentavit 
Radulphum, nunc presbiterum, et recepit eum archiepiscopus Theobaldus. {Ra- 
dulphus clericus, receptus ab archiepiscopo Odone Rigaudi, ad presentationem 
dicti abbatis. | 

Mesnilium. Valet xxx 1. Parrochiani mu.xx. Abbas Sancti Wandregisili prasen- 
tavit Willelmum, nunc presbiterum, et recepit eum archiepiscopus Mauritius. 
[Archiepiscopus Odo Rigaudi contulit eam Petro clerico, propter lapsum tem- 
poris. Item Roberto, similiter propter lapsum temporis. | 

Cravenchun. Valet xx |. Parrochiani tx. Abbas Sancti Wandregisilli dicit se 
esse patronum, et archiepiscopus similiter. [Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit 
magistrum Ricardum de Hermanvilla, ad prasentationem predicti abbatis. | 

Criquebuef. Valet i 1. Parrochiani c. Abbas Sancti Wandregisilli prasentavit 
Ludovicum de Wilequier, et recepit eum archiepiscopus Robertus. 

Buievilla. Valet xxx |. Parrochiani :xxvi. Rex praesentavit W. Landri, et recepi. 
eum archiepiscopus Wauterus. 

Estelant. Valet xxv |. Parrochiani xv. Prior de Longa Villa prasentavit Radul- 
phum presbiterum qui nunc est, et recepit eum archiepiscopus Robertus. 


Norrevilla. Valet xxx |. Parrochiani vi1.xx. Abbas Gemeticensis presentavit Wil- . 


lelmum presbiterum qui nunc est, et recepit eum archiepiscopus Petrus. { Archie- 
piscopus Odo Rigaudi recepit Thomam, ad presentationem dicti abbatis. | 

(Ecclesia Beatae Marie de Caudebec. Valet xt 1. Abbas Sancti Wandregisili, 
patronus. Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit magistrum Radulphum, ad pre- 
sentationem dicti abbatis. | 

Fraxineta. Valet xv |. Parrochiani ixxm. Rex prasentavit Robertum qui nunc 
est, et recepit eum archiepiscopus Mauritius. 

Tolrevilla Martelli. Valet xxx |. Parrochiani Lx. Jordanus de Wilequier pre- 


' Cod. Comi. Caudebec, Béteville; Saint-Paer-sur-Duclair, Epinay- 


* Radicatel , Mesnil-sous-Lillebonne , Gravencon , 
ah acetate a wade , Etelan, Norville , Caudebec, la 
Frénaie-sur-Lillebonne, Toufreville-la-Cable, Triquer- 
ville, Bebec, Villequier , Saint-Arnoul - sur-Caudebec, 
RKencon, Maulevrier-en-Caux, Louvetot-sur-Caudebec, 
Toufreville-la-Corbeline, le Verdbosc, la Forestiére, 
Mont-de-I'I!, Croixmare, Panneville, Bouville, Blaque- 
ville, Fréville, Carville-sur-la-Forestiére, les Ifs-sur- 


sur-Duclair, Sainte - Marguerite-sur-Duclair Duclair, 
l’Aunay-sur-Duclair, les Vieux-sous-Ecales, Ecales-sur- 


Villers, Villers-le-Chambellan, Varangeville-les-Deux- 
Eglises, Saint-Thomas-de-la-Chaussée, la Vaupalliére, 
Hénouville-sur-Duclair, Monligny, Saint -Georges-de - 
Baucherville, Quevillon , Manneville-sur-Saint-Georges , 
Sahurs, Hotot-sur-Seine, Val-de-la-Haie, Petitville, 
Sainte-Gertrnde , Saint-Wandrille. 





A 


B 


C 


) 


— 














ROTOMAGENSIS DIOECESIS. 251 


a sentavit Robertum presbiterum qui nunc est, et recepit eum archiepiscopus Ty- 
baudus. [ Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit magistrum Martinum, ad presen- 
tationem regis, ratione heredis io Willequier, cujus ballum tunc habebat. | 

Tragarvilla. Valet x |. Parrochiani xxx. Robertus de Sorenc et dominus de 
Gornateto presentaverunt Thomam presbiterum qui nunc est, et recepit eum 

s archiepiscopus Tybaudus. 

Buiebec. Valet xv 1. Parrochiani Lx. Ricardus de Buiebec presentavit Gaufridum 
presbiterum qui nunc est, et recepit eum archiepiscopus Petrus. 

Wilequier. Valet tx 1. Parrochiani c. Est abbatis de Cornevilla. 

Sanctus Arnulphus. Valet xxx 1. Parrochiani c. Abbas Sancti Evroudi prasen- 

¢ tavit Hugonem ' presbiterum qui nunc est, et recepit eum archiepiscopus Petrus. 

(Ecclesia Beate Marie de Resenchon. Abbas Sancti Wandregisilii, patronus. 
Johannes qui nunc est’, receptus ab archiepiscopo Odone Rigaudi, ad presenta- 
tionem dicti abbatis. | 

Malus Leporarius. Valet xxx |. Parrochiani xx. Rex prasentavit Hugonem pres- 

p biterum qui nunc est, et recepit eum archiepiscopus Petrus. | Archiepiscopus Odo 

Rigaudi contulit eam magistro Roberto propter insuflicientiam presentati. | 

Lovetot. Valet i 1. Parrochiani c. Abbas Sancti Wandregisilli prasentavit ma- 
gistrum Jordanum, et recepit eum archiepiscopus Petrus. [Archiepiscopus Odo 
Rigaudi recepit magistrum Guillelmum Bienvenu, ad presentationem dicti abbatis. 

Et Item Robertum presbiterum. | 

Toufrevilla Corbelin. Valet Lx |. Parrochiani c. Domini de Toufrevilla pre- 
sentaverunt Radulphum personam et Ricardum vicarium, et receperunt eos ar- 
chiepiscopi Robertus et Tybaudus. {Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit ad 
totam ecclesiam magistrum Nicholaum, ad prasentationem Nicholai Malesmeins, 

r militis. Archiepiscopus Guillelmus recepit Radulphum dictum Piemont, ad pre- 
sentationem Nicholai Malesmeins, militis. | 

Viridis Boschus. Valet x11 1. Peedhinad xxv. Prior de Ouvilla prasentavit 
Johannem, nunc presbiterum, et recepit eum archiepiscopus Robertus. 
Foleteria. Valet xxx 1. Parrochiani xt. \adulphus de Foleteria prasentavit Ro- 
G bertum presbiterum qui nunc est, et recepit eum archiepiscopus Petrus. 
Mondelif. Valet xxx 1. Parrochiani xxxu. Abbas Gemeticensis presentavit Ni- 
cholaum presbiterum qui nunc est, et recepit eum archiepiscopus Petrus. | Wil- 
lelmus qui nunc est receptus fuit ad prasentationem dicti abbatis ab archiepiscopo 
Odone Rigaudi. | 

H Croimara. Valet x |. Parrochiani v1.xx. Abbas Gemeticensis presentavit Egidium 
presbiterum qui nunc est, et recepit eum archiepiscopus Petrus. | Archiepiscopus 
Odo Rigaudi recepit Robertum presbiterum, ad presentationem dicti abbatis. | 

Pennevilla. Valet xv 1. Parrochiani .. Hurtaudus de Trublevilla dicitur esse 
patronus. 

3} Bovilla. Valet tx |. Parrochiani c. Leprosi Sancti Eustacii presentaverunt do- 
minum Droconem de Treublevilla, et recepit eum archiepiscopus Gauterus. 

Blaquevilla. Valet xxv 1. Parrochiani c. Abbas Sancte Katerine presentavit 
Alelmum presbiterum qui nunc est, et recepil eum archiepiscopus Gauterus. 
Frivilla. Valet |. Parrochiani 11.xx.x. Rex prasentavit Raginaldum decanum, et 

K recepit eum archiepiscgpus Petrus. | Magister Johannes de Noientello, archidia- 
conus et vicarius Odonis Rigaudi, recepit magistrum Petrum dictum Vavassorem, 
clericum, ad prasentationem Donets regis. | 

Carevilla. Valet xi 1. Parrochiani ix. Rex prasentavit Johannem presbiterum 
qui nunc est, et recepit eum archiepiscopus Petrus. Rex postea, per suas pa- 

L tentes litteras quas vidimus, reddidit jus patronatus ipsius ecclesie Galtero de 
Caleto, armigero. 

Les His. Valet xi 1. Parrochiani L. Petrus des His prasentavit Radulphum qui 
nunc est, et recepit eum archiepiscopus Tybaudus. | Archiepiscopus Odo Rigaudi 


‘ Cod. Rug, adjecta compendii nota. * Vocem est, in cod. omissam, supplevimus. 


32. 





fol. 28 verso. 


fol. 29. 





fol. 2g verso. 


* 306-1312. 


fol. 30. 





252 POLYPTYCHUM 


recepit Johannem de Moseniaco, presbiterum, ad presentationem Guillelmi des A 
Ys, filii dicti Petri. Guillelmus, archiepiscopus Rothomagensis, recepit Petrum 
dez Is, ad prasentationem Guillelmi' dez Is, patris sui, militis. | 

Betevilla. Valet xx 1. Parrochiani 111.xx et x. Abbas Sancti Wandregisilli prasen- 
tavit Willelmum qui nunc est, et recepit eum archiepiscopus Petrus. [Guillelmus, 
archiepiscopus Rothomagensis, recepit Robertum de Huglevilla, ad prasentatio- 1 
nem abbatis. | os 

[Sanctus Paternus. Due portiones. Prima valet c I. Parrochiani. . . ? Et ad 
illam receptus fuit magister Johannes de Ver, ad prasentationem abbatis Geme- 
ticensis, ab archiepiscopo Odone Rigaudi. Alia vero valet m.xx 1. Parrochiani.... 
[it ad eam receptus fuit magister Petrus de Bretevilla, ad prasentationem domine ¢ 
Philippa de Hotot. | 

Spinetum. Valet xt 1. Parrochiani 1m.xx. Abbas Gemeticensis presentavit Ro- 
bertum presbiterum qui nunc est, et recepit eum archiepiscopus Petrus. | Archie- 
piscopus Odo Rigaudi recepit magistrum Judocum, ad presentationem dicti 
abbatis. | 

Sancta Margarita. Valet x * 1. Parrochiani c. Rex presentavit Ricardum, nunc 
presbiterum, et recepit eum archiepiscopus Gauterus. [Magister Nicholaus, receptus 
ab archiepiscopo Odone Rigaudi, ad prasentationem domini regis Francorum. | 

Ducler. Valet’. .... Parrochiani ccc. Abbas Gemeticensis praesentavit Willel- 
mum, nunc presbiterum, et recepit eum archicpiscopus Tybaudus. [Archiepiscopus 
Odo Rigaudi recepit Johannem Pesant, ad prasentationem abbatis Gemeticensis. 
Raymundus, sacrista Condomii, vicarius archiepiscopi Bernardi*, recepit ad eam 
Radulphum de Clivilla, presbiterum, ex causa permutationis facta inter ipsum de 
ecclesia Sancti Jacobi de Alacrimonte, cujus rector erat, et magistrum Guillel- 
mum !'Estert, de dicta ecclesia de Duclaro, cujus idem Guillelmus rector erat. | 

Alnetum. Valet xv |. Parrochiani xu. Gaufridus de Montyerhart presentavit 
Romanum, et recepit eum archiepiscopus Petrus. 

Les Vez. Valet xm 1. Parrochiani xxx. Dominus des Wez presentavit Andream, 
presbiterum nunc, et recepit eum archiepiscopus Petrus. [Archiepiscopus Odo 
Rigaudi recepit Andream, ad prasentationem domini Roberti, tune domini 
ville. | 

Scala. Valet xv 1. Parrochiani xxx. Domina Johanna de Plana Silva prasentavit 
Paulum, nune presbiterum, et recepit eum archiepiscopus Petrus. 

Villaria. Valent mi.xx 1. Parrochiani c. Camerarius presentavit Petrum presbite- 
rum, nunc defunctum, et recepit eum archiepiscopus Gauterus. [ Archiepiscopus 
Odo Rigaudi recepit magistrum Robertum Chieret, ad prasentationem domini 
Galteri Cambellani, militis. | 

Sanctus Petrus de Warengiervilla. Valet xv |. Parrochiani Lx. Prior Magdalenes 
Rothomagensis presentavit Robertum, nunc presbiterum, et recepit eum archie- 
piscopus Petrus. Item Gauterus Pipart presentavit Matheum presbiterum ad . 
vicariam de yur libris, et recepit eum archiepiscopus Gauterus. Et sunt ibi xx 
parrochiani. 

Sancta Maria de Warengiervilla. Valet x 1. Parrochiani xxvim. Robertus Pipart 
presentavit Silvestrum, nunc presbiterum, et recepit eum archiepiscopus Petrus. 
| Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit Johannem presbiterum, ad prasentalionem 
domini Johannis de Clera, militis. | 

Lucaseria. [Sanctus Thomas de Calceia.| Valet xv 1. Petrus de Roia, miles, 
presentavit Nicholaum, nunc presbiterum, et recepit eum archiepiscopus Robertus. 
Parrochiani x. [Nicholaus persona receptus ab archiepiscopo Odone Rigaudi, ad 
presentationem Johannis de Mellemont, domini de Mota, militis. Item ab eodem 
archiepiscopo, ad prasentationem ejusdem militis, receptus fuit Nicholaus. | 

Wapalleria. Valet x 1. Parrochiani xt. Radulfus Wapaille presentavit Johan- 


w 


D 


— 


~ 


— 


a 
. 


| Cod. Guillelmis. * Hunec numerum delevit manus recentior.eique substituil 
* Hie et infra parochianorum numerus in cod. preter- — numerum t. 
missus est. * Numeras in cod. deletus. 

















ROTOMAGENSIS DIOECESIS. 253 


A nem, nunc presbiterum , et recepit eum archiepiscopus Tybaudus. [Magister 
Johannes, archidiaconus Rothomagensis et gerens vices reverendi patris Odonis 
Rigaudi, recepit Guillelmum de Yevre, clericum, ad presentationem domini 
Roberti de Porta, canonici Rothomagensis, ratione qua tenebat villam et domi- 
nium ejus ad firmam. | 

p Henovilla. Valet xxx |. Parrochiani c. Abbas Sancti Georgii presentavit Lucam, 
nunc presbiterum, et recepit eum archiepiscopus Mauritius. 

Montigni'. Valet xv 1. Parrochiani xiv. Gaufridus Patenostre presentavit Henri- 
cum, nunc presbiterum, et recepit eum archiepiscopus Mauritius. [Gilebertus qui 
nunc est receptus fuit ab archiepiscopo Odone Rigaudi, ad presentationem Wil- 

c lelmi de Bello Campo, militis, filii dicti Gaufridi. | 

Sanctus Georgius de Bauquiervilla. Valet xxv 1. Parrochiani vi1.xx. Abbas Sancti 
Georgii presentavit Raginaldum, nunc presbiterum, et recepit eum archiepiscopus 
Mauritius. 

Kevillon. Valet xx 1. Parrochiani tx. Abbas Sancti Georgii prasentavit?..... et 

p recepit eum archiepiscopus Petrus. 

Mannevilla. Valet xu |. Parrochiani c. Abbas Sancti Georgii presentavit Symo- 
nem, nunc presbiterum, et recepit eum archiepiscopus Petrus. [Ricardus presen- 
tatus ab abbate predicto, receptus ab archiepiscopo Odone Rigaudi. | 

Sahurs. Valet xt 1. Parrochiani c. Amauricus de Moullento presentavit Rober- 

: tum, et recepit eum archiepiscopus Petrus. 

Hotot. Valet xv 1. Parrochiani xt. Rex presentavit Nicholaum, et recepit eum 
archiepiscopus Petrus. 

Vallis Hai. Valet x 1. Parrochiani xt. Templarii deserviunt. 

[Ecclesia de Parva Villa. Valet 1 1. Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit magis- 

‘trum Petrum de Senonis, ad prasentationem regis. | 
[Ecclesia Sancte Gertrudis. Valet’... .. Abbas Sancti Wandregisili, patronus. 

Guillelmus receptus ab archiepiscopo Odone Rigaudi, ad prasentationem dicti 

abbatis. Item idem archiepiscopus recepit Robertum, ad prasentationem dicti 

abbatis. | 
[Ecclesia Sancti Michaelis de Sancto Wandregisilo. Valet’... .. : Abbas Sancti 

Wandregisili, patronus. Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit Robertum presbite- 

rum, ad prasentationem dicti abbatis. | 


—_ 


-p) 


DECANATUS DE PAVELLIACO. 


Ecclesia de Warnevilla’. Parrochiani ty. Valet Lx 1. Heredes Walteri quondam 
domini ville, patroni. 

Keclesia de Bretevilla. Parrochiani xivit. Nicholaus de Bretevilla, patronus. 
Valet portio presbiteri xxx |. 

Ecclesia de Bertrimonte. Parrochiani tx. Abbas Sancti Wandregisili, patronus. 
Portio presbiteri valet xxx 1. 

Ecclesia de Baudretot. Parrochiani circa L. Archiepiscopus, patronus. Valet x 1. 

Keclesia Sancti Audoeni [de Brolio|]. Parrochiani octoginta. Archiepiscopus, 
patronus. Portio presbiteri valet Lx |. | Archiepiscopus Odo Rigaudi contulit eam 
Johanni de Puteolis. Item archiepiscopus Guillelmus contulit eam Thome, pres- 
bitero domini Mathai de Tria, et fuit compositum tunc inter ipsum dominum 
Guillelmum et Galterum de Breaute, militem, quod ipsi essent de cetero patroni 


al 


' Priore manu Montingni. : Sideville , Sidetot, Limesy, Fretemeule, Mesnil-Durescu , 
* Locus vacuus in cod. Sainte-Austreberte , Hardouville , Pavilly, Barentin , Gou- 
’ Numerus cod. abest. pilliéres, Rampfeugéres, Frequiennes, Poville, Pissy, 
* Locus vacuus in cod. Roumare, le Cardounay, Sierville, Butot-sur-Claire, Val- 
* Varneville-aux-Grais, Breteville-sur-'Tétes, Bertri- Martin, la Houssaye-Bérenger, Grugny, Claire , Bose- 
mont, Bautot-sur-Claire, Saint-Ouen-du-Breuil, Gueu- Asse, le Tot, Anseaumeville, Monville, Elette, Saint- 
teville, Hugleville, Saint-Victor-la-Campagne, Ancrete- Maurice et Saint-Nicolas-de-Malaunay, Notre-Dame-des- 
ville-l Eneval, Bourdinville-la-Chaussée, Yerville , Eque- Champs-sur-Malaunay, le Homme-sous-Rouen, Bonde- 
tot-l’Obert, Saint-Martin-aux-Arbres, Osouville-!' Eneval, ville-l’Abbaye, Houppeville (alias Plain-Bosc), Maromme, 


Motteville , Saint-Etienne-le-Vieux , Saussay-sur-Yerville , Pavilly. 








fol. 30 verso. 


fol. 31- 





fol. 31 verso. 


fol. 32. 


254 POLYPTYCHUM 





alternis vicibus, et debet dictus miles, quando primo vacaverit, presentare ad 4 


eam, et habet inde litteras domini Guillelmi pradicti. | 

Ecclesia de Gutevilla. Parrochiani xxxv1. Abbas Sancti Wandregisili, patronus. 
Valet portio presbiteri xxx 1. [Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit magistrum 
Robertum, ad presentationem dicti abbatis. | 

Ecclesia de Huglevilla. Parrochiani nonaginta. Propria est Belli Loci. Portio 
curati x |. 

Ecclesia Sancti Victoris in Campania. Parrochiani nonaginta v“". Adam de 
Gutevilla, patronus. Valet i 1. [Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit Guillelmum 
de Gueutevilla, filium Ade de Gueutevilla, ad prasentationem dicti Ade, ar- 
migeri. | 

Ecclesia de Anquetrevilla. Parrochiani circa Lx. Prior leprosarie de Pavelliaco, 
patronus. Portio presbiteri valet [xt 1. Willelmus dictus Burgundus qui nunc est 
receptus fuit ab archiepiscopo Odone Rigaudi, ad presentationem leprosorum 
dicte leprosarie, nullo priore ibidem tunc existente. | 

Ecclesia de Bordeinvilla. Parrochiani txxv. Capitulum Rothomagense, pa- 
tronus. Portio presbiteri valet xxx 1. [Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit Galte- 
rum, ad presentationem dicti capituli. Item Michaelem presbiterum. | 

Ecclesia Sancte Marie de Hyervilla. Parrochiani nonaginta. Abbas de Wale- 
munt, patronus. Portio presbiteri valet xxx 1. 

Ecclesia Beate Marie de Esquetot. Parrochiani txxv. Abbas Sancti Wandregi- 
sili, patronus. Portio presbiteri valet xr. 1. [Johannes receptus ab archiepiscopo 
Odone Rigaudi, ad presentationem dicti abbatis. | 

Ecclesia Sancti Martini ad Arbores. Parrochiani circa Lx. Capitulum Rothoma- 
gense, patronus. Portio presbiteri valet xx 1. 

Ecclesia Sancte Marie de Osovilla. Parrochiani tv. Prior leprosorum de 
Payelliaco, patronus. Portio presbiteri valet xz |. [Archiepiscopus Odo Rigaudi 
commisit curam ecclesie predicte Johanni presbitero, pro eo quod Guillelmus 
deseruerat ipsam per multos annos, nec ad ipsam redierat, nec potuerat inveniri, 
et vocatus fuerat legitime. | 

Ecclesia Sancti Michaelis de Mautevilla. Parrochiani c. Prior leprosorum de 
Pavelliaco, patronus. Portio presbiteri valet Lx 1. [ Martinus, clericus, receptus ad 
presentalionem dicti prioris leprosorum, ab archiepiscopo Odone Rigaudi. | 

Ecclesia Sancti Stephani. Parrochiani x. Dominus Guillelmus Durescu, miles, 
patronus. Valet x1 1. 

Ecclesia Sancti Martini de Sauceio. Parrochiani xtum. Dominus ville, patronus. 
Portio presbiteri valet xt 1. [Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit Nicholaum de 
Torto Ductu, clericum, ad presentationem domini Johannis de Sauceio, militis. | 

Ecclesia Sancti Stephani de Syndovilla. Parrochiani t. Abbas Sancti Wandre- 
gisili, patronus. Portio presbiteri valet t 1. 


Keclesia Sancti Nicholai de Sydetot. Parrochiani xxnu. Petrus, dominus de. 


Sydetot, patronus. Portio presbiteri valet x |. 

Ecclesia de Limesi. Ibi sunt duo presbiteri curati. Proprii parrochiani unius, 
scilicet Radulphi, xt. Proprii parrochiani alterius, scilicet Rogeri, v1.xx. Parro- 
chiani communes ambobus xt. Dominus Guillelmus de Frontebosc et Radulphus 
de Limesi, armiger, patroni portionis Rogeri alternis vicibus. Abbas Sancti Geor- 
gil, patronus portionis Radulphi. Valet portio Radulphi xv 1. et inde solvit abbati 
Sancti Georgii vi s. Portio Rogeri valet ectoginta |. [Archiepiscopus Odo Rigaudi 
recepit Guillelmum presbiterum, tunc decanum de Paveillyaco, ad portionem que 
fuit Rogeri de Sorenc, ad presentationem Jordani de Frontebosc, militis. | 

Ecclesia de Fracta Mola. Parrochiani xxi. Valet xxx 1. Dominus de Esquetot, 
patronus. 

Ecclesia de Mesnillo Durescu. Parrochiani Lt. Dominus Guillelmus Durescu, 
patronus. Valet xx |. [Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit Radulphum ad_ pre- 
sentationem dicti militis. In parrochia de Menillo Durescu est quedam capella 
Sancti Theobaldi, cujus dominus Guillelmus, miles, dominus dicte ville, est 


m= 


-~ 


’ 
I 


H 


M 




















, patronus. Valet xv 1. Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit Henricum, fratrem 
ejusdem militis, ad praesentationem ipsius. | 

Ecclesia Sancte Austrebertz. Parrochiani xu. Robertus de Bello Campo, miles, 

atronus. Portio presbiteri valet xxx 1. 

Ecclesia de Hardunvilla. Parrochiani xvi. Dominus rex, patronus. Valet xx 1. 

p Ecclesia de Pavelliaco. Ibi sunt duo curati. Lucas, presbiter; parrochiani ipsius 

ducenti octoginta; portionis ejus abbas Sancte Katerine patronus; valet sua 

portio XL 1. Alter dicitur Jordanus, clericus; cujus parrochiani c et xxxi; valet 

ejus portio octoginta 1.; Thomas de Pavelli, patronus ejusdem portionis. { Archie- 

piscopus Odo Rigaudi recepit magistrum Gilebertum ad primam portionem, quam 
¢ obtinuit dictus Lucas, ad presentationem abbatis Sancte Katherine. Magister 
Johannes de Noientello, archidiaconus et gerens vices reverendi patris Odonis 
Rigaudi, recepit Radulphum dictum Machon, presbiterum, ad portionem quam 
Lucas et Gilebertus pradicti obtinuerunt successive, ad presentalionem dicti 
abbatis. — In parrochia de Paveilliaco est quedam capella in manerio, ad quam 
rex presentavit Ricardum de Duno, ratione balli heredis de Oirneval, receptum 
ab archiepiscopo Odone Rigaudi.| 

Ecclesia Sancti Martini de Barentin. Parrochiani cctx. Abbas Fiscannensis, 
patronus. Portio presbiteri valet xx |. {Magister Johannes de Noientello, archidia- 
conus et vicarius reverendi patris Odonis Rigaudi, recepit Rogerum de Harviler, 
ad presentationem abbatis de Fiscanno. | 

Ecclesia de Goupillieres. Dominus Guillelmus de Plesseiaco, miles, patronus. 
Valet xxx 1. Parrochiani'.. . .. [In parrochia illius est quedam capella que vocatur 
capella Sancti Andree de Castilhone, quam Johannes de Masinhey, dominus de 
Pouvilla, dicit ad se pertinere. | 

Ecclesia de Rampefegiere. Parrochiani.... Ricardus de Semilli, armiger, pa- 
tronus. Valet xv 1. [Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit Robertum Masire, cleri- 
cum, ad presentationem Gaufridi dicti [Eschaus, armigeri. | 

Ecclesia de Freschienes. Parrochiani.... Valet txx 1. [Archiepiscopus Odo 
Rigaudi recepit Martinum presbiterum, ad prasentationem domini Roberti, 
G militis, domini dicte ville. Item Adam de Grigni, ad presentationem dicti 
militis. | 

Ecclesia de Pouvilla. Parrochiani tum. Dominus ville, patronus. Portio pres- 
biteri valet xx 1]. 

Ecclesia de Pissy. Parrochiani c. Abbas Fiscannensis, patronus. Valet Lx 1. 

Ecclesia de Romare. Parrochiani c. Abbatissa Sancti Amandi Rothomagensis, 
patrona. Portio presbiteri valet circa x1 1. | Rogerus presbiter, qui nunc est, recep- 
tus fuit ab archiepiscopo Odone Rigaudi, ad presentationem dicte abbatisse. | 

Ecclesia Sancti Johannis de Cardineto. Parrochiani cxxx. Abbas Fiscannensis, 
patronus. Portio presbiteri valet xiv 1. | Henricus, decanus de Buris, receptus fuit 
ab archiepiscopo Odone Rigaudi, ad presentationem dicti abbatis. Item magister 
Nicholaus de Caprevilla, presbiter. | 

Ecclesia de Sehyervilla. Parrochiani cc et xx. Dominus ville, patronus. Valet 
mm.xx ]. [ Archiepiscopus Odo Rigaudi contulit eam Johanni dicto Gastel. 

Ecclesia Sancti Vulfranni de Buhetot. Parrochiani ty. Abbas Sancti Wandre- 
K gisili, patronus. Portio presbiteri valet xu 1. 

Ecclesia Sancti Georgii. Parrocbiani xxx. Dominus ville, patronus. Valet xxx |. 
[Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit Lucam de Clara, ad prasentationem dicti 
domini. | 

Ecclesia Sancti Petri de Hosseia. Parrochiani circa octoginta. Dominus de Clara, 

- patronus. Portio presbiteri valet xxx 1. 

Ecclesia de Grugni. Parrochiani xxvi. Dominus de Grugni, patronus. Valet xxv 1. 

Ecclesia de Clara. Parrochiani circa octoginta vi. Dominus ville, patronus. 
Valet x 1. [Rogerus receptus fuit ab archiepiscopo Odone Rigaudi, ad presenta- 


_ 
7 


= 


“= 


= 
— 


Hie et in duobus sequentibus articulis parochianoram numerus cod. abest. 





ROTOMAGENSIS DIOECESIS. 255 


fol. 32 verso. 


fol. 33. 


fol. 33 verso. 





fol. 34. 


fol. 34 verso. 
i] 


POLYPTYCHUM 


256 
tionem Johannis de Clera, armigeri. Item Robertus Maquerel. Item magister Chris- 
tianus. | 

Ecclesia Sancta Marie de Bosco Aconis. Parrochiani Lx. Dominus de Clara, 
patronus. Portio presbiteri valet xi 1. [Magister Robertus, receptus ab archiepiscopo 
Odone Rigaudi, ad presentationem Johannis de Clara, armigeri. | 

Ecclesia Beate Marie de Tot. Parrochiani tv1. Abbas Sancta Katerinx Rotho- 
magensis, patronus. Portio presbiteri valet xv |. 

Ecclesia de Anselmi Villa. Parrochiani txv. Abbas Sancte Katerine, patronus. 
Portio presbiteri valet xx 1. 

Ecclesia Beate Marie de Monvilla..Parrochiani vi.xx. Abbas Sanctx Katerine, 
patronus. Portio presbiteri valet i 1. [Johannes presentatus a dicto abbate, re- 
ceptus ab archiepiscopo Odone Rigaudi. Item Hugolinus habuit eam auctoritate 
apostolica. | 

Ecclesia Sancti Remigii de Esletes. Parrochiani L. Portio presbiteri valet xx |. 
Patronus!..... 

Ecclesia Sancti Mauritii juxta Malum Alnetum. Parrochiani ix. Valet xxum 1. 
Abbatissa Sancti Amandi Rothomagensis, patrona. {Johannes receptus fuit ab 
archiepiscopo Odone Rigaudi, ad prasentationem dicte abbatisse. Item idem 
archiepiscopus recepit Guillelmum, clericum, ad prasentationem dictz abbatisse. 
ltem magister de Noyentello, archidiaconus et vicarius Odonis Xigaudi, recepit 
Reginaldum de Malo Alncto, clericum, ad presentationem dicte abbatisse. | 

Ecclesia Sancti Nicholai de Malo Alneto. Parrochiani t[{[x|. Abbas Sancti Au- 
doeni, patronus. Valet xvii 1. [Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit Galterum, ad 
presentationem abbatis Sancti Audoeni. | 

Ecclesia Beatee Marie de Campis. Parrochiani tx. Oliverius de Rouvres, pa- 
tronus. Valet xxx l. 

Ecclesia Sancti Martini de Home. Parrochiani xxv. Abbas Sancti Audoeni Ro- 
thomagensis, patronus. Valet xx 1. 

Ecclesia Sancta Marie de Bondevilla. Parrochiani L. Dominus ville, patronus. 
Valet xxi 1. 

Ecclesia Beate Marie de Pleinbosc *. Parrochiani octoginta. Abbas Sancti Au- 
doeni, patronus. Valet xxmm 1. 

Ecclesia Sancti Martini de Marrome. Parrochiani circa c. Abbas Fiscannensis, 
patronus. Valet xxvii |. 

Capella leprosarie de Pavelliaco. Ibi sunt duo sacerdotes. Valent. eorum red- 
ditus circa octoginta 1. Domini ville, patroni. {Robertus dictus Miles, presbiter, 
qui nunc est, receptus fuit ab archiepiscopo Odone Rigaudi ad dictam capellam, 
ad presentationem dictorum dominorum. Leprosi debent vivere de redditibus 


4 


dicta capelle. | 


ARCHIDIACONATUS AUGI. 


DECANATUS DE LONGA VILLA. 


Capella de Bosco Merleit® dominus Reinaldus de Lindebou patronus. Valet 
circa xit 1. R. presbiter prasentatus*, receptus ab archiepiscopo Mauritio. 

Ecclesia Sancti Sindonii abbas et conventus Sancti Wandregisili patronus. Valet 
circa xLv |. Parrochiani quinque vel circa. Necesse est quod habeat capellanum. 
Gaufridus presbiter, prasentatus a dicto abbate, et receptus a domino Petro. 


' Patroni nomen in cod. omissum. mesnil-sur-Arques , Cent-Acres, Beaumais, la Chapelle- 


* Le Plain-Bosc, alias Hopeville. Req. Radalphi Rous- 
sel, fol. 13. 

’ Le Bos-Melet a Auffay, Saint-Saéns, Rosay-sur-Bel- 
lencombre, les Autieux-sur-Bellencombre, Saint-Ouen- 
sur-Bellencombre, Saint-Martin-sous-Bellencombre, 
Pelletot, Anneville-sur-Sie, Notre-Dame-du-Parc, Ori- 
val-sous-Bellencombre, Bellencombre , Auffay, Baso- 
mesnil , Montreuil-en-Caux, Tourville-sur-Arques, Bou- 
teilles, Martigny, la Frénaye-sous-Bellencombre, Auber 


du-Bourguay, Muchedent, la Chauss¢e sur-Longueville, 
Etables, le Catelier, Cropus, Totes, la Crique-sur-Bel- 
lencombre, Saint-Honoré-sur-Torcy, Sévis, Arques, 
Archelles, Saint-Aubin-le-Cauf, Saint-Heélier, Saint- 
Germain-sous-Torcy, Torcy-le-Petit, Manchouville, Torey 
le-Grand , Sainte -Foi-la-Giflard, Bos-Hulin, les Inno- 
cents-sur-Bellencombre, la Heuze dans la forét d’Eavy, 
Crépeville, Bourgueil. 
* Hie deest patroni nomen. 





C 


D 


F 


-p] 


— 
—_ 














ROTOMAGENSIS DIOECESIS. 257 
A (Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit Johannem de Hotot, ad presentationem dicti 


abbatis. | 

Ecclesia de Roseio dominus archiepiscopus patronus. Valet circa xx |. Parro- 
chiani circa 111.xx et x. Aigidius presbiter, prasentatus et receptus a domino ar- 
chiepiscopo Roberto. [Archiepiscopus Odo Rigaudi contulit eam magistro Odoni 
de Senonis, clerico suo. Item Johanni de Lauduno.| 

Ecclesiae de Altaribus dominus archiepiscopus patronus. Valet circa xi 1. 
Parrochiani circa xt. Martinus presbiter, presentatus et receptus ab archiepiscopo 
Mauritio. [Archiepiscopus Odo Rigaudi contulit eam Radulpho clerico.] 

Ecclesie Sancti Audoeni abbas Sancti Victoris patronus. Valet circa xx 1. Par- 
; rochiani xi. Ricardus presbiter, prasentatus a dicto abbate, et receptus ab archie- 
piscopo Tybaudo. [Johannes de Duclaro institutus fuit in ea per officialem Ro- 
thomagensem, auctoritate sedis apostolic. | 

Ecclesia Sancti Martini prior et conventus leprosorum de Belencombre pa- 
tronus. Valet circa xv 1. Parrochiani circa centum. Petrus presbiter, presentatus 
p a dictis priore et conventu, et receptus ab archiepiscopo Mauritio. 

Ecclesia de Peletot Johannes de Peletot patronus. Valet circa xv 1. Parro- 
chiani xvii. Prasentatus Valeranus presbiter a Radulpho de Peletot, receptus ab 
archiepiscopo Galtero. [Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit Gregorium, ad pre- 
sentationem dicti Johannis, militis.| 

Ecclesie de Annevilla abbas de Cornevilla et Renaldus Lovel patroni. Valet 
circa xxx 1. Thomas presbiter, prasentatus a pradictis patronis, receptus ab archie- 
piscopo Tybaudo. Parrochiani circa 111.xx. 

Ecclesia de Parco prior de Aufai patronus. Valet circa xv |. Parrochiani xxxu. 
Helias presbiter, presentatus a dicto priore, receptus ab archiepiscopo Tybaudo. 
(Guillelmus, clericus, receptus fuit ab archiepiscopo Odone Rigaudi, ad presen- 
tationem abbatis Sancti Ebrulphi.| 

Ecclesiae de Oreval Thomas de Oreval patronus. Valet circa yim J. Parro- 
chiani xvi. Willelmus, prasentatus a Radulpho de Orival, receptus ab archiepi- 
scopo Gualtero. 

Ecclesia de Belencombre' abbas Sancti Victoris patronus. Valet circa xxv I. 
Parrochiani VIII.Xxx. Radulphus presentatus a dicto abbate, receptus ab archiepi- 
scopo Mauritio. [Item Petrus, ad presentationem dicti abbatis. Item magister G. 
Alexandri, ex collatione apostolica, tanquam ad titulum dicti abbatis.] 

Ecclesiae de Aufay abbas Sancti Ebrulti patronus. Valet circa 1 |. Parrochiani 
circa 11.c. Averedus presbiter, prasentatus a dicto abbate, receptus ab archie- 
piscopo Tybaudo. 

Ecclesia de Aumesnil Robert Barat, miles, patronus. Valet x |. Parrochiani xx. 
Johannes presbiter, prasentatus a patre dicti patroni, receptus ab archiepiscopo 
Theobaldo. 

Ecclesiae de Monterell abbas de Becco patronus. Valet xt |. Parrochiani c. Wal- 
terus presbiter, prasentatus a dicto abbate, receptus ab archiepiscopo Galtero. 

Ecclesia de Torvilla abbas Sancti Georgii patronus. Valet xxx 1. Parro- 
chiani 11.xx. Stephanus presbiter, prasentatus a dicto abbate, receptus ab archie- 
piscopo Mauritio. 

k Ecclesia de Boutellis abbas Sancti Wandregisili patronus. Valet x1 1. Parrochiami 
circa vii.xx. Presbiter est ultra mare, preesentatus a dicto abbate, receptus ab 
archiepiscopo Mauritio. |Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit magistrum Guillel- 
mum Bienvenu, ad presentationem dicti abbatis. Item Ricardum de Deppa. Item 
Leodegarium dictum Tesson, ita tamen quod idem Leodegarius tenebitur reddere 

L xd. t. annue pensionis Radulpho, quondam rector! ipsius, quandiu vixerit idem 
Radulphus, qui propter morbum leprae resignavit eandem, prout in litteris super 
hoc confectis plenius continetur. | 

Ecclesiae de Martiniaco abbas Sancti Wandregisili patronus. Valet xxx |. Parro- 


b=] 


~ 


Le 


=> 


~ 


— 
= 


— 


‘ Cod. Belencombrei. 


TOME XX 








fol. 35. 


fol. 35 verso. 








fol. 36. 


fol. 36 verso. 


fol. 37. 





258 POLYPTYCHUM 


chiani circa 1.xx. G. presbiter, prasentatus a dicto abbate, receptus ab archiepi- 
ScOpo Theobaldo. 

Ecclesie de Fraxineta prior Sancti Laurentii in Leonibus patronus. Valet 
circa 1x |. Parrochiani xxmu.° Johannes presbiter, prasentatus a dicto abbate, re- 
ceptus ab archiepiscopo Mauritio. 

Ecclesia de Oberti Meisnillo abbas de Cormellis [Lexoviensis diocesis], patro- 
nus. Valet circa xvi |. Parrochiani circa tL. Acelinus presbiter, prasentatus a dicto 
abbate' archiepiscopo Petro. [Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit Radulphum, 
ad presentationem dicti abbatis.| 

Ecclesia de Centum Acris prior de Aufaio patronus. Valet circa vit |. Petrus 
presbiter, prasentatus a dicto priore, receptus ab archiepiscopo Roberto. Parro- 
chiani XxvI. 

Ecclesia de Belmeis dominus archiepiscopus patronus. Valet circa xx |. Parro- 
chiani circa t. Symon presbiter, prasentatus et receptus a domino Roberto? ar- 
chiepiscopo. {Archiepiscopus Odo Rigaudi contulit eam magistro Ansello.| 

Ecclesia de Capella Baldoinus de Freulevilla, miles, patronus. Valet circa xvii 
|. Parrochiani xxv. Lucas presbiter, prasentatus a dicto milite , receptus ab archie- 
piscopo Petro. [Archiepiscopus Rigaudi recepit Guillelmum, ad presentationem 
Ricardi de Freulevilla, armigeri.| 

Ecclesiee de Mouchedent abbas Sancte Katerine patronus. Valet circa xx 1. Par- 
rochiani ¢. Nicholaus presbiter, prasentatus a dicto abbate, receptus ab archie- 
piscopo Mauritio. [Magister Guillelmus receptus ab archiepiscopo Odone Rigaudi, 
ad presentationem abbatis pradicti.| 

Ecclesie de la Cauchie abbatissa de Sancto Amando patrona. Valet circa xx |. 
Parrochiani circa tu. Robertus persona, prasentatus a dicta abbatissa, receptus ab 
archiepiscopo Petro. 

Ecclesiz de Estalebleis prior de Leais patronus. Valet xx |. Parrochiani c. Ra- 
dulphus presbiter, prasentatus a dicto priore, receptus a domino Petro. 

Ecclesia de Castelier Willelmus de Boufart patronus. Valet xv |. Parro- 
chiani xxvit. Rex presentavit ratione custodia. Archiepiscopus Petrus recepit 
Walterum presbiterum. 

Ecclesiz de Cropuis contendunt super jure patronatus archiepiscopus et Michael 
de Bosco Willelmi. Eustacius, presbiter, de Pratellis, credit archiepiscopum jus 
habere, qui receptus fuit a Galtero archiepiscopo. Valet xxx |. Parrochiani Lxxv. 

Ecclesia de Tostes* idem Eustacius presbiter. De patronatu similiter est con- 
tentio inter archiepiscopum et dominum de Tostes. Archiepiscopus Walterus de- 
dit eidem auctoritate concilii; sed credit presbiter quod sit jus militis. 

Ecclesia de la Crike Johannes de la Crike patronus. Valet xx |. Parro- 
chiani xxuu. Johannes presbiter, prasentatus a patre dicti Johannis, receptus ab 
archiepiscopo Mauritio. 


Ecclesia Sancti Honorati Hugo de Torchi, miles‘, patronus. Valet xxin |. Par- . 


rochiani xx. W. presbiter, presentatus a patre dicti Hugonis, receptus ab archie- 
piscopo Roberto. 

Ecclesie de Sevis abbas Sancti Victoris patronus. Parrochiani xxxvt. Valet x11 |. 
Radulphus presbiter, prasentatus a dicto abbate, receptus ab archiepiscopo Theo- 
baldo. 

Ecclesia de Arches abbas Sancti Wandregisili patronus. Valet Lx |. Parro- 
chiani 11.c. Johannes presbiter, presentatus a dicto abbate, receptus ab archie- 
piscopo Petro. 

Ecclesie de Archeles presbiter de Arches patronus. Valet xv 1. Parrochiani L. 
Stephanus presbiter, prasentatus ab eodem presbitero de Arches, receptus ab ar- 
chiepiscopo Mauritio. 

Ecclesia Sancti Albini super Arches Sanctus Wandregisilus patronus. Parro- 


' Fort. supplende sunt voces et receptus ab. sita est ecclesia de Tostes, que revera ad decanatum de 
* Vox Roberto in cod. expuncta est. ' Basquevilla pertinebat ; vid. infr. fol. 77 codicis. 
* Mendose, nisi fallimur, in decanatu Longe Ville recen- * Vox miles expuncta fuisse videtur. 


= 


— 
~ 


oO 














ROTOMAGENSIS DIOECESIS. 259 
 chiani cc. Valet xt |. Johannes de Cauz, presentatus a dicto abbate, receptus ab 
archiepiscopo Roberto. 

Ecclesie Sancti Elerii' abbas Sancti Victoris patronus. Valet xxv 1. Parro- 
chiani c. Ricardus presbiter, prasentatus a dicto abbate, receptus ab archiepiscopo 
Mauritio. [Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit Matheum, ad presentationem 

p dicti abbatis. | 
Ecclesie de Meisnillo Sancti Germani heres de Breaute patronus. Tutor ipsius 


prasentavit Johannem presbiterum; archiepiscopus Petrus recepit. Valet xx 1. 


Parrochiani XXXII. 
Ecclesie de Torceio Parvo prior de Liauz patronus. Idem presentavit Willel- 
¢ mum de Petra Ponte; recepit archiepiscopus Petrus. Valet xx |. Parrochiani mu.xx. 
Capella sine cura de Meisnillo Haket Reginaldus Louvel, miles, patronus. 
Valet xxv 1. Helias Haquet presentavit Lucianum capellanum; recepit archie- 
piscopus Robertus. 
Ecclesia de Torcheio Magno duo sunt patroni et tres presbiteri curati in soli- 

p dum; duo habent medietatem reddituum, et tertius medietatem. Duarum portio- 
num Hugo de Torcheio patronus; tertiz, que est Gaufridi, dominus Adam de 
Torcheio. Gaufridum recepit archiepiscopus Robertus. Gualterum presbiterum 
recepit archiepiscopus Gualterus. Thomam presbiterum tertium recepit archie- 
piscopus Petrus. Parrochiani vn.xx. Due portiones valent unaqueque xx I., et ter- 

gE tia xt. [Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit Eustachium ad. portionem?. Item ar- 
chiepiscopus Odo Rigaudi recepit Radulphum Quesnel ad presentationem regis 
Francie, ratione custodie Guillelmi de Torchiaco, minoris annis, filii quondam 
domini Hugonis de Torchiaco, militis, ad portionem que fuit magistri Eustachii 
de Grandi curia.] 

r {Ecclesia Sancte Fidis supra Longam Villam valet xx 1. Parrochiani c. Prior 
de Longa Villa, patronus. Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit Petrum presbite- 
rum, ad presentationem dicti prioris. Item Robertum, ad prasentationem ejus- 
dem prioris.| 

[Ecclesia de Bosco Huelini valet xxv 1. Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit 
¢ magistrum Johannem Troussel, ad prasentationem prioris de Longa Villa. Item 
magistrum Johannem de Secors.| 

[Ecclesia de Innocentibus. Rex, patronus. Valet 111.xx 1.| 

(Capella Beatae Marie de Hosa sita in* manerio domini Martini de Hosa in fo- 
resta de Aquosis, valet xv |., ad quam archiepiscopus Odo Rigaudi recepit Roge- 
rum, ad presentationem dicti Martini, militis.| 

[Ecclesia de Crispa villa. Rex, patronus. Valet 1m.xx libras *.] 

[Ecclesia Sancti Georgii de Borgeel valet xv1 |. Parrochiani xi. Patronus, do- 
minus Yvo Caletot, miles, ad cujus presentationem archiepiscopus Odo Rigaudi 
recepit Gaufridum presbiterum. Item Ricardum Alberici, clericum.| 


-— 
= 


J DECANATUS AUGI °. 


Ecclesie de Ponte® comes Augi patronus. Valet xi |. Parrochiani circiter 111.xx 
et x. Clemens presbiter, prasentatus a comitissa Augi, receptus ab archiepiscopo 
Theobaldo. [Lambertus, clericus, receptus ad presentationem dicti comitis ab 
archiepiscopo Odone Rigaudi. Item magister Johannes de Noientello, archidiaco- 


' Cod. Clerii. Guilmécourt, Saint-Pierre-en-Val, Val-Duroi, Melle- 

* Hic aliquid in cod. deesse videtur. f ville-sur Eu, Guerville, Canehan , Avénes-sous-Agumont, 

* Vox in omissa in cod. Assigny, Mesnil-Réaume, Villy-sur-Eaune, Lonroi, 

‘ Hee clausula in cod. cancellata est ; ecclesia Crispw- Gousseauville , Saint-Agnan-sur-Sept-Meules , Aucmes- 
ville recensebitur infra (fol. 79 verso codicis) , in decanatu nil, Saint-Vast-de-Guilmécourt, Sept-Meules, Saint- 
de Basquevilla. Reémi-en-Campagne , Biville-sur-Mer, Greny , Etalonde, 

® Serius in cod. adjecta sunt folia quatuor que ad hunc Saint-Sulpice-sur-Yerre, Toqueville-sur-Criel, Bos-Rocoul, 
decanatum spectant. Eadem manu qua cetera exarata vi- Saint-Martin-le-Gaillard , Cuverville-sur-Yerre, le Tréport , 
dentur. Marais-le-Normand, Hinseville, Saint-Pierre-d’Eu, Mon- 

* Pont, Criel, Saint-Léonard-du-Bel a Criel, Saint- chy-sur-Eu, Floques, Notre-Dame et Saint-Jean-d'Eu, 
Jacques-d' Eu , Déville-en-Caux , Foleny, Milebos , Toufre- Aubermesnil-les-Erables , Brunville-sur-Mer, Marais-le- 
ville-sur-Criel, Oberville-sur-Yerre , Saint-Amand-de- Normand. 


33. 





fol. 37 verso. 


fol. 38. 





260 POLYPTYCHUM 


nus et vicarius Odonis Rigaudi, recepit Henricum de Gerrevilla, clericum, ad 4 
presentationem dicti comitis.] 

Ecclesia Sancti Albini de Criol. Abbas Augi, patronus. Valet Lx |. Parro- 
chiani ccc et Lx. Abbas et monachi presentant domino archiepiscopo et deser- 
viunt ecclesia ad proprios usus. 

Ecclesiam Sancti Leonardi juxta Creolium habent' in custodia. Abbas Augi, 
similiter patronus. Recipiunt inde prior et fratres ibi deservientes x 1. t.; aliud 
vadit ad abbatiam, ut dicitur. 

Item abbas habet ibi ecclesiam Sancti Thome, que valet circiter xu 1. Deser- 
vitur ibi ad voluntatem abbatis. 

Item ecclesia Sancti Jacobi de Augo abbas Augi patronus. Valet x 1. Parrochiani 
circa Lx. Abbas totum recipit et facit ibi deservire. 

Item ecclesie de Daivilla dominus ville patronus. Duo sunt presbiteri : Willel- 
mus presentatus a dicto domino, receptus ab archiepiscopo Theobaldo; Petrus 
acolitus prasentatus a dicto”, receptus ab archiepiscopo Petro. Valet pars Guil- 
lelmi xv |.; pars Petri x et vir 1. Parrochiani xy. Curam habent indivisam. [Ar- 
chiepiscopus Odo Rigaudi recepit Robertum, ad prasentationem domini de 
Lavardin, ad unam portionem. Item ad unam portionem recepit Robertum 
Gondoust, ad presentationem domine Johanne, dominze de Lavardin. Guillel- 
mus, archiepiscopus Rothomagensis, recepit Petrum Magnum Hominem ad unam 
portionem, ad presentationem domine Odeline de Lavardin.| 

Ecclesia de Folenniaco dominus de Danvilla patronus. Valet xx 1. Parro- 
chiani xxvii. Hugo presentatus a dicto domino, receptus ab archiepiscopo 
Petro. 

Ecclesia de Crenveis [Media villa in Bosco*] abbas de Becco patronus. 
Valet xxxv 1. Parrochiani xii. Gilebertus persona, prasentatus a dicto abbate, F 

fol. 38 verso. receptus ab archiepiscopo Roberto. Ibi est vicarius ad dies personz. Robertus dic- 
tus Clericus* uxoratus de Gonssevilla recipit ibi quandam partem decime. {Ar- 
chiepiscopus Odo Rigaudi recepit magistrum Johannem, ad presentationem dicti 
abbatis. Contencione mota inter dictum abbatem et Robertum de Lonroi, militem, 
super jure patronatus, archiepiscopus Odo Rigaudi contulit eam, propter lapsum 
temporis, magistro Waltero, qui nunc est persona ipsius ecclesia. Et sciendum est 
quod dictus abbas jus patronatus dicte ecclesiz obtinuit contra dictum militem 
in assisia Augi, prout in litteris baillivi tunc temporis Augi vidimus continer!, vi- 
delicet Laurent Liebert.| 

Keclesie de Toufrevilla juxta Criolium dominus de Freauvilla patronus. Va- 
let .x 1. Parrochiani c. Lucas presbiter, prasentatus a dicto domino, receptus ab 
archiepiscopo Mauritio. [Magister Henricus de Ballolio receptus fuit ab archie- 
piscopo Odone Rigaudi, ad presentationem domini predicti. Dominus Goscius 
receptus fuit a dicto archiepiscopo ad presentationem dicti domini.] 

Ecclesiz de Aubertivilla heredes domini Johannis de Sancto Audoeno patroni. . 
Valet xx 1. Parrochiani xxvi. Johannes presbiter®, receptus auctoritate concilii ab 
archiepiscopo Waltero. 

Ecclesia Sancti Amandi de Gilemercuria dominus de Freauvilla patronus. 
Valet xvi 1. Parrochiani xxx. G. presbiter, presentatus a dicto domino, receptus ab 
archiepiscopo Mauritio. 

Kcclesie Sancti Petri in Valle abbas de Ulteriori Portu patronus. Valet xx |. 
Parrochiani m1.xx. Rogerus presbiter, presentatus a dicto abbate, receptus ab ar- 
chiepiscopo Mauritio. [Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit Petrum Jouvin, ad 
presentationem abbatis et conventus de Ulteriori Portu. | 

Ecclesiae de Waldurel® abbas de Ulteriori Portu patronus. Valet x1 1. Parro- & 
chiani xu. Gaufridus presbiter, prasentatus a dicto abbate, receptus ab archie- 


' Subaudiendum abbas et monachi Augi. * Fort. leg. Robertus dictus de Gonssevilla, clericus 
* Suppl. domino. uxoratus. 
* La Ville emi le bos. Reg. Radulphi Roussel, fol. 17 * Vox presbiter inter lineas adjecta. 

verso. * Vaudouirray. Regestum Radulphi Roussel, fol. 1%. 





bls et een pee 8 539.715 
Je ee e 


ms 


ieee: Te he 
Raine eee 


ee 5S te 


A 


= 


~ 
- 


— 
— 


PI 





ROTOMAGENSIS DIOECESIS. 261 
iscopo Roberto. [Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit Thomam, clericum, ad 
presentationem dicti abbatis. | ute 

Ecclesie de Mellevilla abbas de Ulteriori Portu patronus. Valet xx 1. Parro- 
chiani xt. Willelmus presbiter, presentatus a dicto abbate, receptus ab archiepi- 
scopo Roberto. is we 

Ecclesie de Guerrivilla abbas de Ulteriori Portu patronus. Valet xx 1. Parro- 
chiani L. Thomas presbiter, presentatus a dicto abbate, receptus ab archiepiscopo 
Theobaldo. 

Ecclesia de Canahan abbas Sancte Katerine patronus. Valet xxv |. Parrochiani 
ix. Radulphus presbiter, presentatus a dicto abbate, receptus ab archiepiscopo Pe- 
tro. [Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit....' presbiterum, ad prasentationem 
dicti abbatis. | 

Ecclesie de Asvernis abbas de Ulteriori Portu patronus. Valet xv 1. Parrochiani 
xxxvi. Huilardus presbiter, prasentatus a dicto abbate, receptus ab archiepiscopo 
Theobaldo. 

Ecclesia de Esseineio capitulum Rothomagense patronus. Valet xu 1. Parro- 
chiani c. Baudrinus presbiter, presentatus a dicto capitulo, receptus ab archie- 
piscopo Roberto. [Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit Michaelem, ad prasenta- 
tionem capituli praedicti. Item Ricardum de Sappo. | 

Ecclesiz de Meisnillo Reneslimi dominus ville patronus. Valet xxxv 1. Parro- 
chiani Lx. Walterus presentatus a dicto domino, receptus ab archiepiscopo Petro. 
[ Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit Galterum, clericum, ad prasentationem 
dicti, domini. | 

Ecclesia de Verleio abbas de Ulteriori Portu patronus. Valet i 1. Parrochiani 
circiter vi1.xx. Johannes non sacerdos persona, presentatus a dicto abbate, receptus 
ab archiepiscopo Petro. Ibi est vicarius annuus. Et est in deportatione. 

Ecclesi de Longo Rege super jure patronatus contentio est inter dominum 
archiepiscopum et dominum ville. Valet xv 1. Parrochiani xtmm. Symon presbiter, 
receptus ab archiepiscopo Petro, salvo jure utriusque partis. 

Ecclesie de Gossevilla abbas de Becco patronus. Valet xxv 1. Parrochiani xxx. 


; P. presbiter, prasentatus a dicto abbate, receptus ab archiepiscopo Petro. Ibi est 


vicarius annuus. Est in deportatione. | Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit magis- 
trum Nicholaum le Maufe, ad presentationem dicti abbatis. | 

Ecclesia Sancti Aniani dominus archiepiscopus patronus. Valet xxv 1. Parro- 
chiani xxxvi. Johannes non sacerdos receptus a domino archiepiscopo. In deporta- 
tione est. Est ibi vicarius. 

Ecclesia de Acoumaisnillo prior d’Ewermou patronus. Valet xxv 1. Parrochiani 
circiter Lxx. Bertholomeus presbiter, prasentatus a dicto priore, receptus ab ar- 
chiepiscopo Theobaldo. 

Ecclesiz Sancti Vedasti de Gilemercuria abbas de Ulteriori Portu patronus. 
Valet xx 1. Parrochiani mi.xx. Petrus dictus Archiepiscopus, prasentatus a dicto 
abbate receptus ab archiepiscopo Mauritio. [Archiepiscopus Guillelmus recepit 
magistrum Radulphum de Penneleio, ad presentationem abbatis. | 

Ecclesia de Septem Molis abbas de Ulteriori Portu patronus. Valet xxv 1. Par- 
rochiani circiter vit.xx. Symon presentatus a dicto abbate, receptus ab archiepi- 
scopo Theobaldo. [Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit Galterum ad. presenta- 
tionem dicti abbatis. | 

Ecclesia Sancti Remigii in Campania duo sunt patroni : dominus archiepi- 
scopus, abbas de Augo. Valet ¢ |. Parrochiani circiter c. Tres sunt presbiteri : 
Petrus, Robertus, Thomas. Petrus presbiter, prasentatus a dicto abbate, receptus 


. ab archiepiscopo Mauritio. Robertus, prasentatus ab abbate pradicto, receptus 


ab archiepiscopo Theobaldo. Thomas, presentatus et receptus ab archiepiscopo 
Petro. Tamen de cetero dominus archiepiscopus debet portionem Roberti et 
Thome dare. Curam habent indivisam. | Jacobus receptus est ad praesentationem 


; 
Locus vacuus in cod. 





fol. 39. 


fol. 39 verso. 





fol. 4o. 


fol. 40 verso. 


262 POLYPTYCHUM 


dicti abbatis ab archiepiscopo Odone Rigaudi, ad portionem quam in ipsa ecclesia | 


obtinuit Ludovicus. Idem archiepiscopus contulit illam portionem quam habuit 
Johannes Gaufrido presbitero. Item archiepiscopus Odo Rigaudi contulit portio- 
nem quam obtinuit Balduinus Roberto dicto Homini. Item idem archiepiscopus 
contulit eam magistro Henrico de Douvrendel. Item eandem portionem contulit 
Guillelmo Goumer. Item Guillelmus archiepiscopus contulit eam Johanni Pi- 
quelee. | 

Ecclesia de Buivilla abbas de Augo patronus. Valet x1 |. Parrochiani 111.xx et x. 
Rogerus presbiter, prasentatus a dicto abbate, receptus ab archiepiscopo Petro. 
{Reverendus pater Odo, Dei gratia Rothomagensis archiepiscopus, recepit fratrem 
Johannem, canonicum Sancti Laurentii in Leonibus, ad curam ejusdem ecclesiz, 
ad presentationem predicti abbatis'. Archiepiscopus Odo Rigaudi récepit domi- 
num Johannem de Augo. | 

Ecclesia de Grenneio dominus de Freauvilla patronus. Valet xxv 1. Parrochiani 
xm. Radulphus presbiter, praesentatus a dicto domino, receptus ab archiepiscopo 
Roberto. 

Ecclesie de Estavelonde abbas de Augo patronus. Valet xv 1. Parrochiani ty. 
Bartholomeus presbiter, prasentatus a dicto abbate, receptus ab archiepiscopo 
Petro. 

Ecclesia de Sancto Supplicio abbas Sancti Katerine patronus. Valet xx 1. 
Parrochiani xxxv. Radulphus presentatus a dicto abbate, receptus ab archiepi- 
scopo Mauritio. 

Ecclesiee de Toquevilla abbas de Augo patronus. Valet xxv 1. Parrochiani Lx. 
Willelmus presbiter, prasentatus a dicto abbate, receptus a domino Theobaldo. 

Ecclesiz de Boscho Rogulphi abbas de Augo patronus. Valet xm 1. Parrochiani 
circiter xxvul. Nicholaus presbiter, prasentatus a dicto abbate, receptus ab archie- 
piscopo Waltero. {Reginaldus presbiter, receptus ab archiepiscopo Odone Rigaudi, 
ad praesentationem dicti abbatis. | 

Keclesiea Sancti Martini le Gueslart dominus archiepiscopus patronus. Valet 
Lxx |. Parrochiani x1.xx. Henricus receptus ab archiepiscopo Petro. {[Archiepiscopus 
Odo Rigaudi contulit eam magistro Philippo de Brunvilla, presbitero. Item ma- 
gistro R. de Silvanecto, clerico suo. Infra parrochiam capella Sancti Martini, ad 
cujus capellaniam presentavit J. de Sancto Martino, miles, J. Par..... | 

Ecclesize de Guvervilla dominus villa patronus. Valet xxxv 1. Parrochiani vu.xx. 
Robertus presbiter, prasentatus a dicto domino, receptus ab archiepiscopo Roberto. 
[Archiepiscopus Odo recepit Robertum, ad prasentationem ejusdem patroni. | 

Ecclesia de Ulteriori Portu abbas de Ulteriori Portu patronus. Valet circiter x1 |. 
Parrochiani 11.c. Nicholaus presbiter, prasentatus a dicto abbate, receptus ab ar- 
chiepiscopo Mauritio. 

Ecclesia de Marisco* abbas de Augo patronus. Valet x 1. Parrochiani xm. Ma- 
theus presbiler, prasentatus a dicto abbate, receptus ab archiepiscopo Petro. 

Ecclesie de Hansevilla Johannes, miles, de Baucheni, ratione uxoris sux, pa- 
tronus. Valet xv |. Parrochiani xx. Gilebertus presbiter, prasentatus a dicto milite, 
receptus ab archiepiscopo Mauritio. 

Ecclesia Sancti Petri de Augo abbas de Augo patronus. Valet xx 1. Parrochiani 
cc. Robertus presbiter, prasentatus a dicto abbate, receptus ab archiepiscopo 
Petro. In deportatione est’. 

icclesize de Amoncheio dominus de Daivilla patronus. Valet Lx |. Parrochiani L. 
Mauritius presbiter, prasentatus a dicto domino, receptus ab archiepiscopo Petro. 
Est in deportatione. [ Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit magistrum Petrum, ad 
presentationem domini de Lavardin et de Daivilla. ] 

Ecclesie de Flosques abbas de Augo patronus. Valet xx ]. Parrochiani tx. Symon 
presbiter presentatus a dicto abbate, receptus ab archiepiscopo Petro. 


' Clausula Reverendus — abbatis in cod. cancellata * De eadem ecclesia vid. infra, p- 263 ec. 
est. ’ Voces in d. est expuncte sunt. 





F 


= 
fw 2 


a 
— 




















ROTOMAGENSIS DIOECESIS. 263 


Ecclesiee Sancta Marie de Augo abbas de Augo patronus. Valet circiter ¢ I. 
Parrochiani vi.c. Abbas facit ibi deservire per concanonicos. 

Ecclesie Sancti Johannis de Augo abbas de Augo patronus. Valet xxx |. Parro- 
chiani x11.xx. Fulco presbiter, prasentatus a dicto abbate , receptus ab archiepiscopo 
Theobaldo. 

B [Ecclesia de Oberti Mesnillo valet. '. Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit 
magistrum Petrum, ad presentationem abbatis de Augo.] 

[Ecclesia Beatz Maio de Brunvilla. Valet tn.xx 1. Abbas Ulterioris Portus , 
patronus. Magister Gaufridus Polardi persona, receptus ad prasentationem dicti 
abbatis. | 

¢ [Ecclesia de Mareis*. Abbas de Augo, patronus. Guillelmus, archiepiscopus 
Rothomagensis, contulit cam Radulpho Safarre per lapsum temporis. | 


A 


DECANATUS DE ENVREMOU. 


Ecclesia de Basli* habet tres presbiteros et tres portiones et tres patronos. 
Clemens presbiter, qui nunc est, prasentatus fuit ab abbate Sancti Wandregisilli, 
p et receptus ab archiepiscopo Gautero, et valet illa portio xxv |. t., et habet parro- 

chianos tx. Aliam portionem tenct Guillelmus presbiter, prasentatus a domino 

Helia de Sancto Sydoinio, et receptus a domino Mauritio archiepiscopo; valet 

ila portio xxx |.; parrochiani Lxx. Tertiam portionem tenet Radulphus sacerdos, 

presentatus a donnians Gaufrido de Freauvilla, et receptus a domino Mauritio 
E archiepiscopo ; valet xx 1.; parrochiani x. [Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit 

Adam ad primam portionem, ad presentationem abbatis Sancti W andregisili. Item 

ad secundam portionem recepit idem archiepiscopus Odo Rigaudi Ricardum de 

Tendos, ad prsentationem Johannis de Tendos, militis, ratione uxoris sue. | 

Gliscort. Abbas Sancti Wandregisilli prasentavit Gauterum qui nunc est; re- 
r ceptus“ a domino Mauritio. Valet xxv |. t. Parrochiani Lx. [Archiepiscopus Odo 
Rigaudi recepit Robertum clericum, ad presentationem dicti abbatis. | 
E cclesia de Novilla valet x. 1. Parrochiani vi.xx. Patronus, prior de Longa Villa, 
presentavit Willelmum qui nunc est, et recepit eum archiepiscopus Theobaldus. 
[Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit magistrum Robertum Larrabi, ad prasen- 
G tationem dicti prioris. Item Alexandrum “Item Guillelmum de Argentolio. ] 

Ecclesia de Bailloel habet personam et vicarium perpetuum. Vicaria valet xx L.; 
personatus xvi; utrumque preesentavit dominus de Bailloel. Parrochiani Lxvt. 
Persona receptus fuit a Mauritio, vicarius a Theobaldo. [Archiepiscopus Odo 
Rigaudi univit personatum et vicariam, mortua persona, recipiendo Johannem 
vicarium ad totam-ecclesiam, ita quod debet secum habere capellanum et facere 
celebrari in quadam capella villa. Item idem archiepiscopus recepit Jocelinum, 
clericum, ad dictam ecclesiam, ad presentationem Guillelmi Caletot, militis, ra- 
tione dotis uxoris suz. | 

Keclesia de Freauvilla. Due portiones. Unam habet magister Nicholaus, pra- 
sentatus a domino de Freauvilla, et receptus a domino Mauritio archiepiscopo; 
valet large xu I. t.; ; parrochiani txx. Renaldus habet aliam, ry. a Sancto 
Wandregisillo , receptus a domino Petro archiepiscopo ; we xxv |. t.5 parro- 
chiani L. [Ad ultimam receptus fuit Petrus clericus ab archiepiscopo Oiute Ri- 
gaudi, ad presentationem abbatis Sancti Wandregisili. Ad aliam recepit idem 
k archiepiscopus Joscelinum? presbiterum, ad praesentationem domini dict ville. 

liem idem archiepiscopus recepit Johannem ad primam post dictum Petrum, ad 


— 


' Locus vacuus in cod. court, Etran, Martin-Eglise, Sauchay-le-Haut, Greges, 
* De eadem ecclesia Jam supra, p. 262 h, actum est. Braquemont, Belleville-sur-la-Mer, Berneval-le-Grand , 
: Bailly - en-Riviere , Glicourt, Neuville-le- Pollet , Saint -Martin-en-Campagne , Graincourt, Arsigny, les 
Bailleul -sur-Eaune , F réauville, Boissay-sur-Eaune , Ifs-sur-Londiniéres , Saint-Quentin-au-Bose , Saint- 
Parfondeval , Vanchy- sur-Eaune, Douvrend, Angeville , Ouen-sous-Bailly , Capeval , Saint-Pierre.de-la-Jonquieére , 
Berengreville, Oberville-sur-Eaune, Intraville , Notre la Trinitée-Jonquiéres , Londiniéres. 
Dame et Saint-Laurent-le-Petit-d’ /nvermeu, Hibouville. ‘ Subaud. fuit. 


Saint-Sulpice-de-Berengrevillette , Sauchay-le-Bas, An- ’ Idem qui Joscius infra dicetur. 








fol. 4a. 


fol. 42. 


fol. 42 verso. 


fol. 43. 


264 POLYPTYCHUM 


presentationem ejusdem abbatis. Item magistrum Guillelmum ad eandem, eodem 
modo. Item idem archiepiscopus recepit Guillelmum ad illam portionem quam 
habuerat Joscius, ad presentationem domini de Freauvilla. | 

Ecclesia de Boissoi. Wimundus presbiter, presentatus ab abbate Becci, et re- 
ceptus a Mauritio archiepiscopo. Valet xxv |. et habet parrochianos xx. 

Ecclesia de Parfundivilla valet x 1. Parrochiani xu. Willelmus qui nunc est re- 
ceptus fuit a domino archiepiscopo; presentatus fuit....' Contemptiosa. 

Ecclesia de? Wanchi valet xxv |. Parrochiani vu.xx. Patronus, Sanctus Audoenus, 

resentavil Johannem presbiterum, et receptus a domino Petro archiepiscopo. 

Ecclesia de Douvrent. [Valet 1x.xx ]. Parrochiani.... .°. Archiepiscopus, patro- 
nus. Archiepiscopus Odo Rigaudi contulit eam magistro Gileberto, clerico suo. | 

Ecclesia Angierville valet xvi 1. Parrochiani Lxx. De prebenda est. Canonicus 
prebende, patronus, presentavit Arnulphum, presbiterum, decano Rothoma- 
gensi, et receptus fuit ab ipso. [Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit Johannem de 
Grincort, ad prasentationem magistri Johannis Cholet, canonici Rothomagensis, 
qui habebat prabendam suam in dicta villa. | 

Ecclesia de Berengiervilla valet xxx 1. Parrochiani Lx. Patronus, senescallus 
Augi, presentavit H. presbiterum, et receptus fuit a domino Theobaldo archie- 
piscopo. [Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit Ricardum de Pomereval, presbite- 
rum, ad presentationem Dyonisia, relict: Ricardi quondam senescalli * Augi 
defuncti, qu dictum Ricardum presentavit ralione dotis suz.| 

Ecclesia de Aubervilla valet xx 1. Parrochiani tum. Abbas Becensis, patronus’®, 
presentavit Willelmum presbiterum, et receptus fuit a domino Petro archiepiscopo. 

Ecclesia de Wistreharvilla valet xxx ]. Parrochiani L. Patronus, abbas Fiscan- 
nensis; presentavit Symonem presbiterum, ct receptus fuit a domino Roberto 
archiepiscopo. 

Ecclesia Beatzee Marie de Envremou valet xxx |. Parrochiani yit.xx. Patronus, 
prior de Envremou, presentavit Thomam presbiterum, et receptus fuit a domino 
Petro archiepiscopo. 

Ecclesia Beati Laurencii Parvi valet x1 1. Parrochiani Lt. Patronus, prior de 
Enyremou, presentavit Thomam presbiterum, et receptus fuit a domino Mau- 
ritio archiepiscopo. [Guillelmus dictus Amabilis receptus fuit ab archiepiscopo 
Odone Rigaudi, ad prasentationem abbatis Beate Marie de Becco. | 

Ecclesia de Hubouvilla valet xu 1. Parrochiani xxmu. Nicholaus presbiter qui 
nunc est recepit ecclesiam auctoritate Lateranensis concilii, tamen credit quod 
prior de Envremou patronus esse debet. Contemptiosa est. 

Keclesia Sancti Supplicii valet xxx 1. Parrochiani xi. Patronus, Helias de Sancto 
Supplicio, prasentavit Willelmum presbiterum, et receptus fuit a domino Petro 
archiepiscopo. 

Ecclesia de Sauceio valet xv 1. Parrochiani xt. Patronus, constabularius ejusdem 
ville, praesentavit Johannem presbiterum, et receptus fuit a domino Waltero 
archiepiscopo. 

Ecclesia de Aencort valet vu.xx 1. Parrochiani vu.xx. Patronus, abbas Fiscan- 
nensis, presentavit Willelmum presbiterum, et receptus fuit a domino Theobaldo 
archiepiscopo. [Guillelmus de Flava Curia, Rothomagensis archiepiscopus, recepit 
Robertum Vimondi, ad presentationem abbatis, per gratiam. | 

Ecclesia de Estruen. Patronus, archiepiscopus. 

[Ecclesia de Martini Ecclesia valet xxx 1. Parrochiani vi1.xx. Patronus, capitu- 
lum Rothomagense. Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit....° ad presentationem 
magistri Johannis de Flainvilla, canonici Rothomagensis, qui tunc habebat dic- 
tam villam ad dies suos. | 

(Ecclesia Beatze Marie de Sauceio valet xxv 1. Parrochiani 1x. Dominus Johannes 
de Rouvroy, miles, presentavit Guillelmum, presbiterum, receptum ab archie- 


' Patroni nomen non fuit notatum. * Cod. senascalli. 
2 Vi 5 ° 

ox de cod. abest. Vox patronus expuncta videtur. 
* Numerus deest. * Locus vacuus in cod. 





A 


C 


— 











ROTOMAGENSIS DIOECESIS. 265 
A piscopo Odone Rigaudi, ratione heredis constabularii dicta ville, qui erat tunc 
in custodia comitis Augi, et dictus comes dederat dicto Johanni, militi, eustodias 
sive balla hujusmodi ad dies suos. | 

Ecclesia de Greges valet xxv 1. Parrochiani xxx. 

Ecclesia de Braquemont valet xxx |. Parrochiani c. . 

Ecclesia de Bella Villa valet xxx |. Parrochiani t. Patronus, abbas Becensis, 
praesentavit personam que nunc est, et recepta fuit a domino Petro archiepi- 
scopo. [Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit Ricardum, ad presentationem dicti 
abbatis. Item Gaufridum Morin. Item Guillelmum Pynchon. | 

Ecclesia de Berneval valet x1 |. Parrochianic. Patronus, abbas Sancti Dionisii, 
presentavit P. presbiterum, et receptus fuit a domino Petro archiepiscopo. 

Ecclesia Sancti Martini in Campania valet xx 1. Parrochiani vu.xx. Patronus, 
abbas Sancti Dionisii presentavit Garnerium presbiterum, et receptus fuit a do- 
mino Petro archiepiscopo. {Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit Petrum, ad pre- 
sentationem dicti abbatis. | 
» Ecclesia de Grincort valet xxx |. Parrochiani xi. Patronus, Johannes de Flos- 

ues. 

Ecclesia de Dercheigni valet x1 |. Parrochiani x1. Patronus, dominus rex, pre- 
sentavit.Robertum, presbiterum, et receptus fuit a domino Mauritio ' archiepi- 
scopo. [Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit Ricardum, ad presentationem domini 
regis. ; 
Ecclesia des Kauviz? valet xv |. Parrochiani xu. Patronus, abbas Sancti Audoeni 
Rothomagensis. 

Ecclesia Sancti Quintini valet xvi 1. Parrochiani xxx. Patronus, prior de En- 
vremou, presentavit Tostanum presbiterum, et receptus fuit a domino Valtero 
archiepiscopo. 

Ecclesia Sancti Audoeni valet xxv 1. Parrochiani c. Patronus, abbas Becensis, 

resentavit W. presbiterum, et receptus fuit a domino Petro archiepiscopo. 
{Magister Radulphus receptus ab archiepiscopo Odone Rigaudi, ad presenta- 
tionem dicti abbatis. | 
G Keclesia de Capeval. Valet vicaria xv |.; personatus, xi |. Contentio est inter 
patronos. {Archiepiscopus Odo Rigaudi contulit eam Roberto de Berneval propter 
lapsum temporis. | 

Ecclesia Sancti Petri de Juncaria valet xx 1. Parrochiani x1x. Patronus, dominus 
de Freauvilla. [Radulphus de Wimont, qui nunc est, receptus fuit ab archiepi- 
scopo Odone Rigaudi, ad prasentationem ipsius domini.| 

Ecclesia Sancte Trinitatis de Juncaria valet xv1 |. Parrochiani xx. Patronus, 
domina de Sancto Petro in Valle, presentavit Michaelem presbiterum, ct receptus 
a domino Petro archiepiscopo. 

| Ecclesia de Londinieres. Persona, Guillelmus, receptus ab archiepiscopo Odone 
Rigaudi, ad presentationem capiiuli Rothomagensis. | 


) 


i) 


= 


DECANATUS DE FULCARDI MONTE. 


Ecclesia Sancti Remigii in Riveria® valet xx |. Parrochiani tx. Abbas et con- 
ventus Sancti Victoris presentavit Gervasium presbiterum archiepiscopo Theo- 
baldo. [Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit magistrum Nicholaum, ad prasenta- 

k tionem dictorum abbatis et conventus. | 


' Priore manu Petro. au-Bosc, Kéalcamp, Campeneuseville , Saint-Martin-au- 
* Vocibus des Eauviz cancellatis substitute sunt voces Bosc, Aubignemont, Hodanc-au-Bosc, Vieux- Rouen, 
Sancti Audoeni de Aquosis. Ailecourt, Bouaffle-sur-Bréle , le Canivet a Vieux-Rouen, 

: Saint-Remi-en-Riviére, Fresnoy-en-Campagne, Bos Pierrecourt, Guilmerville, Sorenc, Monceaux, Néle- 
Geoffroi , Falencourt , Neuville-sur-Eaune, Semermesnil , Normandeuse, Blangy-sur-Bréle, Epinay-sous-Morte- 
Linemare, Preuseville, la Leuqueue , la Pierre-sur- mer, Epinay-sous-Gamaches, Barc, llois, Fesques, Va- 
Yerre, Pusenval, Grandcourt, Ecotigny, Pierrepont, lierville, Hautviller, Caule, Sainte-Beuve-aux-Champs, 
Dancourt, Saint- Riquier-sur-Yerre, Hemies , Foucar- Baillolet, Mortemer-sur-Eaune, Nilemont, Mesnil-Da- 
mont, Villers-sur-Foucarmont, Retonval, Saint-Léger- vid, Mouchy-le-Preux, Basinval, Marque. 


TOME XXIII. 3h 


fol. 43 versu. 


fol. 44 


fol. 44 verso- 








iV) 


fol. 45. 


* fol. 4. 


1g Sept. 1278. 


fol. 45. 


266 POLYPTYCHUM 


Ecclesia de Fresneio en la Campaigne valet xvii 1. Parrochiani xin. Dominus | 


Amandus presentavit Hosbertum presbiterum archiepiscopo Mauritio. 
Ecclesia de Bosco Gaufridi valet xxx 1. Parrochiani mu.xx et xvi. Abbas Augi 
presentavit Hosbertum, nunc presbiterum, archiepiscopo Roberto. ; 

_Ecclesia de Favencort valet xv 1. Parrochiani c. Abbas Augi presentavit Johan- 
nem, nunc presbiterum, archiepiscopo Mauritio. [Robertus presbiter receptus 
fuit, ad prasentationem dicti abbatis, ab archiepiscopo Odone Rigaudi. Item 
Henricus. | 

Ecclesia de Novilla valet xx 1. Parrochiani x1. Abbas Augi presentavit Radul- 
phum, nunc presbiterum, archiepiscopo Petro. [Guillelmus archiepiscopus recepit 
Robertum Fabrum, ad presentationem abbatis de Augo. | 

Ecclesia de Semermesnil valet xvmi |. Parrochiani Lx. Abbas Augi presentavit 
Johannem, nunc presbiterum, archiepiscopo Theobaldo. [Magister Robertus 
receptus ab archiepiscopo Odone Rigaudi, ad presentationem dicti abbatis. Item 
Johannes receptus a dicto archiepiscopo, ad prasentationem dicti abbatis. } 

Ecclesia de Aveillemare valet xu 1. Parrochiani xxx. Abbas Ulterioris Portus 
presentavit Stephanum, nunc presbiterum, archiepiscopo Roberto. [Galterus Pis- 
cionarius, presbiter, receptus fuit ab archiepiscopo Odone Rigaudi, ad presenta- 
tionem dicti abbatis. | 

‘ecclesia de Probavilla valet xv 1. Parrochiani xxvit. Abbas Sancti Victoris pre- 
sentavit Hugonem, nunc presbiterum, archiepiscopo Roberto. 

Ecclesia de Lupicauda valet xx |. Parrochiani xxum. Abbas Augi Nicholaum, 
nunc presbiterum, presentavit archiepiscopo Theobaldo. [ Archiepiscopus Odo 
Rigaudi recepit Henricum, presbiterum, ad prasentationem abbatis Augi. Item 
Guillelmum.| 

Ecclesia de Petra valet x11. Parrochiani xxvii. Henricus, dominus Petre, pra- 
sentavil Bernardum, nunc presbiterum, archiepiscopo Galtero. 

[Ecclesia de Puteis in Valle valet..... Parrochiani..... '. *Reverendo patri in 
Christo Guillelmo, Dei gratia Rothomagensi archiepiscopo, Radulphus de Bruil- 
leio, miles, ballivus domini regis in Caleto, salutem, cum omni reverencia et 
honore. Cum inter magistrum Eustachium, dominum de Grandi Curia, ex una 
parte, et magistrum Ricardum de Martigniaco, personam ecclesie de Grandi 
Curia, ex altera, coram nobis in assisiis domini regis apud Augum, super jure 
patronatus ecclesia Beati Nicholai de Putei Valle coram nobis contentio mota 
esset ”, paternitati vestra significamus quod, in assisiis domini regis apud Augum, 
anno Domini m° cc® Lxx™ octavo, die lune ante festum beati Mathzi apostoli’, 
nos, unacum domino Vincentio, presbitero de Prousevilla, ad hoc a vobis loco 
vestri deputato, inquestam fecisse per probos et fide dignos quatuor presbiteros 
et quatuor milites, juratos et diligenter et sigillatim super hoc examinatos. Qui 
dictus magister Eustachius, per inquestam dictorum juratorum et per judicium 
militum in dictis assisiis existentium, coram nobis jus patronatus obtinuit eccle- 
sie supradicte. Inde est quod vobis, ex parte domini regis, significamus quatinus 
clericum a dicto magistro Eustachio vobis presentatum, tanquam a vero patrono, 
oppositione dicti magistri Ricardi non obstante, ad dictam ecclesiam, prout moris 
est, admittatis. Valeat paternitas vestra bene et diu in Domino Jhesu Christo. 
Datum anno et die supradictis. | 

Ecclesia de Grandi Curia valet 1m1.xx et x |. Parrochiani ¢ et x. Archiepiscopus, 
patronus. {Archiepiscopus Odo Rigaudi contulit eam magistro Roberto de Silva- 
necto, clerico suo. | 

Ecclesia Beate Marie de Escotignies valet xx |. t. Parrochiani xxx. Dominus 
Galterus de Escotignies presentavit Ricardum, nunc presbiterum, archiepiscopo 
Petro. 

Ecclesia de Petra Ponte valet xvi 1. Parrochiani xxx. Prior Mortui Maris pre- 
sentavit Ricardum, nunc presbiterum, archiepiscopo Rothomagensi. 


' Numeri desunt in cod. — * Voces mota esset, que cod. absunt, supplevimus. 





Cc 


y 


~ 
iP) 


J 


_ 
‘ 








ROTOMAGENSIS DIOECESIS. 267 


1 Ecclesia de Deencort valet xx 1. Parrochiani 1x. Abbas Sancti Victoris prasen- 
tavit Lucam, nunc presbiterum, archiepiscopo Mauritio. [Otrannus presbiter, 
receptus ab archiepiscopo Odone Rigaudi, ad presentationem dicti abbatis. | 

Ecclesia Sancti Richerii valet xxx 1. Parrochiani cn. Abbas Sancti Victoris pre- 
sentavit Nicholaum, nunc presbiterum, archiepiscopo Mauritio. [Magister Radul- 

p phus receptus ab archiepiscopo Odone Rigaudi, ad prasentationem dicti abbatis. 
Archiepiscopus Guillelmus de Flava Curia recepit magistrum Thomam de Rotho- 
mago, ad presentationem abbatis. | 

Ecclesia de Haimies valet xxv |. xxx parrochiani. Abbas Ulterioris Portus 
presentavit Hugonem dictum Abbatem archiepiscopo Petro. [Archiepiscopus Odo 

c Rigaudi recepit magistrum Guillelmum, ad presentationem dicti abbatis. | 

Ecclesia de Fulcardi Monte valet xx 1. Parrochiani vi.xx. Abbas Augi presentavit 
Walterum, nunc presbiterum, archiepiscopo Galtero. [Thomas, qui nunc est, 
receptus fuit, ad prasentationem dicti abbatis, ab archiepiscopo Odone Rigaudi.| 

Ecclesia de‘ Vilers valet xxx 1. Parrochiani xiv. Abbas Augi presentavit Hugo- 

p nem de Vilers ultimo archiepiscopo Mauritio’. 

Ecclesia de Restouval valet xx 1. Parrochiani xvim. Johannes de Restouval pra- 
sentavit Galterum, nunc presbiterum, archiepiscopo Galtero. 

Ecclesia Sancti Leodegarii valet xxx 1. Parrochiani c. Abbas Augi prasentavit 
Radulphum, nunc presbiterum, archiepiscopo Petro. 

é Ecclesia de Regali Campo valet xxvn J. Parrochiani mu.xx. Archiepiscopus Mau- 
ritius contulit Thome, nunc presbitero, dictam ecclesiam, et nescit quis sit pa- 
tronus. [Magister Johannes de Noientello, archidiaconus et vicarius reverendi 
patris Odonis Rigaudi, contulit dictam ecclesiam magistro Gaufrido de Bailluel, 
clerico. | 

r Ecclesia de Campeneisevilla valet xv |. Parrochiani t. Abbas de Fulcardi Monte 
presentavit Robertum, nunc presbiterum, archiepiscopo Petro. 

Ecclesia Sancti Martini de Bosco valet x 1. tm parrochiani. Dominus W. de 
Montegneio presentavit Ricardum, nunc presbiterum, archiepiscopo Theobaldo. 

Ecclesia de Albini Monte valet xx |. Parrochiani t1.xx. Archiepiscopus Theo- 

6 baldus contulit Galtero, nunc presbitero, dictam ecclesiam. 

Ecclesia de Hodenc valet xx |. Lx parrochiani. Magister hospitalis Ville Dei 
presentavit Johannem, nunc presbiterum, archiepiscopo Petro. [Archiepiscopus 
Odo Rigaudi recepit..... * ad prasentationem prioris Hospitalis in Francia. Item 
Joubertum. Item Stephanum presbiterum. | 

H Ecclesia de Veteri Rothomago valet xx |. t. vi.xx parrochiani et 111. Abbas Sancti 
Fusciani in Nemore presentavit Matheum, nunc presbiterum, archiepiscopo Petro. 
(Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit Bernerum, ad presentationem dicti abbatis. | 

Ecclesia de Elencort valet xv 1. Parrochiani xxxvi. Abbas Alba Malle priesen- 
tavit Audoenum, nunc presbiterum, archiepiscopo Roberto. [Renoudus receptus 

J fuit ab archiepiscopo Odone Rigaudi, ad presentationem dicti abbatis. | 

Ecclesia de Bouafles valet xxx 1. Parrochiani mu.xx et xv. Abbas Fulcardi Montis 
presentavit Ricardum, nunc presbiterum, archiepiscopo Roberto. 

[In parrochia de Veteri Manerio* est quaedam capella in leprosaria de Quenivet, 
que valet xx 1. et amplius. Archiepiscopus Odo Rigaudi contulit eam. | 

k Ecclesia de Petri Curia valet 1 1. Parrochiani mi.xx et x. Symon de Petri Curia, 
miles, presentavit Audelinum, nunc presbiterum, archiepiscopo Petro. 

Ecclesia de Gilemervilla valet xu J. Parrochiani xxv. [Dominus villa, patronus. 
Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit Guillelmum, ad praesentationem domini Hu- 
gonis, militis. | : 

t Ecclesia de Sorenc valet xv |. Parrochiani xtvin. Ibi deservit quidam canonicus 
Premonstratensis ordinis. 

Ecclesia de Monceaus valet xxx |. Parrochiani vut.xx. Ibidem sunt due por- 


‘ Vocem de supplevimus. pag. 270, whi Houdenc iter ecelesias decanatus Albemar 
9 . ss . 
* Vid. supra, pag. 228. lis iterum recensebitur. 
3 A . » » 4 F . 
Locus vacuus in cod. Supple Johannem, ut infra, ‘ Fort. corrigendum de Veteri Rothomago. 


34. 








fol. 45 verso. 


fol. 46. 


fol. 46 verso 


fol. 47. 


fol. 47 verso. 





268 POLYPTYCHUM 
tiones. Abbas Ulterioris Portus prasentavit Clementem et W., nunc presbiteros, 4 
archiepiscopo Roberto. 

Ecclesia de Nigella valet xxx }. Parrochiani 1x. Nicholaus clericus de Nigella 
sresentavit Willelmum, nunc presbiterum , archiepiscopo Theobaldo. { Magister 
Johannes de Noientello, archidiaconus et vicarius Odonis Rigaudi, contulit eam 
Hugoni de Restoval, clerico.| B 

Ecclesia de Blangi valet i 1. Et est ibi prior abbatize de Augo. Numerus parro- 
chianorum vV.Cc. 

Ecclesia Sancte Marie de Spineta super Alnum valet xt |. Parrochiani xxxvi. 
Dominus de Sancto Germano presentavit Johannem, nunc presbiterum, archie- 
piscopo Theobaldo. C 

[Ecclesia de Spineto supra Gamachiis. Abbas de Siriaco, patronus.| 

Ecclesia [Sancti Luciani de Barc] valet xx 1. t. Parrochiani xxv. Archiepiscopus 
Mauritius contulit Guillelmo, nunc presbitero, dictam ecclesiam, sed contentio 
fuit de collatione dicte ecclesiz. [Galterus presbiter, prasentatus a Stephano, 
domino dict ville, receptus ab archiepiscopo Odone Rigaudi. Item magister Jo- p 
hannes de Noientello, archidiaconus Rothomagensis et vicarius reverendi patris 
Odonis Rigaudi, recepit Stephanum de Bella Fraxino, clericum, ad prasentatio- 
nem Geroudi, domini de Barco, armigeri. Item archiepiscopus Guillelmus contulit 
eam Johanni de Guimericuria, ad rogationem vicecomitis de Alba Marla, cujus 
collatio ad ipsum archiepiscopum devenerat per lapsum temporis illa vice.| E 

Ecclesia de Illeis valet xv |. Parrochiani t. Abbas Sancti Martini de Albemarle 
presentavit Gylebertum, nunc presbiterum, archiepiscopo Mauritio. [Archiepi- 
scopus Odo Rigaudi recepit Radulfum, ad prasentationem dicti abbatis. Idem 
archiepiscopus recepit Thomam, ad prasentationem dicti abbatis.| 

Ecclesia de Fleskos' valet xxx 1. Parrochiani uxx1mu. Abbas de Fulcardi Monte 
presentavit Andream, nunc presbiterum, archiepiscopo. |Archiepiscopus Odo 
Rigaudi recepit magistrum Hugonem, ad prasentationem dicti abbatis.| 

Ecclesia de Galteri Villa valet xxv |. Parrochiani xxvim. Archiepiscopus, patro- 
nus. | Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit Hugonem de Bulli, ad presentationem 
domini regis Francie, qui quidem dominus rex optinuil super jure patronatus 
dicts ecclesia, contra dictum archiepiscopum, in assisiis Novi Castri.| 

Ecclesia de Alto Villari valet xx 1. Parrochiani xx1m. Prior Mortui Maris pre- 
sentavit Ricardum, nunc presbiterum, archiepiscopo Mauritio. 

Ecclesia de Caablio valet xxx |. Parrochiani tum. Domina comitissa Augi pre- 
sentavit dominum Romanum, nunc presbiterum, priori de Mortuo Mari. [Comi- 
tissa dedit villam pradictam, cum pertinentiis, Johanni Louvel, seniori. Archiepi- 
scopus Odo Rigaudi recepit Kadulphum presbiterum, ad presentationem Johannis 
Louvel et magistri Odonis de Sancto Dyonisio, ita videlicet quod Johannes pra- 
sentavit dictum presbiterum predicto magistro ratione prioratus Mortui Maris, 
quem habebat idem magister ad dies suos, et ipse eundem posimodum presen- . 
tavit archiepiscopo pradicto, et sic receptus fuit.| 

Ecclesia Sanctze Bove in Campis valet xv |. Parrochiani x1. 

(Ecclesia de Baillolet. Contentio fuit mota inter capitulum Rothomagense ci 
magistrum Johannem l’Aloue, canonicum Rothomagensem, super jure patronatus. 
Guillelmus archiepiscopus contulit eam, per lapsum temporis, magistro J. dicto k 
Bacheler. | 

Ecclesia Sancti Martini de Mortuo Mari valet xim 1. Parrochiani ¢ et x. Prior 
de Mortuo Mari presentavit Adam, nunc presbiterum, archiepiscopo Petro. 

Ecclesia Sancta Marie de Mortuo Mari valet xi 1. Parrochiani cum. Prior de 
Mortuo Mari presentavit Petrum, nunc presbiterum, archiepiscopo Petro. [Ma- 
gister Odo de Sancto Dyonisio, canonicus Parisiensis, qui tunc tenebat prioratum 
ad firmam ad dies suos, presentavit Nicholaum, et recepit eum archiepiscopus 


= 
uw 


—_ 


Pro Fleskos conjicumus legendum Fleskes, vel potius chartulario monasteru Fuleardi Montis, fol. 88 verso 


Feskes. Hoc enim nomine eadem villa sepius dicitur in et sqq 














ROTOMAGENSIS DIOECESIS. 269 


, Odo Rigaudi. Item idem archiepiscopus recepit Nicholaum de Gamachiis, ad pre- 
sentationem prioris dicti loci.| 

Ecclesia de Nuillemont valet xxx 1. Parrochiani tum. Prior de Mortuo Mari 

resentavit Johannem, nunc presbiterum, archiepiscopo Roberto. 

Ecclesia de Meisnil David valet xxv 1. Parrochiani xu. [Contentio fuit diu 
super jure patronatus dicte ecclesia inter abbatem Sancti Judoci et dominum 
ville, et ipsis litigantibus invicem, ipsam propter lapsum temporis contulit ar- 
chiepiscopus Odo Rigaudi magistro Petro Marcel. adem vero postmodum ex 
resignatione dicti magistri Petri vacante, adhuc super ipsa dicte partes litigarunt 
in curia laicali, et tandem adjudicatum fuit jus patronatus ipsius Guillelmo 
¢ Thorel, domino dicte ville, in assisiis comitis de Domno Martino apud Peleevile, 

et datum fuit judicium contra dictum abbatem, prout in litteris ballivi dicti loci 

vidimus contineri, et ad presentationem dicti Guillelmi Torel recepit dictus 
archiepiscopus Symonem de Yslois. | 
[Ecclesia Sancti Dyonisii de Monchiaco valet xv 1. Parrochiani v. Johannes de 
p Monchiaco, armiger, patronus. Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit Johannem, 
ad presentationem dicti armigeri.| 
[Ecclesia de Basinval valet xv |. Parrochiani 1. Patronus, abbas et conventus 
de Seriaco, et ad eorum presentationem receptus fuit Godefridus de Leodio ab 
archiepiscopo Odone Rigaudi. Item magister Firminus.| 
e {Ecclesia Sancti Albini de Marcha valet c. 1. t. vel circa. Archiepiscopus Odo 
Rigaudi recepit ad eam magistrum Nicholaum, ad presentationem Petri dicti 
Persone , armigeri.| 


—s 
ro) 


DECANATUS ALBEMARLIS. 


Ecclesia Sancti Nicholai de Fraxineta! valet xxv |. t. Abbas Ulterioris Portus, 
* patronus, presentavit Johannem, nunc presbiterum, receptum a domino Petro. 
Numerus parrochianorum xxi. {Johannes receptus fuit, ad prasentationem dicti 
abbatis, ab archiepiscopo Odone Rigaudi.| 
Ecclesia de Monte du Marques valet xv |. t. Dominus de Breteisel concessit 
abbati Albee Marle patronatum. Retinuerunt sibi patronatum, et dicunt se esse 
G patronos. Johannes presbiter, presentatus archiepiscopo Galtero. 

Ecclesia Sancti Albini? de Alba Marla valet xv |. t. Parrochiani cc. Abbas Sancti 
Martini commisit® ei curam et instituit, nec aliter prasentatus est Hugo, nunc 
presbiter. 

Ecclesia de Bello Campo valet x |. t. Parrochiani y. Johannes de Bello Campo, 
patronus, prasentavit Michaelem, qui nunc est, domino Petro. 

Ecclesia de Goovilla valet x11 |. t. Parrochiani xtim. Abbas Alba Marle presen- 
tavit Oleardum, qui nunc est, domino Petro. 

Ecclesia de Golecellis valet x 1. Parrochiani xxxvi. Hospitalari.* prasentaverunt 
Radulphum, qui nunc est, domino Petro. {Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit 
Ingerrannum, clericum, ad presentationem I[ratris Johannis de Capriaco, majoris 
prioris Hospitalis in Francia.} 

Ecclesia de Folloi valet xxv 1. Parrochiani vi.xx. Abbas Sancti Fusciani presen- 
tavit Thomam archiepiscopo Theobaldo. 

Ecclesia de Eccla valet xv |. t. Parrochiani xiv. Hospitalarit prasentaverunt 
kK Willelmum, qui nunc est, archiepiscopo Petro. 

Ecclesia de Haudricuria valet xv |. t. Parrochiani vi.xx et xv. Abbas Alba Marlee 
presentavit Johannem, qui nunc est, archiepiscopo Petro. | Archiepiscopus Odo 
Rigaudi contulit eam magistro Petro, propter insufficientiam presentati. Archie- 


' La Frénoye, Moatinarquets , Saint-Aubin d’Aumale la Boissiére, Fourcigny, Orival-sur-Aumale, Val de la 
(alias Sainte-Marguerite d’ Auchy), Beaucamp, Gauville, Haie-sur-Aumale, Rotois , Hodanc-au-Bosc, Beaufréne. 
Gourcelles, Fouilloy, Escles , Haudricourt, Saint-Pierre > Cod. Aibinii. 
d’Aumale, Morvillier, Lannoy-sur-Aumale, Fretencourt, Cod. comisit. 


we ’ . 1° . ‘ , ° es 
Villers-sur-Aumale, Coupigny, Saint-Valeri-lez-\umale Cod. hospitarii. 





fol. 48. 


fol. 48 verso. 








Charroux. 


fol. 49. 


fol. 4g verso. 


fol. 50. 





POLYPTYCHUM 


270 


piscopus Odo Rigaudi recepit Rogerum presbiterum, ad presentationem dicti , 


abbatis. | 
Ecclesia Sancti Petri de Albemarla valet xu 1. t. Parrochiani ccc. Abbas Albze 


Marle instituit Balduinum, qui nunc est. 

Ecclesia de Morvillari valet xxx |. t. Parrochiani vin.xx. Abbas Albee Marlz in- 
stituit magistrum Willelmum Marescot. 

Ecclesia de Alneto valet xxx 1. t. Parrochiani xtum. Prior de Bovereches' 
presentavit Johannem, qui nunc est, domino Petro. [Archiepiscopus Odo Rigaudi 
recepit magistrum P. Coquillarium, ad presentationem magistri Odonis de Sancto 
Dyonisio, qui ad vitam suam habebat ibi qaoddam manerium, cum pertinentiis 
suis, ab abbate de Charro’, sive a priore de Boveresches. | 

Ecclesia de Fretencuria non habet curatum. Hospitalariorum est. Parro- 
chiani c¢. 

Ecclesia de Villaribus valet xvii 1. p. Parrochiani m.xx et x. Abbas Alba Marle 
presentavit Petrum archiepiscopo Mauritio. | Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit 
Rogerum presbiterum, ad presentationem abbatis de Alba Malla. Item Honora- 
tum, ad prasentationem ejusdem abbatis.] 

Ecclesia de Campeigniaco valet xv |. t. Parrochiani xxx. Gaufridus de Bosco 
presentavit Michaelem, qui nunc est, archiepiscopo Mauritio. 

Ecclesia Sancti Valerici valet xv 1. t. Parrochiani t. Abbas Alba Marle presen- 
tavit Petrum decanum archiepiscopo Mauritio. 

Ecclesia de Busseria valet vii 1. p. Parrochiani xx. Hospitalarii prasentave- 
runt Gaufridum, qui nunc est, archiepiscopo Theobaldo. 

Ecclesia de Forsegniis est hospitalariorum. 

Ecclesia de Oirivalle? valet xxx 1. t. Parrochiani xi. De patronatu dicitur quod 
dominus est patronus. Presbiter suspensus diu est. Non est capellanus. 

Ecclesia Vallis de Haia valet xx 1. t. Parrochiani xt. Abbas Sancti Fusciani pre- 
sentayit Alelmum archiepiscopo Mauritio. {Nicholaus de Arenis, qui nunc est, 
receptus fuit, ad prasentationem dicti abbatis, ab archiepiscopo Odone Rigaudi. 
Laurentius, qui nunc est, receptus fuit ab archiepiscopo Odone Rigaudi, ad pre- 
sentationem dicti abbatis. | 

Ecclesia de Rotoirs xxv |. Parrochiani xt. Dominus ville, patronus, ut dicitur. 

[Ecclesia de Houdenc® valet xx 1. Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit Johan- 
nem, ad prasentationem fratris Philippi de Eglies, tunc temporis prioris et ma- 
gistri domus hospitalis Jnerusalem in Francia.] 

Ecclesia Sancti Petri de Bella Fraxino valet xxv |. Parrochiani xxu. Abbas de 
Alba Marla, patronus.| 


DECANATUS NOVI CASTRI. 


Ecclesia de Summeriaco‘ valet c |. t. Parrochiani vu.xx. Dominus Robertus de 
Pissiaco presentavit magistrum P. domino Petro. [Archiepiscopus Odo Rigaudi 
recepit Radulphum de Novo Burgo, ad presentationem domini Guillelmi de Pis- 
siaco, domini de Noione. | 

Ecclesia Male Copule valet xx |. t. Parrochiani tx. Dominus ville presentavit 
Christianum, qui nunc est presbiter, archiepiscopo Roberto’. 

Ecclesia Sancti Germani valet Lx 1. Parrochiani mu.xx. Abbatis de Augo est. 

Ecclesia de Bono Meisnillo valet xxx |. Parrochiani tx. Abbas Sancti Wandre- 


Neufchatel , Massy, Beaubec, la Rosié¢re , Haucourt, Fla- 


' Cod. Roveth, adjectis duabus compendii notis. Idem 
mets, le Fossé-en-Brai, Forges, Tréforét, Saint-Saire- 


prioratus paulo infra vocabitur Boveresches, nunc Bou- 


vresse (Oise, c” Formerie). 

* Cod. male Cirivalle. 

> Vid. supra, pag. 267. 

* Sommery, Maucomble, Saint-Germain-sur-Eaune , 
Beaumesnil, Mesnil-Mauger, Ménouval, Braimoutier- 
sur-Neufchatel, Fontaines-en-Brai, Quevrecourt, Ecla- 
velles, Lucy, Sarqueux-en-Brai, Gaillefontaine, Nogent- 
en-Brai, Notre-Dame, Saint-Pierre et Saint-Jacques de 


en-Brai, le Ronchoy, Ormesnil-en-Brai , Saint-Maurice- 
en-Brai, Graval-Portmort, Compainville, Beausault, 
Néle-en -Brai, le Til-en-Brai, Villedieu-en- Montagne, 
Sainte-Geneviéve-en-Brai, Sausseusemare-en-Brai, Per- 
duville, Louvicamp, Conteville, Hodanc-sur-Neufcha- 
tel, Boéle, Neuville-Ferriére, Bradiancourt, Pomme- 
réval. 
* Cod. Christianum archiep. R. qui nunc est pr. 


~~ 


C 


D 


G 


{ 


— 











ROTOMAGENSIS DIOECESIS. 271 
4 gisili presentavit dominum Radulphum archiepiscopo Mauritio. | Archiepiscopus 
Odo Rigaudi recepit Robertum, ad presentationem dicti abbatis.] 

Ecclesia de Meisnilio Maugeri valet xv |. t. Parrochiani xm. Archiepiscopus 
Petrus dedit domino Thome, qui nunc est. | Archiepiscopus Odo Rigaudi dedit 
eam magistro Mathzo Mostoile, qui nunc est. Item idem archiepiscopus contulit 
eandem postmodum Radulpho, clerico.| re 

Ecclesia de Menovalle valet xv 1. Parrochiani xxxm. Prior Castri’ prasentavit 
Gauterum, qui nunc est, archiepiscopo Petro. [Item magister Johannes de Noyen- 
tello, archidiaconus et vicarius Odonis Rigaudi, recepit ad eam Johannem de 
Bailloleto, presbiterum, ad presentationem prioris Domus Dei de Novo Castro.] 
« Ecclesia de Bremoustier valet xv |. Parrochiani xxxmu. Abbas Sancti Wandre- 
gisili prasentavit Johannem archiepiscopo Petro. 

Ecclesia de Fontanis valet xxx 1. Parrochiani tx. Abbas Sancti Wandregisili 
preesentavit Stephanum archiepiscopo Mauritio. [Galterus, clericus, receptus ab 
archiepiscopo Odone Rigaudi, ad presentationem dicti abbatis. Guillelmus, ar- 
chiepiscopus Rothomagensis, recepit Gaufridum Coste, ad presentationem abbatis. | 

Ecclesia de Quevrencort valet xx |. Parrochiani vi.xx. Dominus ville, patronus, 
ut dicitur. [Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit Galterum, ad praesentationem 
dicti domini. Item magistrum Honfredum, ad prisentationem regis, ratione 
gardia sive balli heredis dictz ville. | 
— Ecclesia de Esclavellis valet xxv 1. Parrochiani xxv. Abbas Sancti Wandregi- 

sili presentavit Petrum archiepiscopo Roberto. 
Ecclesia de Luci valet xx |. Parrochiani tx. Abbas Becci presentavit Gauterum, 
qui nunc est, archiepiscopo Gautero. 
Ecclesia de Sarqueuz valet xx 1. Parrochiani Lxx. Dominus ville, patronus. {Ar- 
» chiepiscopus Odo Rigaudi recepit Petrum de Theuvilla, ad prasentationem do- 
mini Petri de Quenouvilla, militis.| 
Ecclesia de Gueslenfonte valet c 1. Parrochiani cc. Abbas Sancti Audoeni pre- 
sentavit magistrum Radulphum archiepiscopo Mauritio. [Magister Petrus de Alba 
Malla, canonicus Rothomagensis, receptus ab archiepiscopo Odone Rigaudi, ad 
G presentationem dicti abbatis.] 

Ecclesia de Nogento valet xxv |. Parrochiani vi.xx. Abbas Sancte Katerine pre- 
sentavit Robertum, qui nunc est, archiepiscopo Theobaldo. {Magister Johannes 
de Noientello, archidiaconus et gerens vices reverendi patris Odonis Rigaudi, 
recepit Robertum dictum Clarenbout, clericum, ad praesentationem dicti abbatis. | 

Ecclesia Sanctze Marie de Novo Castro valet Lx |. Parrochiani cccc. Abbas Sanctz 
Katerina presentavit magistrum Rogerum archiepiscopo Petro. 

Ecclesia Sancti Petri de Novo Castro valet tx |. Parrochiani vi.xx. Archiepi- 
scopus, patronus. 

Ecclesia Sancti Jacobi de Novo Castro valet xxx |. Parrochiani cc. Abbas Sanctze 
Katerine prasentavit magistrum Gilebertum archiepiscopo Petro. [ Archiepiscopus 
Odo recepit Ricardum de Bosco Droelini, ad presentationem ejusdem abbatis.| 

Ecclesia de Maci valet xi |. Parrochiani crm. Abbas Becci presentavit Gaute- 
rum, qui nunc est, archiepiscopo Theobaldo. 

Ecclesia de Bello Becco valet xx 1. Parrochiani 1111.xx. Abbas Belli Beci, patronus, 
presentavit Rogerum archiepiscopo Petro. 

Ecclesia de Roseria valet xm |. Parrochiani xxxvi. Abbas Belli Becci prasen- 
tavit Johannem archiepiscopo Theobaldo. 

Ecclesia de Hoocuria valet xt 1. t. Parrochiani txvi. Dominus ville presentavit 
Johannem, qui nunc est, archiepiscopo Petro. [Magister Symon de Ons receptus 
fuit ab archiepiscopo Odone Rigaudi, ad prasentationem domini dict villa. Item 
Petrus, presbiter. | 

Ecclesia de Flames valet xx |. t. Parrochiani xiv. Abbas Albe Marla presen- 
tavit Hugonem, qui nunc est, archiepiscopo Mauritio. [Radulphus, clericus, re- 


kos] 


So 


_ 


— 
_ 


_ 


rm 


a 


‘ Fort. leg. Novi Castri. 





fol. 50 verso. 


fol. 514. 


fol. 51 verso. 





i 
} 
| 
\ 


fol. 52. 


fol. 52 verso. 


272 POLYPTYCHUM 


ceptus fuit, ad presentationem dicti abbatis, ab archiepiscopo Odone Rigaudi. 
Thomas Mauritii presentatus a dicto abbate, receptus ab archiepiscopo Odone 
Rigaudi.| . 

Ecclesia de Fossato valet xxx |. Parrochiani t. Dominus Belli Saltus presen- 
tavit Robertum archiepiscopo Roberto. 

Ecclesia de Forgis valet xxx 1. Parrochiani v1.xx. Canonici de Gornaio presen- 
taverunt W. archiepiscopo Petro. 

Ecclesia de Treforez valet xxv 1. Parrochiani xt. Prior Magdalene presentavit 
Ricardum archiepiscopo Petro. {Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit Petrum, ad 
presentationem dicti prioris.| 

Ecclesia Sancti Salvii valet xu 1. Parrochiani v1.xx. Dubius patronatus. 

Ecclesia de Runcheio valet xv |. Parrochiani xx. Dominus de Bretesel dicitur 
esse palronus. [Guillermus dictus Presbiter, persona dicte ecclesie, receptus a 
fratre Odone Rigaudi, archiepiscopo, ad prasentationem dicti patroni.| 

Ecclesia de Onemesnil valet xin 1. Parrochiani xxm'. Dominus Robertus de 
Onemesnil et dominus de Louvescamp’, [patroni, et simul debent presentare. 
Dictus dominus de Onemesnillo et rex Francie presentaverunt simul Radulphum 
de Radulphi Castro’, receptum ab archiepiscopo Odone Rigaudi; rex autem pre- 
sentavit tunc loco heredis de Lupi Campo, ratione balli, qui heres erat tune in 
custodia regis. | 

Ecclesia de Sancto Mauricio valet xt |. Parrochiani tum. Dominus Belli Saltus 
presentavit Gaufridum archiepiscopo Petro. [Item Guillelmus archiepiscopus 
recepit Ingerrannum ad presentationem dicti domini‘. Item rex presentavit 
Guillelmo, archiepiscopo Rothomagensi, Johannem de Fonte, clericum, ratione 
balli seu garde Guillelmi de Bello Saltu, domicelli.| 

Ecclesia de Girardi Valle valet x1 |. Parrochiani xm. Michael de Pormor pre- 
sentavit priori de Mortuo Mari, et prior Willelmum archiepiscopo Roberto. | Do- 
minus Wermondus de Porco Mortuo, miles, prasentavit Johannem, clericum, 
magistro Odoni de Sancto Dyonisio, canonico Parisiensi, qui habebat prioratum 
de Mortuo Mari ad dies suos, et eandem Johannem recepit archiepiscopus Odo 
Rigaudi, ad praesentationem dicti magistri Odonis.| 

Ecclesia de Couhaenvilla valet xxv 1. Parrochiani Lxxv. Girardus Bornicus et 
Gauterus Hairart prasentaverunt Jocelinum archiepiscopo Mauritio. {Petrus de 
Donnestanyille prasentavit Adam de Berneyille, ratione uxoris sue; receptus fuit 
ab archiepiscopo Guillelmo.| | 

Eeclesia de Bello Saltu valet xv 1. Parrochiani vi.xx. Abbas Beci presentavit 
Simonem, qui nunc est, archiepiscopo Mauritio. [Johannes presbiter, receptus ab 
archiepiscopo Odone Rigaudi, ad presentationem dicti abbatis.] 

Keclesia de Nigella valet |. Parrochiani Lxxv. Kobertus de Pissiaco presentavil 
Ricardum, presbiterum, et Adam, alium presbiterum, archiepiscopis Mauritio et 


Theobaldo. Una pars valet xxx 1. et alia xx. | Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit . 


Robertum de Haquevilla ad portionem dicti Ad, ad presentationem domini 
Guillel!mi, domini de Noione, militis.| 

Eoclesia de Tilia valet xxx |. Parrochiani 111.xx. Abbas de Bellosanna habet eccle- 
siam in manu sua. 

Ecclesia de Villa Dei. Hospitalarii habent in manu sua. 

Ecclesia Sancte Genovefx valet xt 1. Parrochiani 1x.xx. Abbas Belli Becci pa- 
tronus. |Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit magistrum Balduinum de Alba 
Mallia, ad prasentationem dicti abbatis. Johannes de Albemailla, clericus, re- 
ceptus fuit a magistro Johanne, archidiacono Rothomagensi et vicario Odonis 
Rigaudi, ad presentationem dicti abbatis.] 

Ecclesia Salicose Mare valet xx |. Parrochiani xx1. Archiepiscopus, patronus. 


' Numeris xitt et xxui deletis manus recentior substituit ' Inter codices Sorbonicos (n. 480 et 895) asservantur 
numeros xv et X11). libri duo quos seculo XIII Sorbonice domui dedit magister 

* Hicin cod. cancellate sunt voces presentaverunt Ra- Radulphus de Castro Radulphi, ejusdem domus socius. 
dulphum archiepiscopo Petro, * Voces Item..... domini cancellate sunt. 





A 


— 
—_ 


— 

















ROTOMAGENSIS DIOECESIS. 273 
, Ecclesia de Perdita villa valet xv |. Parrochiani L. Priorissa Clari Rivi presen- 
tavit Johannem archiepiscopo Mauritio. 

Ecclesia de Louvecamp valet xxv |. Parrochiani xx. Dominus ville prasentavit 
Robertum archiepiscopo Theobaldo. [Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit Guil- 
lelmum, clericum, ad presentationem Hugonis le Porc, domini dicte ville. Item 

p magistrum Guillelmum de Rotoirs, ad prasentationem domini Guerardi de Cam- 
pestri Villa, militis, ratione dotis uxoris sue, quae quondam fuit uxor predicti 
Hugonis. | 

Ecclesia de Contevilla valet Lx 1. t. Parrochiani cc. Abbas Becci, patronus, pre- 

sentavit Robertum archiepiscopo Petro. | Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit ma- 
¢ gistrum Foursinum de Perona, ad presentationem dicti abbatis. Item eodem 
modo receptus fuit magister Alardus.| 

Ecclesia de Hodenc. xxx 1. Parrochiani 1. Abbatissa de Buisvalle prasentavit 
Hugonem archiepiscopo Mauritio. 

Ecclesia de Boellis valet xt |. Parrochiani mu.xx. Dominus Guillelmus de 

p Boellis prasentavit V. decanum archiepiscopo Gautero. [Magister Adam, persona 
illius ecclesia, receptus ab archiepiscopo Odone Rigaudi, ad prasentationem 
domini regis Francie, ad quem pertinebat donatio ratione garde heredis illius 
ville. | 

Ecclesia de Nova Villa. Lx 1. Parrochiani 1111.xx et xv. Archiepiscopus, patronus. 

e [Archiepiscopus Odo Rigaudi contulit eam magistro Ysembardo, sigillatori curie 
Rothomagensis. Item Johanni de Morgneval, clerico suo.] 

Ecclesia de Braindeaucuria valet xxv |. Parrochiani xtvim. Abbas Sancti Wan- 
dregisili prasentavit Renoudum archiepiscopo Theobaldo. 

{Pommereval valet xxx 1. Parrochiani xt. Dominus Johannes de Tendos, miles, 

r patronus. Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit Reginaldum de Pleisseio, clericum , 
ad presentationem dicti militis.| 


DECANATUS DE pBouris!. 


Ecclesie de* Meilliers’ dominus ville patronus. Vicaria valet xxx |., et perso- 

natus totidem, et sunt ibi vicarius et persona. Parrochiani vi.xx. Dominus villi 

G presentavit eos; recepti sunt ab archiepiscopo Roberto. Dominus villa recipit in 
decima x11 minas frumenti. 

Keclesiae Sancti Martini de Urtiaco priorissa Sancti Sydoni patrona. Valet 
circa xml. Parrochiani xxxvitt. Reinaldus, presbiter, prasentatus a priorissa Sancti 
Sydonii, receptus ab archiepiscopo Theobaldo. [Archiepiscopus Odo Rigaudi re- 
cepit Renoudum de Novo Castro, ad prasentationem dict priorisse.| 

Ecclesia Sanctee Marie de Omay. Abbas Fiscannensis, patronus. Valet circa 
xxx 1. Parrochiani circa v1.xx. Magister R.* prasentatus a dicto abbate, receptus ab 
archiepiscopo Petro. | Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit magistrum Radulphum 
Quibout, ad presentationem dicti abbatis. Item magistrum Radulphum de Bruil- 
leio. Magister Johannes de Noientello, archidiaconus et gerens vices reverendi 
patris Odonis Rigaudi, recepil Guillelmum de Altero Toto, presbiterum, ad pra- 
sentationem dicti abbatis. | 

Ecclesia de Aurlagio dominus ville patronus, scilicet dominus de Sancto 
Aniano super Ri°. Valet circa x |. Parrochiani xxv. W. presbiter, prasentatus a 
dicto domino, receptus ab archiepiscopo Mauritio. 

Ecclesia de Dampetra patronus abbas Corbiensis. Valet circa xx |. Parrochiani 


— 


' Ex notis secunda manu adjectis constat decanatum de * Vow de deest in cod. 
Buris ante seculi XIII finem abolitum fuisse , decanatuique ’ Meulers, Saint-Martin-lOrtier, Omoi, Aulage, 
Euvremodii aggreqatas fuisse ecclesias de Meilliers, Sancta Dampierre-sous-Alihermont, Bures, Bully, Freuleville, 
Marie de Omay, de Dampetra, de Freulevilla, de Men- Pommeraival, Mainiéres-en-Bray, Maintru, Fréles, Ri- 
dren, de Ricarvilla, de Esquequevilla, Sancti Valerici carville-sur- Dieppe Equiqueville, Saint-Valeri-sur - 
et Beate Marie de Bello Becqueto; decanatui vero Novi Equiqueville , les Ventes d’Eaui (antea Beaubequet). 
Castri ecclesias Sancti Martini de Urtiaco, de Aurlagio, ‘ Voces Magister R , que secunda manu in cod. adjectar 
de Buris, de Burleio, de Pommereval, de Maneriis, de fuerant , delete sunt. 
Freellis. , Is erat Johannes de Rovroi; vid. supr. p. 241. 


TOME XXII. 35 





fol. 53. 


fol. 53 verso. 


fol. 54. 


fol. 54 verso, 


* Drocensi. 


274 POLYPTYCHUM 


uu.xx. G. presbiter, prasentatus a dicto abbate, receptus ab archiepiscopo Theo- . 


baldo. 


Ecclesie de Buris, in qua sunt duo presbiteri perpetui vicarii, abbas Fiscan- 
nensis patronus. Unaqueque vicariarum valet’...... Curam possident pro indiviso 
Parrochiani cc......? prasentati a dicto abbate, recepti ab archiepiscopo Mauritio. 
[Magister Franciscus presentatus fuit ad unam portionem illius ecclesia ab ab- 
bate Fiscannensi domino Rothomagensi archiepiscopo Odoni Rigaudi, et ab eo 
receptus. | 

Ecclesia de Burleio dominus W. de Merlevilla patronus. Valet circa Lx |. Par- 
rochiani vi.xx. Ricardus persona, qui est absens nec est ordinatus, presentatus a 
dicto milite, receptus ab archiepiscopo Petro. [ Aigidius receptus fuit ab archiepi- 
scopo Odone Rigaudi, ad presentationem regis, ratione balli seu custodie do- 
mini dicte ville.| 

Ecclesia de Freulevilla super jure patronatus est contentio inter dominum 
archiepiscopum et dominum W. Talebot, militem. Valet circa xu 1. Parrochiani 
ni.xx. Gylebertus, presbiter, receptus de communi assensu archiepiscopi Petri et 
predicti militis. {Magister Robertus de Hispania presentatus fuit a Rogero de 
Briliaco, qui electus fuit de communi assensu presentator hac vice ab archiepi- 
scopo et domina de Oseboc.| 

Ecclesia de Pommereval dominus P. de Buris, miles, patronus. Valet circa 
xv |. Parrochiani xxx. Jacobus presentatus a dicto milite, receptus ab archiepi- 
scopo Roberto. {Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit Reginaldum, clericum, ad 
presentationem Johannis de Tendos, militis.| 

Keclesi de Manertis patronatus <ivisus est, ita quod domicella Eustacia pa- 
trona de portione Gualteri, dominus Nicholaus de Sancta Bova patronus de por- 
tione Willelmi. Isti possident curam pro indiviso. Dominus Gaufridus de Millonis 
Mansione, patronus de portione magistri J. de Mellevilla. Jordanus de Wallegue- 
villa, patronus de portione Enguemari. Ultima portio, videlicet quinta, conten- 
tiosa est. Du vicarie valent circa xt |. aqualiter diyise, ita quod unaqueque 
xx !°. Alia portiones valent unaqueque circa x11. Parrochiani cc. Gualterus, a 
domiceila praedicta presentatus, receptus ab archiepiscopo Petro. Willelmus 
presbiter, presentatus a domino Nicholao de Sancta Bova, receptus ab archiepi- 
scopo Mauritio. [Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit Nicholaum ad portionem 
prefati Guillelmi, ad prasentationem Enguemari de Sancta Bova.| 

Ecclesia de Mendren valet circa xx |. Patronus, abbas Fiscannensis. Parrochiani 
xxxvi. Nicholaus prasentatus a dicto abbate, receptus ab archiepiscopo Petro. 

Ecclesie de Freellis contentio est super jure patronatus inter dominum archie- 
piscopum Petrum et abbatem Sancti Dionisii in Francia. Valet circa xu |. Parro- 
chiani cirea vi.xx. J. presbiter, prasentatus ab archiepiscopo Petro, salvo jure 
utriusque. [Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit Johannem presbiterum , ad pre- 


sentationem abbatis Sancti Dyonisii. Item Johannes de Turno, presbiter, prasen- . 


tatus a rege per gardam filii G. Caletot, minoris, receptus fuit a domino Guil- 
lelmo, Rothomagensi archiepiscopo.| 

Keclesia de Ricarvilla rex patronus. Valet circa xx |. Parrochiani circa L. Willel- 
mus presbiter, prasentatus a Roberto comite*, receptus* ab archiepiscopo Mauritio. 

Ecclesia de Ksquequevilla prior et conventus de Longa Villa patronus. Valet 
circa xxxv |. Parrochiani circa Lxxv. Guido presbiter, presentatus a dicto priore, 
receptus ab archiepiscopo Theobaldo. 

Ecclesia Sancti Valerici abbas Fiscannensis patronus. Valet circa x11. Parro- 
chiani circa Lx. Ricardus, presbiter, presentatus a dicto abbate, receptus ab archie- 
piscopo Petro. {Magister Johannes de Noientello, archidiaconus et gerens vices 
Odonis Rigaudi, recepit magistrum Martinum dictum Bonface, ad prasentationem 
dicti abbatis. Item archiepiscopus Odo Rigaudi recepit Petrum Piquot, ad pre- 
sentationem dicti abbatis. | 


Locus vacuus. ' Subaudiendum valeat. 
* Duorum vicariorum nomina non sunt notata. * Cod. receptum 





-~ 


~ 
C2 


— 


— 
7) 


~ 
2 


= 














ROTOMAGENSIS DIOECESIS. 275 
, [Ecclesia Beate Marie de Bello Becqueto 1 in foresta de Aquosis, qua tempore 
archiepiscopi Odonis Rigaudi ‘fundata fuit in solo monachorum de Bello Becco, 
cujus quidem est patronus archiepiscopus, et eam primo contulit archiepiscopus 
Odo Rigaudi Rogero clerico, anno Domini mu’ cc° Lx" primo, die lune ante Nati- 
vitatem beaten esi ie". Valet circa xu |. Parrochiani’...... Item magister Johannes 
p de Noyentello, archidiaconus et vicarius Odonis Rigaudi, contulit dictam ecclesiam 


Gossoni de Penli, clerico.| 


\RCHIDIACONATUS MAJORIS CALETT. 


DECANATUS DE GOMERVILLA | VEL SANCTI ROMANI DE COLEBOSC. | 


Sanctus Romanus de Colebose*. Abbas Sancti Georgii, patronus. Valet 1 |. Par- 
¢ rochiani < et Lxxx. Nicholaus presbiter, praesentatus a dicto abbate, receptus a 
domino Galtero. 

Sanctus Michael de Capella. Abbas Sancti Georgii, patronus. Valet xu 1. Par- 
rochiani xxx. Johannes presbiter, prasentatus a dicto abbate, receptus a domino 
Theobaldo. 

p Grosmesnil. Abbas Sancti Georgii, patronus. Valet xxx |. Parrochiani xxx. Odo 
presbiter, prasentatus a dicto abbate, receptus a domino Petro. 

Bellus Campus. Gaufridus Paternostre, miles, patronus. Valet xxv |. Parrochiant 
xxi. Matheeus presbiter, presentatus a dicto Gaufrido, receptusa domino Mauritio. 

Wovedale. Galterus de Yvetot, miles, patronus. Valet xx |. Parrochiani cirea 

e txxx. Guillelmus presbiter, prasentatus’ a Johanne de Loureio’, tunc patrono, re- 
ceptus a domino Roberto. 
Sandovilla. Templarii, patroni. \ alet xvi |. Parrochiani txv. Alexander presbiter, 
presentatus a dictis Templariis, receptus a domino Theobaldo. 
Sanctus Vigor. Abbas de Walemont, patronus. Valet xxx |. Parrochiani cc. 
F Paris presbiter, presentatus a dicto abbate, receptus a domino Petro. 

Gueravilla; ——- Sanctus Salvator de Campania: — Cedunt proventus in usus 
prioris et conventus de Guerarvilla. 

Gonfrevilla. Dominus de Aurichier, patronus. Valet Lx |. Parrochiani LXxxx. 
Gauterus persona percipit ibi xx 1. Viearia vacat. | _Archiepiscopus Odo Rigaudi 

G recepit magistrum Bartholomeum, ad } pemnantetionens regis, ratione balli flii® 
domini de Valle Richarii defuncti®. — Reverendo patri in Christo ac domino 
Guillelmo, Dei gratia Rothomagensi parte piscopo, Radulfus de Bruylleyo, miles, 
ballivus domini regis in Cato. salutem cum omni reverentia et honore. Cum 
Guillelmus de Toto, armiger, peteret corain nobis per breve patronatum ecclesix 

H Beate Marie de Genkuesiie. ex morte Nicholai, quondam rectoris ejusdem, modo 
liber et vacantis, quem patronatum Nicholaus Rommi eidem Guillelmo difforciat, 
paterniiati vestre significamus quod, in assisiis apud Monasterium Villare, die 
jovis in Nativitate beat Marie virginis’, partes fuerunt preese ntes in jure coram 
nobis, et dimisit dictus Nicholaus dicto Guillelmo omne jus patronatus ecclesiw 

J predict pe nitus et quitay it. Inde est quoi | paternitati vestrie ex parte regis signili- 


Namerus abest. Emaleville, Notre-Dame-du-Bee-Crespin , le Coudray- 

Saint-Romain-de-Colbosc, Saint-Michel-de-la-Cha en-Caux, Vergetot, Eculetot, Saint-Jouin-sur-Mer, Ct 
pelle, Grosmesnil, Beaucam-sur-Oudale, Oudale, verville-sur-Etretat, Grainbouville, Vilainville, Pierreti- 
ae aig Saint-Vigor de Vimerville, Graville, Saint que, Beaurepaire, Chet-de-Caux, Ingouville, Bleville, 
Sauveur-la-C: ampagne, Gontreville-Orcher, Saint-Vin- le Tilleul-en-Caux, Hermeville, la Poterie, Bruneval, 
cent d’Ymont, Crasmesnil , Appetot, la Cerlangue Gonneville-la-Mallet , Anglesqueville-Esneval, Turretot, 
Tancarville, Saint-Nicolas-de-la- Taille, Fontaines -la Eeuquetot, Leure, Angervillel’Orcher, Mannevillette . 
Mallet , Criquetot-l'Esneval, Saint-Jean-de- Folleville, Raimbertot, Buglise, Heuqueville-en-Caux , Saint-Sup- 
Saint-Antoine -la-Fore : : Seiat- Kustache - de -la-Forét, plix a Octeville, Gaineville, Routot-en-Caux, Seneville- 
Eteinhus , Melamare, les Trois-Pierves, Saint-Laurent sur-Harfleur, Saint- \ubin-de-Sarquelet, Pretot-sur- 
de Brévedent, Epreto ty la Remuée, (Oiselicre, Gomer Epretot, Maneglise. 
ville, Saint-Gilles de la Neuville, le Pare d'Ansetot, Vocem presentatus, i cod. omissam, supplevimus, 
(nsetot, Houque tot, Virville, Manneville-la Goupil, le * Fort. carrig. Royreio 
Hertelai, Cauville, Boraenbuse , Rogerville, Godarville, Cod. till. 


Eerainville, Saint-Martin-du-Bee Crespin, Teinemare Cod. deMfuneti 





5d Sept. 1261. 


fol. 55. 


> 2 Sept. 1278. 





fol. 55 verso. 


fol. 56. 


fol. 56 verso. 


276 POLYPTYCHUM 


camus quatinus clericum a dicto Guillelmo yobis presentatum, oppositione dicti . 


Nicholai non obstante, prout moris est, ad dictam ecclesiam admittatis, et in 
corporalem possessionem, prout decet, inducatis seu induci faciatis. Valeat pa- 
ternitas vestra in Domino, etc. Datum anno Domini m° cc® Lxx™ octavo, die Jovis 


in Nativitate beate Mariz virginis. | 





\ 


Sanctus Vincentius. Hamsol de Faiel, patronus. Valet xxx 1. Parrochiani circa 5 


L. Petrus presbiter, prasentatus a dicto Hamsol, et receptus a domino Petro. | Ar- 
chiepiscopus Odo Rigaudi recepit Droconem de Croismara, clericum, ad prasen- 
tationem Johannis de Franseriis, armigeri, domini dicte villa de Sancto Vin- 


centio. | 


Crasmesnil. Dominus ejusdem ville, patronus. Valet xx |. Parrochiani xxi, ¢ 


Johannes presbiter, prasentatus a dicto domino, receptus a domino Theobaldo. 
Abetot. Abbas Sancti Georgii, patronus. Valet xx |. Parrochiani Lxm. Ricardus 

presbiter, prasentatus a dicto abbate, receptus a domino Roberto. [Ricardus re- 

ceptus, ad presentationem dicti abbatis, ab archiepiscopo Odone Rigaudi.| 


La Cellengue. Camerarius de Tanquarvilla, patronus. Valet xi |. Parrochiani » 


Lxxx. Guillelmus presbiter, prasentatus a dicto camerario, receptus a domino 
Petro. [Magister Johannes receptus ab archiepiscopo Odone Rigaud, ad prasen- 
tationem Sancti Georgii et de Walemont abbatum et abbatissix Monasterii Villaris, 
quem quidem Johannem dictus camerarius dictis religiosis primitus praesentavit, 
ab eisdem archiepiscopo presentandum. Et notandum est quod ipsi ad dictam 
ecclesiam nullum possunt presentare, nisi quem ipsis camerarius prasentaverit 
supradictus. Item dictus archiepiscopus recepit Ricardum, presentatum modo 
pradicto et a dictis personis.| 

Tanquarvilla. Camerarius, patronus. Valet xii 1. Parrochiani xi. Thomas pres- 


biter, presentatus a dicto camerario receptus a domino Galtero. {Camerarius 


presentavit Guillelmum presbiterum, receptum ab archiepiscopo Odone Rigaudi. 
Item magistrum Robertum.| 

Sanctus Nicholaus [de Tallia]. Comes Bononie, patronus. Valet xiv i. Parro- 
chiani Lxxxx. Henricus persona percipil ibi xv |. Eustacius vicarius, residuum. | Ar- 
chiepiscopus Odo Rigaudi recepit magistrum Petrum, ad prasenialionem viceco- 
mitisse Castri Erardi. Item idem archiepiscopus recepit magistrum Thomam, ac 
praesentationem ejusdem vicecomiltiss. | 

Fontes. Prior de Guerarvilla, patronus. Valet xxx |. Parrochian: Lxxx et xv. 
Radulfus presbiter, prasentatus a dicto priore, receptus a domino ‘Theobaldo. 


| Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit heginaldum, ad presentationem dicti prioris. | 


[tem magistrum Guillelmum.| 
Criquetot. Dominus de Hoisneval, patronus. Valet 1x lL. Parrochiani cxi. Jo- 
hannes presbiter, presentatus a dicto domino, receptus a domino Petro. 
Folevilla. Comes Bononie, patronus. Valet xv 1. Parrochiani xxxu. Robertus 


presbiter, prasentatus a rege, qui tenebat terram illam in manu sua, et receptus . 


a domino Mauritio. [Archiepiscopus Odo recepit Willelmum, ad prasentationem 
ejusdem patroni.] 

Sanctus Antonius. Camerarius, patronus. Valet xx |. Parrochiani c. Guillelmus 
persona, prasentatus a dicto camerario, receptus a domino Roberto. | Archiepi- 
scopus Odo Rigaudi recepit Guillelmum, ad presentationem abbatum de Sancto 
Georgio et de Walemont et abbatissz de Monasterio Villari, qui quidem tres de- 
bent nobis prasentare quem camerarius eis tradiderit praesentandum.| 

Sanctus Eustacius. Comes Bononie,, patronus. Valet xi |. Parrochiani Lxxv. 
Gauterus presbiter, prasentatus a Philipo comite, receptus a domino Theobaldo. 

Esteinhus. Gaufridus Martel, miles, patronus. Valet personatus xu |.; vicaria, 
xxxv 1. Parrochiani u11.xx. Robertus persona, praesentatus a marito matris dicti Gau- 
fridi, et receptus a domino Mauritio. Guillelmus, vicarius, praesentatus a marito 
matris dicti Gaufridi, receptus a domino Roberto. [ Archiepiscopus Odo Rigaudi 
recepit magistrum Robertum de Monte Tyart ad personatum, ad prasentationem 
dicti Gaufridi Martel. | 


a 


M 














ROTOMAGENSIS DIOECESIS. 277 
\ 
cardus presbiter, prasentatus a dicto comite et receptus a domino Roberto. [Petrus 
receptus, ad presentationem dicte comitisse, ab archiepiscopo Odone Rigaudi.| 

Tres Petre. Comes Bononiz, patronus. Valet xi |. Parrochiani ¢ et x. Guillel- 
mus presbiter, presentatus a rege, qui tenebat terram in manu sua, et receptus a 
domino Petro. 

Sanctus Laurentius de Brievedent. Dominus ejusdem ville, patronus. Valet Lv |. 
Parrochiani cv1. Taurinus presbiter, presentatus a dicto domino, receptus a do- 
mino Mauritio. 

Esprotot. Camerarius, patronus. Valet 1. |. Parrochiani cu. Ricardus presbiter, 
presentatus a dicto camerario, receptus a domino Petro. | Magister Thomas, re- 
ceptus ab archiepiscopo Odone Rigaudi, ad presentationem camerarii predicti. 
Item Helyas receptus, ad presentationem dicti camerarii, ab eodem Odone Ri- 
audi. | , 

La Remuee. Comes Bononie, patronus. Valet xi 1. Parrochiani circa ¢. Gau- 
fridus presbiter, presentatus a rege, qui tenebat terram, receptus a domino Petro. 
(Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit magistrum Nicholaum, ad presentationem 
domini Symonis de Nigella, cui dictam villam cum pertinentiis contulerat Ma- 
thildis comitissa. | 

L’Oiseliere. Abbas de Valemont, patronus. Valet x |. Parrochiani xvi. Ber- 
nardus presbiter, prasentatus a dicto abbate, receptus a domino Roberto. 

Gomervilla. Abbas de Walemont, patronus. Valet xi |. Parrochiant yi.xx. Ni- 
cholaus presbiter, prasentatus a dicto abbate, receptus a domino Theobaldo. 
[Archiepiscopus Odo recepit magistrum Reginaldum, qui nune est ibi, ad pra- 
sentationem ejusdem abbatis. Et Guillelmus archiepiscopus recepit magistrum 
» Petrum de Sancto Agidio, ad presentationem abbatis. | 

Sanctus Agidius. Abbas de Walemont, patronus. Valet xt |. Parrochiani yi.xx. 

\chardus presbiter, preesentatus a dicto abbate, receptus a domino Roberto. 
Parcus. Abbas de Walemont, patronus. Valet xv 1. Parrochiani ivi. Gauterus 
presbiter, prasentatus a dicto abbate, receptus a domino Roberto. 
6  Ansoltot. Abbas Sancti Georgii, patronus. Valet xx |. Parrochiani xvi. 

Oquetot. Abbas de Pratellis, patronus. Valet xxv |. Parrochiani L. Robertus 
presbiter, prasentatus a dicto abbate, receptus a domino Roberto. 

Willervilla [Wyrevilla]. Robertus de Fraxinis, patronus. Valet xxx |. Parro- 
chiani xt. Michael presbiter, praesentatus a dicto Roberto, et receptus a domino 
Petro. |Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit magistrum Robertum, ad prasenta- 
tionem Roberti de Fraxinis, armigeri.| 

Magnevilla. Dicitur quod Guillelmus de Monteigni, miles, est patronus. Valet 
iX L. Parrochiant circa centum. Durandus presbiter, presentatus a dicto Guillelmo, 
et receptus a domino Mauritio. De isto patronatu dicitur quod Guillelmus de Mon- 
teigni presentat capitulo Rothomagensi, et capitulum archiepiscopo. [{ Magister 
Johannes de Noientello, archidiaconus et vicarius Odonis Rigaudi, recepit Rober- 
tum de Autolio, clericum, ad prasentationem capituli Rothomagensis, ci capi- 
tulo pradictus Robertus presentatus fuerat a Johanne de Autolio, milite.| 

Herdelei. Abbas de Walemont, patronus. Valet xm 1. Parrochiani xxx. Robertus 
k presbiter, prasentatus a dicto abbate, receptus a domino Roberto. Item Guillelmus 

persona percipit ibi vi 1. [Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit magistrum Rober- 
tum, ad praescntationem dicti abbatis. Item Durandum. | 

Cavealvilla. Amauricus Cauvel, patronus. Valet xxx 1. Parrochiani xxx. Guillel- 

mus presbiter, prasentatus a dicto Amaurico, receptus a domino Roberto. | Her- 
. bertus presbiter receptus fuit ab archiepiscopo Odone Rigaudi, ad presentationem 
abbatisse de Monasterio Villari, ratione Reginaldi de Cavyauvilla, cujus tutelam 


_ 
io) 


~ 


_ 
_ 


<>) 


— 


— 


tunc gerebat. Item' magistrum Robertum de Bello Monte, ad presentationem 


Reginaldi de Becco, armigeri.| 


Subaudiendum \rchiepiscopus Odo Rigaudi recepil 


Mellomara. Comes Bononie, patronus. Valet xxxv |. Parrochiami uu.xx. Ri-. 





fol. 57 verso. 








: 
' 
‘ 
‘ 


fol. 58. 


fol. 58 verso 





278 POLYPTYCHUM 

Bornenbuse. Abbas de Insula Dei, patronus. Valet xvi |. Parrochiani Lx. Hugo 
presbiter, presentatus a dicto abbate, receptus a domino Petro. al 

Rogerivilla. Prior de Burnetost, patronus. Valet xx 1. Parrochiani mu.xx. Gal- 
terus presbiter, presentatus a dicto priore, receptus a domino Roberto. 

Godarvilla. Abbas Fiscannensis, patronus. Valet uxx 1. Parrochiani vu.xx. Ro- 
bertus presbiter, praesentatus a dicto abbate, receptus a domino Mauritio. [Archie- 
piscopus Odo Rigaudi recepit magistrum Ricardum de Ponte ad dictam ecclesiam 
et ad capellam de Salicosa Mara, quie annexa est eidem ecclesie, ad presentatio- 
nem abbatis Fiscannensis. | 

Escreinvilla. Dominus de Colevilla, patronus. Valet Lxx |. Parrochiani cx. Ma- 
theeus vicarius pereipit Lx 1.; Guillelmus persona, x |. Uterque presentatus a 
dicto domino, et receptus a domino Theobaldo. | Magister Philippus de Estelant 
habuit eam auctoritate apostolica. Post eum vero receptus fuit ad ipsam Radulphus 
de Brueria, ad prasentationem domini Johannis Recuchon, militis, et Nicholai 
Tourbert, armigeri, qui simul et semel dictam personam ad dictam ecclesiam 
preesentarunt archiepiscopo memorato ae 

Sanctus Martinus de Becco. Dominus de Becco, patronus. Valet xxxv 1. Parro- 
chiani miu.xx et xv. Robertus presbiter, prasentatus a dicto domino, receptus a 
domino Petro. | Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit Petrum, ad prasentationem 
domini Guillelmi Crespin, militis, ratione uxoris ejus. Ad capellam Sancti Eustachii 
de Becco’, Rogerum, presbiterum, ad prasentationem Willelmi Crespin, ratione 
UXOPIS SU. | 

Ternemare. Prior de Guerarvilla, patronus. Valet xi 1. Parrochiani xx. Hugo 
presbiter, prasentatus a dicto priore, receptus a domino Mauritio. [Johannes re- 
ceptus fuit ab archiepiscopo Odone Rigaudi, ad presentationem dicti prioris. | 

Esmalevilla. Dominus ejusdem ville, patronus. Valet xi |. Parrochiani xiv. 
Albinus presbiter, prasentatus a dicto domino, receptus a domino Mauritio. {Ar- 
chiepiscopus Odo Rigaudi recepit Guillelmum, ad prasentationem domini Roberti, 
domini dicte ville, militis.] 

Sancta Maria de Becco Wauquelini. Guillelmus de Mortuo Mari, miles, pa- 
tronus. Valet xt 1. Parrochiani Lx. Allesius presbiter, prasentatus a dicto Guil- 
lelmo, receptus a domino Theobaldo. {Nicholaus receplus, ad presentationem 
Guillelmi Crispini, ab archiepiscopo Odone Rigaudi.| 

Coudrei. Prior de Guerarvilla, patronus. Valet xt |. Parrochiani L. Robertus pres- 
biter, prasentatus a dicto priore, receptus a domino Mauritio. | Archiepiscopus 
Odo Rigaudi recepit Johannem, ad praesentationem dicti prioris. Item vicarii ar- 
chiepiscopi Bernardi receperunt magistrum Petrum de Clivilla, ad prasentationem 
dicti prioris. | 

Walgyertot. Willelmus Kanart, patronus. Valet xvur |. Parrochiani xxv. 
Alexander presbiter, prasentatus a dicto Guillelmo, receptus a domino Mauritio. 


| Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit magistrum Guillelmum, ad presentationem . 


domine dicte ville, matris dicti magistri Guillelmi. Item Robertum, fratrem 
ipsius Guillelmi, ad prasentationem ejusdem.| 

Escaletot. Prior Sancti Laurentii in Leonibus, patronus, facit ibi deserviri per 
fratres. 

Sanctus Jovinus. Prior de Longa Villa, patronus. Valet xv 1. Parrochiani ccc. 
Leodegarius presbiter, presentatus a dicto priore, receptus a domino Mauritio. 
|Gaulridus de Charni, clericus, receptus fuit a magistro Johanne de Noientello, 
archidiacono et vicario reverendi patris Odonis, Dei gratia archiepiscopi Rotho- 
magensis, ad presentationem praedicti prioris. | 

Cuvervilla. Rex modo patronus, propter terram devenientem ad manum suam 
a Nicholao de Estoutevilia, quondam patrono. Valet xxxv |. Parrochiani Lxxx. 
Guillelmus presbiter, prasentatus a clicto Nicholao, et receptus a domino Galtero. 

Grinbouvilla. Gaufridus Martel, miles, patronus. Valet ixxv |. Guillelmus per- 


Id est, nist fallimar, Odoni Rigaudi . Subaud. recepimus , rel recepil. 


\ 


B 


~ 


— 
2 


~ 


> 











ROTOMAGENSIS DIOECESIiS. 279 
\ sona percipit ibi xzv |., presentatus a domino Gaufrido, et receptus a domino 
Mauritio. H. vicarius percipit ibi xxx 1., prasentatus a dicto Gaufrido, et receptus 
a domino Roberto. { Robertus presbiter receptus fuit ab archiepiscopo Odone Ri- 
gaudi, ad prasentationem dicti militis. Item Alanus Martel, filius ejusdem 
militis.] 

Villanivilla. Abbas Fiscannensis, patronus. Valet xvi |. Parrochiani xxxvt. 
Johannes presbiter, prasentatus a dicto abbate, et receptus a domino Mauritio. 

Petra Fixa. Dominus de Godarvilla, patronus. Valet x 1. Parrochiani xxx. Ma- 
theus presbiter, presentatus a dicto domino, et receptus a domino Theobaldo. 

Belrepaire. Guillelmus de Mortuo Mari, miles, patronus. Valet xx' |. Parro- 
c chiani xi. Robertus presbiter, presentatus a dicto Guillelmo, receptus a domino 
Galtero. {Nicholaus, clericus, receptus fuit, ad praesentationem domini Guillelmi 
Crispini, ab archicpiscopo Odone Rigaudi.| 

Caput Caleti. Archiepiscopus, patronus. \ Valet u |. Parrochiani vir.xx. Guillel- 
mus, presbiter; dominus Petrus contulit ei. | Archiepiscopus Odo Rigaudi contulit 
eam magistro Herberto, qui nunc est, post resignationem domini Fulconis. Item 
Johanni ae Carnoto. | 

Ingovilla valet 1 |. Parrochiani circa c. Johannes persona percipit ibi xm 1., 

resentatus a rege. Stephanus, vicarius, percipit residuum, ' receptus a deusinn 
Roberto. Dubitetio est de patrouatu. 

Blevilla. Archiepiscopus, patronus. Valet v |. Parrochiani vyi1.xx. Andreas, pres- 
biter; dominus Petrus contulit ei. 

Le Tilloel. Guillelmus de Parco, miles, patronus. Valet xxx 1. Parrochiani Lx. 
Guillelmus presbiter, prasentatus a dicto Guillelmo et matre ejus, receptus a 
domino Mauritio. | Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit Theobaldum, ad prasen- 
‘tationem Johannis de Parco, armigeri. 

Hamervilla. Prior de Guerarvilla, patronus. Valet xt 1. Parrochiani x1. Guil- 
lelmus presbiter, prasentatus a dicto priore, receptus a domino Mauritio. |Archie- 
piscopus Odo Rigaudi recepit Guillelmum Malet, ad presentationem prioris 
preedicti. Item magistrum Robertum Ruflum.| 

Poteria. Abbas a Walemont, patronus. Valet xxv |. Parrochiani mi.xx. Guil- 
lelmus presbiter, prasentatus a dicto abbate, receptus a domino Roberto. 

Berneval. Abbas Sancti Georgii, patronus. Valet x1 1. Parrochiani Lxvi. Symon 
presbiter, prasentatus a dicto abbate, receptus a domino Mauritio. 

Gonnevilla. Petrus Vaste*, patronus. Valet i |. Parrochiani tx. Theobaldus pres- 
biter, presentatus a domino Petro, receptus a domino Petro. 

Anglica Villa®. Archiepiscopus, patronus. \ Valet xxx |. Parrochiani tx. Rogerus 
presbiter, dominus Theobaldus contulit ei. {Magister Johannes de Noientello, archi- 
diaconus et vicarius Odonis Rigaudi, contulit magistro Manassero de Mesio. 

Touretot. Leprosi de Sancto Eustacio de Becco, patroni. Valet xxx |. Parro- 
chiani xt. Guillelmus presbiter, prasentatus a leprosis preedictis, receptus a do- 
mino Mauritio. {Robertus receptus fuit ad prasentationem Roberti Malneveu ei 
domine Johanne de Guarenna. | 

Esquequetot. Guillelmus de Mortuo Mari, patronus. Valet xxx |. Parrochiani 
xxx. Est in deportatione. 

Lura. Prior de Longa Villa, patronus. Valet 1 1. Parrochiani cc. Nicholaus pres- 
biter, presentatus a dicto priore, receptus a domino Petro. | Archiepiscopus Odo 
Rigaudi recepit Robertum, ad prasentationem dicti prioris. | 

Angiervilla. Dominus de Walrichier, patronus. Valet vicaria xxv |.; perso- 
natus ¢ |. Parrochiani vi.xx. Dominus Droco de Trublevilla, persona, percipit ibi 
_centum libras, prasentatus a dicto domino, receptus a domino Galtero. Guillel- 

mus, vicarius, pereipit ibi xxv L. presentatus a dicto domino, receptus a domino 

Galtero. [Dominus rex presentavit magistrum Robertum de Moncellis, ratione 

balli heredis de Aurichier, et receptus fait ab archiepiscopo Odone Rigaudi. Item 


— 


aol 


= 


~ 


bz 


Pro xx priore manu seriptum fuerat xu. — * Vel fort. Vasce. — ~ Cod. Anglica Villa villa. 








fol. 5y. 


fol. 5g verso. 


fol. 60. 


* 28 Febr. 
1256. 


* scaccario. 


fol. 60 verso. 


280 POLYPTYCHUM 

dominus Nicholaus receptus fuit ab eodem archiepiscopo, eodem modo quo dic- 
tus magister Robertus. Item magister Guillelmus de Mousteriolo receptus fuit a 
magistro Johanne, archidiacono et vicario reverendi patris Odonis Rigaudi, ad 
presentationem domini regis ratione bailli. Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit 
magistrum Henricum simili modo. | 

Magna Villeta. Abbas de Walemont, patronus. Valet xvi 1. Parrochiani Lx. 
Malgerus prasentatus a dicto abbate, receptus a domino Roberto. 

Reinbertot. Heredes de Foucardi Scalis, patronus. Valet x1 1. Parrochiani xxy. 
Rogerus presbiter, prasentatus a dictis heredibus, receptus a domino Theobaldo. 

Buiglise. Dominus de Urticeto, patronus. Valet xxx |. Parrochiani Lx. Michael 
presbiter, prasentatus a dicto domino, receptus a domino Mauritio. [Guillelmus de 
Flava Curia, Rothomagensis archiepiscopus, recepit Guillelmum le Quesne, ad 
presentationem Guillelmi Martel, militis. | 

Huguevilla. Guillelmus de Mortuo Mari, miles, patronus. Valet xxx 1. Parro- 
chiani Ly. Guillelmus presbiter, presentatus a dicto Guillelmo, receptus a domino 
Theobaldo. 

Ouanvilla'. Prior de Guerarvilla, patronus. Valet xu 1. Parrochiani xxmu. Ri- 
cardus presbiter, presentatus a dicto priore, receptus a domino Theobaldo. 

Guenevilla. Archiepiscopus, patronus. Valet ix |. Parrochiani u11.xx. Thomas, 
persona, percipit inde t |.; dominus Robertus contulit ei. Rogerius, vicarius, x |.; 
dominus Galterus contulit ei. [Cum verteretur contentio super jure patronatus 
ecclesia de Guenevilla inter Odonem Rigaudi, Rothomagensem archiepiscopum’, 
ex una parte, et dominum regem, nomine Colini de Becco, qui tunc temporis 
erat in custodia ipsius, ex altera*, anno Domini m°cc°L’ quinto, die lune ante Ci- 
neres*, adjudicata fuit Parisius, in aula regis, sasina dicte ecclesia dicto archi- 
episcopo a Radulpho, archidiacono Nichossiensi, Gervasio de Crennes, Petro de 
Fontibus, militibus, judicibus ad hoc deputatis a domino rege, pro eo videlicet 
quod inventum fuit in rotulis domini regis quod quedam inquesta facta fuit, 
bene erant xxxvit anni elapsi vel circa, per quam inquestam sasina dicte ec- 
clesie fuit adjudicata Rothomagensi archiepiscopo in carcario > de Phalesia coram 
domino Bartholomeo de Roia, et fratre Guarino, episcopo Silvanectensi, tunc 
temporis magistris carcariorum regis. Huic judicio interfuerunt Henricus, Seno- 
nensis archiepiscopus, Petrus de Esnencort et Stephanus de Porta, milites, ma- 
gister Johannes de Ulyaco, Stephanus Tastesavor, tunc ballivus Senonensis, Wal- 
terus de Villariis, tune ballivus Caleti, Willelmus de Vicinis, tunc Rothomagensis, 
et Robertus de Pontisara tunc ballivi de Cadomo, magister Johannes de Flain- 
villa, canonicus Rothomagensis, Petrus de Mesnilo et dominus Radulfus Betas, 
miles, qui erat pro dicto Colino. — Archiepiscopus Odo Rigaudi contulit eam 
Theobaldo de Castellione, clerico suo, eumque in corporalem possessionem in- 
duxit. Item magistro Natali presbitero. Item dominus Guillelmus archiepiscopus 
contulit eam magistro Galtero de Bantelluto. | 

Rautot. Abbatissa de Monasterio Villari, patrona. Valet xm 1. Parrochiani xxxmt. 
Guillelmus presbiter, prasentatus a dicta abbatissa, receptus a domino Roberto. 

Sana Villa. Rex, patronus. Valet 1u.xx et x |. Parrochiani c. Rogerius* percipit 
inde i libras, prasentatus a rege, receptus a domino Petro. Radulfus vicarius 
percipit ibi xt libras; dominus Theobaldus contulit ei auctoritate Lateranensis 
concilli. 

Sanctus Albinus de Sarquels. Archiepiscopus, patronus. Valet xi 1. Parro- 
chiani Lx. Radulfus, persona; dominus Petrus contulit ei. [Archiepiscopus Odo 
Rigaudi contulit eam Guidoni de Ponte Arche, salva pensione decem |. t. quam 
tenetur idem Guido reddere quolibet anno Radulfo presbitero, qui eandem 
ecclesiam resignavit, quandiu vixerit idem Radulfus, vel quousque aliquod bene- 
ficium ecclesiasticum fuerit assequutus, prout in littera super hoc confecta plenius 


continetur. | 


' Ouvinville. Reg. Radulphi Roussel, fol. 23. ’ Voces ex altera supplevimus. 
* Vox archiepiscopum cod. abest. ‘ Voa persona supplenda. 





A 


- 


<r] 
= 


— 
— 


k 


oa 
is 











ROTOMAGENSIS DIOECESIS. 281 


, Peretot. Yon Martel, patronus. Valet xxx |. Parrochiani xt. Galterus presbiter, 
presentatus a patre dicti Hionis, receptus a domino Roberto. 
Magneglisa. Prior de Longa Villa, patronus. Valet xx 1. Parrochiani c. Gaufridus 
presbiter, presentatus a dicto priore, receptus a domino Theobaldo. {Archiepi- 
scopus Odo Rigaudi recepit Guillelmum de Varziaco, ad presentationem dicti 


prioris. | 


— 
Lo] 


DECANATUS DE FOVILLA. 


Buesemoncel'. Dominus ejusdem ville, patronus. Valet Lx |. Parrochiani cx. 
Helias presbiter, prasentatus a Thoma, fratre dicti domini, receptus a domino 
Mauritio. [Archiepiscopus Odo Rigandi recepit Guillelmum, ad presentationem 

¢ domini regis et camerarii de Tanquarvilla, ratione Johannis, heredis dicte ville, 
uem dicti dominus rex et camerarius habebant in custodia.] —- 

Fovilla. Prior Magdalene Rothomagensis, patronus. Valet 1u.xx 1. Parrochiani 
circa vi.xx. Laurentius, presbiter; dominus Theobaldus contulit ei ecclesiam 
auctoritate concilii. [In leprosaria de Fovilla est quadam capellania Beati Pauli, 
ad quam magister Johannes de Noyentello, archidiaconus et vicarius Odonis 
Rigaudi, recepit Guillelmum dictum Perqueleu, clericum , ad prasentationem 
Roberti de Estoutevilla, militis, ratione bailli seu custodie heredis de Hotot. ] 

Esquales. Dominus de Vivario, patronus. Valet x |. Parrochiani circa mit.xx. 
Johannes presbiter, presentatus a dicto domino, receptus a domino Theobaldo. 
[Philippus successit Symoni, receptus ab archiepiscopo Odone Rigaudi, ad pre- 
sentationem Johannis de Vivario, militis. Item Guillelmus receptus fuit a dicto 
archiepiscopo, ad presentationem dicti Johannis, militis. Item idem archiepi- 
scopus recepit Guillelmum, ad presentationem matris dicti militis, de consensu 
ipsius. | 

Les Bans le Conte. Archiepiscopus, patronus vicaria. Rex, patronus personatus. 

Valet vicaria xxv l. personatus, xxxv 1. Parrochiani circa v1.xx. Gerardus, vicarius; 
dominus Petrus contulit ei. Magister Ricardus de Torni percipit ibi personatum , 
nomine prebende Beate Marie de Rotunda, presentatus a rege, receptus a 
domino Mauritio. 
G Hualvilla {[Wiauvilla]. Rex, patronus. Valet vicaria xxx |. personatus, xxxv. 
Parrochiani txxvu. Radulfus, vicarius. Personatum tenet magister Ricardus de 
Torni, ut pradictum est*. [ Magister Ricardus receptus ab archiepiscopo Odone, ad 
presentationem magistri Ricardi de Torni. | 

Sancta Margareta. Johannes de Normanvilla, miles, patronus. Valet xxx |. Par- 
rochiani Lx. Robertus presbiter, prasentatus a domino Hugone, patre dicti Jo- 
hannis, receptus a domino Roberto. [Petrus, clericus, receptus ab archiepiscopo 
Odone Rigaudi, ad presentationem Davidis, militis, qui tune temporis habebat 
in custodia heredes dicti Johannis. Item magister Johannes de Noyentello, archi- 
diaconus et vicarius Odonis Rigaudi, recepit Johannem de Fontibus Duni, cleri- 
cum, ad presentationem Thome de Colevilla, armigeri.| 

Sanctus Clarus. Gauterus de Yvetot, miles, patronus. Valet xxv |. Parrochiani 
xv. Galterus, presbiter, prasentatus a dicto domino, receptus a domino Theo- 


baldo. 


Sancta Maria de Campis. Dominus de Yvetot, patronus. Valet ul. Parrochiani 


S 


i] 


ta) 


— 


ville, Beuseville-la-Grenier, Beaumont pres de Bréaute, 
Saint-Jean de la Neuville, Bolbec, Raffetot, Nointot, 


' Berniéres-Beusemouciiel ,- Foville, Ecales-Alix, les 
Bans-le-Comte, Vauville-sur-les-Bans, Sainte-Margue- 


rite-sur-Foville , Saint-Clair-sur-les-Monts . Sainte-Ma- 
rie-aux-Champs, Yvetot, Hotot-Saint-Supplix , Autretot , 
Roquelort, Saint- Riquier-sur -Hericourt, Cliponville, 
Normanville, Bennetot, Saint-Pierre-I Avis, Bermon- 
ville, Evronville , Hotot-le-Vatois , Ecretteville-sur-les- 
Bans, Valiquerville, Osebosc , Bos-Himon, Saint-Aubin 
et Saint-Gilles de Crétot-sur-Caudebec, Allouville, Belle 
fosse , Cleéville , Ricarville-sur-Foville , Alvimare , Hatan 
ville, Oberbose, Equimbosc-le-Val , Bierville-la-Pelleterie, 
Vatetot-sur-Beaumont, Bréauté-sous-Beaumont, Mille 


TOME 


ANHIL. 





Rouville, Lanquetot, Bolleville, Guillerville, Yebleron , 
Osouville-sur-Foville, Foucard-Ecales, Aliquerville, 
Trouville-en-Caux , Lintot ,Grandcamp, Saint-Nicolas de 
la Haie, Saint-Silvestre, Ancourteville, Oberville-la- 
Campagne, la Trinité du Mont, Saint-Denis de Lil- 
lebonne , Thionville-en-Caux , Notre-Dame de Lille- 
bonne , Anquetierville, Gruchet-sous-Bolbec , Fontaine- 
Martel a Bolbec, Beusevillette, Cleuville, Saint-Amator 
pres d'Anquetierville, Lillebonne. 
In superiori articulo. 


56 





fol. 61. 


fol. 61 verso. 





fol. 62. 


282 POLYPTYCHUM 


circa Lx. Ricardus, persona, prasentatus a dicto domino, receptus a domino Petro. 
[Magister Johannes de Noientello, archidiaconus et vicarius Odonis Rigaudi, recepit 
Johannem dictum Bernenguel, ad presentationem Guillelmi Bernenguel, militis, 
ratione dotis uxoris suz.| 

Yvetot. Dominus ejusdem ville , patronus. Valet xxx 1. Parrochiani 111.xx. Thomas 
presbiter, presentatus a dicto domino, receptus a domino Roberto. | Magister 
Johannes receptus fuit ab archiepiscopo Odone Rigaudi, ad praesentationem Ri- 
cardi.| 

Hotot [Sancti Sulpicii]. Prior Beata: Maria Magdalene Rothomagensis, patronus. 
Deservitur ibi per fratres. Valet mu.xx I. 

Autretot. Prior Beate Marie Magdalene Rothomagensis, patronus. Valet xxx |. 
Parrochiani xtuu. Gaufridus presbiter, prasentatus a dicto priore, receptus a do- 
mino Petro [Et sciendum quod, contentione mota super jure patronatus inter 
dictum priorem et dominum Guillelmum Durescu, militem, dictus prior obtinuit 
contra dictum militem in assisia de Longa Villa, prout in litteris baillivi Cale- 
tensis plenius continetur, et postmodum archiepiscopus Odo Rigaudi recepit ma- 
gistrum Guillelmum de Clivilla, ad prasentationem dicti prioris. tem Radulfum 
de Bosco.| 

Roquelort. Rex et domina de Roquefort, patroni alternatim. Valet Lxx |. Par- 
rochiani txxit. Robertus presbiter, prasentatus a rege, receptus a domino Mau- 
ritio. [Nunc deputatus ' est ad proprios usus Magdalene Rothomagensis.| 

Sanctus Ricarius de Herecort. Gaufridus de Harecort, puer, patronus. Valet xxv l. 
Parrochiani txx. Galterus presbiter, prasentatus a rege ratione ballii, receptus a 
domino Petro. [Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit magistrum Stephanum, ad 
presentationem domini Guillermi de Herecort, militis.] 

Cliponvilla. Archiepiscopus, patronus. Valet Lx 1. Parrochiani vi.xx. Aubertus, 
presbiter; deminus Robertus contulit ei. 

Normanvilla. Sunt ibi tres sacerdotes et tres patroni. Archiepiscopus est pa- 
tronus portionis quam optinet Nicholaus presbiter; valet xxv |. parrochianos 
habet xxv; dominus Mauritius contulit ei. [tem dominus de Normanvilla est pa- 
tronus portionis quam obtinet Radulfus presbiter, et valet portio sua 1 |. parro- 
chianos habet circa Lx; presentatus a Johanne, domino dicte ville, receptus a 
domino Mauritio. Item dominus de Grainvilla est patronus portionis quam optinet 
Petrus presbiter, et valet portio sua xxxv |. parrochianos xL; presentatus a dicto 
domino, receptus a domino Petro. [Archiepiscopus Odo Rigaudi contulit por- 
tionem primo scriptam magistro Roberto Johannis. Item idem archiepiscopus 
recepit Ricardum ad secundam portionem, ad presentationem domini Ricardi 
des Mailloz, militis, ratione uxoris suze. Item dominus Guillelmus archiepiscopus 
recepit Henricum presbiterum, ad prasentationem Guillelmi Louvel, ad majorem 
portionem ejusdem ecclesix. In parrochia de Normanvilla est quedam capella 


uz dicitur capella de Bella Quercu, ad quam archiepiscopus Odo Rigaudi re- . 


cepit Guillelmum Nicholai, presbiterum, ad prasentationem Ricardi des Mailloz, 
armigeri.| 

Bernetot. Abbas Fiscannensis et dominus de Quesneio, patroni alternatim. 
Valet xxx |. Parrochiani ty. Gaufridus presbiter, presentatus a dicto domino, re- 
ceptus a domino Theobaldo. 

Sanctus Petrus a Laviz. Dominus de Normanvilla, patronus. Valet vicaria xx |. 
personatus, xxx |. Parrochiani xxxvi. Mathwus, vicarius, presentatus a dicto do- 
mino, receptus a domino Roberto. Robertus, persona, receptus a domino Theo- 
baldo. [Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit Johannem, clericum, ad presenta- 
tionem Ricardi des Mailloz, armigeri, ratione uxoris sue, que fuit filia domini 
de Normanvilla. Item dominus Guillelmus recepit Johannem de Normanvyilla, 
clericum, ad eandem, ad presentationem domini Johannis de Sola, militis, do- 
mini de Ricarvilla.| 


Corrig. deputate 





\ 


B 


~ 


— 


) 


F 


as 














ROTOMAGENSIS DIOECESIS 283 


,  Bermonvilla. Abbas de Becco, patronus. Valet xxx |. Parrochiani c. Guillelmus, 
yresbiter; dominus papa contulit ei, et dominus Mauritius recepit eum. 

Evrovilla. Archiepiscopus, patronus. Valet xxx |. Parrochiani ix. Robertus, pres- 
biter; dominus Mauritius contulit ei. [Archiepiscopus Odo Rigaudi contulit eam 
Theobaldo, clerico suo. Item magistro Johanni. Item Roberto Bertranni, clerico.] 

Hotot le Wasteis. Abbas Sancti Wandregisilli, patronus. Valet xv 1. Parrochiani 
circa LX. Nicholaus, presbiter, prasentatus a dicto abbate, receptus a domino 
Mauritio. 

Escrutevilla. Abbas Fiscannensis, patronus. Valet xxx |. Parrochiani centum. 
Guillelmus presbiter, prasentatus a dicto abbate, receptus a domino Roberto. 
| Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit Guillelmum Fabrum, ad presentationem 
dicti abbatis. Item magistrum Robertum. Item magistrum Thomam. | 

Walliquiervilla. Dominus ejusdem ville, patronus. Portio vicarii valet xx 1. 
Dominus Droco de Trublevilla percipit inde xxx |. De ista requiratur registrum. 
(In manerio domini de Waliquiervilla est quaedam capella que valet xv 1. ad 
quam archiepiscopus Odo Rigaudi recepit Matheum, ad presentationem regis, 
ratione balli Jordani, heredis ei domini. Item Martinum, presentatum ab Adia, 
matre dicti Jordani, ratione dotis.| 

Osebose. Guillelmus Talebot, miles, patronus. Valet i |. Parrochiani Lxx. Gau- 
fridus presbiter, prasentatus a dicto Guillelmo, receptus a domino Roberto. 
: [Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit magistrum Fulconem, ad praesentationem 

domini Roberti de EF auaneviiie. ratione uxoris sua.| 

Bois Wimont. Dominus de Estelan, patronus. Valet xxxu tl. Parrochiani t. 

Ricardus presbiter, presentatus a dicto domino, receptus a domino Roberto. 
Sanctus Albinus de Crisetot. Abbas Sancti Georgii, patronus. Valet xxx 1. Par- 
* rochiani circa mu.xx. Ricardus presbiter, praesentatus a dicto abbate, receptus a 
domino Roberto. [Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit Andream, ad_prasenta- 
tionem dicti abbatis.] 

Sanctus gydius de Crisetot. Rex, patronus. Valet xxx 1. Parrochiani circa L. 
Guillelmus, presbiter, prasentatus a rege, receptus 2 domino Theobaldo. [Archi- 
episcopus Odo Rigaudi recepit Robertum de Quesneto, ad prasentationem domini 
regis. | 

Halovilla. Heredes Peignardi, patroni. Valet 1 |. Parrochiani c. Henricus pres- 
biter, eee? a Johanne Peignart, patre dictorum heredum, receptus a do- 
mino Galtero'. [Alonvilla. Valet tx |. Parrochiani c. Notandum est quod tem- 
pore archiepiscopi Odonis Rigaudi fuit contentio super jure patronatus ipsius 
inter abbatem et conventum ee Wandregisili, ex una parte, et dominum 
Petrum de Buesevilla, militem, ratione lehanate de Buesemoncel, cujus idem 
miles tune temporis tutor erat, ex altera: tandem, post multas altercationes, ac- 
tum fuit et pacificatum inter cos, secundum quod in littera sequenti, qua super 
hoc de communi consensu partium et voluntate et consilio dicti archiepiscopt con- 
lecta fuit sub sigillo curiz Rothomagensis, continetur: « Omnibus hae visuris, 
« officialis curia Rothomagensis, salutem in Domino. Noveritis quod in jure coram 
nobis constituti Petrus de Buesevilla, miles, et Johannes de Buesemoncello, 
minor viginti quinque annis, existens in tutela dicti militis, recognoverunt con- 
tentionem que mota fuerat inter ipsos, ex una parte, et religiosos viros abbatem 
et conventum Sancti Wandregisili, ex altera, super jure patronatus ecclesix de 

Aalonvilla, taliter esse sopitam, videlicet quod idem minor una vice prasentabit 
a illam ecclesiam personam \ ydoneam, ita quod non poterit variare; immo sli 
minus ydoneam presentaverit, dominus archiepiscopus Rothomagensis poterit 
«conferre, sicut si patronus clericus presentasset; altera autem vice, abbas et 
conventus Sancti Wandregisili pro se solummodo presentabunt ad ecclesiam 
antedictam; et sub eadem bor maim perpetuum dicti minor et sui heredes et reli- 
giosi presentabunt ad dictam ecclesiam alternatim; qui siquidem minor, per 


— 
a] 


~ 


i] 


lel 


~ 
Go e 


a 


al 


Cance lata esi hee clausula , cupus mn locum suffecta sunt que unets inclusimus 





fol. 62 verso. 


fol. 63. 


fol. 66. 





* 26 Maii 1266. 


fol. 63. 


fol. 63 verso. 


fol. 64. 


284 POLYPTYCHUM 


« quandam compositionem inter dictos religiosos et praedecessores ipsius minoris . 


«initam, solebat dicto abbati presentare, et idem abbas domino Rothomagensi 
« similiter presentabat. Promiserunt etiam dicti miles et minor fide media quod 
«contra premissa in foro ecclesiastico vel seculari non venient in futurum, se et 
«heredes suos im perpetuum obligando ad pramissa omnia observanda. Datum 
«anno Domini m°cc°Lx® sexto, die mercurii post Trinitatem*.» Istam litteram 
habuit archiepiscopus supradictus sub sigillo curiae Rothomagensis, et recepit ad 
presentationem dicti militis ratione tutele dicti minoris.| 

Bella Fossa. Rex et dominus Robertus de Pissiaco, patroni. Valet xxv |. Parro- 
chiani L. Hugo, presbiter, prasentatus a Gaufrido Talebot, tunc domino dicte 
vill, receptus a domino Galtero. 

Clivilla. Abbas Cadomi, patronus. Valet xxx |. Parrochiani mm.xx. Engeranus, 
presbiter, priesentatus a dicto abbate, receptus a domino Mauritio. [Archiepisco- 

us Odo Rigaudi recepit Ingerrannum, ad presentationem dicti abbatis. | 

Ricarvilla. Dominus de Normanvilla, patronus. Valet x1. 1. Parrochiani circa x1. 
Guillelmus, presbiter, prasentatus a dicto domino, receptus a domino Theobaldo. 
Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit Radulfum de Foresta, ad prasentationem 
domini Guillelmi de Soles, militis.| 

Halevimara. Abbas Cadomi, patronus. Valet xxx I. Parrochiani 11.xx. Ro- 
bertus, presbiter, prasentatus a dicto abbate, receptus a domino Theobaldo. 
(Johannes, clericus, receptus ad presentationem dicti abbatis ab archiepiscopo 
Odone Rigaudi.| 

Hastenvilla. Abbas Fiscannensis, patronus. Valet xt 1. Parrochiani mi.xx. Hos- 
mondus, presbiter, prasentatus a dicto abbate, receptus a domino Theobaldo. 
[Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit magistrum Robertum, ad priesentationem 
abbatis Fiscannensis. Item magistrum Guillelmum Boschier, ad prasentationem 
ejusdem abbatis. Item magistrum Thomam dictum Leporem, ad prasentationem 
dicti abbatis.| . 

Hosberbosc. Heres de Wilequier, patronus. Valet x1 1. Parrochiani circa 1. 
Johannes, presbiter, prasentatus a rege ratione ballii, receptus a domino Mau- 
ritio. | Magister Ricardus receptus {uit ab archiepiscopo Odone Rigaudi, ad pra- 
sentationem Roberti de Willequier, armigeri.| 

Esquinbosc. — Bilevilla. — Camerarius, patronus. Valent 11.xx |. Parrochiani 
m1.xx et x. Guillelmus, persona, presentatus a dicto camerario, receptus a do- 
mino Roberto. 

Watetot. Archiepiscopus, patronus vicarie, et valet portio vicarii xi |. Perso- 
natus valet xxx |. Parrochiani centum. Johannes, vicarius'; dominus Galterus 
contulit ei. Rogerus, persona, prasentatus a Guillelmo de Bulli, milite, receptus 
a domino Theobaldo. 

Breaute. Prior Sancti Laudi Rothomagensis, patronus. Valet circa xxv |. Parro- 


chiani 1x.xx Stephanus, presbiter, prasentatus a dicto priore, receptus a domino . 


Mauritio. [Robertus receptus ad eam ab archiepiscopo Odone Rigaudi, ad presen- 
tationem dicti prioris. | 

Mileviila. Hyon de Milevilla, patronus personatus. Johannes de Milevilla, pa- 
tronus vicarie. Valet personatus xxx |. Vicaria valet xxx 1. Parrochiani Lxx. Guil- 
lelmus, persona, presentatus a dicto Hyone, receptus a domino Mauritio. Ra- 
dulfus, vicarius, presentatus a dicto Johanne , receptus a domino Mauritio. 

Buessevilla. Prior de Monte Leprosorum Rothomagi, patronus. Valet xxv 1. Par- 
rochiani xx. Nicholaus, presbiter, prasentatus a dicto priore, receptus a domino 
Theobaldo. 

[In leprosaria de Bello Monte est quedam capellania, ad quam archiepiscopus 
Odo Rigaudi recepit Petrum, clericum, ad presentationem Guillelmi de Breal- 
tari, militis; valet xv 1.| 

Nova Villa, in qua deserviunt duo monachi de Bello Becco. 


' Cod. varius. 





— 
an 


) 


=~ 


_ 


cae 


a 











ROTOMAGENSIS DIOECESIS. 285 
,  Bolebec. Guillelmus de Esmalevilla, patronus. Valet xx |. Parrochiani cc... Ro- 
hertus, presbiter, prasentatus a dicto Guillelmo, receptus a domino Petro. | Do- 
minus Robertus de Esmalevilla, miles, presentavit abbati de Bernaio Rogerum, 

uem idem abbas postmodum presentavit archiepiscopo Odoni Rigaudi, et re- 
ceptus fuit ab eo, ad presentationem abbatis predicti. Item magister Johannes 
de Noyentello, archidiaconus et vicarius Odonis Rigaudi, contulit eam magistro 
Symoni de Chancolia, clerico, per lapsum temporis. — Capella Sancti Martini de 
Fontibus', sita in parrochia de Bolebec, valet xxx 1. Archiepiscopus Odo Rigaudi 
recepit Robertum de Raffetot, ad prasentationem domini Roberti de Esmalevilla, 


_— 
=] 


militis. 

c  Rafetot. Prior Sancti Laudi Rothomagensis, patronus. Valet xxi |. Tenetur 
regere unum capellanum. Parrochiani mu.xx. Radulphus, presbiter, prasentatus 
a dicto priore, receptus a domino Mauritio. {Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit 
Henricum, ad presentationem prioris praedicti.| 

Nointot, in qua deserviunt duo fratres de Monte Leprosorum Rothomagi. 

Rovilla. Dominus de Buessemoncel, patronus. Valet xt |. Guillelmus, presbiter, 
presentatus a dicto domino, receptus a domino Mauritio. 

Languetot. Jordanus de Longo Oculo, patronus. Valet personatus xxx l.; vicaria, 
xxx 1. Parrochiani mm.xx. Robertus, persona. Gauterus, vicarius, prasentatus a 
dicto Jordano, receptus a domino Galtero. { Magister Thomas, receptus ab archi- 
E episcopo Odone Rigaudi, ad} prasentationem dicti domini. Guillelmus archiepi- 

scopus recepit Robertum de Roboreto, ad prasentationem Johannis Martel, militis, 

ratione uxoris sue. 
Bolevilla. Abbas Fiscannensis, patronus. Valet x1 1. Parrochiani Lxvi. Guido, 
presbiter, prasentatus a dicto abbate, receptus a domino Mauritio. { Archiepi- 
r scopus Odo Rigaudi recepit Petrum, ad presentationem dicti abbatis. | 
Guillarvilla. Johannes de Estoutevilla, miles, patronus. Valet xxx 1. Parrochiani 

xxx. Galterus, presbiter, presentatus a dicto Johanne, receptus a domino Petro. 

[ Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit Guillelmum, ad presentationem domini 

Roberti de Estoutevilla, militis.| 
G Hybelunt®. Dominus de Buessemoncel, patronus vicarie. Valet vicaria x1 |. 

Personatus valet m1.xx |. cs. Parrochiani vi.xx. Ricardus, vicarius, prasentatus a 

dicto domino, receptus a domino Theobaldo. Magister Hugo de Maldestor, modo 
officialis Rothomagensis, persona. Dubitatio est de patronatu personatus. [Archi- 
episcopus Odo Rigaudi contulit eam Symoni propter lapsum temporis.| 

Osovilla. Guillelmus Bernenguel, miles, patronus. Valet xxx |. Parrochianixxxin. 
Radulphus, presbiter, presentatus a dicto Guillelmo, receptus a domino Petro. 

Foucartescales. Archiepiscopus, patronus. Valet u |. Parrochiani circa Lx. Gau- 
fridus, presbiter; dominus Petrus contulit ci. [Archiepiscopus Odo Rigaudi con - 
tuliteam Rogero, presbitero. Item magistro Guillelmo de Osouvilla.| 

Alequivilla. Abbas Sancti Georgii, patronus. Valet xxv 1. Parrochiani i. Guil- 
lelmus, presbiter, prasentatus a dicto abbate, receptus a domino Mauritio. 

Tourouvilla. Robertus Porquet, patronus. \alet 1x |. Parrochiani xx. Robertus, 
presbiter, prasentatus a dicto Roberto, receptus a domino Mauritio. | Archiepi- 
scopus Odo Rigaudi recepit Petrum, ad prasentationem domini Guillelmi de Lan- 
Kk guelon, militis. | 

Lintot. Ricardus, dominus ejusdem villa, patronus. Valet tx 1. Parrochiani 
Lxxx. Rogerus, presbiter, prasentatus a <licto Ricardo, receptus a domino Petro. 
[Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit magistrum Laurentium, ad presentationem 
domini Droconis, militis, domini dicte ville. Item dominum Rogerum, deca- 

L num de Fovilla.| 

Grandis Campus. Prior de Guerarvilla, patronus. Valet circa xx |. Parrochiani 
— xxx. Guillelmus, presbiter, prasentatus a dicto priore, receptus a domino 
etro. 


—_— 
— 


-- 


Vid. infra, p. 286 h. — * Yebleront. Reg. Radalphi Roussel, fol. 20 





fol. 64 verso. 


fol. 65. 





fol. 65 verso. 


fol. 66. 


22 Sept.1279. 


286 POLYPTYCHUM 

Haia. Henricus de Wialvilla, miles, Rogerus de Winemesnil, miles, Robertus 
Affagart, patroni. Valet xxx 1. Parrochiani xxx. Philipus, presbiter, prasentatus 
a tribus predictis, receptus a domino Petro. {Magister Johannes receptus fuit ab 
archiepiscopo Odone Rigaudi, ad presentationem domini Petri de Wyauvilla, 
quia taliter compositum fuerat inter dictos tres patronos quod dictus Petrus, 
miles, solus posset in posterum praesentare ad ipsam quem vellet.| 

Sanctus Silvester. Archiepiscopus, patronus. Valet xxv 1. Parrochiani xvi. Lau- 
rentius, presbiter; dominus Petrus contulit ei. [Magister Johannes de Noientello, 
archidiaconus et gerens vices reverendi patris Odonis, Dei gratia Rothomagensis 
archiepiscopi, contulit dictam ecclesiam Albino, clerico suo.| 

Anquetorvilleta. Heres Willelmi Pigori, patronus. Valet xxxv |. Parrochiani 
circa xL. Petrus, presbiter, prasentatus a rege, ratione ballii, receptus a domino 
Mauritio. 

Hosberti Villa. Abbas de Voto, patronus. Valet xxx 1. Parrochiani 1. Gaufridus, 
presbiter, presentatus a dicto abbate, receptus a domino Roberto. 

Sancta Trinitas. Abbas Fiscannensis, patronus. Valet xx' 1. Parrochiani xxxvi. 
Robertus, presbiter, prasentatus a dicto abbate, receptus a domino Petro. [Archi- 
episcopus Odo Rigaudi recepit Nicholaum, ad presentationem dicti abbatis. | 

Sanctus Dionisius. Guillelmus le Despensier, patronus. Valet m.xx 1. Parro- 
chiani circa ccc. Rogerus, presbiter, presentalus a patre dicti Guillelmi, receptus 
a domino Roberto. 

Theovilla. Capitulum Rothomagense, patronus. Valet xx I. Parrochiani circa tL. 
Gregorius, presbiter, prasentatus a capitulo, receptus a domino Roberto. | Johannes 
Tailleator, clericus, receptus est a magistro Johanne, archidiacono Rothomagensi, 
vicario Odonis Rigaudi, ad prasentationem dicti capituli.| 


Sancta Maria de Castello. Abbatissa de Monasterio Villari instituit et destituit r¢ 


ibi, ut dicitur. 

Anquetiervilla. Prior de Longa Villa, patronus. Valet xx 1. Parrochiani tL. Ri- 
cardus, presbiter, prasentatus a dicto priore, receptus a domino Roberto. | Archi- 
episcopus Odo Rigaudi recepit Johannem, ad presentationem prioris de Longa 
Villa. Item magister Johannes, archidiaconus et vicarius Odonis Rigaudi, recepit 
dominum Stephanum de Mena, presbiterum, ad presentationem prioris supra- 
dicti. Item magistrum Petrum de Paredo, clericum, ad presentationem dicti 
prioris. | 

Groichet. Abbas de Voto, patronus. Valet xv 1. Parrochiani txxx. Maneserius, 
presentatus a dicto abbate, receptus a domino Mauritio. 

Fontaines. Guillelmus de Esmalevilla, miles, patronus. Valet xxx i. Parrochiani 
Lv. Robertus, presbiter, prasentatus a dicto Guillelmo, receptus a domino Mau- 
ritio *. 

Buesevilleta. Prior de Monte Leprosorum Rothomagi, patronus. Valet xx 1. Par- 


rochiani t. Johannes, presbiter, prasentatus a dicto priore, receptus a domino. 


Mauritio. [Guillelmus receptus fuit ab archiepiscopo Odone Rigaudi, ad prasen- 
tationem dicti prioris. Item Guillelmus. | 

Cleuvilla. Abbas de Bello Becco, patronus. Valet xx 1. Parrochiani ix. Gerardus, 
presbiter, prasentatus a dicto abbate, receptus a domino Rotrodo. 

[Capella Sancti Amatoris® valet xv 1. Archiepiscopus Odo Rigaudi contulit eam 
Galtero, presbitero, propter lapsum temporis. | 

[Capella leprosaria Sancti Leonardi de Insula Bona. Patronus, vicecomitissa de 
Insula Bona. Valet x |. Item eadem vicecomitissa augmentavit eam de Lx s. annui 
redditus, percipiendis in prepositura de Insula Bona, et ita valet modo xml. Ar- 
chiepiscopus Guillelmus recepit Thomam dictum le Boedre, ad prasentationem 
dicte vicecomitissx “, anno Domini m°cc®Lxx™® nono, in crastino beati Mathezi, 
apostoli *.| 


' Pro xx, secunda manus notavit x11. ' In Reg. visit. archiep. Rothom. (p. 136), memoratus 


* Vide supra, p. 285 b, ca que dicta sunt de Capella est capellanus leprosarie de Sancto Amatore. 
Sancti Martini de Fontibus sita in parrochia de Bolebee. ' Cod. comitisse. 





_ 


C 


— 


ia) 











ROTOMAGENSIS DIOECESIsS. 


A DECANATUS DE WALEMUNT. 


Esprevilla '. Abbas Fiscannensis, patronus. Valet 1 1. Parrochiani txx. Matheus, 
presbiter, presentatus a dicto abbate, receptus a domino Mauritio. [Ricardo Pauli, 
ui nunc est, fuit collata auctoritate apostolica, tempore archiepiscopi Odonis 
Rigaudi. Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit Guillelmum, presbiterum, ad pre- 


p sentationem dicti abbatis.] 


Oinvilla valet c 1. Parrochiani circa c. Petrus, presbiter, prasentatus a domina 


de Oinvilla, receptus a domino Mauritio. 


Bretevilla. Dominus Guillelmus de Mortuo Mari, patronus. Valet c 1. Parro- 
chiani circa xu1.xx. Rogerius, persona, presentatus a dicto Guillelmo, receptus a 
¢ domino Theobaldo. [| Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit magistrum Guerardum 
de Clera, prasentatum a domino Guillelmo Crispini, milite, ratione filii sui, quem 
in sua tutela habebat, qui quidem Guillelmus habuit in uxorem filiam et heredem 


domini de Mortuo Mari.| 


Senevilla. Abbas Augi, patronus. Valet xiv |. Parrochiam Lx. Rogerius, persona, 
D presentatus a dicto abbate, receptus a domino Roberto. 
Touquevilla. Abbas Fiscannensis, patronus. Valet xx |. Parrochiani xxxvi. Ri- 
cardus, presbiter, prasentatus a dicto abbate, receptus a domino Galtero. 
Winemesnil. Rogerius, dominus ejusdem ville, patronus. Valet xxx 1. Parro- 
chiani xxx. Galterus, presbiter, prasentatus a patre dicti Rogeri, receptus a domino 


& Theobaldo. 


Rivilla. Abbas de Walemont, patronus. Valet xxv 1. Parrochiani Lx. Nicholaus, 
presbiter, praesentatus a dicto abbate, receptus a domino Mauritio. [Archiepi- 
scopus Odo Rigaudi recepit magistrum Ricardum, ad presentationem dicti ab- 


batis. | 


rF Daubuef. Abbas Fiscannensis, patronus. Valet xxx |. Parrochiani circa Lx. 
Henricus, persona, presentatus a dicto abbate. 
Les Loiges. Abbas de Walemont, patronus. Valet xv 1. Parrochiani c. Ra- 
dulphus, presbiter, presentatus a dicto abbate, receptus a domino Mauritio. 
Colevilla. Abbas de Becco, patronus. Valet xxum 1. Parrochiani Lx. Petrus, 
G presbiter, prasentatus a dicto abbate, receptus a domino Roberto. [Guillelmus 
receptus ad eam, ad presentationem dicti abbatis, ab archiepiscopo Odone Rigaudi. 


Item Ricardus de Cocheria.| 


Sanctus Petrus ad Prata. Petrus de Quenouvilla, miles, patronus. Valet xxx 1. 

Parrochiani xxxu. Petrus, presbiter, prasentatus a dicto Petro, receptus a domino 

" Mauritio. [Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit Robertum de Clatot, clericum, ad 
presentationem Guillelmi de Kenouvilla, militis.| 

Sortiquinvilla. Abbas Fiscannensis, patronus. Valet xx |. Parrochiani circa Lx. 

Guillelmus, presbiter, prasentatus a dicto abbate, receptus a domino Mauritio. 


[Guillelmus, archiepiscopus, recepit magistrum Thomam de Barone’, ad praesen- 


J tationem dicti abbatis Fiscanensis.| 


Sancti Petri Portus. Abbas Fiscannensis, patronus. Valet xv |. Parrochiani Lxx. 
Johannes, presbiter, presentatus a dicto abbate, receptus a domino Galtero. [Ma- 


; Epreville-sur-Fécamp, Oinville-sur-Cany, Bertre- 
ville-sur-Cany , Senneville-sur-Fécamp , Toqueville du 
Grand-Caux, Vilmesnil, Riville, Daubeuf-le-Sec, les 
Loges, Colleville, ....., Sorquainville, Saint-Pierre-en- 
Port, Toussaints-sous-Iécamp , Thiétreville, Vatecriq, 
Kcretteville-sur-mer, Comte-Moulins, Claville-en-Caux , 
Bénarville , Bertautville, Biville-la-Martel, Maniquer- 
vilie, Angerville-Bailleul , Igneauville , Sassetot-le-Mau- 
conduit , Teuville-aux-Maillots , Mesmoulins , Canonville , 
Veulettes, Maleville-sur-Durdan, Ancretteville-sur-la- 
Mer, Venesville, Ipreville, Ganseville, Bagneville, Ger- 
ponville, Criquetot-le-Mauconduit, Ourville-en Caux , 
Manteville, Annouville Anverville- Marte! , Valinon: 





Thiergeville, Beuseville-la-Guérard, Oberville-la-Re- 
naud , Cany , le Bec de Mortagne , Sainte-Héléne , Frober- 


. ville, Bordeaux-en-Caux, Tourville-sur-Fécamp , Crique- 


beuf, Oberville-la-Manuel , Butot-en-Caux, Mauteville-sur- 
Durdan, Théroudeville, Grainville-la-Louet, Imoville, 
Bretteville-du-Grand-Caux , Gonfreville-la-Caillotte , Cré- 
tot-sur-Godarville, Saint-Martin-aux-Buneaux, Vinemer- 
ville. Saint-Clair-sur-Etretat, Etretat, Saint-Ouen-au-Bosc, 
Vatetot-sur-la-Mer, Benouville-sur-Mer, Hanouart, .. . . 
ie emee Serville, le Bec-aux-Cauchois , Roumesnil-sous- 
Valmont, Bondeville-sur-Fécamp, Hongerville a Colle- 
ville, Sausseusemare-en-Caux. 
* Voces de Barone inter lineas adjecte sunt. 





fol. 66 verso. 


fol. 67. 





fol. 67 verso. 


fol. 68. 


288 POLYPTYCHUM 
gister Guillelmus, receptus ab archiepiscopo Odone Rigaudi, ad prasentationem 
dicti abbatis.] 

Omnes Sancti supra ‘Fiscannum. Abbas Fiscannensis, patronus. Valet xy |, 
Parrochiani Lx. Symon, presbiter, prasentatus a dicto abbate, receptus a domino 
Petro. {[Archiepiscopus Odo Rigaudi contulit eam Roberto, presbitero, propter 
insufficientiam prasentati. Item idem archiepiscopus recepit postea Radulphum, 
presbiterum, ad prescntationem abbatis supradicti. In leprosaria Omnium Sanc- 
torum est quedam capella ad quam archiepiscopus Odo Rigaudi recepit Petrum 
dictum Gosce, clericum, ad presentationem presbiteri de Contemoulins.] 

Tristivilla. Abbas Fiscannensis, patronus. Valet xxx 1. Parrochiani txui. Ni- 
cholaus, presbiter, prasentatus a dicto abbate, receptus a domino Petro. [Archi- 
episcopus Odo Rigaudi recepit Petrum dictum Potestas, presbiterum, ad presen- 
tationem dicti abbatis.| 

Watecrist. Abbas Fiscannensis, patronus. Valet xm 1. Parrochiani xxx. Nicholaus, 
presbiter, prasentatus a dicto abbate, receptus a domino Theobaldo. [| Archiepi- 
scopus Odo Rigaudi contulit eam Galtero, clerico, propter lapsum temporis.] 

I‘stratevilleta. Archiepiscopus, patronus. Valet xx |. Parrochiani xx. Galterus, 
presbiter, leprosus; dominus Mauritius contulit ei. { Archiepiscopus Odo Rigaudi 
contulit eam magistro Jordano.| 

Contemoulins. Dominus de Torchi, patronus. Valet xxvit 1. Parrochiani t. 
Ricardus, presbiter, prasentatus a dicto domino, receptus a domino Petro. 

Clavilla. Prior de Guerarvilla, patronus. Valet xxx J. Parrochiani xxx. Hugo, 
presbiter, prasentatus a dicto priore, receptus a domino Theobaldo. | Magister 
Johannes de Noyentello, archidiaconus et vicarius Odonis Rigaudi, recepit Phi- 
lippum dictum Malet, clericum, ad prasentationem dicti prioris. Archiepiscopus 
Odo Rigaudi recepit magistrum Johannem, ad prasentationem dicti prioris.] 

Bernarvilla. Mathzeus de Abbetot, miles, patronus. Valet xxm 1. Parrochiani 
xxx. Stephanus, presbiter, presentatus a dicto Mauritio, receptus a domino 
Roberto. [Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit Reginaldum, ad presentationem 
Johannis de Capetot, armigeri; sed dictus Johannes debet primo prasentare abbati 
de Walemont personam, nobis ab ipso abbate prasentandam.| 

Bertealvilla. Presbiter de Gerponvilla, patronus. Valet xv 1. Parrochiani xxx. 
Rogerius, presbiter, prasentatus a persona de Gerponvilla, receptus a domino 
Petro. [Johannes de Deserto receptus fuit a reverendo patre Odone Rigaudi, Dei 
gratia Rothomagensi archiepiscopo, ad prasentationem presbiteri de Gerponvilla.| 

Buivilla. Archiepiscopus, patronus. Valet xx 1. Parrochiani xxix. Rogerius, 
presbiter; dominus Petrus contulit ei. 

Manequiervilla. Guillelmus Belet, miles, patronus. Valet xxv |. Parrochiani xxxu. 
Ranulphus, presbiter, prasentatus a dicto Guillelmo, receptus a domino Galtero. 
(Johannes, presbiter, receptus ab archiepiscopo Odone Rigaudi, ad prisenta- 
tionem dicti militis.] 

Anserevilla. Archiepiscopus, patronus. Valet xxx 1. Parrochiani tx. Michael, 
presbiter; dominus Petrus contulit ei. [Magister Johannes de Noientello, archi- 
diaconus et gerens vices reverendi patris Odonis Rigaudi, contulit eam Dyonisio, 
clerico ejusdem patris reverendi. Item archiepiscopus Odo Rigaudi contulit eam 
magistro Thome de Kemino.] 

Hysnealvilla. Archiepiscopus, patronus. Valet xxum 1. Parrochiani xxx. 
Sanson, presbiter; dominus Theobaldus contulit et. [ Archiepiscopus Odo Rigaudi 
contulit eam magistro Matho, qui nunc est. Item idem archiepiscopus contulit 
eandem postea magistro Johanni de Paveilliaco. | 

Sausetot. Archiepiscopus, patronus. Valet xxx 1. quas percipit ibi Thomas, 


presbiter; dominus Galterus contulit ei. Parrochiani ixxx. Nota : Johannes de 
Saluse|tot percipit ibi medietatem garbarum; valet xv 1. Non vult promoveri. 
[Magistro Roberto de Andeliaco, qui nunc est, contulit archiepiscopus Odo Ri- 
gaudi totam ecclesiam, videlicet personatum cum vicaria. Item idem archiepi- 


scopus contulit ipsam magistro Petro de Sancto Germano, clerico suo. | 





A 


B 


C 


D 


E 


F 


G 


J 


K 


L 


M 




















ROTOMAGENSIS DIOECESIS. 289 

,  Teuvilla. Abbas de Walemont et dominus de ‘Teuvilla, patroni allernatim, ita 
quod dominus de Teuvilla presentat bis, et abbas semel. Valet xx |. Parrochiani 
xx. Guillelmus, presbiter, prasentatus a dicto domino, receptus a domino Mau- 
ritio. 

Mainmolins. Heredes Rogeri de Meinmolins, patroni de altalagio' et de medie- 

» tate garbarum; valent x1 1. Item rex, patronus alterius medietatis garbarum; valet 
¢ s. Parrochiani xxx. Galterus, presbiter, presentatus a dictis heredibus, receplus 
a domino Theobaldo. Nicholaus, presbiter, praesentatus a rege. 

Kenouvilla. Dominus ejusdem ville, patronus. Valet 1 1. Parrochiani Lx. Can- 
cellarius Baiocensis, persona et vicarius, prasentatus a dicto domino, receptus a 

¢ domino Theobaldo. 

Vulletes. Abbas Sancti Audoeni Rothomagensis, patronus. Valet Lx |. Par- 
rochiani xu.xx. Horlandus Romanus, persona, prasentatus a dicto abbate, re- 
ceptus a domino Petro. 

Mala Villa. Johannes de Mala Villa, patronus. Valet xxx |. Parrochiani xivi. 

p Robertus, presbiter, prasentatus a patre dicti Johannis, receptus a domino Theo- 
baldo. | Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit magistrum Philippum de Fraxino, 
presbiterum, ad presentationem dicti Johannis.| 

Anquetorvilla. Archiepiscopus, patronus. Valet xi |. Parvochiani circa tL. Lucas, 
presbiter; dominus Theobaldus contulit ei. { Archiepiscopus Odo Rigaudi contulit 

team Balduino, clerico suo. Item magistro Thome de Kemino. Item magistro 
Thome, qui nunc habet eam. Item dominus Johannes dle Fesquan, miles, movit 
questionem archiepiscopo Guillelmo, et archiepiscopus optinuit. Bernardus? opti- 
nuit contra ipsum, et contulit eam magistro Radulpho Gadraldi, canonico Ande- 
gavensi.| 

r Vunenvilla. Petrus de Quenovilla, miles, patronus. Valet xxx !. Parrochiani xxv1. 
Galterus, presbiter, prasentatus a dicto Petro, receptus a domino Petro. 

leprevilla. Abbas l'iscannensis, patronus. Valet xxx 1. Parrochiani mi:xx et x. 
Robertus, presbiter, praseniatus a dicto abbate, receptus a domino Petro. 

Gansevilla. Abbas Fiscannensis, patronus. Valet xxv }. Parrochiani cirea c. Ra- 

G dulphus, presbiter, presentatus a dicto abbate, receptus a domino Petro. | Robertus 
presbiter receptus fuit ab archiepiscopo Rigaudi, ad prasentationem abbatis pre- 
dicti. | 

Barnevilla. Capitulum Rothomagense, patronus. Valet xvi 1. Parrochiant xxx. 
Hugo, presbiter, prasentatus a dicto capitulo, receptus a domino Mauritio. 

i Gerponvilla. Dominus ejusdem villa, patronus. Valet xi 1. Parrochiani ixx. 
Johannes, presbiter, praesentatus a dicto domino, receptus a domino Theobaldo. 
| Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit magistrum Reginaldum de Yvemesnil, ad 
presentationem dicti domini. Item Guillelmum de Catevilla, ad presentationem 
ejusdem domini.] 

3  Criquetot. Henricus Malconduit, miles, patronus. Valet xxx |. Parrochiani xu. 
Johannes, persona, presentatus a patre dicti Henrici, receptus a domino Theo- 
baldo. [ Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit magistrum Gaufridum Mauconduit, 
ad presentationem magistri Radulphi, frairis ejus. [tem Guillelmus, archiepi- 
scopus Rothomagensis, recepit Robertum Mauconduit, ad presentationem Mi- 

k chaelis Mauconduit, militis.] 

Horvilla valet xu |. Parrochiani circa vit.xx. Guillelmus, presbiter; dominus 
Petrus contulit ei auctoritate concilii et sua. Dubitatio est de patronatu’. { Archi- 
episcopus Odo Rigaudi recepit Petrum, presbiterum, ad praesentationem abbatis 
liscannensis. | 

t  Manetevilla. Robertus de Riparia, patronus. Valet xvi |. Parrochiani xv. Roge- 
rius , presbiter, preesentatus a dicto Roberto, receptus a domino Petro. 

Asnovilla. Archiepiscopus, patronus. Valet xt |. Parrochiani cirea mi1.xx. Ro- 


Cod. alteragio Voces Dubitatio e. d. p. i codiers margine , eadem manu 
Bernardus , archiepiscopus ab a. 1306 ad a. 1311 qua hupus artical’ pars prior, adjecte sant 


TOME XAH. 7 





fol. 68 verso. 


fol. 6g. 


fol 6g vers 





fol. =o. 


fol. 72. 


fol. 70. 


fol. 70 verso. 





290 POLYPTYCHUM 


gerius, presbiter; dominus Mauritius contulit ei. [Archiepiscopus Odo contualit , 
eam N. dicto le Cras.| 

Angiervilla. Valet vi.xx 1. Parrochiani vint.xx. Vacat. Dubitatio est de patro- 
natu. [Magister Johannes de Noyentello, archidiaconus et vicarius Odonis Ri- 
gaudi, recepit magistrum Martinum dictum Maucion, presbiterum, ad presenta- 
tionem Stephani, episcopi Parisiensis, vice regis', ratione bailli sive custodize » 
Radulphi dicti Martel.| 

Walemont. Johannes d'Estoutevilla, miles, patronus. Valet xv 1. Parrochiani 
Lxx. Bartholomeus, presbiter, prasentatus a dicto Johanne, receptus a domino 
Theobaldo. | 

Tygiervilla. Abbas de Walemont, patronus. Valet xxx |. Parrochiani circa 111.xx. « 
Guillelmus, presbiter, prasentatus a dicto abbate, receptus a domino Theobaldo. 

Buesevilla la Guerart. Dominus ejusdem ville, patronus. Valet c 1. Parro- 
chiani c. Henricus, presbiter, presentatus a dicto domino, receptus a domino 
Mauritio. 

Obervilla la Renalt. Rex, patronus. Valet i 1. Parrochiani txx. Reginaldus, pres- 
biter, prasentatus a rege, receptus a domino Petro. 

Cani. Dominus de Barevilla, patronus. Valet mu.xx et x 1. Parrochiani cc. 
Matheus, persona, presentatus a dicto domino, receptus a domino Petro. [In par- 
rochia de Cany est quedam capella Sancti Nicholai que dicitur capella castri de 
Caniel; valet circa x1 1. Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit Ricardum, ad pra- 
sentationem abbatis de Bello Becco.| 

Beccum de Moreteigne. Capitulum Rothomagense, patronus. Valet xv |. Parro- 
chiani circa c. Helias, presbiter, prasentatus a dicto capitulo, receptus a domino 
Petro. [Capella Sancti Jacobi leprosarie de Gonnovilla in parrochia Sancti Mar- 
tini de Becco Mauritanniz valet... . Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit. .. . . 
Anglicum, ad prasentationem domine Agnetis, domine de Estoutevilla.| 

Sancta Helena. Dominus de Gerponvilla, patronus. Valet xxv |. Parrochiani 
circa Lx Guillelmus, persona, prasentatus a dicto domino, receptus a domino 
Petro. 

Frobervilla. Prior Sancti Laudi Rothomagensis, patronus. Valet xx |. Parro- 
chiani c. Johannes, presbiter, presentatus a dicto priore, receptus a domino 
Petro. 

Bordelli. Prior Beate Marie de Prato juxta Rothomagum, patronus. Valet x1 |. 
Parrochiani 11u.xx. Adam, presbiter, prasentatus a dicto priore, receptus a do- 
mino Mauritio. [Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit Rogerum, ad presentationem 
abbatis de Becco Helluini.] 

Tourevilla. Radulphus de Tourevilla, patronus. Valet x1 |. Parrochiani cirea 
L. Rogerius, presbiter, presentatus a dicto Radulpho, receptus a domino Mauritio. 

Criquebue. Dominus ejusdem villa, patronus. Valet xm |. Parrochiani xxi. 
Gaufridus, presbiter, prasentatus a dicto domino, receptus a domino Maurilio. . 
[Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit Henricum, clericum, ad preesentationem 
dicti domini.| 

Osbervilla la Avant”. Abbas Fiscannensis, patronus. Personatus valet xx |. Guil- 
lelmus Talebot, miles, ratione Matillidis uxoris sue, patronus vicarie; valet xx |. 
parrochiani xivint. Guillelmus, persona, prasentatus a dicto abbate, receptus ak 
domino Theobaldo. Johannes, vicarius, preesentatus a Matillide, uxore dicti Guil- 
lelmi Talebot, receptus a domino Petro. |Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit 
Julianum, presbiterum, ad vicariam, ad presentationem dominew Maihildis Ta- 
lebot. Idem archiepiscopus recepit magistrum Philippum ad personatum, ad 
presentationem dicti abbatis, et commisit ei curam parrochie. Item magistrum 
Symonem Parvum. Item magistrum Robertum Chevalier. Item idem archiepi- 
scopus Odo recepit Adam I’Aloier, presbiterum, ad vicariam, ad presentationem 


' Litteris m. martio a. 1270 (n. s.) datis (Gall. chr. ad ecclesiastica beneficia, a rege pendentia, quecumque 
VII, instr. 115), mandavit rex Ludovicus ut Stephanus , vacare contingeret, dum ipse ultra mare moraretur. 
Parisiensis episcopus , consultatione rite habita, presentaret .  * Oberville sus la mer. Reg. Rad. Roussel, f. 21 ¥' 








ROTOMAGENSIS DIOECESIS. 291 


a dicte Matildis Talebot. Item archiepiscopus Guillelmus recepit magistrum Oge- 


= 


— 
— 


rum ad personatum , ad presentationem abbatis Fiscannensis, et commisit ei 
curam, si tamen ei committi deberet. Idem archiepiscopus Guillelmus recepit ma- 
oistrum Robertum de Ponte.| 

Buietot. Archiepiscopus, patronus. Valet xx 1. Parrochiani xx. Hugo, presbiter; 
dominus Galterus contulit ei. 

Maltevilla. Radulphus Anglicus, patronus. Valet xxx 1. Parrochiani xxxum. 
Arnulphus', persona, presentatus a dicto Radulpho, receptus a domino Roberto. 
[ Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit Nicholaum Ruffum, presbiterum, ad presen- 
tationem Henrici de Mautevilla, militis. Rex, patronus?.| 

Theroudevilla. Abbas de Walemont, patronus. Valet xu 1. Parrochiani xt. 
Adam, presbiter, prasentatus a dicto abbate, receptus a domino Galtero. [Guil- 
ielmus, receptus ab archiepiscopo Odone Rigaudi, ad presentationem dicti ab- 
hatis.| 

Greinvilla la Lovel. Johannes Lovel, miles, patronus. Valet personatus xy 1. 
vicaria, xv 1. Parrochiani xxx. Johannes, persona, presentatus a dicto Johanne; 
receptus, nescitur. Robertus, vicarius, prasentatus a dicto Johanne; receptus, nes- 
citur. 

Hynovilla®. Abbas Sancti Audoeni Rothomagensis, patronus. Valet xi 1. Parro- 
chiani xvi. Gaufridus, presbiter, prasentatus a dicto abbate, receptus a domino 


: Petro. 


Bertrevilla. Abbas de Lira, patronus. Valet xx 1. Parrochiani L. Ricardus, pres- 
biter, prasentatus a dicto abbate, receptus a domino Mauritio. 

Gonfrevilla. Symon de Breissa, patronus. Valet personatus XVI 1. Vicaria valet 
xv 1. Parrochiani xxx. Symon, persona, presentatus a matre sua“, receptus a do- 
mino Theobaldo. Guillelmus, vicarius, presentatus a dicto Simons, receptus a do- 
mino Theobaldo. 

Crisetot. Gaufridus Martel, miles, patronus. Valet xxv |. Parrochiani rvu. Ri- 
cardus, presbiter, prasentatus a dicto Gaufrido, receptus a domino Mauritio. 
[Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit magistrum Radulphum de Warengervilla, 
ad presentationem Goel Martel, wsilitta. Guillelmus, Rothomagensis archi- 
episcopus, recepit Ricardum de Sancto Crispino, ad presentationem Guillelmi 
Martel, militis.| 

Sanctus Martinus as Burneax. Hugo de Sancto Martino, patronus. Valet Lx |. Par- 
rochiani circa c. Ricardus, persona, prasentatus a Luca Burnel, receptus a do- 
mino Galtero. Archiepiscopus Rothomagensis percipit ibi quandam portionem , 
qua valet xvii. | Magister Johannes de Rainate llo, archidiaconus et vicarius reve- 
rendi patris Odeuie Rigaudi, recepit Nicholaum, presbiterum, de Hanorp, ad 
presentationem Gaillebal de Sancto Martino ad Resndiien. armigeri, cui jus pa- 
tronatus datum et concessum fuerat pro parte’ terre a patre suo Hugone supra- 
dicto, qui erat patronus ecclesia supradicte. | 

Guinemervilla. Johannes Quesnel, patronus. Valet xxx |. Parrochiani circa 
uu.xx. Johannes, persona, presentatus a patre dicti Johannis, receptus a domino 
Roberto. [Thomas receptus fuit, ad prasentationem dicti Johannis, ab archiepi- 
scopo Odone Rigaudi.] 

Sanctus Clarus. Johannes de Estoutevilla, miles, patronus. Valet xv |. Parro- 
chiani xxxm. Robertus, presbiter, prasentatus a dicto Johanne, receptus a do- 
mino Mauritio. {Magister Johannes de Noientello, archidiaconus et gerens vices 
reverendi patris Odonis Rigaudi, recepit magistrum Guillelmum de Clerceio, cle- 
ricum, ad prasentationem Roberti de Estoutevilla, militis. Archiepiscopus Odo 


. Rigaudi recepit Odonem de Criquebueu, ad prasentationem dicti Roberti.| 





Estrutat. Abbas Fiscannensis , patronus. Valet xv 1. Parrochiani 1x.xx. Hen- 
ricus, presbiter, presentatus a Sinte abbate, receptus a domino Mauritio. [Archi- 
episcopus Odo Rigaudi recepit magistrum Philippum de Valle Badonis, ad prae- 


' Cod. Alnurphus. Fort. corrig. Hymovilla. 
* Voces Rex, patronus see, ATV exvarate sunt, ' Priore manu patre suo. 








fol. 71. 


fol. 71 verso. 


fol. 72. 


* 26 Oct. 1978. 


fol. 72 verso. 


292 POLYPTYCHUM 


sentationem dicti abbatis. Item magistrum Rogeru um. Item magister Johannes de 4 
Noyentello, archidiaconus et vicarius Odonis Rigaudi, recepit Guillelmum dictum 
Johannis, clericum, ad presentationem predicti abbatis.| 

Sanctus Audoenus des Essorses. Guillelmus de Estendale, miles, patronus. Valet 
x 1. Parrochiani xu. Gerardus, presbiter, presentatus a dicto Guillelmo, receptus a 


domino Roberto. I 
Watetot. Prior Beate Marie Magdalene Rothomagensis, patronus. Deservitur 


ibi per fratres. 

Bernovilla. Prior Beata Marie Magdalene Rothomagensis, patronus. Valet xx I. 
Parrochiani Lxxv. Robertus, presbiter, presentatus a dicte priore, receptus a do- 
mino Galtero. [ Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit Nicholaum, clericum, ad ¢ 
presentationem dicti prioris. Gailichnes. archiepiscopus Rothomagensis, recepil 
Guillelmum Sautel, clericum, ad presentationem dicti prioris.| 

Hanop. Dotan de Grainvilla, patronus. Valet x1 |. Inde percipit persona xx |. 
vicarius, xx |. Parrochiani xL. Amis, persona, presentatus a dicto domino, re ceptus 
a domino Mauritio. Johannes, vicarius, presentatus a dicto domino, receptus a 
domino Galtero. [Nicholaus, qui nunc est, receptus fuit ab archiepiscopo Odone 
Rigaudi, ad prvsentationem Roberti, domini de Grainvilla, militis.| 

Greinvilla. Galterus de Buesevilla, miles, patronus. Valet 1 |. per totum. Guil- 
lelmus, presbiter, percipit inde xxxvimt |. Gacelinus, presbiter, percipit inde x11 |. 
Parrochiani txx. Guillelmus praesentatus a dicto Galtero, receptus a domino 
Petro. Gacelinus, presentatus a patre dicti Galteri, receptus a domino Roberto. 

Serevilla. Dominus ejusdem villa, patronus. Valet xm 1. Parrochiani xvi. Ra- 
dulphus, presbiter, prasentatus a dicto domino, receptus a domino Theobaldo. 

Le Bequet as Caucheis. Guillelmus Martel, miles, patronus. Valet xxv |. Par- 
rochiani xxx. Guillelmus, presbiter, prasentatus a dicto Guillelmo, receptus a 
domino Petro. 

Romesnil valet vi |. Parrochiani xx11. 

Bondevilleta. Archiepiscopus, patronus. Valet xxx |. Parrochiani t. Guillelmus, 
presbiter; dominus Robertus contulit ci. 

[Quadam capella Sancti Agidii de Hougervilla, ad quam presentavit Symon, 
armiger, dominus villa, Robertum, clericum, et receptus fuit ab archiepiscopo 
Odone Rigaudi. Item idem archiepiscopus recepit Symonem Salomonis, ad pra- 
ssabaionem dicti Symonis, militis. | 

[Salicosa Mara. Rex, patronus, et obtinuit eam contra abbatem et conventum 
Fiscannensem, in assisiis apud Monasterium Villare, dic mercurii ante festum 
Omnium Sanctorum anno Domini m’.cc’.Lxx° octavo *. Archiepiscopus Guillelmus 
contulit eam per lapsum temporis domino Galtero, capellano suo. Item rex pra- 
sentavit dominum Johannem de Perei domino Guillelmo archiepiscopo, et domi- 
nus archiepiscopus contulit eidem Johanni dictam ecclesiam. 


ARCHIDIACONATUS MINORIS CALETI. 


DECANATUS DE CANVILLA. 


Ecclesia de Estalevilla' dominus de Baudribose patronus. Valet xxv |. Parro- 
chiani xxxvi. Nicholaus, presbiter, prasentatus a dicto domino, receptus ab archi- 


episcopo Theobaldo. 


Ecclesie Sancti Albini super mare heredes Raduiphi Calcensis patroni. Valet k 


' Btalleville, Saint-Aubin-sur-la-mer, Epineville-sur- la-Malet, Onveville, Heéricourt, Drosay, Admesnil, 
mer, Soteville-sur-la mer, Flamanville-l’Esneval, Saint- Houdetot, Bauville-sur-Cany, Doudeville, Viguemare, 
Nicolas-de-Veules, Iquelon, Criquetot-sur-Ouville, Hercanville, Anglesqueville-la-Bralon, Gonseville, Heé- 
Blosseville, Angien, Oherville, Sommesnil, Sasseville , berville, Sainte-Colombe, Fultot, Néville, Bénes- 
Ermenouville, "Carville- Pot-de-fer, Robertot, Routes, ville, Yvecrique, Hotot-l’Auvrai, Canville, Mesnil-Dur- 
Cailleville, Mesnil-Geoffroi, Estouteville- sur -la-mer, dan, Grainville-la-Teinturiére, Berville-en-Caux, Pré- 
Vauville-!' Echelle, Saint- Vast-de-Dieppedale, Gre- tot-la-Taille, Amfreville -en-Caux, Estouteville-sur-la- 


monville, Hoqueville, Equetot-sur-les-Bans, Craville- mer, Bourville , Barville-sur-Cany 





—_— 











ROTOMAGENSIS DIOECESIS. 293 
axt 1. Parrochiani ¢. Philippus persona, presentatus a pradictis heredibus, re- 
ceptus ab archiepiscopo Petro. 

Ecclesia de Spinevilla Laurencius' uxoratus de Spinevilla reddit domino archi- 
episcopo iria milia allectium pro patronatu. Valet circiter xxx 1. Parrochiani xty. 
[Notandum tamen est quod inter Reginaldum, armigerum, de Spinevilla, et 

; archiepiscopum Odonem Rigaudi taliter actum fuit per compromissum quoddam 
quod idem Reginaldus et heredes ejus possent ad illam ecclesiam libere preesen- 
tare, et tunc idem archiepiscopus Odo recepit... .. > ad presentationem dicti 
Reginaldi.| 

Ecclesia de Sotevilla capitulum Sancti Quintini patronus. Valet c L. Parrochiani 

¢ vi.xx. Gyrardus, clericus, presentatus a dicto capitulo, receptus ab archiepi- 
scopo Petro. |Galterus receptus ad eam ab archiepiscopo Odone Rigaudi, ad pre- 
sentationem dicti capituli. Item Adam presbiterum.] 

Ecclesie de Flamenvilla heredes Roberti de Bosco patroni. Valet circa x 1. Abbas 
Sanctw Katerinze totum capit. Parrochiani xxv. Radulphus presentatus a praedictis 

p heredibus, receptus ab archiepiscopo Waltero. | Magister Oshertus receptus ab ar- 

chiepiscopo Odone Rigaudi, ad prasentationem regis Francie.| 
Capella’ Sancti Nicholai de Velleis valet xv |. Parrochiani xi. Capitulum Sancti 
Quintini presentaverunt, sed nundum receptus est presentatus. [ Archiepiscopus 
Odo Rigaudi recepit magistrum Guillelmum, ad presentationem dicti capituli.] 
Ecclesiae de Yquelont vicecomes de Blossevilla patronus. Valet xi 1. Parrochiani 

xx. Ricardus presbiier, prasentatus a dicto patrono, receptus ab archiepiscopo 

Theobaldo. [Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit Robertum presbiterum, ad pre- 

sentationem dominz de Yquelont.| 
Ecclesia de Criquetot dominus de Ouvilla patronus. Valet circiter .xx 1. Par- 
rochiani Lx. Gylebertus prasentatus a dicto domino, receptus ab archiepiscopo 

Roberto. 

Ecclesia de Blossevilla abbas Fiscannensis patronus. Valet tl. Parrochiani ¢. 

Persona Radulphus, presentatus a dicto abbate, receptus ab archiepiscopo Petro. 

Ecclesiz de Angeis prior de Longa Villa patronus. Valet xt |. Parrochiani cir- 

; citer vii.xx. Willelmus presbiter, prasentatus a dicto priore, receptus ab archi- 

episcopo Petro. | Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit Robertum, presbiterum, ad 
presentationem prioris.| 
Ecclesie de Oharvilla duo sunt patroni : heredes Thome de Ripparia, Lucas 

Malet, miles. Duo sunt presbiteri: Eustacius, Nicholaus. Eustacius presentatus a 

dictis heredibus archiepiscopo Waltero. Nicholaus preesentatus a Luca predicto. 

Portio Eustacii valet xxx 1. portio Nicholai x1 1. Eustacius habet parrochianos Lx; 

Nicholaus xvi. [ Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit magistrum Guillelmum ad 

portionem dicti Nicholai, ad prasentationem Johannis Malet, armigeri. [tem idem 
archiepiscopus Johannem recepit ad eandem portionem, ad presentationem dicti 
militis. | 

Ecclesia de Sonmeisnillo rex patronus. Valet xxv 1. Parrochiani xii. G. pres- 
biter, prasentatus ab heredibus de Cleuvilla, qui sunt mortui (est devolutum jus 
conferendi ad regem), receptus ab archiepiscopo Roberto. 

Keclesie de Sassavilla heredes Henrici de Estoutevilla patroni’. Valet x1 1. 

k Parrochiani circa xxx. Nicholaus presentatus a domino Rogero de Braellis, re- 
ceptus ab archiepiscopo Petro. | Magister Robertus receptus fuit ab archiepiscopo 
Odone Rigaudi, ad presentationem senioris domine de Estoutevilla, matris do- 
mini Roberti, ratione dotis sux. Item archiepiscopus Odo Rigaudi recepit Gaufri- 
dum, presbiterum, ad presentationem domini Roberti de Estoutevilla.| 

t Ecclesia de Ermenovilla duo sunt patroni : archiepiscopus, Gaulridus de Tor- 
cheio, miles. Valet xxx |. Parrochiani xtvi. Johannes presbiter, praesentatus a dicto 
milite , receptus ab archiepiscopo Theohaldo. 


7 


~~ 
~ 


—_ 


' Fort. supplenda est vow clericus Priore manu Capella. 
* Locus vacuus in cod. Vocem patroni que deest in cod. restituimus. 





fol. 73. 


fol. 73 verso. 








fol. 74. 


fol. 74 verso. 





294 POLYPTYCHUM 


Ecclesie de Carevilla' abbas de Walemont patronus. Valet circiter xv 1. Parro- . 


chiani Lx. Robertus prasentatus a Rainaldo de Ouvilla, receptus ab archiepiscopo 
Roberto. 

Ecclesie de Robertot dominus de Boovilla patronus, ratione uxoris sue. Valet 
xvi 1. Parrochiani xxx. Ricardus presbiter, presentatus a dicto domino, receptus 
ab archiepiscopo Petro. 

Ecclesia de Roiteis abbas de Walemont patronus. Valet xvi |. Parrochiani ix. 
Radulphus, presbiter, presentatus a dicto abbate, receptus ab archiepiscopo 
Roberto. [Magister Philippus, qui nunc est, receptus fuit, ad presentationem dicti 
abbatis, ab archiepiscopo Odone Rigaudi.| 

Ecclesie de Callevilla dominus Willelmus de Mellando, miles, patronus. Valet 
xxx 1. Parrochiani txx. Johannes presentatus a dicto domino, receptus ab archi- 
episcopo Mauritio. [Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit magistram Guillelmum 
de Tilia, ad presentationem domini Johannis de Sancto Martino, militis. In par- 
rochia de Callevilla est quaedam capella in leprosaria, et habent® curam lepro- 
sorum; valet. .... Capella® leprosarie de Climenchi valet xv |. Presbiter de Cal- 
levilla, patronus. Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit Ricardum, ad presenta- 
tionem dicti presbiter!.| 

Ecclesia de Meisnillo Cirrici [sive Gaufridi] prior Sancti Laudi Rothomagensis 
patronus. Valet x11." Parrochiani xxvi. Ricardus, presbiter, prasentatus a dicto 
priore, receptus ab archiepiscopo Theobaldo. {Archiepiscopus Odo Rigaudi re- 
cepit G. clericum, ad presentationem dicti prioris. | 

Ecclesie de Estoutevilla® prior ejusdem vill patronus. Valet circiter xv |. Par- 
rochiani vi.xx et tres. Symon, presbiter, prasentatus a dicto priore, receptus ab 
archiepiscopo Waltero. 

Eeclesiee de Wiauvilla heredes de Riparia patroni. Valet xxv 1. Parrochiani xt. 
Remigius, presbiter, prasentatus a dictis heredibus, receptus ab archiepiscopo 
Petro. [Hugo de Sancto Martino receptus fuit ab archiepiscopo Odone Rigaudi, 
ad prasentationem domini Guillelmi de Hotot, militis, ratione uxoris sue, que 
fuit filia domini de Riparia. Item Henricus de Ballolio et magister Reginaldus de 
Campania recepti fuerunt successive al) eodem archiepiscopo, ad presentationem 
dicti militis. Item Gilebertus, presbiter. 

Ecclesia Sancti Vedasti® abbas Gemeticensis patronus. Valet xxv 1. Parro- 
chiani vit.xx. Willelmus, qui est acolitus, presentatus a dicto abbate, receptus ab 
archiepiscopo Petro. 

Kcclesia de Guermonvilla dominus ville patronus. Valet mu.xx |. Parrochiani 
111.xx et x. Gilo, presbiter, prasentatus a dicto domino, receptus ab archiepiscopo 
Petro. 

Ecclesie de Hosquevilla prior de Longa Villa patronus. Valet xxv |. Parro- 
chiani v1.xx. Johannes, presbiter, preesentatus a dicto priore, receptus ab archi- 
episcopo Roberto. 

Ecclesie de Esquetot abbas Sancti Wandregesili patronus. Valet xv 1. Parro- 
chiani Lxv. Gocelinus, presbiter, presentatus a dicto abbate, receptus ab archi- 
episcopo Petro. 

Ecclesia de Crasvilla la Malet abbas Sancti Georgii patronus. Valet xx |. Parro- 
chiani L. Alveredus, presbiter, presentatus a dicto abbate , receptus ab archiepi- 
scopo Petro. 

Keclesia de Ouvevilla magister Johannes de Umievilla patronus. Valet xx |. 
Parrochiani Lx. Guillelmus, presbiter, prasentatus a dicto magistro, receptus ab 
archiepiscopo Theobaldo. 

Ecclesia de Herecort ’ heredes de Rocefort patroni. Valet xxx |. Parrochiani Lxx. 


' Carville-sus-Hericourt. Reg. Radulphi Roussel, fol. * Vow libras in cod. deest. 
28. * De eadem ecclesia vide et infra, p. 296 1. 
* Sic in cod. * Dieppedale Saint Waast Reg. Radualphi Roussel, 
Hec clausula, ut videtur, significat eamdem capellam fol. 28. 
ac superior. ” Herencourt Saint Denis. Ibid. fol. 28. 


- 


= 


E 


G 











ROTOMAGENSIS DIOECESIS. . 205 
4 Robertus, presbiter, prasentatus a domina de Roquefort, receptus ab archiepiscopo 
Roberto. [In parrochia de Hericuria est quedam capella in leprosaria ejusdem 
ville, que valet xm |. ad quam receptus fuit Durandus, clericus, ab archiepiscopo 
Odone Rigaudi, ad presentationem domini Willelmi Phanenndi: militis. Et sclendum 
‘est quod dictns archiepiscopus commisil dicto presbitero curam animarum inha- 
bitantium dictam domum, sanorum videlicet et leprosorum. | 

Keclesize de Losseio' rex patronus. Valet mu.xx |. Parrochiani vi.xx et mm. Ni- 

cholaus, presbiter, prasentatus a domina AXgidia de Pesseio, receptus ab archi- 
episcopo Petro. 

Capelle de Ardemeisnil’ abbas Fiscannensis patronus. Valet x |. Ricardus, 
¢ presbiter, prasentatus a dicto abbate, receptus ab archiepiscopo Theobaldo. [Re- 

bertus, presbiter, receptus ab archiepiscopo Odone Rigaudi, ad presentationem 
dicti abbatis.| 

Ecclesiee de Oudetot abbas Fiscannensis et abbas Sancti Georgii patroni. Valet 
xxx 1. Parrochiani tx. Alanus presbiter, prasentatus a dictis abivetiiens. receptus ab 

p archiepiscopo Theobaldo. [Item Reginaldus Petitmot receptus fuit a Guillelmo, 
archiepiscopo, ad presentationem F een abbatum. Item O. Picot ad eandem 
presentationem. | 

Ecclesia de Boovilla dominus de Greinvilla patronus. Valet xi |.* Parrochiani 
xxx. [Dominus Petrus, qui nunc est, presentatus fuit a dicto domino, et receptus 

: ab archiepiscopo Odone. | 

Ecclesia de Dodevilla dominus Nicholaus de Fescamp, miles, patronus. Valet 

ix 1. Parrochiani vi.xx. Ricardus presbiter, prasentatus a dicto patrono, receptus 
ab archiepiscopo Theobaldo. [In parrochia de Doudevilla est quadam capella in 
leprosaria villa. Valet xm 1. Johannes de Fiscanno, armiger, patronus. Mathzus 
de Bosco Restoudi receptus, ad prasentationem dicti armigeri, ab archiepiscopo 
Odone Rigaudi.| 

Scclesiz de Wiguemara heredes de Saana patroni. Parrochiani xvii. Valet xv I. 
Radulphus, presbiter, praesentatus a pradictis heredibus, receptus ab archiepiscopo 
Galtero. 

Ecclesia de Harquenvilla duo sunt patroni : : heredes Willelmi filii Reinaldi et 
archiepiscopus. Due sunt persone : magister Johannes de Stampis et Robertus de 
Harquenvilla. Portio unaqueque valet xxx !. Robertus presentatus a praedictis he- 
redibus, receptus ab archiepiscopo Galtero. Dictus magister* prasentatus et re- 
ceptus ab archiepiscopo Petro. Parrochiani vi.xx. Curam habent indivisam. [Ar- 
H chiepiscopus Odo Rigaudi contulit portionem dicti magistri Johannis, post 
mortem ejus, Guiardo de Tilia. Item Guillelmus archiepiscopus contulit quandam 
portionem per lapsum temporis Nicholao de Callevilla. | 

Keclesiee de Knglesquevilla rex patronus. Valet xxv 1. Parrochiani Lxx. Bartholo- 
meus, presbiter, prasentatus a comite Drocensi, receptus ab archiepiscopo Mau- 
ritio. [Item magister Johannes de Noyentello, archidiaconus et vicarius Odonis 
Rigaudi, recepit” magistrum Ricardum de Her menvilla, clericum, ad presenta- 
Season Stephani, episcopi Parisiensis, vice domini regis. | 

Ecclesie de Goncevilla dominus ville patronus. \ Valet xxxv |. Parrochiant Lun. 
Gylebertus, presbiter, prasentatus a diclo domino, receptus ab archiepiscopo 
k Petro. 

Ecclesia de Hebervilla prior de Longa Villa patronus. Valet xxx |. Parrochiani 
mu.xx. Nicholaus, persona, presentatus a dicto priore, receptus ab archiepiscopo 
Petro. Ibi est vicarius annuus. 

Ecclesize de Sancta Colunna prior Sancti Laudi Rothomagensis patronus. Valet 

L xi |. Parrochiani m.xx. Magister Olivarius pearone a diste pr lore, receptus ab 
archiepiscopo Mauritio. Est ibi_ vicarius. | Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit 
magistrum Galterum, ad presentationem dicti prioris. | 


—_ 
l=] 


ba >| 


G 


— 


' Eadem ecclesia, nisi ee Drosay dicitur in Req. \demesmil. Reg. Radalphi Roussel, fol. a7 v° 
Radulphi Roussel, fol. « Pro x1, secunda manu scriptam est V1.xXx 








fol. 75. 


* Jo. de Stampis. 





fol. 75 verso. 


fol. 76. 





296 POLYPTYCHUM 

Ecclesia de luletot prior Beate Marie de Prato patronus. Valet xxuu |. Parro- \ 
chiani Lx. Petrus, presbiter, presentatus a dicto priore, receptus ab archiepi- 
scopo Petro. 

[Ecclesie de Neville..... '. In ecclesia de Nevilla est quaedam capella. Va- 
- ee * patronus. Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit Renaudum, presbiterum, 
ad istam capellam, ad presentationem dicti patroni.| , 

Ecclesia de Benedicta Villa abbas Sancti Georgii patronus. Valet xxx |. Parro- 
chiani txx. W. presbiter, prasentatus a dicto abbate, receptus ab archiepiscopo 
Mauritio. 

Ecclesia de Ivicrique Theobaldus de Becco patronus. Valet u |. Parrochiani 
txunt. Adam presbiter, prasentatus a dicto patrono, receptus ab archiepiscopo ¢ 
Mauritio. | Archiepiscopus Odo recepit Robertum de Becco, ad prasentationem 
ejusdem patroni. [tem idem archiepiscopus recepit Michaelem, ad prasentationem 
Nicholai de Becco, armigeri.| 

Ecclesiae de Hotot Alverici abbas Gemeticensis patronus. Valet xxv |. Parro- 
chiani 1111.xx et x. Stephanus, presbiter, praesentatus a dicto abbate, receptus ab p 
archiepiscopo Theobaldo. {Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit Johannem, cle- 
ricum, ad praesentationem dicti abbatis. | 

Ecclesia de Canvilla duo sunt patroni: rex unius portionis; super patronatu 
alterius portionis contentio est inter dominum Guillelmum de Montiniaco et 
Guillelmum Dispensatorem. Valet m.xx |. Parrochiani vi.xx. Duo sunt presbiteri: & 
Gylebertus et Tostanus. Gylebertus prasentatus a rege, receptus ab archiepiscopo 
Petro. Tostanus receptus ab archiepiscopo Petro, salvo jure utriusque partis. 
Aequaliter recipiunt. Curam habent indivisam. [Item magister Johannes de 
Noyentello, archidiaconus et vicarius Odonis Rigaudi, portionem que vacabat 
tune ex morte Tostani contulit magisiro Guillelmo de Porpinceio, per lapsum 
temporis : erat enim tune contentio super jure patronatus dict portionis inter 
heredem Guillelmi dicti le Despensier, militis, ex una parte, et Johannem de 
Pratellis, militem, ex altera. In parrochia de Canvilla est quaedam capella in le- 
prosaria, cujus presbiteri de Canvilla sunt patroni. Archiepiscopus Odo Rigaudi 
recepit Gilebertum ad priesentationem Tostani et Gilleberti, presbiterorum. | 

Seclesie de Maisnillo Duredent dominus Ricardus Duredent patronus. Valet 
xx |. Parrochiani xx1. Johannes presbiter prasentatus a dicto domino, receptus ab 
archiepiscopo Petro; reddit de xx libris c solidos cuidam clerico. { Archiepiscopus 
Odo Rigaudi recepit Johannem de Talou, ad prasentationem Ricardi Duredent, 
armiger'.| T 

Keclesie de Greinyilla abbas Sancti Wandregisilli patronus. Valet tx |. Parro- 
chiani 11.c. Est in deportacione. [Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit magistrum 
Guillelmum Bienvenu, ad presentationem dicti abbatis. | 

Ecclesix de Berrevilla prior de Duobus Amantibus patronus. Valet xxx 1. Par- 
rocbiani txxu. Johannes, presbiter, presentatus a dicto priore, receplus ab archi- . 
episcopo Roberto; habet aiiud benelicium curam habens. {Item archiepiscopus 
Odo Rigaudi recepit Johannem clericum, ad presentationem dicti prioris.| 

Keclesia de Peretot Symon Caletot patronus. Valet xx 1. Parrochiani xxx. Ni- 
cholaus, presbiter, prasentatus a dicto Symone, receptus ab archiepiscopo Petro. 

Ecclesia de Amfridivilla valet t |. Parrochiani Lx. Archiepiscopus Theobaldus 
contulit magistro Guillelmo de Donestanvilla. [Archiepiscopus Odo Rigaudi con- 
tulit eam Johanni de Leviis. Item Gaufridus Roussel impetravit cam et obtinuit 
auctoritate apostolica tanquam ad titulum archiepiscopi. [tem Guillelmus archie- 
piscopus contulit eam magistro J. de Arcellis. | 

Ecclesia de Estoutevilla® valet xvi 1. Parrochiani v1.xx [et 11]. Prior de Estou- 
tevilla prasentavit Symonem, nunc presbiterum. [Archiepiscopus Odo Rigaudi 
recepit magistrum Nicholaum, ad presentationem magistri G. de Wyauvilla, tunc 
firmarii dicti loci, de licentia prioris de Lyaus*‘.| ) 


~ 


x 


Imperfecta est hee clausula. * Vide supra, p. 294 e. 
* Non nolatus est capelle valor, nec patront nomen. ' Nance Lewes, Angleterre, Sussex. 











ROTOMAGENSIS DIOECESIS. 297 


[Ecclesia de Boarvilla valet vi.xx |. Parrochiani m11.xx. Patronus, dominus Jo- 
hannes de Limesy, miles. Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit Rogerum, filium 
dicti militis, ad prasentationem ejusdem. Idem archiepiscopus recepit dominum 
Philippum, ad presentationem domini Luce de Lymesi, militis. | 

[Ecclesia de Barvilla valet ix 1. Parrochiani Lx. Et sciendum est quod dicta ec- 
s clesia vacavit per resignationem Hugonis clerici, quondam persone ejusdem, anno 

Domini m°cc?L™ nono. Et tunc domina Mathildis, domina de Osebosc, relicta 
Guillelmi Talebot, militis, dicebat jus patronatus ipsius ecclesie ad se ratione 
dotalitii pertinere. Et dominus Guillelmus de Poissiaco, miles, dicebat ipsum 
jus patronatus ad se similiter pertinere; super quo contentio orta fuit inter eos. 
c Tandem vero ipsi invicem pacificantes, Nicholaum de Fiscanno, clericum, ambo 
simul archiepiscopo Odoni Rigaudi concorditer presentarunt, et eumdem recepit 
idem archiepiscopus, ad praesentationem ipsorum. Item, post decessum dicti Ni- 
cholai presbiteri, archiepiscopus Odo Rigaudi contulit eam Johanni de Moiseneio, 
presbitero, propter lapsum temporis. Item magistro Symoni de Ons, similiter 
p propter lapsum temporis. Item archiepiscopus Odo Rigaudi recepit magistrum 
Guillelmum Malet, ad prasentationem domine Matildis Talebot, domine de 
Osebosco, ratione dotis suz.| 


A 


DECANATUS DE BASQUEVILLA. 


Ecclesie de Bernardi Maisnillo' prior de Longa Villa patronus. Valet x1 |. 
e Parrochiani xxi. Helias presbiter, presentatus a dicto priore, receptus ab archi- 
episcopo Petro. 
Ecclesize de Wibou heredes de Wibou patroni. Valet Lx 1. Parrochiani m1.xx. 
Radulphus presentatus a dictis heredibus, receptus ab archiepiscopo Petro. 
Ecclesie de Touberti Meisnillo dominus de Lindebou et Robertus de Touberti 
: Meisnillo patroni. Valet xxx 1. Parrochiani x. Willelmus, presbiter, prasentatus a 
dictis patronis, receptus ab archiepiscopo Petro. [Item Guillelmus archiepiscopus 
recepit Stephanum de Tibermenil, ad presentationem Jordanis* de Tibermenil, 
armigeri. Transiit per dominum.| 
Ecclesia de Bernouvilla abbas Sancti Georgii patronus. Valet xv 1. Parrochiani 
c xxxvi. Johannes presentatus a dicto abbate, receptus ab archiepiscopo Mauritio. 
[Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit Sericum, presbiterum, ad presentationem 
dicti abbatis. 
Ecclesia de Bonnetot heredes de Bonnetot patroni. Valet xv 1. Parrochiani xv1. 
Andreas, presbiter, prasentatus a dictis heredibus, receptus ab archiepiscopo 
u Theobaldo. 

Ecclesiz de Buivilla dominus ville patronus. Valet xt 1. Parrochiani cxu. Val- 
terus, presbiter, prasentatus a dicto domino, receptus ab archiepiscopo Mauritio. 
[Arnulphus, presbiter, receptus fuit, ad prasentationem domini Goscelini, fratris 
sui, militis, ab archiepiscopo Odone Rigaudi.] 

Ecclesia de Folevilla abbas Sancti Victoris patronus. Valet xxx 1. Parrochiani 
11.xx et x. Robertus, presbiter, prasentatus a dicto abbate, receptus ab archiepi- 
scopo Mauritio. [Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit Agidium , ad presentationem 
dicti abbatis. | 

Ecclesize de Montebore dominus ville patronus. Valet xxx 1. Parrochiani xxi. 
k Willelmus, presbiter, prasentatus a dicto domino, receptus ab archiepiscopo 

Petro. 


— 


' Belmesnil, Vibeuf, Thibermesnil, Benouville-sur- Ticteville, Denetanville , Varvannes, Anglesqueville-sur- 
Saane, Bonnetot, Biville-la-Bagnard, Saint-Maclou-de- Saane, Bertreville-sous-Venise, Omonville-en-Caux, 
Folleville, Montebourg-en-Caux, la Fontelaic, Eurville, Aupegard, Saint-Ouen-Bren-en-Bourse, Imbleville, 
Vassonville, Saint-Denys-sur-Sie , Calleville-les-Deux- Lamberville, Vaudreville, Criquetot-sur- Longueville, 
Eglises , Totes , Baudribose , le Torp, Boudeville , Mesnil- Basqueville-en-Caux, Saint-Mard-en-Caux , Creppeville , 
Reuri, Gonneville-les-Hameaux, Saint - Léonard -de- Manéouville, Saint-Vast-du-Val, Crosville-sur-Sie, Heu- 
Fréne a Biville-la-Bagnard, Draqueville, Beaunay, gleville-sur-Sie, Belleville-sur-Anglesqueville, Saint- 
Osonville-sur-Saane, Benouville-sur-Saane, Létanville , Crespin-de Fréne 


TOME XXIII. 38 








fol. 76 verso. 


sic. 


fol. 77. 





fol. 77 verso. 


298 POLYPTYCHUM 


Ecclesia de Fontelee heredes de Wibou patroni. Valet xu 1. Parrochiani xu. Ra- , 


dulphus presentatus a dictis heredibus, receptus ab archiepiscopo Mauritio. 

Ecclesia de Ourrivilla abbas de Ulteriori Portu patronus. Valet xv 1. Parro- 
chiani xxm. Rogerus, presbiter, prasentatus a dicto abbate, receptus ab archi- 
episcopo Mauritio. [Gaufridus presentatus a dicto abbate, receptus ab archiepi- 
scopo Odone Rigaudi.| 

Ecclesia de Vasonvilla dominus villa patronus. Valet xv l. Parrochiani xxxvin. 
Adam, presbiter, prasentatus a dicto domino, receptus ab archiepiscopo Roberto'. 
[Archiepiscopus Odo Rigaudi contulit eam Helye presbitero propter lapsum 
temporis, quia tunc lis erat inter quosdam in curia laicali super patronatu dicte 
ecclesia. Magister Johannes de Noyentello, archidiaconus et vicarius Odonis Ri- 
gaudi, recepit Reginaldum de Spineto, clericum, ad presentationem Henrici dicti 
le Port, armigeri, ratione uxoris sue, et obtinuit jus patronatus contra abbatem et 
conventum Sancti Victoris in Caleto, coram ballivo Rothomagensi, prout conti- 
netur in quadam littera super hoc confecta, sigillo predicti ballivi sigillata.] 

Ecclesia Sancti Dionisii juxta Altifagum abbas Sancti Ebulphi patronus. Valet 
xxxv |. Parrochiani circa centum. Johannes presbiter, prasentatus a dicto abbate, 
receptus ab archiepiscopo Mauritio. [Capella Beati Nicholai leprosariz de Altifago, 
sita in parrochia Sancti Dyonisii, valet 1x |. _Archiepiscopus, patronus. Archiepi- 
scopus Odo Rigaudi contulit eam Roberto Baudry.| 

Ecclesia de Callevilla dominus ville patronus. Valet xvi |. Parrochiani xxvi. 
Ricardus, presbiter, presentatus a dicto domino, receptus ab archiepiscopo Ro- 
berto. [Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit Johannem, ad presentationem Wil- 
lelmi, domini de Callevilla. Item Victorem, presbiterum.| 

Ecclesie de Tostis? dubitatur super jure patronatus inter dominum de Tostes 
et dominum de Kallevilla. Eustacius, presbiter, prasentatus a domino de Calle- 
villa, receptus ab archiepiscopo Waltero. Valet L 1. Parrochiani c. [ Archiepiscopus 
Odo Rigaudi recepit Robertum, ad presentationem domini Johannis de Tostis, 
militis. | 

Ecclesize de Baudribos dominus de Baudribos patronus. Valet xu]. Parrochiani 
x. Nicholaus, presbiter, prasentatus a dicto domino, receptus ab archiepiscopo 
Petro. 

Ecclesize de Torp dominus de Lindebou patronus. Valet xm |. Parrochiani xt. 
Vacat et est in deportacione. {[Johanna, relicta domini Jordani de Lyndebue, mi- 
litis, praesentavit Reginaldum ratione dotis, ad cujus presentationem recepit eum 
archiepiscopus Odo Rigaudi.| 

Ecclesie de Bondevilla abbas Sancti Georgii patronus. Valet xvii 1. Parrochiani 
ix. Vacat et est in deportatione. [ Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit Johannem 
Gervasii, qui impetravit eam super dictum abbatem in curia Romana.| 

Ecclesia de Meisnillo Roeri® prior de Longa Villa patronus. Valet x1 |. Parro- 


chiani xxx. Vacat et est in deportatione. [ Archiepiscopus Guillelmus recepit Jo-. 


hannem Andree, ad presentationem dicti prioris.] 

Ecclesia de Gonnevilla abbas Sancti Wandregisili patronus. Valet Lx |. Parro- 
chiani vi.xx et x pro sorte sua. Rainaldus presentatus a dicto abbate, receptus ab 
archiepiscopo Petro. [Item archiepiscopus Odo Rigaudi recepit Robertum de Faiel 
ad majorem portionem, ad presentationem dicti abbatis. Idem vero Robertus de‘ 
Fayel dictam portionem majorem postmodum pure et libere resignavit ex causa 
suflicienti et legitima; ex cujus resignatione Raymundus, sacrista Condomii, vi- 
carius archiepiscopi ‘Sees eam contulit magistro Petro de Clivilla, advocato 
curie Rothomagensis, ad presentationem abbatis Sancti Wandregisili, qui qui- 
dem abbas jus patronatus ipsius portionis obtinuit in assisiis, contra Johannem 
de Carcuit et Johannem de Gonnevilla.] 

Personatus de Harmauf vacat. Radulphus, perpetuus vicarius, tenetur deser- 
vire pro parte in ecclesia de Gonnevilla, et habet parrochianos xm in cura sua. 


' Priore manu Mauritio. ’ Priore manu Rogeri. 
* De eadem ecclesia, vid. supra, pag. 258. * Vow de cod, abest. 





B 


& 


) 


>| 
a 


G 


_— 


\ 











ROTOMAGENSIS DIOECESIS. 299 


4 Item sunt xi parrochiani communes Radulfo et persone de Gonnevilla, et habent 
curam indivisam. Item idem Radulphus tenetur deservire in ecclesia de Criquetot, 
et habet ibi v1 parrochianos. Item tenetur idem Radulphus deservire pro parte in 
ecclesia Sancti Crispini, et habet parrochianos v. Et valent istz tres portiones xx 1. 
Dubitatur super collatione istarum portionum. {Ad istas portiones recepit archi- 

p episcopus Odo Rigaudi Petrum de Suessione, ad presentationem prioris de Longa 
Villa Giffardi.| x 

Capella Sancti Leonardi de Fraxino' valet xvi 1. Ad quam recepit archiepi- 
scopus Odo Rigaudi Robertum de Becco, ad preseniationem prioris de Monte Le- 
rosorum et domini Gaufridi Martel, militis. Guillelmus Prior, presbiter, receptus 

c¢ ab archiepiscopo Odone Rigaudi, ad presentationem dicti prioris.] 

Ecclesie de Dragavilla abbas Sancti Georgii patronus. Valet xx 1. Ricardus pres- 
biter, prasentatus a dicto abbate, receptus ab archiepiscopo Mauritio. Parro- 
chiani LX. 

Ecclesize de Barnau® abbas Sancti Ebulphi patronus. Valet mm.xx 1. Parrochiani 

p circa vil.xx. Robertus, presbiter, prasentatus a dicto abbate, receptus ab archi- 
episcopo Mauritio. [Ricardus Heraut, clericus, receptus fuit ab archiepiscopo 
Odone Rigaudi, ad presentationem dicti abbatis.] 

Ecclesize de Osouvilla Willelmus de Bouvilla patronus. Valet xxv 1. Parrochiani 
ix. Ricardus, presbiter, presentatus a Radulpho de Sancto Medardo, qui tunc 

E erat patronus ratione uxoris sue, receptus ab archiepiscopo Mauritio. [In parro- 
chia de Osouvilla est quedam capella Sancti Eligii, ad quam archiepiscopus Odo 
Rigaudi recepit Henricum, ad presentationem domine Marie, ratione Colini, filii 
ejus, cujus tutelam gerebat.| 

Capella * de Bernouvilla dominus de Sancto Laurentio patronus. Valet x1. Par- 

r rochiani xx. P. presbiter, prasentatus a dicto domino, receptus ab archiepiscopo 
Theobaldo. [Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit Radulfum, presbiterum, ad 
presentationem domini Adw de Sancto Laurentio, militis.] 

Ecclesie de Lenstavilla Jordanus de Lenstavilla patronus. Valet xv 1. Parro- 
chiani xxx. P. presbiter, prasentatus a patre dicti Jordani, receptus ab archiepi- 

c scopo Roberto. 

Ecclesia de Teidevilla dominus de Lindebout patronus. Valet xxx 1. Parro- 
chiani x.y. Willelmus, presbiter, presentatus a dicto domino, receptus ab archie- 
piscopo Petro. 

Ecclesia de Dunestanvilla rex patronus. Valet 1. 1. Parrochiani circa 111.xx. 

n Willelmus, presbiter, prasentatus a domino rege, receptus ab archiepiscopo 
Petro. 

Ecclesia de Warvanna duo sunt patroni : dominus J. de Warvanna et Willel- 
mus preshbiter, jure hereditario. Valet xz 1. Parrochiani c. W. presbiter, prasen- 
tatus a dicto domino et a patre suo, receptus ab archiepiscopo Mauritio. [Ad dic- 

j tam ecclesiam fuit ultimo receptus Galterus de Platea, ad prasentationem domini 
Guillermi de Warvennia, ab archiepiscopo fratre Odone Rigaudi.| 

Ecclesie de Englesquevilla abbas Sancta Katerinz patronus. Valet xx |. Parro- 
chiani .xx. Thomas, presbiter, presentatus a dicto abbate, receptus ab archiepi- 
scopo Petro. | Johannes, clericus, receptus ab archiepiscopo Odone Rigaudi, ad 

Kk presentationem dicti abbatis. Anglica Villa vacat ultimo, die apostolorum Sy- 
monis et Jude anno vit',] 

Ecclesie de Bertrivilla camerarius de Tanquarvilla patronus. Valet xxv 1. Par- 
rochiani xiv. Johannes, presbiter, prasentatus a dicto camerario, receptus ab 
archiepiscopo Theobaldo. 

L Ecelesize de Omonvilla dominus ville, ratione uxoris sue, patronus. Valet 
xxv 1. Parrochiani xxx. Robertus, presbiter, presentatus a dictis patronis, receptus 
ab archiepiscopo Mauritio. 

Ecclesiz de Aupegart prior de Longa Villa patronus. Valet xt |. Parrochiani c. 


' Ad marginem adjecta est vox contentio. * Priore manu Ecclesiz. 
* Biauney-Saint-Pierre. Reg. Rad. Roussel, fol. 30. * Id est m ccc vit (28 oct. 1307). 


38. 





fol. 78. 


fol. 78 verso. 








fol. 4 verso. 


fol. 78 verso. 


fol. 79. 


fol. 7g verso. 


300 POLYPTYCHUM 


Ricardus, presbiter, presentatus a dicto priore, receptus ab archiepiscopo Petro. 
[ Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit Jordanum, clericum. Item magister Johan- 
nes, archidiaconus et vicarius Odonis Rigaudi, recepit dominum Stephanum de 
Mena, presbiterum, ad presentationem dicti prioris. | 

Ecclesia Sancti Audoeni de Bren en burse' capitulum Rothomagense patronus. 
Valet Lx 1. Hugo perpetuus vicarius. Hugo quasi totum percipit. [Vacavit ecclesia 
de Pren in Bursa, decanatus de Basquevilla, 111° marcii *, et est contentio super jure 
patronatus ejusdem inter regem, ratione gardiz heredis de Basquevilla, et capi- 
tulum Rothomagense. | 

Ecclesie de Winbelevilla dominus de Lindebout patronus. Valet xx 1. ut di- 
citur. Philippus, presbiter, prasentatus a dicto domino, receptus ab archiepi- 
scopo Mauritio. 

Ecclesia de Lamberti Villa abbatissa Sancti Amandi patrona. Valet x1 1. Parro- 
chiani ¢ et x. Rogerus, presbiter, qui est leprosus, presentatus a dicta abbatissa, 
receptus ab archiepiscopo Mauritio. 

Jcclesie de Wandrevilla prior de Longa Villa patronus. Valet circa xv |. Par- 
rochiani vii. Guarinus, presbiter, praesentatus a dicto priore, receptus ab archi- 
episcopo Theobaldo. [Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit Philippum, ad pre- 
sentationem dicti prioris. Item Nicholaum, ad presentationem ejusdem prioris.| 

Ecclesie de Crequetot Jordanus de Crequetot, miles, patronus unius portionis. 
Valet xvi |. Parrochiani xv. Johannes, presbiter, prasentatus a dicto patrono, 
receptus ab archiepiscopo Petro. Item ecclesia de Crequetot Gillebertus Guei- 
mar patronus cujusdam portionis. Valet xum |. Parrochiani xx. Nicholaus, pres- 
biter, prasentalus a dicto patrono, receptus ab archiepiscopo Petro. [Et sciendum 
quod, cum Jordanus de Criquetot, miles, eflectus esset furiosus,.datus fuit eidem 
curator per baillivum Caleti, videlicet Adam dictus Kenart*, qui quidem curator 
presentavit Johannem de Callevilla, clericum, ad portionem ecclesia de Criquetot, 
quam obtinuerat Johannes presbiter, quem recepit archiepiscopus Odo Rigaudi, 
ad presentationem dicti curatoris.| 

Kcclesie de Basquevilla prior de Basquevilla patronus cujusdam_portionis. 
Valet xv |. Parrochiani ccc. Cura est indivisa ipsi et socio suo. Robertus praesen- 
tatus a dicto priore, receptus ab archiepiscopo Mauritio. Item ecclesie de Bas- 
quevilla dominus villa patronus cujusdam portionis. Valet 1 1. Parrochianos 
habet indivisos cum socio supradicto. Gocelinus, presbiter, prasentatus a dicto 
domino, receptus ab archiepiscopo Mauritio. [Archiepiscopus Odo Rigaudi re- 
cepit Robertum Maquerel, qui successit magistro Roberto de Montyart, ad pra- 
sentationem domini Gaufridi Martel. — In parochia de Basquevilla est capellania 
leprosarice. | 

“cclesia de Sancto Medardo prior de Longuevilla patronus. Valet xi 1*. Parro- 
chiani vu.xx. Philipus, presbiter, prasentatus a dicto priore, receptus ab archi- 


episcopo Mauritio. [Archiepiscopus Odo recepit magistrum Guillelmum de Her- 


menco, ad presentationem dicti prioris. | 

Ecclesia de Crispavilla rex patronus. Valet xxx 1. Parrochiani xxxv1. Vacat et 
est in deportatione. [Magister Johannes de Noientello, vicarius Odonis Rigaudi, 
recepit magistrum Robertum dictum Bourel, clericum, ad presentationem regis.| 

Ecclesia de Monovilla® camerarius de Tanquarvilla patronus. Valet ix |. Par- 
rochiani Lun. U.° absens, prasentatus a dicto patrono, receptus ab archiepiscopo 
Theobaldo. [Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit Matheum, presbiterum, ad 
presentationem Guillelmi camerarii de Tanquarvilla.] 

Ecclesiz de Sancto Vedasto dominus de Carlevilla patronus. Valet xx 1. Parro- 


chiani tx. Willelmus praesentatus a dicto domino, receptus ab archiepiscopo | 


Petro. 
(Ecclesia de Crovilla valet tx 1. Abbas Sancti Audoeni Rothomagensis, patronus. 


' Cod. Brevenburse. * Vox libras in cod. omissa. 
* Annus non notatus est. * Manehonville. Reg. Radalphi Roussel , fol. 30 verse. 
Vel fort. Kevart. * Vel fort. V. 





A 


B 


D 


= 


G 


— 
—_ 


os 











ROTOMAGENSIS DIOECESIS. 301 


a Magister Martinus receptus fuit ad eam ab archiepiscopo Odone Rigaudi, ad pre- 
sentationem dicti abbatis.] 

[Ecclesia de Huglevilla. Abbas Sancti Ebrulphi, patronus, ratione prioratus de 
Altifago. Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit magistrum Martinum, ad presen- 
tationem dicti abbatis.] 

p [Ecclesia Sancti Wandregili* de Bella Villa valet :xx 1. Guillermus de Bella 
Villa et Reginaldus de Bella Villa, armigeri, patroni, ita tamen quod alternatim 
debent presentare, secundum quandam compositionem seu ordinationem factam 

uondam inter Hugonem, militem, avum dicti Reginaldi, et Philippum, patrem 
dicti Guillelmi; et ad ejusdem Guillelmi presentationem receptus fuit ultimo 

c Johannes de Bella Villa, ejusdem frater, ab archiepiscopo Odone Rigaudi.| 

[Ecclesia Sancti Crispini.] 


DECANATUS DE BRACHEIO. 


Ecclesia de Houtot super Dippam' P. de Hotot patronus. Valet circa x 1. Par- 
rochiani vu.xx..Ricardus, presbiter, prasentatus a dicto domino, receptus ab 
p archiepiscopo Theobaldo. (Capella de Pohyervilla, sita in parrochia de Hotot, valet 
xu 1. t. Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit Robertum, ad presentationem regis, 
ratione balli heredis de Hotot.| 

Ecclesia de Guerris’ priorissa de Bondevilla patrona. Valet xxv 1. Parrochiani 
c. Radulfus, presbiter, prasentatus a dicta priorissa, receptus ab archiepiscopo 
Mauritio. 

Ecclesie de | Warengiervilla®| abbas de Conchis patronus. Valet xx 1. Parro- 
chiani cc. Gillebertus, presbiter, prasentatus a dicto abbate, receptus ab archi- 
episcopo Mauritio. [Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit magistrum Petrum de 
Duno, ad presentationem dicti abbatis.| 
r Ecclesia de Tylia abbas de Mortemer patronus. Valet xxx 1. Parrochiani v1-xx. 

Radulfus, presbiter, presentatus a dicto abbate, receptus ab archiepiscopo Mau- 

ritio. [Romanus, qui nunc est, receptus fuit, ad prasentationem dicti abbatis, ab 

archiepiscopo Odone.| 
Ecclesia de Guibervilla dominus archiepiscopus patronus. Valet 1 1. Parro- 
¢ chiani circa centum. Walterus, presbiter, prasentatus et receptus a domino 
archiepiscopo. [Item contulit eam ultimo Guillelmus archiepiscopus Galtero Fla- 
mingo.| 
Ecclesize de Caumont abbas Sancti Victoris patronus. Valet xv 1. Parrochiani 
tx. Walterus, persona, presentatus a dicto abbate, receptus ab archiepiscopo 
u Petro. 

Ecclesize de Albo Meisnillo* prior de Longa Villa patronus. Valet x1 1. Parro- 
chiani xxxvi. Johannes, presbiter, prasentatus a dicto priore, receptus ab archi- 
episcopo Waltero. [Dictus prior presentavit Robertum, clericum, et receptus 
fuit ab archiepiscopo Odone Rigaudi.| 

Ecclesia de Longuel duo sunt patroni: prior de Longa Villa, abbas de Becco. 
Duo sunt presbiteri : Laurentius et Willermus; Laurentius, presentatus a dicto 
abbate, Willermus, a dicto priore. Valet xt 1. in solidum, unicuique xxr 1. 
Willermus, presentatus a dictis patronis®, receptus ab archiepiscopo Roberto, 
Laurentius ab archiepiscopo Petro. 

k  Ecclesiz de Collemeisnil prior de Longa Villa patronus. Valet xv 1. Parrochiani 


C3 


— 


' Hotot -sur- Dieppe, Gueures, Varangeville- sur-la--  du-Petit-Caux, Saint-Just-de-Saane, Biville-la-Riviere , 
Mer, le Til-sur-Vienne , Guiberville-sur-Mer, Caprimont, Grainville-la-Renard , Bauville-sous-Canville , Bretteville- 
Blancmesnil, Longueil, Colmesnil, Ambrumesnil, du-Petit-Caux , Herbouville, Hermanville, Saint-Ouen- 
Ouville-la-Riviere, La Chapelle-sur-Dun, Brachy, le le-Mauger, Roiville, Saint-Pierre-le-Viger, Saint-Ouen- 
Gourel, Brametot, le Bourg-Dun, Toqueville-du-Petit- sur-Brachy. 

Caux, Saint-Denis-du-Val, Reuville, Rainfreville-sur- ? Al. Guarris, ut notatum est infra, p. 305. 

Saane, Canteleu-sur-Brachy, Fontaines-le-Dun, Offran- * Deleta est vox Orengevilla, que priore manu scripta 
ville , Gruchet-Saint-Siméon , Haquelon, Venestanville , fuerat. 

Ribeuf-sur-Mer, Gonnetot, Avremesnil, Craville-la- * Blontmesnil. Reg. Radulphi Roussel, fol. 29. 


Roquefort , Sassetot-le-Malgardé , Luneray, Saint-Laurent- * Voces presentatus a. d. p. superabundant. 








sic. 


fol. 80. 


fol. 80 verso. 





fol. 8 1. 


fol. 82. 


fol. 81. 


fol. 81 verso. 


302 POLYPTYCHUM 


xvi. Lucas, presbiter, prasentatus a dicto priore, receptus ab archiepiscopo Mav- ; 


ritio. 

Ecclesia de Alberici Meisnillo' priorissa de Bondevilla patrona. Proventus 
sunt monialium de Bondevilla et faciunt deservire ibi. 

Ecclesia de Ouvilla? prior de Longa Villa patronus. Valet xx1 1. Parrochiani c. 
Johannes presentatus a dicto priore, receptus ab archiepiscopo Roberto. [ Archi- 
episcopus Odo Rigaudi recepit Robertum, ad presentationem dicti prioris. Item 
Guillelmus archiepiscopus recepit Petrum, ad presentationem dicti prioris.] 

Ecclesia de Capella super Burgum Dunni capitulum Sancti Quintini patronus. 
Valet xvi 1. Parrochiani xx1. Ricardus, presbiter, prasentatus a dicto capitulo, 
receptus ab archiepiscopo Theobaldo. 

Ecclesiee de Bracheio dominus de Bracheio presentat capitulo Rothomagensi, 
et capitulum domino archiepiscopo. Valet circa xxxv I. Parrochiani circa 111.xx. 
Robertus, presbiter, prasentatus dicto capitulo, et a capitulo archiepiscopo. 

Ecclesia de Gourello super jure patronatus est* contentio inter dominum archi- 
episcopum Petrum et dominum de Montiniaco, nec est adhuc sopita. Valet xxx 1. 
Parrochiani circa 111.xx. Ricardus, presbiter, receptus, salvo jure domini archi- 
episcopi et pradicti militis. 

Ecclesie de Brametot patronus P. de Houtot, miles. Valet xi 1. Parrochiani 
xxxv. Robertus, presentatus a dicto milite, receptus ab archiepiscopo Mauritio. 
Praedictus Robertus persona non est presens, ct habet pro portione sua xxx |. 
qu sunt retente in manu domini archiepiscopi. 

Ecclesie de Burgo Duni*‘ capitulum Sancti Quintini [in Viromendia] patronus. 
Duo sunt presbiteri, Guillelmus et Johannes, presentati a dicto capitulo: Guil- 
lelmus, receptus ab archiepiscopo Mauritio; Johannes ab archiepiscopo Petro. 
Portionem habet unusquisque propriam et curam. Portio Guillelmi valet xxx 1. et 
habet parrochianos vu. xx. Portio Johannis valet xx |. et habet parrochianos vi1.xx 
et x. [Magister Johannes de Noyentello, archidiaconus et vicarius Odonis Rigaudi 
ad portionem vacantem tunc ex morte Galteri presbiteri, recepit Johannem de 
Hencourt, clericum, ad presentationem predicti capituli. Capelle leprosarie 
Sancti Aigidii de Burgo Duni archiepiscopus Odo Rigaudi recepit Guillelmum 
Manasseri, clericum, ad presentationem Marie quondam uxoris domini Radulfi 
de Baillolio, ratione bailli filiorum suorum.| 

Ecclesiae de Touquevilla archiepiscopus patronus. Valet xxv 1. Parrochiani xv. 
Radulfus presentatus ab archiepiscopo et receptus. 

Ecclesia Sancti Dionisii in Valle dominus de Valle patronus. Valet xvi |. Par- 
rochiani t. Willermus, presbiter, presentatus a dicto domino, receptus ab archi- 
episcopo Petro. 

Ecclesiae de Reuvilla dominus de Reuvilla patronus. Valet xxx 1. Parrochiani 
xiv. Gualterus, prasentatus a dicto domino, receptus ab archiepiscopo Wal- 
tero. 

Ecclesia de Renfrevilla abbas de Cornevilla patronus. Valet xx |. Parrochiani 
x[t]vim. Radulfus, presbiter, prasentatus a dicto abbate, receptus ab archiepiscopo 
Petro. | Magister Johannes de Noientello, archidiaconus et gerens vices reverendi 
patris Odonis Rigaudi, recepit Guillelmum de Calvo Monte, clericum, ad prasen- 
tationem dicti abbatis.] 

Ecclesia de Cantilupo prior de Longa Villa patronus. Valet portio presbiteri xv 1. 
Parrochiani xxi. Ohvarius, presbiter, prasentatus a dicto priore, receptus ab 
archiepiscopo Mauritio. 

Ecclesia de Fontibus Duni duo sunt patroni: [dominus archiepiscopus|, do- 
minus de Guerrisi. Duo presbiteri® : Radulphus et P. Radulphus, presentatus et 
receptus ab archiepiscopo Roberto; P. prasentatus a dicto domino. Portio Ra- 
duiphi valet xv 1. Portio P. valet xxv 1. [Archiepiscopus Odo Rigaudi contulit 


Cod. Abberici Meisnillo. ' Pro est secunda manus scripsit {uit. 
* Houvilla S. Gille supra mare, al. Ouville supra * Priore manu scriptum fuerat de Burgo Dei. 
mare. Reg. Radulphi Roussel. &' 99 et verso. * Cod. presbitteri. 





B 


D 


me 
J 


G 


— 
— 


L 











ROTOMAGENSIS DIOECESIS. 303 


4 primam portionem Guillelmo Gottren. Idem archiepiscopus recepit Aigidium de 
Benedicta Villa, ad prasentationem Audulphi de Guerris, armigeri, ad portionem 
uam ante habuit Ricardus.| 

[Capella hospitalis de Duno valet... . . '. Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit 
Galterum de Becco, ad presentationem domine de Buesevilla.] 

Ecclesie de Unfranvilla prior de Longa Villa patronus. Parrochiani.....?. Valet 
xxv 1. [Guillelmus, presentatus a dicto priore, receptus ab archiepiscopo Odone 
tigaudi, ad prasentationem ejusdem. Radulphus presbiter de Freauvilla® receptus 
fuit ab archiepiscopo Odone Rigaudi, ad presentationem dicti prioris, post resi- 
enationem Guillelmi preefati. | 
« Ecclesiae de Groucet dominus de Groucet patronus. Valet xxx |. Parrochiani xxv. 

Wimerus, presbiter, prasentatus a dicto domino, receptus ab archiepiscopo 
Theobaldo. 

Ecclesia Sancti Dionisii de Haguelon dominus rex patronus. Valet xxv 1. Par- 

rochiani xxu. Habraham, presbiter, prasentatus a Hugone, milite, de Sancto 
p Dionisio (qui tunc erat patronus, sed mortuus est, et devolutum est jus patronatus 
ad regem), receptus ab archiepiscopo Petro. 

Ecclesia de Hunestanyilla Alveredus Guernon patronus de medietate, prior 
Beate Marie Magdalene Rothomagensis patronus de tercia portione; dominus 
de Grocet patronus de quarta. Valet circiter xxxv 1. Parrochiani xxim. Willelmus, 

E presbiter, presentatus a preedictis patronis, receptus ab archiepiscopo Mauritio. 
| Archiepiscopus Odo Rigaudi, recepit Petrum, ad presentationem Johannis Guer- 
non, armigeri, et notandum quod dictus Johannes et predictus prior Beate 
Marie Magdalene debent in posterum alternatim presentare ad dictam ecclesiam 
per quandam compositionem factam et habitam inter eos.] 

Ecclesie de Riscodio dominus rex patronus. Valet xvi 1. Parrochiani xxv. 
W. presbiter, presentatus a rege, receptus ab archiepiscopo Petro. 

Ecclesie de Gondetot archiepiscopus patronus. Valet xxx 1. Parrochiani xLu. 
Adam, presbiter, presentatus et receptus a domino archiepiscopo. 

Ecclesie de Evrardi Meisnillo tres sunt patroni: dominus archiepiscopus, Gil- 
G lebertus Caletot, miles, Radulfus de Duno, miles, et heredes Nicholai, quondam 
decani de Bracheio. Tres sunt presbiteri: Gualterus, Robertus, Henricus. Gualterus, 
presentatus a Gileberto pradicto; Robertus, prasentatus et receptus ab archiepi- 
scopo Mauritio; Henricus, presentatus a predictis Radulfo et heredibus. Portio 
Walteri valet xx 1. portio Roberti, xx 1. portio Henrici, xx 1. [Archiepiscopus Odo 
Rigaudi recepit Robertum Maschefer, qui erat decanus, ad unam portionem, ad 
presentationem domine Aelidis de Yvetot. Item idem archiepiscopus contulit aliam 
Guillelmo, presbitero. Item magister Johannes de Noientello, archidiaconus et 
gerens vices reverendi patris Odonis Rigaudi, recepit magistrum Stephanum, 
presbiterum, ad portionem vacantem ex morte Roberti Masquefer, ad presenta- 
tionem Nicholai de Lintot, militis, qui prasentavit illa vice.| 

Ecclesie de Crassa Villa“ abbas de Teiron® patronus. Valet xxv 1. Parrochiani 
Lx. Reinaldus, presbiter, prasentatus a dicto abbate, receptus ab archiepiscopo 
Petro. 

Ecclesiae de Sausetot capitulum Rothomagense patronus. Valet xi |. Parro- 
chiani xvii. Radulphus presbiter deservit in ecclesia illa tamquam firmarius non 
curatus, et reddit xxx |. dicto® capitulo. Tenuit hoc modo dictam ecclesiam per 
x annos. [Deodatus receptus fuit ab archiepiscopo Odone Rigaudi, ad presenta- 
tionem thesaurarii Rothomagensis. | 

Ecclesie de Lunerai heredes Radulfi Calcensis, militis, patroni. Valet xxx 1. 
Parrochiani Lx. Robertus, presbiter, presentatus a quodam presbitero Nicholao 
de Lunerai, non de voluntate vel scientia patroni, nec fuit quesitum coram archi- 
episcopo super jure patronatus, sed confitetur quod predicti heredes sunt patroni. 


os 


_ 


— 
— 


os 


* 


e 


‘ Locus vacuus in cod. * Crasville-la-Roquefort. Reg. Rad. Roussel, fol. 29. 
2 r . - ° ’ = . . 

Numerus non aotatus est. ’ Abbas Tironensis, Carnotensis diacesis. 

Melius Radulphus de Freauvilla, presbiter. © Cod. dictis. 





fol. 82. 


fol. 82 verso. 








fol. 108 verso. 


fol. 85. 





304 POLYPTYCHUM 


[Sciendum est et notandum quod, cum super jure patronatus vicarie dicti loci , 
contentio verteretur inter abbatem de Tyron, ex una parte, etdominum Johannem 
de Sancto Martino, militem, et dominam Petronillam de Ballolio, ex altera, 
tandem adjudicatum fuit jus patronatus dictis Johanni, militi, et Petronille in as- 
sisia de Archis a ballivo Caleti, ita videlicet quod iidem miles et domina debebant 
presentare primo abbati quandam personam, ct postea idem abbas eandem ar- p 
chiepiscopo presentare debebat, et sic recepit arcliiepiscopus Odo Rigaudi 
Johannem dictum Prepositum. | 

Ecclesie Sancti Laurentii in Caleto Minori Symon de Sancto Laurentio, miles, 
patronus. Sello, presbiter, prasentatus a dicto milite, receptus ab archiepiscopo 
Theobaldo. Valet m1.xx 1. m1.xx parrochiani. [Magister Henricus, qui nunc est, ¢ 
habuit eam de dono archiepiscopi Odonis Rigaudi, ad cujus collationem hac vice 
devenerat propter lapsum temporis.| 

Ecclesie Sancti Justi de Saana dominus ville patronus. Valet xxxv 1. Parro- 
chiani circa txvu. Johannes, persona, qui non est promotus, presentatus a dicto 
domino, receptus a thesaurario Rothomagensi, tempore quo Theobaldus archi- p 
episcopus erat Rome'. Symon, perpetuus vicarius, ut dicitur. 

Ecclesiae Bueville? dominus de Buevilla patronus. Valet xx |. Parrochiani xxv1. 
Ricardus, presbiter, prasentatus a dicto domino, receptus ab archiepiscopo Theo- 
baldo. 

Ecclesie de Grinvilla* Johannes le Bouteller patronus, ratione uxoris sue, filie r 
domini Willelmi de Grinvilla, militis. Valet circa x |. Parrochiani vi. Gaufridus, 
presbiter, prasentatus a patre dicte mulieris, receptus ab archiepiscopo Theo- 
baldo. 

Ecclesie de Bauvilla dominus de Bauvilla patronus*. Valet xxv 1. Parrochiani 
xxi. Rannaldus, presbiter, praesentatus a dicto domino, receptus ab archiepiscopo 
Mauritio. [Guillelmus, presbiter, receptus fuit ab archiepiscopo Odone Rigaudi, 
ad presentationem dicti domini. Die veneris post Trinitatem Domini’ promisit 
dominus archiepiscopus Guillelmus filio Guillelmi le Feron, civis Rothomagensis, 
quod infra tres menses rediret, et interim instrueretur in construendo® presen- 
tatus ad ecclesiam de Bauvilla.| G 

Ecclesiee de Brentevilla dominus ville patronus. Valet xx 1. Parrochiani xxx. 
Johannes presentatus a dicto domino, receptus ab archiepiscopo Mauritio. 

Ecclesia de Herbouvilla’ abbatissa Sancti Amandi Rothomagensis patrona. 
Valet xxx 1. Parrochiani xv. Robertus, presbiter, prasentatus a dicta abbatissa, 
receptus ab archiepiscopo Petro. [Sciendum est quod archiepiscopus Odo Rigaudi 
divisit istam ecclesiam in duas, de voluntate et ad petitionem dict abbatisse, 
et ad eam de Herbouvilla receptus fuit Petrus de Monte Forti, presbiter, a dicto 
archiepiscopo, ad presentationem dicte abbatisse. Guiroudus, presbiter, receptus 
fuit ad ecclesiam Beate Marie de Saana a dicto patre archiepiscopo, ad presenta- 
tionem dict abbatisse.| } 

Ecclesie de Hermenvilla archiepiscopus patronus. Capitulum Rothomagense, 
persona. Stephanus, vicarius perpetuus. Valet circa xx1 1. Parrochiani Lxx. Capi- 
tulum percipit ibi circa xxxvi 1. [Archiepiscopus Odo Rigaudi contulit eam ma- 
gistro Nicholao Anglico.| 

Ecclesia Sancti Audoeni le Mauger abbatissa Sancti Amandi patrona. Valet 
xxv 1. Parrochiani tu. P. presbiter, priesentatus a dicta abbatissa , receptus ab 
archiepiscopo Mauritio. 

Ecclesia de Royvilla heres Guillelmi Pontens est patronus. Willelmus Presco, 

ersona, qui est absens, non sacerdos, habet ibi vicarium, preesentatus ab herede 
predicti Guillelmi, receptus ab archiepiscopo Mauritio. L 
Ecclesia Sancti Petri le Vigir dominus archiepiscopus patronus. Decima fuit 


— 
a] 


\ 


' Verisimiliter a. 1227 vel 1228. > Annus non nolatus est. 

* Priore manu Buellis, hic et infra. * Voces in construendo delete sunt. 

* Grainville-la-Regnart. Reg. Rad. Roussel, fol. 29. ” Ad marginem secunda manu adjecte suni voces Vx 
* Vox patronus omissa in cod. clesia Beate Marie de Saana. , 











ROTOMAGENSIS DIOECESIS. 305 
a vendita xu 1. Radulfus de Aubuchon presentatus et receptus ab archiepiscopo 
Petro. 
Ecclesia Sancti Audoeni super Brachi abbas de Insula Dei patronus. Portio 
presbiteri valet xm 1. Non celebravit in ecclesia a festo Purificationis, sed est 
absens, nec dimisit aliquem loco sui. 


B ARCHIDIACONATUS VULCASINIT NORMANNI. 


DECANATUS DE PORCO MORTUO, {ALIAS DE BAUDEMONT]. 


Ecclesize Sancti Petri de Porco Mortuo' una pars de patronatu archiepiscopi, 
altera pars Eustacii de Ruilli. Habet cc parrochianos, et valet quelibet pars xx I. t. 
[ Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit Guillelmum, clericum, ad secundam por- 

C tionem, ad presentationem dicti Eustachii. Aliam vero, quam obtinuit Petrus, 
post ejus mortem, contulit archiepiscopus Odo Rigaudi Jacobo, presbitero. Item” 
eandem portionem dedit idem archiepiscopus magistro Johanni de Mara. No- 
tandum quod dominus de Noione et dominus archiepiscopus Vicissim seu alter- 
natim conferunt secundam portionem, et ad prasentationem domini Herveii de 

p Leonibus receptus fuit Stephanus dictus de Ruppe Forti, sede Rothomagensi 
vacante. | 

Ecclesia Beate Marie de Fonteneto. Matheus de Tria prasentavit. Habet txxu 
parrochianos. Valet xx I. t. 

Ecclesia Sancti Martini de Gaani. Abbas Sancti Audoeni, patronus. Habet vi.xx. 

E et XII parrochianos. Percipit presbiter xt |. et x s. t. et totum residuum percipit 
abbas Sancti Audoeni usque ad c I. t. 

Ecclesia Sancti Petri de Forges et Sancti Nicholai de Bosco Rogeri. Est presbiter 
quandoque in una, quandoque in alia. Capitulum Vernonis, patronus. Habet 
im1.xx et vit parrochianos. Valet xxv |. t. [Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit 

* Thomam de Pruino, presbiterum, canonicum Vernonensem, ad presentationem 
capituli Vernonensis. Item magistrum Johannem de Meriaco.| 

Ecclesia Sancti Martini de Baudemont. Dominus de Baudemont, patronus. 
Habet vir parrochianos. Valet x11 J. t. 

Ecclesia Beatze Marie de — Petrus Bruni, miles, patronus. Habet xxxiu 

; parrochianos. Valet xvi |. t. [Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit magistrum 
Johannem, ad presentationem domini Petri le Brun, militis.] 

Ecclesia Sancte Bove de Britonis Villa*. Petrus Bruni, miles, patronus. Habet 
xL parrochianos. Valet xx |. t. [Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit Guidonem de 
Palatiolo, clericum, ad presentationem Johannis le Brun, militis.] 

Ecclesia Sancti Martini de Novo Castro super Etam. Dominus J. de Bello Monte, 
patronus. xLviii parrochiani. Valet x I. t. 

Ecclesia Sanctee Auberte de Cantiers. Willelmus de Cantiers, patronus. Habet 
xxvii parrochianos. Valet xxx |. t. [Magister Johannes, archidiaconus et vicarius 
Odonis Rigaudi, recepit magistrum Johannem de Cantiers, ad prasentationem 
Simonis de Cantiers, armigeri. Item archiepiscopus Odo Rigaudi recepit eundem 
magistrum Johannem, ad presentationem dicti armigeri.| 

Eeahesia Beate Marie de Autaverne. Abbas Sancte Katerine Rothomagensis, 
patronus. Habet tx parrochianos. Valet xxx 1. t. 

Feclesia Sancti Nicholai de Vernoniel. Capitulum Vernonense, patronus. Habet 
vi.xx parrochianos. Valet xxx 1. t. [Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit Girardum 


— 


~ 
“7 


— 


* 


* Portmort, Fontenay-de-Beauregard, Gany, Four- Heubecourt, Bois-Gireaume, Haricourt, la Chapelle- 
ges, Bos-Roger, Baudemont, Aves ny, Bertenouville, Saint-Ouen-sur-Gany, Sainte-Geneviéve-lez-Gany, Gi- 
Chateau- sur-Epte, Cantiers, Hauteverne, Vernonnet, verny, Notre-Dame-de-I'lle, Courcelles-sur-Seine , Pres- 
Molincourt, Travailles, Hercancy, Forét, Cahaigne , Qui- signy-l’Orgueilleux, Requiercourt, Civiéres, Bionval. 
iry, Ecos, Dampmesnil, Mouflaines, Flumesnil, Bion- * Voces Item e. p. d. i. a. m. J. de Mara cancellate 
val, Valcorbon, Civieéres , Tourny, Fours, Guisiniers , sunt. 

Bouaflle-en-Vexin, Mesiéres, Hannesis, Panilleuse, ’ Bertronyille. Reg. Radulphi Roussel, fol. 26 verso. 


TOME XXIII. 39 





fol. 83 verso. 


fol. 84. 


fol. 84 verso. 





i 


S32 ees 


lol. 85. 


tol. SS verso. 


306 POLYPTYCHUM 
dictum Piau d'oue, presbiterum, canonicum Vernonensem, ad presentationem 
dicti capituli.| 

Ecclesia Sancte Mari de Molencort. Petrus Bruni, miles, defunctus, patronus. 
Habet xxx parrochianos. Valet xx |. p. [Symon, presbiter, receptus ab archiepi- 
scopo Odone Rigaudi, ad prasentationem dicti domini.| 

Kcclesia Beate Marie de Travailes. Ibi est quedam prabenda Rothomagensis. 
Canonicus presentayit eum qui tunc erat. Habet xv parrochianos. Valet x I. t. Ar- 
chiepiscopus Mauritius alleviavit eum in parte, et nos capitulo et canonico predicto 
pradicte ecclesia de residuo alleviamus eum. [Guillelmus, presbiter, receptus 
fuit ab archiepiscopo Odone Rigaudi, ad prasentationem Nicholai de Saveigny, 
canonici Rothomagensis. Item Guillelmus, presbiter.] 

Ecclesia Sancti Petri de Arquenci. W. Crispinus, patronus. Habet Lx parro- 
chianos. Est ibi vicarius perpetuus, et valet vicaria xxxu I. sibi et cuidam capellano 
quem tenet. Personatus ejusdem ecclesia valet xx L. t. 

Ecclesia Sancti Supplicii de Foresta. Abbas Sancti Wandregesili, patronus. 
Habet vi.xx et vu parrochianos. Valet x11 1. t. 

Ecclesia Sancti Andrew de Caaignes. Abbas Sancte Katerina Rothomagensis, 
patronus. Habet tum parrochianos. Valet xxx1 |. t. [Archiepiscopus Odo Rigaudi 
recepit Guillelmum Cousin, ad prasentationem dicti abbatis.| 

Ecclesia Sancti Petri de Quintri. Abbas Sancti Wandregesili, patronus. Habet 


i1.xx et vi parrochianos. Valet xu 1. t. [Galterus, qui nunc est, receptus ab ar- £ 


chiepiscopo Odone Rigaudi, ad presentationem dicti abbatis. Bartholomeus 
receptus ab archiepiscopo Odone Rigaudi, ad presentationem dicti abbatis.| 

Ecclesia Sancti Dionisii de Escoz. Heredes Cabot, patroni. Habet Lxv parro- 
chianos. Valet xxx I. t. [Magister Johannes de Noyentello, archidiaconus et vica- 
rius Odonis Rigaudi, recepit Guillelmum de Haguet, clericum, ad presentationem 
abbatissee de Thesauro et heredum pradicti Cabot.| 

Ecclesia Sancti Petri de Aumesnil'. Archiepiscopus, patronus. Habet xxx _par- 
rochianos. Valet xn” |. t. [Archiepiscopus Odo Rigaudi contulit Petro.| 

Ecclesia Sancti Bricii de Mouflainnes. Dubium est de patronatu. Habet xxx 
parrochianos. Valet xu 1. t. 

Ecclesia Sancti Petri de Fleumesnil. Prior de Salicosa, patronus. Habet xxu 
parrochianos. Valet xxx I. 

Keclesia Sancti Audoeni de Blovilla®. Archiepiscopus, patronus. Habet x1 par- 
rochianos. Valet xu |. t. 

Ecclesia Sancti Stephani de Valle Corbun. Prior de Salicosa, patronus, dicit 
quod habet ecclesiam in proprios usus, et valet xxv |. et sunt ibi xxi parro- 
chiani. 

Ecclesia Sancti Martini de Auverres ‘ habet xtvi parrochianos. Abbas Becensis, 
patronus. Valet xxx |. t. 


Ecclesia Sancta Maria de Torni. Archiepiscopus, patronus. Habet vi.xx parro- . 


chianos. Valet x |. t. [Gaufridus de Bolande, persona, cui archiepiscopus Odo 
Rigaudi eam contulit. Item Guillelmus, archiepiscopus, contulit eam magistro 
Symoni de Ernencuria Sicca, capellane suo.| 

Ecclesia Sancti Salvatoris de Fors’. Prior de Salicosa facit deservire per cano- 
nicos suos. Habet Lx et x parrochianos. Valet xxv |. t. 

Ecclesia Sancti Dionisii de Guisegnies. Abbas Gemeticensis, patronus. Habet c 
el xv parrochianos. Valet xxx |. p. [Guillelmus, presbiter, prasentatus a dicto ab- 
bate, receptus ab archiepiscopo Odone Rigaudi.| 

Ecclesia Sancti Petri de Boafle®. Abbatissa de Pratellis, patrona. Habet ti{1] par- 
rochianos. Valet xv I. t. [Nicholaus, presbiter, receptus, ad presentationem dominze 
abbatisse, ab archiepiscopo Odone Rigaudi.] 


‘ Daumesnil. Reg. Radulphi Roussel, fol. 26 verso. * Censemus corrigendum Civerres. De eadem ecclesia 


Numero xt deleto substitutus est numerus xxv. vid. infra, p. 307 hj. 
Eamdem ecclesiam, nisi fallimur, infra iterum reperies ' Fours. Reg. Radulphi Roussel, {. 27. 
melius dictam ecclesia de Bionval. Bouafle. Ibid. f. a7 v’. 





— 
t 











ROTOMAGENSIS DIOECESIS. 307 
1 Ecclesia Sancti Georgii de Meisieres. Abbas Becensis, patronus. Habet vu.xx 
parrochianos. Valet xxxu 1. p. Dominus Guillelmus dictus Mauvallet, preshiter, 
receptus, ad presentationem abbatis Beccensis, ab archiepiscopo Ciene Ri- 
gaudi.| 
Ecclesia Sancti Petri de Hanesies. Mathzeus Harou, patronus. Habet Lx et x 

B parrochianos. Valet xxx |. p. Quidam percipit modo x L p- qui non videt. [Ma- 
gister Osbertus receptus, ad prasentationem dicti Mathzi, ab archiepiscopo Odone 
Rigaudi. Item magister Robertus de Houvilla.| 

Ecclesia Beate Marie de Paignilose. Ibi est quedam praebenda Rothomagensis, 
et est patronus ejusdem prebende canonicus. Et habet 11.xx parrochianos, et 

c valet vicaria x |. t. [Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit Radulphum, ad. presen- 
tationem magistri Nicholai de Saveigny, canonici Rothomagensis.| 

Ecclesia Beatee Marie de Heubecort. Prior de Salicosa facit ibi deservire per 
duos canonicos qui habent usque ad xvi 1. p. Et prior totum residuum percipit. 
Sunt ibi xi et vit parrochiani. 

p Ecclesia Sancti Supplicii de Boscho Gyralmi. Prior de Salicosa facit ibi deser- 
vire per duos canonicos, qui habent usque ad xxx |. t. Et sunt ibi due ecclesia : 
Haricort habet xivimi parrochianos; Sanctus Supplicius habet xm. Totum resi- 
duum percipit dictus prior. 

Capella Sancti Audoeni. Abbas Sancti Audoeni Rothomagensis, patronus. 
ge Habet xxxvi parrochianos. Valet x |. t. Totum percipit dictus abbas. [Andreas de 
Quitri receptus ab archiepiscopo Odone Rigaudi, ad prasentationem dicti ab- 
batis.] 
Ecclesia Sancta Genovefe. Abbas Sancti Audoeni Rothomagensis, patronus. 
Habet c parrochianos. Valet x11 1. t. Abbas percipit bene usque ad c 1. [Archi- 
‘episcopus Odo Rigaudi recepit Petrum, ad prasentationem dicti abbatis.] 
Ecclesia Sancta Radegundis de Guierni. Abbas Sancti Audoeni Rothomagensis, 
patronus. Habet c et x1m parrochianos. Valet xx 1. t. Abbas recipit usque ad cc. 1. t. 
Ecclesia Sancte Marie de Pressegnieis Insula. Abbas de Bernaio et capitulum 
Vernonense, patroni, et vicissim praesentant. Habet mu.xx et v1 parrochianos. 

G Valet xvii 1. t. et residuum recipiunt capitulum Vernonense ct prior de Presseio' 
Superbo. [Radulphus, presbiter, ultimo receptus fuit, ad prasentationem abbatis 
de Bernaio, ab archiepiscopo Odone Rigaudi.| 

Ecclesia Sancti Martini de Corcellis. Abbas de Bello Becco, patronus. Habet 
xxxvi parrochianos. Valet xv 1. t. 

H Ecclesia Sancti Martini de Presseio Superbo. Abbas de Berneio, patronus, Habet 
Lxvi parrochianos. Valet xv 1. t. 

Ecclesia Sancte Marie de Riquecort. Abbas Sancte Katerine Rothomagensis, 
patronus. Habet xxi parrochianos. Valet x* 1. t. 


Lee >| 


[Ecclesia de Cyveriis * valet ix |. Parrochiani.....'. Abbas Becci, patronus, ad 
J cujus presentationem archiepiscopus Odo Rigaudi recepit Henricum.| 
[Ecclesia de Bionval valet xx 1. Parrochiani..... Patronus, archiepiscopus. Ar- 
chiepiscopus Odo Rigaudi contulit eam... . . ° presbitero.| 
DECANATUS DE GAMACHIIS. 
Ecclesia Sancti Albini de Dangu®. Guillelmus Crispini, patronus. Habet ¢ et x 
’ Hic et infra pro Presseio legendum Pressegneio. les - Champs, Senneville-sur -les-Monts, Douxmesnil, 
* Priore manu scriptum Juerat xv 1. t. Muchegros, Houville, Heuqueville-en-Vexin, Marcou- 
> Vide supra, p. 306 h. ville-sur-Ecouis , Muis-sur-Seine , Basqueville-en-Vexin , 
* Hic et in sequenti clausula omissus est parrochianorum Villerets, Cuverville-en-Vexin, la Fontaine-du-Tuit, 
humerus. Vateville-sur-les-Monts, Corny , Cressanville , Grainville- 
® Locus vacuus in cod. sur-Fleury, Ecouis, Boisemont-sous-Farceaux, Sainte- 
* Dangu, Guerny, Gisencourt, Noiers -en-Vexin, Marie-aux-Champs-sous- -Gamiaches , Haqueville, Riche- 
Vesly, Villers-sur-le-Roule , Charleval (olim Noyon-sur- ville, Farceaux, Daubeuf-prés-Vatteville, la Londe-sur- 
Andelle), Chauvincourt, Provémont, Gamaches, Her- Farceaux, Susay, Neuville - sous - Farceaux, Frénes- 
queville, Amfreville-seus-les-Monts, Connelle, Orge- l'Archevéque, la Roquette, Rocheroles 4 Cuverville, 
ville, Andé, le Pont-Saint-Pierre, Flipou, Amfreville- Noyers et Villers a Andely, Léomesnil. 


39. 





fol. 86. 


fol, 86 verso. 


fol. 87. 





fol. 87 verso. 


308 POLYPTYCHUM 


parrochianos. Sunt ibi duo presbiteri. Quelibet pars valet xxx 1. t. [Magister An- 
euerrandus, qui nunc est, receptus fuit ad totam ecclesiam ab archiepiscopo 
Odone Rigaudi, ad presentationem dicti Crespini. Item idem archiepiscopus re- 
cepit magistrum Petrum, ad prasentationem domine matris domini Guillermi 
Crespin.| 

Ecclesia Beate Marie de Garni. Prior de Velli, patronus. Habet xv parrochianos. 
Valet xr 1. t. [Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit Petrum, clericum, ad presenta- 
tionem abbatis Majoris Monasterii]. 

Ecclesia Beate Marie de Glisencort'. W. Crispini, patronus. Habet xxx parro- 
chianos. Valet x |. t. [Guillelmus, archiepiscopus Rothomagensis , recepit magis- 
trum Gervasium, ad presentationem Guillelmi Crispini, militis.] 

Ecclesia Beate Maria de Noiers. Patronus, Guillelmus Crispini. Habet xxv par- 
rochianos. Valet xxx |. t. [Magister Johannes de Noientello, archidiaconus et 
gerens vices reverendi patris Odonis Rigaudi, recepit magistrum Reginaldum, 
clericum, ad presentationem domine de Danguto, ratione dotis.] 

icclesia Sancti Martini de Velli. Willelmus Crispini, patronus. Habet 1x parro- 
chianos. Valet xt 1. t. [Archiepiscopus Odo Rigaudi contulit eam Stephano, cle- 
rico, propter lapsum temporis. Item abbas Majoris Monasterii presentavit Johan- 
nem de Heudincort, prasentatum sibi a Guillelmo Crespin, milite, receptum ab 
archiepiscopo Odone Rigaudi. Et sciendum quod dictus abbas non potest alium 
presentare, nisi quem eidem presentaverit dictus miles, et ita factum fuit et 
ordinatum inter eos in assisia Gisortii.| 

[In parrochia de Velly est quedam capella Beati Thome, de novo fundata, 
cujus patronatus® spectat ad rectorem ecclesiz dicte villa *, et ad eam capellam 
admissus fuit Guillelmus, clericus, ab archiepiscopo Odone Rigaudi, ad prasen- 
tationem dicti rectoris.| 

[Item in parrochia de Velly est quaedam capella Sancti Leodegarii, ad quam 
archiepiscopus Odo Rigaudi admisit Philippum, clericum, ad praesentationem 
Johannis le Brun, militis, et rectoris dicti loci. Item idem recepit Petrum, ad pre- 
sentationem domini Aégidii de Malo Dumo, militis. | 

Ecclesia Beati Dionisii de Wilers in Vulcasinio. Abbas de Conches, patronus. 
Habet Lx et xv parrochianos. Valet x 1. t. 

Ecclesia Sancti Dionisii de Noion “. Prior de Noion, patronus. Habet x1.xx par- 
rochianos. Valet xxx I. t. [Magister Robertus receptus ab archiepiscopo Odone Ri- 
gaudi, ad prasentationem abbatis Sancti Ebrulphi. Item magister Guillelmus de 
Hamello. Item magister Johannes de Sauquento.| 

<cclesia Sancti Machuti de Cauvincort. Eustacius filius Amisii domini ville 
defuncti°. Habet xiv parrochianos. Valet xxxv 1. t. Et inde solvit® centum s. t. 
cuidam capellaniz, que est in eadem ecclesia, et pradictus dominus est patronus 
ejusdem capellania. Item habet idem capellanus x alias libras ex alia parte. [Archie- 


piscopus Odo recepit Adam, ad presentationem domini regis, ratione balli here- . 


dis dicti Eustachii. — Guillelmus, qui nunc est, receptus fuit ad dictam capel- 
lam, ad prasentationem dicti domini, ab archiepiscopo Odone Rigaudi. Item 
magister Johannes de Noyentello, archidiaconus et vicarius Odonis Rigaudi, rece- 
pit Symonem de Amata Curia, clericum, ad presentationem Reginaldi, domini 
de Cauvincuria, armigeri.] 

Ecclesia Sancti Supplicii de Presbiteri Monte’. Johannes de Clara, miles, pa- 
tronus. Habet i parrochianos. Valet xxx ]. p- [Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit 
Guillelmum ad presentationem dominiJohannis de Clera, militis, et tunc renun- 
ciavit idem miles juri patronatus ipsius ecclesiz, ita quod non posset ulterius ad 
eam presentare, sed Reginaldus, frater ejus, vel ille cujus esset dicta villa, jus 
patronatus haberet. | 


’ Gisencourt Reg. Radulphi Roussel, tol. 26. * Noion sus Andele. Reg. Radulphi Roussel, fol. 26. 


* Vocem patronatus, qua in cod. penitus erasa est , res- * Suppl. patronus. 
tituimus. * Subaud. rector. 
Subsequebantur nonnulle voces que erase fuerunt. * Provermont. Reg. Radulphi Roussel, fol. 26 v’. 





A 


B 


C 


) 


_— 


L 














ROTOMAGENSIS DIOECESIS. 309 


1 Ecclesia Beater Marie de Gamachiis. Archiepiscopus, patronus. Habet vi.xx par- 
rochianos. Vicaria perpetua valet xx 1. p.; personatus, Lx |. p. 

Ecclesia Sancti Germani de Harquevilla. Rabel de Modiis, armiger, patronus. 
Habet xxvii parrochianos. Valet xx 1. t. [Symon de Hamello receptus fuit ab 
archiepiscopo Odone Rigaudi, ad presentationem Petri de Dalbolio et Theopha- 

p nia, uxoris sue, tutorum tunc temporis heredum Rabeli, qui quidem heredes 
erant patroni ecclesie supradicte. | 

Ecclesia Sancti Michaelis de Amfrevilla'. Deservit ibi prior Duorum Amantium 
per suos canonicos; percipit totum, et habet Lx parrochianos. Nescitur si potest 
hoc de jure facere vel non. 

c Ecclesia Sancti Vedasti de Connele. Ibi est quedam prebenda Rothomagensis. 
Archiepiscopus, patronus. Habet Lx parrochianos. Valet xx 1. t. [Archiepiscopus 
Odo Rigaudi recepit magistrum Odonem, ad presentationem magistri Johannis 
de Albigniaco, canonici Rothomagensis. | 

Ecclesia Beate Marie de Ogeri Villa. Prior Duorum Amantium, patronus. 

p Habet xxum parrochianos. Valet xv 1. t. 

Ecclesia Beate Marie de Ande. Prior Duorum Amantium, patronus. Habet 
xxvii parrochianos, et valet xv I. t. [Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit Rober- 
tum clericum, ad presentationem dicti prioris.] 

Ecclesia Sancti Petri de Ponte Sancti Petri. Abbas Becensis, patronus. Habet i 

g parrochianos. Valet xx |. t. 

Ecclesia Beati Vedasti de Fagotipi’. Archiepiscopus dedit ultimo. Habet xx 
parrochianos. Valet 1x |. t. Dubium est utrum sint parrochiani curati vel non. 

Ecclesia de Amfrevilla in Campis. [bi sunt due prabende Rothomagenses. 
Patronus, capitulum Rothomagense. Habet Lxx parrochianos. Valet xvi. t. 

r Ecclesia Sancti Macloti de Sana Villa. Prior de Salicosa, patronus. Habet xxvii 
parrochianos. Valet xxv |. t. [Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit Guillelmum le 
Turc, ad presentationem dicti prioris. Item Nicholaum Tiebergue. Item Jacobum 
Tibergue. Item dominum Jacobum. Item Guillelmum.] 

Ecclesia Sancti Candidi de Dumesnil. Girardus et Gasco de la Buscalle, pa- 

¢ troni. Habet xv parrochianos, et valet x |. t. 

Ecclesia [de Mucegros. Johannes, dominus villa, miles, patronus.| Habet 1x 
parrochianos. Valet xi 1. t. [Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit magistrum 
Robertum Chieret, ad presentationem dicti militis. Item Johannem de War- 
clive. | 

H Ecclesia Sanctorum Gervasii et Prothasii de Houvilla. Persona est quidam 
canonicus Sancte Marie Rotund. Archiepiscopus, patronus vicarie. Vicaria 
valet xxx 1. t.; personatus circa 1 1. t. Habet xiv parrochianos. [Archiepiscopus 
Odo Rigaudi contulit eam magistro Petro dicto Philosopho. | 

Ecclesia Sancti Germani de Heuguevilla. Abbas de Conches, patronus. Habet 

J vi.xx parrochianos. Valet x I. 

Ecclesia Sancti Martini de Marcouvilla. Archiepiscopus, patronus. Habet xxxum 
parrochianos. Valet xx 1. t. 

Ecclesia Sancti Hylarii de Modiis*. Archiepiscopus, patronus. Habet vi1.xx par- 
rochianos. Valet ixx I. t. 

k Ecclesia Sancte Marie de Baschavilla. Prior de Salicosa facit ibi deservire per 
suos canonicos. Habet vi.xx parrochianos. Et percipit prior totum. Et valet Lxx 1. t. 
per totum, de quibus percipiunt deservientes ibi xxx 1. 

Ecclesia Sancti Martini de Vilerez. Mathzus de Vilerez, miles, patronus. Habet 
XL parrochianos. Valet xxv 1. t. [Magister Johannes de Noientello, archidiaconus 

Let gerens vices reverendi patris Odonis Rigaudi, recepit Robertum de Cantiers, 
presbiterum , ad presentationem Roberti de Vilerez, militis.] 

Ecclesia Sancti Petri de Cubertivilla. Archiepiscopus, patronus. Habet Lx par- 
rochianos. Valet xxx 1. t. Est ibi capellania xv librarum. 


‘ Anffreville sous les Mons. Reg. Radulphi Roussel , * Foutipou. Reg. Radulphi Roussel, f. 26. 
f. 25 v°. ' Muyes. Ibid. 





fol. 88. 


fol. 88 verso. 





fol. 84. 


fol. 8y verso. 


"16 Apr. 1287. 





310 POLYPTYCHUM 


Ecclesia Sancti Martini de Fonte. Dominus d’Aubon, patronus. Habet xin , 


parrochianos. Valet xy I. t. 

Ecclesia Sancti Supplicii de Catevilla [Watevilla]. De patronatu dubium. Habet 
xxxit parrochianos. Valet xxx 1. [Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit Matheum 
de Crepicordio, clericum, ad dictam ecclesiam, ad presentationem domini Regi- 


naldi de Modiis, militis.] B 


Ecclesia Sancte Trinitatis deCorni. Archiepiscopus, patronus. Habet x1 parro- 
chianos. Valet circa [x] 1. t. [Archiepiscopus Odo Rigaudi contulit eam magistro 
Guillelmo de Meleduno. Item magistro Nicholao de Piris, clerico suo. Item Theo- 
baldo, clerico suo. Item Michaeli de Sancto Geremaro, elemosinario suo.| 


Ecclesia Sancti Petri de Crassanvilla. Prior de Noion, patronus. Habet xxx par- ¢ 


rochianos. Valet x |. [Gaufridus, qui nunc est, receptus fuit ab archiepiscopo 
Odone Rigaudi, ad presentationem dicti prioris, et quia redditus dicte ecclesia 
erant nimis tenues, eos fecimus augmentari, et dictus prior, de voluntate et as- 
sensu abbatis sui ct conventus, voluit quod preshiter qui pro tempore fuerit per- 


cipiat de cwtero duas guerbas in decimis dicte ecclesie, et prior tertiam, licet p 


hactenus factum fuerit e contrario, ita quod quolibet anno presbiter reddat dicto 
priori xx s. t. de portione sua.| 

Ecclesia Sancti Martini de Graainvilla. Contentio est inter quosdam de patro- 
natu. Habet 11.xx parrochianos. Valet circa quinquaginta |. t. Et quedam Eu- 


femia prasentavit magistrum Symonem, quem admisit archiepiscopus ad eccle- ¢ 
| s y q 


siam. {Archiepiscopus Odo Rigaudi contulit eam Guillelmo de Senonis propter 
lapsum temporis. Notandum est quod contentio fuit diutius super jure patronatus 
ipsius ecclesia inter dominum Hugonem de Greinvilla, militem, et Ricardum 
ejusdem loci, militem; et adjudicata fuit saisina ejus dicto Hugoni in assisiis 


Gisortii, ipso Ricardo in emenda remanente. Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit F 


Adam, presbiterum, ad presentationem dicti Hugonis et Johannis dicti Magistri. 
Item Petrum, ad presentationem eorumdem. | 

Ecclesia Sancti | Albini] de Escoies. Abbas Becensis, patronus. Habet tx par- 
rochianos. Valet xxx l. t. 


Ecclesia Sancti Martini de Beusemont. Abbas Sancte Katerine Rothomagensis, ¢ 


patronus. Habet ¢ parrochianos. Valet x1 |. t. 

Ecclesia Beate Maria in Campis. Capitulum Baiocense, patronus. Habet ixx 
parrochianos. Valet xxx |. t. [Martinus, presbiter, receptus ab archiepiscopo 
Odone Rigaudi, ad presentationem dicti capituli. | 

Ecclesia Sancti Luciani de Aquevilla. Abbas de Conchis, patronus. Habet c 
parrochianos 1 minus. Valet xx 1. t. [Magister Robertus Halebou, qui nunc est, 
receptus fuit ab archiepiscopo Odone Rigaudi, ad presentationem dicti abbatis. 
Item Robertus, clericus, receptus fuit ab eodem archiepiscopo, ad prasentationem 
dicti abbatis.] 

Ecclesia Sancti Eustacii de Richevilla. Robertus de Pissiaco prasentavit per- 
sonam ultimo. Habet x parrochianos. Valet x1 |. t. [Archiepiscopus Odo Rigaudi 
recepit Radulfum de Noione, ad presentationem domini Guillelmi de Poissiaco, 
militis. | 

Ecclesia Sancti Vedasti de Farsel. W. Crispini, patronus. Habet xiv parro- 


— 


—_ 


I 


chianos. Valet xxx l. t. K 


Ecclesia Sancti Martini de Daubuef. Dominus de Daubuef, patronus. Habet 
1111.xx parrochianos. Valet octoginta 1. t. [Anno Domini m°cc? octogesimo septimo, 
die mercurii post Quasimodo‘, Aubertus de Hangiest, miles, presentavit nobis 
Gaulridum de Spedona, presbiterum, ad ecclesiam pradictam, quem Gaufridum, 
ad presentationem dicti militis, veri ct unici patroni dicte ecclesia, prout tunc 
nobis constilit evidenter, duximus admittendum. | 

Ecclesia Sancti Petri de Landa. Dominus de Landa prasentavit. Habet xx.11" 
parrochianos. Valet xxx I. t. [Reginaldus, qui nunc est, receptus fuit, ad prasen- 
tationem dicti domini, ab archiepiscopo Odone Rigaudi. Item postmodum receptus 
fuit Johannes, ad presentationem dicti domini, ab archiepiscopo. | 




















ROTOMAGENSIS DIOECESIS. Sli 
Ecclesia ox: Petri de Susai. W. Crispini, patronus. Habet xiv parrochianos. 
Valet xxv lL. t. [Johannes de Paciaco receptus fuit ab archiepiscopo Odone Ri- 
gaudi, ad presentationem domini Johannis Crespin, militis. | 
Ecclesia Sancti Martini de Nova Villa. V. Crispini, patronus. Habet x parro- 
chianos. Valet xxx 1. t. [Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit Ansellum de Roya, 
; clericum, presentatum a Johanne Crispini, milite.] 
Ecclesia de Fraxinis'. Archiepiscopus, patronus. Habet vit.xx parrochianos. 
Valet 1x |. p. [Archiepiscopus Odo Rigaudi contulit eam domino Manassero.] 
Ecclesia Sancti Martini de la Roquete. Archiepiscopus, patronus. Habet x1 
arrochianos. Valet xv 1. t. 
¢ [Capella Sancti Laurentii de Ronqueroles valet xv 1. Non est ibi cura. Prior de 
Monte Duorum Amantium, patronus. Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit Re- 
einaldum, clericum, ad presentationem dicti prioris. | 
[Capella de Noiers valet xx |. et ad ipsam recepit archiepiscopus Odo Rigaudi 
Gilebertum, ad presentationem domini Guillelmi de Lymoges, militis. Capel- 
p lanus non habet curam ecorum qui inibi degunt, sed decanus de Andeleio. Nec 
sunt ibi fontes.| 
[( apella de Villers supra Andeleium valet xx |. Dominus Petrus de Vilers, miles, 
patronus, ita videlicet quod ipse primo debet praesentare canonicis de hendalake. 
et canonici postea presentant eandem personam, els a dicto milite sic preesentatam, 
archiepiscopo Rothomagensi. Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit Petrum, sicul 
dictum est, prasentatum.| 
[Capella de Guillelmi Mesnillo valet xx1 1. ct est patronus ejusdem?... . . | 


\ 


= 


DECANATUS GYSORTII. 


Ecclesia Sancti Helerii de Amecuria® valet xvui |. t. Parrochiani Lx. Sagualus , 
; presbiter, qui nunc est, prescntatus fuit a domino Guillelmo Pelet, et receptus 
ab archiepiscopo le 
Keclesia Sancti Dyonisii* de Farman valet xt |. t. Parrochianit vii.xx. Ste- 
phanus, presbiter, qui nune est, prasentatus a Matheo de Mucegros et Guil- 
lelmo de Lila, militibus, qui simul presentant, et receptus a domino Theobaldo. 
; {Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit Ingerrannum, ad priesentationem domint 
Johannis de Mucegros, militis, et Herveii de Insula, armigeri.| 
Ecclesia de Tygiervilla valet xxv |. t. Parrochiani mm.xx. Petrus, presbiter, qui 
nune est, prasentatus fuit a domino Hugone de Tygyervilla, receptus a domino 
Mauritio. Modo, quia feudum separatum est, Symon de Amecuria, ratione uxoris 
sux, vicissim debet prasentare. |Durandus, qui nunc est, receptus ab archiepi- 
scopo Odone Rigaudi, ad presentationem Marguarete domicelle de Tygervilla. 
Alter debet postea presentare.| 
ecclesia de Coudrai valet xx |. t. Parrochiani tu. Adam, presbiter, prasentatus 
fuit ab abbate Majoris Monasterii, et receptus a domino Mauritio. [{ Archiepi- 
scopus Odo Rigaudi contulit eam Raimundo, clerico, propter insuflicientiam per- 
sone ad eam presentate ei ab abbate Majoris Monasterii.| 
Ecclesia de Bello Visu habet vi.xx parrochianos. Canonici Sancti Laurentii in 
Leonibus habent in usus proprios. 
Ecclesia de Sanctoincort® vaict xu |. t. Parrochiani x.tv. Dominus Guillelmus 
Crispini presentavit Robertum presbiterum, et recepit eum dominus Mauritius. 
(Petrus, clericus, receptus fuit ab archiepiscopo Odone Rigaudi, ad praesenta- 


- 
. 


—_— 


' Fresnes-l'Archevesque. Reg. Radulphi Roussel, Morgny-la-Forét, Transiéres, Maineville, Mesnil-sous- 
fol. 26. Varclive, le Til-en-Vexin, Heudicourt, Varclive, Saint- 
* Omissum fuit patroni nomen. Martin-au-Bosc, Saint-Aubin-de-Corval, Hébécourt, 
’ Amécourt, Saint-Denis-de-Ferment, Tierceville , Besu-la-Forét, Lions-la-Forét, Mesnil-sous-Vienne , 
le Coudray-en- -Vexin, Beauvoir-en-Lions, Sancourt, Gaillardbois, Lisors, Noyon-le-Sec, Toufreville-sur- 
Puchay, Martagny-en-Lions, le Tronquai?, Basincourt, Kcouis, Neufmarché-en-Lions, Longchamp, Saussay- 
Gisors, Ros: ay-en-Vexin, Saint-Eloi-de-Besu-le-Long , la-Vache, Bouchevillier. 
Lorleau, Bernonville, Beézu le-Long, Dendecuciiie. ‘ Pro Dyonisii priore manu scriptum fuerat Nicholai. 


Saint-Paer-en-Vexin, Néaufle, Lilly, Fleury-la-Forét, Seecourt. Reg. Tadulphi Noussel, fol. 25 v’. 








fol. go. 


fol. go verso. 





fol. gi. 


fol. gi verso 





312 POLYPTYCHUM 
tionem Joscelini Crespin, clerici. Item Robertus, ad prasentationem domini , 
Johannis Crespin.| 

Ecclesia de Pucheio valet xu |. t. Parrochiani L. Robertus, qui nunc est pres- 
biter, presentatus fuit ab abbatissa Sancti Amandi Rothomagensis, et receptus a 
domino Roberto. 

Ecclesia de Martigni valet xx |. Parrochiani Lx. Amalricus, presbiter, prasen- 
tatus a domino Nihalan. domino ejusdem ville, et receptus a domino Galtero. 
[Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit magistrum Nicholaum, ad prasentationem 
Johannis' Bousquentin, armigeri.| 

Ecclesia de Runchei? habet parrochianos Lx; in usus canonicorum Bello- 
sanne. C 

Ecclesia de Basincort valet xv |. t. Parrochiani xxxuu. Christianus presentatus 
et receptus ab archiepiscopo. [Archiepiscopus Odo Rigaudi contulit eam Johanni, 
clerico.| 

- ceclesia de Gysorcio valet’. 

Ecclesia de Roseio habet parrochianos 111.xx et m1. Canonici Sancti Laurentii p 
in Leonibus serviunt ibi ad usus. 

Ecclesia Sancti Eligii* valet xx 1. t. Parrochiani i. Ricardus, presbiter, prasen- 
tatus fuit a domino Guillelmo Crespin, et receptus a domino Galtero. Alius pres- 
biter est ibidem, qui presentatus fuit a domino Guillelmo de Gisortio. [Guil- 
lelmus de Gisortio, miles, et Guillelmus Crispini, dominus de Danguto, armiger, F 
presentaverunt Sdeenonm. clericum, qui receptus fuit, ad presentationem ipso- 
rum, ab archiepiscopo Odone Rigaudi.| 

Ecclesia de Bereliaca® valet xx 1. Parrochiani Lt. Archiepiscopus, patronus. 

Ecclesia de Bernovilla xx |. t. Parrochiani Lx. Petrus, presbiter, presentatus fuit 
ab abbate Becci, et receplus fuit ab archiepiscopo Mauritio. F 

Ecclesia de Besiu°. Parrochiani uu.xx. Presbiter Osmundus, qui nunc est, pra- 
sentatus ab abbate Sancte Crucis Sancti Leufridi, et receptus a domino Petro. 
(Magister Johannes de Noientello, archidiaconus et vicarius reverendi patris Odonis 
Rigaudi, recepit Radulphum dictum Cornillot, subdiaconum ’, ad prasentationem 
praedicti abbatis. Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit Ricardum, clericum, ad 
presentationem dicti abbatis, et debent valere redditus dicte ecclesie xx |. t. et 
ad hoc obligaverunt se per litteras suas abbas et conventus dicti loci.| 

Ecclesia Sancti Albini de Doudanvilla valet xu 1. Parrochiani 1m.xx etx. Hugo, 
presbiter, prasentatus a priorissa Fontis Girardi, et receptus a domino Mauritio. 
|Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit magistrum Jacobum, ad presentationem 
abbatissee dicti loci.| 

Ecclesia Sancti Paterni valet xu 1. Parrochiani xt. Willelmus Crespin presen- 
tavit Willelmum presentem, et receptus fuit a domino Petro archiepiscopo. 

Ecclesia Sancti Martini de Neallle et Sancti Petri de Neaffle, duz vicariz, xxx |. t. 
Nicholaus et Willelmus, vicarii prebend, presentati fuerunt a domino Guillelmo . 
Crespin canonico Rothomagensi® qui habet ibi prabendam, et canonicus pre- 
sentat archiepiscopo Rothomagensi. [Archiepiscopus Odo recepit Ricardum, cle- 
ricum, ad vicariam Sancti Martini, ad presentationem ejusdem canonici. Archie- 
piscopus praedictus recepit Guidonem ad predictam ecclesiam Sancti Petri, ad 
preesentationem magistri ladulfi de Albussone, tunc decani Carnotensis et canonici k 
\othomagensis °, cui domina de Danguto presentaverat dictum Guidonem pre- 
sentandum dicto archiepiscopo.] 

ecclesia de Liliaco, xx |. t. Parrochiani xi. Sanctus Dionisius in Francia '° pre- 
sentatus et receptus fuit a domino Theobaldo. 


~ 


' Suppl. de. " Blesu (sic) le Long. Reg. Radalphi Roussel, fol. 24 v’. 
>? Eadem Sort. que le Troncoy dicitur in Reg. Radulphi * Cod. subdac. adjecta compendii nota. 
Roussel, fol. 25. > Cod. canonicus Rothomag. . 
’ Clausula imperfecta in cod. ® Is decanus Carnotensis in duabus chartis a. 1264 et a. 
* Saint-Elay de Besu. Reg. Radulphi Roussel, fol. 25 v°. 1272 occurrit. Vid. Gall. christ. VIII, 1203. 
Sic in cod. Corrig. Loreliaca. Lierreliaue, in reg. "© Locus turbatus. Fort. legendum Sanctus D. 10 F. 
Radaly hi Roussel, fol 25. presentavit, et recepit dominus Th. 














ROTOMAGENSIS DIOECESIS. 313 


, Ecclesia de Floriaco', x |. t. Parrochiani xvi. Sanctus Dionisius in Francia 

resentavit, et dominus Robertus recepit. 

Ecclesia de Moregni, x 1. t. Parrochiani xxx. Sanctus Dionisius in Francia 

resentavit, et dominus Mauritius recepit. [Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit 
Guillelmum Britonem, ad presentationem abbatis dicti loci.] 

s  Ecclesiade Transieres, x |. t. x1111 parrochiani. Abbas Sancti Audoeni presentavit, 
et dominus Robertus recepit. [Radulfus, clericus, receptus ab archiepiscopo Odone 
Rigaudi, ad presentationem dicti abbatis.] 

Ecclesia de Media Villa, xxx 1. Parrochiani cu. Archiepiscopus contulit Henrico 
qui nunc est. Contentio patronatus. [Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit magistrum 

c Bartholomeum, ad presentationem domini Theobaldi de Bello Monte, qui tunc 
habebat ballum filiz domini Petri de Thalemoustier, et magistri Johannis de Ga- 
machiis, avunculi dicte domicellz.| 

Ecclesia de Meisnillo subterius* Warclive, xv 1. Parrochiani xxx. Archiepiscopus, 

atronus. [Odo Rigaudi contulit eam Nicholao, clerico, qui nunc est.| 

p Ecclesia de Tilia prabendalis est, et canonicus Rothomagensis presentat. Valet 
xx 1. t. Parrochiani vi. 

Ecclesia de Herdincort, xtv |. cx parrochiani. Guillelmus Crispini presentavit 
Guillelmum de Tanquarvilla, et recepit archiepiscopus Robertus. 

Ecclesia de Warclive. Parrochiani 11.xx. Abbas Mortui Maris presentavit Ste- 

E phanum qui nunc est, et receptus est a domino. 

Ecclesia Sancti Martini juxta Strepiniacum, xx |. t. Parrochiani xxx. Renaldus de 
Lehurs presentavit Nicholaum, qui nunc est, et receptus a domino Petro. [Ar- 
chiepiscopus Odo Rigaudi contulit eam Roberto, clerico, propter lapsum temporis. 
Contentio erat inter patronos.| 

r Ecclesia Sancti Albini juxta Novum Mercatum’®, x 1. t. Parrochiani xxx. Abbas 
Flaviensis presentavit Renaldum, et receptus est a domino Petro. 

Ecclesia de Herberti Curia, xxx |. p. Parrochiani 1xx. Dominus ville, patronus. 
Dubium. 

Ecclesia de Besuco Sicco*, xxi 1. t. Parrochiani tx. Archiepiscopus, patronus. 

c [Galterus, presbiter, receptus fuit sede vacante°, ad presentationem Radulfi, mi- 
litis, domini dicte villz.] ; 

Ecclesia de Liuns, xu 1. t. Parrochiani cc et xv. Rex, patronus, prasentavit 
Thomam, et receptus fuit a domino Petro. [Martinus receptus fuit ab archiepi- 
scopo Odone Rigaudi, ad praesentationem regis.] 

H Kcclesia de Mesnilio subtus Vianam, xvi l. t. Parrochiani Lxx. Prior Sancti Lau- 
rentii in Leonibus presentavit Johannem, et receptus a domino Mauritio archie- 
piscopo. [Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit magistrum Julianum, ad presenta- 
tionem dicti prioris. Item Osbertum clericum.| 

Ecclesia de Galardi Bosco, in proprios usus prioris Duorum Amantium. Parro- 

3 chiani xt. 

Ecclesia de Lisorcio, xxv 1. t. Parrochiani m.xx. Guillelmus Crespin presen- 
tavit Radulfum, et receptus a domino Petro. 

Ecclesia de Noione Sicco, xxx 1. t. Parrochiani vi.xx. Abbas Cormeliensis pre- 
sentavit Willelmum, et receptus a domino Petro. [Archiepiscopus Odo Rigaudi 

k recepit Nicholaum de Ponte Arche, ad prasentationem dicti abbatis.| 

Ecclesia de Toufrevilla, xxx 1. t. Parrochiani®..... Prior de Noione super En- 
daliam presentavit Stephanum, et receptus a domino Mauritio. {Ricardus Heraut 
presentatus a dicto priore, receptus ab archiepiscopo Odone Rigaudi. Item ma- 
gister Guillelmus Porte Lance receptus fuit ab eodem archiepiscopo, ad prasen- 

L tationem dicti abbatis. tem Sansonem, presbiterum. | 

Ecclesia de Novo Mercato. 


' Floury en la Forest. fey. Radulphi Roussel, fol. 25. * Besu en la Forest. Reg. Radulphi Roussel, fol. 25. 
* Fort. corrig. subtus. * Mortuo Odone Rigaudi, sedes Rotomagensis a mense 
* Saint-Aubin de Courtval, Reg. Radulphi Roussel, julio a. 1275 ad initium anni 1278 vacavit. 

fol. 25 v°. * Numerus non notatus est. 


TOME XXIII. ho 





fol. 92. 


fol. g2 verso. 


fol. 93, 





fol. g3 verso. 


fol. gf. 


314 POLYPTYCHUM 

Ecclesia de Longo Campo, xxx 1. t. Parrochiani'.... Abbas Sancti Stephani 
de Cadomo, patronus. 

[Ecclesia Beati Martini de Sauceio valet tx |. p. Parrochiani mm.xx. Archiepi- 
scopus Odo Rigaudi recepit magistrum Hugonem, ad presentationem domini Gui- 
donis Malvoisin, militis, ratione domine Eustachie, domine de Puchoi, uxoris 
sue. Et sciendum est quod dominus Guillelmus de Sauceio, miles, bis continue 
debet presentare ad illam, et heredes de Manseigni semel, prout in littera quadam, 
sigillata sigillo ballivie Gisortii, super hoc confecta, continetur. Item magister 
Johannes de Noyentello, archidiaconus et vicarius Odonis Rigaudi, recepit Guil- 
lelmum de Monte Poignant, clericum, ad presentationem Guillelmi de Sauceyo, 
militis. | 

[Ecclesia de Boucheviler valet xxx 1. Parrochiani xt. Galterus de Boucheviler, 
patronus. Johannes, persona, receptus ab archiepiscopo Odone Rigaudi.| 


DECANATUS DE BRAIO. 


Ecclesia Santi Martini de Boolei’. Engerannus d’Anebou’ praesentavit Mauritio 
archiepiscopo Petrum presbiterum. Sunt ibi circa Lxx parrochiani. Valet xvi 1. t. 
[Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit Petrum, ad prasentationem abbatis Sancti 
Audoeni Rothomagensis. | 

Ecclesia Sancti Martini de Auverne. Capitulum Gornacense presentavit Symo- 
nem, presbiterum ultimo institutum. Archiepiscopus Robertus recepit ipsum. 
Parrochiani circa Lx. Valet xv 1. 

Ecclesia Sancti Petri de Brevolio valet x |. t. xxx parrochiani. Ibi presentatus 
fuit ultimo Droco presbiter ab abbate Sancti Geremari archiepiscopo Roberto, et 
receptus fuit ab ipso. [Petrus, clericus, receptus fuit ad eam ab archiepiscopo 
Odone Rigaudi, ad presentationem dicti abbatis.] 

Ecclesia Sancti Martini de Cui“ valet xxv 1. t. txx parrochiani. Ibi prasentatus 
fuit Gaufridus presbiter ultimo ab abbate Sancti Geremari archiepiscopo Theobaldo, 
et receptus ab ipso. 

Ecclesia Sancti Michaelis de Bosco Hugonis valet xvi |. t. Parrochiani c. Ibi 
presentatus fuit a capitulo Gornacensi Andreas presbiter ultimo Petro archiepi- 
scopo, et receptus ab ipso. 

Kcclesia Beate Marie de Hodeguellis valet xxx |. t. Parrochiani ix. [bi praesen- 
tatus fuit Nicholaus ultimo a capitulo Gornacensi Theobaldo archiepiscopo, et re- 
ceptus ab ipso. 

Ecclesia Sancti Dionisii de Hoden valet 1 1. t. Parrochiani ixvi. Ibi fuit pra- 
sentatus Robertus presbiter ultimo a W. de Hodenc Petro archiepiscopo, et re- 
ceptus ab ipso. [Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit Gregorium, ad presenta- 
tionem domini Johannis de Soomont, militis, domini de Hodenc.| 

Ecclesia Sancti Albini de Beusencort valet xxx 1. t. Parrochiani txx. Odo 
presbiter, presentatus ultimo a Nicholao de Beusencort, milite, et receptus ab 


archiepiscopo Mauritio. [Venerabilis pater Odo, Dei gratia Rothomagensis archie- . 


piscopus, recepit ad hanc ecclesiam Alanum, clericum, ad presentationem Ro- 
berti, armigeri, domini ejusdem villz.] 

Ecclesia Sancti Dionisii de Soo[monte] valet x1 1. p. Parrochiani 111.xx et vin’. 
Guillelmus presbiter ultimo praesentatus ab abbate Sancti Audoeni Rothomagensis, 
receptus ab archiepiscopo Petro. [Guillelmus archiepiscopus recepit ad eam ma- 
gistrum Radulfum Poupet.| 

Ecclesia Sancti Petri de Menardi Villa® valet xt 1. t. cc parrochiani. Michael 


' Locus vacuus in cod. Bellosanne, Elbeuf-en-Bray, Brémontier-sur-Gournay , 
* Le Boulay-sur-Andelle, Avénes-en-Bray, Bauvreuil, | Orgueil, Gournay-en-Bray. ‘ 
Cuy , Bos-Yon , Hodangel , Hodanc-en-Bray, Besancourt, * Voces Engerannus d’Anebou cancellate sunt. In quo- 
Saumont-la-Poterie, Menerval, Dampierre-en-Bray,Mon- dam scacarii judicio Falesie a. 1219 facto memoratur 
tagny , Croisy-sur-Andelle, Catillon-en-Bray, Noleval-sur-  Engerrandus de Anebout. 
Andelle, Saint-Clair-sur-Gournay, Alge, Ernemont-en- * Chui. Reg. Radulphi Roussel, fol. 24 v’. 
Bray , Vardes, Fry, la Ferté-en-Bray, Mesnil-sous-Fry , * Mainerval. Reg. Radulphi Roussel, fol. 24 v’. 





A 


B 


¢ 


D 


— 


K 











ROTOMAGENSIS DIOECESIS. 315 


a presbiter ultimo presentatus ab abbate Sancti [Geremari] ‘et receptus ab archie- 
piscopo Petro. [Magister Johannes de Noyentello, archidiaconus et vicarius Odonis 
Rigaudi, recepit Berneram de Omont, presbiterum, ad prasentationem dicti ab- 
batis]. 

Ecclesia Sancti Petri de Damna Petra valet xxx |. t. ¢ parrochiani. Robertus 

p presbiter ultimo presentatus ab abbate Sancti Geremari, receptus ab archiepiscopo 
Petro. 

Ecclesia Sancti Petri de Monteigniaco valet xv |. t. Engerannus presbiter pra- 
sentatus ultimo a Guillelmo de Montegneio et Galtero Havart, militibus, et re- 
ceptus a Theobaldo archiepiscopo. Suni 1 parrochiani. 

«Ecclesia Sancte Marie de Greisi® valet xv 1. t. Parrochiani mu.xx ct x. Robertus 
presbiter ultimo presentatus a priore de Longa Villa, et receptus ab archiepiscopo 
Mauritio. 

Ecclesia Sancte Marie de Casteilon valet xxv 1. t. Parrochiani xxxu. Johannes 
presbiter ultimo presentatus a priore Sancti Laurentii in Leonibus, et receptus 

p ab archiepiscopo Petro. 

Ecclesia Sancti Albini de Nooleval valet xxv 1. t. Parrochiani Lx. Michael presbiter 
ultimo presentatus ab abbatissa de Buieval, receptus ab archiepiscopo Petro. 
(Hugo, presbiter, qui nunc est, receptus fuit ab archiepiscopo Odone Rigaudi, ad 

resentationem dicte abbatissz.| 

e Ecclesia de Sancto Claro valet xv 1. t. Parrochiani xu. Stephanus presbiter ultimo 
presentatus a capitulo Gornacensi, et receptus ab archiepiscopo Mauritio. [Ro- 
bertus de Monte Forti, qui nunc est’, receptus fuit ab archiepiscopo Odone Rigaudi, 
ad presentationem capituli Gornacensis.| 

Ecclesia Sancti Audoeni de Argia‘ valet x |. t. Parrochiani xxxvi. Johannes, 

r clericus, ultimo presentatus ab abbate Sancte Kaierine Rothomagensis, et re- 
ceptus ab archiepiscopo Petro. [Petrus de Mara, clericus, receptus fuit a Johanne, 
vicario Odonis Rigaudi, ad prasentationem domini Alardi le Fauconnier, militis.] 

Ecclesia Sancti Martini de Alnulphi Monte valet xxx |. t. c et vi parrochiani. 
Ranulphus, presbiter, ultimo prasentatus ab abbate Sancti Geremari, et receptus 

¢ ab archiepiscopo Petro. 

Ecclesia Sancte Marie de Wardres valet xv |. Parrochiani xxxvim. Johannes, 
clericus, ultimo presentatus ab abbate Sancte Katerine Rothomagensis, et re- 
ceptus ab archiepiscopo Petro. [Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit Johannem 
de Foresta, clericum, ad prasentationem abbatis et conventus Sancte Katerinz.| 

n Ecclesia Sancti Martini de Fries valet Lx 1. t. Parrochiani vi.xx et x. Magister 
Johannes de Frie ultimo presentatus ab abbate Sancti Audoeni Rothomagensis, 
et receptus ab archiepiscopo Mauritio. 

Ecclesia Sancti Petri de Feritate valet Lx |. t. vi.xx parrochiani. Prior Sancti 
Laurentii ponit ibi tres canonicos, et unum presentat archiepiscopo. 

J Ecclesia Sancta Genovel de Mesnil® valet xx 1. t. Prior Sancti Laurentii ponit 
ibi duos canonicos. xviit parrochiani. 

Capella Sancte Margarita de Bellosanna valet x 1. t. Parrochiani tv. Johannes 
ultimo presentatus ab abbate de Bellosanna, et receptus ab archiepiscopo Roberto. 
[Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit magistrum Guillelmum, ad prasentationem 

K dicti abbatis. 

Ecclesia Sancti Petri de Eullebue valet + |..t. ¢ parrochiani. Guillelmus pres- 
biter ultimo presentatus ab abbate de Bellosanna, et receptus ab archiepiscopo 
Petro. Dubium est ad quem debeat pertinere jus patronatus. [Petrus de Suessione, 
presbiter, receptus fuit ab archiepiscopo Odone Rigaudi, ad presentationem abba- 

1 tis de Bella Osenna.] 

Ecclesia de Bremostier valet xu |. t. cc parrochiani. De permissione archiepi- 

scopi deserviunt ibi canonici de Bellosanna. 


' Pro Geremari primo scriptum fuerat Audoeni Ro- * Voces qui nunc est inter lineas adjecte sunt. 
thomagensis. * Age. Reg. Radulphi Roussel, fol. 24. 
* Croysi. Reg. Radulphi Roussel, fol. 24. * Mesnil Ebreu. Reg. Radulphi Roussel, fol. 24 v°. 


ho. 





fol. g4 verso. 


fol. gd. 





fol, go yerso 


316 POLYPTYCHUM 


Ecclesia Sancti Mauritii de Orguellio valet xx I. t. Lx parrochiani. W. presbiter 
ultimo presentatus a priore Sancti Laurentii in Leonibus, et receptus ab archic- 
piscopo Mauritio. [Petrus, clericus, receptus ab archiepiscopo Odone Rigaudi, ad 
presentationem dicti prioris. Item idem archiepiscopus recepit Guillelmum, ad 
presentationem dicti prioris. | 

[Capella leprosaria de Gornaio. Archiepiscopus Odo Rigaudi contulit eam Be- 
nedicto presbitero, ad petitionem burgensium de Gornaio.| 

[Ecclesia Beate Marie de Gornayo. | 


ARCHIDIACONATUS VULCASINIL FRANCLA. 


DECANATUS DE MOLLENTO. 


Ecclesia Sancti Nicholai de Tessencort' valet xxv 1. p. 111.xx et x parrochiani. 
Abbas Becensis? praesentavit Vivianum, presbiterum, qui nunc est, receptum a 
domino Petro. [Herveius receptus ab archiepiscopo Odone Rigaudi, ad presenta- 
tionem dicti abbatis. | 

Ecclesia Sancti Petri de Besencort® valet xi 1. p. Parrochiani circa xt. Ar- 
chiepiscopus, patronus, dedit ultimo Odoni presbitero, qui nunc est. 

Ecclesia Sancte Marie de Espieis “ valet xx 1. p. m.xx parrochiani. Abbas Sancti 
Quintini Belvacensis prasentavit presbiterum qui nunc est, receptum a domino 
Mauritio. 

Jeclesia Sancti Martini de Curia Dominica valet xx |. p. Lxxu parrochiani. 
Abbas Becensis presentavit Ricardum, presbiterum, qui nunc est, receptum a 
domino Mauritio. 

Ecclesia Sancti Clari de Fremevilla, xxx |. p. Lxx parrochiani. Archiepiscopus, 
patronus, ultimo dedit magisiro Hugoni, presbitero, qui nunc est. ([Archiepiscopus 
Odo Kiigaudi contulit eam Petro, presbitero. | 

Ecclesia Sancti Crispini de Briencon vaiet xx |. p. vi.xx parrochiani. Archiepi- 
scopus, patronus. {Archiepiscopus Odo Rigaudi contulit eam Symoni.| 

Keclesia Sancti Andrew de Boissiaco valet xxxu |. p. 1x.xx parrochiani. Abbas 
Sancti Dionisii in Francia presentavit Philipum, presbiterum, qui nunc est, a 
domino Theobaldo receptum. 

Ecclesia Sancti Petri de Gondencort valet xv |. 11.xx parrochiani. Contentio 
fuit inter archiepiscopum Rothomagensem et abbates ° Beccensem et Columben- 
sem. Ante dederat archiepiscopus Galterus Radulpho, presbitero, qui nunc est, 
et postea presentaverant dicti abbates istum Radulphum. 

Ecclesia Sancte Mari de Tericort valet xv 1. Lx parrochiani. Sunt ibi duo cano- 
nici Sancti Laudi Rothomagensis. 

Ecclesia Sancte Marie de Gaillon valet xvi 1. Parrochiani txx. Abbas Sancti 
Petri Carnotensis presentavit Guillelmum, presbiterum, qui nunc est, receptum 
a domino Galtero. 

Keclesia Sancti Martini de Gadengort valet xv |. p. Parrochiani xv. Archiepi- 


scopus dicit se patronum, quia confessi® fuerunt prior et conventus Sancti Laudi . 


Rothomagensis coram eo quod archiepiscopus dedit eis jus patronatus sine con- 
sensu capituli. Est contentio de patronatu. 

Ecclesia Sancte Marie de Girencort valet xv |. xxx parrochiani. Archiepi- 
scopus, patronus. {Archiepiscopus Odo Rigaudi contulit eam Guillelmo de Sappo, 


' Tessancourt, Breancourt? Epiais, Courdimanche , Val-Engoujart, Labbeville, Valmondvis, Triel, Mont- 
Fréminville , Bréancon, Boissy-lAillerie, Condecourt, Geroul. 
Temericourt, Gaillon-en-Vexin, Gadencourt, Giraucourt, * Cod. Becenc. adjecta compendii nota. 
Longuesse, Cormeilles-en-Vexin, Vigny, le Bordeau de ' Eadem, ut conjicimus, que infra (p. 318 f£) dicitur 
Vigny, Serincourt, Ruel a Serincourt , Avernes, le Per- Brignencuria, ‘ 
che, Us, Neuilly-en-Telle , Meulan, Hardricourt , Abléges, * Pro Espieis primo scriptum fuerat Epineis. 
Vaux, le Homme-en-Vexin , Saint-Cyr-sur-Chars, Sagy , > Cod. abbatem. 
is hace nna Santeuil, Bréancourt, Marines, Fre- * Cod. confessus fuit prior S. L. R. coram ee. est 
mecourt, Hérouville, Menucourt, Gousangré, Cour- contentio de patronatu. conventus quod archiepiscopus 


celles-sur-Vione, Auvers-sur-Oise , Bereagny a Chars dedit eis j. p. s. ¢. ¢. 





A 


B 


C 


dD 


~ 














ROTOMAGENSIS DIOECESIS. 317 


, qui nune est. Item idem archiepiscopus eandem postmodum contulit magistro 
Radulfo, clerico.] 
Ecclesia Sancti Gy daldi de Longuesse valet xx 1. p. Parrochiani Lt. Abbas Sancti 
Germani Parisiensis presentavit W iieon. presbiterum , qui nunc est, receptum 
a domino Mauritio. [Guillelmus, receptus al archiepiscopo Odone Rigaudi, ad 
B presentationem dicti abbatis. Item Galterus de Bercheriis.| 

Ecclésia Sancti Martini de Cormeliis valet xxv 1. p. et est ibi capellania. Abbas 
Sancti Dionisii presentavit Odonem, presbiterum, qui nunc est, receptum a do- 
mino Petro. [Magister Bernerus, prasentatus ab abbate Sancti Dyonisii, receptus 
ab archiepiscopo Odone Rigaudi. Item Symon de Nigella, receptus ab archiepi- 

¢ scopo Odone Rigaudi, ad presentationem preedicti oliusite. ] 

Ecclesia Sancti Medardi' de Vigneio valet xv 1. (p. LXX parrochiani. Abbas Fis- 
cannensis presentavit Henricum, presbiterum, qui nunc est, receptum a domino 
Mauritio. [Archiepiscopus Odo recepit magistrum Johannem, qui nunc est ibi, ad 

resentationem ejusdem abbatis. — Capella leprosaria de Bordello Vigneti 
p valet..... *. Archiepiscopus, patronus. Archiepiscopus Odo Rigaudi eontalie eam 
domino Guillelmo.| 

Ecclesia Sancti Supplicii de Saraincort valet xx 1. p. ¢ parrochiani. Sunt ibi 
duo canonici de Donno Martino, Premonstratensis ordinis. [Capella Sancti Johan- 
nis de Ruelio sita est in parrochia de Sarriencort. Valet x |. Eustachius, presbiter, 

g receptus {uit ab archiepiscopo Odone Rigaudi, ad prasentationem abbatis Sancti 
Martini Pontisarensis. | 

Ecclesia Sancti Luciani de Auvernes valet xxx |. p. ¢ parrochiani. Sunt ibi duo 
canonici de Salicosa. 

Ecclesia Sanctee Marie Magdalene de Perche® valet xvi 1. Lx parrochiani. Do- 

F minus Eustacius de Percheio presentavit Asconem, presbiierum, qui nunc est, 
receptum a domino Mauritio. 

Ecclesia Sanctze Marie de Hus valet cv I. p. ¢ parrochiani. Archiepiscopus, 
patronus. [Archiepiscopus Odo Rigaudi contulit eam Morello, clerico, et archie- 
piscopus Guillelmus magistro P. de Secorz.| 

G  Eeclesia Sanctze Marie de Nouilleio‘ valet circa 1x |. xt parrochiam. Archiepi- 
scopus, patronus. 

Ecclesia Sancte Marie de Mollento valet xxx |. p. 1x parrochiani. Abbas Becen- 
sis presentavit /Egidium, presbiterum, qui nunc est, receptum a domino Petro. 
{Magister Renoudus receptus fuit ab archiepiscopo Odone Rigaudi, ad prasenta- 

H tionem dicti abbatis. Item magister Herbertus de V allibus.| 

{[Juxta Mollentum est ecclesia de Hardicuria. Valet’..... Anno Domini 
w’cc°Lx™? secundo, mense septembri, «dificata fuit quaedam capella in eadem 
ecclesia de bonis defunct Agnetis dicte Gente, in qua rector ejusdem ecclesie 
tenetur semel in ebdomada specialem pro cjusdem defuncte anima missam de 

J mortuis celebrare vel facere celebrari.| 

Ecclesia Sancti Nicholai de Mollento valet xxx |. p. cc parrochiani. Prior Sancti 
Nigasii de Mollento presentavit Petrum, clericum, qui nunc est, receptum a do- 
mino Petro. 

Ecclesia Sancti Martini de Bleges valet xxv 1. p. vi.xx parrochiani. Abbas 

k Sancti Dionisii presentavit Johannem, presbiterum, receptum a domino Petro. 

Ecclesia Sancti Petri de Vallibus valet xu 1. p. 1x.xx parrochiani. Archiepiscopus, 
patronus. {Archiepiscopus Odo Rigaudi contulit eam Johanni de Morgneval, cle- 
rico suo. Item idem archiepiscopus contulit eandem Henrico, clerico suo. Item® 
archiepiscopus dedit eam magistro Nicholao qui nunc est. Item idem archiepisco- 

L pus contulit eam Roberto, presbitero. Item magistro Reginaldo.| 

Ecclesia Sancti Georgii de Liehaume valet x |. xx parrochiani. Archiepiscopus, 

patronus. 


' . . , . . . 

Cod. Mdardi. * Codex Nouill. adjecta compendi nota. 
* Locus vacuus in cod. * Numerus omissus in cod. 
* De eadem ecclesia vid. infra, p, 318 jk. * Suppl. idem. 





fol. 96 verso. 


fol. 97. 








fol. o7 verso. 


fol. 98. 





318 POLYPTYCHUM 


Ecclesia de Sancto Cerico valet x |. p. xv parrochiani. Archiepiscopus, patro- ; 


‘nus. [Nicholao persone ultimo institute in ea, contulit archiepiscopus Odo 

Rigaudi ipsam ecclesiam. Item idem archiepiscopus contulit eandem postmodum 
Rober to, clerico.] 

Ecclesia Sancti Supplicui de Sagiaco valet xx |. p. 1x.xx parrochiani. Abbas 
Sancti Dionisii preesentavit Symonem, presbiterum, qui nunc est, receptum a 
domino Mauritio. [Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit Johannem, ‘al presenta- 
tionem dicti abbatis.| 

Ecclesia Sancti Supplicii de Charz valet xxv |. p. Parrochiani xvu.xx. Abbas 
Sancti Dionisii presentavit Constantinum, presbiterum, qui nunc est, receptum 
a domino Petro. [Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit dominum Johannem de 
Bullis, ad presentationem abbatis pradicti. Item magister Johannes de Noientello, 
archidiaconus et vicarius Odonis Rigaudi, recepit magistrum Petrum de Belvaco, 
ad presentationem dicti abbatis. — In leprosaria de Chars est quedam capella. 
Valet vi |. Rector parrochie dicti loci, patronus. Quia vero non erat ibi victus 
sufliciens, rector qui tune erat promisit sub religione juramenti quod ministraret 
victualia lehenal. quem archiepiscopus Odo Rigaudi recepit ad presentationem 
dicti rectoris. —- Capella Domus Dei de Charcio valet xv |. Actum fuit inter ar- 
chiepiscopum Odonem Rigaudi et Johannem, rectorem ecclesia dicti loci, quod 
dictam capellam alternatim conferrent, et tunc praesentavit dictus rector 
Guillelmum, receptum ab archiepiscopo priedicto, et sic debet eam primo con- 


ferre idem archiepiscopus. | 
Ecclesia Sancti Dionisii de Nuilli valet xv 1. p. xxx parrochiani. Archiepiscopus, 


patronus. 

Keclesia Sancti Petri de Santuel valet xv{1] |. p. txx parrochiani. Archiepisco- 
pus, patronus. [Archiepiscopus Odo Rigaudi contulit eam Hodoino. | 

[Ecclesia Sancti Petri de Brignencuria ' valet xx 1. p. Parrochiani tx. Archiepi- 


scopus, patronus. | 

Ecclesia Sancti Remigii de Marinis valet 1x 1. p. Lx parrochiani. Sunt ibi duo 
canonici Sancti Vincencii Silvanetensis, et reddunt abbati vur 1. 

Ecclesia Sanctie Marie de Fermecort valet xx |. p. xxx{vi] parrochiani. Archie- 
piscopus, patronus [Magister Johannes de Noyentello, archidiaconus et vicarius 
Odonis Rigaudi, contulit eam Johanni de Centum Puteis, clerico.| 

Ecelesia Sancti Clari de Herouvilla valet xxx 1. [cx]* parrochiani. Archiepiscopus, 
patronus. [Willelmo, presbitero, qui nunc est, contulit ipsam ecclesiam archiepi- 
scopus Odo Rigaudi.] 

Keclesia Sancti Leodegarii de Meunencort valet x 1. p. xt parrochiani. Abbas 
Fiscannensis presentavit Willelmum, presbiterum, qui nunc est, receptum a do- 
mino Petro. 

Ecclesia Sancte Marie de Gorengreis valet xt |. Lxx parrochiani. Canonici de- 
bent ibi esse tres de Sancto Vincente Silvanetensi. 

[Ecclesia Sancti Luciani de Corcellis valet xxx 1. L11 parrochiani. Archiepiscopus, 
patronus. Archiepiscopus Odo Rigaadi contulit eam Gaufrido, clerico suo. Item 
domino Roberto, tunc decano loci.] 

[Ecclesia de Percheio*® valet xxv |. Girardus ejusdem loci, miles, patronus. 
Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit Petrum, clericum, ad praesentationem dicti 
militis. 

Ecclesia Sancte Marie de Auvers valet xxx |. p. ccc parrochiani. Sunt ibi duo 
canonici de Sancto Vincentio Silvanetensi. 

In parrochia Sancti Supplicii de Charz est quaedam capella [Sancti Jacobi de 
Barquegni. Magister Johannes de Noientello, archidiaconus et gerens vices reve- 
rendi patris Odonis Rigaudi, recepit Johannem de Bullis, dictum Nigrum, ad 
presentationem domini Johannis de Bullis, rectoris ecclesia de Charcio.| 

Ecclesia Beate Marie de Valle Engojart “ valet xv 1. p. t parrochiani. Abbas 


' Vid. supr. p. 316 ed. * De ea ecclesia jam actum est supra, p. 317 ef. 
* Vel fort. XX. * Priore manu scriptum fuerat Enjart. 


- 


- 


G 


hehe 


t 


RY 





na 
4 
& 





ROTOMAGENSIS DIOECESIS. 319 


4 Sancti Martini Pontisarensis presentavit Mauricium, presbiterum , qui nunc est, 
receptum a domino Mauritio. [Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit Herbertum, 
ad presentationem dicti abbatis. Item idem archiepiscopus Odo contulit eam ma- 
gistro David, propter insufficientiam presentati nobis a dicto abbate. Item idem 
archiepiscopus recepit Petrum, ad presentationem dicti abbatis. Item magistrum 

s Johannem de Sereno Fonte.] 

Ecclesia Sancti Martini de Labevilla valet xxv 1. p. vi.xx parrochiani. Ignoratur 
de presentatione. “2 

Ecclesia Sancti Quintini de Valle Modesii valet xv |. 1111.xx.v1 parrochiani. Abbas 
Sancti Martini Pontisare presentavit Emelandum, presbiterum, qui nunc est, 

¢ receptum a domino Roberto. [Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit Michaelem, ad 

resentationem dicti abbatis.] 

Ecclesia Sancti Martini de Triel valet xu 1. p. ccc parrochiani. Abbas Fiscanen- 
sis presentavit Henricum, presbiterum, qui nunc est, receptum a domino Petro. 
[Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit magistrum Robertum Badoil, ad prasentatio- 

p nem dicti abbatis.] 

Ecclesia Sancte Marie de Monte Girel valet xx |. p. xt parrochiani. Abbas 
Sancti Dionisii prasentavit Willelmum, presbiterum, qui nunc est, receptum a 
domino Mauritio vel Petro. [Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit Evrardum, ad 

resentationem abbatis pradicti.| 

e [In manerio domini de Insula apud Vaumondois est quedam capella, cujus do- 
minus predictus est patronus. Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit Thomam, 

resbiterum, ad presentationem domini Johannis de Insula, militis. Valet x1 1. 
Et oblationes debent esse presbiteri parrochialis. | 


DECANATUS DE MAGNIACO. 


r Ecclesia Sancta Marie de Maudestor' valet xxx |. p. L parrochiani. Archiepisco- 
pus, patronus. [Dyonisius, persona. | 

Ecclesia Sancti Germani de Clari valet xv |. p. tx parrochiani. Abbas Sancti 
Martini Pontisare presentavit Radulphum, presbiterum, qui nunc est, receptum 
a domino Mauritio. [Johannes de Sereno Fonte, qui nunc est, receptus ab archie- 

c piscopo Odone Rigaudi, ad presentationem dicti abbatis. Item idem archiepi- 
scopus recepit magistrum Johannem, ad presentationem dicti? abbatis.] 

Ecclesia Sancti Dionisii de Charentos’ valet xvi 1. p. c¢ parrochiani. Abbas 
Beccensis presentavit Thomam, presbiterum, qui nunc est, receptum a domino 
Petro. 

H Ecclesia Sancti Supplicii de Limez valet xxv 1. p. vit.xx parrochiani. Archie- 
piscopus, patronus. : 

Ecclesia Sancti Petri de Gevevilla valet xxv 1. p. vi.xx parrochiani. Abbas 
Gemeticensis presentavit Christinonem, presbiterum, qui nunc est, receptum a 
domino Petro. [Aubertus, presbiter, qui nunc est, receptus fuit ab archiepiscopo 

J Odone Rigaudi, ad presentationem abbatis Gemeticensis.] 

Ecclesia Sancta Marie de Garnes valet x 1. Lx parrochiani. Abbas Beccensis 
presentavit Rogerum, presbiterum, qui nunc est, receptum a domino Petro. [Ar- 
chiepiscopus Odo Rigaudi recepit Henricum, presbiterum, ad praesentationem 
dicti abbatis. ] 

K Ecclesia Sancti Martini de Garena valet c s. p- extra victum quem habet cum 
monachis. vu.xx parrochiani. Abbas Beccensis presentavit Petrum, presbiterum, 


" Maudetour, Cléry-en-Vexin , Chérences, Limets, Vuy, Ambleville , Guiry, Limay, Hardricourt, Buthisis, 
Genesville, Guernes, Saint-Martin-la-Garenne , Veteuil , Saint-Gervais-lés-Magny, Mesy, Aincourt-le-Bellay, 
Porcheuville, Issou, Gomercourt , Hadancourt-le-Haut- Drocourt, Saint-Cyr-en-Artie, Saint-Clair-sur-Epte, 
Clocher, Beauregard, Bennecourt, Sailly, la Roche- Parnes, la Chapelle-en-Vexin, Folainville , Neucourt , 
Guyon , Gargenville , Courcelles-prés-Gisors , Jusiers, | Levemont, Omerville, Beauseray, Grisy, Chaussy, Com- 
Vaudencourt , Villers-en-Artie, Guitrancourt , Breuil , meny, Serans-le-Bouteiller, Bouconvilliers, Magny, 
Jambeville , Ouinville-en-Chars , Montreuil-en-Vexin,  Montalet-le-Bois. 

Artie, Bantelu, Lierville, Lainville, Fontenay-Saint- ® Cod. dictis. 


Pere, Lu a Bray-sous-Baudemont, Moussy-le-Bergerot , * Fort. corrig. Charences. 





fol. g8 verso. 





fol. gg. 


‘ol. gg verso. 


320 POLYPTYCHUM 


ui nunc est, receptum a domino Mauritio. (Magister Johannes de Noyentello, 
archidiaconus et vicarius Odonis Rigaudi, recepit Herveyum de Britannia, pres- 
biterum, ad presentationem dicti abbatis. 

Ecclesia Sancte Marie de Vetolio valet xu 1. p. xm.xx parrochiani. Abbas Fis- 
canni presentayit Henricum, presbiterum, qui nunc est, receptum a domino 
Petro. |Magister Johannes de Noyentello, archidiaconus et vicarius Odonis Rigaudi, 
recepit magistrum Robertum de Moncellis, ad presentationem predicti abbatis. 
— Domus Dei de Vetolio pertinet ad collationem domini archiepiscopi Rothoma- 
gensis. | 

Ecclesia Sancti Severini de Porchenvilla' valet vii 1. p. xxx1 parrochiani. Abbas 
Majoris Monasterii prasentavit Egidium, presbiterum, qui nunc est, receptum a 
domino Theobaldo. 

Ecclesia Sancti Martini de Ychau valet xv 1. p. Lxx parrochiani. Dominus 
rex presentavit Thomam, presbiterum, qui nunc est, receptum a domino 
Petro. [Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit Albertum, presbiterum, ad presenta- 
tionem domini regis. | 

Ecclesia Sancti Crispini de Gommecort valet xu |. p. xtimm parrochiani. Dominus 
Guido de Ruppe presentavit Symonem, presbiterum , qui nunc est, receptum 
a domino Theobaldo. [Guillelmus receptus ab archiepiscopo Odone Rigaudi, ad 
presentationem dicti domini.| 

Ecclesia Sancti Martini de Hadencort valet xv 1. p. & parrochiani. Rex prasen- 
tavit Guidonem, presbiterum, qui nunc est, receptum a domino Theobaldo. 
[Petrus receptus fuit ab archiepiscopo Odone Rigaudi, ad prasentationem 
regis. | 

Ecclesia Sancti Leodegarii de Aumenecort valet xx 1. p. xx parrochiani. 
Prior de Salicosa presentavit Robertum , presbiterum, qui nunc est, receptum 
a domino Petro. 

Ecclesia Sancti Audoeni de Bernecort valet xxu |. p. v1.xx parrochiani. Archiepi- 
scopus, patronus. 

[Ecclesia Sancti Sulplicii de Sailliaco valet xm 1. Abbas de Cruce Sancti Leuf- 
fredi, patronus, et ad prasentationem ejus receptus fuit Guillelmus, presbiter, 
ab archiepiscopo Odone Rigaudi. Item Vincentius, presbiter.| 

Ecclesia Sancti Sansonis de Ruppe valet xmu |. p. Lxx parrochiani. Abbas F'is- 
canni presentavit Mauritium, presbiterum, qui nunc est, receptum a domino 
Mauritio. [Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit Nicholaum, ad presentationem 
abbatis Fiscannensis. Item magister Johannes de Noientello, archidiaconus et 
vicarius Odonis Rigaudi, recepit Gaufridum de Artheiis, Baiocensis diocesis, 
clericum, ad presentationem predicti abbatis. Item archiepiscopus Odo Ri- 
gaudi recepit Guillelmum de Karavilla, ad prasentationem dicti abbatis.] 

Ecclesia Sancti Martini de Gargenvilla valet xxx |. p. vi.xx_ parrochiani. Prior 
de Aurelio*, Lemovicensis diocesis, presentavit Petrum, canonicum suum, re- 
ceptum a domino Mauritio. 

Ecclesia Sanctie Mariz de Corcellis valet xx |. p. x1 parrochiani. Archiepiscopus, 
patronus. {Archiepiscopus Odo Rigaudi contulit eam Theobaldo.| 

Keclesia Sancti® Petri de Gysiers valet xx |. p. vi.xx parrochiani. Abbas Sancti 
Petri Carnotensis presentayit Gaufridum, presbiterum, qui nunc est, receptum 
a domino Petro. [Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit magistrum Guillelmum, ad 
presentationem dicti abbatis.| 

Ecclesia Sanctorum Gervasii et Prothasii de Waudencort valet x1 J. p. xi parro- 
chiani. Capitulum Sancti Mellonis Pontisare, patronus, presentavit Bernardum, 
presbiterum, qui nunc est, receptum a domino Theobaldo. [Archiepiscopus Odo 
Rigaudi recepit magistrum Leodegarium de Trecis, ad praesentationem dicti ca- 
pituli.| 

Ecclesia Sancti Martini de Vilers valet xv |. p. tv parrochiani. Abbas Sancti Ger- 


' Cod. Porchevilla, adjecta super h compendii nota, * Nunc Aureil, Haute-Vienne , c* Limoges. 
quod Porcherevilla interpretandum videtur. > Voa Sancti deest in cod. 





A 


B 


C 


D 


= 


= 


G 














ROTOMAGENSIS DIOECESIS. 321 


, mani de Pratis Parisiensis presentavit Robertum, presbiterum, qui nunc est, 
receptum a domino Theobaldo. 

Ecclesia Sancti Audoeni de Guindrencort valet xm 1. p. xx parrochiani. Abbas 
de Josaphas presentavit Stephanum, presbiterum, qui nunc est, receptum a do- 
mino Mauritio. 

p Ecclesia Sancti Dionisii de Bruel valet xu 1. p. 1 parrochiani. Abbas de Cruce 
Sancti Leufredi presentavit Johannem, presbiterum, qui nunc est, receptum a 
domino Roberto. 

Ecclesia Sancta Marie de Jambevilla valet xv |. p. txxv parrochiani. Abbas de 
Flai presentavit Nicholaum, presbiterum, qui nunc est, receptum a domino 

c Theobaldo. 

Ecclesia Sancti Severini de Ocimvilla valet xv 1. p. 111 parrochiani. Abbas Sancti 
Petri Carnotensis presentavit Johannem, presbiterum, qui nunc est, receptum a 
domino Theobaldo. 

Ecclesia Sancti Dionisii de Monsteruel valet xm 1. p. Lx parrochiani. Archie- 

D piscopus, patronus. [Archiepiscopus Odo Rigaudi contulit eam Dyonisio, pres- 
bitero. | 

Ecclesia Sancti Aniani de Arties valet xx 1. p. Lx parrochiani. Archiepiscopus, 
patronus. — [Capella leprosariz de Arteia valet x11 1., ad quam receptus fuit Petrus, 
presbiter, ad presentationem domine Cecilie, domine de Oencuria, relicte do- 

z mini Guidonis de Oenvilla, Johannis de Arteia, armigeri, et Guillelmi de Gaden- 
cort, dicti Senescalli, ab archiepiscopo Odone Rigaudi.| 

Ecclesia Sancti Gereonis de Bantelluto valet xxv 1. p. Lxxu parrochiani. Abbas 
Sancti Martini Pontissare presentavit Adam, presbiterum, qui nunc est, recep- 
tum a domine Mauritio. 

® Ecclesia Sancti Martini de Lierrevilla valet xxx |. p. Habet capellanum. Lx par- 
rochiani. Abbas Sancti Geremari de Flai presentavit Fulconem, presbiterum, qui 
nunc est, receptum a domino Mauritio. 

Ecclesia Sancti Martini de Laica Villa valet xv |. p. Parrochiani xiii. Abbas 
Columbensis presentavit Aubertum, presbiterum, qui nunc est, receptum a do- 

G mino Petro. 

Ecclesia Sancti Dionisii de Fonteneto valet xvii 1. p. vu.xx parrochiani. Abbas 
Sancti Petri Carnotensis presentavit Paulum, presbiterum, qui nunc est, receptum 
a domino Mauritio. [Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit Robertum, ad prasen- 
tationem dicti abbatis.] 

u Ecclesia Sancte Marie de Lu valet xm 1. p. Parrochiani L. Archiepiscopus, pa- 
tronus. 

Ecclesia Sancti Andree de Monciaco valet xx 1. p. t parrochiani. Abbas Sancti 
Martini Pontisare presentavit presbiterum, qui nunc est, receptum a domino 
Mauritio. [Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit Johannem, presbiterum, ad pre- 

s sentationem dicti abbatis.] 

Ecclesia Sancte Marie de Vi valet xx |. p. 1.xx parrochiani. Canonici qui ha- 
bent prabendas sunt patroni, et praesentant archiepiscopo; sed domino Th. 
ultimo sacerdoti, dedit Petrus archiepiscopus ratione concilii. 

Ecclesia Sanctorum Donatani et Rogatiani de Amblevilla valet xxv 1. p. ¢ parro- 

k chiani. Archiepiscopus, patronus, et dedit ultimo sacerdoti. [Archiepiscopus Odo 
Rigaudi contulit eam Reginaldo de Coaudun.] 

Ecclesia Sancti Nicholai de Gairi valet xvi |. p. Lx parrochiani. Abbas Sancti 
Petri Carnotensis presentavit Gualterum, presbiterum, qui nunc est, prasenta- 
tum a domino Theobaldo. [Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit Guillelmum, ad 

L presentationem dicti abbatis. | ; 

Ecclesia Sancti Albini de Limaio valet xxx |. p. ccc parrochiani. Dominus rex 
presentavit Guidonem, presbiterum, qui nunc est, receptum a domino Mauritio. 
Guillelmus, tunc decanus, receptus fuit ab archiepiscopo Odone Rigaudi, ad 

presentationem domini regis. | 
mM Ecclesia Sancti Germani de Hadricuria valet xxx |. p. Lxx parrochiani. Abbas 


TOME XXIII. Ai 





fol. 100. 


fol. 100 verso. 


fol. ior. 





fol. 101 verso. 


fol. ao. 


322 POLYPTYCHUM 


Beccensis presentavit Guidonem, presbiterum, qui nunc est, receptum a domino | 


Petro. [Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit Petrum de Trembleio, ad presenta- 
tionem dicti abbatis.] 

Ecclesia Sancti Saturni de Bui valet xy 1. xxix parrochiani. Dubium est de pa- 
tronatu, ad quem debeat pertinere, vel ad archiepiscopum, vel ad dominum 
Johannem de Bui, et de consensu utriusque partis data fuit Guillelmo, presbitero 
ultimo presentato. [Archiepiscopus Odo Rigaudi contulit eam magistro Jor- 
dano.| 

Ecclesia Sancti Gervasii de villa Sancti Gervasii valet xx 1. p. vit.xx parro- 
chiani. Abbas Sancti Geremari de Flai prasentavit W. presbiterum, qui nunc 
est, receptum a domino Mauritio. [Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit Jacobum , 
ad presentationem dicti abbatis. — In parochia Sancti Gervasii juxta Maniacum 
est quedam capella de novo fundata per magistrum G. de Essartis, canonicum 
Rothomagensem, de valore tx |. ad quam ipse et sui heredes in perpetuum pre- 
sentabunt, ex concessione ei facta per dominum archiepiscopum. | 

Ecclesia Sancti Germani de Mesi valet xxx]. p. mu.xx parrochiani. Abbas Bec- 
censis presentavit Petrum presbiterum, qui nunc est, receptum a domino Mau- 
ritio. [Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit Gaufridum de Mesi, ad presentatio- 
nem dicti abbatis.| 

Ecclesia Sancti Martini de Aincort valet xxv 1. p. Abbas Beccensis presentavit 
Rogerum, presbiterum, qui nunc est, receptum a domino Petro. 

Ecclesia Beate Marie Magdalene de Baaile valet xxv |. p. Lum parrochiani. 
Abbas Sancti Martini Pontisare presentavit Bernerium, presbiterum, qui nunc 
est, receptum a domino Mauritio. [Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit Guil- 
lelmum de Guiri ad presentationem dicti abbatis.] 

Ecclesia Sancti Dionisii de Drocoort' valet x1 1. p. xt parrochiani. Abbas Fis- 
canni presentavit Ricardum, presbiterum, qui nunc est, receptum a domino 
Theobaldo. 

Ecclesia Sancti Cirici valet xv 1. Parrochiani xxv. Dominus Petrus Sancti Cirici 
presentavit Johannem, presbiterum, qui nunc est, receptum a domino Mau- 
riuio. 

Ecclesia Sancti Clari super Etham valet xv 1. p. ¢ parrochiani. Abbas Sancti 
Dionisii presentavit Radulphum, presbiterum, qui nunc est, receptum a domino 
Petro. [Radulphus, presbiter, receptus ab archiepiscopo Odone Rigaudi, ad pra- 
sentationem dicti abbatis.] 

Ecclesia Sancti Jodoci de Pagnes valet xx i. p. vi.xx parrochiani. Abbas 
Sancti Ebrulphi presentavit Radulphum, presbiterum, qui nunc est, receptum a 
domino Theobaldo. 

Ecclesia Sancti Nicholai de Capella valet xm 1. p. tv parrochiani. Abbas 
Sancti Ebrulfi presentavit Gaufridum, presbiterum, qui nunc est, receptum a 
domino Petro. 

Ecclesia de Folanvyilla’ valet xx 1. p. vi.xx parrochiani. Archiepiscopus, pa- 
tronus. {Archiepiscopus Odo Rigaudi contulit eam magistro Symoni de Ernen- 
curia.| 

Ecclesia de Nuda Curia valet xxv |. p. ¢ parrochiani. Archiepiscopus, pa- 
tronus. [Odo Rigaudi contulit eam magistro Willelmo de Cheseio, qui nunc 
est.| 

Ecclesia Sancti Cirici de Levemont valet x }. xx parrochiani. Abbas Flavia- 
censis, patronus, prasentavit Petrum, presbiterum, qui nunc est, receptum a 
domino Roberto. 

‘Ecclesia Sancti Martini de Omervilla valet Lx 1. ¢ parrochiani. Archiepiscopus, 
patronus. [Archiepiscopus Odo Rigaudi contulit eam magistro Johanni, qui nunc 
est. Item magistro Roberto de Silvanecto, clerico suo. Item Balduino de Fraxi- 
neto, clerico suo.| 


' Vel fort. Droccort. — * Priore manu scriptum faerat Folenvilla. 





~ 


= 














ROTOMAGENSIS DIOECESIS. 


a Ecclesia de Beauseroi valet xm 1. Parrochiani x. Archiepiscopus, patronus. 

Ecclesia Sancti Caprasii de Grisiaco valet xu 1. 1’ parrochiani. Abbas Sancti 
Martini Pontisare presentavit Petrum, presbiterum, qui nunc est, receptum a 
domino Theobaldo. 

Ecclesia Sancti Crispini de Chauci' valet xxx |. vi.xx parrochiani. Abbas Sancti 
Wandregisili presentavit Petrum, presbiterum, receptum a domino Petro. [Archi- 
episcopus Odo Rigaudi recepit Ricardum, ad presentationem dicti abbatis.| 

Ecclesia Sancti Martini de Commeniaco valet xxv 1. Archiepiscopus, patronus. 
[Archiepiscopus Odo Rigaudi contulit cam magistro Galtero. Item contulimus 
eam Philipo, presbitero. Item magistro Guidoni de Ravenel. Item archiepiscopus 
c Guillelmus contulit eam Johanni de Vallibus.| 

Ecclesia Sancti Dionisii de Serano valet x |. ¢ parrochiani. Abbas Flaviacensis 
resentavit Raginaldum’, presbiterum, qui nunc est, receptum a domino Roberto. 

{Capella Sancti Nicholai de Serenz le Gast, sita in parrochia de Seranz le Bou- 

teillier, valet xvi |. Est sine cura, et ad eam recepit archiepiscopus Odo Rigaudi 
p Petrum Alberici, ad presentationem dicti abbatis Sancti Geremari Flaviacensis et 
Gaufridi de Seranz, armigeri, qui insimul presentarunt eundem. Item idem 
archiepiscopus recepit dominum Radulphum, presbiterum, ad presentationem 
dictorum abbatis et Gaufridi, armigeri.] 
[Ecclesia de Bouconvillari valet xvim 1. Parrochiani circa t. Abbas Becci, pa- 
E tronus, ad cujus presentationem archiepiscopus Odo Rigaudi recepit Galterum , 
clericum.| 
[Ecclesia Beate Marie de Maigniaco valet xv |. Parrochiani 1x.xx. Prior dicti 
loci, patronus, et presbiter parrochialis est commensalis dicti prioris, et ad pra- 
sentationem ejusdem recepit archiepiscopus Odo Rigaudi Ricardum, presbi- 
F terum. Item Hugonem.| 
[Ecclesia de Montelleto valet x 1. Abbas Columbensis, patronus. Archiepiscopus 
Odo Rigaudi recepit Robertum, clericum, ad presentationem dicti abbatis.] 


323 


el 
~ 


DECANATUS DE CALVO MONTE. 


Ecclesia Sancti Martini de Monte Jovis* valet xu |. p. Parrochiani 1x.xx et x. 

: Abbas Sancti Dionisii in Francia, patronus. Presbiter ultimo presentatus receptus 
fuit ab Mauricio archiepiscopo. [Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit magistrum 
Radulphum de Ons‘, ad prasentationem dicti abbatis. Item idem archiepiscopus 
recepit Petrum, presbiterum, ad prasentationem dicti abbatis. Item magistrum Ri- 
chardum. Item magistrum Nicholaum. Item Reginaldum. — Apud Monteigniacum, 
in parrochia Montis Jovis, est quedam capella ad quam archiepiscopus Odo Rigaudi 
recepit Thyonium, presbiterum, presentatum a Johanne de Arsi, milite. — In 
parrochia Montis Jovis est capella Beate Marie de Essartis, que valet x |. p. vel 
circa. Patronus®, prior de Salicosa, ad cujus presentationem recepit archiepi- 
scopus Odo Rigaudi Petrum de Calvo Monte, ad dictam capellam.| 

Ecclesia Sancti Albini® de Reilli valet xi |. p. Archiepiscopus, patronus. Parro- 
chiani circa L. Et’ receptus fuit a bone memorie Mauritio. 

Ecclesia Sancti Luciani de Lonconvilla valet xm 1. p. Parrochiani xt. Guil- 
lelmus ultimo receptus ab archiepiscopo patrono. 

Ecclesia Sancti Petri de Haronvilla valet xt |. p. 1x.xx parrochiani. Bartholomeus 


_ 
- 


= 
= 


— 


* Priore manu Cauchi. mont, Hénouville-en-Telle, Villeterire, Boutencourt, 

* Cod. Raginu, adjecta compendii nota. Saint-Pierre-de-Liancourt, Neuville-au-Bosc, Mesnil- 

* Montjavoul, Montagny et les Essarts a Montjavoul, Teribus , Notre-Dame-de-Liancourt, Thibivilliers, Vau- 
Reilly, Loconville, Aronville, Balincourt a Aronville, main, Tourly, Villers-sur-Trie, Droitecourt, Delin- 
Menouville, Amblainville, Haravilliers, Berville-sur- court, Porcheux, ..... , la Bosse, Enancourt-I'Eage, 
Auceron, Ivry-le-Temple, Moineville 4 Marquemont, Hardivilliers, Flavacourt, Boubiers, Trie-le-Chateau , 
Saint-Crespin-de-Hibouvilliers , Villeneuve-le-Roi, Vau- Trie-la-Ville, le Fay, Latainville, Jamericourt. 
dampierre, Montherlan, Pouilly, Jouy-en-Telle , Monts, * Vel fort. Ois. 
l’Aillerie, Chambors, Eragny , La Lande-Engon, Seri- > Voeem patronus, qu@ in cod. deest , supplevimus. 
fontaine, Frénes-!Aiguillon, Boubiers , Enancourt-le- * Voces Sancti Albini in margine adjecte sunt. 


Sec, Fleury, Saint-Brice , Saint-Martin-d’Aix a Chau- 7 Omissum est rectoris nomen. 


fi. 





fol. 102 verso. 


fol. 103. 


fol. 102 verso, 


fol. 103. 





fol. 102 verso. 


fol. 105. 


fol. 103 verso. 


324 : POLYPTYCHUM 

resbiter ultimo prasentatus ab abbate Pontisare, ct receptus ab archiepiscopo 
Roberto. [Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit Nicholaum, presbiterum, ad pra- 
sentationem dicti abbatis. — In ecclesia de Haronvilla est quadam capella Beate 
Marie, ad quam archiepiscopus Odo Rigaudi recepit Nicholaum de Leonis Curia, 
presbiterum, ad praesentationem Anselli de Menouvilla, militis. — Quaedam ca- 
pella Sancti Johannis, que dicitur de Bellencort, est in parrochia de Haronvilla, 
cujus dicte ville presbiter est patronus, et ad eam receptus fuit Johannes, cle- 
ricus, ab archiepiscopo Odone Rigaudi, ad prasentationem dicti presbiteri. — 
Item in eadem parrochia est quedan capella que dicitur capella Sancti Georgii 
de Menouvilla, ad quam presbiter de Haronvilla prasentavit Leodegarium archi- 





A 


B 


episcopo Odoni Rigaudi, receptum ab eodem archiepiscopo, ad prasentationem ¢ 


ejusdem presbiteri.| 

Ecclesia Sancti Martini de Amblevilia habet duos presbiteros, et valet tota 
ecclesia i |. p. Parrochiani vitt.xx et x. Thomas, presbiter, ultimo prasentatus ab 
abbate Sancti Martini Pontisare, receptus ab archiepiscopo Petro. {Magister Jo- 
hannes de Noyentello, archidiaconus et vicarius Odonis Rigaudi, ad portionem va- 
cantem ex morte Galteri de Playsscio, presbiteri, recepit Petrum de Pontisara, 
presbiterum, ad preesentationem praedicti abbatis.| 

Ecclesia Sancta Marie de Harevillers valet circa Lx |. p. vi.xx parrochiani et 
x. Archiepiscopus, patronus. [ Archiepiscopus Odo Rigaudi contulit eam magistro 
Laurentio. | 

Ecclesia Sancti Dionisii de Berrevilla valet xxx |. p. Parrochiani c. Archiepi- 
scopus, patronus. Presbiter ejusdem ecclesiw necesse habet secum tencre capella- 
num. 

Keclesia Sancti Martini de Evreiaco valet xi |. p. Parrochiani vi.xx. Archiepi- 
scopus, patronus. | Archiepiscopus Odo Rigaudi contulit eam magistro Theobaldo 
de Falesia. Et magistro Johanmi de Seri Fonte ultimo contulit eam. Item magistro 
Petro de Vigneto. Item Henrico de Morgneyal, clerico suo. Guillelmus de Flava 
Curia, archiepiscopus Rothomagensis, contulit eam. — Capella Sancti Jacobi de 
Evreiaco valet xxv |. p. Archiepiscopus, patronus. Archiepiscopus Odo Rigaudi 
contulit eam domino Henrico de Morgneval, presbitero, et commisit ei curam 
degeutium in leprosaria dict capelli.| 

[Capella de Monachi Villa prope Evreriacum. Dominus Jacobus tenet cam, et 
est primus a tempore fundatoris, et post mortem suam debet esse 1n collatione do- 
mini archiepiscopt, sicut dicitur.] 

ecclesia Sancti Crispimi valet xz |. p. Parrochiani viu.xx. Recipit abbas de 
Reisons totum, et prasentat archiepiscopo duos de suis canonicis. 

Ecclesia Beate Marie de Nova Villa Regis valet xxi 1. Lxx parrochiani. Adam, 
presbiter ultimo prasentatus in eadem ecclesia, credit archiepiscopum esse ve- 
rum patronum, et dicit Robertum archiepiscopum sibi auctoritate sua eandem 


ecclesiam contulisse; tamen dicit quod audivit multotiens abbatem Sancti Mel-. 


lonis Pontisare comminantem et dicentem quod moveret cl controversiam super 
eadem ecclesia ratione patronatus. | Archiepiscopus Odo Rigaudi eam contulit 
Petro, clerico, qui nunc est, auctoritate propria. Item idem archiepiscopus con- 
tulit eam Johanni de Carnoto. Item magistro Raduipho. Item Guilleimus archi- 
episcopus contulit eam J. Jardig. Item Ade de Percheio. Item Johanni de Calvo 
Monte. | 

Ecclesia Sancte Marie de Valle Domni Petri valet xxl. p- Parrochiani c. Radul- 
phus, presbiter ultimo prasentatus ab gidio de Montchevrel, receptus ab archi- 
episcopo Petro. {Matheus, receptus ab archiepiscopo Odone Rigaudi, ad _prasen- 
tationem dicti A’gidii.| 

Ecclesia Sanctee Marie de Monteslant valet xn |. p. L parrochiani. Bernardus, 
presbiter ultimo prasentatus a tribus dominis de Montchevrel, receptus ab 
archiepiscopo Petro. 

Ecclesia Sancti Luciani de Pooilli valet vi 1. p. Parrochiani xm. Archiepi- 
scopus, patronus. {Archiepiscopus Odo Rigaudi contulit eam Symoni, qui nunc 


=] 


~ 


— 
— 


L 


M 














ROTOMAGENSIS DIOECESIS. 325 


, est. Item Johanni, clerico de eadem villa. Item magister Johannes de Noyentello, 
archidiaconus et vicarius Odonis Rigaudi, contelit eam Johanni de Nemosio, 
dicto Billart, clerico.] 

Ecclesia Sancti Petri de Joi valet xx |. p. Parrochiani c. Archiepiscopus, pa- 
tronus. 

s Ecclesia Sancti Stephani de Montibus valet x |. p. Parrochiani xxi. Archi- 
episcopus, patr onus. 

Ecclesia Sancti Petri de Molencuria' valet xx 1. p. Parrochiani ccc. Martinus, 
resbiter ultimo presentatus ab abbate de Flai, et receptus ab archicpiscopo 
Theobaldo. [Magister Johannes Picardus receptus fuit ad prasentationem abbatis 

c Flaviacensis. Item prior de Alleria prasentavit magistrum Hamericum, de con- 
sensu et voluntate abbatis predicti, et hune admisit archiepiscopus Odo Ri- 
gaudi.| 

Ecclesia Sancti Supplicii de Chambors’ valet xx |. p. Parrochiani Lx. Archi- 
episcopus, patronus. | Archicpiscopus Odo Rigaudi contulit eam magistro Johanni 

p dicto Fabro.| 

Ecclesia Sancti Martini de Herniaco valet xy 1. p. Parrochiani xu. Archiepi- 

scopus, patronus. 

Keclesia Sancta Marie de Landa Aconis valet x |. p. Parrochiani xivi. Jo- 

hannes presbiter ultimo praesentatus ab abbate de Flai, receptus a Theobaldo 

E archiepiscopo. [Johannes, presbiter, receptus ab archiepiscopo Odone Rigaudi, ad 

prasentationem dicti abbatis. Item Inguerrannum, clericum, recepit idem archi- 

episcopus, ad presentationem dicti sbbatis. | 

Ecclesia Sancti Dionisii de Serico*® Fonte valet xxx |. p. Parrochiani vui.xx. 
Archiepiscopus, patronus. 

Ecclesia Sancte Marie de Fresnes valet xxx |. Parrochiani vi.xx. Dominus 
Matheus de Tria, patronus. [Robertus, presbiier, receptus ab archiepiscopo Odone 
Rigaudi, ad presentationem dicti domini. [tem idem archiepiscopus recepit Ga- 
rinum, ad presentationem prefati ejusdem domini, comitis de Domno Martino".] 

[Ecclesia de Boubiez® valet xiv lt. p. Parrochiani vi.xx. Abbas Sancti Victoris 
c Parisiensis, patronus. Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit Gaufridum, presbi- 

terum, ad presentatianem dicti abbatis. | 

Seclesia Sancti Johannis de Hernencuria Sicca valet xm {. p. Parrochiani t. 
Archiepiscopus, patronus. 

Eeclesia Sancti Marcelli de Flori valet xv 1. Parrochiani ii.xx et x. Archiepi- 

H scopus, patronus. 

Keclesia Sancti Bricii valet 1x 1. Parrochiani xm. Archiepiscopus, patronus. 

Ecclesia Sancti Martini de Hez valet xu |. Parrochiani vii.xx. W. presbiter ul- 
limo presentatus ab abbate Sancti Maglorii Parisiensis, receptus ab archiepiscopo 
Petro. [Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit Reginaldum, ad prasentationem 
dicti abbatis.] 

Ecclesia Sancti Salvatoris valet xxii 1. Parrochiani vi.xx. Archiepiscopus, pa- 
tronus. — [Ecclesie# de Henouvilla archiepiscopus patronus. Archiepiscopus Odo 
Rigaudi contulit eam magistro Laurentio. Item Johanni de Nemosio. | 

Ecclesia Sancti Supphicii ® valet xx |. Parrochiani L. A rchiepiscopus, patronus. 
kK Ecclesia Sancta Marie de Villa in Colle yalet nu.xx |. Parrochiani vi.xx. Archi- 

episcopus, patronus. [ Archiepiscopus Odo Rigaudi contulit eam magistro Guil- 
lelmo de Latigniaco, presbitero.| 

Ecclesia Sancti Quintini de Botencort valet xn{u] l. Parrochiami rxx. Agidius, 


=] 


' Ad marginem secunda mana seriplum est : Ecclesia Vid infr, p. 325 j. 
Beate Mariw de Alleria Calvi Montis, ef in_jine sape- Cod. E 3 D. de Deserico Fonte. 
rioris folti hee adjecta sunt, que, nist fallimur, spectant ‘ Inde colligimus comitatum Domni Martini, comitissa 
ad ecclesiam olim dictam Sancti Petri de Molencuria; Vathilde 14 jan. 1258 mortua, Mathwo de Tria devolutum 
Ecclesia Beate Marie de Alleria valet xu 1. Prior dicti fuisse, non autem Reginaldo, ut asseruerunt Benedictini 
loci, patronus. Dominus gidius receptus fuit ab archi- (Art de verifier les dates, I, 663). 
episcopo Odone Rigauli, ad prasentationem <icti prio- ® Vide infra, p. 327 b. 
ris. Item magister Johannes Picardus. Item magister * Eadem, nisi fallimur, ecclesia que supra (p. 325 c) 


Hamericus. dicta est EF. S. Supplicti de Chambors. 


fol. 104. 


fol. 104 verso. 


fol. 





105. 





fol. 105 verso, 


fol. 108 verso. 


* 15 Jul. 1308. 


fol. 105 verso. 


fol. 106. 


326 POLYPTYCHUM . 
presbiter, ultimo presentatus a capitulo Rothomagensi, et receptus ab arehiepi- 
scopo Petro. 

Ecclesia Sancti Petri de Liencuria valet x11 |. Parrochiani xi. Guillelmus, pres- 
biter, ultimo presentatus ab abbate Sancti Petri Carnotensis, receptus ab archi- 
episcopo Petro. {Archiepiscopus Odo Rigaudi contulit eam Olivero propter insuf- 
ficientiam presentati.| 

Ecclesia Sancti Martini de Nova Villa in Bosco valet xxx 1. Parrochiani yii.xx. 
Archiepiscopus, patronus, et oportet de necessitate quod teneat capellanum. [Ar- 
chiepiscopus Odo Rigaudi contulit eam Adz, presbitero, qui nunc est. Item idem 
contulit eandem Johanni de Braya, clerico.| 

Ecclesia Sancti Leodegari de Mesnillo valet x1 1. Parrochiani L. Archiepiscopus, 
patronus, ct dicit Herbertus, presbiter ultimo institutus in eadem ecclesia, quod xiy 
anni sunt elapsi quod archiepiscopus Gauterus auctoritate sua tamquam patronus 
contulit ei dictam ecclesiam. [Archiepiscopus Odo Rigaudi contulit eam domino 
Guillelmo. Item magistro Alberico.| 

Ecclesia Sancta Marie de Liencort valet xxx 1. Parrochiani v1.xx. Johannes, 
presentatus ab abbate de Becco, receptus ab archiepiscopo Petro. [ Archiepisco- 
pus Odo Rigaudi recepit Nicholaum de Folevilla, ad presentationem dicti ab- 
batis. | 

Ecclesia Sancti Petri de Tibuvillers valet xv 1. Parrochiani i11. Archiepiscopus, 
patronus. { Archiepiscopus Odo Rigaudi contulit eam Guillelmo, clerico.] 

Ecclesia Sancti Petri de Waumein valet xv 1. Parrochiani circa xi. Archiepi- 
scopus, patronus. { Robertus, presbiter, persona, cui ultimo data estab archiepiscopo 
Odone Rigaudi | 

Ecclesia Sancti Clari de Torli valet xx 1. Parrochiani 1. Archiepiscopus, pa- 
tronus, et presbiter tenct de necessitate capellanum. [Archiepiscopus Odo Ri- 
gaudi contulit eam magistro Guillelmo. Item magister Johannes de Noyentello, 
archidiaconus et vicarius Odonis Rigaudi, contulit eam Thome de Bullis, pres- 
bitero. Item archiepiscopus Guillelmus contulit eam magistro Petro le Tailleur. 
Ilem..... ', nunc ejusdem rectori.| 

Ecclesia Sancti Dionisii de Villers valet vimi 1. xxvii parrochiani. Rogerus, pres- 
biter, ultimo prasentatus a domino de Tria, et receptus ab archiepiscopo Ro- 
berto. 

Ecclesia Sancti Martini de Dretecort valet xm 1. Parrochiani xxm. Archiepi- 
scopus, patronus. [Archiepiscopus Odo Rigaudi contulit eam Bartholomzo de Gi- 
sortio. ltem magistro Alberico. Item domino Guillelimo.] 

Ecclesia Sancti Leodegari de Drincort valet xt 1. Parrochiani cirea c. Canonici 
Sancti Mellonis dicunt se esse patronos. 

Ecclesia Sancti Nicholai de Porceus valet vit 1. Parrochiani xxviut. W. presbiter, 
ultimo presentatus a priore de Gisortio, receptus ab archiepiscopo Petro. [Jo- 


hannes Beaumestre, presentatus ad ecclesiam de Porciex et inventus insufliciens, . 


debet de gratia domini esse acolitus in instantibus ordinibus septembris anno ccc° 
vii®, et si ante alios ordines subsequentes redeat et sufficiens sit repertus, reci- 
pietur ad dictam ecclesiam, et ad omnes ordines promovebitur ad ejusdem ecclesie 
titulum successive. Actum apud Gaillonem, die lune ante Magdalenam*.| 

Ecclesia Sancti Laurentii de Vallibus valet xn 1. Parrochiani duo. Archiepi- 
scopus, patronus. [Guillelmus archiepiscopus contulit eam Johanni Gaillart. Item 
magistro..... * de Montibus.| 

Keclesia Sancti *Bartholomai de Bocia valet xx 1. Parrochiani tx. Archiepi- 
scopus, patronus. [Archiepiscopus Odo Rigaudi contulit eam Petro, clerico.| 

[Ecclesia Sancti Martini de Ernencuria Aquosa. Archiepiscopus, patronus. Par- 
rochiani Lx. Valet xx |. p.| 

Ecclesia Sancti Germani de Hardiviller valet xm 1. Parrochiani xt. Archiepi- 
scopus, patronus. 


' Locus vacuus in cod, — * Nomen omissum in cod. 





- 


~ 
2 


— 
— 


= 


= 


=_ 
i 





























A 


— 


= 





ROTOMAGENSIS DIOECESIS. 327 


Ecclesia Sancti Clari de Flavencort valet xxx |. Parrochiani vu.xx. Archiepi- 
scopus, patronus. [Odo Rigaudi, archiepiscopus, contulit eam Guillelmo de Buy. 
Item Guillelmo de Senonis. Item Almarrico de Gisortio. Item Guillelmus archi- 
episcopus contulit eam magistro Ricardo le Foulon. Item Petro Balet. Item Radulfo 
de Parisius. | 

Ecclesia Sancti Lupi’ valet xxim |. Parrochiani c. Odo, presbiter, ultimo pre- 
sentatus ab abbate Sancti Victoris Parisiensis, et receptus ab archiepiscopo Mau- 
ritio. 

Ecclesia Beate Marie de Tria Castro valet xxx 1. Et sunt ibi de necessitate duo 
presbiteri. Parrochiani v1.xx. Girardus, presbiter, ultimo prasentatus a domino de 
Tria, et receptus ab archiepiscopo Petro. [Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit 
Petrum, ad presentationem domini Mathei de Tria, militis. Capella Beati Eus- 
tachii, sita in castro de Tria castro, valet x11. p. Dominus villa, patronus. Archi- 
episcopus Rigaudi recepit Robertum, ad presentationem comitis de Domno Mar- 
tino. Capella leprosarie de Tria valet xu |. p. vel circa. Dominus de Tria, 
patronus. Magister Petrus receptus fuit ab archiepiscopo Odone Rigaudi, ad pra- 
sentationem domini Mathzi.| 

Ecclesia Sancta Marie de Tria Villa valet xx 1. Parrochiani xt. Nicholaus, pres- 
biter, ultimo, presentatus a domino de Tria, receptus ab archiepiscopo Petro. 
[Ricardus, qui nunc est presbiter, receptus fuit ab archiepiscopo Odone Rigaudi, 
ad presentationem dicti domini.| 

Scclesia Sancti Vedasti de Fai valet xv 1. Parrochiani c. Girardus, presbiter, 
ultimo presentatus ab abbatissa de Gomeri Fonte, receptus ab archiepiscopo 
Petro. [Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit Johannem de Tria, ad presenta- 
tionem dicte abbatisse.— Quaedam capella est in ecclesia de Fayaco, quam 


: archiepiscopus Odo Rigaudi contulit Guillelmo, ita quod post mortem vel ces- 


sionem ejusdem Guillelmi redditus dict capella deputati mense rectoris ipsius 
ecclesia qui pro tempore fuerit applicentur, qui quidem rector ex tunc in antea 
habere secum capellanum proprium perpetuo teneatur, et successores ipsius in 
eadem ecclesia. 

Ecclesia Beati Germani de Latenvilla valet xx ]. Parrochiani xxx. Galterus, 
presbiter, ultimo presentatus ab abbatissa de Gomeri Fonte, receptus ab archi- 
episcopo Mauritio. 

[Ecclesia de Gemericuria valet ...... Parrochiani ....”. Abbas Sancti Gere- 
mari® de F layaco, patronus. Archiepiscopus Odo recepit Isambardum, clericum, 


1 ad presentationem ejusdem abbatis. Item Matheum de Noentello.] 


[ARCHIDIACONATUS PONTISARENSIS‘.] 


[Ecclesia Sancti Macuti Pontisarensis* duas habet portiones, quarum quelibet 
valet x 1. p. Thesaurarius Sancti Melloni Pontisarensis, patronus. Non debet 
deportationem aliquam. Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit Johannem, presbi- 
terum, ad portionem que fuit magistri Bartholothei, ad presentationem dicti 
thesaurarii. Item idem archiepiscopus recepit magistrum Odonem ad illam que 
fuit magistri Petri, ad praesentationem decani Sancti Melloni. Item magistrum 
Symonem de Gaiis, ad portionem que fuit Johannis, presbiteri.] 

[Ecclesia Sancti Petri. Abbas Beccensis, patronus. Valet x }. p. Non debet de- 
portationem aliquam. Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit Johannem, presbi- 
terum, ad presentationem dicti abbatis. Item dominum Johannem. Item Radulfum 
Lamberti.] 


[Ecclesia Sancti Andree. Thesaurarius Sancti Melloni Pontisarensis, patronus. 


' Eadem que supra (p. 325 fg) E. de Boubiez dicta nostris dedit archidiaconatum Pontisarensem... in quo 
est. sunt ecclesia que continentur in fine registri ecclesia. 

* Loca vacua in cod. rum. 
Cod. Germani. > Saint-Maclou-de-Pontoise , Saint-Pierre-de-Pontoise , 
De quo in regesto visit. ad a. 1255 (tomo nostro XXI, Saint-André-de-Pontoise , Annery, Vauréal a Pontoise (?) , 


978 c) hee notata sunt: Rex nobis et successoribus Ony, Génicourt, Livilliers, Puisieux. 





fol. 105 verso. 


fol. 106. 


fol. 106 verso. 








fol. 107 


* 6 Maii 1265. 


fol. 107 verso. 


fol. 108. 





328 POLYPTYCHUM 


Valet xx 1. p. Non debet deportationem aliquam. Archiepiscopus Odo Rigaudi q 


recepit Guarinum, ad presentationem decani Sancti Melloni.| 

[Capella Domus Dei Pontisarensis. | 

[Ecclesia de Aneriaco valet xvi 1. Archiepiscopus, patronus. Aliquando solvit 
deportationem. In ecclesia de Aneriaco est quedam capellania ad quoddam altare 
ipsius ecclesia constituta, que valet xu 1. Archiepiscopus, patronus. Non debet 
deportationem aliquam.| 

[Capella leprosarie Vallis Regis. Archiepiscopus, patronus. Valet xvi 1. Non 
debet deportationem aliquam. Archiepiscopus Odo Rigaudi contulit eam magistro 
Roberto. | 

[Oonyacum valet xxv 1. Archiepiscopus et capitulum Belvacense, alternatim 
patroni, set archiepiscopus eam debet dare quando eam primo vacare contigerit. 
Persolvit deportationem aliquotiens. Archiepiscopus Odo Rigaudi contulit eam 
ultimo Johanni, clerico. Anno Domini m° cc? sexagesimo primo, in festo sancti Jo- 
hannis ante Portam Latinam®, recepit archiepiscopus Odo Rigaudi Petrum, pres- 
biterum, ad presentationem capituli Belvacensis, et scteniam est quod idem 
archiepiscopus vel ejus successor debet dictam ecclesiam conferre quando eam 
primo vacare contigerit. Magister Johannes de Noyentello, archidiaconus et vica- 
rius Odonis Rigaudi, enutalae eam magistro Natali de Moysenayo, clerico. — In 
ecclesia de Oonyaco est quedam capellania de novo fundata, cujus archiepiscopus 
erit patronus quando complete fundata fuerit, et fundabitur de valore x1 1. p. et 
de ea ordinare debet archiepiscopus, prout viderit expedire. Archiepiscopus Odo 
Rigaudi contulit eam Johanni, clerico, qui nunc est. Item idem archiepiscopus 
contulit eam Johanni de Conches. Item Luce, scriptori. Item archiepiscopus 
Guillelmus contulit eam Guillelmo de Locis, de Pontisara.| 

[Gerincuria. Abbas Sancti Martini, patronus. Valet xvi 1. p. Solvit aliquando 
deportationem. | 

[Linviler. Abbas Sancti Martini Pontisarensis, patronus. Valet x |. Non debet 
deportationem.| 

[Ecclesia de Puteolis. Abbas Sancti Martini Pontisarensis, patronus. Valet 1x |. 
p- Nunquam persolvit deportationem. Archiepiscopus Odo Rigaudi recepit Lau- 
rentium, clericum, ad presentationem dicti abbatis.| 


ARCHIDYACONATUS ROTHOMAGENSSIS '. 


In decanatu Rothomagensi sunt parrochia xi. 
In decanatu de Burgo Theroudi, parrochie xi, et due capelle leprosorum. 
In decanatu Pontis Aedomazi. parrochie xin, et 111% capella leprosorum. 
In decanatu Sancti Georgii, parrochiz LI. 
In decanatu de Paveilly, parrochie 1, et due capelle. 
In decanatu de Cally, parrochie t. 
In decanatu de Rivo, parrochie Lu. 
In decanatu de Piris, parroéhiz xtvuit. 
Summa ecclesiarum : CCCLXxxv1; — vii capellz. 


ARCHIDYACONATUS AUGi. 


In decanatu Augi sunt parrochie xLvu. 

In decanatu Fulcardi Montis, parrochiz Lu. 

In decanatu Albe Malliz, parrochie xx, et una capella. 

In decanatu de Longa Villa, parrochie xivu, et tres capelle leprosorum, 
preter leprosariam de Deppa. 

In decanatu Novi Castri, parrochia x.uu, et due capelle. 

In decanatu de Evremodio, parrochie xxxvu. 


* Index qui sequitur tempore Odonis Rigaudi adjectus videtur. 


—_ 
— 








ROTOMAGENSIS DIOECESIS. 


In decanatu de Buris, parrochie xv. 
Summa ecclesiarum : CCLXIN1; — VI capelle. 


ARCHIDYACONATUS MAJORIS CALETI. 


In decanatu de Fovilla sunt parrochie ixx, et sex capelle leprosorum '. 

In decanatu de Walemont, parrochie Lxxvil, et septem capellz leprosorum. 

In decanatu de Colebosc, parrochie Lxx1x, et una capella leprosorum. 
Summa ecclesiarum : ccxxv1.— Leprosarie : x1. 


ARCHIDYACONATUS MINORIS CALET!. 


In decanatu de Canvilla, parrochie ivi, et due capellz leprosorum. 

In decanatu de Brachy, parrochie xiv1, et 11 capella leprosorum. 

In decanatu de Basquevilla, parrochie xLvi, et una aap leprosorum. 
Summa ecclesiarum : cL. — Capelle vu. 


ARCHIDYACONATUS VULCASSINI NORMANNI-. 


In decanatu de Gamachiis, parrochie xin. 

In decanatu de Baudemont, parrochiz xxv. 

In decanatu de Brayo, parrochie xxv1. 

In decanatu de Gisortio, parrochiz xin, et due capella leprosorum. 
Summa ecclesiarum : vil.xx.XxIx. -—- 1 capella. 


ARCHIDYACONATUS VULCASSINI FRANCIA. 


In decanatu de Mellento, parrochie xLuu1, et quinque capella leprosorum. 

In decanatu de Maigniaco, parrochie Lx, et 1m capellz leprosorum. 

In decanatu Calvi Montis, parrochie v1, et due capellz leprosorum. 
Summa ecclesiarum : vini.xx. — Capelle x1. 


[ECCLESI#, EXTRAVAGANTES.] 


In decanatu de Andeliaco sunt x1 presbiteri habentes curas. 

In decanatu Monasterii Villaris, parrochie x11, et una capella. 

Apud Gornaium, duo curati. 

Apud Fraxinos, una parrochia. 

Apud Alacrem Montem, parrochiz quattuor’. 

Apud Deivillam, una parrochia. 
Summa ecclesiarum extravagantium : xxxv°. — 1 capella. 
Summa omnium : xIl.c.Lxx. 


' Cod. leprosar adjecta compendit nota. clesia , ad quam presentavit Johannem de Joyaco, cle- 
* Initio codicis (f. 2), adjecta est hee annotatio : In ricum, et ex nunc ad collationem domini archiepiscopi 


ecclesia Beate Marie de Alacri Monte est fundata quedam 
capellania in honorem beati Johannis euvangelista per 
magistrum Johannem de Joyaco, rectorem dicte ec- 


TOME XXII, 


pertinebit. 
Supra memorate sunt lantum XXXII extravargantes vel 
exempte ecclesia. 





* Guillelmus. 








APPENDIX 


AD POLYPTYCHUM ROTOMAGENSIS DIOECESIS. 








PRAFATIO REGESTI RADULPHI ROUSSEL !. 


In isto libro sunt scripta nomina ecclesiarum parrochialium dyocesis Rothomagensis 
et summe peccunie quas? quelibet ecclesia parrochialis debet capitulo et thesaurario 
ecclesie Rothomagensis, scilicet media pars ipsi capitulo, et alia media pars dicto thesau- 
rario. Et pro declaratione materia est sciendum quod talis ordo in isto libro servatur quod 
ponuntur ipse parrochie per archidiaconatus et per decanatus cujuslibet archidiaconatus. 

Item quod proceditur in nominatione dictarum parrochialium ecclesiarum per ordinem 
litterarum alphabeti, videlicet primo ponuntur per ordinem ille parrochia que incipiunt 
in nomine per a, secundo ill que incipiunt per B, et sic consequenter per dictas litteras 
alphabeti, et hoc secundum archidiaconatus et decanatus, ut dictum est. 

Item est sciendum quod summe que debentur per dictas parrochiales ecclesias sunt se- 
cundum monetam parisiensem, quorum parisiensium libra valet secundum turonensem 
viginti quinque solidos turonensium, salvo quod in archidiaconatu Vulgassini Normannici 
parrochie que signantur ad parisiensem debent solvere ad monetam parisiensium, quorum 
parisiensium quatuor valent quinque ® turonenses. 

Item est sciendum quod modus solvendi dictas summas a tempore tanto quod non est 
memoria de contrario est talis, videlicet quod curatus cujuslibet ecclesia parrochialis vel 
capellanus ejusdem consuevit apportare totalem summam quam sua parrochia debet integre, 
et hoc in synodo estivali. Item ipsi curati consueverunt recipere dictam summam a parro- 
chianis suis, et si plus solvant dicti parrochiani quam summa ad quam est taxata ipsa 
parrochia, ipsi curati dictum residuum eis applicant; si minus solvant parrochian1, ipsi curati 
solvunt residuum. Et ipsi curati debent cogere parrochianos suos ad solvendum totalem 
summam per ministerium* suum, videlicet per excommunicationem, et etiam eos commi- 
nando de non administrando eis sacramenta sua, nisi solvant ea que debent ipsi parrochiani. 

Et pro majori intellectu unde sumpsit originem istud quod vocatur debitum, de quo 
supra dictum est et-infra dicetur ad longum, veritas est quod antiquitus, ut reperitur in 
libris antiquis capituli, sunt quasi trecentum® anni quo fuit celebratum quoddam conci- 
lium® provinciale de provincia Rothomagensi in Insula Bona’, in quo concilio provinciali 
erat® dux Normannorum pro tunc rex Anghie, et etiam in illo concilio erant dominus 
archiepiscopus Rothomagensis et plures episcopi, abbates et alii viri ecclesiastici dicte 
provincia qui pro tunc erant. Et quia illo tune consuetudo et modus erat quod quolibet 
anno circa Pentecosten quilibet curatus tenebatur venire processionaliter ad matrem eccle- 
siam Rothomagensem, et cogere suos parrochianos quod de qualibet domo in dicta pro- 
cessione veniret una principalis seu capitalis persona, et debebat offerre quelibet dicta 
principalis persona unam denariatam cere in ipsa ecclesia Rothomagensi, ad illuminandum 
ipsi ecclesie, que denariata erat majoris valoris multo quam nunc sit. Item adhuc illum 
modum veniendi tenent curati de Bosc Guillaume et de Sancto Severo ac eorum parro- 
chiani, qui sunt prope istam villam Rothomagensem. Item in dicto concilio de Lislebonne 
comparuerunt plures curati et parrochiani dict dyocesis Rothomagensis, subditi ad hoc 
quod dictum est, qui cum magna instantia requisierunt, quia ille modus veniendi pro- 

cessionaliter ad matrem ecclesiam Rothomagensem, ut dictum est, erat eis multum gravis 


[et] sumptuosus, et interdum multa scandala accidebant, quod placeret dominis de dicto : 


concilio pro tunc existentibus a Lislebonne ut vellent ordinare quod qualibet ecclesia par- 


' Ex cod. latino 4197. Vide supr. p. 228. nam a. 1080 celebrati : Presbiteri, semel in anno, circa 
* Cod. quarum. Pentecosten, cum processionibus suis ad matrem eccle- 

> Cod. sex. siam veniant, et de singulis dontibus denariata cere, 
* Cod. misterium. vel idem valens, ad illuminandam ecclesiam altari offe- 
* Sic. ratur. Quod si facere noluerit, a presbitero per minis- 
* Cod. consilium. terium suum cogatur hoc solvere, sine emendalione 


7 Hie alluditur nono canoni concilii apud Insulam Bo- pecunie (‘Teulet, Layettes du Trésor des chartes, 1, 26). 


A 


— 
~ 


D 


— 
*3 


4 


G 


— 





5 
; 
i, 
NE 


a! 


<b 





Jak ots ees Ur rr Peet sae 
sip Rel he Chola ety Ta% 3 








E CHRONICO ROTOMAGENSIL 331 


a rochialis esset taxata ad certam summam firmam, que quidem ! summa colligeretur per 
curatum a parrochianis et apportaretur in dicta synodo estivali per curatos, et sic semper 
de post usum est. | | 
Quare si dicti curati bene considerent honus quod habebant de adducendo processionaliter 
suos parrochianos semel in anno et eos reducendo, quia occasione hujusmodi processionis 
faciebant multas expensas, tam in equis si equestres, si pedestres in calciamentis, et etiam 
victualibus ac peenis et labore corporum suorum, non debent mirari si in recompensatione 
redictorum ad aliqua teneantur versus ecclesiam matrem Rothomagensem, puta de sol- 
vendo totam summam sine diminutione. Et est notandum quod non est honus apportare in 
dicta synodo, quia etiam absque eo tenentur comparere in dicta synodo, et non poterant 
: facere suam processionem predictam in dicta synodo, imo oportebat aliam diem, quia te- 
nebantur reducere parrochianos suos ad loca sua processionaliter, quod non possent facere 
in die synodi, cum teneantur expectare et facere multa que consueta sunt fieri in synodis 


~ 


er curatos. 
Similiter non debent mirari ipsi parrochiani si solvant totam summam integram, quia si 


p non solverent nisi quilibet unum denarium, non tantum solverent quantum solvebant tem- 
pore quo dictum est, quia denarius melior erat quam denarius modernus. Item posito quod 
denarius modernus esset aque bonus sicut denarius de tempore predicto, non esset sufficiens 
recompensatio mittere unum denarium loco apportandi in loco ecclesie Rothomagensis, 
nec est aliquo modo verisimile quod ecclesia provincialis voluisset relaxare Ipsos curatos et 

E parrochianos de onere predicto sine aliqua recompensatione, que fuit talis ut esset certa 
summa firma ordinata, que non diminueretur et apportaretur per curatos ad dictam eccle- 
siam matrem Rothomagensem. 

Item illud debitum est quedam recognitio quod ille parrochie recognoscunt ecclesiam 
Rothomagensem tanquam matrem ecclesiam, et est signum subjectionis de filia ad matrem, 

F quia etiam in ecclesia Rothomagensi fit servitium qualibet die in supplementum aliarum 
parrochialium ecclesiarum in quibus non fit servitium qualibet die ordinarie, ita quod ec- 
clesia mater Rothomagensis supplet servitium pro aliis parrochiis diocesis, et ideo non est 
mirum propter predicta et propter alia que quilibet potest ultra considerare si quelibet 
parrochialis ecclesia aliquid in signum subjectionis quolibet anno matri ecclesie teneatur 

G solvere. 

Magister Radulphus Rousselli, utriusque juris doctor, thesaurarius et canonicus ecclesiz 
Rothomagensis, oriundus de Villa Dei de Saltu Caprioli, Constantiensis diocesis, extraxit 
ea que scripta sunt supra ex antiquis libris et regestris in capitulo ipsius ecclesie Rothoma- 

H gensis existentibus, et fecit istum librum scribi anno Domini m°cccc°xxx°r’, die vin® Maii, 
et poni fecit in ecclesia, ut celeriter reperiatur modus solvendi debitum et quomodo sumpsit 
originem. 








EK CHRONICO ROTOMAGENSI. 





MONITUM. 


Pluribus auctoribus attribuendum esse censemus Rotomagense 
chronicon?, quod usque ad annum 1282 deductum nobis exhibent 
tum codices latini Parisienses 5530 et 5659, tum exemplar insertum 
in Rotomagensi codice cui titulus Chronicon triplex et unum*. Alium 


* Cod. quidam. coacla, id est chronicon ecclesia Rotomagensis , annales 
* Vid. novissimam Orderici Vitalis editionem, prefat. Sancti Laudi Rotomagensis et chronicon Sancte Catharine 

p+ LXVIII-LXIX. Rotomagensis, disseruit A. Cheruel (Normannie nova 
* De hoc codice , quo continentur tria chronica in unum chronica ; Cadomi , 1850, in quarto). 


he. 











' 
i) 
i 


—> . —— 


ry 


*§, 


36 {-Sgo. 


332 E CHRONICO ROTOMAGENSI. 

ejusdem chronici codicem Antonius Vyon d'Herouval Philippo Labbeo 
communicavit, qui Labbeus, vulgaribus ut ait omissis, nonnulla ad 
gallicanam historiam propius spectantia excerpsit et in sua Bibliotheca 
nova* anno 1657 edidit. 

A nobis frustra quaesitus est codex quem adhibuit Philippus Labbeus, 
quemque Senonis penes D. Baron anno 1709 viderunt Edmondus 
Martene et Ursinus Durand!'. 

EK duobus codicibus Parisiensibus, qui seculo xy exeunte vel xvi 
ineunte exarali sunt, e Rotomagensi qui annum 1654 pre se fert 
necnon e Labbeana editione ultimam Rotomagensis chronici partem? 
typis mandamus. Usi sumus etiam fragmentis que vulgaverunt Lucas 
d'Achery, in Spicilegio’® et A. Cheruel in Novis Normannie chronicis. 


> 
~ 





Anno Domini m.cc.xxvut. Obiit Honorius papa, cui successit* Gregorius. 

Eodem anno, cum dominus Theobaldus , Rothomagensis archiepiscopus, voluis- 
set adducere® merrenium® apud Rothomagum quod fecerat ficri in foresta’ de 
Louviers, ballivus de Valle Rodolii merrenium illud arrestavit. Cujus rei facta de- 
nunciatione episcopo loci*®, episcopus eum excommunicavit. Et hac occasione® seu 
excommunicatione dominus rex Francorum traxit eandem archiepiscopum in cau- 
sam!® coram se, dicens quod injuriatus erat ei, eo quod fecerat ballivum suum 
excommunicari eo irrequisito. Item conquerebatur de eo quod idem archiepiscopus 
ceperat fouagium de villeta, que est in parrochia de Louviers "', cum illud foua- 
gium ad se pertineret ratione feodi quod de ipso tenebatur ; et miles qui illud 
tenebat ipsum advocabat dominum. Item dicebat dominus rex quod archiepi- 
scopus non debebat facere merrenium in foresta de Louviers, ad usum aliorum 
maneriorum nisi tantummodo ad usum manerii de Louviers '*. Item conquerebatur 
dominus rex de dicto archiepiscopo eo quod excommunicaverat decanum, et 
quosdam canonicos de Gornaco'’, qui sunt sub protectione ejus et de" patro- 
natu ipsius. Preterea’ citari foals rex eundem archiepiscopum quod responderet 
quare non veniebat ad scacarium, responsurus et juri pariturus de his que ei 
objicerentur ° , Sicut alii episcopi, et barones faciebant in Normannia. Propter 
istas causas fuit archiepiscopus citatus coram rege apud Vernonem, et _ 
paruit, et dixit quod non tenebatur respondere 1 in curia ipsius de istis causis! 
tum quia quedam earum erant spirituales'*, tum quia feodale nihil — 
de eo propter quod"® teneretur respondere in curia sua : de qua responsione 
rex et regina valde irati fuerunt, et recessit archiepiscopus, illis non pacatis. 
Unde rex convocavit plures“ harones suos, et consuluit eos quid esset agen- 
dum super tali responsione archiepiscopi Rothomagensis. Iterum?' citatus fuit 
archiepiscopus, et _prasentibus baronibus quesitum fuit ab eo si de aliqua re 
responderet in curia domini regis, et responsum fuit quod nihil audierat de quo 
leneretur respondere, quia nihil tenebat nisi puram eleemosynam unde dominum 


* Voyage litt. 1, 1, 63. 
* Que proxime precedunt, tomo nostro X VIII, p. 357- 
362, requirenda sunt. 
* Ed. in quarto, ll, 819; in folio, Il, 613. 
* Labb. succedit. 
* Cod. 565g deducere. 


* Labb. marrennum. Acher. marrenum. Cod. 5659 


merrenum. 
? Labb. addit sua. 
8 Id est Ebroicensi. Sedem Ebroicensem tunc tenebat 
Ricardus de Bello Visu. 
® Cod. 5530 Ex hac occ. seu exc. Voces seu exc. de- 
sunt in cod. 5659. 
° Labb. in curiam. 


'' Cod. 5659 Loviers. 

"2 Male Acher. ad usus aliorum marrenorum, non 
tantum ad usus marenni de Loviers. 

"" Cod. 5659 Gornayo 

'* De omissum in cod, 565g. 

'* Abest preterea apud Labb. et Acher. 

'* Labb. objiciebantur. 

” Causis abest apud Labb. 

'® Voces tum quia... spirituales in cod. Rot. deside- 
rantur. 

'* Labb. pro quo. Acher. cod. Rot. et cod. 565g per 
quod. 

* Labb. pluries. 

** Labb. et Acher. Item. 





lap) 
t2 











E CHRONICO ROTOMAGENSI. 333 


4 suum tantummodo' habebat papam”. Unde iratus rex, per consilium suorum ba- 
ronum, confiscavit omnes redditus* archiepiscopi et possessiones seculares. Unde 
archiepiscopus, habito tractatu cum episcopis suis, omnia dominia et castella que 
rex tunc habebat in archiepiscopatu suo interdicto conclusit, exceptis tantum- 
modo civitatibus; et inde exulavit, ad curiam Romanam profecturus; et“ infirmi- 

n tate detentus Remis, misit ad curiam Romanam, et impetravit a curia’ quod legatus 
nomine Romanus, qui tunc veniebat ad partes gallicanas, causam audiret, archie- 
piscopo prius restituto. Et per rigorem ° justitia, per legatum archiepiscopus ple- 
nariam habuit restitutionem mobilium et immobilium, cum fructibus inde per- 
ceptis; et reportato in civitate Rothomagensi merrenio per castellanum’ de Valle 

c Rodolii quod ipse arrestaverat, et archiepiscopo reddito, ita remansit archiepi- 
scopus de omnibus istis querelis in pace ad laudem Domini nostri Jesu Christi. 

Eodem anno, in vigilia Assumptionis sancte Marie, circa horam nonam, orta 
est tempestas valida, videlicet tonitrui, fulguris et grandinis mire grossitudinis, 
mentes hominis valde terrens. Ventus, ante vehemens, factus est horribilis, arbores 

p cum fructibus earum eradicans et turres ecclesiarum subvertens °. ie 

Anno Domini m.cc.xxvimt. Combustio Rothomagi a Sancto Patricio usque ad 
Sequanam in festo sancti Laurentii martyris*. 

Anno Domini M.cc.xx1x. Theobaldus de Ambianis, Rothomagensis archiepisco- 

us, in festo sancti Firmini, quod ipse, de assensu capituli, triplici festo statuerat 

E celebrari, in eodem® festo’ celebratis solemniter divinis laudibus ad festum perti- 
nentibus, in confinio diei et noctis diem clausit feliciter extremum !°®. Et nota 
quod tunc tot festa triplici modo non agebantur in ecclesia Rothomagensi sicut 
modo, quia de festis sanctorum non agebant tripliciter nisi de beata Maria, de 
sancto Romano et passione apostolorum Petri et Pauli. Ipse autem Theobaldus sta- 

F tuit tripliciter celebrari festa utriusque sancti Johannis, Baptiste et evangeliste, et 
premissum festum sancti Firmini, quia de Picardia oriundus. 

Eodem anno electus fuit in archiepiscopum a majore parte capituli Thomas de 
Freauvilla'', tune? decanus Rothomagensis : sed alia pars viriliter restitit, et du- 
ravit '* contenlio per annum et amplius, et tandem in curia Romana finita fuit. 

6 Anno Domini m.cc.xxx1. In. mense Maio constitutus in curia Romana decanus 
Rothomagensis Thomas de Freauvilla, in presentia fratrum, renunciavit electioni 
de se facta in manu domini pape : ad cujus resignationem, dominus papa dedit 
ecclesiz Rothomagensi Mauricium "’, episcopumCenomanensem, in archiepiscopum 
et pastorem, qui receptus fuit in eadem ecclesia die Dominica ante festum beate 

H Marie Magdalene‘. Item '* Thomas de Freauvilla, decanus Rothomagensis, electus 
in episcopum Baiocensem '’, a domino Mauricio, Rothomagensi archiepiscopo, con- 
firmatus, consecratus fuit in ecclesia Rothomagensi pr[ox]ima dominica passionis 
Domini‘ ab eodem Mautitio archiepiscopo '’. Et tunc vacavit decanatus'* Rothoma- 
gensis per annum et amplius. 

J Hic Mauricius statuit ut monachi Gemeticenses tunicas habeant de biennio in 
biennium, et dormiant in Rogationibus et vigiliis sanctorum post prandium "’. Sta- 


dD ‘ 
tuit et de annatis canonicorum ingredientium religionem hoc modo. 


' Tantummodo abest a codd. 5530 et 5659. '® Cod. 5659 Hoc anno. 
* Male Labb. et Acher. puram seu propriam ecclesiam '* Cod. 5659 male Constantiensem. 
unde dominium suum tenebat. '7 Cad. Rot. ab eod. Maur. Labb. ab eodem. Voces 
* Redditus apud Labb. et Acher. desideratur. ab eod. M. a. omisse in cod. 5659. Mauricias, litteris 
* Cod, Rot. sed. datis apud Rotomagum, die mercurtt post Dominicam qua 
* Labb. impetrato autem. Codd. 5530 et 5659 impe- _cantatur Oculi mei anno grati@ 1231 (17 Mart. 1234), regi 
tratus, Cod. Rot. impetrato. nunciavit Thomam, quondam Rotomagensem decanum, 
* Male Labb. restituto per rigorem. a capitulo Buiocensi electum fuisse in episcopum et pas- 
” Male Labb. capellanum. torem. Vid. Teulet, Layettes du trésor des chartes, Il, 
® Hunc locum suppeditat solus codex Rotom. 233, n. 2176. 
* Cod. 5530 in ipso. '® Cod. 565g decanus. 
'* Que sequuntur usque de Picardia oriundus ea suppe- '* Ibi addit codex Rotomagensis , qui hune locum nobis 
ditat solus codex Rotom. suppeditavit : E chronico ecclesia Rothomagensis. Quod 
"' Labb. Freavilla. autem de monachis Gemeticensibus narratur, e chronico 
'* Tunc abest a cod. 5659. S. Laudi excerptum notat idem codex : nos eum quoque lo- 
'* Labb. restitit ei : duravit. Cod. 556g resistit. cum, cum iis que proxime antecedunt optime consentientem , 


'* Labb. et Acher. dominum Mauricium. ad chronicon ecclesia Rotomagensis spectare existimavimus. 





10 Aug. 


» 25 Sept. 


c 


20 Jul. 1231. 


498 Mart. 1232. 





* 3 Sept. 


* 28 Sept. 1233 


© 95 Oct. 12934. 





E CHRONICO ROTOMAGENSI. 


334 


In nomine' Patris et Filii et Spiritus sancti. Nos Mauricius, Dei gratia Rothomagensis 4 


archiepiscopus, et capitulum ecclesize Rothomagensis, in nostro capitulo constituti, [die ad 
hoc assignata. Ad illam que meliorem partem elegit, que non auferetur ab ea, respec- 
tum habentes, et quia tutius est sub obedientie jugo et proprietatis abdicatione quem- 
cumque nudum et pauperem sub sanctd religione sequi Christum, et sub jllo statu exire 
de medio, quam inter hujus mundi procellas dubium atque tremendum exspectare mortis 
eventum, necnon et ad antiquum ecclesie statutum, per quod canonici decedentes a die 
sui obitus usque ad finem anni partem denariorum et communiz fructus percipere di- 
gnoscuntur,| statuimus ut quicumque fratrum nostrorum, canonicorum videlicet Rothoma- 
gensium, ad religionem quamcumque de cetero transire voluerit, ut ad hoc fortius 
invitetur, ex quo votum suum per habitus assumptionem -solemne reddiderit, ita sit ei 
licitum fructus prebende sue et communie? usque ad finem anni percipere, et de iis® 
pro voluntate sua disponere, sicut in ultima voluntate * facere consueverunt ecclesiz nostra 
canonici cum decedunt. Actum anno Domini m.cc.xxxm1°, die octavarum Nativitatis beate 
Marie virginis®. 


Anno Domini m.cc.xxxu. Post decessum Aelicie, abbatisse Monasterii Villaris, 
celebrata [uit electio in eodem monasterio, et fuerunt due electa; et reprasentata 
fuit electio Mauricio archiepiscopo, qui electionem examinavit, prout debuit et 
competit; et eo quod® non fuit servata forma concilii’ in eligendo, electionem de 
utraque factam quassavit, et capitulum jure eligendi ea vice privavit, assignavit- 
que eidem capitulo abbatissam Luciam de Beuzemoucel*. Sed ipsa non obtinuit 
abbatiam propter contradictionem regis; et ipse archiepiscopus excommunicavit 
omnes moniales adherentes regi in hoc facto et contradicentes pradicte abbatisse. 

Anno Domini M.cc.xxxi. Magister Stephanus de Castro Duni” factus est decanus 
Rothomagensis per Mauricium archiepiscopum, quia compromisit capitulum in 
ipsum. 

Hoc anno, in mense Julii, saisivit dominus rex Ludovicus junior regalia domini 
Rothomagensis archiepiscopi propter causas que expresse sunt superius'? in 
tempore Theobaldi archiepiscopi Rothomagensis, et propter quasdam alias causas; 
propter quod '' dominus archiepiscopus Rothomagensis Mauricius supposuit totam 
dicecesim Rothomagensem interdicto. Et incepit interdictum a vigilia Sancti Mi- 
chaelis>, et duravit usque ad festum sanctorum martyrum Crispini et Crispiniani 
anno revoluto‘, quia tunc ei reddita fuerunt bona sua cum omnibus que recepta 
inde fuerant tempore intermedio. 


Archiepiscopus '* Rothomagensis, universis decanis. Cum bona Rothomagensis ecclesiz, 
quibus nos pro voluntate sua minus juste excellentia regia spoliavit, ob reverentiam beate 
Virginis , in cujus honore eadem ecclesia dignoscitur esse fundata, eidem fuerint ab antiquo 
collata, nosque regiam majestatem de novo duxerimus requirendam ut eadem bona nobis 
restituere dignaretur, qui non solum monitioni nostra satisfacere non curavit, sed nec 


super hoc certum voluit dare responsum, vobis in virtute obedientiz districte precipiendo . 


mandamus quatinus, cum predicta violentia in injuriam beate Virginis specialiter redun- 
dare noscatur, ut offensa que eidem in hac parte irrogatur in ceelis, circa ymaginem ipsius 
representetur in terris, vos universas ymagines beate Virginis in ecclesiis vestrorum de- 
canatuum collocatas singulas juxta aliquod altare in navi ecclesie constitutum, non ad 
terram nudam, sed super cathedram aliquam, sedem aut sellam, aut si forte ecclesia in 


' Hoe statutum integrum habetur apud Guill. Bessin, moncel. Cod. 5530 Lenam. Cod. Rot. Beuzemouchel. 


Concil. Rotom. prov. 11, 50. Voces que cod. Rotom. ab- 
sunt uncis inclusimus. 

* Cod. Rot. commune. 

* Voces de iis a G. Bessin omisse. 

* Voces in ultima voluntate in Guillelmi Bessin edi- 
tione desiderantur. 

® Bessin M.cc.Xxxx1. 

* Labb. et Acher. et comperto quod. Codd. 5530 et 
5659 et competit; eo quod. 

” Vox concilii in cod. 5659 omissa. 

* Labb. Leciam de Vonsemoncel. 


Acher. Bonse- 


Cod. 5659 Aeliciam de Beusemoncel. 

® Male Labb. et Acher. Castro Auvri et Castro Auni. 
Ambo hune locum ei qui sequitur posthabuerunt. 

'° Superius abest cod. Rot. 

'' Acher. male propter quas. 


'? Sequentes Maurrcit litteras, quus jam vulgaverunt 


Lucas d’ Achery ( Spicil. in fol. Ill, 614), Franciscus Pom- 
meraye (Rotom. ecclesia concilia, 218) et Guillelmus 
Bessin (Concilia Rotom. prov. 11, 50), hoc loco, ad fidem 
exemplaris cowtanet , in codice latino 13091 fol. 37, inserti , 
representandas duximus. 


= 


E 


G 


A 


—s 
we 


~ 


= 
~ 


a 
a 


— 


E CHRONICO ROTOMAGENSL. 335 


navi altare non habuerit, in aliquo loco competenti ipsius navis per earumdem ecclesiarum 
presbyteros faciatis infra instans festum N’. collocari 5 easdem etiam ymagines spinis imme- 
diate circumdari, et aliquibus repagulis aut obstaculis, ne ab aliquo contingi aut sordidari 
contingat, easdem circumvallari cum debita diligentia faciatis. Hec autem tam in regula- 
ribus quam secularibus ecclesiis precipiatis inviolabiliter observari. Hoc idem etiam de 
ymaginibus Salvatoris a quindena ejusdem N. dominice faciatis, nisi infra eamdem quin- 
denam a nobis aliud receperitis in mandatis. Datum, etc. 


Ul. 


Archiepiscopus Rothomagensis, dilectis in Christo universis decanis. Cum dominus rex 
monitus fuerit competenter ut res nostras nobis restitueret, quas pro voluntate sua detinet 


; occupatas, et? abbatem Sancti Wandregisilii et quosdam monachos ejusdem ecelesiz , 


excommunicatos a nobis diu est pro manifesta offensa, secundum consuetudinem Nor- 
manniz coram nobis compelleret® stare juri, nec adhuc placuerit regia majestati preces 
nostras aut monitiones in aliquo exaudire, ne per longam dissimulationem negligere vi- 
deamur ecclesiasticam libertatem, cum a die translationis sancti Benedicti* rebus nostris 
per dominum regem fuerimus spoliati, et quidam de dictis monachis a principio Qua- 
dragesima > excommunicationis vinculo innodati, de bonorum consilio, interdicimus onmes 
capellas domini regis in dicecesi Rothomagensi, nisi quando forte dominum regem vel 
reginam adesse contigerit, in quo casu, quamdiu presentes erunt, capellarum illarum sus- 
pendimus interdictum. Interdicimus etiam omnes ballivos et subballivos domini regis, qui 
in dicecesi Rothomagensi tenent ballivas vel subballivas, et eorum clericos et uxores to- 
tamque eorum familiam. Interdicimusque omnia cimiteria in toto dominico domini regis 
in dicecesi prenotata, mhibentes sub peena excommunicationis ne aliquis prasumat in eis 
corpora sepelire vel in terra vel super terram, in plastro vel in trunco vel lapide vel ali- 
quocunque modo, aut etiam ponere super arbores cimiterii, nisi fuerint corpora reli- 
giosorum vel clericorum qui sunt beneficiati vel in sacris ordinibus constituti, quos in suis 
cimiteriis ad presens permittimus sepeliri. Inhibemus etiam sub poena excommunicationis 
ne‘ corpora illorum qui manent in dominico domini regis in nostra dicecesi ad sepulturam 
in aliis cimiteriis admittantur, sicut nec in cimiteriis interdictis. Interdicimus etiam omnes 
ecclesias et monasteria, nostre jurisdictioni subjecta, in dicecesi prenotata et dicto domi- 


i nico, a pulsatione campanarum et divinorum celebratione cum nota, ne forte si aliquee 


ecclesie clauderentur et a divinis cessaretur omnino, contingeret hereses pullulare et 
ad ea que Dei sunt populum indurari; quare precipimus admitti in ecclesiis illos qui 
non sunt interdicti aut excommunicati, et etiam corpora defunctorum, ut celebretur pro 
ipsis submissa voce et sine nota officium consuetum. Concedimus etiam benedictiones nup- 
tales fieri® et mulieres ad purificationem admitti. Praecipimus etiam per totam dicecesim, 
quando celebrabitur missa, in singulis ecclesiis, post orationem dominicam, antequam 
incipiatur Libera nos, etc., quod sacerdos flectat genua coram altari, et doceat clericos et 
populum similiter genua flectere et orare pro libertate ecclesiz Rothomagensis; et sacer- 
dos et clerici dicant hunc psalmum : Ad te levavi, Gloria Patri, etc., Kyrie eleyson, Kyrie 
Christe eleyson, Kyrie eleyson, Pater noster, El ne nos, etc., Mitte nobis Domine etc., Et de 
Syon, etc. Dominus vobiscum. Or. Ecclesiw tue, Domine, quesumus, preces placatus admitte, 
etc. Et tunc, dicto psalmo, pulsitentur campane, ut populi qui erit extra ecclesiam excitetur 
devotio similiter ad orandum; nec aliquo modo vel aliquo casu liceat alicui pulsare in do- 
minico regis vel etiam pulsitare campanas. Quare vobis mandamus in virtute obedientiz 
firmiter injungentes quatinus unusquisque vestrum omnes priores et presbiteros sui de- 
canatus convocare festinet, ita quod hac die Martis in vigilia sancti M°. in loco competenti 
compareant coram ipso, et formam mandati nostri eis exponat, in gallico diligenter eam 
bis vel ter repetendo, injungens eis sub poena suspensionis et amissionis beneficiorum ut 
quod precipimus diligenter observent et faciant a suis subditis observari, scituri quod si 
invenerimus eos transgressores vel transgressiones aliorum sub dissimulatione transire, eos 
animadversione debita puniemus, et quilibet’ vestrum abbatibus sui decanatus in dominico 
domini regis manentibus auctoritate nostra precipiat ab ipsis et suis subditis in eodem do- 
mimico manentibus interdictum hujus modi observari. Si vero infra diem Mercurii proximam 


' Fort. intellig. Nativitatis. * Conyicumus legendum Matthei, non autem Michaelis 
‘ Hine vocem restitueret, ut abundantem, expungimns. ul apud Guillelmum Bessin. Anno enim i233, vigilia sancti 
* Cod. compellerent. Matthei (20 sept.) in diem Martis incidit, vigilia vero 
* Ed. ne aliquis presumat. .. admittere. sancti Michaelis (28 sept.) in diem Mercurii. 


> Vow fieri deest in ed. : * Cod. quislibet , hic et infra. 


b 





“11 Jul. 


16 Febr. 





13 Jan. 1235 
(N.S.). 


» 30 Mart. 
1235. 


* a1 Sept. 1236. 


336 E CHRONICO ROTOMAGENSI. 


post instans festum N'. non receperitis a nobis super hoc aliud in mandatis, districtione 
premissa vobis injungimus quatinus quilibet vestrum ex tunc per totum decanatum suum 
interdictum hujus modi faciat observari, et hoc hac die Martis presbiteris injungatis, ita 
quod nec nos nec vos pro iteratione mandati oporteat amplius Jaborare. Valete. Datum, etc. 


fl. 


Mauricius, universis decanis. Cum pluriesdominum regem moneri fecerimus ut restitueret 
nobis res nostras, quas pro sue voluntatis arbitrio detinet occupatas, nec ipse nos exaudierit 
in hac parte, et propter hoc et alias non modicas injurias, quas nobis et ecclesie Dei infert in 
nostra dicecesi, primo dominicum domini regis et postea totam dicecesim tali quali suppo- 
su[er]imus interdicto, nec ob hoc idem rex ab hujusmodi? injuriis cessare curav{er|it, sed in- 


jurias injuriis cumulans, in suo adhuc proposito perseveret, libertati Rothomagensis ecclesia 


condolentes, cum cordis amaritudine et anxietate manum compe] }limur aggravare. Quocirca 
vobis precipientes mandamus quatinus, visis litteris, universas ecclesias in vestris deca- 
natibus constitutas*, tam in feodis nostris quam in aliis, a divinis officiis cessare penitus 
faciatis, ita quod* nullum ibi divinum officium celebretur, nullum ibi ministretur eccle- 
siasticum® sacramentum, preter baptisma parvulorum et peenitentias morientium. In qua- 
libet tamen parrochiali ecclesia permittimus ut sacerdotes® semel in hebdomada’, januis 
clausis, exclusis interdictis, diebus non festis et voce submissa legant populo introitum, 
epistolam, ewangelium, et dent populo panem benedictum, et eis mandata ecclesiastica 
exponant, et excusent nos erga populum quod cum anxietate et dolore cordis istud ponimus 
interdictum, non ut injuriemur domino regi, sed ut libertatem Rothomagensis ecclesie 


defendamus. Datum, ete. 


Anno Domini M.cc.xxx.1. In octavis* Epiphaniz Domini obiit Mauricius, Ro- 
thomagensis archiepiscopus, apud Salicosam* et delatum {uit corpus ejus, et sepul- 
tum in ecclesia Rothomagensi’. Item eodem anno’, celebrata electione in die 
Veneris > ante Ramos Palmarum, quia nihil actum fuit, alia die ad hoc assignata, 
electus fuit magister W. de Dunelmo a majore parte capituli, et quosdam habuit 
contradictores ''; et quia noluit consentire ad plenum ” electioni de se facte, sed 
consensum suum posuit in voluntate domini pape, delata est causa ad curiam 
Romanam, et scripsit dominus papa judicibus ad hoc electis a partibus, ut requi- 
rerent utrum vellet consentire, vel non : et quia non consensit requisitus, reddita 
fuit electio capitulo Rothomagensi, et duravit ista contentio fere per annum *° 

Eodem anno’, post decessum Ricardi, episcopi Ebroicensis, quondam abbatis 
Beccensis, electus fuit Radulfus de Chierres, archidiaconus Ebroicensis, in epi- 
scopum Ebroicensem, qui presentatus fuit capitulo Rothomagensi, vacante sede, 
et examinatis tam electione quam electi persona a capitulo prout conveniebat, 
ab eodem capitulo confirmatus, in ecclesia’? Rothomagensi de mandato capituli a 
Thoma, episcopo Baiocensi, fuit ordinatus in ordinibus Septembris, et in crastino‘ 
consecratus ab eodem. 

m.cc.xxxv. Hoc anno, Willelmode Fontibus, abbate Sancti Wandregisili, recepto 
in monachum Cisterciensem apud Brolium, electus fuit W. in abbatem "’, et capi- 


* Supple Matthei, et intellige diem Septembris 28, qua "* Cod. 5530 et 5659 anno Domini m.cc.xxxi11; le- 
die interdictum incepisse narrat Rotomagensis chronict gendum autem anno 1236, quo Ricardum episcopum 
obiisse memorat Sancti Taurini Ebroicensis chronicon. Ex 


auctor. 
* Ed. ab his. instrumento quod a Francisco Pommeraye (Rotomagensis 
* Ed. construcias. ecclesie concilia, p. 222) editum est, constat Radulphum 
* Ed. itaque. de Cirreyo electum fuisse episcopum Ebroicensem die lune 
* Ed. eucharisticum. post dominicam sancte Trinitatis (id est die 26 Maii) 
* Cod. sacerdos. anno M CC XXXVI. 
” Cod. edobmada. '® Cod. Rot. et exam. testibus tam in electione quam 
* Id est, nisi fallimur, Sausseuse prope Tilly (Eure) ; in persona electi. 

male autem cod. 5530 Salisam. '® Labb. a capit. confirm. prout conveniebal, in eccle- 
* Hic desinit fragmentum in Spicilegio editum. sia, ete. 
© Labb. hoc anno. '7 Ambo codices hunc abbatem electum fuisse memorant, 


non anno 1235, ut apud Labbeum legitur, sed eodem anno 


" Cod. Rot. quasdam contradictiones. 
quo Ricardus episcopus obiit , quod yuidem anno 1234 ac- 


'* Voces ad plenum apud Labb. desiderantur. 


'* Hie locus paulo inferius in utrogue codice occurrit, _cidisse uterque codex perperam notavit (ibi enim annum 
post ea scilicet que ad abbates S. Wandregisili pertinent : 1236 legendum monnimus). Neutri vero lectioni consentit 
nos eum ordinem secuti sumus quem Labbei lectio suppe- _— Gallia Christiana, ubi Guillelmus de Beio seu de Braho 


ditat. (non de Fontibus) anno 1235 post mensem Septembrem 


A 


~ 


G 


—_ 





Pri e 


ieee ana 





A 


=~) 


i] 


ie) 


— 


~ 
- 


_ 
_— 


E CHRONICO ROTOMAGENSI. 337 


tulo Rothomagensi, vacante sede, presentatus, et examinatis electione et persona 
electi, per ipsum capitulam obtinuit benedictionem die Dominica ante Magda- 
lenam |. 

Anno Domini m.cc.xxxv*. Mortuo W. episcopo Abrincensi, electus fuit W. de 
Sancte Marie Ecclesia, decanus Abrincensis, in episcopum Abrincensem, quo 
presentato venerabili patri Petro , Rothomagensi electo, et examinatis tam electione 
quam persona electi, prout debuit, et ab eodem Petro electo confirmato, presente 
ipso Petro, in ecclesia Rothomagensi, de mandato ipsius ordinatus fuit in ordini- 
bus Adventus Domini, et in crastino* consecratus ab episcopo Silvanectensi. 

Eodem die et eodem anno quo consecratio facta fuit*, absolutis monialibus de 


- Monasterio Villari‘ in forma ecclesiz a Petro Rothomagensi electo, que fuerant 


excommunicate a Mauricio archiepiscopo’, de consensu partium litigantium data 
fuit Margarita monialis de Guerres, in Bria®, in abbatissam Monasterii Villaris a 
pradicto Petro electo, et benedicta pradicta die in capella ejusdem electi. 

Anno Domini m.cc.xxxv1’. Die Veneris” infra octavas Pasche celebrata fuit 
electio in ecclesia Rothomagensi, et fuit electus concorditer vir venerabilis magister 
Petrus de Collemedio *, prapositus ecclesia Beati Audomari in Flandria, et quia 
non consensit requisitus, missum® fuit ad curiam ad ipsum postulandum, et 
injunxit el dominus papa mandando "’ per litteras quod reciperet in virtute obe- 
dientiz archiepiscopatum "’, et sic ad ultimum consensit infra octavas beati Dionysii® 
apud Parisius in domo Templariorum : ct sic permansit electus habens omnem 
administrationem bonorum archiepiscopatus, tam spiritualium quam temporalium, 
usque ad vigiliam“ beati Laurent martyris. 

Anno Domini m.cc.xxxvit"*. Invigilia beati Laurentii martyris, magister Petrus de 
Collemedio, obtenta de domino papa licentia quod non" iret ad curiam conse- 


* crandus, prout ei prius'“ mandatum fuerat, et etiam pallio allato per nuncios suos 


ad hoc destinatos, consecratus fuit solemniter in ecclesia Rothomagensi, prout 
decuit; predictus vir venerabilis Petrus electus a venerabili viro magistro '° 
W. episcopo Abrincensi, excusatis Baiocensi per infirmitatem '6 et Constantiensi, 
aliis presentibus episcopis Normannie; presentibus etiam archiepiscopis Re- 


; mensi, Senonensi, ctepiscopis Francie Parisiensi, Silvanectensi, Carnotensi, Ambia- 


nensi!’, Suessionensi, Noviomensi, Meldensi, Cameracensi, cum multis aliis cleri- 
cis, presente etiam comite Montis Fortis, et multis aliis baronibus et militibus 
Francie et Normannie et Flandria. Et eodem die, post consecrationem, recepto 
pallio apud Sanctum Audoenum, redii! ad ecclesiam Beate Marie, et ibi solemniter 
receptus fuit cum pallio, prout decuit et debuit. 

Anno Domini w.cc.xxxvi. Combustio Rothomagi a vico Judeorum usque 
ad fontem Gaalour"’ in crastino® sanctorum Gervyasii et Prothasii. Hoc anno, Richar- 
dus de Montibus, de parrochia de Hosseia'’, captus et detentus pro homicidiis et 
lurtis, et judicatus et traditus” servientibus ad suspendendum die Martis‘ in Ro- 
gationibus, per contradictionem capituli remansit servatus usque in diem Ascen- 
sionis®, et tunc redditus fuit sancto Romano. 

Anno Domini m.cc.xxx1x. Die Martis" post Pascha, archiepiscopus Petrus”! arri- 


* Male codd. 5530 et 5659 Collo Medio. 
* Male cod. 5530 missus. 
© Labb. mandato. 

'' Labb. vocem archiepiscopatum omisi!. 

"? Sie tres codd.; male autem Labb. 1236 aut 1237 ; 
preferendus enim annus 1237, 

'S Male cod. 5530 nisi. 

'* Vocem prius Labb. suppeditat. 

'® Vocem magistro nobis suppeditavit cod. 5659. 

'* Labb. pre infirmitate. 

'7 Voces presentibus etiam efc. usque Ambianensi 
omisit Labbeus. 

'S Labb. Gualor. Ced Rot. et cod. 5659 Gaalor. 

* Labb. de parr. Hossia. Cod. Rot. Hosseye. Cod. 5659 
Housseie. Cod 5530 de Hosseio. Paulo superius ecclesia 
Sancti Petri de Hosseia (p. 255 k). 

°° Voces et traditus in cod. 5530 desiderantur. 

2! Abest cod. 5530 vox Petrus 


abdicavisse et a Roberto 1V exceptus fuisse eodem anno 
exeunte memoratur, omisso abbate W. (altero forsan Wil- 
lelmo) , gui in chronico nostro die Dominica ante Magdale- 
nam (anno 1235 aut 1236) benedictionem obtinuisse 
dicitur. 

" Labb. ante festum Marie Magdalene. 

* Labb. eodem anno; rectius autem hunc episcopum 
anno 1236 obiisse memorat Gallia Christiana. 

* Labb. quo consecratus fuit episcopus, id est die 
21 Decembris 1236. [bi quoque ordinem « Labbeo institu- 
tum retinemus , nam in utrogue codice idem locus paulo in- 
ferius occurrit , iis scilicet posthabitus que de electione Petri 
Rotomagensis archiepiscopt memorantur. 

* Cod. Rot. et cod. 5659 Villarum 

* Lab. Rothom. archiep. 

° Voces in Bria cod. 5530 non exhibet. Cod. 5659 
Marguareta d’Aguerres in Bria, monialis. 

” Sic tres codices. Labb. Kodem anno. 


TOME XXII. h3 





“91 Dec. 1236. 


*% April. 1236. 


* 16 oct. 1236. 


* g Aug. 1237. 


* 20 Jun. 


"a1 Maii. 


® 43 Maii. 


29 Marti. 
1239. 


h 








‘ad 
yy 
Wit” 
14 
ip 
¥ 
hy 
f 
if * 2h Jun. 
t 
i 
r “P of Jul. 
4" 
11 Aug 
“ 2 Nov 
% 
is 
: 
® 
d 
. 
* 9 Febr. 1242. 
re | 
re 
’ 
' 
"a4 Mai 1245. 
®* 5 Maii. 
* 19 April. 
" 


E CHRONICO ROTOMAGENSL 


338 
puit iter versus curiam Romanam, sed impeditus ' guerra imperatoris ultra Lug- 
dunum non processit. 

Eodem anno, in festo sancti Johannis Baptiste *, arripuerunt” iter Hierosolymi- 
tanum rex Navarre, comes Montis Fortis, comes Barri, Robertus de Courtenay, ct 
multi alii barones et milites regni Francie. 

Hoc anno, in vigilia® beati Jacobi apostoli, post completorium visum est signum 
admirabile multis in ccelo, videlicet quasi limes* igneus, incipiens a meridie et 
attingens usque ad aquilonem; ct duravit quasi per spacium dimidie hore. 

Eodem anno ‘ translata fuit corona Salvatoris a civitate Constantinopolitana et 
recepta in crastino ° sancti Laurentii martyris a rege Ludovico juniore cum magna 
reverentia. 

In crastino“ sancti Martini hiemalis capti sunt in bello a Saracenis comes Mon- 
lis Fortis et multi alii barones regni Francie ; comes Barri interfectus, et cum co 
plures alii’. 

Anno Domini .cc.xL. Profecti sunt Hierosolymam comes Ricardus, frater Hen- 
rici regis Anglia, et plures alii comites, barones, cum magna multitudine militum 
et aliorum de regno Anglia. 

Hoc anno, in mense Octobris, citatus fuit dominus Petrus, Rothomagensis archie- 
piscopus, ct multi alii prelati de regno Francie ad concilium generale celebran- 
dum in curia Romana; qui arripuerunt iter ad Purificationem beate Marie 
proxime sequentem’. 

Anno Domini m.cc.xt1. Cum predicti prelati de regno Francie et Angliz ele- 
gissent ire navigio Romam ad mandatum domini pape, occurrit eis filius impera- 
toris cum Pisanis et multitudine armatorum, ct eosdem cepit, et captos® duxit ad 
imperium patris sui, qui eos incarceravit et diu detinuit incarceratos. 

Hoc anno’ fuit maxima siccitas, per quam deperiit magna pars segetum et 
multa inconyenientia exinde provenerunt *, tam in animalibus quam in pecudibus 
et multis aliis rebus. 

Hoe anno obiit Gregorius papa nonus, et vacavit sedes per decem septimanas 
post obitum ejus. Postea creatus fuit alius, qui dictus fuit Coelestinus, qui solum 
vixil per xvii dies, nec unquam usus est bulla®, cui successit'? Innocentius papa 
quartus. 

Anno Domini m.cc.xLy. Celebravit Innocentius papa quartus Lugduni concilium 
universale circa nativitatem beati Johannis Baptiste"’, et in illo concilio fuit deposi- 
tus edericus quondam imperator. 

Hoc anno", Dominica qua cantatur Cantate‘, receptus fuit in archiepiscopum 
Rothomagensem dominus Odo, quondam abbas Sancti Dionisii '°. 

Anno Domini m.cc.xLvn. ObiitOdo, Rothomagensis archiepiscopus, tertio nonas'! 
Maii®, et vacavit sedes fere per annum. 

Anno Domini m.cc.xtvit. Dic Pascha" receptus fuit Odo dictus Rigault'® archie- 
piscopus Rothomagensis solemniter in ecclesia Rothomagensi primo "°. 

Hoc anno coepit ignis juxta portam Belvacensem, qui combussit ecclesias '’ 
Sancti Laurentii et Sancti Gildardi, et totam abbatiam Sancti Audoeni, circa festum 
sancti Laurent '°. 


'© Labb. succedit. 
'' Vocem Baptista omisit Labb. 
' Idem omistt voces Hoc anno. 


' Labb. et prapeditus. 
* Labb. arripuit. 
’ Pro videlicet quasi limes, cod Rot. videlicet comes. 


Labb. quasi lune. 
* Male anno 1238 hane sancte corone translationem 


factam fuisse memorant tres codices, ubi cetera que ad 


annum 1239 pertinent alio ac apud Labbeum ordine dispo- 
sita occurrant. 

* Codd. 5530 et 5659 abest hic locus, quem e chronico 
S. Catharine excerptum notat codex Rotomagensis. 

° Labb. armata..... raptos. 

* Hic locus apud Labbeum ante prelatorum captivita- 
tem nolalus est. 

* Labb. venerunt. 

® Cod. 5530 visa est bulla. 


' De Odone, abbate Sancti Dionysii, Rotomagensi ec- 
clesie prafecto, vide Innocenti IV litteras , datas Lugduni, 
3 kal. Aprilis, pontilicatus anno 2 (30 mart. 1245), 
quas lypis manduvit Franciscus Pommeraye (Rotom. eccle- 
siz concilia , p- 250). 

'* Labb. in kalendis. 

'® Male Labb. Odo Pigaut. . 

'* Vox primo in cod. Rot. in cod. 5659 et apud Labb. 
desideratur. 

" Pro ecclesias, cod. 5659 eciam parrochiam. 

'® Voces circa fest. S. Laur. in tribus codd. deside- 


rantur. 


A 


_ 
~ 


= 


a 


— 
— 





A 


Le >| 


_ 


- in vico Sacerdotissarum °, 


E CHRONICO ROTOMAGENSL. 339 


Hoc anno profectus est rex Francia Ludovicus circa Pentecostem Iherosolimam , 
et plures alii comites et barones, cum magna multitudine militum et aliorum de 
regno Francie. 

“anno Domini m.cc.x.ix. In vigilia Trinitatis* capta est Damieta a Ludovico rege * 
Francorum et exercitu christianorum '. 

Hoc anno interfectus est nobilis comes Attrabatensis Robertus, frater Ludovici 
regis Francie, die Martis in carnicapio, a Sarracenis ante la Massole?, et cum eo 
multitado magna christianorum; et in Pascha sequenti fuit 1 salons rex Fran- 
corum, frater ‘eiunitla. captus, et omnes fratres ejus: et tota christianitas. 

Anno Domini .cc.u1. Die Pasche?, in sero, quasi in media nocte, coepit ignis » 
qui totum vicum i piatbnails. 

Hoc anno surrexerunt quidam ribaldi qui faciebant se pastores, odientes Deum 
et sanctam ecclesiam, simulantes proficisci post regem ad terram Iherosolimita- 
nam. 

Anno Domini M.cc.Lu. Obiit Blanca regina, mater regis Ludovici. 

Anno Domini m.cc.tv°. Rediit rex Ladoviess de partibus Iherosolimitanis, circa 
Nativitatem beate Marie virginis. 

Anno’ Domini m.cc.tvin. Die Lune“ post festum sancti Bartholomei apostoli « 
restituta fuit elemosyna Rothomagensis de quodam latrone qui captus fuerat in 
elemosyna magistri Johannis de F lenvilla’, videlicetin domo Rogeril’Enmancheeur’, 


; quem detinebat baillivus Rethemnnensia. et jam judicatus erat ad suspendendum. 


oD 
Kt adduxit eum Guiardus Sorel in eodem loco in quo captus fuerat, cum omnibus 


rebus suis, videntibus multis qui presentes aderant, magistro Willelmo de Saana 
thesaurario Rothomagensi, domino Ricardo presbytero Sencti Martini super Re- 
nellam, Nicolao le Franchoys*, Roberto’ de la Londe, Martino de Hantonne, Johanne 
Panche” de Chievre, Ricerde de Sancto Laudo et multis aliis, ad honorem Dei et 

ecclesia Rothomagensis et preedicti magistri de Flenyilla. 

Hoc anno fuerunt vina pessima per totum orbem, maxime in regno ) Francie. 

Anno Domini m.cc.Lx1. Obiit Alexander papa quartus; cui successit Urbanus 
papa quartus; et fuit creatus ’ circa Decollationem sancti Johannis Baptiste’. 

Hoc anno '’, mense Octobris, homo quidam qui propler homicidium captus ct 
tractus fuit prope Magdalenam in unam de cophis magistri Stephani Senonensis, 
archidiaconi it Valesssino” F rancie tunc temporis, etshifia copha captus et tractus 
a servientibus majoris, tandem ductus ad castrum et ibi judicatus in assisia ad 
mortem, cum deberet trahi ad patibulum, Symon de Albania, procurator capituli, 
ex parte dicti archidiaconi et capituli requisivit baillivum vel vicecomitem ut dictum 
hominem ei redderet et in domum dictorum capituli ct archidiaconi restitueret. 

Tandem, post multa consilia, vicecomes dictum hominem jam judicatum remisit 

ad majorem, et major remisit eum ad locum in quo captus fuerat, et domum dicti 
archidiaconi revestivit. Dictus autem archidiaconus eum quamdiu voluit tenuit 
in carcere; et tandem dictus archidiaconus, de consilio bonorum, misit eum ultra 
mare, et hone] ipsius hominis qua cum eodem homine ei {uerant restituta retinuit. 
Erat enim ille homo ensium reparator : unde remansit ei archa plena gladiis et 
ensibus. 


Anno Domini u.cc.txm. In octavis beate Marie Magdalene‘, consecrati sunt in ‘ 


' In cod. 5659 desiderantur voces et exercitu christia- 


norum. 
Labb. in la Massole ; 
cod. 5659 Lamassol. 
' Cod. Rot, Presbyterarum. 
* Vocem vicum omisit Labb. 
' Hie locus apud Labb. desideratur. 
’ Cod. 5659 Fleuvilla. 
’ Cod. Rot. 
* Cod. 5659 le Francoys. 
* Voces Roberto usque ad Chievre omisse sunt in cod 


cod. 5530 ante 


5659. 


’ Cod. . Paache, pro quo legendum esse Pigache 
A. ire minus recte conjecit. 
" Labb. succedit. 


Lamassel ; 


PAmancheur. Cod. 5530 1 Emmancheur. 


2 Labb. male consecratus. 

'® Hic locus apud Labb. desideratur. 

'§ Cod. Rot. Vulcassini. Cod. 5659 Wulcassini in 
Francia. 

Hujus Stephani tumulus exstat in ecclesia Rotomagenst, 
cum hoe epitaphio : 


De Senonis natus Stephanus jacet hic tumulatus ; 
Qui ruit ut cogiles et ¢ agas quod tarlara vites. 
Judicii memorare tui; nam qualibet hora 

Mors venit absque mora. Peccans, tibi retrahe lora; 


Preteritam plora; Christo se rvire labora, 
Et vivens ora qqua asi se. mper mortis in hove. Amen. 
Vid. Deville, Tombeaux de la cathédr. de Rouen 


p. 188 ets. 
' Cod. Rot. ei archidiacono. 


43. 


29 Maii 1249. 


16 Apr.1251. 


© Corr. 1254. 


26 Aug. 1258. 


“29 Aug. 1261. 


2y dul. 1263. 





* 95 Aug. 1264. 


» » Oct. 1264. 


° 5 Febr. 1265. 


'o4Mart.1 267. 


340 E CHRONICO ROTOMAGENSI. 


ecclesia Rothomagensi a domino Odone, archiepiscopo Rothomagensi, magister 
Odo de Lorrez' in episcopum Baiocensem *, et dominus Radulphus de Chevry ° 
in episcopum Ebroicensem. 


M. semel, et c. bis Lx tria, sicque videbis. 
Quando decessit, Urbani festa dies sit *. 


Anno Domini .cc.Lx11. Fuit bellum apud Leaux® inter Henricum regem Anglie 
et barones regni ejus, in quo videlicet bello multi interfecti sunt; et capti fuerunt 
in eodem bello Ricardus, rex Alamannia, frater dicti regis, et Edwardus, filius 
ejusdem ° regis, et plures alii a domino Simone Montis Fortis, comite de Liecestria; 
et dictum bellum fuit m1? idus Maii. 

Hoc anno celebratum est Parisius generale concilium a domino Simone, tituli 
Sancte Cecilie cardinali presbytero, apostolice sedis legato, in crastino sancti 
Bartholomei apostoli*. 

Hoc anno obiit Urbanus papa quartus in crastino Sancti Remigii bet vacavil 
sedes usque ad festum sancte Agathe °, et tunc fuit creatus in papam episcopus 
Sabinensis, qui vocatus fuit Clemens papa quartus. 

Anno Domini m.cc.Lxv. Secundo nonas Augusti, bellum commissum est in An- 
glia juxta Evesem §, in dicecesi Wigorniensi’, inter dominum Edwardum, primoge- 
nitum Henrici regis Angliz et barones sibi adherentes, ex una parte, et Symonem 
de Monte Forti, comitem Lecestrie, ex altera, in quo ipse comes miserabiliter in- 
terfectus fuit, et frustatim'? comminutus. Corruit autem in ipso bello filius suus 
primogenitus Henricus, nepos regis, de quo dolendum est, et plures alii in ipso 
bello interfecti fuerunt et multi capti. 

Hoc anno arripuit iter versus Romam, mense Maio, dominus Karolus, comes An- 
degavie, frater Ludovici regis Francorum, ad liberandum regna Siciliz et Apulie 
de manu Menfredi spu rii'' filii Frederici quondam imperatoris, qui ea occupaverat 
violenter post mortem patris sui. Hoc anno", elevatus estin regem Sicilia Karolus, 
frater regis Francie ect comes Andegavie ; et eodem anno, quarto kalendas Martii, 
commissum est bellum inter predictum Karolum in Apulia et Menfredum, qui 
occupaverat regnum Sicilie et Apulia. In quo bello'’ devictus est Menfredus et 
interlectus, et multi proceres Apulia capti sunt. 

Anno" Domini m.cc.Lxvi. Circa festum omnium sanctorum captum est castrum 
quod yocatur Saphet a soldano Babylonia, et fuit ibi magnus conflictus, in quo 
interfecti sunt circiter sex millia christianorum. 

Hoc anno, pestis animalium, que duravit per duos annos in regno '° Francie. 

Kodem anno, apud Parisius parlamentum, cui interfucrunt omnes '’ milites regni 
Francie; et fuit celebratum die Jovis ante Letare Jerusalem“; in quo parlamento 
cruce signatus est dominus Ludovicus rex Francie, et filius ejus primogenitus, 
et multi alii. 

Anno Domini .cc.txvit.xit kalendas Septembris consecratus est venerabilis vir 


magister Guido de Merula, quondam cantor Rothomagensis, in ecclesia Rothoma- . 


gensi, a reverendo patre Odone, Dei gratia Rothomagensi archiepiscopo, prasen- 
tibus episcopis provincie, in episcopum Lexoviensem !°, 
Hoc anno concessit Clemens papa quartus decimam omnium proventuum ec- 


' Labb. Lorvex. Apud Gall. Christ. Lory. De hujus * Voces in dice. Wig. in cod. 5659 omisse. 
Odonis electione vid. Urbani IV litteras , 9 maii 1263 datas , " Cod. 5659 frustratin. 
editasque in Cartul. normand, p. 145, n. 689. '' Spurii abest apud Labb. 


'* Voces Hoc anno elevatus est usque Andegavie in cod. 


* Labb. episcopus Bajocens's. 
Rot. necnon apud Labb. desiderantar. 


* Cod. 5530 Chevre. Cod. 5659 Chevri. 


' Difficile est intelligere quo pertineat hoc distichon , quod 'S Ibid. desiderantur voces et Mentredum usque bello. 
una Labbei lectio suppeditat; nemo enim qui die 25 Mau '* Hic locus apud Labbeum paulo inferius occurrit, tis 
obierit hic memoratus est. Apud Labbeum subsequi'ur mentio __scilicet posthabitus que de parlamento Parisius celebrato 
concilu Parisiensis ; deinde memoratur mors Urbani pape, memorantur. 
denique certamen prope Lewes: nos ordinem in codicibus '® Labb. mille et sexcenti. 
servatum relinuimus. "© Cod. 5659 et Labb. per regnum. 

* Labb. Leans, nunc Lewes. '’ Labb. Ad parlamentum apud Par. convocati sunt 

* Cod. 5659 ipsius. omnes, etc. 

’ Cod. 5659 male in idus. '® Voces in episc. Lexov. apud Labb. desiderantur. Ibi 


quoque prius memoratur decima a Clemente IV concessa. 


* Codd. male Evesdin ; nunc Evesham. 





A 


B 


= 
a2 


= 

















FE CHRONICO ROTOMAGENSI. 341 


a clesiasticorum regni Francie usque ad triennium domino Ludovico regi Francie, 
ad deferendum in terram ' Hierosolymitanam. 

Anno Domini M.cc.Lxvint. Obiit Clemens papa quartus, et vacavit sedes per tres 
annos et quatuor menses. 

Anno Domini M.cc..x1x. Circa Letare Jerasalem* arripuit iter Ludovicus rex Fran- 
ci 2, cum tribus filiis suis, et infinita multitudine militum versus terram Hieroso- 
lymitanam , sed mutato consilio applicuerunt versus terram Tunetorum °. 

Anno Domini m.cc.Lxx. Obiit Ludovicus rex circa festum sancti Bartholomei 
in castris ante Carthaginem in regno Tunetorum; cui successit Philippus filius *. 

Anno Domini m.cc.Lxx1. Viterbii interfectus est in quadam ecclesia civitatis 
: Henricus de Alemannia a Simone Montis Fortis et Guidone, fratre ejus. 

Hoc anno Odo Rigaut, archiepiscopus Rothomagensis, rediens de partibus 
Apulia et Sicilia, receptus est solemniter in ecclesia Rothomagensi in festo” sanctz 
Trinitatis °. 

Anno Domini m.cc.txxm. Obiit Henricus, rex Anglia; cui successit Edwardus, 

p filius ejus. Hoc anno electus est in papam quidam archidiaconus Leodiensis°, qui 
vocabatur Theobaldus’ et morabatur tunc temporis in partibus Hierosolymitanis, 
et vocatus est Gregorius decimus. 

Anno Domini .cc.Lxx1. Concilium Lugdunense a domino Gregorio papa cele- 
bratum kalendis Maii, in quo concilio concessit dominus papa decimam omnium 

E proventuum ecclesiasticorum usque ad sex annos, ad prosequendum negolium 
crucis in terram Hierosolymitanam. 

Anno Domini .cc.Lxxv. Obiit Odo* dictus Rigault, archiepiscopus Rothoma- 
gensis, die sanctorum Processi et Martiniani ‘, et vacavit sedes per tres annos, duo- 
bus mensibus minus. Eodem anno, electus est in archiepiscopum Rothomagensem 

F magister Wilelmus de Saana’, thesaurarius Rothomagensis, concorditer in crastino® 
Nativitatis beatae Maria. Sed quia inventum fuit quod detinebat thesaurariam et 
antea plures dignitates alias detinuerat sine dispensatione, consuluit ei dominus 
papa ut cederet electioni de se facta; et dominus papa remisit electionem capitulo 
Rothomagensi'’. Qui assignantes diem Lun‘ ante Letare Jerusalem ad eligendum, 
fuit electus in archiepiscopum magister Willelmus de Flavacuria fere a duabus 
partibus capituli. 

Obut'' Gregorius X circa octavas Kpiphaniz Domini‘; cui successit Innocentius V. 

Anno Domini M.cc.Lxxvi. Concilium Bituricense idibus Septembris celebratum 
a domino Simone, apostolic sedis legato. 

u Hoc anno obiit® Innocentius papa V circa festum beati Johannis Baptiste ; 
cui successit" Adrianus papa, qui solum vixit per tres septimanas. Postea creatus 
est' alius qui vocatus est Johannes papa XXI, qui non vixit’’ per annum. 

Anno Domini w.cc.Lxxvu. Pridie idus Maii*, scilicet die Veneris ante Pentecos- 
lem, in sero corruit camera domini pape, super dictum papam '’. De qua ruina 
dominus papa graviter vulneratus, septima die post dictam ruinam mortuus 
est, et vacavit sedes per sex menses, et amplius. 

Eodem anno inceptum fuit opus capella Sancta Katherine in Monte juxta 
Rothomagum "*. 


ie) 


ap | 


G 


= 


' Labb. ad defendendum terram. * Voces Rothom. et de Saana apud Labbeum deside- 
® Absunt cod. 5530 voces Lud. rex Fr. rantur. 
* Cod. Rot. Thunorum. Cod. 5530 male Turnorum '* Capitulum Rotomagense, litteris 11 Januaru 1276 
Cod. 5659 terram regis Turnorum. (n. s.) datis, Philippo regi munciavit Guillelmum de Saana 
* Voces cui successit etc. in tribus codd. desiderantur. jus quod ex electione sibimetipsi competebat resiqnavisse , ip- 
* Voces archiep. Rothom. et in festo S. Trin. in tribus —_ samque electionem a summo pontifice capitulo fuisse remis- 
codicibus desiderantur. sam. Que littere ex autographo edite sunt in Cartul. 
° Codd. Leodicensis. normand, p. 202, n. 861. 
7 Codd. 5530 et 5659 Thedaldus. Cod. Rot. The- '' Codd. Hoc anno obiit, efc.; id est eo anno quo 
baldus. electus est Willelmus de Saana; nam Gregorius 10 JSa- 
* Mors Odonis in utroque codice prepostere memoratur, nuarii 1276 (N. S.) e vivis excessit. 
id est post electionem Willelmi de Flavacuria. Exstant '* Labb. male qui vixit. 
Guidonis decani et capituli Rotomagensis litter, 7 Jalit 1275 '* Voces super dictum papam apud Labbeam deside- 
date , quibus Odonem quondam archiepiscopum viam uni- rantur. 
verse@ carnis ingressum esse regi intimant. Vid. Cartul. '" Hune locum nobis suppeditavit codex 5659, ubi se- 


cunda manu in margine annolatas est. 


normand, p. 199, n. 851 








“23 Mart. 1270. 


® 31 Maii 1271. 


© 9 Jul. 


: 9 Sept. 


* a1 Martii 
1278 (N.S.). 


* 10 Jan. 1276. 


® 92 Junii. 
"aa Julii. 
' 13 Sept. 


* 14 Maii 1277. 








* 95 Nov 


* g Mai. 


22 Mau 


' 45 Man 


So Jun 


‘ 96 Dee. 


® 2g Sept. 


" of Jun. 





E CHRONICO ROTOMAGENSL 


342 

Hoc anno, die Sancta Katherinx* creatus est in papam dominus Johannes Gat- 
tanus ', diaconus cardinalis, et vocatus est Nicolaus papa III. 

Anno Domini M.cc.Lxxviu. In translatione sancti Nicholai” fuit confirmata electio 
facta de magistro Guillelmo de Flavacuria? a domino papa Nicolao*, et conse- 
cratus fuit in curia a praedicto papa die Dominica ante Ascensionem Domini, vide- 
licet x1 kalendas Junii®, et die Mercurii sequente pallium suum recepit, videlicet 
in festo sancti Urbani“. Die mercurii sequenti ante Pentecostem, videlicet prima 
die Junii, arripuit iter reversurus in Franciam *. 

Hoc anno, Petrus de Brochia, amicus et familiaris regis Philippi, propter multa 
crimina sibi objecta, ul dicebatur ®, et proditiones factas contra regem ct reginam ®, 
die Jovis in crastino apostolorum Petri et Pauli’, in patibulo Parisiensi’ suspensus 
fuit. 

Eodem anno, Henricus, prior Beate Mari« Magdalene *, reddidit clavem de 
fonte Beata Marie’ circa nativitatem Domini, domino archiepiscopo Rothoma- 
vensi; et dictus archiepiscopus eamdem clavem reddidit capitulo Rothomagensi '°. 
Kt sic dictum'' capitulum remansit in sua possessione de fonte predicto '. 

[Kodem anno, pridie nonas '* Januari, facta sunt tonitrua et coruscationes in 
ceelo, et cecidit fulgur apud Basquevillam la Martel, ubi tunc erat dominus archie- 
piscopus Rothomagensis, et eadem die] cecidit fulgur super turrem Sancti Geor- 
eit de Bayquiervilla ". 

Eodem anno, tanta abundantia annonex fuit, ut summa melioris frumenti ven- 


deretur tantum viginti quatuor '° solidos Turonensium, et mina mistilionis vende- 


retur tres solidos vel minus. 


Anno Domini m.cc.Lxx1x. Obiit Guido de Borbonio, decanus Rothomagensis, 


pridic kalendas Septembris. 


Hoc '’ anno statutum fuit in parlamento Parisiensi a domino rege Philippo et 
ejus baronibus, quod nullus posset dare in suo convivio cum potagio preter duo 
fercula cum quodam interferculo, et fuit poena apposita contra omnes super hoc 


delinquentes '*. 


Eodem anno, in crastino‘ Nativitatis Domini, factus est decanus Rothomagensis 
magister Philippus de Amblevilla, per viam compromissi; et statim ea die fuit 
electio decani predicti per dominum archiepiscopum "’ confirmata”. 

Eodem anno, dominus Simon, tituli Sancta Cecilie”' presbyter cardinalis, apo- 
stolice sedis legatus, fuit vocatus ad curiam Romanam a domino papa Nicolao; 
qui arripuit iter® circa festum sancti Michaelis §. 

Anno*® Domini M.cc.Lxxx. In nativitate™ sancti Johannis" cessavit decima sex an- 
norum domino regi Francie concessa a domino Gregorio papa decimo; ct eodem 
anno totus annus fere fuit pluviosus, maxime estas et autumnus. 

x1” kalendas Septembris, die Jovis in octavis Assumptionis heate Marie Virgi- 
nis, obiit Nicolaus papa III, et vacavit sedes per dimidium annum. 


' Labb. Caitanus. 

* Cod 5530 Flavencuria. 

’ Nicolaus papa III, litteris 7 Mati 1278 datis, Phi- 
lippo regi notum fecit sese Guillelmi electionem confirma- 
visse, ipsumque Guillelmum Rotomagensi ecclesia prefe- 
cisse inarchiepiscopum et pastorem. Vid. Cartul. normand , 
P- 226, n. g24. 

* Hic in codicibus occurrit brevis de abundantia annone 
mentio, quam, juxta Labbeum, paulo inferius rejecimus. 

° Voces ut dicebatur tribus codd. absunt. 

* Labb. et regoum. 

7 Labb. Parisius. 

Codd. prior Magdalene. 

’ Voces Beate Marie tribus codd. absunt. 

'° Voces et dictus arch. eamd. cl. redd. cap. RK. in cod. 
5530 desiderantur. 

" Labb. et dictum. 

* Vide que de hoe fonte in Libro eburneo Rotomagens: , 
paulo inferius (p. 372 a), dicentur. 

'S Labb. prid. kal. 


* Voces uncis incluse apud Labbeum desiderantur. 


8 


'® §. Georges de Boscherville (Seine-Inf.); male Labb. 
Blanquervilla. Cod. 5659 Basqueville. 

© Labb. viginti sex. 

'? Hic locus, in cod. Rot. omissus , paulo inferius in codd. 
5530 et 5659 occurrit. 

'® Hane regiam ordinationem , ex codice lat. 4968 des- 
criptam, Henricus Duples-Agier vulgavit (Bibliotheque 
de l'école des chartes, 3° série, V, 177). 

'* Labb. per dictum W. archiep. 

*° Cod. Rot. comprobata. 

*!' Pro tituli S. Cae. cod. Rot. thesaurarius Rothoma- 
gensis S. Ecclesia, ete. 

* Voces qui arripuit iter in cod. Rot. desunt. 

** Ea que ad annum 1280 pertinent eodem ordine dis- 
posuimus ac in editione Labbei; codices disserunt 1° de 
obitu Nicolai pape , 2° de majore Pruvinensi, 3° de Re- 
noldo de la Hombloniere , 4° de Martino papa, 5° de de- 
cima , 6° de pluviis estatis et autamni, 7° de hiemis asperi- 
tate. 

* Labb. natali. 

°° Deest in tribus codicibus numerus x1 


A 


C 


— 
3 


G 








E CHRONICO ROTOMAGENSL. 343 


1 Hoc anno magister Renoldus de la Humbloniere ', canonicus Parisiensis?, con- 
secratus est in episcopum Parisiensem® die* sancti Michaelis apud Senones “, et 
die sancti Dionysii? solemniter receptus est in ecclesia Parisiensi. 

Hoc anno tanta fuit abundantia aquarum circa octavas Epiphaniz, quod alveus 
Sequane tribus pedibus ascendebat supra calceiam versus Sanctum Mattheum, 
et sex pedibus super calceiam de Martainvilla’, et per totum mensem Hehonssti 
sequentem continue fuit gelu gravissimum, et duravit usque ad kalendas Aprilis. 

Kodem anno° in cathedra sancti Petri® creatus fuit in papam Simon, tituli 
Sancte Ceciliz: presbyter cardinalis, et vocatus fuit Martinus papa quartus. 

Hoc anno, circa Purificationem beatae Marie, apud Pruvinum interfectus fuit 
major villa a plebe ejusdem villa. Hoc facto, multi fugientes ad monasteria, vide- 
licet ad domos Predicatorum et fratrum Minorum inde? fuerunt extracti cum vio- 
lentia et suspensi, de mandato domini Johannis de Acon*. 

Anno Domini m.cc.Lxxx1. Obiit Philippus, episcopus Ebroicensis, circa octavas 
Assumptionis beatae Marie, et electus est eodem anno et consecratus dominus 
Nicolaus de Autolio’ in episcopum Ebroicensem '° 

Kodem anno ecclipsis lune pridie kalendas Septembris. 

Anno Domini w.cc.Lxxxu. In octavis Ascensionis Domini, videlicet pridie idus 
Maii, perfusa'! fuit quedam campana que vocata fuit '? campana archiepiscopi 
Rigaudi. 

& Hoe anno creatus est in episcopum Constantiensem frater '* Eustachius Cordi- 
ger '“ de Rothomago a domino papa Martino. 


_ 
=~ 


C 


< 


I 


— 








EK CHRONIC] ROTOMAGENSIS 


CONTINUATIONE. 





MONITUM. 


Chronici Rotomagensis codex quem Philippo Labbeo commodave- 
ral Antonius Vyon dHerouval continuationem exhibebat ab anno 
(289 ad annum 1343, cujus continuations partem anno 1328 ante- 
riorem ex Labbeana editione ' reprasentamus. 


> 
> 





Kodem anno [1282] misit Petrus, Aragonia et Siciliz rex, Karolo, filio regis 
Francie, literas que sequuntur. « Magnifico principi domino Karolo, regi Hiero- 
«solymitano illustri, Petrus, Dei gratia Aragonie ei Sicilia rex. Cum venissemus 

r «ad partes Barbarie ad impugnandum Saracenos, misimus nuncios ad Romanam 
«curiam, cum quibusdam nostris petitionibus, quarum nullam potuimus obtinere; 
«et propterea venimus in Siciliam, audientes Siculos querulantes quod vos gra- 


' Male Lubb. Bonbloniere. Cod. 5530 Humblunniere. * Cod. Rot. male Agon. 
Cod. 5659 Humblonniere. ° Labb. male Anrolio. 
* Labb. et cod. 5530 male Parisius. '° Voces et electus est efc. usque Ebroicensem in tribus 
’ Vox Parisiensem deest in cod. 5530. codicibus desiderantur. 
* Voces apud Senones omisit Labbeus. '' Codd. 5530 et 5659 perfusa. | 
’ Labb. Martini villa. In cod. 5659 desunt voces supra "2 Labb. vocatur. 
calc. usgue pedibus super. 'S Vocem frater exhibet cod. 5659. 
° Labb. die S. Petri ad Cathedram. '* Vocem Cordiger omisit Labbeus. 


’ Labb. et codd. 5530 et 5659 male ibi. '® Nova Bibliotheca, 1, 380. 








a 


29 Sept. 
® 9 Oct. 


° 92 Febr.1281 


(N. S.). 





* 18 Nov. 


*< April. 1284 


e 


(N. S.). 


it Jul. 1285. 


18 Aug. 1283. 


SAA E CHRONICL ROTOMAGENSIS CONTINUATIONE. 


« yalis eos et hostiliter impugnatis ; unde nostrum auxilium implorant. Et quia eos 4 
«nolumus deserere nec possumus, propter uxorem nostram et liberos nostros, ad 
«quos regnum illud jure hereditario noscitur pertinere, vos rogamus quatenus 
«in hiis injuriis et molestiis penitus desistatis et talibus latoribus presentium 
« credatis in his que vobis dixerint ex parte nostra '. » Responsio Karoli:« Karolus, 





«filius regis Francie, ducatus Apulie, principatus Capue, Andegavensis et For- p 


« calcearie comes, Hierosolymitanus et Sicilia Dei gratia rex, alma Urbis senator, 
« Petro, solo nomine regi Sicilie dicto. Si tibi nomen nomine acquisitum volueris 
«retinere, de spelunca quam nunc inhabitas decet te caput demittere *. Si tu 
«inventus experiendi sumas audaciam, invenies quanta strenuitas solet in nos- 
«tris militibus inveniri, qui te diu avidissime duxerunt expectandum; ct ne te 
«mora tuarum virium, quod absit, impediat experientiam °, cito locum quo lati- 
« tas, actore Domino, visitabunt. » 

Kodem anno rex Francie generalem fecit exactionem omnibus prelatis et ec- 
clesiis collegiatis, propter hoc quod interesse volebat cum rege Carolo versus Lan- 
das de Bourdiaus ad bellum quod debebat fieri inter dictum Karolum et Petrum | 
de Aragonia. 

Ad declarandum miracula que per merita sancti Ludovici, regis quondam 
Francie, fiebant in ecclesia Beati Dionysii, de mandato apostolico missus est 
archiepiscopus Rotomagensis cum aliis duobus pontificibus, qui per longum tem- 
pus ibidem existentes, multa miracula dicti regis sunt renunciata summo pontifici 
ab eisdem. 

Wielinus’, princeps Wallie, qui bellabat contra regem Anglia, capitur, et 
capite abscisso, trunco suspenditur’, et caput ejus in lancea confixum super prin- 
cipalem portam Londoniarum ad spectaculum ponitur. 

Fratres Minores impetraverunt a domino papa, ut possent audire confessiones 
et absolvere, prelatis minime requisitis ; propter quod orta fuit magna contentio 
inter prelatos regni Francie et fratres predictos. 

1283. Philippus, rex Francia, cum magno exercitu iter arripuit versus Landas 
[de] Bourdiaux, ubi debebat pugnare Karolus, rex Sicilie, contra Petrum de Ara- 
gonia, a domino papa condemnatum; sed pugna non fuit die prefixa, videlicet 
prima die mensis Junii. Qui dictus rex Philippus circa Tolosam per longum 
tempus moratus est cum parte exercitus supradicti, et alia parte ad propria re- 
gressa cum gravissimis laboribus et expensis, postea mandavit parlamentum suum 
apud Bituricas in octavis sancti Martini hiemalis*; et inde rediens° in Franciam, 


infecto negotio, cum pauca utilitate. H 


Kodem anno, Petrus comes Alenconiensis obiit, cum esset in expeditione ver- 
sus Apuliam, cum principe de la Moree; cujus ossa sui apud Sanctum Dionysium 
reportantes, sunt tradita sepulturee. 

Kodem anno, tota Romaniola venit ad obedientiam domini pape, non tam de- 
votione et amore, quam timore Francorum. 

\dam, frater Lewelini’ principis Walliaz, eodem principe occiso, ut dictum est, 
et suspenso, dum rebellaret contra regem Anglia, captus est et cum equis distrac- 
tus; judicantibus proceribus regni, suspenditur ; postea depensus est, et corpus 
ejus in quatuor principalibus castris mittitur suspendendum. Uxor ejus pre nimio 


dolore mortua sepelitur. K 


Kodem anno, die sancti Benedicti quinto idus Julii‘, magister Joannes de 
Noentel *, tituli Sancta Cecilie presbyter cardinalis, legatus in Francia a domino 
papa Martino ad certa negotia peragenda, cum magna solemnitate est receptus. 

Karolus, rex Sicilia, receptus est Parisius solemniter, die Dominica ante As- 
sumptionem Virginis gloriosie“, 

' Labb. male, ut videtur : que nobis dixerunt ex parte giaco, anno 1281) periisse memoratur Lewelinus, Wallia 
vestra. princeps. 

* Melius fort. emittere * Melius fort. rediit. 


’ Locus turbatus. ? Labb. male Litielini. 
* Labb. Wielmus. Corr. Lewelinus. * Id est Joannes Cholet, oriundus e Nointel, Bello- 


* Recte anno 1282 (non autem, ut apud Guill. de Nan- vacensis dicesis oppido. 


a 


= 


= 


~ 


L 














EK CHRONICLE ROTOMAGENSIS CONTINUATIONE. 345 


, 1284. Hoc anno, quinto idus Aprilis, videlicet die Paschz*, cantore inchoante : 


majorem missam, et archiepiscopo Guillelmo eam cahdieente. cecidit fulgur in 
ecclesia Rotomagensi, juxta crucifixum ; et aliqui assistentes stupore perterriti 
ceciderunt in terram, amittentes loquelam ; sed ducti ad altare beate Marie 
sanati sunt. Alii lesi fuerunt incombusti', tam in capitibus quam in brachio, sed 
per Dei eratiam omnes sanati sunt. Et est certum quod in eadem hora cecidit 
saniliaer ¢ in diversis ecclesiis dicecesis Rothomagensis, videlicet apud Foville, apud 
Longam Villam et Novum Castrum. 
Eodem anno, bellum in mari ante Neapolin, inter principem Salerniz, filium 
Karoli regis Siciliz, ex una parte, et Siculos; in quo bello captus fuit dictus prin- 
c ceps, et incarceratus ad Messanam civitatem: multi enim de Gallicis in eodem 
bello interfecti fuerant. Eodem anno, die Sancti Christophori, obiit Karolus, rex 
Sicilie apud Brandis ?. 

Celebratum est concilium Parisius a domino Joanne, tituli’ Sancta Cecilie 
presbytero cardinali, apostolica: sedis legato, 16 kalendas Septembris®, et ibidem, 
p ad pradicationem ipsius et monitionem, Philippus, rex Francorum ‘asotes is, et “ws 
filii ejusdem assumpserunt crucem ddiclinudle contra Petrum, quondam regem 
\ragonie, a domino papa Martino IV condemnatum, qui Petrus invaserat regnum 
Sicilize fraudulenter; et ob hoc concessa est decima regi Francie per quadrien- 


_ 
jo) 


nium. Tertio nonas* Marti, dic Lune proxima post Scobie Hierusalem‘, arripuit . 


g iter Philippus, rex Francie, cum exercitu magno versus Aragoniam. 

1285. Philippus, Francorum rex, filius Ledivciel regis, sl circa Aragoniam 

ro impugnando dictum regnum et Petrum regem, a Romana curia pro suis 
detestabilibus excessibus eccmiemiein: 1 in cujus mora, protractione et regressu 
multi milites et alii ex parte dicti Philippi debellati et interfecti fuerunt, fame et 

* siti perierunt, et cum maxima confusione dictus Philippus cum suo exercitu in 
Galliam redire incepit ; in quo recessu spolia Gallorum per potentiam Aragonum 
et Gallorum impotentiam remanserunt. Dictus vero rex, tertia die mensis Octo- 
bris’, dicto anno, in recessu eodem, viam universe carnis ingressus. 

Kodem anno, quarto calendas Aprilis®, videlicet die Jovis proxima post Pascha, 
; obiit Martinus papa IV; cui succedit Honorius papa IV. 

1286. Obiit Mattheus, abbas Sancti Dionysii in Francia, die sanctorum Cosme 
et Damiani? ; per quem totum regnum Francie regebatur, et ad nutum ejus 
omnia fiebant, et quem volebat, exainahen. et contra. 

Hoe anno, die Mercurii* ante festum sancti apostoli Matthai, incarceratus fuit 
Thomas Nauguet, tunc temporis major urbis Rotomagensis, in castro Rotoma- 
vensi, cum pluribus ejusdem civitatis, propter tailliam domino regi debitam, non 
solutam pro communia ville, et pro aliis casibus, qui ad nostram notitiam non 
devenerunt. 

Eodem anno, die Mercurii* ante Pascha obiit Honorius papa IV, et vacavit sedes 
\omana fere per annum. Et in sequenti festo cathedrae sancti Petri’, frater Hie- 
ronymus, presbyter cardinalis, qui fuerat minister ordinis fratram Minorum, in 
papam eligitur, vocatus Nicolaus IV. 

Eodem anno 1287, in vigilia sancti Joannis Baptiste, fuit bellum in mari ante 
Neapolim, in quo bello ‘fuit captus Guido de Monte Forti, et multi alii interfecti 
k sunt nobiles et ducti ad Messanam civitatem. 

1289. Oritur discordia inter regem Francorum Philippum et regem Anglorum 
Eduardum, pro qua sedanda mittuntur duo cardinales, videlicet Benedictus 
Cajetanus, qui fuit postmodum Bonifacius papa VIII, et Gerardus de Parma; qui 
in sedanda discordia modicum protecerunt. 


~ 


' Fort. leg. et combusti, at in altera Chronict Rotom. | [bi quoque corrige tertio nonas Octobris seu quinta 
continuatione. die mensis Octobris. 
* Non quidem die S S. Christophort, sed 7 Januarii 1285 * Quidam vy. cal. Aprilis. 
(N.S.), neque apud Brandis, sed in urbe Foggia, obit Ca- * Id est 27 Septembris ; apud Guill. de Nangtaco die 
reine, rex Sicilia. S. Firmini sew die 25 ejusdem mensis. 
Labb. titulo * Id est 2 Aprilis 1287 (N.S.); quidam die 3 ejusdem 
* Labb. male tertio mensis mensis. 


TOME XXIII. hh 


os 17 Aug 


g Apr. 1284. 


1284 


5: 


3 Mart. 1285 


148 Sept. 


* 99 Febr.1 988. 


ae ee 


recess 












* 4 Apr. 1292 
(N. S.). 


4 Dee. 





346 E CHRONIC! ROTOMAGENSIS CONTINUATIONE. 


Nascitur Philippo, Francorum regi, Ludovicus, qui post ipsum regnavit. A 

Hoc anno! civitas Tripolis capitar per soldanum, christianis ibi existentibus 
occisis vel captivatis. 

1291. Nicolaus papa IV Rome moritur in die Parasceve*; vacavitque sedes 
apostolica annis duobus et tribus fere mensibus. 

1292. Mortuo imperatore Radulpho, principes electores imperii Adulfum de 5 
Nassau? in regem eligunt. 

1294. Die septima® Julii, frater Petrus de Murrone, vir mire sanctitatis, in 
papam eligitur, assumpto nomine Ccoelestini quinti; sedit usque ad vigiliam se- 
quentis festi sancte Catharine‘, qui, in presentia cardinalium, in consistorio, 
cessit papatus oneri et honori. Ronedictes Cajetanus cardinalis, post cessionem ¢ 
Ceelestini V, in vigilia® Nativitatis Domini in papam assumitur, et vocatus est 
Bonifacius papa VIII, vir utique magnanimus, et non mediocriter literatus. 

1295. Bonifacius papa statuit apostolorum , evangelistarum et quatuor doc- 
torum festa duplici officio celebrari. 

1296. Fuit Rotomagi tanta inundatio aquarum , quod pons fuit ruptus; sed p 
veniente processione cum brachio sancti Romani propter instans periculum, aqua 
repente visibiliter et miraculose se retraxit. 

1297. Bonifacius papa sextum librum decretalium, a se editum, ad. studia 
misit. Hoc etiam anno, mense Augusti, Bonifacius papa apud Urbem Veterem 
Ludovicum, hujus nominis nonum, quondam Francorum regem, Philippi regis 
avum, canonizayit et sanctorum confessorum catalogo annotavit. 

Orta discordia inter Bonifacium papam et Coleman propter fratris proces- 
sum, Jacobum et Petrum de Columna a cardinalatus dignitate deponit. 

1298. Vit gravis pugna inter Adulfum, regem Alemanniz, et Albertum , ducem 
Austriz, in qua Adolfus rex occiditur; et eodeus anno prelatus Albertus per elec- 
tores Imperii in regem cligitur. 

Papa Bonifacio Viterbii® cum sua curia residente, fit ibidem et in adjacentibus 
partibus maximus terre motus qualis antea visus non fuerat. 

Item bellum inter regem Francia et comitem Flandrie et regem Anglia; et 
treugis initis compromiserunt reges in papam Bonifacium. G 
1299. In scaquario Pasche fuit facta inhibitio ballivo Rotomagensi ne aliquis 
malefactorum morti traderetur; et dum quidam de mandato baillivi ad patibulum 

duceretur, per magistros scaquarii reductus fuit ad carceres °. 

Albertus in regem Romanorum electus, missis ad papam Bonifacium, solem- 
nibus ambaxatoribus, electionem suam petiit confirmari; sed papa pro tunc 
ipsum non admisit, ood repulit. 

1300. Papa Bonifacius concessit , hoc anno, visitantibus limina apostolorum Petri 
et Pauli Rome peccatorum indulgentiam generalem , statuens et concedens indul- 
gentiam consimilem ipsa limina visitantibus, quolibet anno centesimo; et ibi fuit 
concursus maximus populorum. J 

1301. Tempore automnali fuit visa stella comata in parte occidentali, in signo 
scorpionis, que aliquando ad orientem, et aliquando ad meridicm, suos radios 
emittebat. 

Orta discordia inter papam Bonifacium et regem Francorum Philippum, papa 
scribit regi quod sibi in spiritualibus et temporalibus suberat; sed papales litere k 
concremate sunt, et nuncii non gratanter recepti. Eodem anno, in Quadragesima, 
Philippus, rex Francorum, convocat Parisius prelatos, barones, communitates 
regni sui; et fuit contra papam appellatio ad concilium generale. 

1302. Rebellantibus Flandrensibus contra regem Francie Philippum, fit 
bellum mense Julii prope Curtracum, in quo Rchevtnn. comes Atrebatensis, pa- 
truus regis, el una cum eo quasi totus flos militie gallican: e decedit, non quidem 


— 


-- 
. 


' Anno 1288 apud Guill. de Nangiaco. * Corr. Reate. 
* Labb. aunatione pro Nassau. * Hee fusius narrata sunt in Rotomagensi libro eburxeo , 
‘ Corr, die quinta. cujus textum paulo inferius (p. 374) adducemus. Vid. et 


* Corr. usquead diem 13 Decembris. A. Floquet liber de Sancti Romani privilegio, 1, 70. 





E CHRONIC] ROTOMAGENSIS CONTINUATIONE. 


, virtute hostium, sed incautela pugnantium, cadentium in lossata que adversarii 
antea fecerant et cooperuerant traudulenter. 

1303. Bonifacius papa electionem Alberti in imperatorem electi, quam antea 
repulerat, confirmayit in odium regis Francie. Eodem anno, in vigilia* Nativitatis 
beate Marie, Bonifacius papa Anagnie, unde oriundus erat, et ibi cum sua 

5 curia residebat, capitur, et thesaurus suus discerpitur; et post triduum liberatus 
Romam vadit, ubi sequenti mense Octobris’, non tam ex infirmitate quam pre 
cordis angustia, cum esset corde magnanimus, diem clausit extremum. Eodem 
anno, mortuo Bonifacio, fuit' Nicolaus cardinalis episcopus Ostiensis, qui fuerat 
magister ordinis Predicatorum, in papam eligitur®, et fuit vocatus Benedictus 

¢ papa XI; qui satis cito post promotionem suam fecit processus generales contra 
illos qui capi fecerant papam Bonifacium, et specialiter contra Guillelmum de 
Nogareto et Sarram‘* de Columna, et quosdam alios. 

1304. Benedictus papa XI mense Julii moritur, et vacavit sedes * propter dis- 
cordias cardinalium usque ad mensem Junii anni sequentis. Hic discordiam inter 

pecclesiam et regem Francie propter ipsum Bonifacium suscitatam sedavit, et 
privilegia que Bonifacius suspenderat, regi restituit et reintegravit. 

Hoc anno, mense Aprili, valuit summa bladi octo libris et octo solidis, et 
melior decem libris; et tunc archiepiscopus Guillelmus de Flavacuria quotidie 
erogabat pauperibus in pane et argento usque ad trecentas libras; et multo plus 

: volebat erogare, sed gentes ejus nullatenus permittebant. 

1305. M semel et tres C et V conjungere disce : splendor in expensis Guil- 
lelmus de Flavacuria, praesul Rotomagensis, corpore tunc fragilis, nonis decessit 
\prilis®. Corpus suum jacet in ecclesia Rotomagensi, in capella nova Beate Mari , 
in introitu ad manum sinistram. 

r  Mense Junii‘, in vigilia Pentecostes, Bertrandus de Gutto, archiepiscopus Bur- 
digalensis, natione Vasco, in papam eligitur, et vocatur Clemens V. 

1306. Judei expulsi fuerunt de regno Francia, et eodem anno Clemens papa 
providit ecclesia Rotomagensi de archiepiscopo Bernardo, nepote suo. 

Moritur’ rex Anglia Eduardus, vir utique omni probitate famosus, cui succedit 

G filius Eduardus, qui eodem anno, mense Februario’, contraxit matrimonium apud 

Boloniam super mare, cum Isabella, filia regis Philippi Pulchri. 

1307. Templarii capti fuerunt idibus® Octobris per totum regnum Francorum, 
hora una inopinate, de mandato regis Francie Philippi, propter heresis et so- 
domiz crimina, de quibus fuerant et erant generaliter infamati. 

1308. Imperator Albertus per nepotem suum filium fratris occiditur. Eodem 
anno, Henricus, comes Luxemburgensis, per principes electores eligitur, et in festo 
Epiphaniz® Aquisgrani® in regem Alemannie coronatur. 

1309. Mense Julii, Clemens papa V confirmavit electionem Henrici, comitis 
Luxemburgensis, in imperatorem Romanorum electi. 

i Eodem anno eclipsis solis ultima die Januarii, et eodem anno‘ moritur rex 
Sicilie Karolus, et succedit filius ejus Robertus. 

1310. Hoc anno, factis processibus per archiepiscopum Senonensem cum suis 
suflraganeis in suo provinciali concilio ob hoc, de mandato apostolico concurrente 
contra Templarios, fuerunt publice condemnati Parisius quinquaginta quatuor’ 

K ex eis, fueruntque relicti curie seculari et combusti. Et paulo post, in concilio pro- 
vinciali, apud Silvanectum, Remensis archiepiscopus, et apud Pontisaram® Ro- 


347 


H 


Vox fuit abundat. 


putationem , autannus 1304 aut annus 1306 notandas fuit. 
* Vocem sedes supplevimus. 


Sed eligendi permissio anno 1306 postulata archiepiscopum 


St vocibus Guillelmus de Flavacuria litteram G 
substilueris , hic locus tribus versibus constabit : 


M semel et bis c et v conjungere (lisce ; 
Splendor in a G. presul Rotomagensis 
Corpore tunc fragilis, nonis decessit Aprilis. 


Has nonas Aprilis ad annum 1306 pertinere animadver- 
fendam est. Eo anno in diem 3 Aprilis Pascha incidit ; anno 
autem precedenti diei 18 ejusdem mensis Pascha respon- 
derat : in nostro igitur chronico, secundum priscam com- 





potius eo anno quam anno 1305 ineunle e vivis excessisse 
probare videtur. 

* Id est mense Februario 1308 (N. S.); sed apud 
Guill. de Nangiaco mense Januario. 

® Corr: ui idus. 

* Maleapud Labb. eligitur in festo Epiphaniz et Aquis- 
grani, etc. 

* Apud Guill. de Nang. quinquaginta novem. 

* Apud Guill. de Nang. nulla mentio concilit apud Pon- 
lisaram celebrati: aliquem errorem ibi saspicamur. Pro 


hh. 





* 7 Sept. 


Pan Oct 


© 99 Oct 


“ Sciarram. 


* Die 5. 


f = ’ — 
7 Juli 1307. 


5 6 Januari 
130g (N.S.). 


" 1310 (N.S.). 
"5 vel 6 Mai 
1309. 


1 
b 


c 


"An. i304. 


3 Jun. 1313. 


9 Nov. 1314. 


' An. 1322. 





348 E CHRONICIL ROTOMAGENSIS CONTINUATIONE. 

tomagensis archiepiscopus in concilio Templarios condemnarunt. Et postmodum® \ 
magister major dicti ordinis Templariorum solus cum socio suo condemnatus ex- 
litit Parisius, et ambo combusti in parva insula ante Augustinos Parisius. 

1311. Papa Clemens generale concilium celebravit in civitate Vienne, et 
prima sessio fuit ejusdem concilii xvi kal. Novembres. Et fuit prasens in dicto 
concilio rex Francie Philippus, et tres ejus liberi, videlicet Ludovicus, Philippus 5 
et Carolus, qui post ipsum successive regnaverunt. In hoc concilio generali ' Suit 
cassalus et perpetua prohibitione suspensus ordo Templariorum, et eorum bona 
fuerunt applicata ordini Hospital[ar|iorum Sancti Joannis Hierosolymitani. Et in 
eodem concilio fuerunt edite mult constitutiones Clementine, que usque ad 
tempus successoris Clementis publicari non potuerunt. Hoc etiam anno, mense ¢ 
Aprilis, papa Clemens Avenioni in consistorio publice excusavit regem Francia 
Philippum de eo quod factum fuerat contra Bonifactum papam VIII, dicendo 
quod rex fecerat ad bonum finem, et Guillelmum de Nogareto absolvit, injunxit- 
que ei peenitentiam, et specialiter quod in proximo generali passagio personaliter 
transfretarcet. 

1312. Clemens papa Aigidium Asselini Arvernia’, archiepiscopum = Narbo- 
nensem, ad archiepiscopatum Rotomagensem transtulit, et Bernardum archiepi- 


dD 


scopum Narbonensem fecit’. 

1313. Philippus Francie, Eduardus Anglia, et Ludovicus, filius Philippi 
regis, Navarre reges, crucem dominicam assumpserunt Parisius de manu domini 
cardinalis de Freauvilla tituli Sancti Eusebii et apostolice sedis nuncii, et cum eis 
crucem assumunt Karolus Valesiz et Ludovicus Ebroicensis comites, fratres regis 
Francorum, et aliorum nobilium multitudo, cum multis ignobilibus et innume- 
rabilibus. In festo Pentecostes’, rex Philippus tres filios suos, Ludovicum, Phi- 
lippum et Karolum novos milites ordinavit, et fuit Parisius maximum festum, ubi 
et iidem filii regis alios milites novos accinxerunt numero quadringintos , et ultra; 
etin hoc festo fuit prasens rex Anglia Eduardus, gener regis Francie. 

Hoc codem anno, moritur imperator Henricus mense Augusti, et Clemens 
papa V sanctum Petrum de Morrone, quondam papam Coelestinum V, sanctorum 
conlessorum catalogo sociavit. 

1314. Fuerunt destructi duo milites familiarissimi regis Navarre Ludovici, 
qui erant de ventre vulgass Francie‘, collaterales dicti regis primogeniti regis 
Philippi Pulchri, et fwerunt excoriati vivi, et genitalia eis scissa, et fuerunt sus- 
pensi, pro eo quod imponebatur eis adulterium cum uxoribus filiorum regis Phi- 
lippi commisisse. 

Clemens papa V, x1 kalendas Maii, in castro de Roquamora super Rhodanum 
moritur, vacavitque sedes propter maximam discordiam cardinalium, qui propter 
commotionem familiarium suorum conclave exire compulsi sunt, ab inde usque 
ad mensem Augustum anni 1316. 

Kodem anno, in vigilia® Sancti Andrew, moritur rex Francorum Philippus, cul 
succedit ejus primogenitus Ludovicus, rex Navarre, coepitque regnare sub nomine 
regis Francie et Navarre. 

Eligitur in discordia in regem Alemanniw Ludovicus, dux Bavaria, et Fride- 
ricus, dux Austria, factoque bello inter Ludovicum et Fridericum, idem Fride- 
ricus capitur“, et Ludovicus absque confirmatione aliqua regnum usurpavit. K 

1315. Ludovicus’ novus rex Francia cum exercitu magno equitum et peditum 


me 


' In secunda scilicet sessione , que anno 1312 celebrata 


fuit. 


* Lege Arvernum, sea Arvernia oriundum. 


Pontisaram legendum conjicimus Pontem Arche, cum 
hee notaverit Gaillelmus Bessin in collectionis conciliorum 
Normannia synopsi chronologica (p. 11): Anno 1310. 


Concilium apud Pontem Arcus ad Sequanam. In illo 
Templarii milites ad ignes damnati sunt. Indicatur in 
Chronico ms. bibliotheee Bigotiana. Nihil superest. 
Qua@ optime consonant cum Chronici Rotomagensis gallicano 
textu, quem paulo inferius (p. 354) e codice Sancti Ger- 
mani in lacem prodacimas. Ibi enim lequatur : Et le tiers 
fut au Pont de l'Arche, ot furent condempnez les dis 
Templiers 


* Anno 1311 hee duplex translatio facta est. 

* Sie apud Labbeunm; pro vulgass legendum videtur 
Vuleassini (si voces de ventre idem sonare intelligas ac de 
umbilico), aut de Vulcassino (st vocem ventre quasi men- 
dosam tollas). Caterum constat hic indicari originem horum 
militam, qui apud Pontisaram, precipnam Velocassine 
urbem, supplicto muletati fuernunt. 

Labhb. onus 

















E CHRONIC] ROTOMAGENSIS CONTINUATIONE. 349 


, vadit in Flandriam, que sibi et ejus progenitoribus rebellaverat, et adhuc rebel- 
labat: sed fortuito tanta fuit aquarum inundatio, quod oportuit regem negotio 
infecto recedere. 

Hoc anno, circa Natale, apparuit stella comata, que duravit usque versus 
finem Februari, et paulo post apparuit alia stella comata versus orientem, sed 

p minor prima. 

1316. Nonis Junii!, rex Francie et Navarre Ludovicus moritur, relicta solum 
quadam filia ex prima uxore, et regina Clementia uxore secunda remanente 
pregnante; Philippus vero, frater suus, suscepit dictorum regnorum gubernacula 
sub nomine regentis, et subsequenter, codem anno, xv die Novembris, natus est 

c filius ex regina Clementia, et Joannes yocatum est nomen ejus: sed infra octo dies 
moritur, et sic translatum est regnum ad dictum Philippum, fratrem Ludovici. 

Jacobus Duesa* cardinalis, episcopus Portuensis, oriundus de Caturco, in pa- 

am eligitur, in Lugduno, die 7 Augusti, et assumpsit nomen in papatu 

Joannes XXII. 

p 1317. Papa Joannes XXII canonizavit et sanctorum catalogo annotavit Ludo- 

vicum, quondam episcopum Tolose, filium Karoli regis Sicilix, virum sanctum, 

qui fuerat de ordine fratrum Minorum. 

1318. Obiit Agidius archiepiscopus Rothomagensis, de Alvernia, et successit 
G[uillelmus] de Duro Forti Vasco, per provisionem sedis apostolice. 

Joannes papa XXII ecclesiam Tolosanam in archiepiscopalem, necnon Montis 
Albani, Rivensem, Lomberiensem, Sancti Papuli, Mirapicensem, Vaurensem 
dicto archiepiscopo sulfraganeas; item in provincia Narbonensi Electensem et 
Sancti Pontit Thomeriarum; in Bituricensi Tutellensem, Sancti Flori, Castrensem 
et Vabrensem; in Burdigalensi Condomiensem’, Sarlatensem, Malleacensem et 
r Lucionensem ecclesias in cathedrales erexit°. 

1320. Reformatur pax inter regem Francie Philippum et Flandrenses, me- 
diante Gaucelmo*, cardinali apostolice sedis nuncio, ob hoc misso. 

Joannes papa canonizayit sanctum Thomam quondam episcopum Herfor- 
diensem’, regni Angliz. 

Hoe anno fuerunt pastorales juvenes lascivi et fatui et juvencule multe impetu 
dictorum juvenum commote, qui pluribus malefactoribus sibi sub specie simpli- 
citatis et bonitatis adunatis, multa commiserunt maleficia, et Judos in plerisque 
partibus trucidarunt; et deinde dicti, qui se pastorales nominari facicbant, com- 
prehensi in multis regni partibus et justitiati fuerunt, et alii aufugerunt. 

1321. Gelu fortissimum quod incepit post Epiphaniam Domini, et durayit 
usque ad medium mensem Martium; et {uit in fine Februarii fortius quam ante et 
asperius; ct tanta fuit abundantia nivium bis quam unquam alias visa; et duravit 
nix usque ad medium mensem Aprilis. 

Hoc anno, die secunda® Januari, rex Francia et Navarre Philippus, nullis re- 
lictis liberis masculis, moritur; et sic devoluta sunt regna Francie et Navarre ad 
Karolum, fratrem suum, comitem Marchi. 

Hoe anno, orta infamia contra leprosos regni Francia , qui sanos volebant po- 
tionibus in puteis et fontibus appositis inficere seu occidere, et sibi regni prin- 
cipatum assumere, omnes leprosi quasi per totum regnum longe plus per populum 
K quam per secularem locorum justitiam combusti sunt. 

1323. Joannes papa XXII Avenioni, ubi cum sua curia residebat, canonizavit 
sanctum Thomam de Aquino, de ordine Preedicatorum, mense Augusti. 

1325. Hoc anno, quia Joannes papa XXIi clectionem factam de Ludovico de 
Bavaria ad Imperium noluerat confirmare, idem Ludovicus, malo usus consilio, 

l pro imperatore se gerens contra voluntatem pap, intravit [taliam. 

EKodem anno, circa istud tempus, orta discordia inter regem Francie Karolum 


<>] 
eS 


~ 


' Labb. male Julii. * Labb. Gaucelino. 

* Labb. maie Condacensem. Labb. male Herfrodonensem. Thomas de Cantu Lupi, 

* Inter ecclesias predictas notandum est plures anno Herefordensis episcopus , 20 Junti 1275 obiisse fertur. Vid. 
1317 erectas fuisse, pauciores autem anno 1318, unam de- Vonastici Anglicant novissimam editionem, Vi, 12.1. 


nique, Sarlatensem setlicet , anno 1319. * Contin. Nang. die tertia. 





* PRuse. 


. 7 Apri. 








v1 Sept.1327. 





350 EX ALTERA CHRONIC] ROTOMAGENSIS CONTINUATIONE. 


et regem Anglia Eduardum, sororium suum, cum regina Angliz, soror regis 
Francie, et filius eyus Eduardus venissent in Franciam pro tractando pacis ne- 
gocio, rex Anglia, perverso usus consilio, reginam uxorem, et filium bannivit, 
propter quod regina et filius, Francorum fulti auxilio, transfretant in Angliam, 
regem obsident, et finaliter capiunt et occidunt*. Et sic junior Eduardus, post 
talem mortem patris, est assumptus in regem J 

1327. Prima die Februarii, rex Francie Karolus obiit, nullis relictis heredibus 
masculis, sed regina uxore remanente pregnante, que postmodum in septimana 
Pasche peperit filiam; et sic Philippus, comes Valesii, filius quondam Karoli, co- 
mitis Valesii, et dicti regis defuncti patrui, successit in regno Francie. Philippus 
vero, filius Ludovici quondam comitis Ebroicensis, qui desponsaverat Joannam, 
filiam quondam Ludovici, Francie et Navarre regis, succedit in regno Navarre. 








EX ALTERA CHRONIC] ROTOMAGENSIS 
CONTINUATIONE, 


AUCTORE JOHANNE MASSELINO. 





Chronicon Rotomagense ab anno 1282 ad annum 1510 produxit 
quidam Rotomagensis canonicus, qui nomen suum his verbis pate- 
fecit : «In ecivitate Turonensi, idem rex |Ludovicus XI] omnium ar- 
chiepiscoporum el episcoporum sui regni congregavil concilium, in quo 
ul primas sue provincie fuit evocatus Rothomagensis archiepiscopus, 
el quia non erat ejus admissa a summo pontifice Pio secundo postu- 
latio, fuil excusatus, me Johanne Masselin in eodem concilio presente 
et assistente?. » 

Hic Johannes Masselinus nepos erat Johannis Masselini, decani Ro- 
tomagensis, anno 1500 die Mai 27 defuncti, a quo composilum est 
Diarium statuum generalium Francie habitorum Turonis anno 1484 reqnante 
Carolo octavo, anno 1835 curante A. Bernier editum. 

Johannes Masselinus, Chronici Rotomagensis continuator, adhuc 
In Vivis erat anno 1554, quo suum condidil testamentum *. 

In codice latino 5659, olim Bigotiano 416, bis exaratum es! 
Johannis Masselini opusculum, primo (f. 76-g0) manu ipsius auctoris, 
deinde (f. y1-106) manu Johannis Le Prevost. 





EKodem anno |M.CC.LXXXII}, erecta de novo fuit in ecclesiam parrochialem cap- 
pella Sancti Jacobi Depp, auctoritate archiepiscopi, capitulo et abbate Sancte 
Katherine consentientibus. 

' Non post mortem patris, sed vivente patre, scilicet Ch. de Beaurepaire, Notice sur maitre Jean Masse 


4 Januarii 1327 regno successit Eduardas II. lin (Mémoires de la Soe. des antiq. de Normandie, 
Cod. lat. 565q,, f. go et 105 v’. 2° serie, IX, 302 





A 


¢ 











EX ALTERA CHRONICLE ROTOMAGENSIS CONTINUATIONE. 351 
a Anno 11.¢.11.xx. quarto. Praedicto Guillelmo de Flava Curia archiepiscopo ce- 
lebrante missam in majori ecclesia, in die Paschze*, cum cantor inciperet introitum - 
miss, cecidit tonitruum seu fulgur ante crucifixum ipsius majoris ecclesix, ex 
quo quidam stupelacti et terri somone in terram, et ex terroris vehementia 
quasi muti effect, loqui non poterant, sed ab altis erecti et ducti ante altare beate 
p Marie usum loquendi recuperaverunt. Alii quidem in capite, alii in brachiis com- 
busti et lesi fuerunt, sed per Dei gratiam omnes ad bonam sanitatem redierunt. 
Et eadem hora compertum quod fulgur similiter cecidit in pluribus locis patria 
Caletensis, videlicet apud Fovillam, Longam Villam et Novum Castrum. 
Anno M°.11.c.Lxxxv fuit coronatus Philippus, rex Francie, predicti Philippi 
c tercii filius. 
Anno Domini w?°.ccc, in die Paschz>, cappellani collegii de Darnestalo fuerunt 
fundati, habueruntque in choro ecclesie distributiones. 
Insuper ejus' tempore, videlicet anno Domini m®.111.c. quarto, in Aprili, fuit 
tanta raritas bladi et ceterorum granorum, tantaque caristia in Rothomagensi ci- 
p vilate et locis vicinis, quod mina bladi mediocris vendebatur pretio octo librarum, 
et mina melioris bladi pretio decem librarum. Quo fiebat ut multi pra famis an- 
gustia per vicos semivivi discurrentes voces lacrimabiles emitterent; quorum ino- 
ple et afflictioni compatiens ipse piissimus archiepiscopus, quandiu duravit dicta 
caristia, qualibet die erogabat pauperibus trecentas libras turonensium, et multo 

g plura erogasset nisi officiarii sui ab ampliori erogatione cum multis suasionibus 

vebienioned. 

Anno ccc. 1° exoritur gravis dissensio inter Bonifacium papam et praedictum 

Philippum, regem Francorum. 

Anno m®.ccc.v", nonis Aprilis*, obiit praedictus Guillelmus, archiepiscopus 
r Rothomagensis, cujus corpus Guia sepulture traditum honorifice, in introitu 
capella Beste Martie virginis, retro chorum ipsius majoris ecclesie , ad manum 
sinistram. Cui successit, non per electionem capituli, sed per provisionem summi 
pontificis, nepos Clementis pape nomine Bernardus *, de Vasconia natus. 
Hujus temporibus, videlicet circa annum w.1.c.vi'"", de regno Francie expulsi 
c fuerunt Judei. 

Et anno sequenti, e eadem die et hora, capti fuerunt omnes — de regno 
Francia et carceribus mancipati propter hereses pessimas et ne fandissima sedis 
mi scelera et alia enormia crimina, quibus irretiti erant, et turpiter sed yeraciter 
diffamati. 

Prefato Bernardo, circa annum Domini .ccc.x1, de ipsa Rothomagensi sede 
ad archiepiscopalem Narbone sedem per prafatum Clementem, avunculum suum, 
translato, per eumdem Clementem papam ad ipsam archiepiscopalem Rothoma- 
gensem dignitatem fuit promotus et assumptus egregius et venerabilis vir ma- 


*ereee 


H 


gister AEgidius Asselini, de Alvernia oriundus, tercio nonas Mati‘, ct fuit receptus ‘ 


— 


in possessionem ipsius archiepiscopatus primo per procuratorem 11° idus Junii’, 
deinde in propria persona die decollationis beati Johannis Baptiste xx1x Augusti, 
anno preedicto M°.111.¢.X1. 
Anno CCc.XxIt°’, Edouardus , 
Philippi regis Francie. 
kK Anno M°.11.c.x1, obit rex Philippus kalendis Decembris*. Cui Ludovicus, 
filius ejus primogenitus, successit, anno etatis ejus xxvi®, et erat tunc rex Navarre, 
et fuit unctus in regem anno ccc.xv°, tertia die August. 
Anno 111.¢.xvi obiit pradictus rex, qui anno pracedenti fecerat suspendi En- 
guerrannum de Marigni, militem Normanum, in patibulo Parisiensi vocato Mons 
. Falconis. 
Anno predicto, Philippus frater dicti Ludovici successit regno, qui eodem anno 
obiit, scilicet ccc®.xvr®, et alii dicunt anno 11.c.xx1°*, quo suscepit regnum Karolus 


Pulcher, frater dicti Philippi. 


rex Anglia, duxit in uxorem Ysabellam, filiam 


' Archiepiscopi Guillelmi de Flavacuria. 
* Locus vacuns in cod. Sapplendum de Fargiis 


Philippus Patcher dic 29 Nov. a. 1314 obut 
‘ Phil pptes V mortnuas et 3 Jan 1322, n. s. 


“9 Apr. 





9 Apr. 1284. 


10 Apr. 1300. 


13060 


D> Matt idee. 


“a2 Jun. e3re. 








*P. 331 et 343. 





EXTRAIT D'UNE CHRONIQUE DE ROUEN. 

Anno ccc.xvur’ obiit Agidius, Rothomagensis archiepiscopus, cui per provi- 
sionem apostolicam successit egregius vir Guillelmus de Duro Forti, de Vasconia 
oriundus. Cujus tempore a venerabili patre domno Johanne Mar d'argent, abbate 
monasterii Sancti Audoeni Rothomagensis, consilio et auxilio domini Karoli, 
comitis Valesii, mense Maii, die Sancti Urbani, videlicet xx[v] ejusdem, anno 
ii.c.xix', fuit inchoatum magnum, sumptuosum et pulcherrimum dificium 
ecclesia seu templi ejusdem monasterii Sancti Audoeni, et ad magnum augmen- 
tum deductum, quanquam adhuc hiis diebus incompletum sit. 

Anno 111.¢.xxu’, matutine, que in ecclesia Rothomagensi dicebantur hora 
medi noctis duodecima, occasione cujusdam cappellami accedentis ad matutinas 
graviter vulnerati, incipiuntur dici hora quinta et sexta per ferias. 

Anno Domini 11.c.xxvimt mortuus est sine herede predictus Karolus Pulcher rex. 
Quo decedente, finiit linea Hugonis Capet, que perseveravit in regno F’rancorum 
annos 11.¢.xxx1x. Anno pradicto 111.C. XXVIII suscepit regnum Philippus, comes 
Valesii, tanquam proximus heres in corona regm Francie per lineam mascu- 
linam, quia si femina in dicto regno jus habuisset, Edouardus, rex Anglia, ma- 
ritus pradicte Ysabelle, que erat filia Philippi regis Francorum et heres suorum 
fratrum, videlicet Ludovici, Philippi et Caroli Pulchri, qui obierant sine progenie, 
fuisset rex Francie. 











EXTRAIT 


DUNE CHRONIQUE DE ROUEN 


CONTINUEE JUSQU’EN 1492. 





AVERTISSEMENT. 


Le manuscril francais 18930 (jadis de S. Germain n. 1488 et plus 
anciennement 2141), copié au commencement du xvi° siecle, contient 
une chronique de Rouen, en francais, qui sarréte a année 1492, et 
qui descendait peut-étre encore plus bas, puisque le manuscrit semble 
avoir perdu ses derniéres feuilles. Cette chronique renferme des détails 
curieux sur histoire de Rouen au xv° siécle. Cest elle qui a fourni a 
M. Charles de Beaurepaire, la relation de entrée de Charles VIII a 
Rouen, quia été publiée par la Société des antiquaires de Normandie’. 
Pour le xu’ siécle et le commencement du x1v°, le fond de la chronique 
francaise consiste en une traduction, souvent fort inexacte, de la chro- 
nique latine et de la continuation que nous venons de publier* et que 
lédition du P. Labbe a fait connaitre depuis longtemps. Toutefois le 
compilateur de la chronique francaise a intercalé ca et la des articles 
supplémentaires, dont Péquivalent n’existe pas dans le texte latin et 
que nous avons cru devoir recueillir, en omettant, bien entendu, plu- 


Corrig. anne m.cec.xviit. Vid. infra Chroniques des * Mémoires de la Société des antiquaires de Nor- 
ibbes de Saint-Ouen mandie, 2° série, X, 279-306. 





\ 














EXTRATT DUNE CHRONIQUE DE 





ROUEN. 393 


sieurs passages empruntés 2 Guillaume de Nangis et aux Chroniques 


de Saint-Denis. 





a L’an m.u.c.xxvii fut roy de France sainct Lois, lequel fonda plusieurs églizes. 
\ Paris il fonda T'Ostel-Dieu, les Quinze-vingz, les Filles repenties, les Chartreux, 


les Carmes, et ediffia l'églize des Cordeliers. 


A Rouen il fonda Lostel et églize des 


Freres Prescheurs, nommez les Jacobins, qui lors estoient hors la ville, oultre la 
riviére de Seine, auquel lieu il fonda une religion de dames nomméez les Amuréez : 
s Item il fonda audit Rouen une religion de pss nommeéez les Beguines. Item il 
fonda ung hostel-Dieu a Vernon. louis il en fonda ung autre a Duateles. et plu- 


sieurs autres églizes. 


Dedens Paris, 


ville de grand renom, 


Fist sainct Lois, neufviesme de ce nom, 
( C’est assavoir la roialle chappelle , 
Prez le palaix . et les lieux que on appelle 


La Maison-Dieu 


, trés-pitoiable lieu, 


Les Quinze-vingz, a{uJssi les Filles-Dieu, 

Les Blanez Manteaux, Saincte Croix Bretonniére , 
D Kt les Chartreux par oeuvre singuliére. 

Aussi dota de moult beaux ediffices 

Les Mendiens, 4 prier Dieu propices. 


Lan matc.Luu. Alexandre de Villedieu en Normendie composa le Doctrinal ! 
Lan mM.u.c.u.xx. L’ordre des Célestins fut commenceée. En ce temps estoit a 


: Paris maistre Nicole de Lire, 
Grand °® 


docteur en théologie*, et aussi florissoit Albert le 
théologien, et aussi le docteur subtil maistre Jehan |’Escot. 


Ce dit an, “ty riviere de Seine crut si merveilleusement, que les pontz de Paris, 
qui estoient de pierre, furent abatus et tumbérent en la rivieére. Puis furent re- 
faictz. de bois et durérent jusquez a l'an M.1t.¢c.1u.xx.x1x, que le pont de Nostre- 


: Dame fondit et tumba de rechef en la riviere, puis a esté refaict de pierre. Et 


estoient les dictes eaues si grandes a Rouen, que, aux octaves de la Tiphaigne, elle 
montoit par dessus la chanaie des Amuréez trois piedz, et par dessus la chausée 
de Martainville six piedz. Aussi a Paris, du costé de la porte Sainct-Denis, on ne 
povoit entrer en la ville que par basteaux. Et continua tout le mois de fevrier 


~ 
- 


; ensuivant. Et puis veint une griefve gelée, qui dura jusquez au mois d'apvril en- 


suivant, dont proceda grande stérilité de biens. 
Lan M.11.¢.11.xx.u. Aux octaves de l'assencion de Nostre Seigneur, fut parfaicte 
une cloche qui fut nommée Rigault, et estoit encoire du don de Monseigneur 


Odo Rigault, et estoit la plus 
dle Rouen. 


— 
—_ 


grosse qui fit pour lors en l'églize de Nostre-Dame 


L’an M.1.c.um.xx.v estoient Jehan lEscot et Jehan André deux grandz docteurz 


juristes a Boulongne la Grace. 


En ce temps fami instituez les festes des quatre docteurs de léglize, scavoir 
est sainct Hierosme, sainct Augustin, sainct Ambroise et sainct Grégoire’ 


Lan M.1.¢.101.xx.xim1. Benoist cardinal de Gaiete, apres la cession de Celestin V*, 


la veille de nativité de Nostre-Seigneur, feust esleu pape, et fut nommé end- 


' La composition du Doctrinal date du commencement 
du x111° siécle. Voy. un article de M. Duval dans V Hist. 
litt. de la France, XVIIL, 202, la thése de M. Thurot (De 
Alexandro de Villa Dei doctrinali ejusque fortuna; Paris, 
1850, in-8°), une notice de M. Laisné (extr. des Mémoires 
de la Société archéoi. d’Avranches), ef an article de 
M. Morand, dans la Revue des Sociétés Savantes, 3° 
série, IT, 50. M. Laisné a cité un passage de Vobituaire de 
la cathédrale d’Avranches, dou il résulte qu’ Aleaandre di 
Villedicu posséda une prebende dans cette église : Quarto 


TOME 


NXT. 





kalendas Augusti, obiit Alexander de Villa Dei, cano- 
nicus Sancti Andrew. 

* Il est douteux gue Nicolas de Lire , qui mourut le 23 
oclobre 1341 (Fabricius, Bibliotheca medi et infime 
latinitatis, ed. Mansi V, 115), fait deja célébre a Paris en 
1280. 

> Le manuserit porte Alain. Albert le Grand mourut. le 
15 novembre 1280. 

* La chronique latine (plus haut, p. 346) rapporte avec 
raison cette institution a lannée 1295. 


ho 











354 EXTRAIT D'UNE CHRONIQUE DE ROUEN. 
face Vill*, et fut homme fort magnanime, et nestoit pas grand clere. Et dit on 4 
de luy : 


Intravit ut vulpes, 
Regnavit ut leo, 
Mortuus est ut canis. 


L’an M.u.c.mu.xx.xvi. La riviére de Seine fut si grande, que toute fa ville de 
Paris en fut circuie de toutes pars, tellement que, du costé des portes Sainct- 
Anthoine, Sainct-Martin, Sainct-Denis, Monsmatre et Sainct-Honnoré, on n'y eust 
sceu entrer sans bateau. . 

L’an M..c.vi. Au mois d'apvril, trespassa Guillaume de Flavencourt, arche- 
vesque de Rouen, lequel en son vivant fonda la messe de Nostre-Dame, qui se dit 
en la chapelle de derriére. Et gist son corps a la dicte chapelle, 4 main senestre, 
el yaen escript ce qul ensuit. 


Epitaphe : 
Cy gist homme de bonne mémoire, mons. Guillaume de Flavencourt, jadis archevesque de 


Rouen, qui trespassa en l'an de grace mil trois cens et six, le vi jour d'apvril. Priez Dieu pour 
"ame de luy. 


L’an m.u.c.x, l'archevesque de Sens avec ses suflragantz feist ung concille, 
auquel, par le commandement du pape, furent condampnez publiquement a 
Paris Lum templiers, qui estoient demourez de la court séculiére a estre braslez.'. 
Et tost aprés, eut ung autre concille a la province de [Reims], ot furent bruslez 
le demourant de l’'archevesché. Et le tiers fut au Pont de ’ Arche, ot furent con- 
dempnez les dis templiers. 

L’an m.1.c.xi. Les festes de Pentecouste, Philipe, roy de France, feist cheva- 
liers ses trois filz, Lois, Philipe et Charles, Paris. Et y eut grande joie faicte, 
present 4 ce Edouart, roy d'Engleterre, gendre du dit roy de France et mary de 
Ysabeau de France, seur des ditz chevaliers. Et fut toute la ville tendue de ta- 
piserie. Et fut la feste tenue au palaix de Paris, que le dit roy de France avoit 
laict faire de nouveau, de trés-beau et sumptueux oeuvre par ung chevalier nor- 
mant qui estoit conte de Longueville, nommé Enguerrand de Marigny , saige 
homme, qui estoit du tout son gouverneur, ct avoit la charge de ses finances el 
affaires du roiaulme, lequel avoit eu la charge de faire le dit ediffice. 


Quatrain. 


Philipe Bel, roy trés-noble et loial, 

Par Enguerrand , seigneur de Longueville, 
Ediffia dedens Paris la ville 

Moult richement le sien palaix roial. 


L’an M.11t.c.xxt fut une infamie contre les ladres du roiaulme de France : car 
les sains ne voulurent point que ilz puisasent de leane en leurs puits ne en leurs 
fontaines; mais les voulurent par tout le roiaulme faire occire. Dont il fut ordonneé 
que leurs maisons seroient loing du peuple, et leurs maisons du‘siécle furent par 
la justice condampnez a estre bruslez. 

L’an M.mi.c.xxim fut ordonné par le chapitre de Nostre-Dame de Rouen que 
les matines, que on avoit acoustumé de dire a mynuict, seroient d’oresnayant 
dictes au matin, et la cause de ceste mutation et changement, fut pour ce que 
l'ung des chappelains de l'églize fut griefvement blessé et navré en venant a ma- 
tines. 


' Le rédacteur de cette chronique aurait dé traduire : qui furent laissés 4 la cour séculiére et brilés. ( Voyez plus 
ez | 


haut, p. 347 k.) 





C 


D 


x > | 


= 
we - 


J 




















. BREVE ROTOMAGENSIUM ARCHIEPISCOPORUM CHRONICO. 





MONITUM 


Codex latinus 5195 (olim 9855.3, prius Bigoltianus 181) nobis 
suppedital breve Rotomagensium onli ‘piscoporum chronicon, cujus 
pars prior orla est ex smeaniin archie ‘piscoporum aclis qua 1. Joan- 
nes Mabillon publici juris fecit'; posterior vero conslal ex varils nots, 
quarum recentissima, si clausulas post tempus adjectas exceperis, spectat 
ad Guillelmum de Estoutevilla, ab anno 1453 ad annum 1483 Roto- 
magensem archiepiscopum. 





LIL. Anno w°.1.c.xx1x°, die sancti Firmini*, obiit Theobaldus, rexit ecclesiam 
septem annis. 


~ 


LIV. Successit Christi servus Mauricius isti, 
Justus, devotus, parcus sibi, largus egenis; 
In Domino totus, nunquam: vixit sine poenis. 


a7 


Hic adeptus est sedem anno M°.11.¢.xxx°, obutque apud Salicosam, in vigilia 
Kpiphanize anno M.1.C.XXxn’. 
LV. Cut successit Petrus anno w’.t.c.XxXxx.vI’. 


in quo jus, pietas, ratio, lex, gratia, vivit; 
Oriu Campanus, sensu Catho, dogmate plenus. 


C Aexit ecclesiam annis novem. Obiit anno M°.1.c.xLv°. 

LVI. Cui successit Odo de Sancto Dyonisio, pi dedit Yebberon pro seryitio 
altaris. Rexit duobus annis. Obiit anno M’.11.c. XLVI. 

LVI. Odo Rigault, praesul magnificus, successit, et consecratus est in ecclesia 
Rothomagensi anno M.11.¢.xLvit’, tempore quo regnabat in Francia sanctus Ludo- 
vicus, - obiit in castris ante Carthaginem anno m°.11.¢.Lxx. Hic Rigaudus. magni- 
fice et laudabiliter rexit ecclesiam annis xXxviir, obiitque feliciter ANNO M°.1.C.LXXV°. 
Sepultus est in capella Beate Maria retro altare majus. 

LVIU. Guillelmus de Flava Curia, vir nobilis moribus et scientia, successit. 
lectus fuit a capitulo in archiepiscopum anno M°.1L.C.LXXvP’. [ste venerabiliter vixit, 

capellam Beate Marie retro majus altare, in qua sepultus est, edificare fecit, 
campanam dictam Rigault nomine predecessoris sui componere fecit, collegium 
Sancti Spiritus in sua F endinai fundavit, et ad declarandum miracula que per me- 
rita beati Ludovici, quondam regis Francie, in ecclesia Beati Dyonisii fiebant, 
mandato apostolico, commissus fuit, ipsumque ad canonizandum: preesens inter- 
* fuit, tempore regis Philippi Francie et Normannorum ducis, filii sancti Ludovici. 
Tempore istius archiepiscopi tanta inundatio aquarum fuit, quod pons dirum- 
pitur; sed veniente processione cum brachio sancti Romani, aqua repente visi- 
biliter et miraculose se retraxit. Propter famem validam t1.c. modia bladi pauperibus 
erogavit, el plus elemosinasset; sed burgenses mercatores impediverunt propter 
G suum lucrum. Invenitur tamen quod quolibet die erogabat in pane et argento 


— 
— 


Analecta, in-fol. p. 222 


* 25 Sept 





EK METRICIS ARCHIEPISCOPORUM ROTOMAGENSIUM CATALOGIS 
usque ad ccc libras turonensium. Laudabiliter rexit ecclesiam annis xx1x, obiitque 
feliciter anno M°.ccc® quinto. 

LIX. Huic successit Bernardus, nepos Clementis pape quinti, qui anno se- 
quenti receptus est, et per eumdem papam anno M°.CCC.XxII° ad ecclesiam Narbo- 


356 


~ 


nensem translatus. 

LX. Et loco ipsius gidius Asselini in archiepiscopum Rothomagensem con- 
secratus est, qui rexit ecclesiam annis sex. Obiit anno m°.111.c.xvut. Hoe in tempore 
vise sunt dua comet vicissim in anno!, et secuntur multa mala. 

LXI. Guillelmus de Duro Forti successit Agidio, qui rexil ecclesiam duodecim 


annis. 








E METRICIS ARCHIEPISCOPORUM ROTOMAGENSIUM CATALOGIS, 





MONITUM. 


Sewculo vit ineunte jam exstabat metricus archiepiscoporum Roto- 
magensium catalogus, quem Ordericus Vitalis quinto Keelesiastica his- 
tori libro inseruit. Hujus catalogi tres habemus continuationes, unam 
in codice latino Parisiensit 4863, alteram in Libro eburneo Rotoma- 
gensi et in codice latino Parisiensi 5659, tertiam denique in codice 
Rotomagensit Y 41. E tribus excerpsimus elogia prasulum qui Roto- 
magensi ecclesiw, regnante sancto Ludovico, prafuerunt. 





I. E cod. lat. Paris. 4863. € 


LIN. Hine est seribendus Thebaudus, ob inde canendus 
Quod laudare piam satagebat ubique Mariam. 


Hic Theobaldus rithmos et cantilenas et sequentias facichat, et a clericis versus 
fier jubebat de gloriosa Dei genitrice. 


LHI. Post non indigne plenus Mauricius igne D 
Sancti fervoris, pondus suscepit? honoris. 
Postea Mauricius, de prasule Cinnomanensi, 
Fit gregis egregius dux urbi Rothomagensi. 
LV). Post datur hae sedes Petro dicto Colomedes , 
Qui post in sedes Albanas fertur et des. i: 
Post te, Maurici, meruit Petrus benedici 
Presul non prada, vir dictus de Colomeda. 
It Romam talis; sed papa die]inde sodalis , 
Fit cardinalis, remanet mox pontificalis , 
Ciddaris Albane datur illi; fert bene sane. r 
Absens Normannis fit planctus pluribus annis. 
Of PPP Terres Te Cree Toe Te TT Te 3, 
|LVIT]. Digne subis valde, frater Minor Odo Rigalde , 
Cordarum frater, nune es in urbe pater. 


Inno 1315 excunie et anno 1316 ineunte; vid supr. Cod. sucepii 
t. ANI, p. 729 j. et t. AMIE p. 20 | Erasi sant versus qauingue 








D 








E ROTOMAGENSIS ECCLESIA NECROLOGIO. 


ll. Ex libro eburneo Rotomagensi (p. 40) et e cod. latino Paris. 5654. 


Post sedem tenuit Theobaldus pontificalem , 

Quo non exhibuit se quisquam plus socialem,; 

Mentis preclare, nichil umquam gessit avare, 
Cui fuit absque pare res preciosa dare. 


Post hune Mauricius, qui pastor Cenomanensis 

Extitit eximius, fit prasul Rothomagensis. 
Successit Christi servus Mauricius isti, 

Qui multis annis presul fuerat Cenomannis, 

Justus, devotus, pareus sibi, largus egenis. 

In Domino totus, nunquam vixit sine poenis 

Quis salvaretur, ut sic Christo frueretur, 

Quo baptisato, requievit fine beato. 


Hane sedem Petrus Medio de Colle subivit, 
In quo jus, pietas, ratio, lex, gratia vivit. 
Ortu Campanus, sensu Cato, dogmate canus; 
Kjus larga manus; ad summa negocia Janus. 
Inclitus athleta fidei, propria nece spreta, 
Sulcans classe freta fuit hostis prada quieta. 
More rapax pardi tulit hune Urbs ct sibi cardi- 
Nalem fecit eum, vidue rapiens Heliseum. 


Ill. E cod. Rotom. Y 41, f. 14 verso. 


Hine multipharie Theobaldus cella sophie 
Prefuit ecclesia, venerande verna Marie. 


Plus quam laude pari post hosdecet hic venerari 
Mauricii clari vitam, mores memorari. 


Praluit in patrem Petrus vafer inmediate 
in pape fratrem translatus pro bonitate 


Odo pro Petro datur in velamine tetro, 
Insignis metro vite, norma dyametro. 


Divine legis non expers vernaque regis | 
Hine fuit Odo pater, Minor insuper antea trater. 


Post duplici clero radians et dogmate vero 
Priefuit ecclesia {rater Minor Odo Marie. 








E ROTOMAGENSIS ECCLESILE NECROLOGIO. 





MONITUM. 


Veteri Rotomagensis ecclesia necrologio nobis innotuerunt plurimi 
presules et clerici, qui varias in praedicta ecclesia dignitates obunue- 
runt, quorumque nonnulli publicis eventibus immixti sunt. Horum 
et aliorum qui de Rotomagensi ecclesia bene merili sunt nomina ex- 
cerpsimus e codice Paristensi, inter latinos 5195 (olim 4229. 1, 





reSi-nirg, 


358 E ROTOMAGENSIS ECCLESIZ NECROLOGIO. 

Baluz. 136), cui titulus : « Incipit obitarius tam ex antiquis quam ex 
«novis registris hujus ecclesia, de mandato capituli extractus sive 
« compositus per venerabiles viros dominos Gaufridum de Brienchone, 
« Johannem de Nova Curia, peenilentiarium, Guillermum de Essartis , 
« Arnaldum Mancipi, canonicos Rothomagenses, anno Domini mille- 
« simo trecentesimo vicesimo nono, circa festum Magdalene, ad per- 
« petuam inibi contentorum memoriam et ad instructionem utilitatem- 
«que canonicorum presentium et etiam futurorum. Kt si quisquam 
«aliquid exinde detrahendum vel addendum recte prospexerit, ad 
climam correctionis manu apposila, superflua radendo, quod deest 
« superaddat, quoniam omnium habere memoriam et in nullo penitus 
«errare potius divinilatis quam humanitatis existit. » Praetermisimus 
tum clausulas que post annum 1329 adjecta sunt, tum el enumera- 
lionem reddituum quos ratione singulorum obituum canonici Roto- 


-~ 


magenses percipere solebant. 

Ex altero Rotomagensis ecclesiz necrologio, quod seculo xi tem- 
pore Odonis Rigaudi exaratum est quodque Rotomagi in archivo 
Praefecture servatur', nonnulla collegimus qua vel inter uncos dis- 
lincta edidimus vel in nolas rejecimus. 





2 Jan. Domina Gonnil, mater reverendi patris domini Galteri”, archiepiscopi 
Rothomagensis. — Magister Jacobus de Trembleyo, canonicus Rothomagensis. 

3 Jan. Magister Godefridus, presbiter °. 

4 Jan. Galore. filius Gueroudi. — Guillermus Freschet. — 
Ambleinvilla, decanus “. 

5 Jan. Hugo de Sarques®. — Dominus Robertus de Becco, capellanus in ec- 
clesia Rothomagensi. — [Hac die habent clerici chori xx solidos ad missam de 
Spiritu sancto celebrandam pro reverendo patre H. Pisano, archiepiscopo Nicho- 


clensi y 


Philippus de 


7 Jan. Robertus Esvelart. — Mater Mathzi filii Nicholai. — Magister Galterus 
de Parvo Ponte. — Filia Petri filii Michaelis. 

8 Jan. Johannes, Luce filius, [episcopus Ebroicensis*|.— Benedictus Grognet. 
—- Guillermus de Frontebosc. — Quarta commemoratio felicis memorize Guil- 


lermi de Flava Curia, quondam arcliepiscopi Rothomagensis ’. 

g Jan. Cecilia de Talamo. — Magister Clemens, canonicus. 
Johannes de Albegniaco, canonicus. 

10 Jan. Stephanus de Boulon*. — Magister Robertus de Tyouvilla, canonicus. 

11 Jan. Mauricius, archiepiscopus Rothomagensis °. — Magister Ricardus de 
Recta Curia, canonicus et poenitentiarius Rothomagensis. 

12 Jan. Commemoratio Philippi'’, regis Francia. 


— Magister 


Vid. Catalogue général des cariulaes des archives deé- 
partementales , p. 34 et 35. 

* Galtert de Constantiis, sapius in hoe ncerologio me- 
morati, a. 1207 mortui. 

* Cod. Rot. Godefridus Anglicus, sacerdos et rector 
ecclesia Becci Herluini. 

* A. 1279 et 1290 sedebat. 

’ Cod. Rot. Hugo de Sarqus, quondam Remeansis ar- 
chidiaconus, pro cujus obitu recolendo dedit nobis Jo- 
hannes, quondam archidiaconus Augi, frater ejus, XI 
solidos. .. 

* Conjicimus H. Pisanum eumdem esse ac Hugonem 
quem Michael Le Quien (Orientis christ. tomo Ul, col. 





1204) dicit a. 1251 electum fuisse archiepiscopum Nico 
stensem, cum auctores Galle christiane (XI, 11.7) memorent 
Hugonem de Pise anno 1247 fuisse Rotomagensis ecclesie 
decanum, et in cod. latino 15745, olim sorbonico, hwe ad- 


Jecta fuerit annotatio : Iste liber est magistri Hugonis Pi- 


sani, quondam decani Rothomagensis et debet mitt 
apud Ciprum, in abbatia que vocatur Episcopia. 
A. 1306 obiit. 
* Cod. Rot. Stephanus de Bolon, levita et canonicus 
* Mortuus a. 1235. 
Philippi Augusti; vide infra ad 12 jul. — Cod. Rot 
Hic fit seeundo obitus regis Francorum, qui dedit no- 
bis ccc iibras parisiensium ad emendos redditus. 





~ 





Kk ROTOMAGENSIS ECCLESIA NECROLOGIO. 359 


13 Jan. Johannes de Porta, {quondam ballivus domini regis ‘|. 


: 14 Jan. Gaufridus, decanus®. — Eustachia, filia Guillelmi Estate. — Philip- 
pus de Hotot, miles*. — Domina Eustachia, mater domini Johannis de Mel- 
lento, canonici Rothomagensis. 

15 Jan. Ricardus Ebroicensis, [canonicus noster]. —- Bartholomzus Crassus, 

B (sacerdos et canonicus|. — Missa de sancto Spiritu pro reverendo patre in Christo 
domino Guydone de Haricuria, Lexoviensi episcopo*. 

16 Jan. Robertus de Humeto, {canonicus}. — Johannes de Calido Becco. — 
N. de Savegni, canonicus. 
17 Jan. Guillermus capellanus. — Magister Columbus. 

¢ 18 Jan. Emma la Cate’. — Hugo, presbiter de Anfrevilla. 

19 Jan. Robertus le Bourguegnon. — Prima commemoratio Francisci de 
Geria. 


20 Jan. Tertia commemoratio reverendi patris Odonis Rigaudi, archiepiscopi 
Rothomagensis’. 
p 21 Jan. Radulphus de Sancto Macuto, {canonicus}. 


23 Jan. Rogerus Canosart. — Galterus Farel’. 
24 Jan. Magister Fulco de Cany, {canonicus Rothomagensis|. — Magister P. 


de Vindocino. 

25 Jan. Ysabellis Masqueler. 

26 Jan. Tertia commemoratio Petri, Albanensis episcopi, quondam Rothoma- 
gensis archiepiscopi’. 

27 Jan. Commemoratio reverendi patris Johannis de Noentello’, quondam car- 
dinalis et archidiaconi Rothomagensis. 

28 Jan. Guillermus de Rippa, [sacerdos et canonicus]. — Rocellinus, cantor'’. 


= 


» 29 Jan. Magister Reginaldus le Bouglier, {archidiaconus|. — Receptio pallii | 
Theobaldi, archiepiscopi Rothomagensis*. "4223 
30 Jan. Gaufridus, Sagiensis episcopus''. — Radulfus Blondel. 
31 Jan. Guillermus Longa Spata’”, |filius Matildis, imperatricis Romana}. 
1 Febr. Radulphus [decanus| de Beaunai. — Dominus Ricardus de Trunco. 





« — Rex Francorum Karolus, filius Philippi’. 
dam canonicus Rothomagensis. 
3 Febr. Martinus de Hosa, [pro cuyus obitu Osbertus de Hosa, archidiaconus, 
filius ejus, dedit nobis, etc.| 
4 Febr. Henricus Coqus, |venerabilis archidiaconus. | 
9 Febr. Radulphus de Dauboio'’. — Magister Johannes le Duc, quondam can 
tor Rothomagensis. 
6 Febr. Guillermus Faber, [canonicus Rothomagensis]_, 
7 Febr. Johanna, uxor Rogeri de Bello Monte. — Secunda commemoratio 
Guillermi Milhommes et canonicorum Rothomagensium. 
1) 8 Febr. Robertus, filius Guidonis. 
g Febr. Berta de Freauvilla, {mater Thoma, decani Rothomagensis '“]. 
10 Febr. [Magister Novus, cancellarius Rothomagensis}. 
11 Febr. Rogerus, filius Reinfredi'”. 
12 Febr. Henricus de Castellon, jarchidiaconus Cantuariensis, sacerdos et ca- 
Kk nonicus|}. — Magister Robertus de Dieppa. 


Magister N. de Pressorio, quon- + .3.5 


' Johannes de Porta a. 1227 Rotomagensem balliviam 
administrabat, teste doctissimo viro Brussel (Usage des 
fiefs, 1, 489). 

* Fort. Gaufridus III, a. 1148-4175 memoratus. 

* Cod. Rot. Philippus, presbiter de Hotot. 

' Obiit 24 Apr. 1336. 

’ Cod. Rot. Emma uxor Martini le Cat. 

' A. 1275 mortui. 

Cod. Rot. Pharet. 

* A. 1244 Petrus de Colle Medio ab ecclesia Rotoma- 
gensi ad Albanensem translatus est. 

* Johannes Cholet, cardinalis tit. Sancte Cecilie , di: 
enjus vila vid. Hist. litt. de la France XX. 125. 


’ Cod. Rot. Magister Rocelinus , sacerdos et canonicus. 

'" A. 1257 obiit. — Cod. Rot. Gaufridus de Maieto, 
episcopus Sagiensis..., et ad obitum Matillidis, matris 
dicti episcopi..., et ad obitam Sansonis, archidiaconi 
Ehoracensis. 

Frater Henriet 11, Anglorum regis, a. 1164 mortuus. 

Cod. Rot. de Daubue sacerdos. 

* Is Thomas a.1229 Rotomagensis archiepiscopus electus 
est. Vid. supra, p. 333 f. 

Cod. Roiom. Rogerus filius Reinfredi, frater vene 
rabilis Walteri, archicpiseopi, in cujus obitu habemus 
xxx solidos in molendino Hearici Waspal, quos emil 
Willelmus , archidiaconus. filius ejus. 





360 E ROTOMAGENSIS ECCLESLE NECROLOGIO. 
13 Febr. Guerricus de Megny, [dictus Decanus|. — Magister Hebertus de Val- 


libus, archidiaconus Vulgassini Normannici. 
14 Febr. Galterus le Bende, [presbiter]. — Magister Robertus Malet, decanus 


ecclesie Rothomagensis '. 
15 Febr. Nicholaus 1 Nagueit, pater Johannis Nagueit. — |Robertus de Donjon.| 


16 Febr. Nicholaus de Merula, {sacerdos et schidiacouse Vulcassini Norman- 
nici]. 

17 Febr. Secunda commemoratio magnifici patris Galteri, Rothomagensis ar- 
chiepiscopi. 

18 Febr. Johannes Luce. — Johannes de Flava Curia, canonicus. 

19 Febr. Rochesia Fessart®. — Petronilla Esveillart. 

20 Febr. Clementia [uxor Nicholai] de Donjone. — Johannes Gorran, de Ha- 
rifleutu. 

21 Febr. Magister Henricus de Cinchestre Viconiensis’, diaconus et canoni- 
cus. — Magister Radulphus de Constanciis, {canonicus Rothomagensis|. — Jo- 
hanna Perier. 

22 Febr. Richerius, cantor. — Gencia Grongnet. — Magister Johannes de 
Carnoto, canonicus, [cancellarius Rothomagensis]. 

23 Febr. Droco de Trublevilla, junior, [canonicus|. — \elicia mater Vincen- 
cii Michaelis. 

24 Febr. Galterus de Sancto Martino. 

25 Febr. Galterus de Orguel et Emma, uxor ejus. —- Comes Atrebatensis *. 

26 Febr. Johannes de Alneto® et Maria, uxor ejus. 

27 Febr. Avicia Nourri. -— Magister Johannes de Guiri, cancellarius Rotho- 
magensis. 

28 Febr. Bartholomeus Fergant. 

Mart. Robertus Danten. — Magister Ricardus de Fornival®, [cancellarius 
\mbianensis]|. — Dominus Jacobus de Lengniaco, quondam canonicus Quinde- 
cim marcharum’. 

2 Mart. Radulphus filius Gueroudi, jarchidiaconus|. — Bazilia |uxor Osberti| 
— — |lsembardus Longus Venter. — Ricardus de Vicecomitatu. | 

3 Mart. Magister Taurinus. — Magister Guillebertus de Velly. — Ricardus de 


Vicecomitatu. 

4 Mart. Hugo, Dumelie ‘NSIS episcopus”. 

5 Mart. Johannes de Housseia, et Claricia, eyus uxor. : 

6 Mart. Thomas, famulus magistri Herberti [de Andeliaco]. — Alexander de 
Bardovilla, [sacerdos]. 

7 Mart. Reverendus pater dominus Robertus de Haricuria, Constanciensis 
episcopus’. 

8 Mart. Guillermus de Boueles, presbiter. — Eodem die fit obitus pro vene- 


randis viris magistris Johanne de Tornebu, Eustachio de Toulli, Petro Scoti, Pe- . 


tro Geraldi, Francisco Karazoli, magistro Guillermo Abbatis, Johanne de Ponti- 
zara, quondam canonicis Rothomagensibus. 

g Mart. Amauricius Grossi. — Domina Emmenjardis de Guiri. 

10 Mart. Johannes Paganelli, archidiaconus Constanciensis. 

Mart. Richedis, mater Nicholai de Mala Palude. 

12 Mart. Nigasius, filius Guidonis, {subdiaconus et canonicus|. 

13 Mart. Rogo de Freauvilla, | pater Thome decani Rothomagensis|. 

14 Mart. [Hugo de Gornaco, avus et pater Hugonis, ad quorum obitum reco- 
lendum Hugo | junior dedit xt solidos redditus in prepositura Gornaci |. 

15 Mart. Franciscus Romanus, canonicus. 


' Preerat a. 1290. * Conf. Hist. litt. de la France, XXIIL, 708. 
* Cod. Rot. Rohais uxor Johannis Fesart ’ Sie dieebantur quidam capellani a. 1190 instituti « 
Cod. Rot. Henricus Wincon. Johanne, postea Anglorum rege; vid. Gall. christ. X1, 5 
‘ Robertus , Atrebatensis comes, 8 febr. 1250 in Agypto * Fort. Hugo de Puteaco, Danelmensis episcopus, qui 
oceisus. 3 Marti 1194 obtisse dicitur. Vid. Monast. anglic. 1, 226. 


Cod. Rot. de Asneriis ¥ Obit a. 1315 


A 


B 


C 





g 
A 
5 
zy 








E ROTOMAGENSIS ECCLESIA NECROLOGIO. 361 


RN GD PIN nit aay 


16 Mart. Guillermus de Longo Campo, [clericus]. . 
17 Mart. Prima commemoratio domini Grimerii de Archellis, quondam cano- 
nici Rothomagensis. | 
18 Mart. Secunda commemoratio domini Grimerii'. 
1g Mart. Magister Thomas de Landella, canonicus [et subdiaconus]. — Ma- 
B gister Johannes Burnel, [canonicus et subdiaconus]. 
20 Mart. Magister Guillermus de Blois. 
21 Mart. Aelicia de Saucheyo. — Venerandus vir dominus Hugo de Chalen- 
tone, canonicus Rothomagensis cantorque Claromontensis. 
22 Mart. [Magister Petrus de Capua’, junior, Sancti Georgii ad Velum Aureum 
¢ diaconus cardinalis, pro quo magister Petrus, nepos ejus, concanonicus noster, 
dedit etc. |. 
23 Mart. Thomas Crassus. — Magister Agidius Picardus °. 
24 Mart. Matheus Grossus. — Magister Hebertus de Andely, sacerdos et ca- 
nonicus. — Johannes Nagueit. — Magister Guillermus de Saana, quondam the- 
p saurarius. — Magister Inguerrannus de Cantiers, canonicus. —- [Adam, coqus 
domini regis Francie, pro quo magister Petrus, filius ejus, dedit nobis xu libras 
ad emendos redditus. | 
25 Mart. Guillermus de Roboreto, canonicus. 
26 Mart. Magister Hugo de Maldestour, quondam decanus*. — Magister Jo- 
e hannes de Sancto Laudo, [canonicus]. — [Willelmus Ingeneut. — Hugo de 
Grantpre. | 
27 Mart. Guineotus, canonicus. — Osbertus de Augo, canonicus. — Comme- 
moratio [Theobaldi et Aviciz|, patris et matris Nicholai de Claustro, {clerici]. — 
Magister Johannes de Stampis, cantor Rothomagensis. — Anno Domini m°ccc° 
Fr quinto, in crastino Purificationis*, dedit Robertus de Becco, capellanus in eccle- 
sia Rothomagensi, etc. 


A 


vs 0 hs Sail Se aay 


28 Mart. Magister Symon fisicus. — Bernardus, quondam Ambianensis epi- 
scopus et canonicus Rothomagensis °. 

29 Mart. Robertus Fructuarius. — Magister Petrus Coquus. — Sanctissimus 

G pater Martinus? papa, quondam archidiaconus Rothomagensis. — Johannes 


Dauzola®, scutifer domini Rothomagensis archiepiscopi. 
30 Mart. Michael Fauvel. 
31 Mart. Magister Ricardus Vavasseur. 
2 Apr. Magister Jocius, canonicus. — [Michael Nazire, quondam capellanus 
u capella domini archiepiscopi Rothomagensis. | 
3 Apr. Secunda commemoratio Francisci de Geria. 


4 Apr. Aelicia relicta Ricardi de Cornoualle. — Ricardus de Cornoualle. 
9 Apr. Amicus, thesaurarius. — Evrardus. — Magister Johannes Bordet, ca- 
nonicus et succentor. — Magister Guillermus de Floriaco, quondam canonicus. 


! 6 Apr. Obiit® Ricardus, rex Anglorum, qui dedit 11.c. modios vini de modia- 
lione sua in vicecomitatu Rothomagensi, de quibus archiepiscopus habet centum 
modios, et capitulum ducentos modios, pro restauratione dampnorum cidem ec- 


clesie illatorum a rege Francie Philippo*. — Magister G. de Moncellis. — [Jo- 
hannes Bordet]. 
kK 7 Apr. Petrus de Vestiario, sacerdos et canonicus. — Magister Johannes de 
Gamachiis. 
8 Apr. Lucas de Grandi Prato. — Quarta commemoratio venerande recorda- 
tionis Odonis Rigaudi, quondam archiepiscopi Rothomagensis. 
g Apr. Hugonis, archiepiscopi Rothomagensis’. — Petrus Bouic, cantor et 
' Ceteras ejusdem Grimerii commemorationes omiltemus. ‘ A. 1245 occurrit. — Cod. Rot. Magister Hugo de 
* Fort. Petrus Romanus, qui ab anno 1216 ad annum Maudestor, cantor Baiocensis. 
1242 fuit diaconus cardinalis Sancti Georgii ad Velum * Bernardus de Abbatis villa, a. 1278 mortuus. 
Aureum, aut Petrus Capocius , ejus successor, qui 18 Mau ° Ad diem 30 Mart. iteram annotatus est Johannes 
1259 obiisse dicitur. Dauzola (id est d’Auzolle), Claremontensis diocesis. 
* Cod. Rot. Agidius Flandr. canonicus et subdiaconus. * Hugo I qui a. 730 obiisse dicitur. 


TOME XXIII. A6 








* 3 Febr. 1306 
(N. S.). 


» Martinus IV. 


* 11QQ. 


* Phil. Aug. 





Se eee” 


362 E ROTOMAGENSIS ECCLESIA NECROLOGIO. 


canonicus. — Philippus Cambiator. — Anfridus' de Sancto Vedasto. —- Guiller- 
mus de Novione, miles. — Bone memoriz Guillermus de Flava Curia, quondam 
archiepiscopus. 


10 Apr. Magister Ricardus de Connevilla?, sacerdos et canonicus. 

11 Apr. Magister Guillermus Lemovicinus’. 

12 Apr. Romanus, filius Nicholai, [sacerdos]. — Guillermus [dictus] Deca- 
nus [de Bleinvilla]:; — Magister Johannes de Floriaco, quondam canonicus. 

13 Apr. Laurencia Labbe. 

14 Apr. Robertus dictus Balbus, archidiaconus Augi. 

15 Apr. Lucas, sacerdos et canonicus. — [Magister Rogerus d’Argis‘, canoni- 
cus et subdiaconus. | 

16 Apr. Magister Theobaldus de Casteillon, canonicus. 

17 Apr. Gaufridus de Amundevilla, [sacerdos et canonicus |]. 

18 Apr. Heloida Malasnon. — Ysembardus de Placentia °. 

1g Apr. Missa sancti Spiritus pro domino Radulpho, rectore Sancti Viviani. 

20 Apr. Magister Guillermus Landri, [subdiaconus et canonicus]. 

21 Apr. Dominus Almaricus de Meulenio, miles. 

22 Apr. Laurencius de Longo. 

23 Apr. Magister N. de Bethesiaco, canonicus. 

24 Apr. Aniana, uxor Osberti Puchart. -- Commemoratio magistri N. de Be- 
thesiaco. 

25 Apr. Reverendus pater Guido de Merula, episcopus Lexoviensis’°. 

26 Apr. Reinfredus, pater reverendi in Christo patris domini Galteri, quon- 


dam archiepiscopi. — Ricardus de Leincestre , [canonicus Rothomagensis]. 

27 Apr. Rogerus Grongnet. — Matheus Grossi’. 

29 Apr. Hugo Polleit. — Commemoratio Aelicize Michaelis senioris, Avicie 
Nourri, Petronilla Naguet et Johanne Perier, defunctarum. — [Nicholaus de 
Claustro}. 

3o Apr. Osmundus Perier. — Rogerus, [presbiter, quondam avunculus ma- 


gistri Hugonis de Maudestor }. 

1 Maii. Guillermus de Annevilla. — Prior clericus. 

» Maii. Rocelinus Tihart. — Adam de Sancto Wandregisillo. 

3 Mati. Aufrida |uxor Hugonis| Vastel. — Magister Johannes Alauda. 

4 Maii. Robertus, archiepiscopus quondam Rothomagensis*. — Tieboudus de 
(Quievreville, [pater G. de Kievrevilla, canonici]. — Dominus Petrus de Gama- 
chiis, capellanus. — Dominus Nicolaus de Autolio, episcopus Ebroicensis’. 

5 Mai. Odo de Sancto Dyonisio, archiepiscopus"®, {in cujus obitu habent cano- 
nici vit libras et x solidos, et clerici chori xxx solidos in molendino de Devilla, 
quod ipse construxit]. — Dominus Symon de Alisiaco, presbyter. 

6 Maii. Silvester de Vatevilla. 


7 Maii. Magister Guillermus de Verdun, archidiaconus [Gloecestrie| et cano- . 


nicus Rothomagensis. 


8 Man. Matildis Perier. — Johannes de Sarques, archidiaconus Augi. 

g Maii. Dodelina. — Robertus de Castro. — Johanna Naguet. — Magister H. 
Martel. 

1o Mau. Agnes Dogone''. — Magister Eustachius, sacerdos et canonicus. — 


Hugo de Amolio, archidiaconus Minoris Caleti. 
11 Man. Magister Guillermus de Salmovilla, canonicus [et subdiaconus}. 
12 Mau. |Hugo de Mesnilclac. — Hugo de Alvernial. 
13 Mani. Robertus de Vicecomitatu. 


' Cod. Rot. Anfrida. * Obut a. 1285. 
* Cod. Rot. Toimevilla, fort. pro Tonnevilla. * In quodam anni 1199 instrumento memoratus est Ma 
Cod. Par. Lemocin. adjecta compendii nota. Cod. Kot theeus Grossus, tune major Rothoinagi. 
Magister Willelmus Limovicensis, phisicus. * Anno 1211 vivere desiit. 
* Cod. Paris. de Apgies. * Mortuus a. 1298. 
’ Cod. Rot. Ysembardus. notarius domini papa et © Obut a, 1247. 


canonicus Rothomagensis. '' Codex Rot. Dagonne. 





A 


pay 


k 





E ROTOMAGENSIS ECCLESLE NECROLOGIO. 363 


15 Maii. Robertus [Canutus', famulus magistri Herberti]. — Magister Petrus 
de Capua, canonicus et diaconus. ns . ae Lal 
16 Maii. Tertia commemoratio magnifici patris domini Galteri, archiepiscopi 
quondam Rothomagensis. | . 
17 Maii. Ancellus de Augo, canonicus. — Robertus de Hosa, [canonicus Ro- 
p thomagensis]. — Ricardus de Roseria, presbiter. 
18 Maii. Fulcherius de Ysneauvilla. 
19 Maii. Nicholaus Rollant. — Bertrannus cancellarius. 
20 Maii. Radulphus Magnus. — Pater et mater Adz de Augo. 
21 Maii. Bona nata Cheval. — Magister Guillermus de Cornicorne’. 
¢ 22 Maii. Radulphus de Boes’. | 
23 Maii. Guillermus, cantor, sacerdos et canonicus quondam Rothomagensis. 
— Magister Radulphus de Albusone, quondam canonicus Rothomagensis. 
24 Maii. [Matillis Farel ]. 
25 Maii. Salomon Parvus. — Petrus, Albanensis [episcopus, quondam Rotho- 
pb magensis| archiepiscopus'. — Bazilia de Orliens. 
26 Maii. Magister Adam Rigaudi, alias de Verneau, quondam decanus’. 
27 Maii. Guillermus Balbus, sacerdos. 
28 Maii. Petronilla Vaquelin. — Hugo Caufe leaue. 
29 Maii. Galterus Martel, [clericus]. 
t 30 Maii. Jacobus, quondam archidiaconus Rothomagensis®. — Missa de sancto 
Spiritu pro reverendo patre domino Guillelmo de Flava Curia, archiepiscopo 
Auxitanensi’, quondam archidiacono Rothomagensi. 
31 Maii. Dominus Petrus Germani, quondam canonicus Kothomagensis. 
i Jun. Robertus Osmundi, levita et canonicus, et Matildis Fourment. 
‘ r 2 Jun. Gaufridus ad Dentem. — {Haisia ad Dentem, uxor dicti Gaufridi]. — 
Magister Petrus d’Ons, archidiaconus Caletensis. 
3 Jun. Dominus Johannes de Morgnivalle, quondam canonicus et succentor 


A 





Rothomagensis. 
6 Jun. [Galterus de Casteneio, levita et canonicus|. — Magister Guillermus de 
¢ Canapevilla, cantor*® Rothomagensis. — Magister Radulphus de Ostrehen, archi- 
diaconus Majoris Caleti. — Clementia Lucratrix. 


g Jun. Vir magne scientiz# dominus Franciscus Carazoli, doctor in theologia. 
10 Jun. Magister Stephanus de Senonis, quondam canonicus et archidiaconus 
Rothomagensis ’. 
H 11 Jun. Henricus rex'®, et Alienor regina'’. 
12 Jun. Ricardus de Mala Palude, [canonicus et subdiaconus, nepos Ricardi 
decani]. — Magister Johannes de Cessonia. 
13 Jun. Helyas Anglicus, [sacerdos et canonicus]. 
14 Jun. Maria de Alneto, quondam uxor Guillermi de Alneto. 
i) 15 Jun. Magister J. de Fonte, canonicus Rothomagensis. 
16 Jun. Magister Adam de Augo, {subdiaconus et canonicus]. 
18 Jun. Magister Johannes de Heudincourt, quondam rector ecclesiz de Heu- 
dincourt. — [Basilia uxor Roberti Gallici]. 
19 Jun. Dominus Laurentius le Devin, capellanus in ecclesia de Bourriaco. — 
k Magister Eustachius de Toulli, quondam canonicus. 
20 Jun. Guillermus de Flava Curia'’, pater reverendi in Christo patris et do- 
mini Guillermi, quondam Rothomagensis archiepiscopi. 
21 Jun. Magister Reginaldus de Yvemesnillo”’. 


‘ Cod. Par. Robertus canonicus. scopus, deinde Carcassonensis, a. 1323 vel 1324 ad Aus- 
* Cod. Rot. Corintone. ciensem ecclesiam translatus est. 
* Cod. Rot. Boos. * Cod. Rot. cancellarius. 
* Vid. supra, ad diem 26 jan. * Cod. Rot. archidiaconus Majoris Caleti. 
> A. 1299 et 1305 occurrit. '° Henricus, filius Henrici II, Anglorum reqis. 
* Cod. Rot. Magister Jacobus de Abbatisvilla, archi- '' Uxor Henrici I1, Anglorum regis. 
diaconus Rothomagensis. "? Cod. Rot. Guillelmus de Flavacort, miles 
* Guillelmas de Flava Curia, primum Vivariensis ept- A. 1269 memoratus. Vid. infra, 371 e. 


AG. 











* Phil. Aug. 


364 KE ROTOMAGENSIS ECCLESIA. NECROLOGIO.* 


22 Jun. Magister Huberttis, sacerdos et canonicus. — Matheus Enardi. — 
Rogerus de Frontebosc '. 

23 Jun. Petrus de Quevilli. — Magister Leonardus de Pisa, sacerdos et cano- 
nicus. — Reverendus in Christo pater dominus ASgidius, Rothomagensis archie- 
piscopus °. 

24 Jun. ... Item habemus pro roburga’ xu libras 1x solidos, videlicet de 


Cantu Avis xxx libras et 1x solidos, et x libras de vicecomitatu ‘Rothomagensi, et 
hance roburgam percipere debent qui residentiam suam faciunt per octo menses 
in anno, ssenniinns formam et modum qui requiruntur in debita Penthecostes, 
sine mortuis et communiis“, qui de dicta roburga nichil percipere debent. 
25 Jun. Nicholaa de Spina. 
26 Jun. Magister Petrus de Aubemaila, levita et: canonicus. —- Johannes 
Grossi. 
28 Jun. Robertus de Mala Palude. 
29 Jun. Magister Petrus Blesensis’, |sacerdos et canonicus |. 
30 Jun. Guillermus de Nangiaco®, sacerdos et canonicus ’. 
i Jul. Maugerus, episcopus *{Wigornensis}. 
2» Jul. Rovereadus! in Christo pater Odo Rigaut, quondam archiepiscopus Ro- 


jens. 
4 Jul. Benedictus, sacerdos et canonicus. . 
5 Jul. Gueroudus *. — Alanus Brito, canonicus. — Johannes Batiecoc. 
6 Jul. Robertus Avenarius. — Secunda commemoratio reverendi patris do- 


mini Guillermi de Flava Curia, quondam archiepiscopi. 
7 Jul. Rex illustris Anglorum Henricus secundus’”, filius Matildis imperatricis. 


8 Jul. Robertus de Sancto Ermelando, canonicus. 

g Jul. Avicia, uxor Nicholai de Orliens'’. — Radulphus de Cailli. — Missa de 
Spiritu sancto'' pro domino Johanne de Bienen, 

10 Jul. Aelina, mater Enardi. — Johannes de Viriaco, archidiaconus Rotho- 


magensis [in Vulcassino Normannico]. 

11 Jul. Secunda commemoratio bone memorie domini Aigidii, quondam ar- 
chiepiscopi Rothomagensis. 

12 Jul. Obiit rex Philippus*, qui dedit nobis ccc libras parisiensium ad emen- 
dog redditus, unde sunt empti volition, qui continentur supra, sexta die post Epy- 
phaniam, etc. — Magister Petrus de Porta, sacerdos et canonicus. 

13 Jul. Hubertus Galteri, Cantu[a}riensis archiepiscopus ". 

14 Jul. Johannes de Villiers '’, levita et canonicus. Sentiabins. canonicus 
let subdiaconus). 

15 Jul. Johannes dictus Archiepiscopus, de Ponte Arche, Junior. 
16 Jul. Arnulphus, quondam Ambianensis episcopus '“ 
17 Jul. Dominus Mathzus Carazola, quondam erchidiaconus Majoris Caleti. 





18 Jul. Dominus Martinus de Fovilla. — [Ansgerus de Casteneio. — Petro- . 


nilla, mater Basirae Cambiatricis. | 

19 Jul. Magister Ricardus Gaalon, archidiaconus hujus ecclesie fin Major 
Caleto}. 

20 Jul. Magister Johannes Silvanetensis, diaconus et canonicus. 

21 Jul. Arnulphus, comes Augi’”. 


' Cod. Rot. de Fronte Nemoris. ritin charta a. 1262, apud Douet d’Arcq, Recherches 

* Obiit a. 1318. sur les anciens comtes de Beaumont, p. 98. 

' Hie locus recitatus est in Cangiano Glossario (V, 784), * Cod. Rot. Geroldus. 
cum hac interpretatione : Certa distributio in ecclesia Ro- * Henricus II, Angiorum rex, a. 1189 mortuus. 
thomagensi, que fortean a fundatore nomen habet. '° Cod. Rot. Michaelis d’Orliens. 

* De clericts communis, gallice de la commune, vid. " Vocibus de Sp. sancto e cod. erasis, post mortem Jo- 
(all. Christ. X1, 3. hannis de Dumo, substitute sunt voces de Requiem. 

Cod. Par. Blecenensis. '2 A. 1205 mortuus. 

* Cod. Rot. Nengis. '’ Cod. Rot. Vilers. 

’ Hane Guillelmum de Nangiaco censemus discernen- ' Obit a. 1246. 
dum a Chronicorum auctore. Idem fort. est ac dominus Guil- '® Nallus Arnulphus occurrit in serie Augensium com 


lelmus de Nangisio, regis capellanus, cujus mentio occur tum ; fort. leq. Radulphus. 





\ 


G 














KE ROTOMAGENSIS ECCLESL“Z NECROLOGIO. 365 
, 22 Jul. Obitus patris et matris magistri Johannis de Floriaco, quondam cano- 
nici Rothomagensis. 

23 Jul. Magister Stephanus de Loris, canonicus. — | Rogerus Grossus.| 

24 Jul. Evrardus de Castenei, pater Galteri canonici. — Uxor Baldouini le 
Pouletier. — Dominus Philippus & Ruppe. 

5 25 Jul. Radulphus de Sancto Dyonisio, [sacerdos et] canonicus [Quindecim 
marcarum]. 

26 Jul. Festum beate Anne, matris gloriose Dei genitricis Marie, hac die ce- 
lebretur, cum luminari et pulsatione campanarum et cum apertione tabularum 
altarium, more solemnis triplicis, et cum legenda et officio propriis, quod ad sup- 

c plicationem Guillermi de Albussaco, cantoris hujus ecclesiz, fuit institutum per- 


petuo in ipsa ecclesia... — Margareta, uxor Roberti Masquefer. 

27 Jul. Beatricia, uxor Mathei Parvi. — Ricardus Hairon, canonicus. — Cle- 
mens de Synors'. — Reverendus pater Aigidius de Aurengniaco, quondam epi- 
scopus Nichociensis ’. 

p 28 Jul. Guillermus Caval. — Commemoratio magistri R. de Tiouvilla, quon- 
dam canonici. — [Robertus de Fossato.| 

29 Jul. Tyelinus de Loviers. — Rogerus succentor. — Dominus Johannes de 
Catevilla, miles. 3 

30 Jul. Guillermus de Porta, [sacerdos et canonicus]. — Magister Nicholaus 


e de Breci, canonicus’. 
31 Jul. Robertus filius Ricardi. — Magister Robertus de Quenchi, | cancella- 
rius Rothomagensis]. 


1 Aug. Johannes de Pratellis. — Magister Ricardus de Sappo, archidiaconus. 
2 Aug. Reverendus pater Johannes de Noentello, cardinalis. 
r 3 Aug. Magister Guillermus de Vi, canonicus Baiocensis. — Robertus pater 
Rogeri Canosart, [canonici Rothomagensis]. — Guillermus Michaelis. 
4 Aug. Robertus capellanus, [canonicus et sacerdos|. — Dominus Johannes 
de Mellento, miles. 
5 Aug. Eustachius, Constanciensis episcopus‘. — Johannes de Eulebeto, ar- 
c chidiaconus. 
6 Aug. Laurentius archidiaconus. — Ricardus archidiaconus. 
7 Aug. Magister Renerius. — Magister Johannes de Mellento. — {Magister 


/Egidius, archidiaconus Augi. 
8 Aug. Robertus de Mala Palude, canonicus, |nepos Ricardi decani |. 


ng Aug. Guillermus Longus Venter. — Robertus Vaquelin. — Magister Tho- 
mas de Parisius, canonicus. 
10 Aug. Johannes de Longo Campo, [archidiaconus|. — Johannes de Bulleio’, 


archidiaconus Majoris Caleti. 

11 Aug. Alberada mater Gaufridi de Quievreville. — [Theophania Pouchin]. 
— Eodem die obiit dominus Guillermus de Haricuria, qui legavit nobis 1 libras 
ad emendum redditus pro anniversario suo faciendo, patris et matris uxorum 
suarum, ejus filii, Alb de Avalgor °, pro quibus assignavimus L solidos de bursa 


— 


capituli. 

12 Aug. Johannes Grognet. 

13 Aug. Gaufridus de Cotevrart. — Magister Guillermus Hubert, |canonicus 
et subdiaconus]. —: Gaufridus Buticularius, canonicus. 

14 Aug. Quarta commemoratio magnifici patris Galleri, quondam archiepi- 
scopi. 


16 Aug. Nicholaus de Kalenda.et Osanna, ejus uxor. 


' Cod. Rot. Senor. Is Clemens unam in ecclesia Roto- * Cod. Rot. Michael de Bercy, sacerdos et canonicus. 
magensi capellaniam a. 1260 fundavit. * A. 1291 decessit. 

* Priore manu archiepiscopus scriptum fuerat, et fort. * Cod. Bull. adjecta compendii nota. 
recte, cum ecclesie Nicosiensi prefuerint archiepiscopi , non * A. 1312, m. Martio, Guillelmus de Haricuria et 
autem episcopi. Vid. Orientis christ. tomum III, col. 1201 — Blancha de Avaugour, ejus uxor, de suis bonis ordinave- 


et s., ubi nulla A.gidii mentio. rant. P. Anselme, V, 128. 











566 EK ROTOMAGENSIS ECCLESILA NECROLOGIO. 

17 Aug. Bertrannus de Cam. — - Haysia de Boes'. , 

18 Aug. Robertus de Quevilli*. — Lecia de Brione®. — Galterus de Ponte 
Audemer, [canonicus Rothomagensis]. 

1g Aug. Magister Johannes de Esseyo *. — Sanson, archidiaconus Ebroicen- 
sis’. — Nicholaus Fauvel, succentor. — Bona memorize dominus Michael de 
Malo Conductu. b 

20 Aug. Hugo Vastel. — Galterus Varenguier. 

21 Aug. Johannes de Droseyo, sacerdos et cantor Rothomagensis. — Magis- 
ter Theobaldus de Barro, canonicus. 

Aug. Johannes de Quenouvilla. — Matheus filius Basire. 

23 Aug. |Nicholaus de Omellis.| 

oh Aug. Rogerus, decanus Rothomagensis °. — Nicholaus de Mala Palude, [sa- 
cerdos et canonicus]. — Vincentius Hurtet. 

25 Aug. Rogerus de Bello Monte. — Petronilla, uxor Nicholai Pigache. 
Magister Tholomaus de Pileo. — Vincentius de Valle Richerii. 


26 Aug. Johannes de Sancto Candido et Emma, ejus uxor, {in quorum obitu 1 
habemus xx solidos in domo Radulfi Blondel, qua est ante novam turrim eccle- 


sie]. — Guillermus le Picart, canonicus [et sacerdos]. 
27 Aug. Guillebertus de Malleis, canonicus. 
28 Aug. Johannes de Praiellis, archidiaconus. — Robertus Naguet. 


2g Aug. Radulphus de Richepas’. | 
30 Aug. Girardus Lemovicensis, |canonicus Kothomagensis}. 


Aug. Galterus Farel. — Johanna de Hosa. — Guido de Doey* 

1 Sept. Otho comes”. — [Johannes dictus Speciarius, sacerdos et canonicus 
Quindecim marcarum]. 

2 Sept. Emma, vicecomitissa, et Hugo, filius eyus. — Nicholaus Pigache. — | 
Ricardus de Toqua. ; 

3 Sept. Hebertus Trente mines. — Nicholaus Moustarde '°. — Guillermus, ar- 
chidiaconus. — Rogerus de Mesnillo Clac. 

4 Sept. [Reginaldus de Sancto W alerico} "'. — Guillermus Lucrator. — Lucas "” 
dle Donjon. — “Magister Stephanus de henatite * G 

» Sept. peeing regina Cecilia '*. — Michael Taupin, miles. 

6 Sept. Estrida. — Radulphus, abbas Fiscanensis'°. — Magister Guillermus 
Orselin. — Aelicia Michaelis. 

7 Sept. Mathweus Parvus. — Robertus de Sancto Paterno. — Robertus de Pu- 


teolis, cantor. 

8 Sept. [Gaufridus de Caprevilla, ‘diaconus et canonicus |. 

g Sept. Guillermus de Mara. 

10 Sept. Symon de Savarvilla, | presbiter]. Eodem die missa de sancto Spi- 
ritu pro magistro G. Hely, archidiacono Vulgassini Francie. 





11 Sept. ”Rogerus Hairon. — Petrus, Ambianensis canonicus '°. J 

12 Sept. Rogerus decanus. — Magister Adam Rigaut, canonicus. 

13 Sept. Ricardus de Vatevilla. — Odo de Columpna, [canonicus Rothoma- 
gensis|. — Petrus de Pape, |archidiaconus Vulcassini Normannizx]. — Magister 
Robertus de Senonis, archidiaconus [Vulcassini Normanniz}. 

14 Sept. Ricardus, decanus et diaconus. k 

‘ Cod. Rot. Boos. '' Cod. Par. Rogerus de S. Valerio. 
* Cod. Rot. Rogerus de Kevilli. " Cod. Rot. Luca, pro Lucia. 
' Cod. Rot. de Breonia. ' Canonicus Rot. a. 1278 memoratus , mfra, p. 372 € 
* Cod. Rot. de Sagio, levita et canonicus. Johanna, fitia Henrici I Anglorum regis, uxor Gail- 
’ Cod. Rot. Bhoraceneis. lelmi Sicilia regis. — Cod. Rot. Johanna, regina Cili- 
* Occurrit a. 1210 et 1229. cle (sic), que dedit quinquaginta marcas argenti pro 
’ Cod. Rot. Richepaut. emendo redditu, ad cujus obitum habemus ¢ solidos de 
* Cod. Rot. Guido de Vy, clericus. decima Deppe. 
* Otho, Pictaviee comes, qui a. 1198 rea Romanorum "© A. 1219 obiit. 

electus est. '© Cod. Par. episcopus, male quidem, cum nullus Pe- 
Cod. Rot. Nicholaus Mostard. adjecta compendii irus in serie episcoporum Ambianensium ante annum 1482 


nola, fort. pro Mostardier. occurrat. 











E ROTOMAGENSIS ECCLESIZ NECROLOGIO. 367 


, 15 Sept. Laurentia, uxor Guidonis Parvi. — Johannes de Salmonvilla, archi- 
diaconus. 
16 Sept. 
lavis. 
17 Sept. Berardus, archidiaconus. — Magister Andreas de Aulagio. 
» 18 Sept. Bernardus de Sancto Valerio. — Cecilia Noel. 
1g Sept. Guillermus de Tria, archidiaconus Caleti. 
20 Sept. Juliana mater Roberti filii Ricardi. — Magister Guillermus Abbatis. 
21 Sept. Magister Ricardus. — Guillermus le Monnier. — Radulphus de 
Richepont*. — [Hac die commemoratio patris et matris domini Johannis de 
: Roboreto, militis.] 
22 Sept. Guillebertus, canonicus. — Secunda commemoratio Petri Alba- 
nensis. 
23 Sept. Magister Johannes Cornubiensis. —Commemoratio Guillermi, quon- 
dam thesaurarii. — Reverendus pater Nicholaus de Nonacuria cardinalis *. 
p 24 Sept. Johannes’, Vigorniensis episcopus et decanus quondam Rothoma- 


gensis. 


Robertus de Novo Burgo, decanus Rothomagensis'. — Helyas” Pic- 


a 


25 Sept. Richerius Grin’. — Lucas filius Johannis. 
26 Sept. Guido canonicus. — [Gaufridus Scambitor. | 
27 Sept. Petrus Cheval. — Reverendus pater Theobaldus’, Rothomagensis 
& archiepiscopus. 
28 Sept. Rogerus de Gingnes*. — Reverendus pater Johannes de Abbatis 
villa, Ambianensis episcopus’. — Matheus de Alysiaco, [sacerdos et canonicus]. 
2g Sept. Emma Martini. — Robertus Freschet, sacerdos et canonicus'’®. — 


Ricardus de Constanciis'', decanus Rothomagensis. 

30 Sept. Ysabellis de Hosa. — Guillermus de Hosa, [filius predict Ysabellis. 
— Gaufridus de Roncheroles. — Robertus de Kevilly. — Memoria magistri Ste- 
phani de Asneriis, concanonici nostri]. 

1 Oct. Dedicatio ecclesia Rothomagensis. — Eodem die habent canonici pro- 
ventus vicecomitatus aque Rothomagensis, quicunque sint vel possunt evenire, a 
G Ribaldifugo’® mane in vigilia predicte dedicationis usque ad Ribaldifugum mane 


in crastino dedicationis, excepta modiatione vini. — Obiit Valerannus'’, cano- 
nicus. 
2 Oct. Galterus de Gorneyo. — Guilibertus, archidiaconus. — Maria, comi- 
tissa Augi'. — Radulphus de Fovilla et Johanna, uxor ejus. 
Hu 3 Oct. Johannes de Valle Richerii. — Secunda commemoratio bonez memorix 
Odonis Rigaut, quondam archiepiscopi. — [Ailwardus.] 
4 Oct. Nicholaa, uxor Johannis Luce, |majoris]|. — Rogerus de Malquenchi. 


5 Oct. Johannes de Andeliaco. — Magister Symon de Hampegni”’, canonicus. 
— [Gislebertus Emundi.] 

6 Oct. Rogerus de Warwic. — Osbertus Puchart. — Johannes Blondel. — 
Tercia commemoratio felicis memorize Guillermi de Flava Curia, condam Rotho- 
magensis archiepiscopi. 

7 Oct. Missa de sancto Spiritu pro venerabili viro domino Petro Arquerii'®, do- 


~ 


' Obit circ. a. 1188. — Cod. Rot. illustris decanus 
et archidiaconus Rothomagensis. 

* Fort. vox de supplenda. — Cod. Rot. Helias Pic- 
lauvus. 

* Cod. Rot. Richepaut. 

‘ De dicto Nicolao hec memorant auctores Callie 


* Cod. Rot. Ginges. 

* Johannes de Abbatisvilla, Ambianensis decanus, non 
autem episcopus, postea Bisantinensis archiepiscopus , qui 
a. 1237 obut. Vid. Gall. christ. X, 1218, et XV, 62. — 
Cod. liot. episcopus Sabinensis. 

'? Cod. Rot. sacerdos et decanus de Honvilla. 





christ. (XI, 592) : Nicolao de Autolio sedente, floruit 
Nicolaus alter de Auxilio (sic), Nonancurie in dicecesi 
Ebroicensi ortus, qui ob praclaras virtutes factus est 
presbyter cardinalis tituli Sancti Laurentii in Damaso. 
Defunctus Anagnia, sepultus est in choro ecclesie 
Ebroicensis, sub tumulo eneo, cum epilaphio, quo do- 
cemur eum obiisse g Sept. 1299. 

’ Mortuus a. 1198. 

* Cod. Rot. Ric. Grim. 

> Obit a. 1229. 





‘ Conjictmus Ricardum de Constantiis eumdem esse 
quem Gallie christiane auctores Richardum I dicunt quem- 
que anno 1199 annotaverunt. 

® Gallice Cache-ribaud. 

'’ Cod. Par. Vuscaleranus. 

'* Mortua circ. a. 1252. — Cod. Rotom. ad 3 Oct. 
Nobilis domina comitissa Augi. 

* Cod. Rot. Haupeigni. [s Rotomagensis canonicus a. 
1269 memoratus est, infra, p. 371 e. 
"© Memoratus a. 13:21 et sequentibus 





368 E ROTOMAGENSIS ECCLESIA NECROLOGIO. 


mini pape capellano, decano Rothomagensis ecclesiz. — [Magistri Stephani de 
Asneriis, concanonici nostri, memoria.| 

8 Oct. Beatricia de Mesnillo Clac. 

g Oct. Rocellinus succentor. — Radulfus de Dojone, canonicus. 

10 Oct. Galterus de Vassonvilla. — Johannes filius Adie'. — Magister Ro- 
bertus de Pontizara. 

11 Oct. Magister Symon d'Estelant, canonicus. 


12 Oct. estelcia uxor Ricardi de Watevilla. — Fenitus presbiter de Nova 
Villa. 
13 Oct. Guido Parvus. — Guillermus de Sana Villa, canonicus. — Berardus 


de Pileo, canonicus. 
14 Oct. Johannes de Campania, [|quondam canonicus Rothomagensis]. 
15 Oct. Magister Johannes de Jumieges, canonicus”. 


16 Oct. R Radulfus de Gingnes, canonicus. — Nicholaus, Macloviensis epi- 
scopus * 

17 Oct. Ricardus de la Machacre. — Johannes, rex Angliz*. 

18 Oct. Robertus de Stoutevilla. — Commemoratio H. de Annolio, archidia- 
cont. 

1g Oct. Johannes de Vaile Richerii. — Jacobus de Pileo, [canonicus]. 

20 Oct. Petronilla, uxor Luce [Picerne]. — Magister Johannes de Suesso- 
nis®, canonicus. — Missa de sancto Spiritu pro domino G. Colombel, canonico. 

Oct. Matildis de Mayet. — Magister Remigius de Ulteriori Portu, [canoni- 

cus et subdiaconus}. 

22 Oct. Galterus de Richepas’, quondam thesaurarius. — Robertus Perier. 

24 Oct. Magister Bernardus. — Matildis, uxor Hugonis {de Grandi Prato]. — 
Nicholaus; presbiter de Villaribus. 

25 Oct. Hugo de Longo Campo, et Guillermus, filius eyus, Eliensis episco- 

us’. 

26 Oct. Ricardus de Montegny et Emma, uxor ejus, Willelmus® et Thomas, 
filii eorumdem. 

27 Oct. Guillermus de Bricia, canonicus Rothomagensis. 

28 Oct. Magister Johannes de Osquevilla, capellanus i in dicta ecclesia. 

29 Oct. Droc o de Trublevilla. — Hugo de Gingnes. 

30 Oct. Robertus Masquefer. 

$1 Oct. Guillermus de Brueria, canonicus. — Magister Yvo Brito, [canonicus 
et diaconus. — Baldewinus, famulus domini Guidonis]. 

3 Nov. Mater Stephani de Boulon’. — Petrus de Sancto Dyonisio, archidiaco- 
nus Vulgassini Francia. — Magister Johannes de Domno Martino. 

h Nov. Benedicta [filia R oscelini | Tyhart. — [Magister Ricardus de Salmon- 
villa, cancellarius hujus ecclesia. | 

5 Nov. Goya de Loviers. — Robertus dictus Blanc Pain, canonicus [et succen- 


tor Rothomagensis]. 

6 Nov. Commemoratio Odonis de Sancto Dyonisio, quondam Rothomagensis 
archiepiscopi "’. 

7 Nov. Smescline filia Petri | filii] Michaelis. — [Nbertus, sacerdos et canoni- 

cus. 

8 Nov. Johannes filius Luca. — Hugo filius Theroudi, [sacerdos et canonicus}. 

9 Nov. Vermondus"’, presbiter, et Johannes Fessart, eyus frater. — Venerabilis 
Rosteyn " , quondam Carpatrensis episcopus et canonicus Rothomagensis. — Do- 
minus Philippus de Flava Curia, thesaurarius quondam R othomagensis. 





* Cod. Rot. filius Ade de Novo Castro. > Willelmus cod. Par. abest. 

’ Cod. Rot. Joh. de Gemeticis, archidiaconus. * Cod. Rot. Matildis, mater, magistri Stephani de 
Obit a. 1262. Bolon. 

* Mortuus 19 Oct. 1216. "© Mortuus a. 1247. 

* Cod. Paris. Suessenonis. '' Cod. Rot. Vymondus. 

* Cod. Rot. Richepaus. '* Is est, nisi fallimur, Petrus Rostagni, , qui Carpeuto- 


’ A. 1197 mortuus. ractensi ecclesi@ a. 1275 et 1279 preeerat. 





\ 














E ROTOMAGENSIS ECCLESIZ NECROLOGIO. 369 


, 10 Nov. Hugo, quondam archiepiscopus Rothomagensis'. -- Henricus, can- 
tor Rothomagensis. 

11 Noy. Algarus, Constanciensis episcopus’. — Galterus Cornubiensis, can- 
cellarius Rothomagensis. — Magister Adam de Sancto Dyonisio, archidiaconus 
Rothomagensis. — Magister Eustachius de Mesy, canonicus. 

5 12 Nov. Guillermus de Sancto Paulo. — Vir magne prudencie dominus Hen- 
ricus Amandi, doctor in theologia, qui dedit nobis domum suam quam emit in 
Magno Ponte. — Vir venerabilis et discretus dominus Radulphus de Haricuria.— 
Rogerus Strabo. — Robertus de Braya, canonicus. 

13 Nov. Stephanus Tyart* et Emma, uxor ejus. — Magister Gaufridus de 

« Hauvilla. — Magister Girardus de Saloe*, canonicus. 

14 Noy. Robertus de Insula Bona, canonicus. — Magister Laurencius de Ri- 
cardi Villa, canonicus [et subdiaconus}. 


15 Nov. Magister Symon, cancellarius. — Gaufridus Trenteguerons. — Reve- 
rendus pater Ranulphus, episcopus Parisiensis’. 
p 16 Nov. Reverendus pater Galterus, Rothomagensis archiepiscopus®. — Ma- 
gister Hebertus, canonicus. 
17 Nov. Magister Rogerus Canosart, canonicus. — Magister Novus’, canoni- 
cus. — Magister Symon de Parisius, canonicus. 
18 Nov. Robertus de Sancto Nicholao. — Magister Symon Mauricii. 
zt 19 Nov. Johannes de Rothomago, [canonicus. — Basiria Cambitrix, soror 
ejusdem Johannis]. 
20 Nov. Emma, uxor Bartholomai Fergant. — Avelina, mater Guillermi de 
Sancto Paulo. — Johannes [de Sancto Ermelando], cantor Rothomagensis. —- 


[W. de Sancto Leonardo. | 
r 21 Nov. Philippus de Mala Palude. — Robertus de Esseyo. 
22 Nov. Helyas de Varvic, [levita et canonicus]. 
23 Nov. Guillermus Cornubiensis. 
24 Nov. Galterus de Sancto Valerico, [archidiacouus et levita]. — Radulphus 
de Mesnillo Clac. — Mathzus de Mesnillo Clac, [clericus et diaconus]. 
G 25 Nov. Robertus de Mesnillo Clac. — Guillermus Johannis. — Odo Bigot. 
26 Noy. Reverendus pater Rotrouldus, archiepiscopus Rothomagensis °. 
27 Nov. Rogerus canonicus °. — Guillermus de Cally, [civis Rothomagensis}. 
— Magister Robertus de Greinvilla, canonicus [et subdiaconus], 
28 Nov. Gaufridus, archiepiscopus Rothomagensis ‘°. — Gaufridus, Ambianen 
sis episcopus'’’. 
29 Nov. Andreas clericus. — [Johannes], pater Stephani de Boullon'*. — Pe- 
trus de Sancto Germano, canonicus. — Magister Robertus de Asneriis, canonicus. 
30 Nov. Nicholaus Naguet senior. 
1 Dec. [Festum sancti Eligii, quod fecit triplicari magister Hugo de Maudestor 
3 — Yvo de Veteri Ponte, [archidiaconus Rothomagensis]. 
2 Dec. Henricus primus, rex Anglia '’. — Magister Radulphus de Cotevrart, 
canonicus "°. 
4 Dec. |Durandus molendinarius. | 
5 Dec. [Emma], mater G. thesaurarii. — Emma de Loviers. — Ricardus de 
k Boisseel. — Magister Rogerus de Bures archidiaconus'’. — Juliana, mater Guil- 
lermi de Flava Curia, quondam Rothomagensis archiepiscopi. 
6 Dec. Nicholaus de Sancto Germano, [canonicus et subdiaconus|. 


13) 
: 


' Hee nota referenda est ad Hagonem III , qui-a. 1164 ” Cod. Rot. Nevelo. 
obiit, non, ut in Gallia christ. traditur, ad Hagonem II, > Obit a. 1183. 
a. 989 moriuum. * Cod. Rot. Reginaldus, canonicus et subdiaconus 
> Decessit a. 1151. '° Mortuus a. 1128. 
* Cod. Rot. Stephanus filius Tihart. " Obit a. 1236. 
Cod. Rot. Girardus de Saloel, diaconus et canoni- Vid. supra, 358 d. 
cus. A. 1245 decanus erat; vid. sapra, 3061 d. 
* Obut a. 1288. '* Mortuus 1 Dec. 1135. 
’ Cod. Rotom. Walterus, archiepiscopus , magnilicus "© A. 1269 memoratus, fra, p. 571 ©. 
buna hujus ecclesia. © Cod. Rot. R. de Bull. archidiaconus Minoris Caleti 


TOME XXII. NZ 











370 NOTA E LIBRO EBURNEO ROTOMAGENSI EXCERPT. 


7 Dec. Jordanus, Lexoviensis episcopus'. — Mater Ricardi de Cornoalle*. — , 
Magister Thomas de Braya, canonicus. — Hugo de Yssiaco, quondam abbas 
Sancti Germani de Pratis’. 

g Dec. Petrus de Novo Mercato. — Philippus d’Orliens. — Guillermus de 
Mellento, dictus le Bochu. 

10 Dec. Odo de Pontizara, [cantor Rothomagensis]. B 

11 Dec. Avicia de Casteneyo. — Theobaldus, rex Navarre ‘, et eyus uxor. 


12 Dec. Magister Symon de Marcha. — [Waukelinus le Cordoanier, in cujus 
obitu habemus xu solidos ad opus fabric, donec opus perficiatur, et post perfec- 
tionem operis habebunt pradicti canonici praedictos xL solidos in obitu dicti 
Waukelini, in terra Petri Mounarii juxta portam Rodebecce et terram Rogeri de « 
Foucardi Monte, quondam succentoris Rothomagensis®. — Willermus de Flaya- 
cort, miles, et Juliana, ejus uxor, pro quibus magister Willermus de Flavacort, 
concanonicus noster, filius eorum, dedit, etc.| 

13 Dec. Magister Arnulphus de Bizancio, canonicus. 











14 Dec. Acius Tortus. D 

15 Dec. Petrus de Autolio® canonicus. — Magister Johannes de Fleinvilla, 
cantor Rothomagensis. — | Lucas, filius Johannis Vicecomitis. | 

16 Dec. Heldeburgis de Ysneauvilla. 

17 Dec. Guillermus filius Roulonis. — Petrus de Ysneauvilla. — Domina de 
Catevilla. E 

18 Dec. Johannes Lemovicensis. 

1g Dec. Prima commemoratio Guillermi Milhommes et canonicorum Rotho- 
magensium. —|..... de Vivario, pater Willelmi militis de Vivario.| 

20 Dec. Petronilla de Cotevrart. —- Dominus Johannes de -Bosco Normanni. 
— {Goia.| ° F 

21 Dec. Alexander de Spineto, [canonicus Rothomagensis]. — Mater Rogeri 
Canosart, canonici. 

22 Dec. Hildeburgis mater Rogeri decani. — Guerardus, pater pradicti Ro- 
geri, decani. 

23 Dec. Petrus de Richepas ’, canonicus. — Henricus de Huglevilla, cano- ¢ 
nicus. 

24 Dec. Robertus Perier. — Egidius de Augo, canonicus. 

26 Dec. Johannes de Sanwic’, sacerdos. 

31 Dec. [Milo, subdiaconus et canonicus.| 

NOTA E LIBRO EBURNEO ROTOMAGENSI EXCERPT. 

MONITUM. 

E majori Rotomagensi ecclesia pervenit ad ejusdem civitatis bi- 
bliothecam vetus membranaceus codex, tabulis eburneis coopertus , 
ideo dictus Liber eburneus, cujus partes pracipue, ad historiam Ro- 
lomagensium archiepiscoporum spectantes, seculo xt exarate sunt. 

' Obut a. 1218. * Hee clausula in cod. Rot. prima mani, id est tempore 

’ Cod. Rot.Gertruda, que dedit 11 uncias auri Beate Odonis Rigaudi, exarata est. 

Marie. - ® Cod. Par. Ancolio. 
’ Mortuus a. 1246 vel circ. ” Cod. Rot. Richepaut. 


‘ Theobaldus I], Navarre rea, a. 1270 mortuus * Cod. Rot. Sauviz. 




















NOTA E LIBRO EBURNEO ROTOMAGENSI EXCERPT. 371 
In vacuis foliis adjecta sunt plurima documenta, quorum priora se- 
culo xu, recentiora autem seculo xvi adscribenda sunt. Inde varias 
seculorum xu el x1v notas selegimus que ad rem nostram pertinebant, 
easque nunc demum, servatis notatisque temporibus, in lucem pro- 
ducimus. 





a Anno Domini w°cc°x.’, dominus thesaurarius' tradidit domino decano et ca- 
pitulo Rothomagensi x1 cappas de vestiario, ad casulas faciendas, ad ecclesias 
capituli. (Pag. 11.) 

Actum fuit wahy anno Domini m°cc°L’ tertio, die Jovis proxima ante purificatio- 
nem beate Virginis*. — Ego Ricardus, episcopus Abricensis, ecclesia Rothoma- 

B gensi et reverendo patri Odoni, archiepiscopo Rothomagensi, ejusque successo- 
vibes canonice intrantibus, canonicam obedientiam et reverentiam me perpetuo 
servaturum promitto, et manu propria confirmo. (Paq. 6.) 

[Anno m.cc.Lx1v”.] — Ego Ricardus, abbas Gemmeticensis, ecclesiz Rothoma- 
gensi et reverendo patri Odoni, Dei gratia Rothomagensi archiepiscopo, ejusque 

: successoribus canonice intrantibus, canonicam obedientiam et reverentiam me 

perpetuo servaturum promitto et manu propria confirmo et subscribo. (Pag. 4.) 
Anno Domini m°’ cc? Lx? nono, die Mercurii post festum apostolorum Petri et 

Pauli’, expulsi fuerunt a choro Rothomagensi quatuor de parva forma, scilicet 

Johannes Picardi, Robertus Pestier, Rossellus, Evrardus, meritis suis exigentibus, 

de communi assensu omnium qui tunc presentes erant in capitulo, et ordinatum 

fuit in eodem capitulo. quod non possent de cetero revocari, nisi de communi 
assensu omnium eorumdem qui tunc fuerint® in capitulo, anit videlicet eorum 
neque uno singulari contradicente. Nomina autem eorum qui tunc fuerunt in 
capitulo sunt “esi : dominus decanus, thesaurarius , archidiaconus major, cantor, 

E Willelmus archidiaconus, Ricardus archidiaconus, cancellarius, Robertus Por...., 
Nicolaus Faujfvel]*, Radulfus Co®...., Symon Ampeg®...., Jacobus Corbi... ., 
Odo Bilgot]’, oflicialis, Johannes Ge. ..., Reginaldus de Ivemen{illo], A&gi- 
dius Aug/ensis|, poenitentiarius, Nicolaus Savig*...., Thomas Bra....°, Tholo- 
meus. (Pag. 4.) 

r Anno Domini m° cc° Lxx"° octavo, die festo sancti Romani ad pardonem‘, pre- 

sentatus fuit in capitulo Rothomagensi, ex parte archiepiscopi Willelmi, Philippus 

de Ablevilla ad praebendam que fuit quondam magistri Berardi de Pileo, qua die 
contentio fuit in capitulo super eo quod quidam dicebant dictum Philippum non 
debere ad dictam prebendam recipi, nisi prius juraret se fuisse de legitimo ma- 
trimonio procreatum, aliis e contra asserentibus i ipsum non teneri predictum fa- 
cere juramentum; et sic contentione non sedata, receptus fuit a quibusdam , aliis 
contradicentibus et cum indignatione veaniasiiins et asserentibus juramentum 
predictum debere preestari de consuetudine ecclesize Rothomagensis. Quibus 
actis, pars capituli que contradixerat receptioni predicte significavit archiepi- 

Scopo qualiter receptus fuerat contra consuetudinem ecclesiz Rothomagensis. 

Archiepiscopus vero dictam consuetudinem approbavit, asserens se priestitisse si- 

mile juramentum quando receptus fuit ad prebendam quam habuit in ecclesia 

Rothomagensi, et precipiens ut in crastino iterum reciperetur ab omnibus con- 

corditer, prastito prius juramento preedicto. Pradictus itaque Philippus crastino 

venit in capitulum, et dictum prestitit juramentum, et postea receptus fuit adhi- 
bitis sollempnitatibus — que solent in canonicorum Rothomagensium re- 

ceptionibus adhiberi. (Pag. 172.) 


~ 


_ 
~ 


G 


' Cod. tessaurarius. * Symon de Hampegni, in Rotom. necrologio ad 5 Oet. 
* Vid. supra, tom. XX1, p. 590. memoraltus. , 
' Cod. fuert, adjecta compendii nota. ” Conf. Req. visit. archiep. Rotom. p. 478 et 667. 
* Vid. infra, p. 372 d. * Nicolaus de Sayigniaco, vid. ae visi. adhiap. Ro- 
’ Fort. Radultus de Cotevrart ; conf. Reg. visit. archiep. fom. p. 487. 
Rotom. p. 527, 528 ete. Thomas de Braya, supra, p. 370 a. 


h7 


2g dan. 1294. 


» 3 Jul. 1269. 


© 23 Oct. 1278. 








* 19 Dee. 1278. 


"th Sept. 289. 


rh Oct. 1290. 


' Robertus. 





372 NOTA E LIBRO EBURNEO ROTOMAGENSI EXCERPT. 


Anno Domini m° cc’ Lxx° octavo, die Lune ante festum beati Thome apostoli’, 
venit frater Henricus, custos Beate Mariw Magdalene Rothomagensis tunc tem- 
poris, in capitulo nostro, videlicet in vestiario, et reddidit prafato capitulo spon- 
tanea voluntate, non coactus, claves fontis ecclesie Rothomagensis, cujus cal- 
daria existit in fossato domini regis, et renunciavit dictus custos expresse omni 
possessioni et omni proprietati dicti fontis, ore proprio confitens et dicens domi- 
nium cum possessione ad praefatum capitulum pertinere, presentibus hiis : reve- 
rendo patre Guillelmo de Flavicuria, Dei gratia Rothomagensi archiepiscopo, 
pluribusque dominis et magistris, videlicet G. de Saana thesaurario, Ingerranno 


5 . 
de Estrepegniaco, archidiacono de Augo, primitus in illo eodem capitulo con- 


A 


B 


stituto, Stephano de Senonis, archidiacono Majoris Caleti, N. de Bethesyaco, ar- ¢ 


chidiacono Minoris Caleti, Theobaldo, archidiacono Vulcassini Francisci', Agi- 
dio de Augo, succentore tune temporis, Roberto de Puteolis, N[icolao] Fauvel, 
Stephano de Asneriis, Symone Mauricii, Rollando Rubeo, Symone de Marco, 
Johanne de Cessonno, et pluribus aliis. Hiis itaque rite peractis, statim eadem 


die, hora majoris misse, dominus Nf{icolaus] Fauvel et magister Johannes de p 


Cessonno, concanonici nostri, nomine capituli, iverant ad fontem predictum et 
aperuerunt hostia dicti fontis, et visitaverunt caldariam ejusdem, presentibus 
cum prefatis canonicis magistro Johanne Davy, magistro operis ecclesia tunc 
lemporis et maxime dicti fontis, Gaufrido de Valle Richerii, civibus Rothomagen- 
sibus, Johanne de Auborvilla, Guillelmo de Archis, Roberto Petitprestre, presby- 
teris, Eustachio le Daneys, Roberto Agache, Gilleberto Rufo, N. Rufo, Roberto 
de Briaute, Martino dicto Crestien, Reginaldo de Homma, clericis chori, et plu- 
ribus aliis de parrochiis Sanctorum Gildardi et Laurentii Rothomagi. (Pag. 169.) 

Cum magister Johannes dictus de Monte Forti, tunc decanus Sancti Candidi 
Senioris Rothomagensis, fecisset citari coram se dominum Radulfum Souris, cano- 
nicum Quindecim librarum in ecclesia Rothomagensi, tunc in dicta parrochia 
Sancti Candidi commorantem, et eumdem suspendisset de facto, ad instantiam 
Rogeri de Valle, boulenguarii, de parrochia Sancti Macuti Rothomagensis, post- 
modum prefatus decanus Sancti Candidi, ad mandatum decani et capituli Rotho- 
magensis, venil in capitulo coram eis, et ibidem dictam suspensionem ab eo de 
facto in dictum Radulfum emissam verbo tenus revocavit, et litteram super dicta 
revocatione promisit eisdem faciendam ac etiam sigillandam. Actum, absente de- 
cano, presentibus venerabilibus et discretis dominis et magistris Philippo thesau- 
rario, H. archidiacono Minoris Caleti, N. succentore, P. de Logiis, Stephano de 
Asneris, J. de Elleboto, H. Martel, R. de Tyouvilla, J. de Morgnival, M. de Cre- 
picordio, Grymerio, G. de Blesis, Symone de Bosco Garnerii ac pluribus aliis. 
Anno Domini m° cc? octogesimo nono, die Mercurii in festo Exaltationis sancte 
Crucis”. (Pag. 172.) 

Anno Domini m° cc? nonagesimo, die Martis in crastino pardonis sancti Ro- 


mani‘, magistris stantibus sive sedentibus in scacario Rothomagensi supplicavit . 
D 5 


pro nostra ecclesia vir venerabilis et discretus magister R‘. dictus Malet, decanus 
Rothomagensis, pluribus de nostro capitulo sibi assistentibus, ut magistri com- 
pellerent Nicholaum de Villaribus, tunc vicecomitem Rothomagensem, ad facien- 
dum nobis liberum accessum ad fontem nostrum qui est in fossatis domini regis, 
que idem vicecomes acceperat in hereditagium a rege, et fecerat ea claudi. Cui 
preceperunt magistri per Reginaldum dictum Barbou quod daret nobis liberum 
arbitrium eundi et redeundi ad dictum fontem quando et quotiescunque nobis 
fuerit oportunum, presentibus Symone, episcopo Parisiensi, R. de Nigella’, co- 
mite Pontivi, predicto Reginaldo Barbou, Galtero ballivo Rothomagensi, Adam 
Halot, ballivo Caletensi, Vincentio Tancreti, ballivo Constantiensi, Johanne de 


' Ita in cod. gente Nigellensi comes Pontivi appellatus fuerit, nisi Jo- 
* Fort. Radalfus de Nigella Francie cambellanus. At- hannes , qui anno 1284 Johannes de Falevi, comes Pon 
lamen, quoniam in hac testium serie saum cuique testi ad- tivi, in regestis Parlamenti (Boutaric, 1, 389) dicitar, 
seriplum fuit nomen, voces comite Pontivi ad voces RK. de fieri potest ut hic erraverit amanuensis, et pro R. de Ni 


Vigella pertinere videntur; cum antem eo tempore nullus ¢ gella legendum sit J. de Nigella, 











NOTA E LIBRO EBURNEO ROTOMAGENSI EXCERPTA. 373 


, Sancto Leonardo et magistro H. de Ria, civibus Rothomagensibus. Quod promisit 
idem vicecomes in posterum se facturum. 

Qua die supplicatum fuit per dictum decanum et canonicos ibi assistentes eis- 
dem magistris ut ipsi, nomine regis, redderent dictis decano et capitulo ventas 
sive dangeria de quibusdam terris quas receperat Guillelmus dictus As Cros, tunc 

sp vicecomes de Novo Castro, in solutum de quodam homine dictorum decani et 
capituli de parrochia de Cledis, pro precio quater viginti et decem et octo libra- 
rum turonensium, quarum ventarum erat summa septem libre decem solidi et 
novem denarii. Quam supplicationem videntes dicti magistri justiciam continere, 
preceperunt Adz Halot, tunc ballivo Galetensi, quod dictas ventas nomine do- 


¢ mini regis dictis decano et capitulo solvi faceret per vicecomitem memoratum. 


(Pag. 8.) 

Ego' Philippus, episcopus ecclesia Sagiensis, ecclesia Rothomagensi et reve- 
rendo patri domino Guillelmo, archiepiscopo Rothomagensi, ejusque successo- 
ribus canonice intrantibus, canonicam obedientiam et reverentiam me perpetuo 

pD servaturum promitto et manu propria confirmo. 

Nota quod Philippus predictus, Sagiensis episcopus, consecratus fuit in curia 
Romana. Statim cum rediit de curia, non venit ad ecclesiam Rothomagensem, 
facturus professionem suam ibidem. Postea tamen citatus et invitus rediit et fecit 
reverenciam et obedientiam, ut supra scriptum est. (Pag. g.) 

E Anno Domini m° cc? nonagesimo quinto, die Mercurii post festum beati Vin- 
centii*, magistri Henricus Martel, Matheus de Crepicordio, Philipus de Rupe” 
Guidonis et Eustachius de Tourniaco, canonici Rothomagenses, iverunt ad fon- 
tem Beata Marie per domum Alveredi de Vanchi, de voluntate dicti Alveredi, et 
invenerunt hostium dicti fontis apertum; et fecerunt ibi poni unam serraturam 

r novam, et tradiderunt clavem domino Roberto de Tronco, capellano suo, custodi 

fabricee Beatze Marie. Et dictus Alveredus fecit eisdem canonicis restitui serra- 

turam quam per Acelinum fabrum fecerat amoveri, prout confessus fuit Ace- 
linus pradictus. Prasentibus ad predicta capellanis Cristiano de Fonte, Nico- 
lao de Alacri.Monte, Roberto ct Guillelmo de Poullingnis, Gaufrido de Blaruto, 

Johanne Moraan, clericis; Guiillelmo Tallant, Johanne de Breeval, Guillelmo 

Burnel, armigeris; Guillelmo de Sancto Audoeno de Brolio, Ricardo de Bou- 

lebec, Johanne le Quarpentier, qui posuit serraturam, serviente Roberti Tierri. 

(Pag. 8.) 

Anno Domini m° cc’ nonagesimo sexto, die Veneris ante Pentecosten’, juravit 
articulos qui sequuntur Radulphus dictus de Valle, capellanus in ecclesia Rotho- 
magensi, quando fuit institutus in officio ad custodiendum truncum nostrum..... 


(Pag. 7.) 


G 


oo 
— 





25 Jan. 1296. 


"14 Maiti 12g6. 


Anno Domini m° cc° nonagesimo octavo, die Veneris ante Ramos palmarum‘, ° 


nos decanus et capitulum Rothomagense capud sanctum almiflui confessoris 
beati Severi honorifice ac cum reverencia debita reposuimus sive recondimus in 
vase argenteo deaurato, ad similitudinem episcopi sumptuose fabricato. Ad per- 
petuam rei memoriam, hoc ecciam hic duximus annotandum. (Pag. 6.) 

Anno® Domini m°’cc° nonagesimo nono, in scacario Pasche, fuit inhibitum ex 
parte decani et capituli Rothomagensis ecclesiz Petro dicto Saymel, ballivo Ro- 
k thomagensi, et magistro Gaufrido Avice, tunc vicecomiti Rothomagensi, ne ipsi 

seu eorum alter aliquem incarceratum ex parte regis pro causa criminali trade- 
rent morti seu ad alium carcerem transferrent, donec dicti decanus et capitulum 
in die Ascensionis Domini, secundum consuetudinem dicte ecclesia antiquam et 
approbatam, et secundum privilegium concessum beate Marie et beato Romano 
L et “ ecclesia Rothomagensi, unum de dictis incarceratis pro voluntate eorum ele- 
gissent, quem secundum dictam consuetudinem et privilegia eisdem videretur 
expedire. Qui ballivus, dicta inhibitione spreta, Robertum de Auberti Bosco, ar- 


— 


' Fidelitatis sacramentum quod sequitur ad a, 1295 ' Conf. Floquet, Histoire du privilege de saint Ko 
vel circ. referendum est. main, 1, 70. 
* Cod. Ripe. , * Vocem et, que in cod. deest, supplevimus. 





10 Apr.12gg. 








* Adamus 


» 19 Jul. 1299 


1 Febr. 13eo 


28 Jul. 1300. 





374 NOTA E LIBRO EBURNEO ROTOMAGENSI EXCERPT. 


migerum, fratrem domini de Auberti Bosco, nepotem domini Hugonis de Ponte 
Trencardi, militis, detentum pro homicidio contra eum probato, fecit judicari 
ad mortem, et fecit eum ligari et trahi ad caudas equorum. Et dum sic traheba- 
tur, antequam esset ad patibulum, magistri A*. Rigaudi, decanus, Philippus de 
Flava Curia, thesaurarius, Matheus de Crepicordio, Guillelmus dictus Albans et 
Fra[n]ciscus Chynchi de Roma, canonici Rothomagenses, supplicaverunt magistris 
qui dicto scacario prasidebant quod ipsi praciperent ne dictus Robertus ultimo 
supplicio traderetur, sed ad carcerem regium reduceretur, donec dicti decanus et 
capitulum unum de dictis elegissent incarceratis, illum vel alium, prout superius 
est expressum. Qui magistri dicte supplicationi tanquam rationabili annuerunt, 
et licet dictus Robertus esset jam prope patibulum, tamen ad carcerem regium 
fuit reductus. Prasentibus et presidentibus in dicto scacario domino Theobaldo, 
episcopo Dolensi, domino Bouvet, thesaurario Andegavensi, Stephano de Bene- 
facta, milite, Johanne de Montigniaco, Reginaldo dicto Barbou juniori, quon- 
dam ballivo Rothomagensi, insuper dictis Petro Saymel et magistro Gaufrido 
Avyce, Nicholao de Villaribus, ballivo Cadomensi, Johanne de Tria, ballivo de 
Caleto, Vincentio Tancré, ballivo Constantini, magistro Henrico de Ria, vicecomite 
Cadomensi, Jacobo de Castro, cive Rothomagensi, et pluribus aliis presentibus. 
Insuper, in read{d]ucendo dictum Robertum ad carcerem : magistro Mathzeo de Cre- 
picordio, Hermano de Soyssons, Johanne l'Alemant, Petro de Fresnoy, servien- 
tibus domini regis, Roberto de la Geole, Petro de Viria, notario curiz officialis, 
Johanne Morant, clerico, Guillelmo Ferri, armigero abbatisse Sancti Amandi, cum 
multitudine hominum copiosa. (Pag. 7.) 

Anno Domini millesimoducentesimo nonagesimo nono, die Dominica post trans- 
lationem sancti Benedicti?, dominus Guillelmus, Dei gratia Rothomagensis 
archiepiscopus, dedit rectori ecclesia parrochialis de Craauda, site apud Alacrem 
Montem , quindecim libras annui redditus, super emolumentum hatelli de'Poleto 
Deppe, quod acquisierat idem archiepiscopus. . . . . (Pag. 179.) 

Anno Domini m° cc® nonagesimo nono, in vigilia Purificationis beat Maria‘, 
magister Petrus de Sancto Dyonisio, tunc temporis officialis Rothomagensis, re- 
stituil magistris Matheo de Crepicordio, Roberto de Anieriis, Grymerio de Ar- 
cellis, canonicis ecclesia Rothomagensis, nomine decani et capituli ecclesize Ro- 
thomagensis, Robinetum dictum Roussel, clericum chori ejusdem ecclesiz, 
oriundum de parrochia Sancti Machuti Rothomagensis, quem detinebat suo car- 
ceri mancipatum , pro eo quod idem Robinetus interfuerat una cum Johanne de 
Becco Helluini, clerico, et Johanneto, filio magistri Guillelmi Aurifabri, frac- 
tioni cujusdam soppe prope novum portallum Beate Maria, et ibi furatus fuit 
una cum dictis sociis usque ad xx" bursas et plura bracalia et unam torchiam 
ceream, que erat de altari Beati Petri. Confessus fuit etiam quod ipse et socii sui 
predicti intraverunt de nocte domum pradicti magistri Mathei ante fontem 


Sancti Amandi, et ibi furati fuerunt unam culcitram, unum capitale, triginta . 


galones vini vel circa et unam cortinam magnam nigram. Confessus fuit insuper 
quod quando predicti faciebant furtum suum per civitatem Rothomagensem, 
quod ipse deferebat lucernam ante eos. Confessus fuit etiam quod ipse mora- 
tus fuerat cum pridictis in civitate Rothomagensi, in domo magistri Guillelmi 
Vasconis, in parrochia Sancti Andrew, et fabricabant ibi dicti Johannes falsos 
parisienses dupplices, et ipse pradictus expendebat eos. (Pag. 173.) 

Anno gratia m°ccc’, die Jovis ante festum beati Petri ad vincula“, in parvo ca- 
pitulo Rothomagensi, dominus Petrus de Gamachiis, perpetuus cappellanus cappel- 
lania fundate in ecclesia Rothomagensi, que consuevit deserviri in eadem eccle- 
sia in altari Beati Stephani prope portale veteris turris, cujus cappellanie jus 
patronatus et collatio ad decanum et capitulum hujus ecclesie pertinet pleno 
jure, eandem cappellaniam in manibus decani et capituli resignavit.-Qua resigna- 
tione facta, magister Adam] Rigaudi, decanus, procurator magistri Ernaudi de 
Cantu Lupi, canonici Rothomagensis, tunc ebdomadarii in ecclesia ad beneficia 
conferenda, quemdam clericum, Symonem nomine, de Bria oriundum, nomine 


food 


— 
i 


Ss 


_ 


a 
. 


hy 














NOTA E LIBRO EBURNEO ROTOMAGENSI EXCERPTA. 


4 procuratorio ad dictam cappellaniam presentavit, et dictum capitulum dictum Sy- 
monem ad dictam cappellaniam admisit, et ipsum instituit in eadem. (Pag. 1 7h. ) 
Anno trecentesimo, die Veneris in festo beati Martini hyemalis*, Guillelmus 
dictus Letendier, de Novo Castro, draperius, vendidit Rogero Colier, de Castro 
Virize , Baiocensis dyocesis, unum pannum laneum pretio viginti quinque libra- 
rum, quinque solidis minus; et fuit correttarius Johannes de Osmonvilla. Et quia 
dictus pannus, ut dicebat dictus emptor, non erat ydoneus, fuit arrestatus, de 
mandato capituli Rothomagensis, per Guerardum, custodem dictez ecclesiz lai- 
cum, in domo quam tenet a dicto capitulo Petrus de Viria, clericus, in vico Sancti 
Dyonisii; et audivit causam nomine capituli inter partes preedictas magister Ma- 
theus de Crepicordio, canonicus Rothomagensis, prasentibus magistris Symone 
de Bosco Garnerii, Guillelmo de Valle Angoujardi, canonicis Rothomagensibus, 
dictis partibus, Petro de Viria, pradicto correttario, et aliis pluribus. ( Pag. 6. ) 
Anno Domini m° ccc® primo, de Mercurii post fetens beati Barnabz apostoli’, 
officialis Sagiensis reddidit nobis et remisit Johannem des Meseres, clericum, de 
parrochia is Anesceyo', Sagiensis dyocesis , exemptionis nostra, quem diu dott. 
nuerat suo carceri mancipatum, pro eo quod eidem clerico imponebatur quod 
ipse rapuerat et vi carnaliter cognoverat Perrotam, filiam Radulfi de Mesnellio, 
laici, de dicta parrochia, et scripsit nobis idem officialis quod dictus raptus factus 
fuerat extra exemptionem nostram, ut intellexerat. Nomina eorum qui dictum cle- 
ricum ad nostrum carcerem Rothomagensem adduxerunt sunt hec: Guido dictus 
Toustain, clericus, tunc firmarius praebendarum de Nesceya*, Johannes dictus 
Gosce, Goillelnes dictus le Rey, Petrus le Selier, Guillelmus Gouyn, Colinus 
Lambert, Guillelmus le Selier, Guillelmus Caruete et Guillelmus des Meseres. 
(Pag. 174.) 
r Anno’ Domini m° ccc® secundo, cum capitulum Rothomagense esset in pacifica 
possessione , occasione prisonis vel malefactoris in die Aenmmaianite deliberandi per 
privilegium beati Romani, per aliquod tempus ante Ascensionem inhibitionem seu 
monitionem faciendi ballivo seu vicecomiti vel eorum locum tenenti ne aliquis 
incarceratus seu malefactor, tempore e inhibitionis existens in carcere vel post inhi- 
bitionem infra Ascensionem ad carcerem adducendus, extra prisionem vel carce- 
rem mitteretur quousque in die Ascensionis predictum capitulum malefactorem 
elegisset, prout hactenus consuevit, per capsam seu feretrum beati Romani libe- 
adnan. preefatoque anno ccc’ secundo, inhibitione seu monitione facta Petro Say- 
mel, tunc ballivo Rothomagensi, per undecim dies ante Ascensionem in suis assi- 
siis, in castro, dictus ballivus, monitione seu inhibitione spreta, Nicolaum le 
Tonnelier, de parrochia Sancti Germani justa Cailliacum, propter homicidium in 
carcere detentum, misit ad carcerem Pontis Arche, pradicti capituli Rothoma- 
gensis eligendi malefactorem in die Ascensionis libertatem et pacificam possessio- 
nem infringendo; dictusque ballivus, pluries a capitulo requisitus [ut] dictum ma- 
lefactorem ad carcerem Rothomagensem reduci faceret, quousque ad Ascensionem 
nec in ipsa die Ascensionis facere curavit, licet de hiis qui in carcere Rothoma- 
gensi remanserant quem capitulum vellet eligere in die Ascensionis promitteret 
liberare. Quod videns dictum capitulum, videlicet eligendi libertatem et suam 
possessionem sic infractas, in die Ascensionis anni predicti‘, processione cum 
ferretris seu sanctuariis per magnas hallas veteris turris transeunte , negocioque 
toti populo exposito, ut dictum est, feretrum seu capsam beati Romani in pre- 
dictis hallis, prout alias in simili casu pluries factum fuerat, dimittere delibera- 
verunt, ac etiam dimiserunt, cum tuta et honorabili ac venerabili comitiva, pro- 
ponentes dictam capsam nullatenus amovere, quousque, malefactore reducto ad 
. carcerem, ad pradictam eligendi libertatem et pacificam possessionem fuissent 
plenarie restituti, pradictaque capsa beati Romani in loco illo die Jovis Ascen- 
sionis Domini, die Veneris et die Sabbati remanente, qualibetque die a capitulo 
processionaliter et sollenniter cum multitudine populi visitata ac honorabiliter 


375 


_ 
— 


C 


< 


D 


G 


- 


I 


— 


* Conf. Floquet, Histoire du privilége de saint Ro 
1,72 
+ 7%. 


‘ Neci, Orne, arr. 
* Neci, at supra. 


\rgentan, ¢" 
main, 


» ih Jun. 1301. 


© 31 Maiit3oe 





11 Nov. 1300. 


—— 2 “we lene ee ee 


3 Jun. 1302. 


"+ Man 303 


sci 
'g Jan. 1305, 


28 Oct. 130. 


376 NOTA E LIBRO EBURNEO ROTOMAGENSI!I EXCERPT. 


venerata, tandem, pradicta die Sabbati, malefactore pradicto ad carcerem Rotho- , 


magensem reducto, et hoc predicto capitulo per vicecomitem notificato, die Do- 
minica post dictam Ascensionem’, capitulum duos canonicos misit ad carcerem, 
et post examinationem et confessionem omnium incarceratorum, ut moris est, 
dictis canonicis ad capitulum redeuntibus, prafatum capitulum, ad eligendi 


libertatem et suam possessionem plenarie restitutum, malefactorem quem voluit » 


concorditer elegit, Guillelmum videlicet de Monguerart, armigerum, et pluribus 
canonicis missis a capitulo ad carcerem, dicta die Dominica vicecomes ad requisi- 
tionem capituli dictum malefactorem prefatis canonicis liberavit. Quo facto , pro- 
cessione cum feretris et sanctuartis sollenniter ad veterem turrim eunte, sicut in 
die Ascensionis, predictoque negotio restitutionis ostenso populo, ceteris feretris « 
et sanctuariis pracedentibus, prafatus Guillelmus malefactor feretrum beati Ro- 
mani ex parte anteriori super humeros usque ad ingressum ecclesie Beate Marie 
portavit, sicut alias extitit consuetum, et sic ab omni maleficio quod ante perpe- 
traverat per capsam beati Romani plenarie et in perpetuum extitit liberatus. 


(Pag. 176.) b 


Actum anno Domini millesimo trecentesimo tertio, die Sabbati ante Ascen- 
sionem ejusdem. -—— Nos Guillelmus, Dei gratia Rothomagensis archiepiscopus, 
notum facimus universis quod, cum venerabili fratri nostro R[oberto], Constan- 
liensi episcopo, propter infirmitatem nostri proprii corporis quam in presenti 
patimur, consecrationem Guidonis, electi Lexoviensis, hac vice duxerimus com- 
mittendam, nolumus nec intentionis nostra existit quod per hoc juri venerabilis 
fratris nostri G{aufridi], Abrincensis episcopi, et ipsius Abrincensis ecclesiz in 
consecratione episcoporum prajudicium aliquod generetur.... Datum Rotho- 
magi, anno et die predictis. (Pag. 177.) 

Isti' sunt clerici chori nostri intestati defuncti, quorum corpora et res propria 
auctoritate ad ecclesiam nostram detulimus et habuimus : — Gaufridus Cayphas, 
capellanus quondam canonicorum? Sancti Candidi Senioris, qui fuit monachus 
apud Bonum Portum*, postea exivit infra annum probationis. Hugo de Pisis‘, tune 
decanus Rothomagensis, qui querebat clericos bene cantantes, repperit eum ad 
hoc ydoneum, et vocavit eum ad denarios matutinarum. Mortuus in parrochia 
Sancti Candidi, in quodam viculo, in domo in qua inhabitant Radulphus dictus 
Souriz et Petrus le Pele, presbiteri, magister Johannes Brunel, canonicus Rotho- 
magensis, qui habebat ad firmam manerium Sancti Stephani, quod est abbatis 
et conventus Sancti Wandregisili, in dicto manerio fuit, et inhumatus in dicta 
ecclesia per tres dies, qui postea fuit a dicto humo extractus et in ecclesia Rotho- 
magensi sepultus, rumore hoc ad cappitulum defferente. — Gaufridus dictus 
Rose, de Meleduno, dyaconus, mortuus in domo domini archiepiscopi Rothoma- 
gensis, apud Rothomagum. (Pag. 177.) 

Anno Domini w° ccc? quarto, die Veneris ante Purificationem beate Marie vir- 
ginis‘, in capitulo Rothomagensi canonicis congregatis, videlicet A{damo] decano, 
G. archidiacono Rothomagensi, Ph. thesaurario, R. de Theovilla, Ph. de Ruppe, 
Ricardo peenitentiario, Eustachio de Tolliaco, J. succentore, S. de Bosco Gar- 
nerii, Grimerio de Arcellis, G. dicto Abbate, cum capellania Sancti Eligii in 
ecclesia Rothomagensi per mortem domini R. de Becco vacasset in ebdomada? do- 


mini Percevalli, canonici Rothomagensis, tuncin regno Franciz existentis,eamdem k 


capellaniam dominus Grimerius, procurator dicti Percevalli, infra viginti dies a 
tempore sepulture dicti R. contulisset nomine procuratorio domino Johanni, 
capellano abbatisse Sancti Amandi, nec tunc fuisset receptus, etc. (Pag. 177.) 
Actum fuit hoc anno Domini m° ccc? x, die Mercurii in festo apostolorum Sy- 
monis et Jude*. Ego frater Johannes, abbas monasterii Sancti Martini juxta Pon- 
tisaram, Rothomagensis dyocesis, ordinis Sancti Benedicti, vobis dominis vicariis 
reverendi in Christo patris domini Bernardi, divina providentia Rothomagensis 


' Hee nota incodice circ. a. 1303 adjecta est. * Idem qui postea Nicosiensi ecclesiw preefuit. Vid. su 
’ Cod. can. adjecta compendii nota. pra Necrol. ecclesia Rotom. 
‘ Monasterium ‘Cisterciense, prope Pontem Arche * Cod. edobmada 


= 





~ 





BREET ERA segs i 


co 
rs 


ts aS ora 





“tans 
» 


MG (3 


1 RRO AL eita 


i: 
z 
: 

















or. 
i 
ae 
Pa 
bs 
5 
i 





NOTA E LIBRO EBURNEO ROTOMAGENSI EXCERPT. 377 


a archiepiscopi, nunc in remotis agentis, nomine dicti patris ecclesieque Rotho- 
magensis, ac suis successoribus canonice intraturis, reverentiam et obedientiam 
canonicam in perpetuum me exhibiturum promitto ac propria manu firmo. (Pag. 9.) 

Ego P.* abbas de Augo, ecclesiz Rothomagensi et reverendo patri Kgidio, ar- 
chiepiscopo. Rothomagensi, etc. Actum super majus altare matricis ecclesia, die 

s Mercurii in crastino synodi estivalis, anno Domini M° ccc? xm”. (Pag. g.) 

Ego Gaufridus, abbas Gemmeticensis, ecclesia Rothomagensi et reverendo 

atri Agidio, archiepiscopo Rothomagensi, etc. Actam super majus altare matricis 
ecclesia, die Sabbati post Trinitatem®, anno Domini m°ccc°xn’. (Pag. g.) 

Ego N.' abbas Sancti Martini de Alba Malla capitulo ecclesia Rothomagi et 

c reverendo patri Guillelmo, archiepiscopo Rothomagi, etc. Actum super majus 
altare matris ecclesia, die Dominica qua cantatur Reminiscere, anno Domini mil- 
lesimo ccc° vicesimo primo , mense Martti‘. (Pag. 10.) 

Anno? Domini m° ccc? xx vi’, cum Petrus d'Autuel bannitus extitisset, et post 
bannum occasione cujusdam homicidii captus et ad castrum Rothomagense 

p adductus carceri mancipandus interrogatusque fuisset quo nomine vocaretur, 
finxit se alio nomine nominari propter metum banni supradicti, et dixit quod 
Guillotus de Valle vocabatur, cum in veritate Petrus d’Autuel vocaretur. Sub no- 
mine Guilloti fuit detentus et in carcere traditus commentariensibus? dicti castri. 
Tandem missis duobus canonicis nostra Rothomagensis ecclesiz ad castrum pre- 

E dictum, die Lun ante Ascensionem Domini‘, prout moris est, ad audiendum con- 
fessiones incarceratorum, petentium ex privilegio beatissimi Romani de carcere 
liberari, dictus Petrus, ad eosdem canonicos accedens, confessus est eisdem fac- 
tum, prout in precedentibus continetur. Confessione autem dicti Petri et aliorum 
incarceratorum in capitulo die Ascensionis in mane per canonicos predictos rese- 

* rata et omnibus de capitulo manifestata, deliberationeque super confessione habita 

diligenti, judicatum exstitit' dictum Petrum virtute dicti privilegii debere liberari, 

et missis duobus capellanis, ut moris est, ad castrum pro dicto Petro petendo et 
ad feretrum beati Romani in processione adducendo apud Veterem Turrim, peten- 
tibus dictis duobus capellanis in dicto castro dictum Petrum, responsum eisdem 
extitit quod nullum incarceratum tali nomine appellatum detinebant, et frustrati 
petitione sua ad processionem apud Veterem Turrim expectantem redierunt; et 
audita eorum relatione, decanus et capitulum se in halis unierunt, et consilium 
et deliberationem ad invicem habentibus, finaliterordinaveruntnullum alium quam 
dictum Petrum petituros, sed missis de dictis halis duobus canonicis ad vicecomi- 
tem predicti castri, et petentibus dictum Petrum, et eumdem corporaliter osten- 
dentibus, post multas altercationes, finaliter dictum Petrum obtinuerunt et ad fe- 
retrum beati Romani apud Veterem Turrim, ubi totum capiltulum et processio 
diu expectaverant, dictum Petrum adduxerunt, et ex privilegio pradicto exstitit 
liberatus, ad laudem et gloriam beati Romani. (Pag. 183.) 


Le >] 


G 


— 
— 


* Dictus Simon le Long in Gallia christ. X1, 276. * Id est custodibus carceris. Conf. Cangianum glossa- 
* Conf. Floquet, Histoire du privilége de saint Ro- rium, noviss. edit. Il, 477. 


main, I, 77 ‘ Cod. existit, hic et infra. 


TOME XXII. A8 





* Petrus. 


» 97 Maii 1312. 


© 7 Mart. 1324. 


4 18 Maii 1397. 





> We 


* g Sept. 


» De Freauville. 
* Gilles. 
. Philippe. 
* Jean. 
 Geoffroi. 
® Gui. 
* Robert. 








E DIRECTORIO 


MONASTERII SANCTI AUDOENI ROTOMAGENSIS. 





MONITUM. 


Notas et documenta que sequuntur excerpsimus e codice quodam 
Rotomagensi, signato A 550, cui titulus Directorium monasteru Sancti 
Audoeni, quemque seculo xiv, post annum 1337, scribi curavit frater 
Nicolaus de Bosco Guillelmi. Ibi continentur : 1° (fol. 3). Oratio pia, 
que sic incipit : Summe.sacerdos.— 2° (fol. 6 v°). Index indulgentia- 
rum his qui Romanas ecclesias visitaverint concessarum. Gallice. — 
3° (fol. 1 1). Index indulgentiarum ecclesiz Sancta Mariz Escoiensis con- 
cessarum. Gallice. — 4° (fol. 1. v°). Gerlandi tabula ad compotum 
spectantes. — 5° (fol. 15). Calendarium. — 6° (fol. 22 et 207). Ordo 
divinorum officiorum in monasterio Sancti Audoeni celebrandorum. 
— 7° (fol. 176). Tabula paschalis, ab anno 1045 ad annum 1576. — 


| 8°(fol. 197 v°). Index societatum ecclesiz Sancti Audoeni.—g) (fol. 199). 


Index pitantiarum monachis Sancti Audoeni persolvendarum. — 
10° (fol. 201 v°). Taxatio decime ecclesiarum ad collationem con- 
ventus Sancli Audoeni pertinentium. — 11° (fol. 203 v°). Index 
feodorum ad abbatiam Sancti Audoeni spectantium. Gallice. — 
12° (fol. 204 v°). Notas de Mauricio et de Odone Clementis, Rotoma- 
gensibus archiepiscopis. — 13° (fol. 208). Iter a Rotomago ad 
Romam. 


o 
~ 





1. 


INDEX INDULGENTIARUM ECCLESI® ESCOIENSI CONCESSARUM. 


Vesci lez perdons donnez et otroiez en l'eglise Nostre Dame de Escoyes a ceus 
vrais confés et repentans qui devotement la visiteront as x1 festes par an, c'est 
4 savoir as vy festes Nostre Dame, ala dedication de la dicte eglise, qui est l'ende- 
main de la septembresce*, 4 la Toussains, 4 Nouel, au vendredi de crois aourée, 
a Pasques, 4 Penthecouste, a la Saint Jehan Baptiste, a la Saint Pierre et Saint 
Pol et a la Saint Loys, a chascune feste des xin dessus dictes et par lez vii jours 
ensuians ycelles, vil.xx.VI ans et LXXVIII quarantainez et xx jours, c'est a savoir le 
premier jour de chascune feste xvii ans et x quarantainez et xx jours, dont nostre 
saint pére le pape otroie 11 ans et 111 quarantainez, et xv reverens péres en Jhesu 
Christ, qui tous fure|n]t presens a la dicte eglise dedier ', cest a savoir le cardinal 
Nicole’, l'arcevesque de Rouen‘, l'arcevesque de Sens“, l’evesque de Beauvés'*, 
l'evesque d’Evreuez', l'evesque de Lisuiez £, l'evesque de Coustancez", l'evesque de 


' In continuationibus chronici Guillelmi de Nangiaco anno 1313 dedicatam fuisse. Archiepiscopi et episcopi qui 
(tomo nostro XX, f 608) et chronict Girardi de Fra- huic festivitati interfuerant , uno excepto, recensentur in Cle- 
cheto (tomo nostro XXI, p. 3g) legitur ecclesiam Beate — meniis VI litteris quas typis mandaverunt auctores Gallie 


Marie de Escoiis , ab Ingeranno de Marigniaco edificatam , christiane (X1, instr. 3g). 





B 














E DIRECTORIO MONASTERII SANCTI AUDOENI ROTOMAGENSIS. 379 


4 Bayeux", Tevesque de Bethleem®, l'evesque de Meaus‘, l’evesque de Paris‘, 
l'evesque de Chartres‘, l'evesque du Mans‘, l'evesque de Nappes' et l’evesque 
d’Aucerre®, en suppliant 4 saint pére le pape, chascun otroie 1 an et xx jours. 
Item chascun jour dez vit jours ensuians les dictes x1 festes xvi ans, viii quaran- 
tainez et xx jours, dont le pape otroie 1 an et xi jours et lez dessus dis xv prelas 

p chascun I an et xx jours. La somme toute dez pardons as dictes xm festez et par 
lez vill jours ensuians ycelles se monte I1.M.XLUII ans et X.C et INII.xx et xIx qua- 
rantaineéz. 


Il. 


EX CALENDARIO. 


c 1 Febr. Translatio sancti Audoeni. 
11 Febr. Obit Haimer{ic]us abbas'*. 
25 Febr. Obiit Fraternus abbas’. 
26 Febr. Obiit Nicholaus abbas‘. 
7 Mart. Dedicatio ecclesia Sancti Audoeni. 
bp 3 Apr. Obit Johannes de Autolio abbas’. 
26 Apr. Autharii, Ayge, Adonis et Radulfi’. 
2g Apr. Commemoratio reliquiarum. 
1 Mani. Obiit Johannes de Fontibus abbas ™. 
5 Mai. Translatio sancti Audoeni. 
E 14 Maui. Ordinatio sanctorum Audoeni et Eligii. 
17 Jun. Translatio sancti Romani. Obiit Gaufridus abbas’. 
28 Jun. Obiit Reinfredus abbas’. 
8 Aug. Obiit Hugo abbas?. 
24 Aug. Sancti Audoeni. 
F 30 Sept. Obiit Nicholaus de Godarvilla* abbas 4. 
26 Nov. Obiit Hellegotus abbas". 
g Dec. Obiit bone memoria Johannes abbas ’*. 
12 Dec. Translatio sancti Nigasii, episcopi et martyris. 


HI. 


G EX INDICE PITANTIARUM. 


He sunt pittantia que debentur persolvi a coquinario Sancti Audoeni Rotho- 
magensis annuatim. 
In obitu donni Nicholai abbatis‘, pitantia *. 
In obitu dompni Rainfredi abbatis" [ pitantia| °. Prior de Bello Monte debet. 
u Hee sunt pitantiz que debent persolvia thezaurario conventus Sancti Audoeni 
Rothomagensis annuatim. 
Primo pro Odone, archiepiscopo Rothomagensi*, 8 Julii. 
Item pro Hugone, quondam abbate monasterii Sancti Audoeni Rothomagensis’, 
8 August. 
5 Item pro Johanne, milite , de Criqueboto, 17 Augusti. 
Item pro Guillelmo de Carvilla, 28 Septembris. 
Item pro Fraterno de Novo Mercato, 13 Octobris. 
Item pro priore quondam Nicholao monasterii Sancti Audoeni Rothomagensis, 
25 Februari. ; 
kK Item pro Fraterno de Novo Mercato, 5 Martii. 


' Nescimus quis sit iste episcopus ; ejus nomen in supra * Hee nota in indice pitantiaram occurrit post festum 
laudatis Clementis VI litteris omissum est. Purificationis (2 Febr.) et ante festum Dedicationis (7 Mart.). 

* Autharius et Aiga, sancti Audoeni pater et mater; In calendario Nicolai abbatis obitum die 26 Febr. annota- 
Ado et Rado, ejusdem Audoeni fratres. tum vidimus. 

* Cod. Gord. adjecta compendii nota, fort pro Gorda- * Hec nota in indice posita est inter festum sancti Mi- 


villa, nune Goderville (Seine-Inférieure , arr. Le Havre). chaelis (29 Sept.) at festum sancti Romani (23 Oct.). 


48. 





* Guillaume. 
> Vulfran. 
* Simon, 
* Guillaume. 
* Jean. 
f Pierre. 
8 Pierre. 


* e091. 
* Post a. 1157. 


* 1092. 


1303. 


» 4269. 


"4208. 
° Post a. 1150. 


P4252. 


* 1092. 


* Post a. 1150. 


1279. 


Y 425. 


> ee ee oe 


12g). 


* 1292. 


* 1303. 


1agt. 


1275. 


1951. 


© 1164. 


1339. 


* Post a. 1150. 


* 30 Oct. 1231. 





380 E DIRECTORIO MONASTERII SANCTI AUDOENI ROTOMAGENSIS. 
Item pro Nicholao de Capra Villa, 16 Aprilis. A 


Item pro Estachio, quondam episcopo Constanciensi*, 22 Aprilis. 

Item pro Johanne abbate de Fontibus 11 Maii. 

Item pro Fraterno de Novo Mercato, 7 Maii. 

Item pro Mathzo le Feron, 18 Maii. 

Item pro domino Johanne Cholet cardinali®, 27 Maii. B 

[tem pro domino Johanne de Auborvilla, 10 Maii. 

[tem pro patre ct matre et omnibus amicis* predicti Johannis, 4 Novembris. 

Item pro Michaele, rectore ecclesia de Wanchiaco, 11 libras ad pitantiam, 
27 Aprilis. 

25 Aprilis. Obiit Johannes de Andeliaco, prior. Quatuor libras redditus ad ¢ 
pitantiam. Item pro Albereda comitissa* pitantia. 

Obiit Matheus de Furno* qui dedit nobis c solidos annui redditus. Pitantia. 

Item pro Nicholao, priore hujus monasterii, pitantia. 

Pro dompno Reginaldo de Quesneto, prior{e| Sancti Audoeni; dedit conventui 
centum solidos pro una missa quolibet anno celebranda. Pitantia. D 

Pro Johanne de Autolio, abbate hujus monasterii‘, pitantia. 

Item pro Eustachio, Constanciensi episcopo ‘, v1 libras redditus. Pitantia. 

Item pro Matheo le Feron et Odolina, uxore ejus, mu libras redditus ad 
pitantiam. 

Item pro Johanne de Dumo, canonico Rothomagensi, qui dedit nobis xx libras & 
turonensium®, ad emendos redditus ad usum conventus propter pitantiam obitus 
ejusdem. 

Item pro magistro Petro de Carvilla 1m libras annui redditus ad pitantiam. 

Item pro Odojne] Rigaudi, archiepiscopo Rothomagensi‘, pitantia. 

Item pro Hugo{ne], abbate hujus monasterii‘, pitantia. K 

[tem pro domino Johanne de Criquebeuf, milite, pitantia. 

Item pro Guillelmo de Carvilla vn libras redditus. Pitantia. 

Item pro Hugo[ne] archiepiscopo® pitantia. 

Item pro domino Johanne, abbate hujus monasterii', x1 libras pro duabus 
pitantis. . G 

Item pro comite Rodulfo° pitancia cum intermisso. 

[tem pro Guillelmo, duce Normannorum, pitantia. 

Item pro Geroldo dapifero’ pitantia. 

Item pro Drochone, condam priore Sancti Audoeni Rothomagensis, 2 Martii, 
pitantia. H 
Hec sunt pitantie que debentur a priore Sancti Michaelis juxta Rothomagum. 

Primo in festo sancti Michaelis in monte Gargano, cum intermisso. 

Item in festo sancti Romani archiepiscopi, cum intermisso. 

Item m1? kalendas Julii pro Rainfredo, abbate Sancti Audoeni'‘, cum intermisso. 


[\V. J 


DE MAURITIO ET DE ODONE CLEMENTIS, ROTOMAGENSIBUS ARCHIEPISCOPIS. 


Anno Domini m?° cc? xxx° 1’, vigilia Omnium Sanctorum, que fuit quadam die 
Veneris*, venit Mauricius, prius Cenomanensis episcopus, sed per contentionem ° 
datus a sede apostolica Rothomagensis archiepiscopus, ad monasterium Sancti 
Audoeni Rothomagensis, et secundum morem honorifice receptus fuit cum festiva k 
processione ab abbate Reginardo Sancti Audoeni, et ipsa die procuratus ab ipso 
abbate et conventu prout decebat. Nullus tamen episcopus fuit in illa processione 


* Johannes de Fontibus, Sancti Audoeni abbas, qui a. * In cod. post ix lib. tur. vex redditus perperam appo- 
1287 obiit. sita est. 
* Cod. omnium amicorum. ° Comes Baiocensis, Ricardi I, Normannie ducis, fra- 
* Uxor, ut conjicimus, Rodulfi, comitis Baiocensis , qui ter wlerinus. 
paulo infra memorabitur. * Conf. Ordericum Vitalem, I, 113 (noviss. edit.). 


* Cod. du Furno. * Cod. coutemptionem. 








o 


— 


G 


KE DIRECTORIO MONASTERIL SANCTI AUDOENI ROTOMAGENSIS. 381 


a vel abbas, excepto abbate Sancti Audoeni. In crastino, quod fuit in festo Omnium 
Sanctorum, surrexit preedictus archiepiscopus de thalamo abbatis in quo jacuerat, 
et venit ad monasterium cum pallio’ quod sibi missum fuerat a summo pontifice 
el traditum per Parisiensem * et Silvanectensem ° episcopos, quos dominus papa 
Gregorius IX ad hoc assignaverat, et fecit idem archiepiscopus pausationem suam 

B postquam venit in monasterium ante altare Sanctorum Johannis Baptiste et 
Johannis Euvangeliste, et inde ascendit ad altare apostolorum Petri et Pauli cum 
pallio, et pramissa oratione elevavit illud super altare tenens inter manus, et 
incipiente cantore Sancti Audoeni responsum Sint lumbi, prefatus archiepi- 
scopus tradidit predictum pallium magistro Johanni ad portandum coram se, et 

: ita processione ordinata, processum est ad ecclesiam Sancti Ermelandi, unchi 
episcopo non portante crucem, excepta cruce monachorum. In eochesia Sancti 
Ermelandi intrans, discalciavit se, et inde discalciatus egrediens presentatus est 
et traditus magistro Thome de Freauvile, decano majoris ecclesie, ab abbate 
Reginaldo Sancti Audoeni, in introitum Beate Marie virginis, et protestatum est 

p ab eodem abbate cunctis audientibus quod ipse et conventus tradebant archiepi- 
scopum decano et capitulo majoris ecclesiz, conditione interposita quod ipsi red- 
derent conventui Sancti Audoeni mortuum quem vivum recipiebant. Hiis agendis 
et aclis Ebroicensis Ricardus, etc”. 

Anno Domini m° cc° xx vit? Odo archiepiscopus obiit apud Daeville prima die 

: Rogationum * mane, et ea die fuit allatus apud nos a canonicis Rothomagensibus 
nub magnam missam, et positus fuit ubi legitur euvangelium ad magnam missam. 
Sacrista apposuit tot és suis cereis quot annis vanseus archiepiscopatum. Postea 
cantata fuit magna missa ad magnum altare, feretris sancti Audoeni ct sancti 
Nigasii stantibus super idem altare. Euvangelium lectum fuit ad sinistrum cornu 

* altaris. Abbas et conventus in frocis suis cum cruce, aqua benedicta, thuribulo, 

cereis obviaverunt ei in atrio nostro juxta crucem. Tunc tradidit eum decanus 

nostro abbati dicens : « Reddo vobis mortuum dominum archiepiscopum, ita ut 

«crastina die reddatis eum nobis. » Post nonam iniit conventus ad processionem; 

post processionem comedit; post prandium iniit conventus in dormitorium; postea 

rediit in chorum; dixit Placebo, Dirige, Ezultabunt, eo modo quo fit chins Nicho- 
lai abbatis, sed solempnius. Post ivit conventus potatum, deinde ad collationem, 
ad completorium, in dormitorium. Postea dexter chorus rediit in chorum, disie 
totum psalterium; sinister chorus, post, matutinas. Mane, excitato conventu, pul- 
satum fuit ad primam. Conventus indutus capis et albis cclshuandia missam matu- 
tinalem ad magnum altare, quam cantavit supprior. Tres monachi cantaverunt 
responsum; duo fratres Minores et duo Jacobite, responsum. Missa expleta, por- 
tavimus corpus ejus usque ad crucem in atrio nostro, et tam cito rediit conventus 
ad ecclesiam nostram. 


J ; VIA ROME. 





De Rouen a Paris, xxvii lieues. 
A Saint Mor, 1 lieues. (Saint-Maur’, Seine, c*” Charenton.) 
Au bac de Chennevieres, 1 lieue. (Chenneviéres-sur-Marne, Seine-ect-Oise, 


c* Boissy.) 


k A la Queue en Brie, 1 lieue. (Seine-et-Oise, c’* Boissy 


A Eurouer, 1 lieue. (Ozouer-la-Ferriére, Seme-et-Marne, c’” Tournan.) 

A Tournant en Brie, 1 lieues. (Tournan, Seine-et-Marne, ar. Melun.) 

A Fontenay, 1 lieues et demie. (Seine-et-Marne, c” Rozoy-en-Brie. ) 

A Rosay, 1 lieues et demie. (Rozoy-en-Brie , Seine-et-Marne, ar. Coulommiers. ) 


' Cod. paulio. * Recentiora locorum nomina, ut ea describere potuimus 
2 Cetera in cod. omissa. inter uncos adjicienda duximus. 





* Guillelmum. 
» Adamum. 


© 6 Maii. 








382 E DIRECTORIO MONASTERII SANCTI AUDOENI ROTOMAGENSIS. 


A Petit Paris, m lieues. (Petit-Paris, Seine-et-Marne, c” Nangis, c™ Jouy-le- 4 
Chatel. 

A la i 11 lieues. (La Brosse, Seine-et-Marne, c™ Provins, c"* Chenoise. ) 

A Prouvins, 1111 lieues. (Provins, Seine-et-Marne. ) 

A Sordun, 1 lieues. (Sourdun, Seine-et-Marne, c™ Villiers-Saint-Georges. ) 

A Nogent sus Saine, 11 lieues. (Nogent-sur-Seine, Aube. ) B 

Au Paraclit, 1 lieues. (Le Paraclet, Aube, c™ Romilly-sur-Seine, c"* Quincey. ) 

A Ferreus, 1 lieue. (Ferreux, Aube, c™ Romilly-sur-Seine. ) 

A Marregni, 1 lieues. (Marigny, Aube, c” Marcilly-le-Hayer. ) 

Au grant Pavellon, 1 lieues. (Pavillon, Aube, c” Troyes.) 

Au petit Pavellon, 1 lieues. re 

A Troyes en Champagne, u lieues. 

A Esquemine, 1 lieue. | 

A Yiles, 1 lieues. (Isle-Aumont, Aube, c” Bouilly.) 

A Fauqueéres, 11 lieues. (Fouchéres, Aube, c” Bar-sur-Seine. ) 

A Bar sus Saine, 1 lieues. (Bar-sur-Seine, Aube.) D 

A Nefville, 11 lieues. (Neuville-sur-Seine, Aube, c™ Mussy-sur-Seinc. ) 

A Giey, 1 lieue. (Gyé-sur-Seine, Aube, c" Mussy-sur-Seine. ) 

A Courtlerjon, 11 lieues. (Courteron, Aube, c Mussy-sur-Seine. ) 

A Mucy, 1 lieues. (Mussy-sur-Seine, Aube, ar. Bar-sur-Seine.) 

A Poutieres, 1 lieues. (Pothiéres, Céte-d’Or, c” Chatillon-sur-Seine. ) E 

A Chastellon sus Saine, 1 lieue. (Chatillon-sur-Seine, Cote-d’Or. ) 

A Eisie, 1 lieue. (Aisey-le-Duc, Céte-d’Or, c” Chatillon-sur-Seine. ) 

A Villenove, u grans lieues. (La Villeneuve-les-Convers, Céte-d’Or, ce” Bai- 
gneux-les-Juifs. ) 

Au Mesnil Aubert, 1 lieues. (Magny-Lambert? Céte-d'Or, c Baigneux-les- F 
Juifs. 

A Dates tt lieues. (La Perriére , Céte-d’Or, ec” Baigneux, c"* Poiseul.) 

A Chanceaus, 1 lieues. (Chanceaux, Cote-d’Or, c” Flavigny.) 

A Saint Saine, 11 lieues. (Saint-Seine, Cote-d’Or, ar. Dijon.) 

Origo Secane. G 

Au Val de Subion, 1 lieue. (Val-Suzon, Céte-d’Or, c” Saint-Seine. ) 

A Dijon, 11 lieues. 

Au Mesnil, 1 lieues. (Magny-lés-Auxonne, Cote-d’Or, c Auxonne.) 

A Auxone, 111 lieues. (Auxonne, Cote-d’Or, ar. Dijon.) 

A Dole, v lieues. (Jura.) H 

A la Loe, 11 lieues. (La Loye, Jura, ce” Montbarrey.) 

A Villé Falac, 1 lieues. (Villers-Farlay, Jura, ar. Poligny. ) 

A Salins, 1 lieues. (Jura, ar. Poligny. ) 

A la Boujalle, m1 lieues. (Boujaille, Doubs, c” Levier. ) 

Au Mont Sainte Marie, 1 lieues. J 

Au Pont Sainte Marie, 11 lieues. 

A Joesny le Chastel, 1 lieues. (Jougne, Doubs, c** Mouthe.) 

As Clés en Savoie, 1 lieues. (Les Clées, en Suisse, canton de Vaud.) 

A la Serrée, 1 lieues. (La Sarraz, canton de Vaud.) 

A Cressy, 1 lieues. (Crissier, canton de Vaud.) K 

A Losenne chité, 1 lieues. (Lausanne. ) 

A Try, une lieue. (Lutry, canton de Vaud.) 

A Vivés sous les Vignes, m1 lieues. (Vevey, canton de Vaud. ) 

A Villenove, 11 lieues. (Villeneuve, canton de Vaud.) 

A Alles,  lieues. (Aigle, canton de Vaud.) : L 

A Saint Morice, 1 lieues. Ibi sunt corpora Thebzorum in qua [dam] abbatia. 
(Saint-Maurice en Valais. ) ; 

A Martegny, 11 lieues. (Martigny, en Valais. ) 

A Saint Brachy, m1 lieues. (Saint-Brancher, en Valais. ) 

A Saint Pierre du pié du Mont, 111 lieues. (Saint-Pierre, en Valais. ) M 











E DIRECTORIO. MONASTERHI SANCTI AUDOENI ROTOMAGENSIS. 383 


A Saint Bernardin, u1 lieues. (Saint-Bernard, Vallais. ) 

A Saint Remi, 1 lieues. ( Saint-Rémy, prov. de Porto Maurizio.) 

A Estoubles, une lieue. (Etroubles, prov. de Turin.) 

A Host chité, 11 lieues. (Aosta, prov. de Turin.) 

< deta diee 11 lieues. (Nus?, prov. de Turin.) 

A Chastellon en Savoie, 11 lieues. (Chatillon, prov. de Turin.) 

A Saint Vincent, petite lieue. (Saint-Vincent. ) 

A Vernes, grant lieue. (Verrés, prov. de Turin.) 

A la Coste Baar, lieue et demie. (Bard, prov. de Turin.) 

A ja Chambre, demie lieve. (Champlas du Col, prov. de Turin.) 

A Yverie chité, 1m lieues. (Ivrea, proy. de Turin.) 

A Maillot (>), 1111 lieues. (Maglione, prov. de Turin.) 

A ...ciaus(?), um (?) lieues. (Santhio.) 

A Saint Germain, 1 lieues. (San-Germano, prov. de Novara.) 

A Vercel chité, 11 lieues. (Vercelli, prov. de Novara.) 

A Palestre, 11 lieues. (Palestro, prov. de Pavia.) 

A Reoble, 11 lieues. (Robbio, prov. de Pavia.) 

A Checion, une lieue. 

A Mortal, 11 lieues. (Mortara, prov. de Pavia.) 

A Trumel, 1 lieues. (Trumello, prov. de Pavia.) 

A Jarlasque, 1 lieue. (Garlasco, prov. de Pavia. ) 

A Gripeel, lieue et demie. (Groppello, prov. de Pavia.) 

A Carbonnart, circa 11 liewes. (Carbonara, prov. de Pavia.) 

A Pavie chité, 1 lieues. ( Pavia.) 

Au bac d’Arenes, vi lieues. (Arena, prov. de Pavia.) 

Au Bourc, 1 lieue. (Borgonovo, proy. de Piacenza.) 

A Pors, 11 lieues. 

A Plaisanche chité. (Piacenza. ) 

A Pontenu, 1 lieues et demie. (Pontenure, prov. de Piacenza. ) 

A Furenchole, 11 lieues et demie. (Fiorenzuola, proy. de Piacenza.) 

Au Boure Saint Denis, um lieues. (Borgo San Donnino, proy. de Parma.) 

A Medesenne, v lieues. (Medesano, prov. de Parma.) 

A Fornoste, une lieue. (Fornovo di Taro, prov. de Parma. ) 

A Tarensse, 1111 lieues. (Terenze.) 

A Ciaus (Craus?), 1 liewes. (Craus.) 

A Catelong, u lieues. (Castellonchio. ) 

A Brecie, 11 lieues. (Berceto, prov. de Parma.) 

A Montenu, 1111 lieues. 

A Postremont, une hieue. (Pontremoli, prov. de Massa e Carrara.) 

A Villefranche, 1 lieues et demie. (Villafranca, prov. de Massa e Carrara. ) 

Au Bourc Neuf, u lieues. 

A Voule, circa 1 lieues. (am prov. de Massa e Carrara.) 

A Chistene Perens 

A Ctersanne (Ciersanne?), 11 lieues. (Sarzana.) 

A Avanche, 11 lieues. (Avenza, prov. de Massa e Carrara.) 

A Pierre Sante, v lieues. (Pietra Santa.) 

A Pise chité, x lieues. (Pisa.) 

La cauchie de Pise, qui dure 11 lieues et demie. 

A Pontenere, 11 lieues et demie. (Pontedera, prov. de Pisa. ) ‘ 

A Saint Coude, 11 lieues. | 

A Saint Nominac, une lieue. (San Miniato, prov. de Firenze. ) 

A Chastel Florentin, 111 lieues. (Castel-Fiorentino, prov. de Firenze.) 

A Certaze au dessous et 4 Vique Florentin, circa ()) mm lieues. (Certaldo et 
Vico, prov. de Firenze.) 

A Pogeleue (corr. Pogeboue?), 11 lieues. (Poggibonsi, prov. de Siena.) 
A Starle (Staile?), une lieue et demie. (Staggia.) 











384 EXTRAIT 


A Saine la vielle chité, m lieues. (Sienne.) 
Au bourc Calle, v lieues. 
Au Bon Couvent, une lieue. (Buonconvento, prov. de Siena.) 
A Sainte Criste, 111 lieues. (San Quirico d’Orcia, prov. de Siena.) 
A la Palle, v lieues. (Paglia, riv.) 
A Egue Pendant, vi lieues. (Acqua Pendente.) 
A Saint Laurens, 1 grans lieues. (San Lorenzo Nuovo. ) 
A Hautechesne, que I'en apele Sainte Cristine, 11 lieues. (Bolsena?) 
Au Chastel de Franche Chose, 1 lieues. (Monte Fiascone?) 
A Viterbe chité, mm lieues. (Viterbo. 
A une Begude, 11 lieues. 
A un chastel et dessous Begude, 11 lieues. 
Au chastel de Soultre..... (Sutri. ) 
A Susanne, v lieues. (Cesano. ) 
Au Bourc le Chastel, 1 lieues. 
A Romme, m1 lieues. 
Somme :... 1.c. Lvit lieues et demie. 








EXTRAIT 


CHRONIQUES DES ABBES DE SAINT-OUEN DE ROUEN. 





AVERTISSEMENT. 


Un moine de Saint-Ouen de Rouen, dont le nom est inconnu, a 
composé, vers’ l'année 1360, une chronique francaise dans laquelle il 
raconte la vie des abbés qui avaient gouverné le monasteére au xitI° et 
au xiv° siécle. Il donne les détails ‘les plus minutieux sur les acquisi- 
tions quils avaient faites, sur les proces quils avaient soutenus et sur 
les travaux quils avaient entrepris. Les renseignements qu'il nous a 
transmis sur la reconstruction de l'église de Saint-Ouen, commencée 
en 1318 par l'abbé Jean Roussel, dit Mare d'argent, sont d'autant plus 
précieux, quils émanent d'un témoin oculaire et qu'ils se rapportent a 
un des monuments qui font la gloire de la ville de Rouen. 

Nous donnerons toute la partie des Chroniques des abbés de Saint- 
Ouen qui est antérieure a la mort de l'abbé Jean Roussel, c’est-a-dire 
jusqua l'année 1339. La seule copie que nous possédions se trouve 
aux fol. 115-147 du ms. francais 4946 de la Bibliotheque impériale. 
Ce manuscrit, précédemment coté 9622. 3.3, et classé dans le cabinet 
de Colbert sous le n° 907, est du xiv° siécle, et a, dans lorigine, appar- 
tenu a labbaye de Saint-Ouen. Au xvi° siecle, il était entre les mains 
d'un certain « Jehan Bocquet. » 











DES CHRONIQUES DE SAINT-OUEN DE ROUEN. 385 

M. Francisque Michel a publié, d'aprés ce manuscrit, les Chroniques 
des abbés de Saint-Ouen, en un petit volume in-quarto, imprimé a 
Rouen en 1840. Ce document était déja connu depuis longtemps. Le 
pere Arthur du Monstier en a profité pour composer la notice qu'il a 
consacrée a l’'abbaye de Saint-Ouen dans le Neustria pia, et D. Pom- 
meraye en a rapporté textuellement plusieurs passages dans son His- 
toire de C'abbaye royale de Saint-Ouen de Rouen. Ni Yun ni Yautre de ces 
deux auteurs nindique de quel manuscrit il sest servi. Gilles André 
de La Roque a cité, dans les preuves de |’ Histoire de la maison de Har- 
court (III, 275), un chapitre de la chronique de Saint-Ouen, d'aprés 
un manuscrit de Bigot, qui était sans doute une copie moderne de 
notre ms. 4946. 





Les Croniques des abbés de Saint-Quen. 


Selon cheu qui est contenu és croniques des Normans, Richart li tiers, duc de 
Normendie, fix du secont Richart duc, out un fix appelé Nichole, qui fu moine a 
Fescamp, et aprés fu abbe de l'abaie de Saint-Ouen de Rouen; lequel fist fere 
l'eglise de Saint-Ouen' dessus dit, et l'aumenta moult richement de dras 
B et de vestemens et de plusieurs autres richeises. Et fu enfouy en la dite abbaye, 
devant le grant autel, en my le cueur; et y furent trouvés plusieurs de ses os, 
et une piéche de plon, 1a u son non estoit escript. Les quiex ossemens furent 
translatés et mis en une noble sepulture en la chapele Nostre Dame, en la partie 
senestre, assés tost apres que le nouviau moustier, qui est maintenant, fu com- 
c menchié, qui fu commenchié l'an m.ccc.xix*, le jour d'un jeusdi, feste saint 
Urban. 

El temps d’icheli abbé furent moult de grans biens fés en la dite abbaie, des 
grosses gens de son lignage. Lequel abbe estoit saint home et preudomme. Au 
temps d ichesty abbé fu muée la priourté de Saint-Victor en Caux en abbaie, laq uele 
b prieurté estoit de la dite abbaie Saint-Ouen*; et a cheu se consenti pour acroistre 
religion. Et y firent moult de bonnes gens grans biens pour l'amour de Dieu, a la 
contemplation du dit abbé. Item, le dit shhe si consenti en tel maniére que il y 
metroit abbé toutes fois que le cas s‘offerroit, aussi comme il fesoit le prieur par 
devant; et en tele condition que se nul venules aler encontre, que la dite abbaic 
E seroit ramenée a pr ieurté. Et furent les choses devant dites confermées de Roume 
et de concille provincial, si comme il est contenu en plusieurs lettres de la dite 
abbaie de Saint-Ouen sus cheu fet‘. Et usérent l'abbe et le couvent de Saint-Ouen 
longuement et paisiblement. Et en aprés le couvent de Saint-Victor requist par 
amiableté as devant dis abbés et couvent de Saint-Ouen que il leur pleust que il 
F peussent eslire en la dite abbaie de Saint-Ouen leur abbé, quant le cas s’offerroit, 
pour la cause que I’abbe que eus esliroient eust le devant dit couvent de Saint-Vic- 
tor plus agréable et plus a cuer, que se les devant dis abbes et couvent de Saint- 
Ouen leur envoiassent. Et einsi leur fu otroié pour bien et pour charité; et einsi 





' Nicolas, abbé de Saint-Ouen, fils de Richard III, 
duc de Normandie, mort en 1092, jit en effet reconstruire 
U'église de son monastére, ow il fut enterré devant U'autel de 
Notre-Dame; toutes ces circonstances sont rapportées dans 
U'Histoire ecclésiastique d’Orderic Vital, l. VIII, t. III, 
p. 431 de la nouvelle édition. L’auteur des Chroniques de 
Saint-Ouen parle encore un peu plus loin (p. 387 hj) de 
la mort et de la s¢pulture de V'abbé Nicolas. 

* Il faut lire m ccc xviii; c’est la date que l'auteur de 
la C hronique assigne un peu plus loin au commencement de 
la reconstruction de U'église de Saint-Ouen , et ce qui prouve 
que telle est la date véritable, c'est que la féie de saint 


TOME XXIII, 





Urbain (25 mat) tomba un jeudi en 1318, et non pas en 
1319. 

* Pour les discussions dont V'abbaye de Saint-Victor en 
Caux fat Vobjet a plusieurs reprises, il faut consulter les 
mémoires qui sont indiqués dans la Bibliotheque historique 
du P. Lelong, éd. Fevret de Fontette, t. 1, p. 792, n. 
12808 a 12813. 

* Le principal titre que l'abbaye de Saint-Ouen invoquait 
a l'appui de ses prétentions sur le monastere de Saint-Victor 
est une charte de Jean, archevéque de Rouen, datce de 
l'année 1074 , dont le texte est publié dans Gallia dhisistions : 
XI, instr. col. 16. 


Ay 





* Cellérier. 


386 





EXTRAIT 


en usérent d'une partie et dautre jusques environ a LXVI ans' que mourut un 
qui leur fu baillié en abbé, qui avoit non dant Asse*. Et, li mort, il vindrent ct 
postulérent un qui avoit non dant Thomas de Bruiéres*, bon clerc, lequel ne le 
vout accepter. Et abe Nichole de Biauvés, qui estoit pour le temps, ne l’en con- 
trainst pas, si comme il eust fet, sil eust voulu. Et donques l'archevesque de 
Rouen, que l’en appeloit Rigaut, a la requeste et au pourcas des devant dis moines p 
de Saint-Victor, en pourvit de son office dun preudomme qui avoit non dant 
Bertin, adonc chenelier* de Jumiéges *; et fu el prejudice des devant dis abbé® et 
couvent de Saint-Ouen, si comme il disoient. Et fu un preudomme et religieus, et 


gouverna bien l’abaie selon Dieu et selon le monde, et 


fist moult de bien plus 


que nul n’avoit piecha fet. Et mourut le dit abbe Bertin en plet pendant entre la ¢ 
dite abaie de Saint-Victor et chele de Saint-Ouen; la quele plederie cousta bien a 
l'abaie de Saint-Ouen, si comme cheus disoient qui la dite plederie avoient de- 
menée, les quiex nous veimes, vi.M. livres, et tout a la vie du devant dit abbé 
Bertin®. Et aprés la mort du dit Bertin, non contrestant les procés ainsi pendans 
entre les deus abbaies, et non contrestant les provocations et apeaus fés de l'abbé p 
et du couvent de Saint-Ouen contre les devant dis de Saint-Victor, que il ne pro- 
cedassent a election fere, que il ne povaient, et ne devoient fere par reson, ils es- 
lurent un des moines de [ostel, adonc sousprieur de la devant dite abbaie, qui 
avoit non dant Raoul du Buse; et, cheu fet, le devant dit abbe de Saint-Ouen 
ala parler 4 l'archevesque de Rouen, qui adonc avoit non monseigneur Guillaume 
de Flaviaucourt, en suppléant que, comme plet pendist en court de Roume entre 
les deulz devant dites abbaies, que il ne vousist pas confermer la devant dite elec- 
tion ne l'abbé beneesquir, et que fere ne le povaient, comme devant est dit. Et 
firent les devant dis de Saint-Ouen provocations et apeaus coutre li, se il cheu 
fesoit et sil fesoit le contraire. Lequel archevesque enconvenancha que le dit abbé r 
il ne confermeroit point; et non contrestant le convenant, le dit archevesque le 
conferma au tiers jour, et au quart le beneesqui. Et adone renouvela le plet entre 
les deulz devant dites abbaies, et ensement entre les devant dis de Saint-Ouen et 
entre le devant dit archevesque; més le plet ne fu pas si bien maintenu ni si 
viguereusement comme I’en deust. Et distrent tous les sages de chu temps que & 
qui l'eust bien maintenu, que le devant dit archevesque en eust eu a souffrir. Et 
tint le devant dit Raoul, einsi entronisié, la devant dite abbaie jusques a sa mort ’; 
més li vivant, tous jours fesoit le devant dit abbe de Saint-Ouen protestation en 
tous capitres d’abbés et en toutes assemblées de prélas que le devant dit abbe 
n'estoit pas abbe de droit, ancheis estoit el prejudice de la devant dite abbaie de 4 
Saint-Ouen. Et, li mort, les devant dis abbes et couvent de Saint-Ouen envoiérent 
tantost grant conseil de clers et d'autres et procureur bien fondé d'abbé et de 
couvent pour fere inymbitions® et provocations et appiaus contre les devant dis 
de Saint-Victor, que il ne peussent proceder outre a fere election. Et sus cheu I'en 
parla de pés, et en fu len en esperanche environ vi jours; més les conseulz de 5 
Saint-Ouen, qui estoient moult grans, le destourbérent, que entre eus en eut 
deulz qui ne gardérent® pas si bien leur serement comme il deussent; que l’acort 
eust esté fet, ne fussent-il, et n’eust pas cousté a chascun xx livres. Ancheis ches 
deulz devant dis les firent eslire et eslurent ung qui avoit en non’? Guillaume des 
Quesnes; lequel nostre saint pére pape Jehan XXII conferma'"', sauf le droit de k 
la devant dite abbaie de Saint-Ouen, pour la cause que la devant dite abbaie de 


' Ce passage doit avoir été écrit vers l'année 1332. 

* Le 24 septembre 1265, Eudes Rigaud, archevéque 
de Rouen, recut la résignation d’Asce, abbé de Saint - Vic- 
tor; voy. plus haat, t. XXI, p. 5go1 m. 

* Thomas de Bruiéres, moine de Saint-Ouen, est cité 
en 1266 dans le registre d’'Eudes Rigaud, éd. Bonnin, 
p. 552. ? 

* Une lettre de Clément IV, en date du 25 mars 1268, 
nous apprend qu’a cette époque le titre d’abbé de Saint- 
Victor était contesté a Bertin, moine de Jumiéges, par Gil- 
bert, moine de Saint-OQuen. Cette lettre est copiée dans le 
ms. latin 5423, p. 65. 


* Le ms. porte abbés. 

* Bertin, abbé de Saint Victor, parait étre mort en 1293. 
Gallia christ. XI, 265. 

” Les auteurs da Gallia christiana (X1, 265) placent 
la mort de Raoul du Busc, abbé de Saint-Victor, au 30 oc- 
tobre 1318. 

* Michel ynibitions. 

* Gardent dans le ms. 

'* Les mots ung qui avoit en non ont été récrits apres 
coup. 

" Le 18 janvier 1321, selon les auteurs du Gallia chris- 
tiana, XI, 265. 

















DES CHRONIQUES DE SAINT-OUEN DE ROUEN. 387 


4 Saint-Victor ne vaccast trop longuement. Et fist le devant dit pape commission 
de remission 0 deen de Rouen qui a non P. Arquere', et que il appelast les par- 
ties, et que il enquerist de la verité; et cheu qu'il en trouveroit, qu'il rescripsist 
par devers la court. Encheis que la commission fust fete au devant dit deen, il y 
avoit eu moult grant plederie 4 Roume entre les deulz devant dites parties, et eut 

p encore apres la commission par moult lonc temps; et puis s‘en fist la fin, si comme 
il est contenu en une bule du devant dit pape seellée en plon et en las de soie, 
et en une autre bule du devant dit pape, seellée en plon et en corde de canve, 
en la quele nos conservateurs sont contenus*; et sont les devant dites bules el 
trésor de Saint-Ouen. Et cousta chest derrain plet as devant dis de Saint-Ouen 

c« bien v.M. livres, ou plus; et le maintint l'abbe devant dit de Saint-Ouen, qui 
estoit pour le temps, contre l'opinion d’aucuns de son couvent, qui se merveil- 
loient qu'il y metoit tant des biens de l’église, et disoient que, quant len aroit 
attaint tout cheu que I’en a ataint, si ne seroit cheu pas moult grant profit a la 
devant dite abbaie. Et il sembloit au devant dit abbé de Saint-Ouen, qui estoit 

b pour le temps, pour son serement que il avoit 4 la devant dite abbaie, que il 
devoit soustenir les biens de la dite abbaye et les libertés et les franchises, et 
rapeler les choses aliénées. Et le fesoit pour bien, comme dit est, que il ne peut 
caloir que len mete, fors que len ait sa reson et son droit, especialment des hé- 
ritages et des nobleches; que grant despit fust a l'abaye de Saint-Ouen, s'il eust 

E perdu si noble franchise et si noble hostel et qui tous jours avoit esté de leur 
propre fondement, comme dessus est dit; quer, se il n’i eussent resisté, les devant 
dis de Saint-Oen l'eussent perdu a tous jours. 

Et toutes les choses que nous avon chi recitées, ch’est pour plus plainement 
apparoir a tous les grans biens que le devant dit abbe Nichole, fix au tiers duc 

r Richart de Normendie, fist 4 la devant dite abbaie de Saint-Oen et le grant bien 
que il leur fist en charité, et a leur requeste a la devant dite abbaie de Saint-Victor, 
et pour veir comme les devant dis de Saint-Victor ont résisté contre leur mére, 
qui estoit et est de Saint-Oen. 

Et ja soit cheu que la devant dite abbaie de Saint-Oen fust fondée en I'an de 

G Tincarnation Nostre Segneur y.c, de Lothaire roy de Franche, fix du premier roy 
de Franche crestien qui avoit non Claout, pour les grans guerres et destructions 
de l'abaie de Saint-Oien fetes de Hastens et de Rous*, qui puis out non Robert 
et fu crestien, il n’est memoire de nus des abbés de la devant dite abbaye de 
Saint-Oen * jusques a chest abbé devant dit, Nichole, lequel fu du lignage as de- 

u vant dis dus; quer tous nos privilieges et croniques et tout fu ars. Lequel mourut 
en I'an de l'incarnation Nostre Segneur m.111.xx.x11, le xxvr“* jour.de fevrier en la 
fin. 

Au temps que le corps d'ichest abbé Nichole fu translaté du lieu ot il avoit este 
premiérement enterré, l’en trouva en son sarqueu une plate de plon ot ches pa- 

J roles qui ensievent estoient escriptes : « Hic jacet Nicholaus, abbas hujus ccenobii, 
«filius Ricardi comitis Normannorum junioris et fratris Roberti comitis, qui re- 
«diens de Iherosolimis apud, Nysceam urbem mortuus est et sepultus. Hic abbas 
«Nicholaus coenobium istud quinquaginta octo annis rexit’.............. » 

Et de nul des abbés d’aprés li, comment que il en ait tout plain escript en la 

k kalende de la dite abbaie de Saint-Oen, nous ne savon ne n’oimes onques dire a 

nul que il seust ot nul en gist, jusques a l'abbé Hue de Conte-Moulins’®, lequel 


‘ Il est appelé Petrus Auquerii dans un acte du 8 mai * Les chiffres de l'année et du jour ont éte surchargés 
1439 , ow est mentionnée la commission que ce doyen-regut dans le ms. 
du pape Jean XXII; voy. Gallia christ. XI, instr. col. 57. * Ce paragraphe a été ajouté dans le ms. au bas du fol. 116 
* Cette derniére bulle doit étre celle qui est copiée dans verso par le copiste de la chronique. Le couteau du relieur a 
le ms. latin 5423, p. 73; elle est datée du 21 avril 1326, enlevé les derniers mots de l'inscription, que nous pouvons 
et adressée a Uabbé du Mont-Sainte-Catherine, au prieur _ rétablir d’aprés les dditions qu’en ont données Arthur du 
de Saint-Lé et au doyen de la cathédrale de Rouen. Monstier et D. Pommeraye : Prior noster eximius. Obiit 
* L’érudition moderne a retrouvé les noms de plusieurs —_ autem anno incarnationis dominice 1092, 111 calendas 
des anciens abbés de Saint-Ouen, que le chroniqueur du Martii. 
xrv® siécle considérait comme entiérement perdus; voy. * Hugues de Contemoulins fut abbé de Saint-Ouen de 
Gallia christiana, XI, 140. 1234 a 1251. 


hy - 





* Rollon 





* Accablé. 


EXTRAIT 


385 
fu abbe de Saint-Oen de par le pape par le contens du couvent de la dite abbaie, 
ui adonc ne se povait acorder; et fist moult de bien a la devant dite abbaie. Et 
fu arse la devant dite abbaie en son temps, et donna congié a tous de sauver eus 
pour le grant feu qui estoit en la dite abbaye. Et furent les cloques arses et moult 
d'autres bones choses. Et s’en fuy le devant dit abbe o Plainbosc ', et emporta le 
plus que il pout de lettres et des biens de la dite abbaye; et puis commencha le 
dit abbe le refecteur et le dorteur du devant dit lieu. Et fist le dit abbe en son 
temps tous les murs de la dite abbaie, dés la porte que len appele la porte Saint- 
Oen jusques a la porte de la dite abbaie qui est par devers les chans; lesqueix murs 
coustérent moult. Et quant il les fesoit fere 4 grans despens par jour, le commun 
de la ville de Rouen abbatoient couvertement par nuit tout cheu que len avoit 
fait par jour, le maire de la ville cheu souffrant, sans fere de cheu correction, et 
tous les pers aussi; quer il leur plesoit miex que le contraire, comment que il ne 
l'osassent pas dire en apert, que il n’en paiassent amende au roy. Quer le devant 
dit abbe et le maire et les devant dis pers en avoient longuement plaidié en la 
court du roy, et maintenoient les dis maire et pers que le devant [dit] abbe ne le 
povait ne devoit fere. Le dit abbe maintenant le contraire, l'atainst et gaagna tout 
4 plain en la devant dite court. Et quant l'abbe devant dit vit le destruiement si 
grant, si envoia en Caux querre x11 hommes fors et puissans et de grant deffense, 
qui adonc estoient appelés campions, pour garder par nuit as dis murs et par 
jour aussi; et estoient as cous et as frés du dit abbé, et furent longuement. Et ainsi 
furent les dis murs parfés en son droit et malgré tous ses anemis’. 
Et aprés li sourst un grant meschief, le deable pourcachant, qui tous jours a 
envie du bien; lequel le sousmist bien et viguereusement: ch’est assavoir que le 
sire de Boymeégue’, qui tenoit et tient encore liugement par membre de hauberc 


de la devant dite abbaye, avoit débat contre iedit abbé, et !'abbe contre li, pour F 


cause des droitures de ses fies que le dit abbe 1i demandoit, et especialment de 
l'aide d’ost. Lequel segneur de Boymégue et un sien frére vindrent au dit abbé 
en requeurant li cheu que le dit abbe ne povait fere sauf son serement : de quoi 
il les escondist. Et sus cheu le dit frére du dit segneur sen ala pié chaut a Pe- 
riers “, La trouva v des carues au dit abbé qui aroient as chans du dit abbé, et 
chascune charue estoit de 1m chevaus; lesquiex chevaus chu dit frere tua trestous. 
Et cheu fet, un des serjans du dit abbé vint tantost au dit Hue abbé, et le dit abbe 
li demanda queles nouveles de Periers; et le dit serjant dit : « Mauveses. » Et donc 
dist le dit serjant les choses dessus dites. Adonc le dit abbe, dolent en cuer, res- 
pondi : «Grant despit m’a l’en fet; » et puis entra en sa chambre sans plus mot 
dire. Si avint assés tost apres que le dit frére 4 chu segneur de Boymégue fu tué et 
occhis, et puis mist!’on sus a quatre des gens du dit abbé que il alerent 4 Boymégue 
du commandement au dit abbé, et firent le fet dessus dit par le commandement 
du dit abbé; més le dit abbe n’i avoit coupes, ancheis en fu tout courchié, quant 
il le seut. Et sus cheu le devant dit segneur de Boymégue et plusieurs autres, qui 
longuement avoient eu haingne au dit abbé, pourcachiérent, tant par eus et par 
autres, que le dit abbe fu apprecé* et diffamé en plusieurs lieus et fu aproché du 
roy et de l'archevesque et du pape. Et tout cheu soustint le dit abbe en son droit, 
et s'en purja bien et deuement; més moult li cousta et de corps et de biens. 
Cheu que nous avon dit de l'abbé Hue, nous le savon par cheus qui en avoient 
veu partie; et l'autre il avoient oi dire 4 cheus qui l'avoient vu. De l’'abé Nichole 
qui va devant, nous nen savon rien ne doie ne de vue, fors pour la renommée 
qui est tele et que il est einsi en escript és croniques et en autre lieu ep la dite 
abbaie de Saint-Oen. Et le devant dit abbe Hue, nous ne savon quant il mou- 


' Plein-Bose, Seine-Inférieure, arr. Rouen, c” Ma- 
romme, c™ Houppeville. 

* Le différend de V'abbaye de Saint-Ouen et de la com- 
mune de Rouen fut réglé par une charte du mois de juillet 
1240, qui se trouve dans VHistoire de Rouen pendant 
l'époque communale, par A. Chéruel, 1, 269. I/ yena 


une copie, faite d’apres Voriginal, dans la collection Mo- 
rean; vol. 158, fol. 53. 

* Le Bois Maigre, Eure, arr. les Andelys, c* Fleury, 
c™ Perriers-sur-Andelle 

* Perriers-sur-Andelle, Eure, arr. les Andelys, c 
Fleury. 


on 





\ 


~ 


D 


H 


J 


























































DES CHRONIQUES DE SAINT-OUEN DE ROUEN. 389 


a rat'; més il fu enfouy el moustier qui estoit quant il mourut, en la dite abbaie de 
Saint-Oen, en la chapele Saint-Andreu. En I’'an m.ccc.xxxv, environ la Saint- 
Nicholas d’yver, il fu translaté et mis el neuf moustier en la chapele de Saint-An- 
dreu; et n'a point d'incarnation en sa tombe, comment que il y ait escripture assés. 

Aprés le devant dit abbé Hue, dont nous avon chi devant parlé, vint l'abe 

p Nichole de Beauvés, qui fu moult religieus homme et curieus de garder religion 
et de fere la garder; et curoit poi de la temporalité, anchois la lessoit toute a ses 
officiaus, de quoi tous estoient mestres. Et quant aucuns officiaus soustenoi[en|t 
aucune chose pour bien, en fesant leur oflices, les*autres aloient au contraire pour 
grever et pour defouler les, et e converso; quer chascun vouloit estre mestre. Et 

: en ostel de quoi le souvrain n’est mestre, et qui ne veut veir et savoir et entendre 
comme chascun se porte, comme le tout li soit carchié a gouverner, et doit savoir 
4 qui et a quiex il doit partir ses fés seurement, quoi que ses subjés fachent, 
tout li est imputé soit espirituelment vers Dieu, soit temporelment vers cheus du 
siécle, si comme il avint au devant dit abbé. La devant dite abbaie en fu endebtée 

p devi.M. livres courans a usure. Et en apres, plusieurs d'icheus par qui la dite abbaie 

estoit en chu point, en qui le dit abbe se fieit plus, furent ses gregneurs adver- 

saires en li blasmer et diffamer, quant il virent qu'il ne pourent més soustenir 
leur males fachons et que l’ostel fu du tout au bas; et le blasmérent vers l’'arche- 
vesque et allieurs. Et donc fu ordené secretement du commun assentement du 
couvent et de l’'archevesque et de li, en gardant son honneur le plus que I'en po- 
vait, pour cheu qu'il estoit preudomme, que li de sa propre volenté se‘demetroit. 

Et donc le dit abbe vesty xxi clerc, que il avoit enconvenanchié a vestir par de- 

vant; et cheu fet, il se demist. Et li fu otriée du couvent la prieurté de Segy’ a sa 

vie, et y ala aprés la dite vesteure fete; laquele fut fete l'an m.cc.mi.xx.11°, le jour 

‘ de la feste'saint Gregoire. Et en la dite prieurté mourut le dit abbe; et fu enfouy 
el moustier d'ichele prieurté, devant l’autel Nostre-Dame, el senestre costé du cuer. 

Et aprés cheu fet, le couvent de la devant dite abbaie eslut dant Nichole de Go- 
darville, qui estoit et avoit esté prieur de Beaumont en Auge“ longuement; et 
avoit fet le moustier de la dite prieurté ot les moines habitent, tout ainsi comme 

G il est encore, et cheli ot les paroissiens du lieu habitent, comme cheus disoient 

qui le virent fere; et moult d'autres grans biens il fist au dit hostel. Ichest abbe 

Nichole de Godarville gouverna bien et bel l'abaie de Saint-Ouen environ xvi 

mois, et puis mourut; et fu en son vivant moult prisié, amé et honnouré de moult 

de bones gens et grosses gens du pais, especialment d'abés et d'autres grosses 
gens. Et pour la bonté de li en li presta les vi.m. livres dessus nommés, en divers 
lieus, dont Ja dite abbaie estoit endebtée du temps devant; et en osta toute l'usure, 
et a rendre les vi.m. livres devant dis, l’en trouva par devers li x11.c. livres tournois, 
quant il fu mort. Et fu enfouy en la chapele Saint-Jehan, qui adonc estoit. Or 

est, quant a présent, pour le neuf moustier, quia esté commenchié depuis que il 

fu enfouy, en la chapele Saint-Estienne, qui adonc estoit de Saint-Jehan’. 

Et apres, le couvent du dit lieu eut debat d’eslire. Si eslurent les uns mestre ; 

Thomas de Bruiéres, bon clerc en son temps; et les autres si eslurent dant Jehan 

de Fontaines, adonc bailly du dit lieu, sage homme et discret, et avoit bien Lx ans 

d’aage quant il fu esleu et moult estoit grant seculier; et avoit esté prieur de 

k Gaany® et trezorier de la court. Et par le conseil de bonnes gens le descort du 





-~ 


= 


be >| 


I 


— 


— 


' L’abbé Hugues mourut peu avant le 11 aoit 1251, * Voici Uépitaphe de cet abbé, telle qu'elle nous u eté 
date de la lettre que les moines de Saint-Ouen écrivirent a conservée par Arthur du Monstier (Neustria pia, 33) et 
la reine Blanche, pour demander la permission d’élire un _ par Pommeraye (Histoire de l'abbaye de Saint-Ouen, 
abbé. La lettre originale est au Trésor des chartes et a ¢té 283): 
publide dans le Cartul. normand, p. 87, n° 496. a res 

* Sigy, Seine-Inférieure, arr. Neufchatel ,c" Argueil. Abbas pacificus, humilis, pius atque pudicus 

3 L } - Lo ti . 1, tt d tl été . s 1 I Justus, magnificus , fraterne pacis amicus, 

a cderniere partie Ge cette Gale a Cte effacée aans te Prudens, facundus, patiens , pacisque secundus ; 


ms. et non sans raison: en effet la résignation de Vabbé Ni- Non ea que mundus querens, a crimine mundus, 
colas de Beauvais est bien antérieure a l'année 1282; les Moribus ornatus, omni probitate probatus : 
auteurs du Gallia christiana (XI, 148) la rapportent Vermibus esca datus , jacet hic Nicolaus humatus. 
vr Je 1267 ; Tanti pastoris anima , sine labe doloris, 

— 67 ou environ. Det, fons dulcoris , Dominus diadema decoris. 

,. Beaumont-en-Auge, Calvados, arr. et c" Pont 


Evéque. * Gasny, Eure, arr. les Andelys . ¢°* Ecos 


er 
Résigna. 


Cueille. 


EXTRAIT 


JY0 


couyent fu mis du tout sus l'archevesque Rigaut, lequel regarda lestat de la de- 
vant dite abbaie; et li veu et seu la grant secularité du dit Jehan, adonc le dit ar- 
chevesque conferma le dit Jehan en abbé*. 

Et quant le dit Jehan fu fet abbe, donc si envoia le dit mestre Thomas avee 11 
autres a Bertran', comme acoustumé estoit et est encore; et accepta le dit Bertran 
le dit mestre Thomas en prieur de Biaumont en Alge. Et en fu prieur environ 
x ans, et fist moult de grans biens a la dite prieurté, et moult de bonnes gens 
aussi pour l'amour de Dieu et de li. Premiérement il fist la grant meson qui est 
4 Briquebec’; item la grant méson qui est en la dite prieurté és gardins devers 
la mer; item Jes granches de Tongreville et de Penne de Pie et de Saint-Philebert 





A 


B 
» 


et de Hebertot®; laquele fu arse el temps de dant Gilles du Neuf Marchié. Et si ¢ 


conquist tout le mesnage, tant en bois comme en prés et en autres choses, qui 
furent Guillaume de Biaumont, tant comme ils se pourportent de la dite prieurté 


jusqu’a la meson Jehan de Beaumont; et ch’est la rosiére ou il n’avoit adonc que 


une herbiére. Et adonc pour acheter la terre Guillaume de Beaumont dessus 
nommé, l'abbe Jehan dit de Fontaines lem bailla grant partie de l'argent; et em 
prist en escange de la dite terre la moitié de cheu que nous avons en Venois 
empres Caen‘, que au devant le devant dit abbe y prenoit la moitié, et le devant 
dit prieur de Beaumont l'autre. Lequel prieur de Beaumont regina” a la dite 
prieurté environ trois ans ancheis que l'abbe Jehan dit de Fontaines mourust; 
et fu le dit prieur simple cloistrier en cloistre jusques a tant que le dit abbe fu 
mort. 

Ledit abbe Jehan de Fontaines vesqui abbe de la dite abbaye environ xi ans 
et demi, et acuita la dite abbaie de cheu qu’el devoit, et la lessa moult bien gar- 
nie de moult grans biens. Et 4 son temps fu fet le manoir de Soteville jouste le 
Pont-de-l’Arche’, tel comme il est. Et aquist en nostre fyé au dit manoir tout cheu 
que le fremier qui est quant a present requeut, tant en pres et en terres comme en 
autres choses; et si achata a Barbeu 1 livrées de terre, qui coustérent m livres 
amorties; et si escrut moult grandement a Daubeuf et 4 Venon et a Cremonville et 
i Periers®, 4 Quievreville et 4 Franquevillette’; et si achata la prevosté de Gaany° 
et moult d'autres choses; et si achata la prevosté de Periers et moult d’autres bones 
choses. Et si acheta 0 Homme’? tout cheu que nostre chambre y cuit®, et y fist le 
manoir qui apartient a la cuisine, et si acheta tous nos bos du dit lieu. Et si fist 
escharter bien la moitié de la grant couture qui est 4 Crieve-Cuer jouste la Haie- 
Gonnor"’, et toute l'autre couture qui est jouste Pampelune; et tout fist metre en 
terres gaagnables. Item toutes les terres de la paroisse de Quiquempoist"', de quoi 
l'acre doit plus de 11 sols de rentes, et les fiefla l'abbe dessus dit, excepté xi acres 
ou environ qui furent fieflées au temps de l'abbé qui fu aprés li. Item l'abbe Jehan 
dit de Fontaines fist le manoir qui est as Yavis'’, tel comme il est; et y aquist 
tout cheu qui y apartient, excepté les dismes et les campars, et environ xxx acres 
de terre, et venoit tout a la granche de Vanchy"’. Et si escrut moult grandement 
les coutures de Beaumont-sur-Wanchy et cheles du manoir de Wanchy. Et si 
acheta 4 la dame de Beuzeville la terre du Bourc de Dun", qui encore est appelée 


* Robert Bertran, seigneur de Bricquebec, dont les an- 
célres avaient fondé le prieuré de Beaumont-en-Auge. Voy. 
la charte publiée par Lue d’Achery, Spicil. édit. in-folio, 
Ill, 3g9. 

* Bricquebec, Manche, arr. Valognes. . 

* Tourgéville, Calvados, arr. et ¢” Pont-l'Evéque. — 
Pennedepie, Calvados, arr. Pont-lEvéque, c” Hon- 
fleur. — Saint-Philibert-des-Champs et Hébertot, Cal- 
vados, arr. Pont-l’Evéque, c” Blangy. 

* Venoix , Calvados, arr. et c” Caen. 

* Sotteville-sous-le-Val , Seine-Inférieure , arr. Rouen, 
«” Elbeuf. 

* Les mots et & Periers semblent avoir été effaces. 

” Daubeuf-la-Campagne, Eure, arr. Louviers, c” le 
Neubourg. — Venon, méme canton. — Cremonville, 
méme canton , c™ Saint-Etienne-du-Vauvray. — Perriers- 
sur-Andelle, Eure, arr. les Andelys, c” Fleary. — 


Quevreville, Seine-Inférieure, arr. Rouen, c” Boos. 
— Franquevillette, Seine-Inférieure, arr. Rouen, c” et 
c™ Boos. ; 

* Gasny, Eure, arr. les Andelys, c* Ecos. 

° Le Houlme, Seine-Inférieure, arr. Rouen, c” Ma- 
romme. 

'® Creveceeur et la Haye-Gonor sont marqués sur la carle 
de Cassini au S. de Saint-Georges-sur-Fontaine , Seine- 
Inférieure, arr. Rouen, c™ Cleéres. 

'* Quincampoist, Seine-Inférieure, arr. Rouen, 
Cleéres. 

” Les Ifs, Seine-Inférieure, arr. Dieppe, c” Enver- 
meu. 

- Wanchy, Seine -Inférieure, arr. Neufchatel, °° 
Londiniéres. 

'* Le Bourgdun, Seine-Inférieure, arr. Dieppe, ¢ 
Offranville. 


on 


Pal 
tea 


os 
-- 


— 











DES CHRONIQUES DE SAINT-OUEN DE ROUEN. 391 


a la terre de Beuzeville, et la donneson de la chapele Saint-Jehan'; et tout cheu li 
cousta xx1.c. livres tournois. Laquele terre estoit du droit de nos fiés du Boure de 
Dun. Et en plaida le dit abbe moult longuement; et nepourquant il fu trouvé 
par mauvese enqueste que elle estoit des fiés nostre sire le roy: de quoi il con- 
vint, quant le dit abbe fu mort, que len em paiast . livres a nostre sire le roy 

p pour lamortissement de la dite terre; les quiex dant Jehan Mare d’Argent et dant 
Jehan de Caudebec paiérent de I'argent que le dit abbe avoit lessié a T'abaie, u 
non du couvent, que adone il ni avoit point d'abbé. Lequel abbe mourut en 
nostre manoir de Roncheroles? le premier jour de may, et fu a un joesdi, l'an de 
l'incarnation Nostre-Segnieur Jhes[u|-Crist mil cc.1m1.xx. et vi’. Et donc le corps du 

c dit abbé fu aporté le vendredi ensuiant en l'abaye de Saint-Oen, tout revestu im 

pontificalibus, et alérent encontre li toutes les religions de Rouen, et le capistre 

de Nostre-Dame, et toutes les grosses gens de Rouen, pour l’onneur de Saint- 

Oen et du bien de li et de l’ostel; et fu le samedi ensuiant enterré el cueur entre 

le grant autel et le petit, et y est encore au jour duy. 

Et en apres 111 semaines le couvent eut eslection; et ne se purent acorder le 
premier jour, comment que il y eust 11 compromis. Et l'endemain I'en fist scru- 
tine; et eslurent, les uns mestre Thomas de Bruiéres, et les autres dant Robert 
de Touffrainville, adonc cuisinier de lostel. En chu temps estoit monsieur Jehan 
Cholet cardinal Jegat en France, et monsieur Guillaume de Flaveaucourt arche- 
E vesque de Rouen, qui ne pourent onques fere acort entre les parties devant dites; 

ancheis s’en alérent les dites parties 4 Roume, et y furent environ 11 ans, ei y 

mourut fe devant dit dant Robert de Touffreville. Et aprés, la partie du devant 

dit dant Robert i renvoiérent 1 moine qui avoit non dant Bernart de Hauvillier*, 
qui avoit esté vestu v ans avant que le devant dit abbe mourust, en suppliant que 

r le devant dit Bernart eust le droit que le devant dit Robert y ayoit. Et non contres- 
tant cheu, nostre saint pére le pape en pourvit et y envoya en abbé un preudomme 
et religieus homme et bon homme, qui avoit non dant Jehen d’Auteul, autrement 
Courcheles’, qui avoit esté et estoit prieur du couvent de Saint-Denis en Franche’®. 

Lequel abbe Jehan dit de Courcheles fu denonchié 4 court de Roume environ 

G les 11 ans aprés cheu que ledit abbe Jehan de Fontaines fu mort. Et le jour de 
saint Anthaire‘ et Aige*, le pére et la mére saint Oen, et d'icheli jour deleéa ledit 
abbe de Courcheles, a l’exemple de monsieur saint Ouen, a rechevoir le gouver- 


D 


nement de la dite abbaie, desiques au secont diemenche de |’Avent ensuiant?; et 


adone entra il en la dite abbaye, et y vesqui environ x1 ans, et tant comme il 





26 avr. 1290 


10 déc. 12.90. 


Hu eut adonc, du devant dit diemenche siques au vendredi de la Crois-aourée*, au- © 5 av.1303. 


quel vendredi il trespassa environ heure de collation. Et avoit fet le jeudi absolut 


d 


4 avr.1303. 


son office a collation. Et fu enfouy le lundi de Pasques* devant l’autel Nostre- * 8 av. 1303. 


Dame, et encore y est il au jour d'uy’. Et fist en son vivant moult de grans biens 


celles, qui fu jadis frére a l'abé Jehan d’Autueil, qui 
trespassa en I’an de grace. M. cc.111.XX. et XVI, u mois de 
septembre, le mercredi devant la feste seint Mahieu. 
Priez pour lui que Diex merci li face. Amen. Ms. latin 
5423, p. 11. 

* Par cette circonstance, nous pouvons nous expliquer 


' Il s'agit sans doute ici de la chapelle qui est appelée 
dans Vancien pouillé du diocése de Rouen: Capella hospi- 
talis de Duno (plus haut, 303 a). 

* Roncherolles, Seine-Inférieure, arr. Rouen, c 
Darnetal. ‘ 

* En 1287, le 1° mai tomba bien un jeudi. — Arthur 


on 





du Monstier (Neustria pia, 34) et D. Pommeraye (Hist. 
de labb. de S. Ouen , 285) nous ont conservé Uépitaphe 
de Vabbé Jean de Fontaines : 


Fama decens , sensus, fortuna, potentia, census, 
Nil prosunt homini, quia dat mors omnia fini, 
Talibus ornatus pater I. jacet hic tumulatus , 
Justitie cultor, scelerum pius el bonus ultor, 
Vir sapiens, mundus, nulli bonitate secundus ; 
Hic jacet ede brevi post decursum levis evi. 


* Les auteurs du Gallia christ. (XI, 149) lU'appellent 
Bernard de Hautville. 

° L’abbé Jean d’Auteuil avait pour frere Baudouin de 
Courcelles, dont Gaignieres a copié T¢pitaphe sur une 
tombe de pierre plate, dans le cloistre de l'abbaye de 
Saint-Ouen, auprés de la porte qui va au jardin. Cette 
épitaphe était ainsi concue : 


Ici gist Baudouin de Cour- 


pourquoi U'abbé Jean d’Auteuil conserva jusqu'a sa mort un 
missel et un bréviaire de labbaye de Saint-Denis que l’abbé 
de Saint -Ouen, rendit au monastére de Saint-Denis en fé- 
vrier 1306. Ms. latin 5423, p. 219. 

” Il faut peut-étre lire Authaire. 

* Nous empruntons au P. Arthur du Monstier (Neustria 
pia, 35) et a D. Pommeraye (Hist. de l’'abb. de S. Ouen, 
288) l’épitaphe de Jean d’ Auteuil : 


Hoc abbas tumulo d’Auteul jacet 1. tumulatus : 
Huic Christus famulo det ceelo sit trabeatus, 

Det videamus eum ceelesti in veste decorum , 

Qui fuit hic morum doctor, dux, flos monachorum , 
Anno mill trecent jue secundo 

Transiit a mundo, dotatus munere pleno, 

Luce sacra Veneris, primevo tempore veris, 

Venit mors isti quo mansit passio Christi : 

Qui legit hee dicit : «Hic Christi pace quiescat. » 














’ Le sud-ouest. 


+ avr. 1303. 


10 mai 1303. 


17 mai 1303. 


2g juin 133g. 





392 EXTRAIT 

en la dite abbaie, especialment en edefices : a Bailleul', a Gaany, a Periers la grant 4 
sale de pierre qui a present est chambre a I’abé, et cousta la dite sale a fere xu. c. li- 
vres tournois. Et si fist fere l’infremerie de Ja dite abbaie, tele comme elle est en- 
core. Et si ratraist les deux pars d'un membre de haubert de Perreul’, de mestre 
Guillaume de Ry, qui I'avoit achaté. Et si fist toutes les estables de Quievreville, 
de la porte jusques as estables 1a 1 len met les vaques. Item il fist la meson de 5 
dessus le puis ou les chapelains couchent, et si fist le puis qui est dessous la dite 
meson. Item il fist les héles de la sale et la chapele au dessus ’*, et si acheta au dit 
lieu xxvii acres de terre 4 la mére Robert de Bosc-Guillaume. Item il fist la 
chambre du bout de la sale de Daubeuf par devers nonne’, tele comme elle est, 
fors environ vii piés de machonnerie qui y estoient; et y souloit on métre véche. ¢ 
Item il fist les grans estables de Cremonville haut et bas. Item il fist toute l’'ede- 
fice de Bihorel', excepté fa granche et les estables, 1a ot les brebis gisent, et un 
poi d’autre chose qui depuis a esté fet. Item il fist le puis du dit lieu. Item il fist 
les chambres des deulz bous de la sale de Quiquempoist, haut et bas, et la sale 
et la cuisine et le puis du dit lieu et toutes les estables qui y sont. Item il fist p 
fere tous les bons vestemens qui sont en la dite abbaie, tant en paremens d'autel 
comme en casubles, en tuniques, en dalmatiques, en capes, en estoles et en autres 
choses. 

Et apres le dechés du dit abbé Jehan de Courcheles, fu l'abeie de Saint-Ouain 
de Rouen sans pasteur du vendredi de Crois-aourée’, que le dit abbe trespassa de 
ches siécle, dusques au vendredi aprés la Saint-Jehan-devant-Porte-Latine‘, que° 
dant Jehan Mar-d’Argent, moine du dit lieu et priour de Biaumont-en-Auge; le- 
quel tout plain de bien et d’aumentacions fist en la dite prieurte, et fist la grant 
sale que l’en apele quant a present l’enfremerie et mout d'autres chozes qui chi 
ne sunt pas escriptes. Et fu confermé le dit dant Jehan Mar-d’Argent pour estre r 
abbe et gouverneur de la dite abaie, au jour de vendredi aprés la feste saint Jehan 
ante Portam latine, 'an mil ccc et m4, et trova le dit abbe l'abeie bien garnie 
-de tous biens souffisaument et de bons arrierages en grains et en deniers, qui es- 
toient deus a la dite abaie trop plus qu’ele ne devoit, sans compareson; et en ar- 
gent sec trois mil et 1111.xx. livres, en florins de mache, qui valoient en chu temps & 
x sols le florin, qui ore valent xvmt. c. livres, le florin real pour xvi sols tournois, 
que le dit abbe Jehan de Courcheles lessa en Ja dite abbaie. 

Et veschi les mises et despens que le dit frére Jehan Mar-d’Argent, par la grace 
de Dieu abbe de Saint-Ouain de Rouen, a feites et mises, outre les despens et 
mises ordinaires que il a feites, outre le cours commun, pour gouvernement de 1 
l'abaie du dit lieu, depuis qu’i fu institué abbe ou dit lieu dessus dit dessiques au 
jour de la feste saint Pierre et saint Pol, l'an mil ccc. xxx1x*. 

Premiérement les mises que il a feites pour les conqués et acas que il a fés, les 
quiex conqués et acas sont contenus et devisés en un papier que il a devers li sus 
ceu fet, et sont en icelui papier devisés et mis en escript particulicrement et par 3 
capistres, si comme len verra estre plus plainement contenu. Premiérement il 
acheta et conquist 4 Quiquempoist et environ la Verte-Forest® tut livres um sols 
vit deniers et obole de rente par an, en plusieurs et diverses parties, si comme 
o dit papier est plainement contenu. Item 4 Ygneauville’ xm livres xvi sols 1 de- 
niers de rente. Item a Roncheroles xxx sols de rente. Item 4 Houpeville® 1x livres k 
xu sols de rente. Item au Homme 1x livres xix sols de rente. Item 4 Periers, Lete- 
guive’, Perreul et Canteleu'® xm livres xx deniers de rente. Item 4 Grainville 


‘ Bailleul, Eure. arr. Louviers, c” Gaillon. Nous ne * La Forét-Verte, Seine-Inférieure, arr. Rouen, c”" 
ferons aucune remarque sur les noms de lieu qui ont déja Maromme, c™ Houppeville. 
figuré dans cette chronique. 7 Isneauville, Seine-Inférieure, arr. Ronen, c” Dar- 
* Perruel, Eure, arr. les Andelys, c™ Fleury-sur-An- netal. 
delle. * Houppeville , Seine-Inférieure , arr. Rouen, c” Ma- 
> Le ms. porte au cledessus. romme. 
* Bihorel, au nord de Rouen, du cété de Bois-Guil- * Letteguives, Eure, arr. les Andelys, c” Fleury- 
laume. sur-Andelle. 
* Il faut suppléer ici les mots le couvent de la devant '® Canteloup-le-Bocage, Eure, arr. les Andelys, c™ 


dite abbaie eslut. Fleury-sur-Andelle, c™ Renneville. 














DES CHRONIQUES DE SAINT-OUEN DE ROUEN. 393 


a seur Flouri' 1 sols de rente. Item a Segy* Lxxsx sols 1 denier de rente. Item au 
Nuef-Bosc® xu sols de rente. Item a Rouen u.c. m.xx. xi livres x1 sols 1 denier 
de rente. Item 4 Quievreville L111 livres x sols de rente. Item 4 Daubuef xxi livres 
m1 sols 1x deniers de rente. Item a Escauville’ xxv livres de rente. Item a Bailleul 
xii livres 1x sols yn deniers de rente. Item a Gaany Lx livres vii sols 1 deniers 

p de rente. Item a Cally° Lx livres de rente. Item a Biennaes® xxi livres de.rente. 
Item a Mourreville” x livres 1 sols x deniers de rente. Item as Autieus jouste Mont 
Pinchon ® vu livres de rente. Item 4 Fiereville® mm livres de rente. Item a Berte- 
ville en Caus!® xx sols de rente. Item 4 Ymonville!' v1 livres de rente. Item a 
Avrenmesnil et Dun” tix livres m sols de rente. Item a Croville'® xxxu sols de 

c rente. Item a Vanchi 1x livres xviii sols de rente. 

Somme de ches conqués : vul.c. xx livres xu1 sols u11 deniers obole de rente, 
qui valent au pris le roy '“ yut.M. 11.¢. vi livres, xu sols, 1x deniers tournois. Et il 
coustérent, tant en amortissement comme en acas, x.M. vil.c. livres tournois. Et 
ainsi coustérent les amortissemens 11.M. 1111.c. Lx1x livres, xvut sols, 1x deniers 

p tournois. 

Item, mises de despens fés par le dit abbé pour manoirs et edeffices fais de 
nuef, outre ceus que il trova quant il fu institué abbe ou dit moustier, et outre és 
retenues que il a faites des manoirs dessus dis. Premi¢rement, pour le manoir de 
Colemont”’, que il a fet et establi tout de noef, et ouquel il n’avoit que la place 

E wide, vi.c. livres et plus. Pour le manoir de Tryagnel'’, que il a feit tout de noef 
vu.xx. X livres. Item pour le manoir de Periers, chest 4 savoir pour les cheminées 
de la sale, vi.c. livres. Item pour la grant meson des greniers du dit manoir, la me- 
son feite ou bout desdis greniers, outre ceu qui i estoit, les murs doudit manoir 
fés tout entour a franc mortier, et pour Ja cuisine doudit lieu, m. livres et plus. 

r Item pour le manoir de Quievreville, pour les grans mesons derriére la sale faites 
tout de noef, la chambre dessus le four, la cuisine et les murs d’entre la granche 
et la dite cuisine, faites aussi tout de noef, vitt.c. livres et plus. Item pour le ma- 
noir de Daubuef, ch’est a savoir pour la meson des greniers et des grans estables 
dentre la chambre haute d’empres la sale, en laquele chambre lez chapelains 

G giesent, et la petite granche doudit manoir, pour la dite petite granche, pour la 
chambre doudit abbé, les gardes-robes, les alées és despenses, boves et cuisines, 
et lez murs de pierre fais a franc mortier, estans par devers Evratville'’, et pour la 
chapele doudit manoir; pour toutes ches besoignes faites de noef, x1u.c. livres et 
plus. Item pour la chapele de Cremonville et la cuisine et la chapele de Bailleul, 

u C. livres et plus. Item pour le manoir de Forges'* et pour la closture denviron, 
le dit manoir fait tout de noef, vu.xx. livres et plus. Item pour le manoir de 
Roncherolez, ch’est assavoir pour les murs de pierre fais 4 franc mortier, la loigne 
de la sale doudit manoir, Ja queminée dela dite sale, les estables ou: gisent les pa- 
lefrois doudit abbé, 1a cuisine, la chambre doudit abbé que il fist au dessus des 

J poutres, la chapele et la garderobe vi.c. livres et plus. Item pour le manoir de 
Quiquempoist, ch’est asavoir les queminées de pierre, la novele chambre doudit 
abbé faite ou dit manoir, la despense et 1a bove, la meson dessus le puis, la clos- 
ture des grans gardins, 11.c. livres et plus. Item pour le manoir dez Eavys, pour 


' Grainville, Eure, arr. les Andelys, c® Fleury-sur-  Bertreville-Saint-Ouen , Seine-Inférieure, arrond. 
Andelle. : Dieppe, c’” Longueville. 
* Sigy, Seine-Inférieure, arr. Neufchatel, c” Ar- "' Saint-Vigor-d'Imonville, Seine-Inférieure, arr. le 
gueil. Havre, c°”” Saint-Romain. 
* Neufbosc , Seine-Inférieure, arr. Neufchatel, ¢° "* Avremesnil , Seine-Inférieure, arr. Dieppe, c* Bac 
Saint-Saens. queville. — Le Bourgdun, méme arr. c™ Offranville. 
* Ecauville, Eure, arr. Louviers, c* le Neubourg. '* Crosville-sur-Sie, Seine-Inférieure , arr. Dieppe, 
: Cailly, Seine-Inférieure , arr. Rouen, c” Cléres. ce Longueville. 
* Biennais, Seine-Inférieure, arr. Dieppe, c” Totes, '* C’est-a-dire au denier diz. 
c™ Etaimpuis. '° Peut-étre Colmont, Eure, arr. les Andelys, c™ 
7 Morville , Seine-Inférieure, arr. Neufchatel, c Ar- Fleury-sur-Andelle, c™* Charleval. 
gueil. '® 'Trianel, Eure, arr. les Andelys, ce et c* Perriers- 
* Les Autels-Saint-Basile, Calvados, arr. Lisieux, sur-Andelle. 
ec” Livarot. 'T Vraiville, Eure, arr. Louviers, c°® Amfreville-la- 
* Fierville-la-Campagne, Calvados, arr. Falaise, Campagne. 
Bretteville-sur-Laize. '* Porges , Seine-Inférieure , arr. Neufchatel. 


TOME XXIII. JO 








ee i 


* 95 mai 1318. 


2g juin 1339. 


394 EXTRAIT DES CHRONIQUES DE SAINT-OUEN DE ROUEN. 





la loigne de la granche, la closture des murs, la meson ot I’en maint, et pour le a 


four et la porte, u.c livres et plus. Item pour le manoir de Beaumont, c'est assa- 
voir pour les murs doudit manoir et les murs des estables noeves et lez dites es- 
tables faites toutes de noef et tout a franc mortier, 11.¢ livres et plus. Item pour le 
manoir de Vanchi, pour la chainture des murs dudit manoir, de la porte des- 
siques au chevés du mostier, fais tout de noef 4 franc mortier, la machonnerie 
des murs des grans estables pour les dites estables et les greniers fais de novel, 
pour ce que les autres ne valoient rien, l'amendement de la sale et des degrés, 
v.¢ livres et plus. Item pour le manoir de Male-Voisine fait tout de noef, ouquel il 
n'avoit fors la vuide place quant len le fist, m.c livres. Item pour le manoir de 
Grant-Val fait tout de noef, et n'i avoit que la vuide place m.c livres. Item pour le 
manoir de Croville fait tout noef, excepté la granche, um.c livres. Item pour le 
manoir du Bour de Dun, c'est assavoir pour la grant meson, les grans estables de- 
vers Veulles', la chapele, la cuisine, la garde-robe, le puis et autres chozes, x111.c 
livres et plus. Item pour le manoir du Mesnil-Ogier’, ch’est assavoir pour la haute 
meson ou gist l'abbe et les estables d’emprés le moustier, faites noeves, c.L livres 
et plus. Item pour le manoir de Saint-Martin-en-Huymois’, ch’est assavoir pour la 
haute meson feite toute de pierre et 4 franc mortier, la meison d'empreés la porte, 
feite aussi toute de noef, 11.c livres et plus. Item pour le manoir de Ros‘, ch’est 
assavoir la grant meson, la cuisine, les boves, la noeve granche, les prisons et 
autres chozes faites tout de noef, x11.c livres et plus. Item pour le manoir de Sancy’, 
pour la sale et les chambres et la bove, 11.c livres. Somme de ces edefices dessus 
dis x.M. vi.c.xx livres tournois. . 

Item mises et despenses extraordinéres pour le dit abbé, outre le gouver- 


nfem|ent de la dite abbaye. — Premiérement, pour la grande et excessive mise ° 
faite pour la grant plederie que il covint que le dit abbe demenast contre la ville 


de Rouen, en la noveleté que il fu abbe et bien sept ans ensuiant, si comme au- 
cuns des moignes de l'abbeie seivent bien, 4 cause de ceu que ceux de la ville de 
Rouen, Guillaume de Wanchi et leur autres complices, disoient et maintenoient 
contre le dit abbé qu'il avoit les bois de la Haye-Comperée et de la Verte-Forest, 
et les vouloient fere apliquier et tourner devers le rey; et aussi pour la baronnie 
de Saint-Ouain, vy. livres tournois et plus. Item, pour la plederie de l'institucion 
et destitucion dou prieur de Biaumont et de ses’ predecessours demenée contre 
levesque de Luisyés, tant du temps de cest priour comme de son predecesseur, 
tant despens fais pour le dit abbé en pourcachant et querant trailiés et acort de 

és, en alant a grant conseil par mout de fois 4 Luisyés, Touque, Caen, Nonnant, 
Tyeberville, Canapeville* et alleurs, par devers le dit evesque, que en plederie 
menée a court de Roume et alleurs, m.m livres et plus. Item pour la pleiderie 
de Saint-Victor, v.m livres et plus. Somme de ches pleideries dessus dites, 
xu1.M livres. 


Item ledit abbe a mis en la refection de son mostier, depuis que il fu commen- . 


chié, lequel fu commenchié en I'an de grace mil et ccc.xvmt, le jour de la feste 
saint Urban’, dessiques a la feste saint Pierre et saint Pol, l'an mil cec.xxxtx”, 
outre la value des bois de quoy les rois de Franche, nos seigneurs, li ont donné 
le tiers et dangier pour convertir en l'uevre dessus dite, lesquiex bois montent 
en somme pour le tout, tant en principal comme en tiers et en dangier, xvIiI.M 
livres tournois; et outre la somme de vi.M livres mu.xx. v livres v1 sols vy deniers 
tournois, que il a vendu 4 tiers et 4 dangier, desquiex bois il a eus et recheus les 
dis tiers et dangiers, en rabatant et deduiant de ceu que le roy li devoit, et outre 


' Veules, Seine-Inférieure , arr. Yvetot, c Saint-Va- * Sancy, Aisne, arr. Soissons, c* Vailly. 
lery-en-Caux. * Le ms. porte et mise. 

* Saint-Ouen-du-Mesnil-Oger, Calvados, arr. Caen, ” Ces dans le ms. ; 
c* Troarn. * Lisieux, Calvados. — Touques, Caivados, arr. e! 

> Probablement Saint-Martin-du-Bois, au N. E. de c™ Pont-l’Evéque. — Caen. — Nonant, Orne, arr. Ar- 
Saint-Silvain, Calvados, arr. Falaise , c” Bretteville-sur- gentan, c” le Merleraulit. — Thiberville, Eure, arr. 
Laize. Bernay. — Canapville, Orne, arr. Argentan , c* Vimou 


* Rots, Calvados, arr. Caen, ¢°* Tilly-sur-Seulle. tiers. 


G 


— 
ne 


— 


K 











A 


_ E CHRONICO SANCTI LAUDI ROTOMAGENSIS. 395 


la value des mors bois que il a vendus, qui montent a la somme de I11.C. 111.xx. 
i livres, xv sols, ou le roy n’a tiers ne dangier, xx1x.M. vi.c. et xvi livres v sols 
tournois et plus’. 

Somme toute des mises et despens extraordinéres, outre le gouvernement de la 
dite abbeye, LXIII.M. IX.C. xxxvi livres, v sols tournois. 

Chi ensieut la maniére du decés de homme de bon mémoire, religieus et ho- 
neste, dant Jehan Marc d’Argent, autrement dit Roussel, adonques abbé de Saint- 
Ouen de Rouen, auquel Dex par sa grace fache bonne merchi, lequel gouverna 


l'abbeye de Saint-Ouen par l’espasse de xxxvu ans et demi, et qui conquist mout - 


grandement de rentes et augmenta de mout de biens, et qui commencha le neuf 
moustier de Saint-Ouen, et fist dessiques as piliers de la tour; lesquiex piliers il 
consomma, et deux autres au desseus, si comme cy devant est escript. 

Lequel abbe trespassa de cest siécle l’an de grace mil ccc. xxxix, le merquedi* 
vegille de la feste la Conception Nesteo-fleme, ou mois de decembre, environ 
Il ‘heares® de nuit au maner de Biehohorel ‘. 








CHRONICO SANCTI LAUDI ROTOMAGENSIS. 





MONITUM. 


Chronicon Sancti Laudi Rotomagensis pro ea tantum parte nobis 
innotuit quam continet codex Rotomagensis Chronicon triplex et unum 
dictus. Inde paucos excerpsimus articulos, quorum primo narratur 
Odonem archiepiscopum universosque sacerdotes ad synodum anno 
1251 congregatos e Rotomagensi ecclesia a Pastorellis fuisse expulsos. 
Quzcumque hic edimus, prima vice in lucem anno 1850 prodierunt 
in Normannie novis chronicis (Mémoires de la Société des Antig. de Nor- 
mandie, 2° série, VIII, 3° partie). 





Anno M.cc.L1. Commotio misera pastorum, dicentium se in Terram Sanctam pro- 
ficisci, facta est. Erant enim inter eos tanquam magistri crucem aliis imponentes ; 
signa et prodigia mendaciter dicebant se operari. Fingebant enim ipsi principes 
latronum, ut simplices deciperent, vidisse visionem angelorum, et beatam vir-- 
ginem Mariam lis apparuisse et jussisse ut acciperent crucem, et pastorum ac sim- 
plicium, quos elegerat Dominus, congregarent exercitum ad subveniendum Terre 
Sancte et regi Ludovico ibidem moram facienti. Eamdem etiam visionem in 
vexillo quod ante se ferebant depinxerant. Dum autem predicti latrones per Flan- 
driam et Picardiam transirent villas et campos, falsis exhortationibus seducebant 
pastores et populos simplices. Cum autem venissent in Franciam, jam ita creve- 
rant quod millenaria centenaria fecerant tanquam exercitum; et, cum transirent 


' Sur la reconstruction de Véglise de Saint-Ouen, voy. we “¢pitaphe de l'abbé Jean Marc-d’ Argent est ainsi con- 
une charte de Uabbé Jean Marc-d’Argent, du 12 décembre gue : «Hic jacet frater Johannes Marc d’Argent, alias 
1321, publide avec commentaires par M. Quicherat, dans _« Roussel, quondam abbas istius ménasterii, qui ccepil 
la Biblioth. de Ecole des chartes, 3° série, III, 464. « edificare istam ecclesiam de novo, et fecit ‘chorem et 

* En 1339, le 7 décembre, veille de la féte de la Con- «capellas et pilliaria turris, et magnam partem crucis 
ception, était un mardi. « monasterii ante dicti. » Du Monstier, Neustria pia, 36; 


* Lieues, dans le ms. Pommeraye, Hist. de 'abb. de 5. Quen, 297. 


50. 





































ese eee 


——S— 





* 7 Jan. 1285 


(N.S.). 


* An. 1304. 


© Anno i3ie. 


396 E CHRONICO SANCTI LAUDI ROTOMAGENSIS. 


per loca campestria, pastores dimittebant animalia absque parentum consilio, 
Transeuntes autem per villas et urbes levabant enses et secures et alia instrumenta, 
ita quod timebantur a populo et potestate judiciali. In tantum vero errorem ve- 
nerant, quod faciebant sponsalia, cruce signabant, et a peccatis absolvebant. Adhuc 
insuper deceperant populum, quod plures credebant quod cibi et cetera sibi ap- 
posita non minuebantur eorum comestione vel potatione, sed augebantur. Quia 
vero clerus huic errori contradicere voluit, magnum odium ab iisdem incurril, 
in tantum quod plures in campis inventos occiderunt. A regina vero Blancha, 
regni gubernatrice, que credebat per eos auxilium filio regi Ludovico in Terra 
Sancta provenire, permissi sunt sine contradictione per urbem Parisius transire: 
unde et audacia errorum accrevit iis quamplurimum; et in furtis et rapinis ad 
urbem Aurelianis cum pervenissent, pugnam inierunt cum clericorum universi- 
late, et plures occiderunt, multique ex iis occisi sunt. Deinde iverunt ad urbem 
Bituricam; et tunc dux et princeps eorum, quem vocabant magistrum Hungarie, 
intravit synagogam Judeorum, destruxitque libros eorum et bona diripuit. Sed 
cum recessisset inde ab urbe cum populo suo, Bituricenses armati et preparati 
secuti sunt eos viriliter, occideruntque predictum magistrum cum pluribus sociis 
suis, et magnam stragem fecerunt. In tantum autem ab initio invaluit error eorum, 
quod archiepiscopum Rothomagensem in synodo Pentecostes de Rothomagensi 
ecclesia, cum universis sacerdotibus ad synodum congregatis, expulerant. Post au- 
tem predictam occisionem, dispersi sunt per diversa loca, quorum quidam occisi 
sunt aut suspensi propter malefacta sua, alii navigio perierunt, alii ad propria re- 
versi sunt; et sic ad nihilum reducti. 

Anno m.cc.txxvi. Obiit Odo, Rothomagensis archiepiscopus, kalendis Junii', 
apud Gaillon; sepultusque est juxta altare Sancte Marie’. Praefato Odoni cogno- 
mento Rigaut successit Guillelmus de Flavacuria®, Vulcassinensis natione. Pre- 
dictus vero dominus Willelmus archiepiscopus ordinavit presbyteros in ecclesia 
Rothomagensi ad quotidie celebrandam missam de sancto Spiritu, atque triplici 
modo statuit festum celebrari de sancto Ansberto. 

Hoc anno [1278] filia principis Antiochie, Maria dicta de Jherusalem, que in 
Francia exulaverat, jus regni Jherosolymitani, quod sibi appendebat, Karolo regi 
Sicilia quictavit, tali pacto quod quandiu viveret assignaret sibi quolibet anno 
quatuor millia librarum turonensium‘ de redditibus suis in comitatu Andegavensi. 

Hoc anno® obiit Carolus rex Sicilia. 

Guillelmus archiepiscopus dictus de Flavacuria, qui’ diu pacifice sedem Ro- 
thomagensem tenuerat, ut pie credendum est, migravit ad Dominum. Nam ante- 
quam obiret, tempore famis’, populum ne inopia deficeret sustentavit, eleemo- 
synasque largissimas misericorditer erogavit. Nam ad ipsius eleemosynam plebes 
innumere catervatim affluebant quotidie;-et ipse pius pastor, misericordix® 
affluens visceribus, sicut fertur, post erogationem fructuum jussit ut non parce- 


retur equis et utensilibus, sed omnia ad pauperum vitam sustinendam, ne fame . 


perirent, pietatis intuitu erogarentur. Postquam vero idem pastor in ccelo sic the- 
saurizavit, viam universe carnis ingressus, in ecclesia Rothomagensi, in capella 
Beate Marie, que a suo tempore de novo edificari ccepit et decenti opere con- 
summata est, sepulturam habuit, ut in ipsius tumba decentissime composita’ in- 
tuentibus patet. Huic successit Renaudus*, nepos pape Clementis quinti, virili 
tate florens. Dono predicti pape factus est archiepiscopus Rothomagensis, et 
subsequenti tempore® permutavit cum Aigidio, Narbonensi archiepiscopo. Fuit 
autem archiepiscopus Rothomagensis Aégidius litterali et seculari prudentia valde 
peritus, multisque gazis opulentissimus. Hic statuit in ecclesia Rothomagensi Sab- 


' Apud Galliam christianam Odo Rigaldi anno 1275, ‘ Cod, quatuor libras Turonenses. 
vi nonas Julii, obiisse memoratur. Vide supra, 341 e. * Vocem qui in cod. omissam supplevimus. 

> Odonis tumalus in Rogerti de Gaignicres collectaneis * Cod. misericorditer. Emendationem a docto viro A. 
(cod. lat. 17044) delineatus est. Chéruel propositam admisimus. 

* Guillelmum I feria secunda ante Letare Jerusalem ” Guillelmi de Flavacuria tumulum habes delineatum in 
anno 1277, idest die 21 Martii 1278, elecium fuisse per- collectaneis Rogertt de Gaigniéres , cod. lat. 17044, p. 135. 


hibent Gallive christiane auctores. * Corr. Bernardus. 


A 


~ 





) 


~ 


— 











E CHRONICO SANCTA CATHARINA DE MONTE ROTOMAGI. 397 


a batis vacuis ab octava Epiphanie usque ad Septuagesimam et ab octava Pente- 
costes usque ad Adventum Domini, fieri de beata Maria solemne officium cum 
novem lectionibus; quod antea non fiebat. Hujus tempore in eadem ecclesia sta- 
tutum est fieri triplex festum de sancto Eutropio martyre. Circa idem tempus 
primo celebratum est festum de Eucharistia in partibus istis, scilicet sub tempore 
p Johannis xxi pape, licet institutum primo fuit ab Urbano mm papa. 

Xgidio, archiepiscopo Rothomagensi, successit Guillelmus, de ordine Sancti 
Benedicti monachus, deinde abbas de Moyssac, postea episcopus Lingonensis, ac 
deinde provisione domini papx Johannis archiepiscopus Rothomagensis*. Hic eccle- 
sie Rothomagensi dedit reliquias et precipue de sancto Desiderio martyre et 

: episcopo Lingonensi; unde et festum ejyusdem martyris statutum est fieri in eccle- 
sia Rothomagensi. Hujus temporibus, propter timores nocturnos, dicere coeperunt 
in ecclesia Rothomagensi matutinas de die in mane, quod antea non fiebat; sed 
more debito et a sanctis et ecclesia approbato usque ad illud tempus agebantur de 
nocte. Obiit hic archiepiscopus anno Domini m.ccc.xxx, die..... precedente fes- 

p tum sancti Andree apostoli', sepultus in ecclesia Rothomagensi. 








E CHRONICO 


SANCTA CATHARINE DE MONTE ROTOMAGI. 





MONITUM. 


Chronicon monasteru Sancta Catharine Rotomagensis, cujus tex- 
tum nobis servavit Rotomagensis codex dictus Chronicon triplex et 
unum, a pluribus auctoribus compositum est. Partem priorem saculo 
x11 Ineunte, novissimam vero anno 1345 conscriptam fuisse conjecit 
vir doctus A. Chéruel, qui pracipua hujus opusculi loca publici juris 
fecit a. 1850 in Normannie novis chronicis (Mémoires de la Société des 
antiq. de Normandie, 2° série, VIII, 3° partie ). 





Anno .cc.xxvu. Dominus Radulphus abbas cum rexisset ecclesiam Sancte 
Trinitatis fere xxx annis, regimini ejusdem ecclesiz resignavit’. Cui successit do- 
minus Adam Bacon, et in eodem anno creatus abbas Sancti Audoeni*; et non 
multo post" curam pastoralem resignans, ex permissione abbatis Willelmi Sancte 


' Cod. die precedente; apud Galliam christianam 
24 Novembris obiisse, die autem 28 sepultus fuisse memo- 
ratur. Supple igitur die Sabbati si diem quo obiit, aut die 
Mercurii si diem quo sepultus est notatam fuisse conjeceris. 

* Hic Radulphus, qui, anno 1222, m. Junio, abbatie 
Montis Saneti Eligu x solidos stellingorum annut-redditus 
quitavit (Collection Moreau, vol. 131, fol. 8) , inter abbates 
Sancte Catharine non recensetur apud Galliam christia- 
nam, ubi Drogoni Rogerus , Rogero autem Adam successisse 
memorantur. 

* Ibidem dicitur Adam Bacon Sancte Catharine regi- 
menwanno 1231 assumpsisse et coenobio S. Audoeni anno 
1232 fuisse preefectus. Utrique autem temporum note obstare 
videntur ea que de Adamo anno 1256 in chronico nostro me 
morantur; sed litteris datis anno Domini 1232, die Ve- 





neris proxima post festum apostolorum Petri et Pauli 
(2 Jul.), monachi Sancte Catharine, cum per provisio- 
nem Mauritii, Rotomagensis archiepiscopi, ipsorum ab- 
bas translatus fuisset ad ecclesiam Sancti Audoeni Roto- 
magensis, a rege licentiam alterius abbatis eligendi humiliter 
flagitaverant. (Teulet, Layettes du Trésor des chartes , Il, 
237, n. 2199.) 

* Id est anno 1233. Litteris enim datis die Jovis post 
Assumptionem beate Maria anno Domini 1233 (18 Aug. 
1233), Mauritius, Rotomagensis archiepiscopus, regi de- 
clarat quod vir religiosus frater Adam, quondam abbas 
Beati Audoeni Rothomagensis, cessit administrationi pre- 
dicti monasterii, potius eligens sibi vacare in reclusorio 
quam tumultibus prlationis amplius agitari. (Teulet, 
Layettes du Trésor des chartes, 11, 254, n. 2247.) 


* An. 1319. 





ee ie ee, 


* 4 Martii 
1234(N.S.). 


» 96 Jun. 


* 28 Sept.1935. 


* 95 Oct. 1234. 


28 Maii. 


* a Nov. 


* Amalricus. 
* Henricus. 





398 E CHRONICO 


Trinitatis, juxta pradictam ecclesiam in parvo domicilio se reclusit, ubi vigiliis et 
orationibus, jejuniis, psalmis ceterisque pietatis operibus, carnem suam jugiter 
intentus die noctuque studuit macerare et Domino deservire, solum ccelestia me- 
ditando. Exinde audita fama tanti viri, circumquaque reges et regine, nobiles et 
ignobiles , episcopi, clerici seculares et religiosi, ceeperunt ad eum convolare ejus- 
que orationibus se devote commendantes. Huic successit in ecclesia Sancte Kate- 
rine domnus Willelmus dictus Vastel, prior Blida. Post cujus recessum in ec- 
clesia Blide fuit prior Theobaldus de Leonibus. In ecclesia Sancti Audoeni, post 
recessum domni Ade reclusi, fuit Hugo abbas, ejusdem loci monachus. Tempore 
Willelmi, abbatis Sancta Katerine, facta fuit in eadem domo major aula cum cel- 
lario. Hic etiam a parte orientali novo murorum ambitu abbatiam circumcinxil. 
Hic etiam’ thecam beati Boniti fecit cooperiri lapidibus pretiosis, auro et argento. 

Anno m.cc.xxx'. Philippus, comes Bolonia, Philippi regis Francorum filius, col- 
lecto exercitu magno, maximam partem terre Theobaldi comitis Campaniz de- 
populatus est. 

Anno .cc.xxxt. Domina regina et Ludovicus, filius ejus, rex Francorum, ha- 
bito colloquio cum baronibus suis, consilio et auxilio viri nobilis Johannis, Jeroso- 
lymorum regis, pacem inter Philippum, comitem Bolonie, et Theobaldum, comi- 
item Campania, quibusdam pactionibus inter eos habitis, reformaverunt. 

Hoc anno obiit sanctus Antoninus de ordine Minorum, de villa Ulyxbona 
oriundus, idibus Juni. 

His temporibus claruit sancta Elizabetha, filia regis Hungariz, in Alemannia. 

Anno m.cc.xxxul. Hyems fuit permaxima. Gelu gravissimum ccepit in Natali Do- 
mini, et duravit et perduravit fere continuum usque ad Purificationem beatze 
Marie. 

Anno M.cc.xxxi. Philippus, comes Bononia, diem clausit extremum; post cujus 
obitum Robertus, comes Drocarum, cito decessit*. 

Eodem anno, Richardus Marescallus, dominus Longue Ville et Dinanti, in 
Hyberniz insula interfectus est. 

Eodem anno, dedicata est ecclesia Sancti Georgii de Baukervilla a venerabili pa- 
tre nostro Mauricio, Rothomagensi archiepiscopo, 111 idus Septembris. 

Hoc anno, dedicata est major ecclesia Sancta Trinitatis de Monte Rothomagensi 
a domino Mauricio, Rothomagensi archiepiscopo, in festo® sanctorum Johannis et 
Pauli, tempore domini Willelmi abbatis praefate ecclesia, tempore interdicti in- 
choati a vigilia® sancti Michaelis; et relaxavit idem archiepiscopus quolibet anno 
in die anniversario ejusdem dedicationis usque ad finem xx1 dies de minutis 
peenitentiis vere poenitentibus scilicet et confessis. 

Die sanctorum Crispini et Crispiniani‘, cessavit interdictum a domino Mauricio 
illatum. 

Eodem anno, fuit estas pluviosa; vindemie Vernonenses defecerunt; Caletum 
cum sementibus stis similiter defecit. 

Anno m.cc.xxxm1. Rex Francie Ludovicus accepit uxorem Margaretam, { filiam | 
comitis Provincia, circa Domini Ascensionem*. 

Anno .¢c.xxxv. Multi nobiles et potentes crucis caractere signati sunt in auxi- 
lium Terra Sancte Jherosolymitane capiendum, per predicationem cujusdam le- 
gati domini pape; et eodem anno fuit mortalitas magna. 

Anno M.CC.XXXVI. Siccitas magna in pluribus locis; et in ipsis locis fuit fructus 
terre tenuis. 

Anno M.cc.xxx1x. In crastino’ Sancti Martini hiemalis capti sunt in bello a Sar- 
racenis comes Montis Fortis et multi alii barones regni Francie; comes Barri* in- 
terfectus est et multi alii. 

Eodem anno, pridie nonas Maii, obiit pia memorize dominus Willelmus de 
Rescuchon’, abbas Gemmeticensis, vir providus et discretus, misericors et modes- 


' Melius fortasse anno 1229 (cf. Artde vérif. les dates, Anno enim 1211 (n. s.), die 9 Marti, Willelmus de Ke- 
1. I, p. 766). sencon, tunc prior et cellarius, testis adest charle Ale- 
* Melis, ut videtur, apud Galliam christ. Resenchon. xandri, Gemmeticensis abbatis , cujus autographum exstatin 


A 


B 


Cc 


dD 











SANCTH CATHARINA DE MONTE ROTOMAGI. 399 


a tus, in cujus tempore abundavit ecclesia bonis omnibus intus et extra; quam vi- 
delicet ecclesiam magna ex parte renovavit, ornamentis sericis, et vasis argenteis 
desuper auro tectis nobiliter decoravit. Preterea in locis ecniiflinn semper conven- 
tui dehsinbat, mundi gloriam fugiens, vigiliis et orationibus insistebat; et quia 
bona Domini sui fideliter dispensavit, dubium non est quin ipse sit particeps glo- 

gp rie Salvatoris. 

Anno .cc.xL. Cum contentio esset apud Vetus Vernolium in curia domini ab- 
batis Gemeticensis inter Galterum Megremeins et Galterum Pigot, qui ratione 
consanguinitatis jure hereditario petebant a Guillelmo, preposito is Capellaria, 
totam prefecturam suam, illam videlicet quam idem Guillelmus cum filia de- 

: functi Gaufridi prepositi in maritagium habuerat, et in veram possessionem a tem- 
pore nuptiarum suarum usque ad annum predictum prefecture ejusdem fuerat: 
dicti Galterus Megremeins et Galterus Pigot intendentes a dicto Willelmo dictam 
prefecturam per judicium fori secularis extorquere, dictus vero Willelmus dictam 
prefecturam defendere cupiens et jus suum, inierunt per duos bellatores singu- 

p lare certamen. Bellatoribus autem irruentibus insimul ad pugnandum, a parte 
dictorum Galterii Megremeins et Galterii Pigot Guillelmo dicto Malo Clerico, a 
parte autem dicti Willelmi Johanne dicto Saol, per finale duellum declaratum fuit 
et recognitum prefecturam antedictam ad sepedictum Guillelmum et liberos suos 
ex dicta filia dicti Gaufridi genitos jure hereditario integre pertinere , bellatore 

E dictorum Galteri et Galteri devicto et se pro devicto confesso. Duellum autem 
illud factum fuit in pratis que sunt inter ecclesiam Sancti Martini de Vetere Ver- 
nolio et manerium dicti abbatis in terra et feodo ejusdem abbatis, ubi edictum 
judiciarium, sicut mos est in duello, de cogendo assistentes sedere pacifice circa 
campum vel circulum pugnantium, exclamatum fuit et nuntiatum alta voce cujus- 

r dam servientis dicti abbatis, nomine ejusdem abbatis, tacito prius et posterius 

omni nomine cujuslibet judicis secularis, presentibus multis. Et memorandum 

est quod statim post finem duelli pars hellintenis devicti persolvit dicto abbati Lx 

solidos et unum turonensem pro devictione sui bellatoris. Iterum pars bellatoris 

devicti per judicium curie dicti abbatis solvit bellatori vincenti xvi solidos turo- 
nensium pro qualibet plaga in qua fuit fracta cutis ad sanguinem : quod in perpe- 
tuum pateat universis Shin aa 

Anno M.cc.xii1'. Sacrosancta spinea corona Domini nostri Jesu Christi Parisius 
delata est et translata a domino Ludovico, rege Francorum, et in capella regia 

Sancti Nicholai decenter collocata in crastino® sancti Laurentii martyris. Quo- 

u modo autem, Domino disponente, illuc pervenit libet breviter declarare. De- 

functo igitur Petro, prius Nivernensi comite, postea Constantinopolitano impe- 

ratore, et imperatrice Yolanda, uxore sua, ad quam de morte Henrici imperatoris, 

fratris sui, devenerat idem Imperium, remansit ex iis puer Balduinus nomine, qui 
puer Mariam, filiam Johannis de Brenna, qui propter probitatem et merita reg- 
num Jenusilons adeptus fuerat, desponsavit. Idem autem Johannes, de communi 
consensu fidelium Imperii, generum suum Balduinum direxit ad partes Gallica- 
nas, ut a rege Ludovico, de: cujus sanguine ex utraque parte patris et matris or- 
tum habuerat, et domina Blanka, cujus neptem duxerat, ceterisque nobilibus 

Francie subsidium et auxilium peteret adversus hostes suos et Gracorum gentem 

k de finibus suis expellendos. C sumque in partibus Francie moram faceret, heredi- 
tatis propria negotiis detentus, et in petendo subsidio sollicitus et intentus, per- 
pendens devotionem regis et matris ipsius, de corona Domini eisdem fecit men- 
tionem. Dicit itaque se novisse in urbe C onstantinopolitana proceres ad hance 
calamitatis inediam devenisse quod predictam coronam dominicam oporteat eos 

. alienis vendere vel ad minus titulo pignoris obligare, affectuoseque eidem suppli- 


~ 


G 


~ 


ss 


regiarum chartarum thesauro. Apud Alex. Teulet (Layettes coronam delatam fuisse Senones, non autem Parisius, quo 

du Trésor des chartes, 1, 461, n. = ista charta men- pervenit die 18 ejusdem mensis. Has autem mendas amu 

dose dicitur data 15 Martii 1218 (n. s.); conf. Catal. des nuensi oscitante irrepsisse conjicimus ; ibi enim anonymus 

actes de Philippe-Auguste, p. 290, n. 1261. noster optimo duce utitur Galtero Cornuto, cujus narratio 
" Corr. anno 1239. nem paucioribus verbis referendam curavit. Cf tomum nos- 
* Id est die 11 Augusti; constal autem ea die sanctam trum XXII, p. 27 et seqq. 








* 30 Nov. 1244. 


» Cdo | 


dictus Clement. 


* 41 Jan. 1247 
(N. S.). 


* Henricus. 


400 E CHRONICO 


cat ut illam ab ipso recipere dignetur et gratis. Rex ergo hoc audiens grates im- 
mensas Balduino referens', gratanter annuit se illam recepturum® ab ipso. Mit- 
tuntur citius a rege Constantinopoli pro complendo negotio Jacobus et Andreas, 
fratres ordinis Predicatorum. Tanta enim necessitas barones Imperii coegerat 
quod’ pretiosam coronam pro magna pecunie summa compulsi sunt Venetis 
obligare, tali conditione quod, nisi redimeretur par heredem Imperii vel barones 
infra terminum prefixum, ipsa caderet in commissum et converteretur in titulum 
venditionis pro pecunia jam soluta. Apposuerunt etiam quod illa Venetias defer- 
retur; quod et factum est. Convenerunt ergo nuntii regales cum Venetis ut * illam 
sanctam coronam portarent Venetiam, presentibus magnis civibus Venetia, in- 
grediunturque Venetiam et beatam coronam in vase signato in capella Sancti 
Marci cum diligentia deponunt. Frater Jacobus, relicto ibi fratre Andrea, cum 
nuntiis Imperii cito accedens ad regem Ludovicum, rem gestam et statum negotii 
regi fideliter et regine exprimunt. Praparant itaque nuntios, cum fratre Jacobo et 
nuntiis Imperii mittentes eos? Venetiam. Venientes igitur Venetiam, exhibitis 
litteris regalibus de mutuo redintegrando, sanctum pignus, dolentibus Venetis 
sed pro conditione non valentibus obviare, agnitis litteris procerum, vasculum 
sancte corone suscipiunt, versus Franciam iter suum dirigentes. Audiens autem 
eos in Burgundiam devenisse, rex valde gavisus est in Domino. Una cum matre 
sua et fratribus, sumptis® secum Waltero, Senonis archiepiscopo, et Bernardo, 
Aniciensi episcopo, et aliis baronibus, occurrit in villa que dicitur Villa Nova Ar- 
chiepiscopi, thesaurum quem desideraverat invenit consignatum in vase ligneo. 
Quo aperto, invenit locellum de auro in quo sancta corona latebat, que tunc visa 
est ab omnibus qui aderant. In crastino Senonis defertur in ecclesia Sancti Ste- 
phani. Postea vero in crastino’ cum gaudio rex insigne vasculum deferens versus 
Parisius dirigit viam suam. Octava die, extra murum juxta ecclesiam Sancti Anto- 
nii in campi planitie ostenditur. Post hec infra muros civitatis infertur a rege et 
fratre suo discalceatis et preter tunicam depositis vestibus. Omnes etiam prelati, 
cum clericis et viris religiosis necnon et militibus, nudis pedibus antecedunt; et 
sic collocatur in capella regia cum gaudio Domini corona. 

Anno w.cc.xtut. Natus est Ludovicus, filius regis Ludovici primogenitus. 

Anno sequenti® natus est ei secundus filius, nomine Philippus, qui successit 
ei in regno. Eodem anno, papa Innocentius venit in Franciam apud Lugdunum, 
circa festum sancti Andree*. Ludovico rege apud Pontizaram exgrotante, sic 
anima ejus erepta est a corporis sensibus ut a multis estimaretur mortuus; ut au- 
tem ad se rediit, crucem transmarinam instanter petiit et accepit. Eodem anno’, 
combusta est omnis domus Beate Marie de Prato de igne de Ermentruvilla '°. 

Anno Domini m.cc.xtv. Consecratus est dominus Odo?, prius abbas Sancti Dio- 
nysii,a domino papa Innocentio apud Lugdunum in archiepiscopum Rothoma- 
gensem propter canonicorum discordiam. Eodem anno, fuit magna predicatio 


de cruce assumenda adversus Sarracenos Terre Sancte debellandos. Cruce signa- . 


tus est rex Francie Ludovicus, cum fratribus suis Carolo et Roberto, et concessu 
Innocentii pape ab universo clero decimam partem accepit reddituum usque in 
quinquennium. Multi etiam nobiles barones, comites et utriusque sexus copiosa 
multitudo, in subsidium Terra Sancte processuri, crucem susceperunt, non so- 
lum autem in regno Francix, sed etiam in locis circumstantibus usquequaque. 

Anno M.cc.xLv1°. Canonizatus est Eadmundus, Cantuarie archiepiscopus, a do- 
mino papa Innocentio, cum esset apud Lugdunum. Predicatio maxima de cruce, 
fere per totum orbem terrarum propter subsidium Terre Sancte..... 

Eodem anno, mortuus est* Landgravius Thuringie qui a papa Innocentio fuerat 
electus in regem Alemannie. 


' Vocem referens in codice omissam supplevimus. 7 Cod. male in exstivo. 

* Cod. male receptam. * Apud Guill. de Nang. anno 1245. 

> Cod. maie ad pro quod (ul). * Apud Galliam christ. anno 1243, minus recte, ul vi- 
* Abest cod. vox ut. detur. Vide infra Chronicon Beccense. 


* Voeem eos in cod. omissam supplevimas. 


o 


Cod. male aliis sumplis. erumpente. 


'° Id est igne e vicinis domibus Ermentrudis ville 





> 


>) 


D 


a7] 


= 


K 

















SANCTH CATHARINZ DE MONTE ROTOMAGI. hO1 


, Eodem anno, sanctus Eadmundus confessor elevatus est, qui apud Pontinia— 
cum requiescit, ubi per eum fiunt multa miracula. Et obiit Odo, Rothomagensis 
archiepiscopus *, sepultusque est Rothomagi juxta altare Sancti Laurentii. Tunc 
electus est magister Odo Sancti Dionysii, ejusdem ecclesie canonicus, a quibus- 
dam de capitulo; sed electio ejus quassata ab aliis'. Canonicis autem invicem de 

B pastore certantibus, dominus Innocentius papa, qui tune adhuc supererat Lug- 
duni, providit eidem ecclesie Rothomagensi de pastore, et dedit eis fratrem Odo- 
nem Rigault, de ordine Minorum. Hic constituit festum. sancti Francisci cele- 
brari triplici festo. Statutum est etiam fieri festum triplex de sancto Eligio in 
crastino sancti Andree. 

¢ Eodem anno [1248] consecratus est Odo Rigault, de ordine Minorum, archie- 
piscopus Rothomagensis; qui constituit ut hore de beata Maria in ecclesia Ro- 
thomagensi quotidie decantarentur. Eodem anno, dominus Ludovicus, rex Fran- 
cie, cum fratribus suis, multisque aliis nobilibus de regno Francie, iter arripuit 
ultra mare, et in primo adventu suo cepit Damietam; sed non diutius eam potuit 

» obtinere; nam et ipse cum fratribus suis non multo post captus est a paganis et 
detentus cum multis aliis. Dominus etiam Robertus, frater ejus, Attrebatensis, in 
eodem prelio fuit occisus®. Eodem anno, in festo sancti Laurentii”, fuit vehemens 
combustio in urbe Rothomagensi; nam abbatia Sancti Audoeni cum ecclesia et 
omnibus fere zedificiis est combusta; ecclesia Sancti Laurentii, Sancti Gildardi, 

gE et a fonte Gaallor usque ad fontem Rodobecci et a porta Bellovacensi usque ad 
magnum pontem, omnia fere edificia combusta sunt. 

Hoc anno, obiit abbas Willelmus Sanctz Trinitatis, in festo sanctze Catharine °; 
qui etiam ipsa die magnam missam celebravit, sepultusque est ante altare Beate 
Marie. Cui successit Johannes de Sehiervilla®, ejusdem loci monachus et eleemo- 

F synarius, in cujus tempore domus Sancte Katharine multis bonis abundavit. Hic 
instituit ut festum sancti Vincenti celebretur in cappis et habeat octavas, in cu- 
jus festo et in ejus obitu xu solidos et unum modium vini ad pitantiam fratrum 
comparavit. Ecclesiam vero ornamentis pretiosis et cappis et casulis decoravit; 
crucem fecit et calicem de auro, pondere sex marcarum, cum electris pretiosis 

G atque gemmis. Vasculum etiam aureum et argenteum fecit, in quo plures sancto- 
rum relliquiz continentur. Hujus tempore facta fuit ejusque expensa grangia, 
et“ camera juxta portam; et etiam refectorium in melius reparavit... 

Anno m.cc.L. Fuit festum Annuntiationis sancte Marie die sancto Parasceves?; 
unde cum statutum fuisset in Rothomagensi synodo ut servitium hujus solemni- 

H tatis feria tertia post octavas Pasche festive solveretur, et populus ad ecclesiam 
auditurus missam conveniret, mulier quadam de urbe Rothomagensi, ancilla An- 
goti le Mercier, de parochia Sancti Nicolai, mane surgens, ausu temerario pecten, 
ut linum vel canabum distriaret’, arripuit. Quo arrepto opereque incepto, sta- 
tim pecten manui ejus sinistre fortiter inhesit manusque graviter protumuit 

j cum dolore. Que etiam ad majorem ecclesiam ante altare Dei genitricis, videnti- 
bus cunctis, usque ad solis occasum sic permansit. Tandem mater misericordiz, 
miseriis mulieris commota, mirabiliter manum ejus a pectine quo erat con- 
stricta liberavit et dissolvit. Ob hoc, statutum a domino Odone Rigault, Rothoma- 
gensi archiepiscopo, ut, quotiens festum pradictum circa Pascha occurreret, festum 

K ejus post octavas Pasche feria tertia solemniter celebretur, ac si festum eveniret 
ipsa die. Ob memoriam ante altare ejusdem Dei genitricis pecten est appensum. 

Anno .cc.L1. Facta fuit miserrima commotio pastorum et error pessimus [ere 
per totum orbem terrarum, per castella et per civitates vagantium et dicentium 
se in Terram Sanctam proficisci. Erant etiam inter eos tanquam magistri crucem 

L aliis imponentes; signa et prodigia mendaciter se dicebant operari. In tantum in- 
valuit error eorum quod dominum archiepiscopum in synodo Pentecostes de ec- 


' Hunc Odonem anno 1245, antequam Odo I dictus * Servilla, m metrico Guillelmi Forestarii chronico. 
Clemens regimen ecclesie Rotomagensis suscepisset , electum Nunc Sierville, Seine-Inférieurc , arr. Rouen, c® Cleres. 
Juisse memorant auctores Gallie christiane. “ Vox et cod. abest. 

* Corr. prius in altero prelio fuerat occisus. ® Sic in cod. Fort. corrigendum districaret. 


TOME XXIII. 51 


b 


d 





* Die 5 Maii 
1247. 


10 Aug. 1248. 


25 Nov. 1248. 


25 Mart. 1250 


(N. S.). 








* Adam Bacon 
dicto le Reclus. 
® Die 8 Octobr. 





h02 E CHRONICO 


clesia Rothomagensi cum universis sacerdotibus ad synodum congregatis expule- 4 
rint'. Horum autem quidam postea, justo Dei judicio, sunt occisi vel naufragio 

erierunt, alii vero ad propria sunt reversi. Hoc anno, combuste sunt domis de 
vico Presby terarum Rothomagi in nocte diei Pasche’. 

Eodem anno’, Judai de regno Francie, per preceptum domini regis, sunt ex- 
pulsi. 
Anno .cc.tm. Obiit Blanchia, regina Francie, um kalendas Decembris ‘, et 
sepulta est apud Malum Dumum = Pontisaram, in domo quam ipsa funda- 
verat sanctimonialium. Hoc anno, defecerunt vindemize per totam Franciam, et 
in anno sequenti similiter fere omnes. 

Anno .cc.tiv. Rediit dominus Ludovicas rex de partibus transmarinis. Obiit ¢ 
Innocentius papa IIII, cui successit Alexander. 

Anno m.cc.Ly. In festo sancti Vulfranni, die vit Octobris, venit rex apud Ro- 
thomagum et receptus est a civibus ejusdem urbis cum honore; qui etiam fuil 
apud Rencteen Katarinam causa peregrinationis, et ut haberet colloquium cum 
Recluso*. Eodem anno, fuerunt immensa fulgura et tonitrua, et Augustus plu- p 
viosus. 

Anno m.cc.Lv1. Dominica in Ramis palmarum’, accidit quoddam infortunium 
in ecclesia Sancte Trinitatis de Monte; nam duo clerici qui® in ecclesia jacebant, 
quorum unus, diabolica 1 instigatione seductus, alterum in capite vulneravit ad mor- 
tem. Ecclesia vero reconciliata est in crastino a domino Rothomagensi archiepi- 


B 


scopo’. 
Hoc anno, domnus Adam inclusus, etatis longeve senio confectus, in vigilia’ 


Sancti Diony sii, inter verba orationis ultimum spiritum exhalavit. Hic in pago Ca- 
letensi, villa que ab incolis Foumuchon* nuncupatur extitit oriundus. Primo in 
ecclesia de Hardouvilla fuit presbyter secularis, deinde in ecclesia Sancta Trini- 
tatis de Monte monachicum habitum assumpsit, vitam ducens per omnia religio- 
sam et honestam. Unde, audita sanctitatis ejus fama a domino Theobaldo, Rotho- 
magensi archiepiscopo, ejus est peenitentiarius constitutus, et in eodem officio 
per annos x11 perduravit, quousque ad regimen ecclesia Sancta Katarine est as- 
sumptus. Statimque eodem anno a Theobaldo, Rothomagensi archiepiscopo, ab- 
bas Sancti Audoeni est creatus’, oflicioque cure pastoralis in ecclesia Sancti Au- 
doeni fere per annum administrato, inde reversus est apud Sanctam Katarinam. 
Assensu et voluntate Willelmi abbatis et totius conventus, parvo tugurio juxta ma- 
jorem ecclesiam se reclusit; qui etiam a die postquam inclusus vitam coepit duram 
satis ducere et austeram. Nam quinque quadragenas semper per annum faciebat; 
a feria quinta usque ad nonam Sabbati sequentis, nihil omnino comedebat vel bi- 
bebat, nisi magna infirmitate coactus. Reliquis vero diebus, raro non nisi semel 
in die contiheias. a carne sive sanguine abstinendo. Hic indutus erat ad carnem 
lorica ferrea, et per brachia, per renos et per crura erat vinculis ferreis alligatus. 
Super loricam ferream vestitus erat tunica cilicina usque ad poplites, in qua . 
erant affixi noduli de auricalco, carnem suam usque ad sanguinem assidue com- 

pingentes. Missam quotidie cum gemitibus, lacrymis et suspiriis decantabat; diu 

noctuque psalmis, vigiliis, cvatieniinns. lacrymis et compunctionibus et medita- 
tionibus assiduis dosudsheat. Nullus vidit eum nisi aut legentem, vel psallentem, 

vel orantem. Cum autem, necessitate coactus, contingeret eum quiescere, non nisi k 
super mattam vel super terram ante altare requiem capichat, sedendo potius quam 

jacendo. Erat ipse statura mediocris, jejuniis et vigiliis attenuatus, dulcis collo- 

quio, mitis et affabilis ; in verbo nullus ad eum tristis accessit, quin gaudens re- 


— 


' Vide supra, 396 de. 

* 16 Aprilis 1251; vide supra, 339 be. 

* Id est anno 1252; hujus autem facti non meminit 
Guillelmus de Nangiaco. 

* Ex Odonis Rigaudi visitationibas constat Blancham 
reginam 29 Novembris 1252 apud Malum Damum sepul- 
tam fuisse. Vid. supra, XXI1, 576. 

* 10 Apr. 1256, n. s. ut conjicimus. 

* Voa qui delenda 


* Huyus reconciliationis nulla mentio in Odonis Rigaud: 
registro. 

§ Fumechon, Seine-Inferieure, arr. Rouen, c™ Pa- 
villy, c* Limésy, vel fort. Fumechon, Seine-Inférieure , 
arr. Dieppe, c* Tétes, c* Saint-Vast-da-Val. 

* Theobaldus archiepiscopus obiit a. 1229. Cum autem 
e litteris supra (p. 397, not. 3) laudatis constet Adamum 
a. 1232 ad ecclestam §. Audoeni translatum fuisse , conji 
cumas voei Theobaldo substituendam esse vocem Mauricio. 


























































SANCTH CATHARINH DE MONTE ROTOMAGI. 403 


4 cesserit. Erat in consilio providus, in universa morum honestate preclarus. Felix 
qui eum meruit audire, qui ab eo meruit doceri, qui sibi meruit peccata sua fa- 


teri. 
Sic sic inclusus mundanos respuit usus; 
Sic semper vixit, sub ccelo lumina fixit; 
b Sic inclusus Adam, sic fortitudine quondam 
Vitam finivit, sic coelica regna petivit. ‘ 


Dormivit autem in senectute bona, plenus dierum, cum jam per viginti quatuor 
fuisset annos in reclusorio, immo potius in carcere, vim1* die mensis Octobris, vi- 
gilia scilicet sancti Dionysii, que cessit ei ad requiem, nobis autem ad laborem; et 

¢ appositus est ad patres suos, cujus vitam moresque diligenter studuit imitari. Et 
sepultus est in majori ecclesia ante altare Sancte Crucis, ad laudem Dei omnipo- 
tentis. 


Reclusi epitaphium. 


Hic requiescit Adam, totius vir bonitatis, 

D In fovea quadam, dux ordinis, et pietatis 
Cultor, vas morum, pastor pius hic monachorum, 
Sub cura quorum tulit annum rite, bonorum. 
Postea coenobium pernobile! rexit in urbe 
Anni per spatium, bona spargens semina turbe. 

E Inde Dei servus, Christum sitiens, quasi cervus 
Fontis aquas, Christo commendat oves, et in isto 
Monte mori cupiens redit ad nos; qui reverenter 
Suscipitur nostris a fratribus atque libenter. 
‘unc miles fortis, lacrymis profusus obortis , 

F Proponit votum, cellam petit, obtinet, intrat, 
Se Domino totum commendans, sicque subintrat. 
Est inclusus Adam, carnem domat ossaque quadam 
Veste nimis dura constringens, est sibi cura 

Subdere spiritui singula membra sui. 

G Per varias poenas, per vincula perque catenas 
Carnem dilacerat, sed, si quis quomodo querat, 
IHlud ei dicam, quia vidi ferre loricam; 
Cilicii tunicam censebat carnis amicam, 
Longa jejunia, pauca cibaria continuabat. 

H Dura cubilia, strata? viridia semper amabat 
Stragula, nec multum somnum capiendo jacebat, 
Ut fuit inclusus, est nunquam carnibus usus; 
Immo quasi crimen reputat gustare sagimen. 
Raro die Veneris vel sepe nihil comedebat : 

J Quare si queris, mortem Domini recolebat. 
Quinque quadragesimas semper faciebat in anno, 
Dans Domino decimas, carnis sub paupere panno. 
Vinum sed modice comedens quandoque bibebat; 
Nunquam post epulas aliquem potum capiebat; 

K Nocte vel orabat, psallebat, vel vigilabat. 
Sive genu flexo vel verbere membra domabat. 
Fama levis crevit, patriam terrasque replevit; 
Reges, regina, comites, Sancte Katherine 
Inclusum querunt; felices qui meruerunt 

L Huic responsa dare, aut saltem illum considerare. 
Felix qui meruit illi peccata fateri; 
Felix qui voluit ab eo de lege doceri; 
Qui reus accessit sceleris, sine labe recessit; 
Et qui crudelis, rediit pius atque fidelis; 

M Qui desolatus, remeavit letificatus. 
Vir prudens, humilis, dulcis, castus quoque, vilis, 
Consilio, vultu, sermoneque, corpore, cultu, 
Destruit, instruit, approbat, arguit, appetit zque 
Impia, dulcia, mitia, turpia, vilia queque. 


' Td est Sancti Audoeni monasterium. — ? Cod. strataque. 








* 1 Aug. 


* 6 Jan. 


26 Jan. 


404 > E CHRONICO 


Cur moror in minimis? Mens nostra resurgat ab imis, 

Ardua facta nimis,, preponens ultima primis, 

Hoc unum refero testans in judice vero, 

Cum Paulo tractus est, omnibus omnia factus , 

Ut se salvaret et cunctos lucrificaret. 

De vita breviter pralusimus; expetit hora 
Dicatur breviter finis et absque mora. 

Expleto ! vite feliciter hujus agone, 

Ut fieret merit [dignus] mercede corone , 

Afficit hunc ignita febris; tum postea crebris 

Torquetur peenis, mortis torquetur habenis; 

Carne solutus, Adam redolens dulcedine quadam 

Cellam replevit; sic dulci fine quievit. 

Ossa solum texit; animam sacra concio vexit. 

O bone rex, Domine, tecum regnet sine fine; 

Sis sibi solamen, et dicat quilibet : Amen. Amen. 

Exoreris, dum sic moreris, quia suscipieris 

In superis, vir sanctus eris, vitaque frueris. 

Defleat ista suum domus amisisse parentem ; 

Gaudeat hinc superum superorum sede sedentem. 

Hic obit ornatus Christi cum munere solo; 
Sydera syderibus reddit, et ossa solo. 

Hic moriens gaudet, de Christi munere fidus. 

Terram terra tenet, lux lucem, sydera sydus. 

Desinat ecclesia super hujus morte dolere, 

Cum sciat hune supera super[orjum sede sedere. 

Flere, chorus, parce, quia ceeli vivit in arce. 


Eodem anno, in festo sancti Petri ad Vincula*, in Anglia, civitate Lynconiensi, 
malefici Judi, in contemptum Christi et fidei christiane, circa solis occasum, 
quemdam puerum novem annorum furtive rapuerunt quem octo dicrum circulo, 
singulis diebus, variis peenis, plagis et inauditis tormentis afllixerunt. Nam primo 
ungulis extractis, dentes excusserunt, labia et nasum, linguam, mentum, auri- 
culas amputaverunt, igni assaverunt et plagas ejus terra, pice, resina atrociter 
consperserunt, deinde cruci affixerunt, et,ad ultimum lancea latus ejus aperue- 
runt, et sic emisit spiritum. Crucem vero cum vellent rapere, et in ignem proji- 
cere, ab oculis eorum eyanuit sicut postea confessi sunt. Deinde in cloacam pro- 
jecerunt, novissime in fontem qui Neuport dicitur extra villam submerserunt, ubi 
inventum est corpus ejus et in majori ecclesia Linconiensi juxta majus altare cum 
digno honore tumulatum. Hoc factum ‘fuit approbatum coram domino rege, et 
coram justiciariis ejus. Judzi vero totum factum, ut pradictum est, regi recogno- 
verunt, nec fuit aliquis Judzus in Anglia quin in ipso facto fuerit vel consen- 
serit. Undecim ‘ex illis per plateas urbis caudis equorum sunt distracti, deinde 
suspensi; alii vero se pretio redemerunt vel de Anglia aufugerunt metu mortis. 

Anno m.cc.tvu. Annone defecerunt. 

Anno m.cc.Lvi. Segetes perierunt in’ multis locis. Ventus vehemens in octavis 
Sanctorum Innocentium”, qui multa mala domibus et nemoribus et in mari fecit. 

Anno m.cc.Lix. Obit Willelmus abhas Fiscampni’, cui successit Richardus, 
ejusdem loci monachus. Fames in toto regno Francie; ita ut mina ordei duode- 
cim solidis venderetur; vindemiz etiam defecerunt. 

Anno M.cc.Lx. Vinee perierunt apud Vernonem et in Francia’. Et in nocte 
Sancti Juliani‘ latrones infregerunt ecclesiam Sancte Trinitatis Rothomagensis per 
vitream altaris Sancte Marie, et exinde abstulerunt tres textus altaris deargen- 
tatos; nam aliud auferre nequiverunt. 

Anno m.cc.Lx1. Obiit Alexander papa, cui successit Urbanus nn, patriarcha Jhe- 
rosolymitanus, natione Gallus, necdum cardinalis. Hic fuit ex urbe Trecensi 


ortus, sedit annis 111, mense uno, diebus 11; et cessavit episcopatus v mensibus ‘. 
' Cod. Explete. Cod. male et Franciam. 
* Apud Galliam christianam Willelmus 111 obiisse me- ‘ Urbanus 1V 2 Octobris 1264 oliit , ejusque successor 


Clemens 1V anno sequenti, exeunte Februario , coronatus est. 


moratar idibus Maii, anno 1260 





~ 
2 











SANCTA CATHARINA DE MONTE ROTOMAGI. A405 


a Hic fecit exercitum Sarracenorum, quem Menfredus in patrimonium [Ecclesia mi- 
serat|, per cr ucesignatos fugari'. 

Anno M.CC.LXII. “Obiit shes Johannes Sancte Katerine Rothomagensis in festo 
sancti Paterni?” apud Bysi; cui successit Robertus de Plano Besou, ejusdem loci 
monachus, in cujus tempore factum fuit claustrum, et infirmitorium et domus su- 
pra portam. Hic instituit ut xm lectiones fierent de sancta Maria semel in ebdo- 
mada; similiter de sancta Katherina, cum cappa in choro, et sequentia. Item ut 
festum sancti Johannis evangelist cum processione ageretur; et de translatione 
sancti Nicolai, x1 lectiones; et de translatione sancti Eligii, vim lectiones; et an- 
niversarium fundatoris sicut in cappis fiat solemniter, altare ornetur, et lumi- 
naria Omnia sicut in anniversalibus accendantur. 

Anno m.cc.Lxm°. Clemens papa 1111, natione Provincialis, de villa Sancti Agidii, 
sedit annis 111", mensibus 1x, diebus xx1; et anno m.cc.Lxvin®, obiit apud Viter- 
bium. Hoc anno’, idibus Maii, combusta fuit abbatia Becci cum omnibus edificiis 
de igne ejusdem ville. Et fuit tempestas maxima xn kalendas Martii. Item dis- 
p sensio magna inter Henricum regem Angliz et barones illius regni super consue- 

tudinibus terre illius; et fuit guerra magna inter regem et comites, que multa 

mala fecit; unde multi predones et pyrate surrexerunt, ecclesias undique devas- 

tantes, el patriam depopulantes. .-. . . 

Anno m.cc.Lxv. Predicatio magna de cruce ad eundum in Siciliam propter 
E Menfredum, filium Frederici, expugnandum. Eodem anno, Carolus, comes Ande- 
gavie, Seabee Ludovici, regis Francorum, vocatus est a desis papa et coronatus 
est* rex Siciliz, qui media Quadragesima Meinfredum, filium Frederici imperatoris, 
expugnavit in bello et occisus est>. Conceditur et solvitur decima. Eodem anno, 
occisi sunt Simon de Montfort, comes Leycestrie, et Henricus, filius eyus, apud 
r Evescen, ab Eduardo, filio regis Anglorum. 
Eodem anno‘, abbas Robertus cepit de domino rege totum feodum de Cailly 
cum pertinentiis. Mortalitas magna omnium. 
Anno M.cc.Lxvi. Fuit wndiadie Simon Rothomagi, et apud Sanctam Katarinam, 
ubi accepit procurationem seu pastum in festo sancti Michaelis minoris’. Hoc anno, 
G apud Viceliacum elevatum est corpus beata Maria Magdalene a domino Simone, 
cardinali et legato, cum ceteris episcopis et rege Francorum in octavis Pasche. 
Kodem anno’, 111 kalendas Decembris obiit Clemens papa 11, et fuit sedes vacans 
anno sequente. , 

Hoc anno‘, soldanus Babyloniz, Armenia vastata, Antiochiam, unam de famo- 
sioribus civitatibus orbis, cepit, et tam viris quam mulieribus occisis et captis, 
ipsam in solitudinem redegit. 

Hoc anno, facta fuerunt tria signa, seu tres campane hujus ecclesie, scilicet 
Vincentius, Benedictus et Johannes. 

Anno .cc.Lx1x. Multi naute perierunt in festo sancti Leonardi’. 

Hoc anno‘, Ludovicus, rex Francie, rex Navarre et Edwardus, filius Henrici 
regis Anglorum, et Odo, Rothomagensis archiepiscopus, et multi alii nobiles utri- 
usque regni, cum militia infinita, Jherosolymitanum iter arripuerunt; etin eodem 
itinere Ludovicus, rex Francie , et Johannes, filius ejus, mortui sunt in regno de 
Thunis, et multi alii nobiles et ignobiles, de dissenteria. Ossa domini Ludovici et 
K filii ejus relata sunt et sepulta cum digno honore apud Sanctum Dionysium. Eo- 

dem anno, apud Viterbium, presentibus cardinalibus et Philippo, filio Ludovici 

regis Francie, occisus est Henricus, filius Richardi, regis Alemannie, in ecclesia, 

a Elite Symonis comitis de Montfort. Hoc etiam anno ; dedication est altare novi 

infirmitorii in crastino Sancte Katarine", in honore beatea Marie Magdalene, a 
t domino Johanne, Lundensi' in Dacia archiepiscopo. 


os) 


C 


L 


— 


' Amanuensis male fugavit, intervallo relicto ubi voces ‘ Corr. annis 11. 
Ecclesia miserat supplevimus. ’ Cod. male M.cc..xv. 

* Festum S. Paterni incidit in 23 Sept. In necrologio * 45 Maii 1263, atin Chronico Beccens: habetur. 
quod laudant auctores Galliw christiane, obitus Johannis * Id est festum sancti Michaelis in monte Tumba, quod 
die 25 Oct. notatus erat. in diem 16 Octobris incidit. 


’ Codex male m.cc.uxi1. * Corr. anno 1268. 








* 6 Jan. 1266 
(N. S.). 

» 96 Febr.1 266 
(N. S.). 


* 12966. 


d 4 = 
12607. 


© s27 (WN. S.). 


" 26 Nov. 


* Lunden 
(Suede). 





* 92 April. 












* 25 April. 


* 96 Jun. 


* 30 Septembr. 


1270. 


' 8 Nov. 


* 15 Januar. 








hOG E CHRONICO 


Anno m.cc.Lxx1. Obiit dominus Robertus, abba x1 hujus ecclesia, vigilia* sancti 
Georgii; cui successit Richardus de Ganseville, ejusdem loci monachus’. Hic 
constituit ut hymnus sancte Katherine cantaretur. 

Hoc anno, m1 kalendas Septembris, coronatus est Philippus, filius regis Ludo- 
vici. Creatus quoque et consecratus Gregorius papa x. Quinto idus Aprilis, qui tunc 
fuit feria v1? ante Passionem Domini, invente sunt pretiosissime reliquiz in ista 
ecclesia, in duobus scriniis, qu erant supra altare matutinale, dextra levaque. 
Inter que inventa est in eo quod erat ad sinistram partem altaris, medietas totius 
corporis beat Austreberte virginis, cum anteriori parte capitis in quo sunt xi 
dentes integri et candidi ipsi capiti quasi viventi adherentes, in quodam sacello 
carbasino cum pannis olosericis decenterque compositi. Separatum autem caput, 
etin capsa® argentea collocatum. In alio scrinio, prout in scedulis continebatur, dens 
sancti Johannis Baptiste, dens sancti Mathai, dens sancti Victoris, de cruce 
Domini, de palmis quas attulit in manu propria in Jherusalem, de loco nativitatis 
ejus, de petra Calvaria, de Sancto Laurentio, Sebastiano, Gregorio, pars brachii 
sancti Leodegarii martyris, brachium sancti Vulgani, crus sancti Walarici, de 
sancto Nicolao, de humeris sancte Margarete, de sancta Agatha, sanctis Abdon‘ 
et Sennes, Prothii et Hyacinthi, Hirenzi et Habundi, sancti Mauricii, Satur- 
nini, Quintini, Nichomedis, Arnulphi, Cipriani, Salvii et Luciani, Gereonis, Her- 
metis, Felicissimi, Gorgonii Valentini et Concordii, Eustachii, Theodorici, de 
sancto Vulfrano, Aniano, Marco, confessoribus, Martino papa, Maglorio, Germano, 
Medardo, Sanctino, Bayno, Remigio, Martino abbate, et pluribus aliis. 

Hoc anno? resignatio Nicolai abbatis Sancti Audoeni in crastino Pasche>; cui 
successit Nicolaus de Godarvilla, prior de Bello Monte, in festo sanctorum Johan- 
nis et Pauli®. 

Resignatio Richardi, abbatis Gemeticensis, cui successit Robertus, qui ante eum 
in ecclesia eadem fuerat abbas, et postea frater Minor. Obiit Willelmus, prior 
Blide, cui successit Willelmus Bordon. Obiit Johannes, abbas Becci, cui suc- 
cessit Petrus de Cambis, ejus loci monachus°. 

Anno m.cc.txx1u. Obiit Nicolaus, abbas Sancti Audoeni, in crastino® sancti 
Michaelis, cui successit Johannes de Fontibus, ejusdem loci monachus. Obiit’ 
Henricus, rex Anglorum; x1 annorum. erat cum regnare coepit, et regnavit Lv. 
Cui successit Edwardus, filius ejus, vir bellicosus et in armis strenuus. | 

Anno m.cc.Lxxmm. Gregorius papa X celebravit concilium apud Lugdunum Gal- 
liz, cui interfuit Richardus, Sancte Katarine abbas, in quo bigami amiserunt 
privilegium clericale. Numerus pre!atoram qui fuerunt in dicto concilio Lugdu- 
nensi quingenti episcopi, Lxx abbates et ali prelati circa mille. In eodem con- 
cilio interdicti sunt diversi ordines qui tunc erant, ordo scilicet Poenitentize Jesu 
Christi, ordo Matris Jesu Christi, ordo Martyrum, ordo Apostolorum, ordo Evan- 
gelistarum, ordo Sancte Crucis, ordo Crucifixorum et alii novelli ordines, qui de 
novo adesse coeperant, nec habebant institutionem a sanctis. 

Hoc anno* defecit annona in regno Francie, similiter et vindemiz. Et in festo 
Coronatorum‘, circa horam nonam, ventus vehemens subito contingens mala multa 
fecit domibus et arboribus; similiter in festo sancti Maurié. 

Eodem anno, in Julio et in Augusto immense pluvie; unde annone vix colligi 
potuerunt. Obit dominus Odo, Rothomagensis archiepiscopus, kalendis Junii®, 
apud Gaillon , sepultusque est in ecclesia Rothomagensi juxta altare Sancte Marie. 
Hiems gravissima, et inceepit gelare x1x kalendas Januarii et duravit usque V 
idus Februarii continue, unde satio hyemalis non potuit fieri. Eodem anno, Puri- 


" De hujus Richardi electione, vide litteras Odonis Ro- antecedit in codice; idem annus in Neustria pia notatur; 
tomagensis archiepiscopt, datas die Dominica post Ascen- annus autem 1267 doctissimis Gallie christiane auctoribus 
sionem Domini anno 1271, id est17 Maiii271.(Cartul. _placuit. 
normand, p. 187, n. 805.) * Voces Becci, cui succ. P. de C. ejus loci mon. in 

* Corr. Sexto idus aut feria vi, id est die 5 aut g codice paulo inferius occurrunt, sed extra locum posite, 
Aprilis, anno 1272 (N.S). scilicet ante voces obiit Henricus , etc. Apud Galliam chris- 

' Cod. cappa. tianam Petro abbati cogromen datur Caniba pro Cambis. 

* Cod. Addon. 7 Non autem eodem anno, sed anno 1272. 


* Id est anno 1272; hujus enim anni mentio proxume * Apud Galliam christianam vi nonas Julii. 








A 


b 


C 


G 


as 
_ 














SANCTA CATHARINE DE MONTE ROTOMAGL 407 


, ficatio beate Marie et Septuagesima fuerunt insimul. Eodem anno fuit domina 
Maria, regina F rancie, apud Sanctam Katarinam in festo sancti beodegarii* , et 
jacuit in ‘cadem domo duabus noctibus. Eclypsis lune in Decembri?. Visus glo- » 
bus igneus in coelo ad modum draconis scintillas post se igneas emittens. Visus 
est etiam mense Januarii post solis occasum, ad modum trabis, directus a septen- 
trione in austram. Occupaverunt Sarraceni totam Hispaniam fere. Obiit Gregorius 
papa X, v! idus Januari; cui successit dominus Petrus, Hostiensis episcopus, 
de ordine Predicatorum, et vocatus est Innocentius V. Hic fuit transmontanus, 
natus apud Tarentesiam, civitatem Provincie, doctor et regens in theologia, prius 
Lugdunensis archiepiscopus et postea Hostiensis. Sedit tantum in episcopatu per 
: vy menses”, diebus 11, et cessavit papatus xvii diebus; qui morte preventus nihil 
nobile gessit. Cui successit Adrianus V, natione Januensis, sedit mense 1, die- 
bus 1x°. Papa statim factus constitutionem quam papa Gr regorius X in concilio 
Lugdunensi fecerat de restrinctione cardinalium propter declinasis suspendit. 
Eodem anno, dominus Simon, presbyter cardinalis tituli Sancte Cecilie, lega- 
p tus in regno Francie, tenuit concilium apud Bituricas ex omnibus prelatis, ar- 
chiepiscopis, episcopis, abbatibus et prioribus totius regni Francie, in crastino 
nativitatis Beatie Marie‘’..... 
Hoc anno‘ obiit Richardus, abbas Sanctz Katerinz, cui successit Johannes, ejus- 
dem loci monachus; et incceptum fuit opus capella Sancte Katherine in vigilia ‘ 
E decollationis Johannis Baptiste. Consecratus est Willelmus de Flavacuria, archi- 
episcopus Rothomagensis, in festo sancti Michaelis®. Occisio Nicolai le Chat, mi- 
litis, in bosco Sancte Katharine. Bellum apud Gizortium inter dominum Pe- 
trum de Pratellis et dominum Johannem Mouton, dominum de Blainville, mi- 
lites, in quo duello Petrus obtinuit victoriam, licet aliquantulum fuerit lesus, 
F scilicet octavo idus Julii®. Obiit Nicolaus papa‘, successit ili Martinus IV, natione 


— 
w 


~ 


presbyter cardinalis tituli Sancta Cecilie, qui fuerat Rothomagensis oflicialis ct 
archidiaconus et thesaurarius. 
Hoc’ anno, die Lunz® ante festum beati Thome apostoli , venit frater Henricus, 


G custos Beatz Marix Magdalenes Rothomagensis, etc. 


Eodem anno ®*, die Susie sancti Romani ad pardonem b fuit ordinatum quod Phi- * 


lippus de Andldiosillle. presentatus ad aliquam praebe ndam per Guillelmum archie- 
piscopum, non reciperetur, nisi prius prestito juramento de legitimo matrimonio 
quod fuisset procreatus, quia istud facere tenebantur de ecnenstadine ecclesiz. 
Ordinatum quoque fuit eodem anno quod a festo sancte Trinitatis usque ad fes- 
tum Assumptionis beata Marie inclusive, dicantur matutine post vesperas om- 
nium dominicarum et festivitatum. 

Anno M.cc.Lxxxit. Obiit Philippus, Ebroicensis episcopus, cui successit Petrus 
de Aurio®. 

Anno ™.cc.Lxxxmu. Die sancto Pasche, v idus Aprilis '*, audita sunt tonitrua 
multa, et cecidit fulgur in ecclesia Rothomagensi et in multis aliis ecclesiis in 
introitu miss, presente archiepiscopo. 

Obiit Ricardus, Fiscanensis abbas '', cui successit Willelmus, ejusdem loci bail- 
livus. Obiit Carolus, rex Siciliz’. Predicatio magna de cruce sumenda contra Pe- 


_ 
~_ 


a 


' Melius fort. iv idus. * Id est die 29 Septembris 1278; sed apud Galliam 
* Corr. quatuor menses. christianam die 22 Maii. Conjicimus die Septembris in 
’ Corr. diebus v. Rotomagensi ecclesia solemniter receptum fuisse Guillelmum. 
‘ Id est anno 1278; anno autem 1279 apud Galliam * 8 Jul. 1277, ut videtur. Cf. Olim, Il, 85. 
christianam , quod authenticis instrumentis consonat. Lit- * Vide supra, p. 372 a. Hance locum, ut sequentem, non 
leris enim datis die Sabbati post Exaltationem sancta a Sancte Catharine chronico, sed a Libro eburneo, mutua- 
Crucis anno 1279 (16 Septembris 1279) monachi Sancta _tus est Chronici triplicis et unius auclor. 
Catharine Philippo regi mortem Ricardi denuntiaverunt ; * Vide supra, p. 371 f. 
altera charta, data apud Sanctum Maurum de Fossatis , * Apud Galliam ehetttionem Philippas die 21 Augusti 
die Veneris in festo beati Michaelis in Monte Gargano anno 1281 obiisse ex epitaphio dicitur, et suecessorem ha- 
anno 1279 (29 Sept. 1279), Guillelmus, Rotomagensis _huisse Nicolaum de Altolio, non autem Petrum de Aurio. 
archiepiscopus , regem exoravit ut novo abbati, Johanni de "© Vocem Aprilis omissam supplevimus. 
Sancto Peiro a Laviz, regalia deliberari fuceret. (Cartul. '' Ricardum xv1s cal. Octobris anno 1286 obiisse memo- 


normand, p. 235, n. 936 et 938.) rat Gallia christiana. 





* 2 Octobr. 
4 Dec. 1275. 


* g Sept. 


6 
4 98 Aug. 


* 22 Aug. 1280. 


Gallus, patria Turonensis, in cathedra Sancti Petri‘ electus; qui vocabatur Simon § 92Febr. 128: 
P 


(N. S.). 


* 19 Dee. 


23 Oct. 1278. 


* 9 Jan. 1285 


(N. S.). 































408 E CHRONICO 


* Mense Martio trum de Arragonia. Rex Francia Philippus iter arripuit* cum magna multitudine a 

, pongo contra predictum Petrum. Vigilia® sancte Katarine ventus fuit vehemens qui 
multa mala fecit, et multas arbores evulsit. Obiit dominus Martinus papa, natione 
Francus, feria v' post Pascha; cui successit Honorius III. Eodem anno, fuit dies 

* Die 25 Marti Paschee in festo Annuntiationis dominice °. 

— Anno M.cc.Lxxxv. Obiit Guido, Lexoviensis episcopus, in die sancti Martini’; cui 
successit Willelmus de Asinariis (de Asniéres), tune cantor eyusdem ecclesia ’®, 
qui consecratus fuit Rothomagi ante festum beatae Marie Magdalene, a domino 

* 5 Oct. 1285. Willelmo, Rothomagensiarchiepiscopo, una cum aliis episcopis. Eodem anno! obiit 
Philippus, rex Francie, filius domini Ludovici regis sanctissimi, in regno Arra- 
gonie, cum multis aliis nobilibus de regno Francie, et sepultus est apud Sanc- ¢ 
tum Dionysium juxta patrem suum; cul successit ejusdem filius Philippus, qui 

* 6 Jan. 1286 COronatus est eodem anno in festo Epiphanie*, presente domino Johanne Cholet, 

‘\) sedis apostolice cardinali legato. 

25 Sept. Anno m.cc.txxxvi. Obiit' dominus Matheus, abbas Sancti Dionysii; cui succes- 
sit Robertus, ejusdem coenobii monachus. Obiit Vincentius, abbas de Valemont'; p 
cui successit Nicolaus, eyusdem coenobii monachus. 

Anno m.cc.txxxvil. In crastino’ sancti Philippi, obit Johannes, abbas Sancti Au- 
doeni. Hoc anno, celebrata fuit prima missa in capella Sancte Katarine, Sabbato 
Sabbatorum °, presente Johanne abbate et conventu. Hoc anno, in vigilia sancti 

‘23Jun. Johannis Baptiste *, circa horam nonam, immensa tempestas lapidum cecidit, 

que mala multa fecit in multis locis, bladis et cunctis sementibus, maxime circa 
Novum Castrum. 

Anno m.ccc.x. vi kalendas Maii, quidam inergumenus et totius mentis ani- 
mique sensu privatus, Rothomagi natus, dictus nomine Robertus Anglicus, circa 
horam tertiam, videlicet eadem qua beata virgo Katarina martyrio occubuit et F 
etiam passa fuit, meritis eyusdem feliciter a damone liberatus est et in momento 
pristine redditus sanitati, prasentibus de vicinis suis pluribus et monachis ibi- 
dem aggregatis, maxime Roberto, tunc priore, Jordano, tunc sacrista; omnisque 
conventus, hymno ipsius virginis cantato, ipsum vidit; et ad domum suam amici 
ejus eum reduxerunt, prastante Domino Jesu Christo, qui in beata virgine sem- 
per laudabilis et gloriosus in secula seculorum. Amen. 

Hoc anno apud Viennam’ obiit magister Willelmus dictus Bonnet, Baiocensis 
episcopus, cui successit vir nobilis et discretus magister Willelmus de Trie, filius 
domini Martini de Trie, ex dono pape. Consecratus fuit a domino Philippo de 

'8Febr.1313 Maregny, archiepiscopo Senonensi, Dominica Sexagesime', presentibus pluribus # 

(N.S); nobilibus. 

‘a2 Dee.1312. KEodem anno‘ obiit Simon de Neelle, Belvacensis episcopus; cui successit ma- 
gister Johannes de Maregny ex dono papz. Hoc anno in Quadragesima miracu- 
lum pretiosum, licet infinita fiant per annum. Nam quedam que totaliter ince- 
dendi officium amisit, ad montem delata, sanitatem sine mutilatione recuperavit, J 
assistentibus personis cujuslibet conditionis. : 

3 Jun. Anno m.ccc.xut. Regale et delectabile festum in die Pentecostes) Parisius fac- 
tum fuit a venerabili et illustrissimo domino Philippo, rege Francorum, ad quod 
pervenerunt ejus regni omnes nobiliores, scilicet duces, comites, barones, mi- 
lites, archiepiscopi, episcopi et multi pralati; ad quod nemo fuit qui nobilitatem k 
ejus, preparationem et inenarrabilem letitiam narrare potuisset, quia universi- 


= 


=_ 
ee 


' Seu fort. feria rv, id est die 28 Martii 1285. 1285), episcopum electum fuisse. (Cartul. normand, 
* Obitum Guidonis quatuor diversis diebus notatum in- p- 272, n. 1047.) 
venerunt doctissimi Gallia christiane auctores, id est 25 * vit idus Aprilis apud Galliam christianam, sed anno 
et 26 Aprilis, 3 Julii et 26 Octobris. Porro dies 4 Julii incerto. 


echronico nostro notanda foret nisi pro die S. Martini legere * Id est 2 Maii; ipsis vero calendis apud Galliam chris- 
placeret die S. Marci, quod quidem festum in diem 25 _ tianam, cui consonant Chronica abbatum Sancti Audoeni 
Aprilis incidit. Rotomagensis gallice scripta (vide supra, p. 391 bc). 

* In litteris Guillelmi, Rotomagensis archiepiscopi , da- ® Sabbatum Sabbatorum idem sonat, nisi fallimur, ac 
tis apud Walemont 8 Jun. 1285, legimus magistrum Guil- Sabbatum magnum, id est samedi saint. 
lelmum de Asneriis, Lexoviensem canonicum et canto- ” Non Vienne sed Andegavis, apud Galliam christia- 


rem, die Lune ante festum beati Barnabz apostoli(4Jun. —_— nam. 














SANCTA CATHARINA DE MONTE ROTOMAGL. h09 


A tas magistrorum ejusdem civitatis et clericorum cum omni reverentia et honore 
alacriter se preparavit, et eodem modo consequenter omnes qui in civitate per- 
manebant se preparaverunt, quisque secundum opus suum; ad quod perficien- 
dum nulla fuit deficientia, sed in omnibus afflucbat abundantia. Que solemnitas, 
cum inenarrabili gaudio incepta, fuit digna recreatione et delectabili receptione 

5 domini Edouardi, regis Anglorum, et illustrissime domine regine, ejus uxoris, 
filiea venerabilis pradicti regis Francorum. Qui praedictus rex Anglorum Parisius 
intravit cum magna multitudine nobilium regni sui; ad quos omnis civitas alacri- 
ter recipiendos, cum omni reverentia et enai exivit et surrexit. Ad quod etiam 
domini cardinales a domino papa missi fuerant annuntiare et predicare crucem 

¢ in qua passus est Dominus noster Jesus Christus, quam excellentissimus rex domi- 
nus noster predictus Francorum et predictus rex Anglorum et reverendissimus 
rex Navarre, filius dicti regis Francorum, et eorum uxores devotissime admise- 
runt et innumerabilis multitudo hominum. Que letitia a die Pentecostes usque 
ad Trinitatem duravit. Eo facto, prefati reges venerunt apud Pontisaram, ad cer- 

p tum colloquium, et quadam nocte lectus in quo predictus rex Anglorum et ejus 
uxor erant totus inflammatus est igne. Que ut rex Angliz percepit, cito toto cor- 
pore nudo surrexit, et uxorem suam inter brachia sua composuit; et sic gratia 
Dei liberati a combustione fuerunt. Colloquio facto, pradictus rex Anglorum cum 
sua uxore cito in regnum transfretavit. Sed in eodem anno, cum ejus licentia, 

E uxor ejus in Freaciam remeavit. Sed evenit®, diaboli procuratione, magna in fa- 

milia regali tribulatio; quia regina > uxor domini Ludovici, regis Navarre, filii 

predicti regis Francie, et cum ipsa eodem modo uxores fratrum domini Ludo- 
vici' (quod regina Anglorum prima percepit) in adulterio deprehense sunt cum 
duobus militibus fratribus, Philippo scilicet et Galtero de ’Auney®. Pradicta ergo 

‘regina Navarre jussa fuit exspoliari a corona sua et in carcerem mitti cum dua- 

bus uxoribus fratrum predicti regis Navarre, quarum una‘, que erat uxor nobi- 

lissimi Philippi, in ipso anno ab hoc maleficio tiberata fuit et a marito suo revo- 
cata, aliis interim adhuc in carcere separatim demorantibus. 

In hoc anno* obiit papa Clemens, post cujus obitum fuit sedis apostolice ‘ 
magna vacatio, et apud reg/aljes Franciz evenit iterum horribilis et inenarrabilis 
tribulatio; quia contentio commota fuit inter Flandros et Francos, et super ter- 
ram Flandrensium perrexerunt Franci, duce illustrissimo rege Ludovico, filio re- 
gis Philippi, et cum eo dominus Enguerranus de Marregny, miles, tunc temporis 
oieuneaian totius regni Francie, per cujus consilium pax aut vindicta eorum 
distincta fuit?, ut plures testabantur. Et tunc, post recessionem Francorum et 
Flandrensium, preedictus rex Ludovicus pervenit recte, causa peregrinationis, 
cum magna devotione usque ad Sanctam Katarinam, et ibi non sumpsit pran- 
dium. 

Eodem anno postea* obiit illustrissimus rex Francie nuncupatus Philippus, 
pater praedicti Ludovici regis. Post cujus obitum, mundo non evenit nisi tribu- 
latio, que incepit supra predictum Knguerranum militem; qui quidem fuit 
primo parvee progeniet, non divitis nscaltiamns sed eo quod vocatus fuit in servi- 
tium regis Philipp? predicti, alternatim sensu et ingenio, magno in honore et 
ineflabili potentia ascendit. Fratres predicti regis Philippi et totius ejus regni co- 
K mites alque barones post mortew suam super Enguerrannum ostenderunt morta- 

lem invidiam; que invidia producta fuit usque cad patibulum. Qui quidem En- 

guerrannus Misti in magno periculo mortis, cum“ omni populo dolente et lacry- 
mante pro ipso, quod ejus mortis non erat reus. C 2ULj Us finita et undique nuntiata 
morte, evenerunt sevissimz contentiones cunctis regalibus et per totum regnum. 
tL Anno m.ccc.xx1. Capti fuerunt omnes leprosi per totum regnum Francie, eta 
domino papa condemmnati, multique in diversis locis igne combusti; et qui reman- 
serunt in domibus suis inclusi sunt. Conspiraverant enim, ut quidam eorum con- 


a 


G 


- 


—_ 
— 


— 


Cod. male sui pro Ludovici. ' Sic codex ; fort. corrigendum aut vindicta eortm dis- 
* Id est Margarita cum Philippo, et Blancha, uxor tracta fuit. 
Caroli, cum Gattero ce Alneto. * Pro cum fort. corrigendum covam. 


TOME XNIII. 





" An. 1314. 


» Margarita. 


© Johanna. 


20 Apr. 1354. 


“29 Nov. 1314. 











" 2 Jan. 1322 


(N. S.). 


hid E CHRONICO METRICO 


fessi sunt, ut delerent omnes sanos christianos, tam nobiles quam ignobiles, et 
ut haberent dominium totius mundi. 

Eodem anno, occisus est Hugo de Berneval in villa de Dieppa, que antiquitus 
Berneval vocabatur, a Reginaldo Buvrel, cum aliis quinque nobilibus qui secum 
fuerunt ad homicidium illud perpetrandum. Qui omnes simul capti fuerunt et 
ducti in carcerem domini archiepiscopi apud Rothomagum, et ibi per spatium 
temporis detenti. Tres illorum, videlicet Reginaldus Buvrel, Nicolaus de Baudri- 
bose et Simon Bure (quod horribile est dicendum) Sabbatho in vigilia Pasche tur- 
piter occisi; ac satis cito post ad castrum deportati, alii tres in custodia regis re- 
manserunt. 

Ko tempore, in dicto templo Sancte Katarine appositum est horologium quod 
facile apud Roncherollium audiebatur; quod quidem ita compositum erat ut inso- 
lita sed grata methodo hymnum Conditor alme siderum exprimeret. 

Ko anno*, mortuus est Philippus, rex Francie, frater Ludovici regis; cui suc- 
cessit Carolus, ultimus frater eorum, vir potens et nobilis et in armis strenuus. 








E CHRONICO METRICO 


ABBATUM SANCTA. CATHARINE DE MONTE ROTOMAGI, 


AUCTORE GUILLELMO FORESTARIO. 





MONITUM. 


Seculo xiv ineunte, a Guillelmo Forestario, monacho Sanctz Ca- 
tharinz de Monte Rotomagensi, scripta sunt xiv primorum ejusdem 
monasterii abbatum metrica elogia, qua nobis exhibet sepe laudatum 
Rotomagense chronicon triplex et unum, quaque typis mandata sunt 
anno 1713 Annalium benedictinorum tomo V (p. 630 et s.), iterumque 
anno 1850 adocto viro A. Cheruel in Novis Normanniz chronicis'!. Guil- 
lelmi Forestarii nomen anno 1311 occurrit in charta quam ex Roto- 
magensi codice describendam curavimus, quaque sic.se habet : 

« Universis prasentes litteras inspecturis, frater Willelmus, abbas hu- 
« milis Beata Katarine de Monte Rothomagensi, salutem in Domino. 
« Noveritis nos, bono animo et concessu, dedisse dilecto filio nostro et 
« commonacho fratri Willelmo de Sancto Wandregisillo abba, dicto le 
« Forestier, licentiam et mandatum speciale emendi, conferendi et pro 
« salute anime sue largiendi vicecantori ecclesiz nostra, et ejusdem 
« officio deputato, decem solidos annui reditus, pro quibus tradidit 
« eidem succentori centum solidos turonenses in pecunia numerata, eo 
«acto quod idem Guillelmus post decessum suum anniversarium in 
« conventu, prout moris est, habebit..... In cujus rei testimonium, 
« presentibus litteris sigillum nostrum duximus apponendum. Datum 


' P. 39-42 





A 


B 





ABBATUM SANCTA CATHARINA DE MONTE ROTOMAGI. All 
«anno Domini M.ccc. undecimo, die Martis post pardonem beati Ro- 
«mani, Rothomagensis archiepiscopi. » : 

In hac charta, proWillelmo de Sancto W andregisillo abba ene le- 
cendum duxerunt W. de S. W. abbati, et conjecerunt Willelmum Fo- 
restarium evasisse abbatem Sancti Wandregisili, eumdemque esse 
quem Galliz christian auctores Guillelmum le Doullie sive la Dou- 
blie dixerunt. Sed vera, nisi fallimur, lectio fuit W. de SanctoWandre- 
gisillo abbatia (gallice de Saint-Wandrille-l Abbaye), ita ut Guillelmus 
Forestarius, Sancta Catharine monachus, e Sancto Wandregisilo 
oriundus, discernendus nobis videatur a Guillelmo le Doullie, Sancti 
Wandregisili priore, postea abbate, e Norvilla oriundo. Utut sit, ultima 
metrici chronici capita e codice Rotomagensi damus, subjunctis non- 
nullis gallicis versibus, quos jam edidit A. Cheruel’. 


—E_ — 
’ 





Abbas VII. Rogerus. 


Abbas ceenobio Rogerus® septimus isto 
Exstitit; hoc scripta testificantur ita. 
Tectum temporibus in pace satis fuit ejus. 
Pacifice tenuit bene fratres et bene rexit. 
Cum sanctis Christi requiescat luce perenni. 


Abbas VIII. Adam. 


Quando Radulphus® resinavit, constitit unus * 

Tune abbas, qui dictus Adam Bacon, erat ortus 

Ex Hardinvilla; fuit ecclesiz sibi cura. 

Illius ville fuerat jam presbyter ille. 

Hic abbas uno Katerinz constitit anno 

Ceenobii Sancte; scripture testificantur. 

Post Audoeni fuit abbas ille Beati, 

Ac ibidem solum fuit abbas ille per annum. 

Mundus non placuit, sed sponte sua resinavit; 

Devote Sanctam remeavit hic ad Katerinam, 
Abbas unde prius exstitit et monachus. 

Mundum‘ despiciens, ad cceli gaudia tendens, 

[lle rogavit ibi corpus ponique recludi. 

Abbas Guillelmus erat illo tempore nonus, 

Cujus consensum super hoc habuit quoque fratrum. 

Recluso positus, gaudens ex orbe remotus 

Esse, nimis duram coepit traducere vitam ; 
Martyrium forte sustinuitque grave. 


Abbas IX. Guillelmus Vastel. 


Vastel Willelmus fuit abbas ordine nonus” : 
Sat tenuit semper nos vota® sufficienter. 
Celarium pulchrum, majorem fecit et aulam, 
Fecit coenobii muros ex parte parari, 

Atque novos fieri : per eum sau.ctique Boniti 


‘ Hist. de Rouen pendant l'époque communale,!, —_—p. 397) Guillelmus Forestarius omiserit in serie abbatum 
304. Sancte Catharine. 
* Hie Rogerus inter abbates S. Catharine in altero ejus * Mab. mundi. 
dem monasterii chronico non recensetur. * Ste apud Mab. et in cod, Voto apud Cheruel. Fort. 
* Nescimus cur istum Radulphum (de quo vid. supr. corrig. nostraque. 


~ 


O22. 





1232, 















bh? * 1268. 





* 1262. 


' Mab. ex. 


E CHRONICO METRICO 


Argento theca fuit ac’ auro cooperta. 

Pastor coenobii fuit annis ille viginti, 

Inde tribus demptis , reperimus nos ita scriptis. 
Virginis in sancte festoque die Katerine 
Officium fecit, magnam missam celebravit; 

Hic tenuit plures magnas ad prandia gentes, 

Et bibit et comedit, multum lete sibi fecit. 
Illas? post esus hic conduxit quasi sanus. 

Post reditum, cameras ridens intravit hic abbas; 
Morte repentina cecidit mox ille cathedra; 

Ante cubile suum mors subitavit eum®. 
Gentes que cum se fuerant tristes rediere, 
Flentes pro morte, nimis a casu stupefacte. 

Hic ubi quotidie cantatur missa Marie, 
Ponitur atque jacet. Anime Christus requiem det 


Abbas X. 


Serville* denus abbas noster fuit ortus. 

Atrox, crudelis fuit hic, sed corde fidelis; 

Et tamen iste locus fuit ejus tempore plenus 
Divitiis et equis, potibus atque cibis. 

Vivus erat dives; post mortem nos locupletes 
Dimisit, gazis et loca plena nimis. 


Condidit hic aulam simul et grancham ‘ prope portam 


Atque refectorium reparavit tempore multum , 
Et per eum sanctus Vincentius est celebratus 
Cappis nobiliter ; sic est usus modo noster : 
Octavas vere sanctum precepit habere ; 
De vini modio fieri pitancia festo 
Et quadraginta solidis debet, quia vita® 
Abbas emit ea nobis; ... . . scimus ° ita. 
Ecclesiam cappis, casulis ornavit et albis. 
Condidit ille cruces.... . .7 nobiliores, 
Argentique crucem fecit per nobilitatem 
Ornari gemmis, clavis multum pretiosis, 
Et calices multo decorari® condidit auro. 
Fecit vas, ubi sunt et sanctorum requiescunt 
Reliquiz, caris® et resplendentibus auris 
[lle tegi pariter tempore nobiliter. 
Templi majora fecit fieri duo signa, 
Que fore" pulsata debent ad maxima festa. 
Coenobiique viros" hic cum sex octo per annos 
Rexit (scriptura testificatur iia), 
IIlius in navi corpus jacet; hic paradisi 
In sedibus sedeat, gaudia possideat. 


Abbas XI. Robertus. 


) 


De Plano Nemore ” Robertus singula more 

Ante prior pura servavit tempore jura. 

Abbas undecimus? loca rexit nostra Robertus, 
Temporibus nostrum qui fecit nobile claustrum. 






* Mab. illos; sed potior, nisi fallimur, codicis lectio : 


post esus, hic conduxit illas [gentes], ete. 
> Gall. christ. Sotoville. 
* Cod. granchiam. 
* Id est quia dum viveret (in vita esset). 
° Lacuna in cod. 


Vox omissa in cod. sicut apud Mab. necnon apud Gal. 


aam christ. 





* Mab. et Gall. christ. decorans ; retinenda autem codicis 
lectio decorari condidit, pro decorari jussit; nam paulo 
inferius (413 d) occurret condidit evelli. 

* Cheruel claris. 

"© Mab. et Gall. christ. fere; sed poeta noster fore pro 
esse non semel usurpavit. ' 

'' Cod. jocos. 

" Pleinbosc, Seine-Inférieure, a. Yvetot, c™ Yer- 
ville , c’ Etoutteville. Vide supra, 405 a. 





' Goscelin de Archis , Rotomagensis vicecomitis. 


ABBATUM SANCTA CATHARINA DE MONTE ROTOMAGL 


Infirmitorium fuit eyus tempore factum; 

Ille super portam condidit atque casam. 
Predia de Monte bonus abbas condidit ille ; 
Muros et portas condidit et cameras, 
Temporibusque suis hic redditibus loca multis 
Abbas ditavit; terras, census satis emit; 
Nummos, gallinas, cappones emit hic abbas. 
Hic obitum nostri fundatoris ' celebrari 
Ut festum cappis sic precepit fore nobis. 
Coenobio nostros reliquo de tempore totos 
Precepit fieri sotulares et reparari; 

Antea sutores faciebant Rotomagenses; 

Sutorem proprium jussit habere domum. 
Hic manifestavit et fratribus hic bene dixit 
Quod quadraginta monachos Sancte domus ista 
Debet de jure Katerine semper habere. 

De parco quercus et fagos ille Robertus 
Condidit evelli, pomis pirisque repleri, 

Ac multis aliis arboribus validis 
Robertus multum decoravit tempore parcum. 
Nobis proficiunt fructus qui nunc ibi crescunt. 
Quatuor et quinque fuit annis pastor in ede 
Hac Robertus (ita testatur littera nostra). 

[lle suum navi corpus jussit sepeliri. 
Cum sanctis Christi sibi detur gloria cael. 


Abbas XIL. Richardus. 


Abbas Richardus fuit [in] numero duodenus*; 
Nam sic per scriptum nobis est testificatum. 
His fuit ille locis abbas bis quattuor annis : 
Cappella Sancti tumulatur Bartholomet. 


Abbas XII. Johannes. 


Quando Forestarius Willelmus, qui fuit ortus 
Et venit Sancti de villa Wandregisili, 
Hunce librum fecit, descripsit, versificavit, 
De Cantu Pice? Johannes erat Katerine 
Abbas tredecimus tune Sancta”; nos bene scimus. 
Dum fuit hie abbas Johannes, tam cito silvas 
Nostras de Grouchy commisit venditioni : 
Turbavit valde conventum venditione. 
Hic fuit a suibus et porcellis maledictus. 
Fructibus ex horum poterant per quembbet annum 
Sex decies porci vel plus fiert bene crassi. 
Anno milleno -trecenteno quoque primo 
Quatuor auratos venundedit octoque pannos 
Ecclesia Sancte de thesauro Katerine : 

Ex hoc conventus non petit licitum. 
Hine suscepit tres et sexaginta Johannes 
Libras, et libram thuris suscepit hic unam. 
Jura domus dextra sua perdidit intus et extra. 
Devastare bona fuit huic sapientia prona. 
Gaze thesaurum proli donavit et aurum : 
Cum tenuit fortis gravis hune angustia mortis, 
Quidquid habebat, ei placuit dare progeniei. 
Librarum mille plus debita desiit ille. 


Vab pie. 





AN3 





127qQ 











* Vexm 





Abbas tredecimus fuit ut! n 


E CHRONICO METRICO 


umero reperimus. 


Ante suum funus numerantur bis sex et unus. 


In dextra cruce de templo P 


arva jacet ede. 


Vermibus esca datur; quod promeruit patiatur. 


Abbas XIV. Willelmus. 


Anno milleno trecenteno qu 
Tunc quartus decimus fuit a 


oque quarto, 
bbas nomine dictus 


Domnus Willelmus, multis prior ante diebus. 


Constituit fieri festum sancti 


Benedicti 


Nobis in cappis, quod mense solet fore Martis, 


Tempore de veteri solet in t 
[lle dedit nobis in dicta? luc 


ribus hoc venerari. 
e decem bis 


Ad piscem solidos : prior extans* emerat illos; ° 


Et sic donandos jussit per qu 
Abbas Willelmus predictus 


ioslibet annos. 
constituit plus, 


Sancti devote Benedicti tactus amore, 


Quod sit * quotidie memorat 
Cum cantu nostro conventu 
Que solet ex usu fieri tacite 
llle prior mitis, humilis fuit 
Hic abbas talis, nec ob hoc® 


io condita lete 
de Benedicto, 
sine cantu. 

atque fidelis; 
ascendit in altis : 


Nomine prelati nunquam voluit dominari. 
Sunt monachi plures quando veniunt ad honores, 
Qui cupiunt socios suppeditare suos °. 


e charo tempore. 
De cl t 


En l'an mil et’ trois chens e 


t quatre 


Ne faisoit pas moult bon esbatre 
A gents qui n’avoyent denyers; 


Quer les bleds estoient si ch 


iers 


Que la mine de bon fourment 


Valoit quatre livres d'argent, 
La mine de mesteil sexante °, 


Et la mine de pois chinquante. 
Les féves trop bien se vendoient; 
Autant comme les pois valoient. 


Orge valoit quarante et six °, 


Et lavéne estoit a chel '° prix. 
La véche estoit moult cher tenue: 
Comme bon blés estoit vendue. 


Trois oes valoient deux tourr 
Et un harenc en valoit trois. 
Une langue de beuf valoit 


1018, 


Douze deniers, et un pied soit 


De beuf, de OY 55.0.5 9:1 


Vin estoit chier a grand merveille, 
Quand " vin franchois ou de Cormeille 
Valoit deus sols en ichel an ™ : 


Tant le vendoit on a Rouen. 
En France et par tout Veuqu 
Vendoit on le galon de vin 


Mab. in pro ut. 

* Mab. indicta. 

> Mab. ex tune. 

* Cod. male ut videtur sic pro sit; male quogue Mab. 
quod re. 

* Cod. non hoe. 

* Que sequuntur, ea in Annalibas benedictinis deside- 
rantur. 


essin®* 


” Nous avons suppléé le mot et pour la mesure. 

* C’est-a-dire soixante sous, 

* Sous-entendez sous. 

‘© Chéruel cher. 

"' La fin de ce vers manque dans lé manuscrit, ainsi que 
le vers qui devait suivre. 

"* Il faudrait peut-étre quar au lieu de quand. 

'’ Chéruel et un de lan. 





C 











ABBATUM SANCTA CATHARINAZ DE MONTE ROTOMAGI. 


Trois solz de’ parisis aus mains*, : * an moins. 
Pourtant que il? fut bon et sains. 
Il convenoit, pour un cheval 
Ferrer, donner au mareschal 
Chinc solz de tournois tous entiers, 
B Pour chacun pied quinze® deniers; 
Qui éust une robe a faire, 
Pour mouiller la et pour retraire‘, 
Pour coustre la et pour tailler, 
Paier dix solz au cousturier. 
Cc Tout estoit en si grand cherté 
Que qui en diroit verité 
On lui diroit qu'il en mentist. 
Mais Nostre Seigneur Jesus Christ 
Par sa grand debonnereté 
D A fait venir des biens planté?. » abondance. 
Or s'y gard chacun, s'il est sage, 
Qu'il n’en fache pourtant oultrage. 


Frater Guillelmus Forestier nomine dictus, 
Wandregisilli natus de partibus alm:°, 

E Abbatum facta versificavit ita. 
Cum sanctis anima sua ceelis sit comitata. 








EX NECROLOGIO 


HOSPITALIS BEATA MARIZA) MAGDALENA ROTOMAGENSIS. 





MONITUM. 


Seculo xi exeunte in suburbio Rotomagi conditum est hospitale 
Beata Maria Magdalene, cui insignia beneficia contulerunt duces Nor- 
mannie et reges Francia. Hujus domus necrologium, circa a. 1470 
nisi fallimur exaratum, et in bibliotheca Rotomagensi (V. 42) asser- 
vatum, multa exhibet nomina, inter que selegimus ea que ad’ seecu- 
lorum xi, x11 et x1v ineuntis historiam spectare nobis visa sunt. 





rF 16 Jan. Recepimus dominam Johannam de Ripparia, dominam de Yvetot, par- 
ticipem esse in omnibus bonis spiritualibus, etc. 
11 Febr. Dominus Julianus de Parona, ballivus Rothomagensis °. 
16 Febr. Magister Robertus Malet, quondam decanus ecclesie Beats Marie 
Rothomagensis ’. 
G 22 Febr. Matildis uxor Amaurici, vicecomitis Caleti. 
24 Febr. Nicholaus de Hotot, nobilis miles. 


' Le mot de manque dans le ms. et 'édiuon. ° Almis in cod. et in edit. 
* Ms. qu'il. La mesure exige que il. ° Laudatus a. 1256 in tabulis ceratis Johannis Sarra- 
> Pouze dans le ms. et U'édition. cent, supr. t. XXI, 325d et 34g b. 


' Cheruel repaire. ” Vide Necrol. ecclesie Rotom. supra, 360 a. 














eH a 


~m 





hi6 EX NECROLOGIO HOSPITALIS BEATA. MARIE MAGDALEN, ETC. 


7 Mart. Stephanus de Cotevrat. x 
8 Mart. Magister Philippus Conversus. 

15 Mart. Stephanus de Sancto Stephano, miles. 

23 Mart. Magister Guillelmus de Saenne, thesaurarius ecclesie Rothoma- 


gensis ' 
24 Mart. Mathzus Grossi. B 
6 Apr. Illustris rex Angliz ®. 
g Apr. Eustacius, condam Constantiensis episcopus °. — Dominus Johannes de 
Tilhia. 
15 Apr. Guillelmus, archiepiscopus Rothomagensis". 
Maii. G. de Flava Curia, Rothomagensis archiepiscopus ’. C 


4 Jun. Johannes, episcopus Aheineensie® 

23 Jun. Agidius, quondam Rothomagensis archiepiscopus’. 

24 Jun. Iohenne Ebroicensis, quondam regina Francie et Navarre * 

2 Jul. Odo Rigaud, Dei gratia Rothomagensis archiepiscopus’. 

18 Jul. Hac die recepimus reliquias beati Antonii anno Domini millesimo cc™’ b 
octogesimo. 

25 Jul. Petrus de Hotot, miles. 

28 Jul. Venerabilis prior Johannes, pro cujus mansuetudine et reverentia 
multa bona huic ecclesie fuerunt collata, ad cujus petitionem dominus Ludo- 
vicus, rex Francie, contulit nobis tres quadrigatas de bosco in foresta de Robo- £ 
reto qualibet ebdomada in perpetuum. 

26 Aug. Margareta, uxor Petri de Hotot, militis. 

29 Aug. Robertus de Hotot, miles. 

15 Se bt. Venerabilis vir Henricus Baudouin, prior noster, qui rexit prioratum 
istum per quinquaginta quinque annos, pro cujus reverentia et amore possessiones 
multe et plurima bona huic ecclesia fuerunt perpetrata. Ad cujus petitionem, 
sanctus Ludovicus rex dedit nobis septem quadrigatas nemoris qualibet septi- 
mana percipiendas in foresta de Roveray, et pro cujus reverentia dominus Phi- 
lippus, rex Francia, et dominus Nicholaus de Hotot, miles, dederunt nobis ec- 
clesiam Beate Marie de Ruppe Forti". 

29 Noy. Robertus de Estoutevilla senior. 

8 Dec. Johannes Mare d'argent, abbas Sancti Audoeni Rothomagensis"', qui 
multa bona fecit nobis. 

12 Dec. Kobertus de Estoutevilla, junior. 

27 Dec. Dominus Johannes de Marrigniaco, Rothomagensis archiepiscopus”, 

ui dedit nobis reliquias beatae Margareta, cum imagine beatae Marie Magdalene, 
et alia multa bona fecit nobis. 


— 
—s 


' Vid. Gall. christ. Xi, 72. ” Agidius Awelin, a. 1318 fato functus. 
* Ricardus dictus Coeur de Lion. * Fort. Johanna de Ebrowis, uxor Caroli IV, 4 Mart. 
* Eustachius de Rothomago, quem a. 1291 die 8 . Aug. 1371 mortua. 
mortuum fuisse tradunt auctores Gall. christ. (X1, 882). * Anno 1275 e vis migravil. 
' Gatilelmus de Flavacuria, qui 13 Apr. 1306 obiit. * Conf. Polypi. Rotom. supra, 282 d v. 
* Alter Guillelmas de Mlavacuria, a. 1359 mortuus. '" Vid. supr. p. 392. 
* Johannes Hautfuné, de quo supra, 226 fet 227 not '? Anno 1351 moriuus. 




















EX OBITUARIO GEMMETICENSI. 





MONITUM. 





Duo Gemmeticensis monasterii obituaria nobis innotuere, utrum- 


que codice Rotomagensi U 50 contentum. Prius (fol. 161- 


2.08) 


multa exhibet nomina quibus nec cognominum nec dignitatum anno- 
tatio adjecta est. Posteriori (fol. 209-233) praefixus est titulus hujus- 
modi : Sequitur kalendarium, in quo ponuntur defuncti Jratres nostri mona- 
chi, et etiam signantur ill qui habent annwersaria per annum. Ex hoc 
anniversariorum indice, quem tempore Simonis de Bosco, abbatis ab 
anno 1390 ad annum 1418, redactum esse constat, loca que preci- 
pue notatu digna nobis visa sunt selegimus. Dolendum sane est quod 
perraro designate fuerint ecclesia quibus prafuerunt sive episcopi sive 
abbates quorum nomen in obituario inscriptum est; non tamen omit- 
tendas duximus notulas qua, licet imperfecta, ad illustrandam vario- 


rum monasteriorum historiam magno sunt adjumento. 


\ 1 Jan. 





Guillelmus abbas. 


» Jan. Petrus abbas. Walchelinus episcopus ' Garmundus archiepiscopus. He- 


lias abbas. Odo episcopus. Sasvalo, 


4 Jan. 
5 Jan. 


6 Jan. 
g Jan. 


Gonnor comitissa ”. 


Ranulfus, abbates. 


Dominus Nicholaus Marc d’argent. Dominus Guillelmus de Yville, mi- 
B les. Ricardus abbas. 


Aimo abbas. 
Henricus abbas. 


12 Jan. Rogerius abbas. Dyonisia de Clara. 
14 Jan. Aynardus, Robertus, abbates. Albertus, abbas et levita : jacet in choro 
¢ in parte dextra’. 


16 Jan. Magister Odo. Adelays comitissa. Maria de Monte Tare. 
17 Jan. Radulfus, Bernardus, abbates. 
19 Jan. Philippus comes‘. Teduuinus abbas. 
21 Jan. 
p gister Thomas de Leonibus. 
23 Jan. Galterus abbas’. Girardus episcopus. 
26 Jan. Robertus abbas. 
27 Jan. Eudo abbas. 
28 Jan. Isabella, regina Francorum °. 
E 29 Jan. 
31 Jan. Guillelmus episcopus. Helyas de Longolio. 
1 Febr. Petrus de Monasterio. 


‘ Valquelinus , Wintoniensis episcopus, ab a. 1070 ad 


a. 1098. 


* Uxor Ricardi I, Normannie ducis, a. 1031 mortua. 
* Meminerit lector ad Gemmeticense cenobium perti- 
nere singulas notas in quibus sepulture mentio occurrit. 


. Philippus, 


Bolonie comes, qui a. 1234 obiit cujusque 


TOME XXIlf. 


Ricardus abbas? : jacet in capitulo ante sedem prioris inferius. Ma- * Post a. 1281. 


Guillelmus de Croismara, miles. Ricardus abbas. Gaufridus episcopus. 


anniversarium in Moritoniensi obituario diei Jan. 18 ad- 


scriptum est, 


* Galterus, Beccensis abbas, qui munus suum a. 1197 


dimisit. 


* Isabella de Aragonia, Philippi Audacis uxor, que 


28 Januari 1271 mortua est. 


~ 


Jv 


3 








| 
| 
| 





> sand. 


Al8 


2 Febr. 
3 Febr. 
5 Febr. 
8 Febr. 
g Febr. 
10 Febr. 
11 Febr. 


12 Febr. 


15 Febr. 


17 Febr. 


Johannis euvangeliste. C 


18 Febr. 
19 Febr. 
23 Febr. 


24 Febr. 
25 Febr. 
26 Febr. 








EX OBITUARIO GEMMETICENSI. 


Magister Anflredus. ‘ 
Reginaldus abbas. 
Philippus d'Estellant, miles. Galterius abbas. 
Guillelmus archiepiscopus '. 
Hugo abbas. 
Haymericus, Guillelmus, abbates. B 
Durandus abbas. 
Radulfus abbas. 
Magister Radulfus de Crevilla. 
Nicholaus abbas. Guillelmus abbas Bequet* : jacet in capella Sancti 


Rodericus abbas. Magister Robertus de Monte. 
Magister Robertus de Hurtevent. 
Faricius abbas. Robertus episcopus. Dominus Robertus d’Estoute- 


ville, miles. 


Guillelmus abbas. D 
Henricus abbas. Magister Robertus Nere Pel. 
Guillelmus de Turbevilla, miles. Nicholaus abbas. 


27 Febr. Arturus abbas. 
»8 Febr. Guichardus abbas. 
1 Mart. Albereda de Ponte Audomari. Albodus abbas. Drogo abbas. E 


3 Mart. 
A Mart. 
6 Mart. 


7 Mart. 
8 Mart. 


Serlo abbas. Magister prepositus de Pavia. 
Geroldus abbas. Magister Ricardus de Hermenvilla. 
Magister Johannes de Gemmeticis. Pro illis qui dederunt et fecerunt 


libros, prima die Quadragesime. 


Manerius, Gradulfus, Seifredus, abbates. F 
Ricardus abbas. Gondulfus episcopus’. Magister Johannes de Sancto 


* GC. 1379. Dyonisio abbas? : jacet ante altare Innocentium. 


9 Mart. Radulfus filius Geroldi. Sanson, Robertus, abbates. 

10 Mart. Matildis, domina de Fastouville. 

11 Mart. Odelina de Sancto Petro super Divam. Gaufridus abbas. G 
i2 Mart. Ricardus abbas. Rolandus episcopus. 

14 Mart. Landricus abbas. Magister Radulfus Anglicus. 

15 Mart. Victor abbas °. 

16 Mart. Robertus archiepiscopus. Anflredus abbas. Godefredus abbas. 

17 Mart. Joscclinus episcopus. Durandus abbas. H 


1g Mart. 
20 Mart. 


Robertus de Vuarengueville. 
-Alvredus, Rogerus, abbates. Johannes de Toto, condam abbas °, qui 


1292 
jacet in capella beatae virginis Marie. 

1330. »1 Mart. Martinus abbas. Robertus Bord..." abbas‘ : jacet in choro Sancti Petri. 
22 Mart. Rogerus abbas. Johannes Paanel, archidiachonus °. J 
23 Mart. Berengerius abbas. Johanna, regina Francorum. 
24 Mart. Magister Guillelmus de Sana. 
25 Mart. Guillelmus abbas. 
26 Mart. Magister Hugo de Maldestor. Guillelmus abbas. 
27 Mart. Vincentius abbas. Radulfus episcopus. kK 
28 Mart. Hugo abbas. 
29 Mart. Osbernus abbas. 
2 Apr. Rogerius abbas. 

* 1309. 3 Apr. Robertus d’Estellant, miles. Thomas, abbas Fiscampnensis *. Magister 


Galterus de Fonte. L 


* Cod. Bord, adjecta compendii nota. In Gall. christ. 

' Guillelmus, Rotomagensis archiepiscopus, a. 1110 Robertus de Bordaux. . 
morluus. : ° In ecclesia Constantiensi. Anno 1234 iste archidiaco- 
* Gondulfus , Rofjensis episcopus, qui a. 1107 obit. nus Paganelli cum Roberto de Novo Burgo litigabat. (Ju- 
' Victor, abbas Sancti Georgii de Balcheri Villa, circa gements de l'échiquier de Normandie. n. 425; Notices 


a. 1210 mortuus. et extr. des mss. XX, 11, 360.) 


B 


5 Apr. 
6 Apr. 
7 Apr. 
8 Apr. 
g Apr. 
lant. 
10 Apr. 
11 Apr. 
12 Apr. 
14 Apr. 
16 Apr. 
18 Apr. 


ig Apr. 
20 Apr. 
22 Apr. 


EX OBITUARIO GEMMETICENSL. h19 


Alanus abbas. 

Ricardus, rex Anglorum*. 

Guillelmus de Flavicuria, Rothomagensis archiepiscopus’. 

Robertus abbas. Robertus d’Estellant. 

Guillelmus abbas. Galerannus comes '. Adam abbas. Amabilis d’Estel- 


Hamo abbas. 

Walchelinus abbas. 

Nicholaus de Clere. 

Hildebertus abbas. 

Maltildis de Sancto Laudo. Guillelmus abbas ”. 

Guillelmus comes. Thebaldus archiepiscopus’. 

Ascelinus abbas. 

Guillelmus episcopus. 

Magister Gaufridus Revel. Magister Johannes de Foris, condam ab- 


p bas*: jacet ante altare Sancti Andree. 


one 


23 Apr. 
24 Apr. 


25 Apr. 
26 Apr. 
27 Apr. 


28 Apr. 
2g Apr. 


1 Mani. 
2 Maii. 
4 Mai. 
6 Maii. 


Guillelmus abbas. 

Robertus abbas. 

Henricus abbas. 

Goifredus abbas. 

Robertus abbas. Anfredus abbas. 

Radulfus de Duclaro. 

Magister Johannes de Criptis. Ricardus, Petrus, abbates. 
Maltildis, regina Anglorum “. Bernardus abbas. 

Ranulfus, Fulco, abbates. 

Robertus archiepiscopus *. Goscelinus de Maris. 

Rotrodus comes’. Guillelmus abbas III* : jacet in capitulo ante sedem 


prioris superius * 


8 Maii. 
g Maii. 


10 Mai 


11 Mai. 
12 Maii. 
13 Mani. 
14 Man. 
15 Maii. 
16 Mail. 
17 Mai. 
18 Mail. 


19 Maii 
24 Mati 
25 Mai 
26 Mau 
altare, in | 
27 Mai 
28 Mai 


29 Maii. 


31 Mai 
3 Jun. 


' Galerannus, Mellenti comes, a. 1166 mortuus. 


> Guillelmus 


Bernardus, Guillelmus, abbates. 

Ricardus abbas. 

. Robertus abbas. Magister Henricus Martel. 

Poncius abbas. 

Gaufridus archidiaconus* 

Odo abbas. 

Gaufridus abbas‘ : jacet in capella Sancti Stephani. 
Robertus, rex Francorum *. 

Theodericus abbas. Roberius Pipart. 

Nicholaus, Ebroicensis episcopus *. 

Commemoratio puerorum Francia‘: jacent in ecclesia Sancti Petri. 
. Gaufridus abbas. 

. Mathzus abbas. 

. Petrus, Albanensis episcopus'’. 

. Robertus, Cantuariensis archiepiscopus* : jacet in choro juxta majus 
weva parte. 

. Osbernus abbas. 

. Lanfrannus archiepiscopus °. 

Bartholomeus abbas. 

. Wallephus comes '°. Symon abbas. 

Bartholomeus abbas. 


” De his principibus vid. librum cu titulus Essai sur les 


, abbas Becci, a. 1124 obiit. énerveés de Jumiéges , par E. H. Langlois (Rouen, 1838, 


* Fort. Theobaldus, Cantuariensis archiepiscopus, a. in-octavo), 


1161 mortuus. 
* Robertus , 


ad a, 4221. 


* Anno 1037 Gemmet. abbas, a. 1044 londoniensis 
Rotomagensis archiepiscopus, ab a. 1208 — episcopus, a. 1050 Cantuar. archiepiscopus. 
* Lanfrancus , Cantuariensis archiepiscopus, a. 1089 ¢ 


° Fort. Rotredus, Perticensis comes, a. 1144 occisus. vivis excessit. 
* Voces Il j. i. c. a. s. p- superius secunda manu ad- - Wallephus, Northamtonie comes, qui 31 Maii 1075 
jecte. decollatus est. 


ao. 





1199 


b 


o 


d 


1306. 


1389. 


rand, 


®* €.1234. 


1293. 





EX OBITUARIO GEMMETICENSI. 


420 
+ 1245 4.Jun. Isabella, regina Anglorum®*. Magister Johannes de Dumo. A 
5 Jun. Robertus archiepiscopus. Gillebertus abbas. 
> 1190 10 Jun. Robertus abbas III" : jacet in capitulo. 
© 1183. 11 Jun. Henricus rex Anglorum juvenis’. Nicholaus abbas. 
12 Jun. Vitalis abbas. 
13 Jun. Pro illis qui dederunt siphos et coclearia argentea. B 
#1327. 16 Jun. Matheus abbas? : jacet in capella beatissime virginis Marie. 
17 Jun. Nicholaus abbas '. 
18 Jun. Gaufridus abbas. 
19 Jun. Rogerius, Rodulfus, abbates. 
* Post a. 1169. 20 Jun. Petrus abbas® : jacet in capitulo. C 
21 Jun. Magister Reginaldus d’'Yvemenillo. 
22 Jun. Magister Adam Rigaut. 
23 Jun. Ranulfus abbas’. 
24 Jun. Henricus abbas. Boso abbas’. 
26 Jun. Johannes abbas *. D 
27 Jun. Johannes de Monte Forti. Paulus, Herbertus, abbates. Johannes 
abbas °. 
28 Jun. Judith comitissa®. — Nota quod inter octavas festi Sacramenti et in- 
ter festum beati Johannis Baptista, quod est semper vin kalendas Julii, debet cele- 
‘ 1390-1418. brari solempniter die competente oflicium pro domino abbate Symone ‘. E 
© 1975. 2 Jul. Odo, Rothomagensis archiepiscopus *. 


3 Jul. Robertus comes’. Letardus abbas ’*. 
5 Jul. Thomas abbas. 
‘189. . 6 Jul. Henricus II, rex Angliz'. 
9 Jul. Radulfus de Calliaco. F 
12 Jul. Petrus de Canteleu; Jaquelina, uxor ejus. 
13 Jul. Adam abbas. 
t 993. 14 Jul. Gaufridus de Osbervilla. Philipus, rex Francorum‘. 
17 Jul. Robertus de Ponte Audomari. Johannes, filius ejus. 
* Post a. 1251. 18 Jul. Robertus d'Estellant, condam abbas‘, bis demissus : jacet in capitulo G 
sub tumba non scripta. 
19 Jul. Domina Johanna de Meullento, [condam domina de Clara]. 
24 Jul. Gillebertus, Galterus, abbates. 
25 Jul. Rogera de Calido Becco. 


27 Jul. Guillelmus comes. Guillelmus, Radulfus, abbates. iN 
29 Jul. Ricardus abbas. 
sofe. 31 Jul. Henricus,-rex Francorum'. 
1139. 1 Aug. Ludovicus, rex Franchorum". 
* 1100. 2 Aug. Guillelmus, rex Anglorum minor’. 
3 Aug. Robertus de Vico. J 
4 Aug. Guillelmus, Gillebertus, abbates. 
> 1028, 5 Aug. Ricardus comes tertius°. 


6 Aug. Jordanus abbas. 
8 Aug. Rogerus episcopus. Hugo abbas. 


11 Aug. Robertus de Hauville. 
12 Aug. Girardus archidiaconus et frater ejus. ‘ 


17 Aug. Magister Johannes Pestel. 


° Uxor Ricard: I, Normannie dacis, a. 1017 mortua. 
” Robertus I, dua Normannia , qui 2 Jul. 1035 obitt. 
* Letardus, Beccensis abbas, a. 1149 mortuus. 

* Maurilius, Rotomagensis archiepiscopus, a. 1067 


' Nomen secunda manu annotatum. 


* Hoe nomen serius adjectum videtur. 
> Boso, abbas Beccensis, a. 1136 mortuus. 
* Secunda manu. 





‘ih : ; 
Nomen serius adjectum. mortuus. 





g Aug. Maurilius archiepiscopus’. Petrus abbas. K 


P 1292. 13 Aug. Galterus, Goscelinus, abbates. Magister Johannes Choleth cardinalis ”. 
© 3178. 16 Aug. Simon abbas. Rogerus abbas‘ : jacet in capitulo ante sedem prioris 
superius. L 





Caer Pt 


EX OBITUARIO GEMMETICENSI. 
18 Aug. Guillelmus abbas II* : jacet in capitulo versus sedem prioris inferius. * Post a. 113 





42) 


\ 
Maugisus episcopus. Gillebertus abbas. 
1g Aug. Rogerus abbas. Dominus Guillelmus de Harecuria. 
20 Aug. Hugo abbas. ; 
23 Aug. Johannes abbas. Ricardus comes II ». 
p 24 Aug. Guillelmus abbas. 
26 Aug. Herluinus abbas ' 
27 Aug. Emelina de Baiocis. 
28 Aug. Gillebertus episcopus ’. 
2g Aug. Geroudus, Robertus, Johannes, abbates. 
c  3o Aug. 





Robertus II abbas° : jacet in capitulo versus sedem prioris inferius. 


Goifredus abbas. Magister Johannes Justice. 


1 Sept. 
3 Sept. 
4 Sept. 
6 Sept. 
7 Sept. 
g Sept. 
imperatrix °. 
11 Sept. 
2 Sept. 
14 Sept. 
15 Sept. 
16 Sept. 
17 Sept. 
18 Sept. 
19 Sept. 
20 Sept. 
21 Sept. 
2h Sept. 
25 Sept. 
26 Sept. 
27 Sept. 
28 Sept. 
29 Sept. 
30 Sept. Guillelmus abbas. 
3 Oct. Nicholaus abbas. 
4 Oct. 
6 Oct. 
7 Oct. 
8 Oct. 
g Oct. 
11 Oct. 
12 Oct. 
4 Oct. 
17 Oct. 


Gibertus abbas. 
Aufredus abbas. 
Radulfus abbas. 


Donoaldus episcopus. 


Robertus abbas. 
Guillelmus abbas Juvenis ! 


Katerina comitissa °. 


Osbernus abbas. 


Reginaldus abbas. 


Osanna de Novo Burgo. 


Alveredus abbas. 


Robertus de Renchon. 
Nicholaus abbas. 


Ursus abbas. 


Tanchardus abbas 


' Monasteri Beccensis fundator, a. 1078 mortuus. 

* Fort. Gislebertus Maminot, Lexoviensis quays. 
qui a. 1101 obiit. 

° Gaufridus, dux Normannie et comes Aadigeneasis, 
a. 1151 mortuus. 

* Johannes de Abrincis, Rotomagensis archiepiscopus , 
qui paulo post. a. 1077 abdicare coactus est. 

* Clausula secunda manu annotata. Symon de Bosco 
Gemmeticense monasteriam ab anno 1390 ad annum 1418 
qubernavit. 

° Catharina, uxor Ludovici, comitis Blesensis et Claro- 
montensis, a. 1205 mortui. 
? Albericus, Domni Martini comes, qui, ex chronico 


Odo abbas. Goifredus comes”. 


Guillelmus rex Anglorum major“. Johannes archiepiscopus*. Maltildis 


Theobaldus, archiepiscopus Rothomagensis 


Magister Robertus Regnart. 


Robertus, Ricardus, abbates. 

Ludovicus, Johannes, abbates. 

® Guillelmus de Walikervilla, miles. 
Hugo abbas. Magister Guillelmus Bienvenu. 


Gillebertus abbas. Guillelmus episcopus. 


Depositio dompni Sy monis de Bosco, abbatis ’. 


jacet in ecclesia Sancti Petri. 


Erardus, Robertus, gree Johannes de Mala Palude. 


Guillelmus abbas. Ludovicus, rex Francorum *. 
Guillelmus abbas. Albericus comes ’. 
Magister Guillelmus dictus Abbatis. 


h Johannes de Vineis °. 


Mauricius episcopus. Guillelmus de Magners, armiger. 


Guillelmus condam abbas. Radulfus, comes Clari Montis '. 


Petrus abbas. Petrus de Clevilla. 


Gemmeticensi (supra, tomo nostro XVIII, p. 341), anno 
1200 xu kalendas Octobris obiit; in parvo Domas Dei 
Parisiensis chartulario, fol. 146, occurrit ejusdem Al- 
berict charta data anno ab Incarnatione Demini mille- 
simo ducentesimo, duodecimo kalendas Octobris, qua 
vero die ab hoc seculo transii, actum apud Lislebo- 
niam. 

® Johannes de Vineis, qui, regnante sancto Ludovico, 
Rotomagensem balliviam gubernavit. 

* Tancardus, abbas Gemmelicensis ab a. 1096, qui, 
anno 1104, orto inter ipsum et monachos probroso tu- 
multu, cum infamia recessit. Ita Ordericus Vitalis, li- 


bro X (t. IV, p. 19). 





* 1027. 


* C. 1077. 


* 1089. 
1167. 


, 154Q. 


® 1180. 


1229. 


11gi. 








422 EX OBITUARIO GEMMETICENSI. 


20 Oct. Radulfus archiepiscopus '. ‘ 
na03. 25 Oct. Alexander abbas* : jacet in capitulo ante sedem prioris superius. 
ery 26 Oct. Stephanus, rex Anglorum ». 
2009 27 Oct. Ursus abbas* : jacet in capitulo versus sedem prioris inferius. Serlo 
episcopus °. : 
— 30 Oct. Wachelinus abbas. Rogerus abbas II“ : jacet in capitulo versus sedem p 
prioris inferius. 
1083. 1 Nov. Malthildis, regina Anglorum °. Galterus abbas. 
4 Noy. Johannes de Burig..... archidiaconus. 
5 Nov. Hugo, Osbernus, abbates. 
Anteareta. 7 Nov. Guillelmus abbas. Robertus comes. Guillelmus abbas [III '. G 
gy Nov. Mauricius abbas. 
© 1164 10 Nov. Hugo, Rothomagensis archiepiscopus *. 
11 Noy. Rogerus abbas. Augarus episcopus °. 
12 Noy. Aelicia de Sancto Leodegario. 
13 Noy. Magister Radulfus. Magister Guillelmus de Gemeticis. » 
15 Nov. Michael abbas. 
. 16 Noy. Petrus de Hardencuria. Galterius archiepiscopus “. 
17 Nov. Rogerus abbas. 
18 Noy. Herbertus abbas. 
19 Nov. Henricus episcopus. | i 
20 Noy. Helgotus abbas. Ricardus, Joscelinus, episcopi. Johannes condam 
abbas’. 
21 Noy. Ricardus comes et dux major”. 
23 Nov. Petrus abbas. 
24 Nov. Robertus abbas. Turoldus episcopus. Nicholaus de Corbolio. Magister r 


Ricardus de Jorvilla. 
25 Noy. Galterus abbas. 
26 Noy. Gontardus abbas ‘. 
27 Nov. Garinus, Geraldus, Guillelmus, abbates. 


28 Noy. Rotrodus, Goifredus, archiepiscopt °. G 
29 Noy. Magister Ricardus Wiceclin. 
1 Dec. Nicholaus Malemains, miles, et uxor ejus. 
= 135. 2 Dec. Henricus, rex Angliz *. 
4 Dec. Arnulfus abbas. 
5 Dee. Johannes Gorran. Aelicia d’Esteilant. rT 
6 Dec. Gillebertus abbas. 
8 Dec. Jordanus episcopus’. 


10 Dec. Rogerus abbas. Adelinus abbas. 
12 Dee. Guillelmus abbas. 
ghd. 16 Dee. Guillelmus, dux Normanorum ‘. J 
17 Dec. Ricardus abbas. Eustachius abbas‘ : jacet in capitulo ante sedem 
prioris superius. 
18 Dec. Robertus de Monte. 
1g Dec. Ranulfus abbas. Magister Simon de Sancto Petro super Divam. 
20 Dec. Balduinus episcopus. h 
23 Dec. Godelfredus abbas. Walterius, condam prior Gemmeticensis. Galterius 
dle Monte Forti. 
24 Dec. Hildericus abbas. 
29 Dec. Lucas episcopus. 





' Radulfus , Cantuariensis archiepiscopus , a. 1122 mor- 
luus. 

* Hee nota ab auctoribus Gallie christ. Serloni, Sa- 
grenst episcopo, qui a. 1118 obit, adscripta est. 

* Algarus, Constantiensis episcopus, ab a. 1132 ad a. 
1151. 


* Galterus, archiepiscopus Rotom. a. 1207 mortuus. 





* Voces Johannes c. a. secunda manu adjecte sunt. 

* Ricardus I, Normannie dux, qui a. 996 obiit. 

7 Abbas Gemmeticensis , a. 1095 mortuus. 

* Goifredus et Kotrodas, Roiomagenses archiepiscop: , 
quorum prior a. 1128, posterior vero a. 1183 obit. 

* Jordanus , Lexoviensis episcopus , a. 1218 obit. Conf: 
Rotomagense necrologium , supra, 370 a. 






























E GEMMETICENSIBUS EPITAPHIS. 


4 26 Dec. Rainaldus episcopus. . 
27 Dec. Guillelmus abbas. 
28 Dec. Ricardus abbas. 








E GEMMETICENSIBUS EPITAPHIIS.. 





Epitaphium Johannis abbatis du Tot?, quiescentis in capella Sancta Mari. 


B Hic jacet ille bonus coeli terraque colonus 
Abbas J. du Tot, quem Christi gratia de tot 
Curis exemit. Deus hunc quem morte redemit 
Collocet in ceelis. Prudens fuit atque fidelis. 


C Epitaphium domini Guilhelmi de Becqueto *, qauondam Gemmeticensis abbatis, 
quiescentis in sacello Sancti Johannis evangeliste. 


Anno milleno trecenteno duodeno 

\ mundo pleno semel annum de duodeno 

Subtrahe, tune scire finemque potes reperire 
D Hujus qui dire mortis non possit abire 

In poenas. Quare? Quia cellas tunc renovare 

Fecit, pro qua re ceelos valeat penetrare. 

G. de Becqueto requiescat in paradiso. 


E Epitaphium domini Gaufridi, abbatis Gemmeticensis, quiescentis in capella Sancti Stephani. 


G. Piquet* gratus abbas fuit iste probatus 
Quondam prelatus , Domino servire paratus, 
Nec fuit incertus olim de morte repertus, 
Nam semper creptus® jacet hic de funere certus. 
F Semper egentes esurientes hic recreavit, 
Atque valentes undique gentes semper amavit. 
[ste vagantes seu-male stantes non toleravit, 
Sed revertentes © nec variantes hos relevavit. 
Pridem Gaufridus Maii pro bis semel idus’ 
G Transit, qui’ placidus monachus fuit et bene fidus. 
Annum millenum trecentenum duodenum 
Jungas. Ter plenum verbum Omais® caro fenum 
Hujus figurare fidem valet’ et reserare 
Omnibus his clare qui gaudent" hinc recitare : 


' In cod. latino Parisiensi 5424, olum Rogerti de Gai- ° Corr. redeuntes. 

gniéres 218, p. 17 els. * Gaufridus abbas 2 idus Mau 1312 aut 1313 obiisse 
* Obiit a. 1292. Vide supra, 418 h. in Gallia christ. memoratur. Vide supra, 419 g. 
* Cod. Berqueto. Is abbas 17 Febr. 1312 (N. 8.) ebiisse * Cod. Fuitque. 

traditur. Vide supra, 418 be. * Cod. Dominus. 


10 


Cod. valeat. 
Cod. gaudeat 


‘ Cod. Gaufridus Piques. 


’ Ita codex. Fort. corrig. cinctus. < 








* 2226, 


h2" EX ANNALIBUS MONASTERII SANCTI WANDREGISILI. 


Iste, sacerdotum cupiens persolvere votum, 
Christo devotum se reddidit undique totum. 
Istius abbatis animam tu, fons pietatis, 
Suscipe cum natis in Christo vere renatis. 


lV. 
Epitaphium domini Matthei Cornet, quiescentis in sacello Beata Marie Virginis. 


Hic coram populo diocesis Rothomagensis 
Qui jacet in tumulo fuit abbas Gemmeticensis, 
Matthzeus Cornet dictus. In ceelis sit benedictus; 
Nunquam sit victus a quoquam nec maledictus. 
Temporibus primis! de cunctis nos sociavit?; 
Quare famem charis * tribus annis non toleravit. 
Istius ante pedes post ecclesia super edes 
Struxit; ob hoc ne des Deus huic peenas neque ledes , 
Et quia plura bona multis decet* ipse decenter, 
Summa sibi dona Dominus det competenter, 
Et multis precibus succurrat virgo Maria 
Nomina ® a civibusque polorum concio dia. 
Annum millenum trecentenum duodenum 
sis jungas plenum, tantum fuit hic caro fenuin 
Ante dies Julii, nocteque quindecima, 
Corporis proprii transivit hee anima °. 
Christe refrigerium da sibi non minimum. 








EX ANNALIBUS MONASTERILT SANCTI WANDREGISILI. 





MONITUM. 


Qu sequuntur excerpta sunt ex Annalibus monasterii Sancti Wan- 
dregisili, quos anonymus quidam monachus seculo xv exeunte vel xv 
ineunte conscripsit, quorumque autographum exemplar tenet Impe- 
rialis Bibliotheca Parisiensis, in codice latino 12780, fol. 88-108. Ibi 
multa notatu digna referuntur de abbatibus qui monasteriis Sancti 
Wandregisili, Senet Georgii de Balcherii Villa et Sancti Geremari Fla- 
viacensis seculis xi el x1v praefuerunt. 





wcexxvil. Hoe anno relate sunt alique reliquia de Flandria in monasterium 
Sancti Wandregisili, ex quo assumpte fuerant.—Obiit* Ludovicus, rex Francie, 
& Monpencier, et delatum fuit corpus ejus et sepultum apud Sanctum Dionisium; 
successit Ludovicus, filius ejus; patet in cronica Francie. 

mccxxx. Sanctus Ludovicus, rex Francie, fundavit abbatiam que dicitur Re- 


' Alias panis. Ita in margine codicis notatam. * Cod. Noa, adjecta compendii nota. Hic locus turbatus 
* Pro sociavit suspicamur legendum satiavit. admodum videtur. 

* Cod. Gravem famem clarus. ° Matheus Cornet 15 kalendas Julii 1327 obit. Vide 
* Fort. corrig. dedit supra, hao b. 





B 




























































EX ANNALIBUS MONASTERII SANCTI WANDREGISILI. 425 


a galis Mons, ordinis Cisterciensis, in episcopatu Belvacensi, prope Bellum Montem 
super Iseram. 
mccxxx1. Obiit* Theobaldus, archiepiscopus Rothomagensis, et successit Mauri- 
cius Cinoman/en|sis episcopus. — Gerardus de Fraymonasterio', abbas Flavia- 
censis, obiit, et Guillelmus successit. 
pn  ccxxxm. Magne indulgentie apud Sanctum Wandregisilum. 
mccxxxv. Recessit abbas Guillelmus de Braio? Fontanellensis; cui successit 
Robertus IIII, et receptus fuit ad processionem ad festum sancti Wandregisili>. — 
Gerardus de Heregni, quondam abbas Flaviacensis, obiit®. 
mccxxxvii. Hoc anno translatum fuit corpus sancti Vulfranni in cassa argentea 
c et deaurata. 
mccxxx1x. Magne indulgentiz apud Sanctum Wandregisilum. 
mccxL. Hoc anno fuerunt translata corpora sanctorum martirum Maximi et Ve- 
nerandi in cassa argentea et deaurata. 
mccxLum. Magne indulgentiz apud Sanctum Wandregisilum. — Obiit Ro- 
p bertus III], abbas Fontanellensis, natus de Antonio“, vi° idus may. Cui successit 
Petrus Mauvyel, monachus ejusdem loci, natus de villa Sancti Wandregisili, et 
die Dominica ante festum sancti Wandregisili*, eodem anno, receptus fuit ad pro- 
cessionem. 
mccxtvu. Circa hec tempora combustum fuit nostrum monasterium Sancti 
E Wandregisili, ut reperi, qua fortuna ignoro. 
mccL. Magne indulgentie apud Sanctum Wandregisilum. — Incepit ordo Au- 
gustinensis. 
mccLu. Obiit domina Blancha, regina Francie, mater sancti Ludovici regis 
Francie, et sepulta fuit in abbatia sororum® de Maubuisson prope Pontiseram, 
quam ipsa fondaverat. Insuper fondavit abbatiam du Lis prope Melun super Se- 
quanam. 
mccLui. Hoc anno canonizata fuit sancta Clara per Alexandrum papam. — 
Sanctus Ludovicus, rex Francie, rediit de terra ultramarina, et venit in Franciam. 
mccLv. Obiit vit kalendas Novembris Petrus Mauvyel, abbas Fontanellensis, et 
G sepelitur in capitulo ejyusdem loci, cui successit Gaufridus II abbas, natus de Nay- 
tot, prior ejusdem loci®, qui chorum hujus monasterii combustum novo opere 
edificavit. 
mecLix. Guillelmus, abbas Flaviacensis, obiit, et Petrus de Wescencourt’ suc- 
cessit, qui Petrus abbas tempore suo capellam Beate Mariz illius loci miro opere 
H edificavit. 
mccLxi. Magne indulgentie apud Sanctum Wandregisilum. 
mccLxi. Karolus, comes Andegavensis, frater sancti Ludovici, regis Francie, 
errexit Romam, et auxilio suffultus tam Francico* quam Romano, regnum Ce- 
ciliz et Apulia occupavit, et eodem anno coronatus fuit in regem Cecilie, con- 
sensu Clementis pape, et eodem anno interfecit Mainfredum, regem Cecilie. 
mecLxim. Charolus, rex Cecilia, frater sancti Ludovici, regis Francie, fonda- 
vit unam abbatiam in Cecilia, ordinis Sancti Benedicti, que dicitur Mons Regalis 
(Montroyal), in qua viscera sancti Ludovici, regis Francie, delata fuerunt post 
mortem ejus et ibidem sepulta. 
k mecixvi. Magne indulgentie apud Sanctum Wandregisilum. 


P 


— 


' De Fresnemonstier, in Gallia christiana, ubi hic de Nogent-le-Rotrou (Merlet, Dict. topogr. du dép. 


abbas dicitur obiisse 5 idus Marti 1215. d’Eure-et-Loir, p. 7). 
2 Dictus de Beio et de Braho in Gallia christ. * Cod. sororibus. 
* Gerardi, in Flaviacensi capitulo sepulti, hoc erat epi- * Odo Rigaudi, in suo Registro , die 3 Nov. 1254, no- 
taphium (Gall. christ. 1X, 794) : favit sese confirmavisse electionem factam de Gaufrido de 
Quid theiems , com negligimus peccata cavere? Noitot in abbatem Sancti Wandregisili. Eamdem electio- 
Qui jacet hic semper studuit bona cuncta fovere. nem regi denuntiavit litteris datis apud Sanctum Wandre- 
Cum moritur, non deseritur Gerardus in imo, gisilum , feria secunda post festum Omnium Sanctorum, 
Sell cnle toftsten, dene Catusegime, anno Domini m°cc’ quinquagesimo quarto, id est 2 No- 
* De Autumno, qui vicus esse dicitur pagi Perticen- vembris 1254. (Cartul. normand, p. g2, n. 521.) 
sis. Ita in Gallia christ. (XI, 121). Hic agitur, nisi falli- 7 Wesencourt. Gallia christ. 
mur, de villa Autonio, nunc Authon, Eure-et-Loir, arr. 5 Cod. Francisco, 


TOME XXill. d4 





1229, 


» oa Jul. 


17 Jul. 





h26 EX ANNALIBUS MONASTERII SANCTI WANDREGISILI. 


mcocixx. Obiit sanctus Ludovicus, rex Francorum, in castris juxta Cartaginem, 
et allatum est corpus ejus apud Sanctum Dionisium et decenter sepultum. Cui 
successit Philippus, filius ejus primogenitus. 

mccLxxu. Incepit ordo Vallis Umbrosa. — Magne indulgentia apud Sanctum 
Wandregisilum. —- Obiit Petrus de Wesencourt', abbas Flaviacensis, et Michael 
successit. 

mccLxxvi. Constructio ecclesia Beate Mariw de Ouvilla’, ordinis Sancti Augus- 
tini, Rothomagensis diocesis. ; 

mccLxxvill. Magne indulgentia# apud Sanctum Wandregisilum. 

wecixxxu. Vernherus, puer sanctus, filius cujusdam rustici, martirizatus [uit a 
Judzis, et jacet in Beraco. Alius puer sanctus, nomine Arnoulfus, fuit similiter 
martirizatus a Judeis, et jacet in Berna, qui plura miracula [ecit. 

wectxxxmu. Michael, abbas Flaviacensis, migravit e mundo, et Petrus suc- 
cessit. 

mccuxxxy. Obiit Philippus, rex Francie, filius saneti Ludovici, en Parpignen. 
Viscera ejus sepulta fuerunt in ecclesia cathedrali Narbone, et ossa ejus fuerunt 
allata in abhatiam Sancti Dionisii in Francia, et ibidem sepulta, cui successit Phi- 
lippus, filius eyus, dictus Pulcher. 

mecixxxvu. Obiit Mathzeus, abbas Sancti Dionisii in Francia; cui successit 
Reginaldus Giflart. 

mccixxxvint. Obiit Gaufridus, abbas Fontanellensis, natus de Naytol, xu ka- 
lendas Maii; jacet in dextra parte chori* ejusdem loci. Cui successit Guillelmus II 
abbas, natus de Noirevilla, prior eyusdem loci. 

mcCLXxxIx. Magne indulgentiz apud Sanctum Wandregisilum. 

wccxct. Hoe anno capta fuit Acra a Sarracenis et destructa. 

wcexci. Hoc anno Novio, una civitas Francie, combusta fuit tota, exceptis F 
abbatiis Sancti Eligii et Sancti Bartholomei. 

wecxcy. Magne indulgentie apud Sanctum Wandregisilum. — Obiit Margua- 
rita, regina Francie, quondam uxor sancti Ludovici, regis Francie, et sepelitur 
in coenobio Sancti Dionisii Francia; que fundaverat abbatiam Sancti Marcelli* 
extra Parisius, in qua posuit sorores ordinis Fratrum Minorum. 

wccxcyi. Monasterium quod dicitur Marquette’ sanctimonialibus in Flandria 
hoc anno destructum fuit per Philippum, regem Francie, propter bellum quod 
habebat contra Guidonem, comitem Flandria, cum maxima parte illius terre. 

uccxcvil. Hoe anno elevatum fuil sanctissimum corpus Ludovici, regis Fran- 
corum, qui obiit in castris apud Cartaginem. 

mcecxcix. Obiit Petrus, abbas Flaviacensis, et Fulco successit. 

mccc. Magne indulgentie apud Sanctum Wandregisilum. 

wccci. Cometa apparuit circa festum sancti Michaelis, et statim bellum fuit 
in Flandria, ubi fuit perditio militie Francie, scilicet anno sequenti. 

mecciu. Obiit domnus abbas Guillelmus II Fontanellensis, natus de Norrevilla, . 
cui successit domnus Guillelmus III le Doullié abbas, natus similiter de Norre- 
villa, et prior ejusdem loci Fontanellensis. — Obiit Regmaldus, abbas Sancti 
Dionisii in Francia, cui successit prior ejusdem loci °. 

mceccun. Obiit* Johanna, regina Francie et Navarre, uxor Philippi Pulchri, 
regis Francia, et sepelitur in ecclesia Fratrum Minorum Parisius. — Hoc anno k 
sorores ordinis Fratrum Pradicatorum posite fuerunt in ecclesia Sancti Ludovici 
de Poissi, quam rex Philippus Pulcher Francie edificaverat in diocesi Charno- 
tensi. — Eodem anno ossa Roberti, comitis d’Artois, nepotis’? sancti Ludovici 
regis, qui occisus fuit in Flandria, delata fuerunt in abbatia de Maubuisson prope 


' Petri epitaphiam nobis servaverunt Galliw christiane * De fandatione Sancta Maria de Ouvilla,vid. T. Du- 
auctores : plessis, Description de la haute Normandie, I, 167. 
Petrum petra tegit abbatem , qui bene rexit * Cod. cori. ; 
Claustrum Germense , quem Christus servet ab ense. “ Cod. Marcellis. 
Devotw vite semper fuit et sine lite. > Cod. Marquerre 


Elegit cellam, quam condidit ante capellam ror , 
Virginis in laudem, cocli ut requiescat in ade. Agidius de Pontisara. 


Huie sit propitia via coeli Virgo Maria. ’ Cod. nepos. 





EX ANNALIBUS MONASTERIL SANCTL WANDREGISILI. 427 


« Ponthoise, et ibi honorabiliter sepulta. — QObiit Petrus abbas nonus monasterii 


F 


Sancti Georgii; successit Johannes. 

ucccv. Ludovicus, filius Philippi Pulchri, accepit Marguaretam, filiam ducis 
Burgondie. — Eodem anno, obit Robertus, dux Bourgondie, cujus corpus de- 
latum fuit in Burgondia. 

mcccvi. Indulgentie apud Sanctum Wandregisilum. — Caput sancti Ludovici 
et una de costis ejus delata fuerunt Parisio, scilicet costa in ecclesia Beate Marie 
cathedrali Parisi, et caput in capella regis in pallacio. — Philippus, filius se- 
cundus Philippi Pulchri regis, accepit* Johannam, filiam ducis ' Burgundiz, in 
matrimonio. — Obit pie memoria dominus Guillelmus de Flavicuria, archiepi- 
scopus Rothomagensis. Successit Bernardus. 

mcccvu. Hoc anno capti fuerunt in una die Templarii per totam christiani- 
tatem. 

ueccvi. Karolus, tertius filius Philippi Pulchri, regis Francie, accepit” Blan- 


cham, filiam ducis” Burgondie in conjugio. — Obiit Katherina, uxor secunda 
Karoli, comitis de Varloys, et sepulta fuit in ecclesia Fratrum Pradicatorum 
Parisio. | ; 


ucccx. Bernardus, archiepiscopus Kothomagensis, et nepos Clementis pap, 
permutavit cum Aigidio, archiepiscopo Nerbone, et Aigidius factus est archiepi- 
scopus Rothomagensis, et Bernardus Nerbonensis. 

mcccxi. Celebratum est concilium Vienne civitate, in quo fuerunt centum 
quatuordecim prelati ecclesia portantes mittras; ibi fuerunt duo patriarche, 
scilicet Antiochie et Alexandria; et fuit propter factum enorme Templariorum. 
— Hoc anno, die Jovis in Epyphania Domini‘ consecratum fuit majus altare ec- 
clesiz Sancti Wandregisili Fontan{elljensis a venerabili Vulfranno, episcopo’..... : 
vicario domini gidii de Billon, archiepiscopi Rothomagensis. 

wcccxi. Secundo celebratum est concilium Vienne civitate, presidente Cle- 
mente papa, in quo fuit Philippus rex Francorum. [bi ordo Templariorum cas- 
satus et adnullatus‘ fuit. 

mcccxmt. Hoc anno palatium Parisii factum est a domino Engerrant de Ma- 
rigny. . 

mcccxm. Philippus Pulcher, rex Francorum, moritur et in coenobio Sancti 
Dionisii in Francia honorabiliter sepelitur. Cui successit Ludovicus, filius ejus, 
dictus Longus*. — Marguareta, regina Navarre, filia ducis de Borbon’®, et uxor 
Ludovici, regis Navarre, filii Philippi Pulchri, regis Francie, et Blancha, seconda 
filia comitis “Burgondie, uxor Karoli, comitis p A la Marche, filii Philippi pre- 
dicti regis Francia, incarcerate fuerunt in castro de Gaillart in Normannia, 
propter fornicationem et adulterium, et ibidem obierunt. 

ucccxv. Obiit dominus Enguerrant de Marigny, coadjutor et gubernator ° regni 
Franciz et regis Philippi Pulchri, qui fondavit ecclesiam Beate Marie d’ Eecenie, 
et sepultus fait i in ecclesia Cartusiensium Parisii, cum fratre suo Philippo, quon- 
dam archiepiscopo Senonice urbis, et jacent simul sub eadem tumba. 

mcccxvi. Obit [Clemens]: papa [quintus]; successit Johannes XXII. — Obiit 
Ludovicus Hutin, rex Francie et Navarre, cui successit Philippus, frater ejus, 
dictus le Long. 

mcccxvil. Magne indulgentiw apud Sanctum Wandregisilum. — Fulco ’, abbas 
Flaviacensis, obiit, et Robertus successit. 


' Corrig. comitis. * Cod. goubernator. 
* Corrig. comitis. ” Fulconis hoc est epitaphium, ex Gallia christ. (1X, 
’ Locus in cod. vacuus. — Is presul, nisi fallimur, est 799): 
VW ulfi vannus de Abbatisvilla , Bethleemitanus Epis Opus , qui Fulco sub hac silice milleno triplici ¢ anno 
adfuit solemni dedicationi ecclesia collegiate Sancte Ma- Septenoque simul latuit, juncto sibi deno, 
rie Escoiensis, factee a Nicolao de Freauvilla, Sancte Ro- Felix ecclesia tanti pastoris alumna, 

i vdinali P ee ca aia j Nunc dolet illa quia talis sibi demta columna. 
mane ecclesie cardinali, unno 1313. Vid. Orientis christ. Views ext ender callus. qui quidquid acerbi 
tomum IIT, col. 1283, et Gall. christ. tomum X11, col. \ut fausti accideret, non dispare mente subiret. 
690. Hic abbas humilis doctus fuit atque _pudicus, 

’ Vir sanctus, prudens et se mper pac is amicus, 
‘ ~~peents ot 9 ‘ 
: Cod. cassata et adnullata, Nescius ille doli. Quia servivit vibi soli, 
Leg. ducis Burgundia. (Quod pereat noli, “corto at da, Christe, beari, 


5A. 


* 1307. 


1307. 


Jan. 1312 


(N. S.). 


4 Sic. 





128 E SERIE METRICA ABBATUM FONTANELLENSIUM. 


ucccxix. Hoc anno abbas Guillelmus le Doullié, abbas Sancti Wandregisili a 
Fontanellensis, fecit renovare, confirmare et in scripturam novam ponere omnes 
cartas, cirografos et litteras antiquas, jura et libertates hujus monasterii continentes 
et a Philippo rege Francorum et Navarre confirmare et approbare, et sigillo 
regio muniri'. Et fut ung bien inestimable pour I'eglise’. 

‘5 Jan. 1322, Meecxxt. Obiit* Philippus V dictus le Long, rex Francorum et Navarre; cui B 
successit Karolus, frater ejus, comes de la Marche. 

mcccxxin. Magne indulgentie apud Sanctum Wandregisilum. — Obiit Ro- 
bertus, abbas Flaviacensis*; cui successit Johannes. 

mcccxxum. Sanctus Thomas de Aquino, ordinis fratrum Predicatorum, hoc 
anno canonizatus fuit. — Obiit Johannes, abbas decimus monasterii Sancti Geor- ¢ 
vii Baucherii Ville, vir idus Novembris *. 

wcccxxy. Obiit Karolus, comes de Valoys, frater Philippi Pulchri, quondam 
regis Francie, et sepultus fuit honorabiliter Parisius in ecclesia Fratrum Predi- 
catorum, et cor ejus in ecclesia Fratrum Minorum. 

mceccxxvil. Obrit® Karolus Pulcher, rex Francorum et Navarre, filius Philippi p 
le Bel, et sepelitur in ecclesia Sancti Dionisii, et successit Philippus de Valoys, 
cognatus germanus ejus. 

mecexxvit. Obiit Clementia, regina Francie, quondam uxor Ludovici Longi, 
regis Francie, et sepulta fuit honorabiliter in ecclesia Fratrum Minorum Parisius. 
— Magne indulgentie apud Sanctum Wandregisilum. E 








EK SERIE METRICA ABBATUM FONTANELLENSIUM. 





MONITUM. 


Metrice seriei abbatum Fontanellensium, a sancto Wandregisilo 
ad Johannem de Brametot, anno 1483 mortuum, quam in codice 
urbis dicta /e Havre®, ad calcem Chronici Fontanellensis (pag. 284), 
necnon in codice Parisiensi inter latinos 11731 (fol. 32 et 33) repe- 
rimus, prefixus est hic titulus : 


Istic rectorum titulantur nomina versu 
Fontinellensis nobilis ecclesiz. 


Inde excerpsimus brevia nonnullorum abbatum elogia, annis qui- 
bus obiisse vel abdicavisse dicuntur idem abbates ad marginem an- 
notatis. 





XLI. Claruit abbatis post hunc Guillelmus (1) honore, 
Qui lapso modico tempore cessit ei°. 

XLII. Postea patronus Robertus (III), dogmate plenus, 
Extitit ecclesia, qui pie gessit onus". 


' Ste in cod. Hic jacet frater Robertus de Marcellis, quondam abbas 

* Litter quibus Philippus V veteres Fontanellensis mo- hujusce monasterii, qui migravit' ad Dominum anno 
nastertt chartas confirmavil transcripte sunt in codice latino 1333, in vigilia sancti Mathwxi. Cujus anima requiescat 
17132. in pace. 

> Robertus obut non anno 1323, sed anno 1333, ex * 1v idus Decembris. Gallia christ. 
epitaphio quod in Gallia christ. (IX, 795) editum est : * Cf. Ravaisson, Rapp. sur les bibl. de !Quest, 292. 





E CHRONICO FISCANNENSIS COENOBII. 429 


A XLIII. Hac villa natus Petrus abbas eligitur post, 
Actibus et verbis rexit ovile Dei*. * 1255, 
XLIV. Gaufridus (Il) sequitur, quem movit adustio seva, 
Atque novum fecit edificare chorum?. > 1288. 
XLV. Consensu fratrum, Guillelmo (II) gloria patrum, 
B ‘ Est data, qui juste rexit et egregie °. * 1303 
XLVI. Guillelmus (III) commune bonum satis auxit honeste vel 1304. 
Turrim cum parte navis, latamque coquinam, 
Et partem quartam claustri fecit renovare 4. # 1342. 








EX CHRONICO FISCANNENSIS COENOBII. 





MONITUM. 


Chronicon Fiscannense, ab anno Christi primo ad annum 1220, 
cum Appendice Brennacensi ad annum 1246, R. P. Philippus Lab- 
beus, ex veteribus membranis, quas penes se fuisse dicit, anno 1657, 
tomo | Nove bibliothece, p- 325, publici juris fecit. Eisdem membra- 
nis, seculo xviii exeunte in Regiam bibliothecam illatis, constat tertia 
pars codicis gallici 10130 (olim supplément francais, n. 219), de quo 
adeas Catalogum mss. codicum collequ Claromontani, p. 304, n. DCCCIIL. 

Ad fidem supradicti exemplaris edimus recentissimum Chronici 
Fiscannensis seu potius Brennacensis appendicis fragmentum. Que 
antecedunt, quzre in superioribus tomis XI, p. 363; XII, p. 777, et 
XVIII, p. 350. 





mccxxvil. Henricus, filius Roberti comitis Brane, electus est in archiepiscopum 
c Remensem. 
mccxxvil. Ventus' ingens venit in vigilia beati Marci*. * 94 Apr. 
mccxx1x. Facta est discordia inter reginam et clericos Parisienses, et multi 
submersi fuerunt in Secana. 
mccxxx. Facta est discordia inter regem Francie et Petrum, comitem Britanniz, 
p et ivit® rex cum tota nobilitate Francorum in Britannia’, et iterum facta est pax 
inter regem et comitem. Eodem anno facta est discordia inter comitem Cam- 
panie’ , et Philippum, comitem Boloniz, et comitem Robertum 8, et alios nobiles ‘ Theobatdum. 
Francie, qui transierunt Maternam *, et combusserunt totam villam° de Spernaco, a ceenen 
Virtutem et Sesanne, et fugaverunt comitem Campania, et in reditu obsederunt 
E castra de Cys ° et de Fimes’, et ceperunt ea, et succensa est turris de Fimes. 
mccxxxi. Obiit Philippus, comes Boloniz,et in die Quadragesimz* post comes 
Robertus, dominus Bran ’®, obiit, et successit Johannes, filius ejus. 
McCxxxvill. Comes Campania, comes Britannie, dux Burgondiz", et alii no-  * Hugo Iv. 


' Hane notam omisit Labbeus. * Vox Cys deest in edit. — Hodie Cys, Aisne, arr 
* Edit. fuit. Soissons, ce” Braisne. 

* Pro in Britannia, Labb. et Britannorum. * Fismes, Marne, arr. de Reims. (Conf. D'Arbois de 
* Edit. Matronam. Jubainville, Hist. des comtes de Champagne , IV, 240. ) 
* Edit. totas villas de Sparnaco, de Virtutibus et de * Ed. quadragesimo. 


Sesanna. * Voces dominus Brane in cod. erase sunt. 





430 E CHRONICO ABBATUM FISCANNENSIUM. 


biles Francie ierunt ultra mare contra Paganos, et capti fuerunt comes Barri+, 4 
et comes Montis Fortis”. 
mccxxxix. Obiit Henricus de Brana, archiepiscopus Remensis. 
mecxtn. Facta est discordia inter regem Francie et comitem de Marchia, et 
rex Francie cum maxima nobilitate Francorum ivit in Marchiam, et cepit oppida 
multa, et iterum facta est pax inter regem et comitem. Eodem anno desponsavit 5 
‘Mariam. Johannes, comes Brane, filiam® Erchembaldi de Borbona'. 
uccxLy. Celebrata est sancta synodus Lugdunensisa domino Innocentio papa III 
in ecclesia Sancti Johannis, et Fredericus quassatus, et rex Francie cruce sig- 
natus. ’ 
* Guido mccxLvi. Translatum est corpus beati Evodii in monasterio castri Brane per ¢ 
Garnerins. venerabiles patres Suessionensem ‘ et Laudunensem episcopos*, procurante domno 
Gerardo, abbate dicti loci, in capsa? quam fecit idem Gerardus fieri, astante plebis 
multitudine copiosa. 


* Henricus II. 


» Amalricus. 








E CHRONICO ABBATUM FISCANNENSIUM. 





MONITUM. 


Foliis 101-104 codicis latini 12778, qua D. Anselmus Le Michel 
in bibliothecam Sancti Germani Pratensis circ. annum 1640 invexit, 
continetur Chronicon abbatum Fiscannensium, quod seculoxtv exeunte 
scriptum et ad finem seculi xv breviter continuatum est. Ex eo chro- 
nico manavit Catalogus abbatum, quem Philippus Labbeus, ad suam 
usque «ztatem deductum, ex veteribus schedis edidit®. 





Ricardus Morin, Fiscampnensis abbas octavus, in archiepiscopatu Rothoma- 
gensi, apud Paluel* natus fuit, vir generis et scientie valde simplex, qui secun- 
dum gratie° quantitatem et sensus, per annos quinque monasterium rexit. Sed 
propter corporis aut sensus debilitatem, contra eumdem toto conventu clamante 
et murmurante, vellet aut nollet, resignavit, et post aliquas dissensiones inter 
aliquales personas monasterii Fiscampnensis, Guillelmus dictus Vaspail, prior 
Sancti Audoeni Rothomagensis, per quemdam cardinalem et legatum, nomine 
‘omanum, in abbatem constitutus fuit Fiscampnensem et pastorem. [pse vero 
sepultus est in capella Sancti Martini. 

Guillelmus Vaspail, nonus, qui de priore Sancti Audoeni Rothomagensis in 
abbatem, ut prefatur, extitit sublimatus', prope Cadomum, in villa que dicitur 
Ros, Baiocensis diocesis, natus fuit, vir apprime litteratus, totusque religionis F 
et honestatis suis temporibus ceteris jubar et exemplum. In adventus sui prin- 
cipio, tam propter sui predecessoris debita, tam quia gentibus de patria fuit ni- 
gratus, non suis meritis exigentibus, multa passus {uit detrimenta. Sed hoc non 
obstante, quasi patieus, mansuetus et humilis et prudens, conventum et subditos 


' Edit. Borbonio — Cf. Chazaud , Kinde sur la chro ’ Labb. Palues. — Paluel, Seine-Inféricure, arr. ¥ve- 
nologie des sires de Bourbon p a6 lot, e Cany. 
' Edit. capsam. * Cod. gacic. 
Nova biblioth. 1, 32% Rots, Calvados, arr. Caen, c Tilly-sur-Seulles. 





A 


— 


= 


— 
— 


E CHRONICO ABBATUM FISCANNENSIUM. 431 


sapienter regendo, debita monasterii persolvendo diligenter, suos mulatores 
benigniter paciscendo', ecclesie libertates et jura viriliter et fideliter observando, 
per aliquos annos monasterium gloriosissime rexit. Deinde cum ceteris prelatis 
ad generale concilium® contra Fredericum imperatorem vocatus, a dicto Frede- 
rico cum aliquibus aliis fuit in carcerem mancipatus. Sed nonnullis datis mune- 
ribus, cum auxilio cujusdam archidiaconi Baiocensis ecclesia, de patria proge- 
niti, a dicto carcere liberatus, sanus et incolumis ad monasterium Fiscampnense 
remeavit*. Hiis itaque taliter expletis, misit Parisius, scolares bonos et famosos 
adduci sibi fecit, habitumque’® tradidit monachalem, inter quos fuit Guillelmus 
de Putot, secundus suus successor, et Jacobus, qui post abbas Sancti Petri supra 


: Divam fuit*, et Gabriel, abbas de Ybreyo®. Tandem abbas Guillelmus, multis 


laboribus fatigatus, attamen grandevus, tricesimo primo sue creationis anno 
vitam finivit laudabilem?. Sepultus est enim in capella Beate Marie prope ca- 
pellam Sancti Andree. 

Ricardus de Treigoz, abbas Fiscampnensis decimus, in Constantiensi diocesi 
natus fuit, apud villam que dicitue Treigoz°. Propter autem gravamina damp- 
naque non modica que monasterium tempore Guillelmi predicti sustinuit, iste 
Ricardus sub se tantum onus subcombere non modicum hesilavit, se posse regere 
totaliter spe remota. Sed licet in primis duobus annis multa patienter tolerans, 
et de statu talis pralati non mediocriter muniens‘, bono consilio ductus et usus, 
monasterium gubernavit, ut ante nec post regimen divitiarum abundantia/m] 
nec pecuniz copia[m] similem* non habufer|it nec equalem. Apud Grunvillam et 
Escrutevillam et Heudebouvillam ° edificia maxima edificari fecit. Plures prelati'® 
nobiles et alii nonnulli per pecuniee mutuum sub temporibus '' monasterio Fis- 
campnensi fuerunt obligati. Qui non tantum dives, potens et Jocuples, ymo lar- 
gus, prudens et providus, per xx" sex annos gubernavit", et sepultus in dicto 
monasterio in capella Beate Marie, ad levam, prope parietem. Cui successit 
Guillelmus de Putot. 

Guillelmus de Putot, abbas Fiscampnensis x1", natus fuit apud villam que di- 
citur Putot, [in] Baiocensi diocesi situatam '*, de cujus moribus et vita, regimine 
et sapientia nonnulli moderni habuerunt. Iste Guillermus vil[ljam de Fiscampno 
cum pertinentiis, rege Francie placato, sux jurisdictioni temporali subdidit, salvo 
tamen jure capitali. Multas alias possessiones, terras et redditus hereditarie monas- 
terio Fiscampnensi copulavit et conjunxit; maneria de Hogis, de Fontibus, de 
Paluel et domum qui dicitur Paris opere decenti construxit. Nec illud silendum 
est quod unum inter cetera monasterio valde necessarium et intuentibus mirabile 
composuit, videlicet fontem qui dicitur Fons Gohier usque claustrum monasterii 
haud de longe per discursus plumbeos emanare'*. Apud Parisius manerium ad 
Serpentem '° Fiscannensi monasterio perpetualiter vindicavit, qui solerter cum 
summaque providentia, quandiu vixil, regens monasterium, duodecimo sue crea- 
tionis anno vitam finivit®. Qui etiam sortitus est honorabiliter monumentum in 
capella Sancti Andree, ad partem versus capellam Beate Marie. 

Thomas, Fiscampnensis abbas x1", in episcopatu Constantiensi apud Sanctum 
Benedictum in Umbris'® natus fuit. Licet monasterium ad Romanam ecclesiam 


* Locus turbatus 

* Cod. similiter. 

* Eeretteville-les-Baons , Seine-Inférieure, arr. et c™ 
Yvetot. — Heudebouville , Eure, arr. et ce Louviers. 


' Cod. pasciscendo. 
* Cod. consilium. 
Pe .- ieee 
Subaudi illis. 
* Radulphus, Albanensis episcopus , litteris apua Sanc- 


tum Gabrielem 25 Jul. 1269 datis, regi nuntiavit Jaco- 
bum de Cyreseyo, monachum monasterii Fiscanensis , 
monasterio Sancti Petri super Divam prafectum fuisse 
(Cartul. normand, p- 166, n. 742.) Mendose igitur in ca 
talogo Fiscannensium abbatum insertum est nomen Jacobi I, 
quem Galli christiane (X1, 732) auctores tradunt ex mo- 
nacho Fiscannensi creatum fuisse abbalem Divensem 
circa 1230. Idem est ac Jacobus Il, ut dicunt, qui ex mo- 
nacho Sancti Audoeni (corrig. Fiscanni) abbas Sancti 
Petri prefuit annis 1269 et 1273. 
* Cod. abbas Hybreyo. 


* Troisgots , Manche, arr. Saint-L6, c Tessy. 


'° Cod. prelatus. 

'' Suppl. hujus abbatis. 

* Vocem gubernavit supplevimus. 

'® Putot en Bessin , Calvados, arr. Caen, c** Tilly-sur- 
Seulles. 

'* Suppl. curavit. 

'* Conf. Géraud , Paris sous Philippe le Bel, p. 323. 

‘© In diwcesi Lexoviensi (Cf. Le Prevost, Pouillés de 
Lisieux, p- 28), non in Constantiensi, sita erat parochiua 
Sancti Benedicti de Umbris, hodie Saint-Benoit des Om- 
bres, Eure, arr. Pont-Audemer, c” Saint-Georges du 
Viévre. 


b 


1241, 


1260. 


* 1297 





432 EX NECROLOGIO PRIORATUS LONG# VILL. 

nullo medio pertineat, iste primus apud Romanam curiam fuit personaliter con- 4 
firmat:s; ob cujus rei causam multas expensas monasterium sustinuit, et casu 
consimili in posterum dubium est sustinere. Fuit autem prefatus Thomas cor- 
pore pulcherrimus, facie decorus, aflatu benevolus, de gratie donis et nature 
multimodis decoratus. Manerium de Sancto Gervasio apud Rothomagum repara- 
vit, in dextro latere ecclesia capellas opere decenti complevit, et in alia parte b 
operari' magnopere, si vixisset. intendebat. Sed per spatium decem annorum 
cum dimidio vivens in regimine, mundum relinquens*. Qui sepultus est in mau- 
soleo valde honorabili in capella Virginis ad dextram partem. 

Robertus de Putot, Fiscampnensis abbas tertius decimus, Baiocensis diocesis, de 
oppido quod dicitur Putot, homo utique laudabilis conversationis et vite, qui circa ¢ 
observanciam regularem et cultum divinum jugiter intendens, et super sibi gre- 
vem commissum vigilans, fecit temporibus suis in prafato monasterio religionem 
florere® et ceremonias beati Benedicti secundum humanam fragilitatem subditis 
sibi monachis pro posse observari, plus exemplo quam doctrina discipulis profi- 
ciendo, et sic de talento sibi tradito Christo rationem redditurus, anno decimo b 
nono a creatione sua, ut pie creditur, regna ccelestia adeptus est”, qui honorabi- 
lem habere meruit sepulturam in dicto suo monasterio, inter capellam Sancti 
Andree et Sanctarum Virginum’®, succedente sibi Petro Rogerii. 

Petrus Rogerii, Fiscampnensis abbas xu, de diocesi Lemovicensi trahens ori- 
ginem, in sacra pagina solempnis magister et predicator valde nominatus, vir sa- E 
piens et omni virtute polenti ‘, qui post annos tres sui regiminis in dicto monas- 
terio, clarescentibus meritis, ad ecclesiam Attrebatensem translatus fuit‘. Inde [in] 
Senonensi° ecclesia cathedralem suscepit honorem “, et subsequenter ad archiepi- 
scopatum Rothomagensem pallio archiepiscopali decoratus est‘, favente sibi Ro- 
mana ecclesia, per tractum temporis ad cardinalatum usque ascendens‘; tandem 
in summum pontificem usque ascendens £, more solito, priori nomine mutato, 
Clemens sextus vocatus est. Cui successit Philipus de Longua Villa. 














EX NECROLOGIO PRIORATUS LONGA VILLA. 





MONITUM. 


Codice Parisiensi latino 5198° continetur necrologium monasterii 
Sancte Fidis de Longa Villa, Rotomagensis diceceseos, tempore 
fratris Heliaw Jacobi, circa a. 1385, exaratum, in quo desunt folia 
duo, sex ultimis Septembris et sex prioribus Octobris diebus respon- 
dentia. Inde excerpsimus non pauca loca, que, tum ipsius monas- 
teri tum praecipuarum in superiore Normannia gentium historiam 
seculis xu, xm et xtv illustrant. Libri cartarum, nunc deperditi, folia 
que szpius indicavil Necrologii auctor, notare superfluum duximus. 





3 Jan. Pro domino’ Herbranno, condam priore hujus loci. Et pro Roberto de 


: Cod. operarii. * Fort. corrig. pollens. 
Cod. florem. * Cod. Cenonensi; Labb. Cenomanensis. 
* Labb. inter capellam Sancti Andrea et capellam * Olim Colbertino 3365, postea requ haag. 2. 2. 
Sancti Joannis Baptista. * Cod dompno hie et infra. ; , 





A 


~ 
w 


~ 


_ 
~ 


~ 


EX NECROLOGIO PRIORATUS LONG VILL. h33 


Bertrevilla, et ejus parentibus, qui dedit nobis apud Boteilles duo modia salis. Et 
pro Matilda la Bolenguiere, quie dedit nobis ibidem duas salinas et unam masu- 
ram, ut in Libro cartarum, folio Lxxuu. Et pro Guillelmo Alberede et Nycholao, 
ejus filio, et pro Avicia Boterel, et pro Viviano' de Archis, qui dederunt nobis in 
dicto loco de Boteilles sex meilie salis cum dimidio. Et pro Renaldo le Martre et 


; Guillermo Bourgoise, qui dederunt nobis apud Archas xx solidos annui redditus. 


7 Jan. Pro domino Henrico, condam comite Augi®..... Dedit enim nobis in 
vicecomitatu Ulterioris Portus sex milia allecum singulis annis..... — Pro domino 


Galtero de Caneio, viro magne religionis et honeste conversationis, qui fuit he- 
lemosinarius et subprior hujus loci per spatium XL annorum et ultra. Et pro 


- Emelina de Caneio, matre ipsius Galteri. 


8 Jan. Pro Gaufrido de..... , qui dedit nobis apud Bernemesnil vii solidos, ete. 
Item pro Guillelmo de Coneuit qui dedit nobis m1 solidos annui redditus. Item 
pro Alveredo Clerici, qui dedit nobis subtus dig ones dimidiam acram terre. 
ltem pro Michaele Rossen’ de Bernemesnil... . [tem pro Radulpho de Haverlant, 
qui dedit nobis versus Crespevillam duas acras et unam vergeiam terra. Item pro 
Guillelmo Queret et Guillelmo le Gascoing, et Vincentio de ultra aquam de Sta- 
bulis. 

g Jan. Pro Petro de Claro Folio, qui dedit nobis juxta vallem des Hauletes 
duas acras terre. Item pro Roberto Prapositi de Sancto Syduno..... Item pro 


: Adam de Gardino, qui dedit nobis apud Mortuum Mare m1 solidos annui redditus. 


Item pro Susanna, et duabus suis sororibus, que dederunt nobis apud Parvam 
Pratam vit solidos, etc. Item pro Guillelmo Ravinelli. 

11 Jan. Pro domino Eustachio, Radulpho, Jordano..... > de Criketot....., 
qui dederunt nobis decimam de Bosco Huelin..... Item pro domino Ray/[naldo! 


’ comite Tornorrensi“. Item pro domino Petro de Bosco, condam p..... ° Cenonensi°, 


qui dedit nobis vm minas ordei annui redditus. 

14 Jan. Translatio sancte Fidis, in cappis et cum karola, sed sine proces- 
sione..... Pro domino Nargaldo, primo priore hujus loci : fuit enim vir magne 
religionis et conversationis amiehes. et laboravit multum super ampliatione hujus 


dense fundationis, tam in redditibus quam in heedificiis. 


22 Jan. Pro domino Rogerio, priore hujus loci. Item pro Guillelmo de Mes- | 
nillo. Item pro Gauffrido le Manié, qui dedit nobis totum suum tenementum quod 
habebat apud Esclaveles. Item pro Osberno de Rovrei, qui dedit nobis totum tene- 
mentum quod Mathewus de Osberti Valle de ipso tenebat apud Sanctum Audoe- 


num super Elnam..... ‘ 
31 Jan. Pro domino Philippo de*....., condam priore hujus loci. 


2 Febr. Purificatio beate Marie virginis, in cappis et cum karola tam sacriste 
quam coniratria, et cum processione. 

6 Feb. Pro Michaele Molendinarii et Johanna, ejus uxore..... [tem pro domino 
Guillelmo, condam rectore de Magna Ecclesia..... Item pro domino Johanne 
Adam, archidiacono Ebroicensi..... ltem pro domino Rogerio, condam presbi- 
tero de Cantalupo..... Item pro Radulpho de Belnaio. 

22 Febr. Pro domino Radulpho et domina Allesia de Trublevilla..... Dede- 
runt® enim nobis ecclesiam Sancti Jovini supra mare, et totum feodum quod 
habebant apud Vitrevillam. Et Ysabel de Trublevilla, filia dicta Allesie, dedit 
nobis..... super molendino de Malassis xxx solidos annui redditus. Et etiam dicta 
domina Allesia dedit nobis unum calicem de auro, et multa et magna alia bona 
nobis fecerunt. | 

25 Febr. Officium domini Petri de Bosco, condam prioris hujus loci. 

26 Febr. Pro domino Helia et domino Enguerranno de Belnaio, militibus, et 


' Cod. Viniario. * Leg. Senonensi 
* Obtit anno 1183; vide infra (p hha) Chronicon co Ipsa Osberti de Rovret charta, seculo xit exreunte 
mitum Augensium. exarata , in Rotomagensi tabulario asservata est 
* Lacuna unias vocis in cod. * Locus vacauus in cod. 
* Quis sit iste comes ambiquam. Hane donationem anno 1177 confirmavit Rotrodas 
Fort. supplendam prarposito, liotomagensis archiepiscopus 


rOME XXII. 99 








434 EX NECROLOGIO PRIORATUS LONGA VILL. 


etiam pro dominis Guillelmo et Lamberto Pourchet, militibus’...... qui omnes a 


insimul..... dederunt nobis ecclesiam Sanctie Scent ae Et nichilominus ili 
de Belnaio dederunt nobis cappellam de Bernardi Mesnillo vaeen 

3 Mart. Pro Pepino de® Audoeno et ejus uxore, qui dederunt nobis... certos 
aan. apud Okevillam. Item pro Mathia de Sancto Dionisio °, qui dedit nobis 


vi solidos annui redditus et servivit laudabiliter toti* conventui in officio coquine B 


per spatium xL annorum et ultra. Item pro Garnerio, cantore Attrabatensi. .... 

5 Mart. Pro Raincio et pro Rogerio et Ysabelle, patre et matre dicti Raincii. 
Item pro Nicholao, presbytero de Bosco Huelin. Item pro Johanne Gambon, de 
Dieppe. 

10 Mart. Pro sancte memorie domino papa Alexandro, ecclesia universalis 
summo pontifice, qui primo, anno Domini millesimo c.Lxxvim, de mense Junii, 
omnes donationes nobis et ecclesia tam per dominos temporales quam per adios 
factas libere et ex certa scientia confirmavit..... ; 

17 Mart. Pro Baudrico de Longo Campo*, qui dedit apud Parvam Pratam sep- 
tem acras terrw ecclesie nostre. 

22 Mart. Pro domina Emengarda, domina condam de Mesnillo Haqueto. Item 
pro magistro Stephano de Monte. Item pro Auberto, famulo nostro de Ouf- 
trainvilla. 

24 Mart. Pro Guillelmo Formentini. Item pro Osberto de Cauvincourt, qui 
dedit nobis illa qua habemus apud Boscum Theroude. Item pro Roberto de Cro- 
pus, qui dedit nobis illa que habemus apud Cropus. Item pro Hugone de Tor- 
cheio, qui dedit nobis decimam medii molendini de Sancto C irispino. 

31 Mart. Pro excellentissima domina domina Johanna, regina Francia et 
Navarre el comitissa Campanix’, quia multa bona fecit nobis. 

Apr. Pro domina Matildi de..... *. Item pro Roberto, Hugone et Guil- 
lelmo du Boullart, qui dederunt nobis illa que habemus apud Sanctum Cris- 
pinum. 

20 Apr. Pro magne religionis et honest conversationis viro domino Bernardo 
de Genebreda, condam priore hujus loci. Fecit enim fieri navem monasterii, et in 
aliis etiam heedificiis tempore suo laudabiliter se habuit. Et nichilominus emit con- 
ventul, pro dicto anniversario fiendo et pro quatuor missis in qualibet seplimana 
per unum de conventu bene et diligenter dicendis, xx libras renduales. Dedit 
eliam nobis pulera et alba a Wd sacerdotalia beatae Marie, cum duabus 
cappis. 

23 Apr. Pro fratre Guillelmo de Caneio, condam priore hujus loci, viro lauda- 
bilis vilie pariter elt honeste , quia multum te mpore suo augmentavit ecclesiam ct 
domum istam redditibus et hedificiis. Item pro Walterio de Donestanvilla, qui 
dedit hospitali, pro sustentatione pauperum Christi, totum feudum quod habebhat 
in parrochia de Wandrevilla, et nobis ctiam dedit ecclesiam Beati Petri de Bosco 


Huelin. Item pro Eustachio de Grainvilla, qui dedit nobis ecclesiam de Wan- . 


dreyilla. 

27 Apr. Pro domino Radulpho et domino Guillelmo de Wilikier : dederunt 
enim nobis apud Hebervillam certas possessiones, et apud Sotevillam et Parvam 
Villam quatuor homines, et apud Drosay unam masuram. Item pro Roberto le 
Bourgoingnon et pro domino Symone de Escales. 

12 Mois. Pro domino Henrico, priore condam hujus loci”. 

13 Maii. Pro domina Hermengauda"’, comitissa condam hujus loci. Dedit enim 
ecclesia nostra multam pecuniam pro aqua convertenda de antiquo cursu ad 


' In quadam anni 1143 charta raemorantur quatuor mi- ° Ante annum 1225 mortuus, cum hoc anno, apud Ca- 
liles consanguinei, Helias vide!icet de Belnaio, et Ingel- domum , in scacario Pasche , de escaeta Baudrici de Longo 
rannus, frater ejus, et Lanbertus Porchet, et Willelmus. Campo defuncti questio verteretur. (Jugements de 'Echi- 
frater ejus. quier, n. 358. ) 

Fort. sapplendum Sancto. * Johanna, Philippi Pulchri uxor. 
Cod. Dnio, adjecta compendu nota. * Locus in cod. vacuus. 

‘ Cod. toto. * Annis 1177 et 1202 memoratus. 

Bulla Alexandri II], 25 maui 1178 data, in cod. la- '° Uxor Galteri Giffard Il. Vid. Monast. Anglic 
tino 10059, fol. 1, descripta est. VI, 1, 1037. 


_ 
£2 





Le > 
4 


-_ 
we 




















EX NECROLOGIO PRIORATUS LONGA VILLA. N35 


\ novum cursum, et confirmavyit nobis donationem lactam per illos de Saukevilla 


ecclesia nostra de molendino de Longa Villa..... 
14 Maii. Pro domino Guillelmo Marescalli, condam comite de Longa Villa, et 
domina Ysabelle, ejus uxore, et pro domino Ricardo Marescalli', eorum filio..... 


Confirmayerunt enim nobis libere omnes donationes tam per dassinsen comites 
Guillardi quam per alios nobis et ecclesia nostra factas, et dedertunt nobis cappel- 
lam de Poleto..... et Boscum Nouelli, cum tribus busquetis. .... 

10 Maii. Pro domino Giliberto de Falesia, condam domino de Caneio, et pro 
domina Adalacia, sorore sua, et eorum parentibus omnibus. Dederunt enim nobis 
primo dictus dominus pro se ecclesias de Okevilla, de Angiens, de Ouvilla et de 
: Kstellant..... Dicta vero domina dedit nobis, pro anniversario suo et Manaserii 

Biseti?, mariti sui, et parentum suorum, x acras terrae de exarto sui nemoris d'Es- 
chelunc. Item ipsa et maritus suus et filius eorum, Henricus nomine, libere con- 
firmaverunt nobis omnes donationes dicti Gilliberti..... 

2 Jun. Pro domino Herbranno de Saukevilla, condam commonacho nostro, et 

p pro Jordano et Guillelmo, filiis suis..... > Dederunt enim nobis molendinum de 
Longa Villa, ct quicquid habebant in Rocamonte, et v virgatas terre in Guntier- 
valle", et quicquid habebant..... apud Escurmesnil et..... in ecclesiis de Sancto 
Crispino, de Gunevilla et de Criquetot, et apud Hebervillam x1 pecias terra.... . 

5 Jun. Pro Roberto de Nova Villa ct domina Maltilda, ejus uxore..... Dederunt 

E enim nobis ecclesiam parrochialem de Magna Ecclesia... . . et x_ solidos annui 
redditus super molendino suo de Rorivilla. .... 

2 Jun. Officitum domini bone memorie domini Walterii Guiflardi®, comitis 
condam hujus villa et primi fundatoris hujus domus..... 
16 Jun. Pro Vauquelino de Becco..... qui dedit nobis apud Bretevillam a Mar- 

‘ tinbose in puram et meram helemosinam Lxx acras terre..... Kt pro Roberto de 
Goneyilla..... Kt pro Roberto de Longa Villa et Emelina, ejus filia....: dedit 
enim nobis super quadam masura apud Dieppam xxiii solidos annui redditus, 
et apud Poletum super quadam ry terre septem minas ordei annui redditus, 
et apud Gebervillam xm minas ordei..... et u.c allecum annut redditus.... . 

G 19 Jun. Pro Giliberto, Guillelmo et t Radulpho de Cantalupo®, fratribus. .... 
Dederunt enim nobis. .... apud Cantalupum duos homines cum eorum tenementis, 
et ecclesiam dicti loci de Cantalupo cum suis pertinenciis. Item..... pro domina 
Maltilda de Plesseio, sorore dictorum de Cantalupo..... Item et pro domino 
Rogerio de Andeli, qui dictas donationes tamquam dominus capitalis nobis confir- 

u mavit.... Item et pro Guillelmo de Pless{elio, marito dicta: domine Maltilde....., 
qui dedit nobis apud Sanctum Albinum if acras et unam virgatam prati et apud 
Lunerey v solidos annui redditus. 


~ 
—— 


~ 


Le >| 


28 Jun. Pro Rogerio de Gourel et pro Guillelmo, ejus filio..... Dederunt enim 
none decimam quam habemus apud Gourel..... 
J » Jul. Pro Radulpho Gousipel..... Item pro Odone Rigaut ’, qui dedit nobis 


pro redditibus emendis xx" libras turonensium parvorum. Item pro Guillelmo de 
Gunevilla, presbitero. 
4 Jul. Pro fratre Helya Jacobi, condam priore hujus loci, et pro Helia et 

Maria, patre ct matre ejus..... 

kK 18 Jul. Pro Nicholao le Bourgouingnon, qui dedit nobis apud Dieppam xxv so- 
lidos annui redditus. Item et pro Adam de Pohiervilla..... litem et pro Godetrido 
Malnepve’, qui dedit nobis in petroso Dieppa, super quadam masura, XXIII soli- 
dos annut redditus. 


' De dicto Ricardo ejusque parentibus vid. chartam * Sie in supradicta charta. Vecrologium in Unguntier 
anni 1219 (Catalogue des actes de Phil. Aug. p. 425, V alle, male. 
n. 1918) * Higus Walterii, anno 1102 mortar, cpilaphium rela- 
* Maneserius Biset in plurims charts Henrvet I, tum est in Orderici Vitalis Historia ecclesiastica, 1. X1, 
gle regis, testis oceurrit. ed. Le Prevost, WV. 18 
' In Rotomagensi tabulario exstat quedam Willelmi de * Gislebertus de Cantulupo cardam charta a. 1143 
Saceavilla carta, qua notum fit donnum Herbrannum mo testis interest. 
jendinum Longe Ville monachis Sancte Fidis dedisse , Rotomagenst arc hiepiscopo . a. 1275 mortuo. 
cum monachilem habitum ibidem acceperil. * Fort. pro Malnepveu 


oO. 








~<the a 


136 eX NECROLOGIO PRIORATUS LONGA VILL. 





ig Jul. Pro Anastasia de Spineto, que | dedit nobis apud Dieppam, super qua- 4 


dam masura, ut solidos vi denarios et 1.c allecum siccatorum. Item et pro Johanne 
Berenguerii et Johanne Martini de Auppegart..... Item et pro Reginaldo Porci..... 

22 Jul. Pro Gonterio du Castelier, qui dedit nobis apud Cropus xu acras 
lerre et apud Boscum Theroude unam masuram..... Item et pro Alberico Cosin, 
qui dedit nobis apud Novam Villam 1 minam ordei..... Item et pro Nicholao de 
Stutevilla, qui dedit nobis super molendino de Novilla xx" solidos annui_ red- 
ditus..... 

27 Jul. Pro Waltero Gemberii, qui dedit nobis apud Boscum Rohardi certos 
redditus. Item et pro Guillelmo Richome, de Longa Villa, qui juxta Campum Hou- 
vellande dedit nobis unam acram terre. Item pro Dasthalenns eo de Longolio..... 
ltem et pro Roberto de Goncevilla et pro Aelicia de Montebource, qui dale ‘unt 
nobis apud Carcuit campum vocatum de Cruce..... Item pro Gilliberto Caudcl.. 
Item et pro Guillelmo Boissel.... . 

30 Jul. Pro Cecilia la Monnere, que dedit nobis, pro redditibus emendis, 
quinqguaginta francos auri. Item pro Ricardo ct Gauffrido de Sancto Dyonisio, qui 
deder ‘unt? nobis apud Dunum vi solidos annui redditus, et super molendino Va- 
rengois® vii minas avene ad parvam mensuram, et etiam apud Sanctum Dyonisium 
certas possessiones. Item et pro Guillelmo Cardon et uxore sua..... 

3 Aug. Pro Adam le Clerc. 

4 Aug. Pro domino Roberto, condam priore hujus Joci. Item et pro Nicholao 
de Manerio, qui dedit nobis apud Sanctum Martinum de Manerio xx solidos annui 
redditus. Item et pro Gilliberto et Hugone de Geutevilla *, qui dederunt nobis..... 
unum molendinum apud Sanctum Souiuues. Item et pro Odelina de Bona, quae 
dedit nobis apud Vernonem, super duabus masuris, xxx solidos parisiensium 
annui redditus. 

7 Aug. Pro domino Henrico, condam episcopo Wintoniensi’, et pro Roberto 
Baten el Petro de Revestiario, qui in vico Sancti Audoeni Rothomagensis dede- 
runt nobis duas masuras. Item et pro Giliberto Oggoin, qui apud Reteber ‘tot dedit 
nobis duos solidos annui redditus et tres acras terre. Item et pro Rogerio de Blos- 
sevilla et Guillelmo de Bailloel, qui apud Angiens dederuat nobis dues homines, 
cum corum tenementis. Et pro Ricardo le Rehors s, qui in dicto loco de Angiens 
dedit nobis im solidos redditus. 

12 Aug. Pro Ricardo de Ricardi Villa et pro demsinis Hugone et Rogerio Mas- 
kerel ce erusesvvilia. Dederunt enim nobis quartam partem seclnadied de Sta- 


bulis et duas acras terre in cultura ecorum de Ycenlonde..... Item pro Rogerio 
Salomonis..... Item pro Guillelmo de Herecuria, qui in dicto loco de Hermanvyilia 


dedit nobis certas et bonas possessiones. Item pro Rogerio de Andolio®..... 

14 Aug. Pro Johanne le Cras de Criquetot et proW altero le Meein, qui in loco 
de Guncviile dederunt nobis 1x acras terre. Item pro Guillelmo et Galtero de 
Goncevilla..... 

18 Aug. Pro Ricardo Infante de Greinvilla ct ejus parentibus, qui dederunt 
nobis decimas quas habemus apud Saxevillam et Faubervillam. Item et pro Guil- 
lelmo de Boos..... 

25 Aug. Pro fratre domino Johanne de Augo et parentibus suis. Dedit enim 


nobis pulcram fiertram argenti sancte Fidis et x solidos annui redditus. Item et 
pro Gaulffrido de Capella, qui dedit nobis apud Freeles..... xxx solidos annul 
redditus. 
27 Aug. Pro Ricardo Maillart et Vaquelino de Cliponvilla..... qui dederunt 
nobis apud Clouvillam et Cliponvillam decem solidos annui redditus..... Item 
' Cod. qui. * Hugonis de Geutevilla charta et sigillum in Rotoma 
* In Rotomagens: tabularwo vidimus quamdam magistri gensi tabulario asservata sunt. 
Ricardi de Sancto Dionisio chartam, cui Gaufridus de * Obiit a. 1171. 
Sancto Dionisio, Ricardi pater, sigillam suum anno 1207 ’ Paulo supra (19 Junii) memoratas est Rogerius de An 
apponendum curavit. deli , qui in quadam charta circ. a. 1190 data Rogerius de 


> Melius We arengers, in supradicta charta Andelei dicitar. 


~ 


_ 
~ 


a 
iP 














































EX NECROLOGIO PRIORATUS LONG® VILLA 437 


aet pro Johanne Marescot, qui dedit nobis apud Mesnil Marescot septem acras q 


Cg er 
3 Sept. Pro domina Beatrice, sorore domini comitis Guiffardi. 
6 Sept. Pro Guillelmo Dourdain, condam ballivo de Longa Villa..... Item et 
pro domina Juliana de Bosco Renodi..... 
pg Sept. Pro Henrico Verdier et uxore sua..... Item et pro Giraldo de Tyovilla, 


qui dedit nobis, quando intus recepit habitum monachalem, masagium de Rane- 
lonc, cum xx" acris terra apud Tyonvillam. Item et pro Ricardo Crispini'..... 
10 Sept. Pro domino Geraldo 2, priore et primo fundatore ecclesie Beate 
Marie de Caritate, et pro Roberto Roussel. Item pro Waltero de Bosco Bernardi, 
c qui dedit nobis apnd Tyovillam xu solidos..... 

18 Sept. Pro tercio domino comite Waltero Guiffardi®, fundatore et benefactore 
domus nostrie. 

19 Sept. Pro domino Theobaudo de la Ferté, condam celerario hujus loci. 
Dedit enim nobis duo candelabra argentea et manum argenteam in qua est ciro- 
teca sancte Fidis..... Item pro Gaillelmo Miplace et Wialteos Blanquet, qui dede- 
rant nobis apud Tyonvillam unum campum..... Item pro Eustachio et Roberto 
de Normanvilla..... Item pro Ricardo Brouart et Osberto de Fovilla..... 

21 Sept. Pro Guillelmo de Herecourt, qui dedit nobis apud Dunum magnum 
tenementum..... Item et pro Johanne et Guillelmo de Rokeni, qui dederunt nobis 
e apud Rokeni, super quadam masura, m1 solidos annui redditus. Item ct pro 

Johanne Gourrain, de Harefloto..... 
23 Sept. Pro domino Philippo de Carcuit..... Item pro Guillelmo de Fes- 
camp..... Item et pro Radulpho le Cauchoys a pre, uxore sua, qui apud 
Tyliam dederunt nobis x solidos annui redditus et apud Gusutndiiies dimidiam 
Kr acram terre..... Item pro Guillelmo et Gouffrido Caletot, qui dederunt nobis 
apud Dunum super quadam masura x solidos annui redditus..... 
2 Oct. Pro domino Rogerio de Brueria. .... Dedit enim nobis apud Sanctum 
— decimas tractuum de Brueria ect de Scripintot ee 
4 Oct. Pro domino Johanne, condam priore hujus loci. Item et pro Regi- 
a et Gauffrido Bourdain, de Tessy, et Radulpho Burnel et Guillelmo de 
Monte, qui dederunt nobis apud Ouvillam duos homines cum omnibus eorum te- 


_ 
~- 


G 


oy 


nementis, et apud Tessy unum tenementum..... Kt pro Gilliberto de Moreyilla 
et Ysabelle, uxore sua. 
16 Oct. Pro Petro de Aneto..... ltem pro Radulpho Riboel, qui dedit nobis 


super quodam tenemento apud Ouvillam xvitt solidos annui redditus. Item pro 
Gaulfrido de Angiens, qui dedit nobis quicquid habemus apud Tornomesnil. Item 


a Auduipho et Petro de Guerris..... Item et pro Petro dicti loci de Guerris..... 

7 Oct. Pro Bertrando de Genebreda, fratre domini Bernardi de Genebreda, 

pre ts prioris hujus loci,..... et Waltero Bequet..... Item pro Guillelmo Pra- 

J positi de mg eee ere item et pro Jacobo Poutrel et Johanna, uxore sua..... 

21 Oct. Pro Gauflrido Denys et Katherina, uxore sua..... Item et pro Roberto 

de iaeiie et Guillelmo Gansel, qui dederunt nobis apud Ouflranvillam unam 
masuram..... 


26 Oct. Pro domino Johanne, condam priore de Caritate* : ipse enim primo 

kK ordinavit tunicas in conventu. Item et pro Ricardo de Magno Molendino, milite, 

qui dedit nobis pro redditibus emendis 1 francos. Item et pro Johanne Bachon, 

qui dedit nobis apud Padevillam vin solidos annui redditus. Kt pro Guillelmo de 

Valle, qui dedit nobis apud Sanctum Albinum quinque percatas terre. [tem et pro 
Guillelmo Acardi et Radulpho de Curia... .. 


1 2g Oct. Pro domino Dragone de Trubleyilla’, condam canonico Rothomagensi, 
' Nomen Ricardi Crespin in quadam anni 1219 charta * Johannes I, wt conjicimus, a. 1262 fato functus. 

oceurrit. * De supradicto Dragone, vel potius Drogone, cl. v. De 

? Geraldus, anno 1087 mortuus. ville disseruit in opusculo cui titulus Notice sur la chasse de 

* Obiit anno 1164, teste Roberto de Monte , tomo nostro saint Sever, Caen, 1837, in-8” (extrait des Mémoires de 


xt, 309 A. la Société des Antiq. de Normandie). 





__— 


/ 
a | 
{ 
: 





h38 EX NECROLOGIO PRIORATUS LONGA VILLA. 


sepulto in monasterio nostro, in capella Beati Petri a parte magni altaris. Multum 4 
enim dilexit domum istam et dedit nobis quicquid habemus apud Hermanvillam 
in feudo de Hastingues, et domum nostram Rothomagensem, et ecclesiam de Os- 
quevilla cum suis pertinenciis primitus nobis acquisivit, licet ex post dominus 
Gilibertus de Falesia, tunc dominus de Caneio, nobis concesserit jus quod in 
dicta ecclesia dicebat se habere. b 

g Nov. Pro Bernardo de Fossato, qui dedit nobis apud le Mesnil Bernart Lx acras 
terre cum octo masuris in eadem villa. 

16 Nov. Officium in cappis honestissime fiat pro domino Waltero', Rotho- 
magensi archiepiscopo, sicut est fieri consuetum pro dominis comitibus fundato- 
ribus hujus domus. Dedit enim nobis in proprios usus ecclesiam de Ouffrainvilla. ¢ 

21 Nov. Pro Ricardo, Hugone, Geraldo, Quintino et Guillelmo Talebot .... 
Dederunt enim nobis xvi minas bladi annui redditus ad Nathale Domini super 
molendino eorum de Vigella. Item domina Avisia Talebot, mater dicti Hugonis, 
dedit nobis apud Belnayum unam culturam terre vocatam de Tylia Comitis. Item 
dederunt nobis ecclesiam de Anketiervilla..... et decimam nemoris de Gueute- p 
villa. 

29 Nov. Dedicatio basilicwe Sancte Fidis. 

2 Dec. Pro domino Galtero de Ansnevilla. Dedit enim nobis qui{c|quid habe- 
mus apud Ansnevillam, qui, facta donatione, recepit intus habitum monachalem. 
Item et pro domino Radulpho de Tancarvilla*, qui, tanquam dominus capitalis, E 
confirmayit nobis. donationem dicti Galteri, et nichilominus dedit nobis super 
molendino de Saucavilla xx" solidos annui redditus. 

10 Dec. Pro domino Nicholao, Giliberto*, Petro et Roberto de Hotot, militi- 
bus..... Dederunt enim nobis decimam rusticoram de Hotot, pro qua decima 
recipimus nunc super curato dicti loci quolibet anno c et x minas ordei. Item F 
dederunt nobis decimam terre quam habebant apud Hermodi Villam, et decimam 
Sancti Audoeni super Elnam, et xvi minas frumenti singulis annis in festo sancti 
Michaelis super molendino eorum de Apevilla, et nos ratione frumenti predicti 
tenemur heredi eorum et successoribus suis dare et tradere annuatim in festo 
Omnium Sanctorum unam pelliceam de agnis et quasdam botas similes illis qui- 
bus religiosi uti consueverunt. Item dederunt nobis apud Bachavillam xx" solidos 
annui redditus, quos cantor recipit, et x solidos super molendino de Male Assis 
apud Warfal, quos cellerarius * recipit. 

16 Dec. Pro domino Petro de Chalesio, condam Montis Albani episcopo’, 
et pro fratre Helia Jacobi, condam priore hujus loci, nepote dicti domini epi- 
scopt Montis Albani. 

22 Dec. Pro domina Agnete, comitissa condam de Longa Villa®..... Fuit enim 
domina predicta instauratrix et pro majori parte hedificatrix et dotatrix ecclesia 
noslre. 

3o Dec. Pro domino Rogerio, condam priore hujus loci, quia mirabiliter aug- . 
mentavit domum istam hedificiis et redditibus lempore suo. 


~ 


Walterus de Constantus , quia. 1207 obut. ‘ Cod. sellerarius. 
Cod. Tarcanvilla. Obut a. 1379. 
Gislebertus de Othot im quadam anni 1143 charta ’ De qua etd. Orderici Vitalis Historiam ecclesiasticam , 


feslis. ed. Le Prevost, IV, 154. 























CHRONIQUE DES COMTES D’EU, 


DEPUIS 1130 JUSQU’EN 1390. 





AVERTISSEMENT. 


La chronique des comtes d'Ku, dont André Duchesne nous a con- 
servé une copie dans le tome XLVIII de ses recueils manuscrits, 
fol. LA7- 154, a été composée en 1390. Lors méme que la date de la 
composition nett pas été inscrite en téte, il ett suff de lire les der- 
niers paragraphes pour voir que l'auteur écrivait du temps de Philippe 
d Artois, comte d’Eu, de 1387 a 1397, apres la mort d'Isabelle de 
Melun (22 déc. 1389) et avant celle de Blanche de France, veuve de 
Philippe, duc d'Orléans (8 février 1392). Cette chronique est lceuvre 
dun moine de labbaye cistercienne de Foucarmont, qui ayait soi- 
oneusement compulsé les archives et examiné les monuments de son 
monastére. Le cartulaire de Foucarmont, conservé a la bibliotheque 
de Rouen, et le cartulaire des comtes d’Eu (ms. latin 13904 de la 
Bibliotheque impériale) nous ont permis d’éclaircir plusieurs passages 
de ce document, que nous donnerons en entier, quoiquil dépasse un 
peu les limites de la période dont nous avons maintenant a nous occu- 
per; mais il ett été difficile den supprimer le commencement et Ia 
fin, sans en altérer le caractére et en diminuer Iintérét. 





Chy ensient les noms des contes de Eu et des contesses, leurs femmes, et leurs 
enfans, et combien ils ont vesqui conte, et quant ilz trespassérent, depuis Te temps 
que Vulihene de Foucarmont fut fondée des seigneurs dessus dits dessy a le dates 
de linearnation Nostre Sei ygneur Jesus Christ MCccLxxxx. 

Premiérement la dite abbaye fut fondée en l'an de grace mil cent et trente, de 
noble prinche messire Henry, pour lors conte de Eu, et estoit du! roy [stienne 
d'Angleterre, et fut le dit Henry filz du conte Robert qui fonda le Tresport?, le- 
quel ‘ehert cotelt frére au conte Estienne d’Abmalle, frére du roy d’Augleterre®. 
Kt che conte Estienne fonda labbaye d’Abmalle lan mil cent et quinze. Et son 
frére Robert, conte de Ku, fonda la prieuré de Saint Martin u Bos“, assise en la 
: forest de Eu, laquelle est du Bee Heluin, ei fut fan mil cent et cing. Kt sont seurs 
l'abbaye de Foucarmont et la dite prieuré : car ils partent ensemble le dixiesme 
du pasnaige, des herbages et des chenses de la dite forest. 

Le dit Henry espousa une moult noble dame nommée Marguerite, fille au 
conte Guiffroy d’Anjou et duc de Normandie®; des quels Henry et Marguerite 


' Il faut sans doute suppléer les mots temps du. Henri, * Saint-Martin-au-Bosc, Seine-Inférieure, arr. Neuf- 
comie d’Eu, mourat vers 1140, c’est-a-dire cing ans apres chatel, c** Blangy. Les principales chartes de ce prieuré 
Vavénement d’Etienne au tréne d’ Angleterre. sont transcrites dans /e Cartulaire des comtes d'Eu , tol. 75- 

* L’abbaye du Tréport fut fondée par Robert, comte 80. 

d’ Et u, grand- pere du comte Henri. * Marquerite, femme de Henri, comte d’Eu, n'était pas 
* Robe rt, comte d’Eu, n’était pot frere d’ Etienne, fille de Geoffroi Plantagenét, mais bien, selon V'Art de vé 
comte d’Aumale, lequel n'était pas davantage frere du roi rifier les dates, de Guillaume de Champagne, sire de 


d’ Angleterre. * Sully. 








“ Henri Il. 
® Alexandre UL. 





KAO CHRONIQUE DES COMTES D’EU. 

yssit deux filz, Jehan et Estienne. Le dit Estienne’ fut Templier en Angleterre et 4 
maistre cles dits Templiers, et moult grant en fait deglise en Angleterre, et y 
mourut et gist 4 Hastingues. Le dit Henry, au vivant ds sa femme, par le congé 
delle et acme, estoit 4 Rome’, fut moyne profex en la dite abbaye. Et encore 
est A la dite abbaye la chambre ott il demoura et tenoit son estat. Et trespassa I'an 
mil cent et quarente, et gist en chapitre et est en sa lemme portrait en habit de 1 
moyne. La dite femme a dame, depuis que son seigneur fut moyne, vesquit 
mout saintement et religieusement en maniére de recluse, et vesquit aprés son dit 
mary cing ans. Ainsi le portent les religieux de Foucharmont par lettres, et gist 
la dite dame dedans le cheur de leur eglise. Et ont de son propre don de moult 
nobles choses. Et firent eux deux enable faire le moustier, le cloistre et le dor- 
toir. Et firent apporter les colonnes du dit cloistre, qui sont de blane marbre, 
Angleterre ou dit cloistre et assair. 

Jehan, aisné fils et hoir du dit Henry, entra en saisine de la dite conté au yi- 
vant de son pére et de sa mére, et espousa une moult noble dame nommeée Aaliz, 
lille au conte d’Arondel en Angleterre, et niepce au viconte de Rohan, et luy fut p 
donné en mariage grand terre en Angleterre, c'est assavoir Tillort, Titelles et 
ilantonne, Hastingues, la seigneurie de Blida et autres plusieurs terres. De eulx 
deux issirent trois? filz et deux filles : les fils, Henry, Robert et Jehan. Le dit 
llenry et Je than furent gens d’ eglise. Robert fut homme d'armes moult puissant, 
et mourul oulre mer fill la cité d’ Acre, et fut enterré en Hicrasalem. Les deux 
qui furent gens deglise gisent ou cheur de l'eglise de Foucarmont, devant ott on 
list 'evangille. Les deux filles dessus dites furent mariées, l'une a l'aisné d’Estou- 
teville, qui estoient trois fréres, qui vinrent d’Angleterre eulx marier en Caux. 
Lautre fille fut mariée au seigneur de Saint Remy en la Riviére*, assez pres de 
Ku, pourquoy le seigneur de Saint Remy, son filz, nommé Ive, fist moult de biens 
a leglise de Foucarmont, i la faveur de sa mére et de ses antecesseurs, et ung 
sien filz, nommé Simon de Saint Remy, fondérent leur manoir de Coquereaul— 
mont’. 

Le dit Jehan augmenta moult la dite eglise, et feist plus de bien que son pere, 
et donna lettres de! la fondation de son pére et de ses dons, et tesmoigne par ses & 
lettres comme son pere avoit esté moyne, et leur feist amortir tous eupie s acquests 
au voy d’Angleterre Henry* et duc de Normandie, fils du dit duc Geollroy et de 
l'emperreris Mahault, et aumosner au pape hieneelen” Et fut fait fan mil cent et 
cinquante quatre, ouquel an la dite Alis, sa femme, et son pére Geutlroy ° mou- 
rurent. Et gist la dite Alis dedans la dite eglise, au cornet du dextre costé du 
maistre autel. Le dit Jehan donna aus dits religieux de Foucarmont le dixiesme 
denier de toute sa terre d’Angleterre’. Le dit Jehan, aprés la mort de sa femme, 
vint demourer en la dite abiaie. et tint son estat jusques a la mort, et print Tabit 
de religion en la fin, et feist faire la lame de luy et de son pe re moult simple, 
ou ils oie pourtraits en habit de moyne, et fut enfouy emprés son pére en ca-. 
pistre, sur quoy est la dite lame, ou peu haulte levée. Et mourut l’'an de grace 
MCLXx. En ce mesme an trespassa saint Thomas de Cantorbie*. Sur laquelle thane 
sont entaillez les vers qui ensuivent : 


Lo=) 


— 


' Cet Etienne, dont il n'est point question dans UAri de 
verifier les dates, figure dans une charte du Cartul. de Fou- 
carmont (fol. 54) : Ego Margarita comitissa et filii mei 
Johannes et Stephanus. 

* Ce passage est sans doute altéré. 

* Au-dessus du mot trois, Duchesne a écrit en inter ‘ligne 
quatre. 11 semble, en effet, qu’outre les trois fils, qui vont 
étre immédiatement nommeés, le comte Jean ait eu un autre 


fils, Henri, qui lai succéda et dont Vauteur de la chronique 


parlera un peu plas loin. 
* Saint-Remi-en-Riviere, Seine-Inférieure , arr. Neuf- 
chatel , c™ Blangy, c* Saint-Riquier-en-Riviére. 
* La copie de Duchesne porte et de C. Dans le Cartul. de 
Foncarmont, fol. 73 , parm: les chartes relatives a Coque- 


reaumont (Seine-Inférieure , arr. Dieppe, c* Offranville), 
ily a deux piéces émanées l'une de Ivo de Sancto Remigio, 
l'autre de Simon de Sancto Remigio; celle-ci est de 
l'année 1208. 

° Geoffroi Plantagenet, que auteur de la chronique 
considérait comme le grand-pére materne! du comte Jean. 
Voy. plus haut, p. 43g, note 5 

? Dans une des nombreuses chartes de Jean, comte d’Eu, 
que renferme le Cartulaire de Foucarmont , nous trouvons 
ce passage: Decimam omnium que in Anglia adqui- 
siero, et que michi ibi contingunt jure hereditario , hoc 
excepto quod aliis ecclesiis inde jam datum est ab ante- 
cessoribus meis. (Fol. 47.) 

* Saint Thomas fut massacré le 29 déc. 1170. 











CHRONIQUE DES COMTES D'EU. 


A Hii comites vere genitor genitusque tuere 
isti, qui libere Domino sua funda dedere. 
Est pater Henricus primus gregis hujus amicus; 
Kjus erat natus Johannes jure vocatus. 
Filius iste fuit Henrici, postea frater. 
B Hos monachos genuit Domino domus hec, pia mater. 
Qui legis, absque mora pro tantis fratribus ora. Amen. 
Anno milleno centeno H.* quadrageno 
Morte ruit tristi. Sit ei pia passio Christi. 
Addere ter decies si jungas cum quadrageno, 
C J.' reperire quies quando caro sit data foeno. 
Defunctis parcens, cunctorum Christe creator, 
Hiis sis salvator, a poenis omnibus arcens. 
Per sacrum flamen cunctis coeleste munimen 
Claustri solamen qui querunt det Deus. Amen. 


Henry, aisné fils et hoir, fut le tiers conte apres la dite fondation, lequel espousa 
une dame nommée Mahault, et fille de Guillaume Mareschal, conte de Longue- 
ville et de Pembroc, lequel Guillaume eut ung filz nommé Richard Mareschal, 
frére de la dite Mahault. Et cest Richard icy espousa depuis dame Gervaise, vi- 
contesse de Rohen et dame de Dinen. Et ceste vicontesse icy, ala faveur de la dite 
ge Mahault, seur de son mary, et aussi qu'elle estoit bien prochaine au conte Henry, 
son mary, a cause de Aalis, sa mére, qui estoit niepce au pére de ladite vicon- 
tesse, donna aus dits religieux en Angleterre toute la terre et seigneurie Rinku- 
chode, et fut lan mil pi cens trente cing”. 


i} 


Le dit Henry et Mahault ensemble eurent deux filz et deux filles. Les filz, Raoul 
r et Guy, qui moururent jeunes enfans. Raoul laisné gist en la dite eglise re Fou- 


carmont, derriere le grand autel du chueur, assez prés de ses oncles. Guy, le plus 
jeune, gist a senestre costé du cueur de l'abbaye de Eu. Les deux filles furent 
nommeées Aalis et Jehanne, laquelle Jehanne fut mariée au conte Pierre Malclere 
de Bretaigne”. Et fut la conté de Eu partie a ces de ux seurs, de quoy Aalis eut 
G lanuepce» et le nom, et la dite Jehanne eut la viconté" de Crieul’, et ne lappelloit 
on que dame Sienee de Crieul®. Icheste dame donna a la dite eglise soixante 
livres tournois de rente annuellement sur la dite viconté de Crieul. Elle trespassa 
en la conté J} itoniensis* en Vhospital Bratell. et se feist apporter a Foucarmont, et 
gist ou on list lepistre. Et fut lan ucciu. Elle n’eut nul enfant du dit conte Pierre, 
HW parquoy la terre revint a sa seur la contesse Aalis. 

Le dit Henry, pére de la dite Aalis, feist plusieurs vamp a la dite eglise, tant 
en manoirs comme rentes, terres ct autres choses et les conferma aout noble- 
ment et privilegea. Et estoit cousin bien prochain du roy’ Henry d'Angleterre a 
cause de son ayeulle. Le dit Henry trespassa davant sa dite femme et dex ant tous 
les enfans dessus dits, comme il apert par les lettres de Mahault, sa femme, qui 
donna en sa vefveté aus dits religieux cent sols tournois de rente sur les molins 
de Torcy le Petit®, 4 une lieue de Longueville le Giffart, dont son pére estoit 
conte, a laquelle lettre la dite Mahault appelle en tesmoing ses deux filz Raoul de 


= 


* Tet et plus bas le ms. porte Cheul. Il sagt de Criel, 
Seine-Inf. arr. Dieppe, ec” Eu. 

’ L’auteur de la chronique s'est apparemment trompé en 
prenant pour une seeur de la comtesse Alix Jeanne de Criel , 
qui en réalité était fille de ladite Alia. Nous avons une 


' La copie porte Quis. 

* Voici un extrait de la charte a laquelle fait allusion 
auteur de la chronique : Universis presents litteras in- 
specturis, Gervasia, vicecomitissa de Rohen, domina 
Dynanni, salutem in Domino, Noverit universitas ves- 





tra quod ego, pietatis intuitu et obtentu salutis mea et 
parentum meorum, necnon et bona memori viri mei 
comiltis Ricardi Marescalli, dedi in puram et perpetuam 
elemosinam Deo et monachis Fulcardi Montis totam 


villam de Rinkuehoda..... Actum anno Domini 
m’cc’xxx°v°, in crastino sancte Trinitalis. (4 Jun. 
1235.) 


* Pierre Mauclere n ‘¢pousa point Jeanne , fille de Henri, 


comte d’Eu. Il eut successivement pour femmes Alix, fille 
de Gui de Thouars, puis Marquerite de Montagu, veuve de 


Hugues, vicomle és Thouars. 
* La vallée dans le ms. 


TOME 





XXIII. 





charte d’ Alphonse, comte d’Eu, du 23 janvier 1256, par 
lagueile il confirme aux moines du Treport viginti libratas 
redditus turonensium, quas eisdem legavit Johanna, 
quondam filia Aelitie comitisse Augi, in vicecomitatu de 
Criolio singulis annis ad festum beati Remigii perci- 
piendas (Cartul. des comtes d'Eu, fol. 32). Le méme car- 
tulaire ( fol. 68) contient une charte du ho aott 1252, 
accoridée a Pabbaye Eu par Johanna de Ew, domina de 
Criel. 

” Le ms. porte prochain de’ jelle roy. 

* Torey-le-Petit, Seine-Inf. arr. Dieppe, c™ Longue- 


ville. 


26 


Henricus. 


* Sic. 


* Winchester, 








* au retowr. 





Ah2 CHRONIQUE DES COMTES D'EU. 


Eu et Guy'. Et morut le dit Henry mil cent quatre vingts et trois, et gist dedens 
le chueur de l’eglise de Foucarmont, devant l'autel, soubs les pieds au prestre. Le 
dit Raoul, l'aisné filz, trespassa l'an cLxxx et vi, et Guy trespassa l’'an cLxxx et vy. 

La dite Mahault, sa femme, trespassa I'an cc et vu, et demoura moult long 
temps en I'abbaye de Foucarmont en sa vefveté, ct tenoit son estat a la porte. Et 
y a encores une salle que nous appellons la salle 4 la contesse dEu Mahault. Et 
gist ou cueur de ladite eglise auprés son mary. En son temps, par le conseil de 
ses seigneurs ct amis, elle maria ses deux filles : une comme dit est. 

Aalis fut mariée 4 moult noble seigneur nommé Radulphus de Yssouduno’, et 
fut filz du conte de la Marche mainsné, et en portoit les armes, excepté des labiax 
de gueules a différence. Cest mariage fut fait 'an mcc. Le dit Raoul tenoit plu- 
sieurs chastellenies en Poitou, et par especial estoit seigneur de Metallis*, et si 
avoit grandes terres en Aquitaine. Le dit Raoul ayma moult ceste eglise devant 
dite, en la faveur de sa femme, et confirma tous leurs priviléges, et donna plu- 
sieurs choses. Eux deux ensemble eurent ung filz nommé Raoul. Le dit Raoul alla 
outre mer avec le conte de la Marche et le duc d’Aquitaine“, et en retournant® il 
trespassa, et le fist apporter un sien chevalier de la conté dEu, nommé messire 
Robert de Goussonville, et par especial pour le bon service qu'il luy avoit fait, le 
dit Raoul® luy donna dix livres de rente, lesquelles dix livres la dite Aalis, sa 
femme, confirma, en recollant les choses dessus dites en ses lettres, que les dits 
religieux ont, lesquelles dix livres de rente dessus dites sont levées de present. I] 
mourut en Metalis en Poitou, et le fist la dite Aalis apporter a l’abbaye de Fou- 
carmont, ou chueur, derriére l'autel, et y sont ses armes pourtraites. Et fut lan 
MCCXIX®. 

La dite Aalis vesquit puis que son mary fut trespassé vingt-six ans, et trespassa 
l'an mccxzv a Villeneuve en Poitou, en un sien lieu appelé la Mote’. Les dits reli- 
gieux ont son testament, auquel esleut sa sepulture a Foucarmont, en cas quelle 
trespasseroit hors de sa terre de Poictou, et ou elle trespasseroit en Poictou elle 
eslisoit sa sepulture apud Album Fontem®’. Les religieux de Eu dient que il ont; 
mais il n’en souvient escritures ne autres choses. Elle fut trés devote femme et 
donna aux moines de Eu les bos de la Madelaine et le manoir qui est dedans et 
plusieurs autres choses. La dite Aalis donna aux religieulx de Foucarmont, avec 
le dixme qu'ilz avoient en Angleterre, en la terre du feu conte Jehan, de son don, 
toute la terre du Tresfort, quatre livres d'esterlins en son fief de Blida, la sei- 
eneurie en Helemin, in Bissigion. in Burgesse, in Latton. et le molin de la Pierre 
en Haton, et toutes les villes baniéres au dit molin, comme Hantonne, Choirtrest, 
Lot et Brochuses’, desquelz dons ils ont bonnes lettres, mais oncques n’en eurent 
possession pour la controverse qui fut en ce temps entre le roy de France et le 
roy Jehan d’Angleterre, qui pardit Normandie pour ce qu'il ne voult faire eschange 


au dit roy a 


' La charte a laquelle fait allusion Vauteur de la chro- 
nique est transcrite dans le Cartul. de Foucarmont, fol. 141. 
Il y est question , non pas d'une rente de cent sols tournois, 
monnaie qui n'élait pas encore usitée en Normandie, mais 
bien de centum solidos andegavensium. Cette charie se 
termine ainsi : Testibus Hugone abbate de Augo, Radulfo 
de Augo, Guidone fratre ejus, Rogero de Wanchi, Petro 
de Barra. 

* Raoul d’Exoudun, qui trait son nom d’Exoudun 
(Deux-Sevres, arr. Melle, c’* la Mothe-Saint-Héraye), et 
sur lequel beaucoup de renseignements ont été donnés dans 
la Bibliothéque de !'Ecole des chartes, 4° série, 11, 545 
et suiv. 

* Melle , Deux-Sévres. 

* L’auteur de la chronique oublie qu'il n'y avait point 
alors d’autre duc d’ Aquitaine que le roi d’ Angleterre. 

* Le copie porte Robert; mais Duchesne a proposé avec 
raison de remplacer ce nom par celui de Raoul. 

* Raoul d Exoudun parait étre mort le 1° mai 1219. 
(Biblioth. de ! Ecole des chartes, 4 série, Il, 549.) 

* La Mothe-Saint-Héraye, DeuxsSévres, arr. Melle. 





* En 1854, il y avait dans le cabinet de M. Le Tellier, 
a Paris , une charte originale d’ Alia , comlesse d’ Eu, datée 
de Melle, le 3 octobre 1240, en faveur du prieuré de Fons 
Albus. 

* Nous n’essayerons pas de rectifier ces noms anglais , qui 
sont évidemment défiqures ; mais nous citerons deux uctes 
du Cartul. de Foucarmont (fol. 55 et v°) dans lesquels les 
mémes noms puraissent écrits plus correctement. Le pre- 
mier est une charte de l'année 1219, par laquelle la com- 
tesse Alia donne a@ UVabbaye terram illam que vocatur 
Tuffort et quatuor libras in dominio meo de Blida 
(fol. 55 v°). Dans la seconde , qui est sans date , on trouve 
les passages suivants : in Helam, in Bisigtona, in Bur- 
gesse, in Tychilla septem libras sterlingorum, in Lae- 
tona centum solidos sterlingorum;.... molendinum 
de Petra, cum slagno et cursu aque et cum omni secta 
sua hominum de Thurccost, de Hotona, del Ker, de 
Brochuses (fol. 55). 

'° L’auteur de la chronique avait une idée bien inexacte 
des événements qui amenérent la conquéte de la Normandie 


par Philippe-Auguste 





A 


~ 


E 


a 
”} 


~ 
wee 











CHRONIQUE DES COMTES D'EU. AAs 
a La dite Aalis en son vivant maria son filz* a Ja fille au due de Bourgongne', 
l'an ccxxu, laquelle mourut tantost apres, et gist a Foucarmont dedans le chucur, 
et y sont ses armes de cheu temps. Le dit Raoul de Yssouldun le j jone fut depuis 
marié a la fille au duc de Bretaigne, nommée Aleonor?, et demoura® en la conté 
de Eu tant qu'elle vesquit an ccxxtm, gist au costé senextre du grand autel. Eux 

p deux ensemble eurent une fille nommée Marie et plus nen y eut. Le dit Raoult 
fist moult de bien a la dite eglise, et ieur donna plusieurs rentes, terres, bois et 
autres choses, et si leur esabeene tous leurs priviléges, et donna ses lettres 
avecques sa femme, laquelle trespassa l'an ccxi1, et gist ou chueur de labbaye 
dessus dite assez pres de celle de Bourgongne. Le ditR weal. son mary, trespassa I'an 

¢ CCXLII, et gist certainement eu dhaiiaie de la dite abbaye entre ses deux femmes. 
Ainsi sont portraites leurs armes et leurs noms escriptz. 

La dite Alis en son vivant maria Marie sa fille’ 4 noble seigneur 
Alphons, lequel Alphons estoit filz au roy Jehan de Hierusalem. 
Le dit Jehan®, roy de Jerusalem, fut filz du conte de Brienne®. Le dit conte eut 

p plusieurs enfans, dont l'un fut archevesque de Reims’, lautre fut a Clairvaux, 
les autres gens de sang®. Le dit Jehan estoit le plus jeune, et vouloit son pére 
quil fust homme deglise, lequel Jehan ne sy peut’ ordonner, pourquoy son pére 
feist serment que ja de 1 luy n'auroit derrée de terre. Le dit Jehan se demucha de 
son pcre, el sen alla demourer a Clervaulx avec l’'abbé, qui estoit son oncle"’, et 

e 1a Je feist !abbé tenir aux escholles, et puis le feist armer et donner estat. Et avint 
que les seigneurs de France allerent en Arragon guerroier, et de ce voyage ils 
prindrent le dit Jehan et le menérent avec ole. et 5 we donnérent nom png sans 
terre, et la prouva si, vaillamment que caecalios povoit faire, et depuis fut si 
moult honoré, prisé et alosé; car 4 jouxtes, a tournois, 4 toutes assemblées de 

r chevallerie ce fut le plus auctorisé et alosé de proesse et de fait d'armes qui fu[s]t en 
France. Tant et si avant fut sa renommée par les roiaulmes. De chu temps la 
royne de Hierusalem '' et emperris de Constantinople estoit jeune et en la garde 
des princes des dits royaulmes, laquelle estoit issue de ligne en ligne de Godellroy 
de Bouillon et de Baudouyn, son frére. Les dits princes, quant * oyrent la re- 
G nommée du dit Jehan, vindrent en France vers luy et le menérent en Jerusalem, 
et espousa la dite denne” et fut couronné roy et empercur en moult grant solemp- 
nité, et fut alter Alewander : car il deffendit les pays contre les Sarrazins tant que 
il vesquit, et fut le pays en paix en son temps bien x ans, et oncques puis ne le 
fut _. bien peu. 

n La dite dame et royne eut du dit seigneur plusieurs enfans, dont les deux plus 
jeunes vindrent en France du temps die roy de Secile nommé Charles et du roy 
qui fut sainct. Le plus vieil des deux fut nommeé Loys, qui espousa la viconte de 
Beaumont; Alphons, le plus jeune, la dite Marie, contesse de Eu. La royne de 
Jerusalem devant dite mourut® devant Jehan, son mary'’. Le dit Jehan fut depuis 

jy marié a la fille au roy dAcre'’, dont yssit ung filz qui fut puis roy d'Acre" et fut 
moult grant. 


messire 


' Jeanne, fille d’Eudes IIT, duc de Bourgogne. 

* La seconde femme de Raoul ctait Yolend de Braine. 
Elle est ainsi appelée dans Vobituaire de Vontevraud : 
Yolendis, comitissa Augi, soror domina Johanna de 
Brana (ms. lat. 5480, t. II, fol. go), ef dans une charte de 
son mari, Raoul d’Exoudun , pour U'abbaye de Braine 
bone memoria Yolendis de Brana, quondam dilecta 
uxor mea (ms. latin 9479, p- 13). 

La fin de cette phrase doit se rapporter a Jeanne di 
Bourgogne , premiere femme de Raoul. 
* Cest-a-dire sa petite-lille. 
* Les détails que la Chronique des comtes d’Eu nous 


Bretaigne, dans la copie. 

* L'auteur de la chronique a sans doute pris pour un 
membre de la famille de Brienne Henri de Dreux, ou de 
Braine, qui fut archevéque de Reims de 1227 @ 1240. Voy 
Gallia Christ. IX, 108. 

* L’auteur de la chronique a voulu probablement dire 
gens de guerre. 

_ Le ms. porte ne sy... peuent. 

Nous ne saurions tire quel est Vabbé de Clairvanx que 
lautear de la chronique croyait ¢tre Uoncle d> Jean de 
Brienne. 

‘ Marie, fille de Conrad de Moniferrat et d'Isabelie. 


fournit sur la jeunesse de Jean de Brienne sont a peu pres 
identiques & ceux qui sont consiqnés dans la Chronique dite 
de Reims (p. 83 et s. de Uédition de M. Louis Paris). 
VM d’Arbois de Jubuinville a examind ce récit léqendaire 
dans un mémoire la ad la Sorbonne en 1867 et intitalé : 
Recherches sur les premi¢res années de Jean de Brienne, 
voi de Jérusalem, empereur de Constantinople. 





C'est a tort qu'elle est ici qualifice d'impératrice de Constan- 
ttnople. 

'? Le roi Jean de Brienne moural en 1237. 

'’ La seconde femme de Jean de Brienne fut Berengére de 
Castille. 

'* Le personnage que Uauteur de la chronique appelle ro: 
d' Acre est Jean d’Acre, bouteller de France 


56. 





: RK woul. 





hhh CHRONIQUE DES COMTES D’EU. 


Le dit Alphons et Marie furent moult devotes gens ensemble, et firent moult a 
de biens 4 l'eglise de Foucharmont, tant en rentes, terres, comme en autres 
choses, et confermérent tous leurs previlléges et acquests. La dite Marie mourut a 

‘Melle. Metulli* en Poictou l’an ccix', et fist moult noble testament, lequel est a l’abbaie 
de Foucarmont, ouquel elle laissa plusieurs rentes et trés grant quantité de de- 
niers, comme peult apparoir par les lettres, et se feist apporter a la dite abbaye, B 
et gist ou millieu du chueur. Son dit seigneur et mary Alphons, en sa veveté, 
alla oultre mer aprés la mort du roy Jehan, son pére, pour aider a ses fréres a 
oblenir leurs terres, avec plusieurs barons de France, ouquel voyage il trespassa, 
et le fist apporter le roy saint Loys en France’, et gist ou a Maubuisson ou a 
Saint Denys en France®, car il avoit une fille abbesse de Maubuisson nommée ¢ 
Blanche", et trespassa l'an ccixx. Le dit Alphons et Marie ensemble eurent deux 
enfans : l'un filz nommé Jehan, l'autre fille nommée Blanche, et fut nonnain a 
Maubuisson, et depuis fut abbesse au dit lieu, de laquelle abbesse les religieux 
de Foucarmont ont lettres que elle fut executeresse de son peére et de sa mére. Le 
dit Alphons feist benir’ en lan que il trespassa l'archevesque Jaques. D 

Jehan, fils du dit Alphons, fut marié 4 une moult noble dame, nommée Bietrix 

‘Guill de Saint Pol, fille au conte de Saint Pol, laquelle estoit tenue pour la plus belle 
qui fust en France, fors de tant qu'elle avoit trop grand sain, et n'eust esté ce, 
on dit qu'elle eust esté femme au roy Philippes le Biax. Elle s'ayma moult en la 
conté de Eu, et feist moult de grands biens, et feist faire a Guerrenville® ung & 
moult noble manoir. Le dit Jehan et Bietrix ensemble eurent ung filz nommé 
Jehan et deux filles : !une nommée Ysabeau de Dompierre, et fut mari¢e au sei- 
gneur de Puiligny’ et seigneur de Dompierre en la riviére de Somme assez prés 
d’Abbeville en Pontieu®. L’autre fut nommée Marguerite de Touars, car elle fut 

‘Guill. mariée au viconte de Toars*, et fut moult devote femme. Le dit Jehan fut moult F 
grand entour le beau roy Philippes, et ayma moult leglise de Foucarmont, et 
donna luy et sa femme plusieurs previléges, en confermant les dons de ses ante- 
cesseurs, et confermérent tous leurs acquests, et feist amortir generallement au 
dit beau roy Philippes tous les acquests qu'il avoit faict en temps passé. Ils don- 
nérent a la dite eglise plusieurs heritaiges, et par especial, afin que chacun moyne 
4 tous jours més perpetuellement de la dite eglise eust chacun jour ung harenc, 
ou le valleur, en augmentation de pitance, il feist acater la ville de Fesques? et 
amortir et poia de ses propres deniers par ung sien cler et gouverneur, maistre 
Jehan des Forges, maistre és arts et en decret, comme il apert par les lettres. De 
ce sont encores les dits religieux seigneurs. Ce dit Jehan trespassa a Clairmont en 
Beauvoisin I'an ccLxxxxm, et se feist apporter a la dite eglise, et gist dedans le 
cueur ou costé de sa mére, et feist moult noble testament, et laissa grand foison 
de deniers a l'eglise dessus dite ct ailleurs. Le dit Jehan en son vivant marchanda 
en la ville de Limoges de faire unes tombes pour luy et pour sa mére. Le dit 
maistre Jehan les feist parfaire et achever et apporter a la dite abbaye et assair . 
sur le corps de son seigneur et de sa mére. Ils sont de fin cuyvre et y a deux 
ymaiges enlevez trés grands pour luy et pour sa mére gesans soubs la dite tombe, 
et est tout louvraige qui est surorée de fin or. 

En la dite tombe, autour de la dite dame, sont escrits les vers qui ensuivent : 


Anno millesimo bis C decies quoque seno, 
Octobris prima, me uxor '® revocavit ad ima. 


* Ilya aux Archives de U Empire (S. 4068, n. 13) une * Sar Blanche de Brienne , abbesse de Maubuisson depuis 
charte de l'année 1261 , par laquelle Alfunsus, Johannis 1277 jusqu'en 1309, voy. Gallia Christ. VIL, 930. 
regis Jerusalem filius, comes Augi, et Francia camera- * Le ms. porte venir, mot que Dachesne propose de rempla- 
rius, assiqne des revenus aux chartreux de Vauvert en cer par benir. Nous ne pouvons dire de quel prélat il s’agit. 
exécution du testament de feu Marie, sa femme. ® Sans doute Guerville, Seine-Inf. arr. Neufchatel, 
* Alphonse de Brienne mourut le méme jour que saint _—_c” Blangy. 
Louis. ” Isabelle de Brienne épousa Jean de Flandre , seiqneur 
* Les auteurs de U'Art de vérifier les dates rapportent de Dampierre. 
que l'épitaphe d’Alphonse de Brienne se lisait encore de * Dompierre, Somme, arr. Abbeville, c™ Crécy. 
leur temps dans la chapelle de Saint-Martin, a labbaye de * Fesques, Seine-Inf. arr. etc” Neufchatel. 
Saint-Denis. '° Peut-étre faut-il lire mors. 





C 


— 
= 


CHRONIQUE DES COMTES D’EU. AAS 


Hic moriens volui comitissa Maria recondi. 

Mortua jam docui, sic transit gloria mundi. 
Nobilis et juvenis, opibus ditabar ameenis, 

Prole una pollens; non detulit omnia tollens 
Improba mors, istis rampens hec gaudia tristis. 
Qui legis hec repete quam‘sit via plena timore, 
Meque legens lege te, moriturus et inscius hore. 
Digna precum pro me, pie lector, aromata prome. 
Pro prece clementis genitricis, Christe, Marie, 
Hic requescentis anime miserere Marie. 


Autour du corsaige dudit Jehan en la dite tombe sont escripts les vers qui en- 


suivent: 

Anno milleno quarto novies quoque deno 

Cum bis centeno, similis mea fit caro foeno. 

Foeno siccato flos deperit atque tabescit. 

Mors ita me fato socians mihi parcere nescit. 

Tristitia plena Junii fuit hae duodena 

Nox, qu terrena' nobis subtraxit amoena; 

Augi triste solum, duce te, cito mors spoliavit, 
Et brevis occavit Attropos ipsa colum. 

Vita hominis { vix| foruit annis ter duodenis. 

Passio Christi deleat istis debita poenis. 

Concio nobilis et venerabilis hee religata, 

Corpus amabile, cor quoque nobile, servat humata. 

Vir vernans venia, validus virtute, vigore, 

Vir vitans vitia viguit vernante valore, 

Hic comes ecclesia monachis alec bene nactis? 
Unum contulit, his quaque cibanda® die. 

Plura modo nequeo comitis [nunc] dinumerare. 

Corna* mihi major metrum jubet accelerare. 

A cujus latere mater jacet inclyta, prudens. 

Matrissare studens, voluit cum matre latere. 

Summe dator venie, regnans in monte beato , 
Matri cum nato [tu] miserere pie. 


Au costé de la dite dame dessoubz sont en ymaiges eslevez pourtraitz et assis 
de fin cuivre surorée en or Jes noms et les armes des seigneurs et dautres qui 
s'ensuivent, lesquels leur appartiennent a cause de lignaige de par la dame et de 
par les dames yssues de Foucarmont. Pensntiooment Ja ‘eutenee Aalis et aprés 
Raoul de Yssouldun, son mari,,a son costé. Aprés Raoul de Yssouldun, son filz, 
et dame Aleonor de Bretaigne’. Aprés, dame Bietrix de Saint Pol, femme du dit 
Jehan. Apres, dame iihoane de Criel®, seur 4 la dite Aalis. Aprés, le conte de 
Arevez’, le sire de Coussy, le duc de Bourgongne, Ysabeau de Dampierre, fille 
au dit conte Jehan, le sire d’Estouteville, Marguerite, vicontesse de Touars. 

Au costé senestre de la dite tombe de dit Jehan®, en bas, sont en ymaiges 
eslevez les princes et les armes qui ensuivent, et dont le dit Jehan estoit yssu de 
par son pére Alphons, a cause de sa mére royne de Hierusalem. Premiérement 
le roy Jehan de Hicrusalem, son aieul. Apres, ‘Tempereur de Constantinople, son 
oncle, frére de Alphons®. Le roy saint Loys. Le roy Charles de Secile.. Le roy 
Phelippes, qui morut en Aragon", °, filz du roy saint ‘Loys. Le roy d’Acres'', son 
oncle, frére de Alphons, de mere, Te conte \lphons, } le roy d Espaigne " , messire 
Robert d’Artois, le conte d’Alencon*, le conte de Beaumont", le conte d' Orange. 

Au bout d’en hault de la tombe, en bas, a leurs chefs sont en ‘ymaige ou meillieu 


' Le ms. porte ter terna. — Le texte de cette ¢pilaphe * Cecil dans le ms. — Duchesne propose Choul. 
est incorrect; plusieurs vers en sont peu intelligibles. ~ Il faut sans doute lire Dreuez. 
* Il doit y avoir quelques altérations dans ce vers, qui * La copie porte tombe et du dit Jehan bas sont 
rappelle la pitance journaliére d'un hareng donnée par le | Baudouin de Courtenay, beau-frere d’ Alphonse. 
comte Jean aux moines de Foucarmont.— Aulieude Huic.... Avignon, dans le ms. 
bene nactis, il y a Hic... . homo nactis dans le ms. '' Jean d’ Acre, bouteiller de France. 
' La copie de Duchesne porte qualibet cibando. '* Peut-étre Ferdinand III, roi de Castille. 
* Coru dans le ms. '* Sans doute le mari de la vicomtesse de Beaumont , que 


’ Pour Yolend de Braine lauteur de la chronique appelle Louis. 


* Pierre. 





* Pierre. 


4A6 CHRONIQUE DES COMTES D’'EU. 
Nostre Seigneur, Nostre Dame, saint Jehan l’evangeliste, saint Jehan Baptiste, a 
saint Denys, saint Pierre, saint Pol et saint George. A leurs pieds, autres saints. 
Les dites tombes sont closes en maniére de huche, et ont esté empirées moult 
durant les guerres. 
En la chappelle de l'abbé de la dite abbaye est lobsecque du dit Jehan, painte 
et portraite, et aussi la ligne de Alphons et de son pére. Premiérement ou bout p 
de la dite chappelle est portraict le roy de Hierusalem, assis en une biére, cou- 
ronné et tenant le sceptre, en disant les vers qui ensuivent : 


Rex ego Jerusalem, sobolem genuique sequentem. 


Au dessoubz, assez prés sont portraits coste 4 coste Alphons et Marie, sa femme, 
tenants une maniére de roulet en pourtraiture, de main a autre, oti sont escrits © 
les vers qui ensuivent entre eulx deux: 


Filius ipse pia nupsi sine fraude Marie, 
Que jacet hic vere. Deus, hujus tu miserere. 


Hae Alphons[us] dicit. — Maria respondet Alphonso : 


Vir sapidus, placidus, validus, fervente valore 
Vir solidus, liquidus, nitidus, fulgente decore. 


Aux piedz du dit Alphons et de Marie, sa femme, sont pourtraits Jehan, leur 
filz, et Blanche, abbesse, et Beatrix, femme du dit Jehan. Et est le dit Jehan assis 
entre les deux dictes dames, tendant 4 chacune une main, et tenant a chacune 
maniére <escretel'. Et aussi sont il vers luy et dient ches vers* : 


Johannes dicit uxori : 


Ipse nepos regis nupsi termine legis 
Monde Beatrici quam pictam conspicis. 


Abbatissa dicit Johanni : 


I'rater dilecte , probitatis regula recta, 
Miles electe, tumulatum damus hec te. 


En l'entrée de la chappelle sont portraits plusicurs prelats qui firent !'obséque, 
et comme l'archevesque de Reims* chanta la messe, et presentation pourtraite. 
Unde dicunt versus : 


Hujus defuncti planxerunt viscera cuncti 
Pastores isti psallentes viscere tristi. 


Empres sont portraits Jehan, son filz, et messire Jehan d’Acon, son oncle de 
par sa mére, et entre eulx deux est pourtrait le conte de Saint Pol” qui fait signe 
de eulx reconforter. 

Jehan, filz du dit Jehan, fut marié a madame Jehanne de Coussy, contesse de 
Guynes, a cause de sa mére, fille de Guines et femme monsieur de Coussy*. Eulx 
deux ensemble eurent ung filz nommé Raoul et une fille nommée Marie, qui 
morut jeune enfant, et gist en une abbaye de l’ordre de Cisteaulx nommée Lon- 
viller, assez prés de Guines ct de Boulongne. Eulx deux ensemble confermérent 
les previléges de l'eglise tant seulement. Le dit Jehan morut 4Courtray l’an mcccu. 
Madame Bietrix, sa mére, et madame de Guines, sa femme, erand temps apres 
feirent apporter ses ossements a la dite abbaye, et en sont ou ‘cousté du pére. 


' La copie porte desire tel. d'Eu, était fille de Baudouin IV, comte de Guines, et de 
* Ces vers sont altéres en plus d'un endroit. Catherine de Montmorency ; Baudouin IV était fils d’Ar- 
* Jeanne de Guines , femme de Jean de Brienne , comte noul IIT, comte de Guines , et d’Alix de Coucy. 





CHRONIQUE DES COMTES D’EU. N47 


a Madame Bietrix, sa mére, deux ans aprés son decés, alla demourer a Saint Pol, 


a 


=< 


— 
4 


G 


~ 


e 
—_ 


et se fist enfouyr avec ses antecesseurs en une abbaye de l’ordre de Cisteaux appel- 
lée Chercamp, dicta abbatia' de Carocampo, assez prés de Saint Pol en Ternois, 
lan Mcccnn. 

Madame Jehanne de Guines garda moult long temps la conté de Eu et Raol son 
filz: car il estoit bien jeune enfant quant son pére morut. La dite dame de Guines 
trespassa ou conté de Eu, en Guerreville*, l'an mcccxxx1, et fist moult noble tes- 
tament, ouquel-elle intone grand foison de deniers et de joiaulx dorez, draps d'or 
et aornemens deglise. Il y a sur elle une tombe de marbre, ot sont vers, mais on 
ne les peut lire, qui ne furent point entaillez. La dite dame avoit une seur nommée 


: Blanche, laquelle ne fut oncques mariée, et trespassa I'an McccxLt, et gist en une 


abbaye de l’ordre de Cisteaulx au diocése de Beauvais, nommée l’'abbaye de Lan- 
noy. Vous avez les vers du dit Raoul et de madame de Guines. 

Raoul, filz de la dicte Jehanne, contesse de Guines, fut marié 4 madame de 
Mello, et eurent eux deux ensemble trois enfans: l'un Raoul, les autres filles, 
l'une nommée Jehanne, qui fut mariée au duc d’Athénes* et depuis au conte d’Es- 
tampes “; l'autre, nommée Marie, qui mourut jeune enfant. La dite Jehanne tres- 
passa l'an mcccxc. Le dit Raoul, son peére, trespassa I’'an mcccxium’, et fut feru 
de fer de lance aux nopces du duc d'Orléans‘, aux joustes. Et gist 4 labbaye de 
Foucarmont au costé de son ayeul. 

Raoul, filz du dit Raoul, apres la mort de son pere, ou vivant de sa mére, fut 
connestable de France, ainsi comme son pére [avoit esté, et trespassa” connes- 
table du temps du roy Philippes, filz de messire Charles de Valois, filz du roy 
Philippes le Biaux*. Fut marié 4 madame Catherine de Savoye, et bien peu aprés® 
le dit Raoul fut prins 4 Ken" en Normandie et mené en Angleterre. Le dit Raoul 


* fut mis a finance, de laquelle finance les religieux de Foucarmont payeérent deux 


cents escus d'or pour leur part, l’'an mcccxivur. Le dit roy Philippes ama moult 
le dit Raoul, et demoura prisonnier en Angleterre tant que il vesquit. Le dit roy 
Philippes mort, Jehan, son filz, qui estoit duc de Normandie, fut roy apres son 
pere. Le dit Raoul fut delivré d’Angleterre et vint en France devers le roy 4 Paris, 
et fut ’'an mccct. Il avoit demouré en Angleterre l’espace de trois ans. Le dit Raoul 
ama moult la dite eglise, et y avoit trés grant devotion, et fist moult de biens ains 
quil fust prins, et conferma tous les privileges et acquests, et promettoit a faire 
moult de biens se il eust vescu. Et t [fonda] en la dite abbaye de Foucarmont chacune 
sepmaine deux messes et son anniversaire. 

Sa mére Jehanne de Mello alla [de vie a trespas| de couroux de son dit mary et 
de son dit filz quant il fut prins, et tient on au pays qu elle morut aingois que il 
fust decollé*, et bien y parut, car elle n’eut oncques point de douaire en la conté 
de Eu puis la mort de son filz et madame Catherine, sa fille. 

Apres la mort du dit Raoul le roy Jehan donna‘ la conté de Eu a noble prince 
messire Jehan d’Artois, lequel fut filz de messire Robert d’Artois. Le dit Robert 
fut filz® de messire Robert d’Artois et conte d’Artois, qui mourut a Courtray*. 
Le dit conte d’Artois fut filz de messire Robert d’Artois et conte, frére du roy 
de France saint Lois, et morut oultre mer quant le dit roy fut prins'. Le pere de 
messire Jehan d’Artois maria sa fille 4 messire Charles de Valois, filz du vieil roy 
Philippes et frére de la duchesse d'Orléans qui encores vit, enfant de la royne 
Jehanne°®. 

Messire Charles de Valois espousa la fille de Constantinoble’, dont yssirent le 
roy Philippes", madame Jehanne de Biaumont, femme du dit messire Robert 


' Abbatissa dans le ms. 

* Ce passage doit se rapporter a la mort de Raoul de 
Brienne , premier du nom, arrivée le 18 janvier 1345. 

* Charles de Valois était fils du roi Philippe le Hardi, 
et non pas de Philippe le Bel. 

* Raoul de Brienne, deuxiéme du nom , eut la téte tran- 
chée le 19 novembre 1350. 

* Lisez petit-filz. 


* Il y @ beaucoup de confusion dans cette phrase. La 
vérité est que Blanche , niéce (et non pas fille) de Robert I, 
comle d’Artois, épousa Charles le Bel, fils de Philippe le 
Bel; et que Blanche, fille du roi Charles IV et de Jeanne 
d’Evreax, morte en 1392, épousa Philippe, duc d’Or- 
léans. 

” Catherine de Courtenay, fille de Philippe de Courtenay, 
empereur de Constantinople. 


* Guerville. 


» Jeanne. 


“ Gaucher 
de Brienne. 
. Louis 
d’ Evreux. 


* 18 janv. 1345. 


* Philippe. 


® 1546. 


" Caen. 


™ Philippe VI. 








448 | CHRONIQUE DES COMTES D’EU., 


d’Artois, et dont issirent Pierre d'Artois', Charles d’Artois? et messire Jehan 4 
d’Artois, 4 qui la dite conté fut donnée du dit roy Jehan, son cousin frareur. 
Le dit messire Jehan espousa madame Ysabel de Melun, seur au conte de Tan- 
‘jean tt quarville*, de messire Charles d@Espagne, connestable, et de l'archevesque de 
de Melun. Sens’, non pas tous d'un pére. Elle avoit esté mariée par avant au conte de 


Pierre. Dreux ®. 
Le dit messire Jehan et Ysabel eurent des enfans plusieurs. Jehan d Artois, 
aisné, qui gist 4 Peronne; messire Robert d’Artois qui espousa la duchesse de 
“Jeane Duras*, et morut ou pais de Gennes sans hoirs*; Charles d’Artois, qui morut‘ 
sie jeune enfant, et gist 4 Eu; Ysabeau d’Artois, qui morut* de l'aige de dix huit ans 
5 1008. et gist 4 Eu; monsieur Philippes d’Artois, conte de Eu, a qui Dieu doint bonne ¢ 
caune. Vie, et madamoiselle de Dreux", sa seur, qui fut mariée au viconte de Touars et 


" Jeanne. 
‘ Simon. conte de Dreux', lequel conte morut jeune enfant*. 
bf 7; ‘ . ry , 
a. En une tombe ou est la representation d'une contesse eslevée, en marbre, de- 


vant le grand autel de l'abbaye du Jart prés Melun, est escrit ce qui sensuit : 


B 


Cy gist noble damoiselle madamoiselle Jehanne jadis contesse de Dreux, fille de trés noble et b 
puissant prince messire Pierre, jadis conte de Dreux, et de madame Ysabel de Melun, contesse 
Eu et de Dreux, qui trespassa l'an de grace mcccxt{v}1, le xx1 jour d’aoust. 


Les dits monsieur Jehan et Ysabel ont moult aymé leglise de Foucarmont et 
tenue paisiblement en plusieurs franchises et libertez sans cousts ct nul fraiz quels- 
conques en leur temps, et y ont faict moult de bien, et en leur vivant donné un® & 
livres de cente annuellement, et fait reparacion en l'un de leurs plus notables 
manoirs, nommeé la Lande“, que ils avoient tenu 4 ferme toute leur vie, qui estoit 
tout ruiné et gasté, et fisrent relever tout le terrouer qui estoit aussi comme en 
friche. Tout che ont donné et quitté; par especial la dite dame en sa fin a tout 
che quitté et delaissé pour Dieu en aumosne, avec 11.xx acres de bled refaits et la- » 

_bourez, et eust bien tout che vallu mille livres et plus, se il cust esté prisié. Le 
dit seigneur et dame povoient tenir le dit lieu aprés leur deceés trois ans acomplis 
apres le decés du plus vivant. 

La dite dame en sa fin et bon estat, avec les choses dessus dites, leur delaissa 
leur lieu presentement, sans que ses hoirs ne ses executeurs y peussent nulle chose «: 
demander, fors és biens meubles qui y estoient, desquels ils ont aucun amende- 
ment, non mie tant que la bonne dame eust youlu, comme len dict. Ilz rendoient 
chacun an aus dits religieux du dit lieu x1 charges de bled et xx d’equale (?) d’a- 
veine, dont ilz estoient trés bien payez, sans nul fraict. Les dessus ditz donnérent 
aus ditz religieux les choses dessus dites sans requerir ne donner aucune charge 
aux religieux, que tant seullement les communes priéres et oraisons et de leur 
eglise et de lordre de Cisteaux, et deux anniversaires l'an, a chacun an au jour 
de leur obit, ainsi qu'il appert par lettres. le dit monsicur les ayma trés parfai- 
tement, et reparoit souvent en leur abbaye, et ne soullroit oncques que ses gens 
y prissent aucune chose que il ne leur fust rendu et restitué, ne pour luy ne. 

5 avril 138. pour autres. Et trespassa l'an de grace mcccLxxxvi, le jour du vendredy aouré’, et 
morut a Eu, et gist en l'abbaie de Eu. . 
La dite damoiselle trespassa en Ja conté de Eu 4 Mouchiax® l'an meccixxxix, et 
"20 dee. 389. gist 4 Eu empreés son seigneur et mary et leurs enfans, le mercredy devant Noel", 
et firent faire en leur vivant moult belle tombe d'allebastre. 
Monsicur Philippe d’Artois est conte de Eu et regnera tant que a Dieu plaira. 


* Nous ne pouvons dire quel est ce Pierre d’ Artois. grange de la Lande; on y voit que ce domaine était situd 
* Charles d’ Artois , comte de Longueville, mort en 1385. pres de Caable et de Nuillemont (aujourd'hui la Caulle- 
. Il est probable que le copiste a sauté le chiffre xx. Sainte-Beuve et Nullemont), ce qui répond bien a-la si- 
* Les Landes-Vieilles et Neuves, Seine-Inf. arr. Neuf- tuation des Landes-Vieilles et Neuves. 
chatel, c* Blangy. — Le Cartulaire de Foucarmont * Monchaux-Soreng, Seine-Inf. arr. Neufchatel, ce 
(fol. 103, v° et 104) contient trois chartes relatives a la Blangy. ‘ 

















EX OBITUARIO ECCLESIZ AUGENSIS' 



































A 1 Jan. Anniversarium solemne illustrissime domine dominz Johanne de Sa- 
veuses ”. 
2 Jan. Obiit Guillelmus primus comes Augi*, fundator hujus ecclesia, cujus * Ante a. 1054. 
ctor solemniter agitur in translatione corporis ejus xiv kalendas Aprilis. 
3 Jan. [Ae NE solemne Radulphi, primi abbatis hujus ecclesiz. 
B 4 Jan. Obiit frater Thomas de le Court, abbas de Seriaco?. > Post a. 1463. 
g Jan. Obiit Radulfus, abbas de Ulteriori Portu. 
14 Jan. Anniversarium solemne fratris Nicolai, hujus ecclesie abbatis. 
16 Jan. Obiit Johanna, vicecomitissa Augi. 
ig Jan. Commemoratio fratris Firmini, abbatis de Seriaco®. * Post a. 1251. 
¢ 20 Jan. Obit Radulfus, abbas de Ulteriori Portu. 
28 Jan. Anniversarium fratris Johannis Gernon, hujus ecclesia abbatis*. « Post a. 1420. 
31 Jan. Commemoratio illustrissimze dominze Carole de Bourbon, Nivernensis 
et Augensis comitisse*..... ° 1550. 
2 Febr. Anniversarium fratris Petri, hujus ecclesie abbatis ‘. Post a. 1312. 
D 1 Mart. Obiit Robertus, filius vicecomitis, et Heliardis, uxor ejus. 
2 Mart. Obitus Hugonis pueri de Augo..... Item anniversarium Firmini de 
Sancto Walerico..... 
4 Mart. Obiit frater Thomas, abbas hujus ecclesiz. 
7 Mart. Hugo, abbas de Ulteriori Portu®. © Paste: 220. 
& 8 Mart. Anniversarium fratris Nicolai de Bauchen, hujus ecclesiz abbatis. 
g Mart. Obiit Johanna, filia vicecomitis Augi. 
13 Mart. Obiit frater Robertus, abbas hujus ecclesiz. 
16 Mart. Anniversarium solemne Henrici, comitis Augi", qui speciali amore = * 1155. 
nos diligens nobis contulit partem foreste sue et maresca sua libere in perpetuum 
F possidenda. .... 
25 Mart. Anniversarium Bernardi, episcopi Ambianensis’. ‘1278. 
4 Apr. Anniversarium solemne magistri Guillelmi de Flava Curia, archiepi- 
scopi*, qui dedit nobis 1 libras ad emendum redditum. 


15 Apr. Anniversarium solemne fratris Johannis, hujus ecclesiz abbatis ‘. ' Post a. 1301. 
G 25 Apr. Obiit pia memorie dominus Henricus, abbas de Ulteriori Portu'. 1245. 
1 Maii. Anniversarium solemne Radulfi, comitis Augi™, quidedit nobis xv libras —* :»19. 


annui redditus ad luminaria ecclesiz. 

4 Maii. Anniversarium solemne Roberti archiepiscopt‘. 

7 Maii. Obiit Bernardus Vallet pater, hujus ecclesie abbas..... 

g Maii. Obit Ingerannus, quondam decanus Augi. 

15 Maii. Anniversarium solemne Aelidis, comitissee Augi", qua, inter multa — * 1945. 
alia beneficia que nobis contulit, capellam Sancti Thome martyris juxta Criolium 
et partem magnam dominii sui ad ampliandam curiam nostram [dedit|; dedit 
etiam Lt solidos annui redditus ad refectionem fratrum. 

16 Maii. Obiit Anselmus, quondam abbas hujus ecclesia. 

17 Maii. Anniversarium solemne Guidonis, hujus ecclesiz abbatis, qui domum 
istam bonis temporalibus augmentavit et pro canonizatione beati Laurentii® mul- 
tum laboravit. 


' Que sequuntur, Andrea Duchesne manu descripta, Guillelmus de Flava Curia, Rotomagensis archiepi- 
occurrant inter Balaziana Collectanea, tomo LVI, fol. scopus , a. 1306 mortuus. 
177 bis. ' Robertus , Rotomagensis urchiepiscopus , a. 1221 obit. 
* A. 1448, Carolus de Artesia, Augensis comes, uxo- * Archiepiscopi Dublinensis, qui sanctorum catalogo a. 
rem duxit Johannam de Saveuse. 1218 adscriptus est. 


TOME 





XXII. 





nae” Sat 








“ ¢. 1420. 


» sadn. 


* 14495. 


1397 


1170. 


. 0342. 


itho. 


. 1472. 


* 1258. 


* Post a. 1323. 


' ya8. 


' Post a. 1139, 


' 270. 


* 1239. 


* 1229. 





450 EX OBITUARIO ECCLESIZ AUGENSIS. 


20 Maii. Obiit Johannes Glade! abbas an. m.p.11. . 

22 Maii. Anniversarium solemne illustrissimz domine Johanne d Artois, comi- 
tisse de Dreux*, que dedit nobis Lxxx libras turon. annui redditus. 

25 Maii. Venerabilis Petri, apostolice sedis cardinalis*, qui nos specialiter 
diligens ecclesiam istam fovit et ad procurationem fratrum redditum xz solidorum 
dedit. b 

31 Maii. Anniversarium solemne domini Thome, episcopi Baiocensis °. 

1 Jun. Anniversarium solemne fratris Roberti, hujus ecclesie abbatis. 

13 Jun. Obiit dominus Thomas Tallet, abbas ecclesie Beata Marie de Seriaco°. 

17 Jun. Anniversarium solemne domini Philippi, comitis de Augo, conestabu- 
larii Francia, qui migravit* inter Sarracenos, cujus corpus translatum fuit in ¢ 
hance ecclesiam, pro cujus anima Maria de Berry, uxor sua, dedit nobis centum 
libras annui redditus pro celebratione unius misse quotidiane. 

26 Jun. Anniversarium solemne Johannis comitis*, qui dedit huic ecclesi«e 
curiam suam. Item anniversarium Thome, famuli nostri, qui in opere dormitorii 
interemptus est. . 

4 Jul. Commemoratio Johannis de Pontivo, comitis Aumallie'..... 

12 Jul. Anniversarium solemne Henrici, comitis Augi®; iste canonicos regulares 
in hac ecclesia primitus instituit, et ipsam ecclesiam cum suis pertinentiis suo 
privilegio confirmavit. 

25 Jul. Obiit Karolus d’Artois, comes Augi’..... E 

27 Jul. Obiit dominus Joannes de Langheac, episcopus Lemovicensis, abbas 
hujus domus..... anno M.D.XLI. 

20 Aug. Obiit dominus Adam, episcopus Silvanectensis’. 

21 Aug. Obiit dominus Ricardus, abbas de Fulcardi Monte *. 

3o Aug. Anniversarium venerande memorize Alexandri pape III', qui dedit 
nobis decimas nutrimentorum et novalium nostrorum et suo privilegio in perpe- 
tuum confirmavit. 

2 Sept. Anniversarium solemne junioris comitis Augi fil Radulfi’..... 

4 Sept. Anniversarium solemne Gosselini, bujus ecclesie abbatis". 

5 Sept. Dominus Honoratus Villon, hujus ecclesia abbas, m.p.x1..... G 

g Sept. Anniversarium solemne Hugonis abbatis*. 

11 Sept. Anniversarium solemne Aelidis, comitissee Augi°®, que nos et eccle- 
siam istam pre cunctis diligens, inter alia munerum et ornamentorum benelicia, 
quibus eam decorayit, digitis sancti Leodegarii ct Bartholomai ipsam insimul 
honoravit. Nemus quod habemus ab Henrico, filio suo, comite, nobis donari suis # 
precibus impetravit, et in hoc die debet camerarius plenam refectionem. 

14 Sept. Anniversarium solemne Alfonsi, filii Johannis, regis Hierusalem et 
comitis Augi", pro quo habemus.xx libras ad emendum redditum. 

17 Sept. Obiit Bernardus de Sancto Walerico, qui dedit nobis x marchas 
argent. 

20 Sept. Anniversarium Simonis, comitis Pontivi°®, qui dedit nobis xx solidos 
annui redditus. 

25 Sept. Anniversarium solemne Theobaldi, Rothomagensis archiepiscopi ?. 

28 Sept. Anniversarium solemne magistri Johannis de Abbatisvilla, decani 
Ambianensis°, qui dedit nobis txxx libras turonensium et casulam cum dalmatica, k 
et centum solidos apud Boscum Ricardi. 

2g Sept. Anniversarium solemne Guillelmi, abbatis hujus ecclesiz ’. 


D 


' Glace, in Gall. christ. 

* Petrus de Colle Medio, Albanensis episcopus , a, 1253 
mortuus , cujus obitus in Ulterioris Portus ecclesia, ut in 
Augensi, 25 Mati commemorabatur. Vid. infra, p. 452 f. 

* Suppl. de Exolduno, ut recte conjectum est ab Andrea 
Duchesne. 1s Radulfus cire. a. 1246 obit. Vide sapra 
(p- 443 a-c) Chronicon comitum Augensium. 

* Hugo, abbas Augensis, a. 1196 et 1207 sedebat. 


’ Aelis, uxor Johannis comitis Augensis, a. 1170 mor- 


tui; de quibus Johanne et Aelide conf. ea que in Chronico 
comitum Augensium (supra, p. 440 et 441) dicta sunt. 

* Johannes de Abbatisvilla, Ambianensis decanus ab anno 
1218 ad annum 1225 , archiepiscopus Bisuntinensis a, 1225 
consecratus, Rome 23 Sept. 1237 obiisse dicitur (Gall. 
christ. XV, 64). — Pro decani, codex episcopi. 

* Vel Guilberti, at in margine ab Andrea Duchesne 
notatum est. — Guillelmus abbas Augensis occurrit annis 


1250 et 1251. 






































EX OBITUARIO MONASTERII ULTERIORIS PORTUS. A51 


a 3 Oct. Anniversarium solemne domine Johanne! filie Radulfi d’Insoudun, 
senioris, comitis Augi, que dedit nobis xx libras et unam capellaniam. 
5 Oct. Anniversarinm Guillelmi, comitis Pontivi*, pro quo habemus xx solidos. = e. 1220. 
23 Oct. Anniversarium solemne Osberti, shbetio hujus ecclesiz». n-pete: 
31 Oct. Anniversarium fratris Martini, hujus ecclesia abbatis. 
p 4 Nov. Anniversarium solemne magistri Hugonis de Augo. 
5 Noy. Anniversarium solemne fratris Johannis Comitis, hujus ecclesiz abbatis’. 


8 Nov. Anniversarium illustrissimi regis Francorum Ludovici’, pro quo habe- — ~ , 4,6. 
mus ¢ solidos ad reparationem ecclesiz. 
g Nov. Anniversarium solemne Hugonis, Rothomagensis archiepiscopi ‘. "1164, 
c« 10 Noy. Anniversarium solemne domini Thome, hujus ecclesiz abbatis. .... 
— Obiit Laurentius, abbas de Ulteriori Portu’. ° ashe. 
11 Nov. Obiit Agarus, Constantiensis episcopus'‘. ‘ nti 
16 Noy. Anniversarium solemne Valteri, Rotomagensis archiepiscopis. 809. 


ig Nov. Anniversarium solemne Hugonis de Sancto Germano : iste dedit nobis 
p locum de Sancto Germano. 
22 Nov. Obiit Asselina comitissa. 
28 Nov. Anniversarium solemne domini Gaufridi, Rothomagensis archiepi- 
scopi". Iste canonicos regulares in hac ecclesia instituit, et ipsis ipsam ecclesiam —* 1128. 
cum suis pertinentiis suo ) privilegio confirmavit. Item anniversarium solemne Ro- 
E troldi’, ejusdem civitatis archiepiscopt ', qui nobis contulit ecclestam Sancti Leo- + 1:83. 
degarii cum suis pertinentiis et confirmavit. 
3 Dec. Anniversarium solemne Matthzi, hujus ecclesia abbatis. 
5 Dec. Anniversarium solemne Thome de Sancto Leodegario, qui dedit nobis 
ecclesiam Sancti Leodegarii. 
F 15 Dec. Obiit Margareta, Augensis comitissa, mater Johannis comitis‘. 
20 Dec. Obitus Ysabelis de Meleun, comitisse Augi*, uxoris domini Johannis + ,3g9. 
de Artezio, que nobis contulit plurima ornamenta, tam in pannis deauratis quam 
in casulis, et Lx solidos annui redditus ad pitanciam conventus. 








EX OBITUARIO MONASTERIT ULTERIORIS PORTUS’. 








2 Jan. Obiit Augensis comes Guillermus, eximii Roberti, nostri monasterii fun- 
G datoris, filius '. ' c. 1096. 
6 Jan. Obiit Walterus de Petitpont, canonicus Rothomagensis. 
1g Jan. Obiit piz memoria abbas Radulphus, hujus ecclesia pastor x1". " Posta. 1216. 
2h Febr. Obiit ple memorize dompnus abbas Guillermus, hujus ecclesie pastor 
nonus". " Post a. 1181. 
H 28 Febr. Obiit Albreda de Alba Malla. 
1 Mart. Obiit dompnus abbas Arturus, hujus ecclesiz pastor decimus’. ° Post a. 1199. 
3 Mart. Obiit pie memoria dompnus Hugo abbas, hujus ecclesie rector x11P. + post a. 1220. 
5 Mart. Obiit pia memorie dompnus shes Drogo, hujus ecclesia secundus 
rector. 
7 Mart. Obiit Aelidis de Brienchon. 


_ 


* Johanna de Criolio; vid. supr. p. 441. > Cod. Retroldi. 

* Hie abbas, cui certum locum assignare non potuerunt ‘ Uxor Henrici I, a. 1140 fato functi. Vide supra 
auctores Gallia christiane, anno 1454 in vivis erat, ut (p- 43g et 440) Chronicon comitum Augensium. 
constat ex instramento authentico, 28 Jun. 1454 dato, quod * Ecodice Rotomagensi Y 36, quod seculo xv exaratum 


in Imp. Bibl. (Collection de quittances) asservatur. est et cujus ultima folia avulsa sunt. 


. 


7 











A52 EX OBITUARIO MONASTERII ULTERIORIS PORTUS. 


* 1183. 17 Mart. Obiit pia memorize comes Augi Henricus*. A 
» post a 1384. 19 Mart. Obiit dompnus Robertus abbas, hujus ecclesi# pastor xx1”. 
20 Mart. Obiit Petrus de Tilleio, miles. 
22 Mart. Obiit reverentissimus vir dompnus abbas Alvredus, istius loci guber- 
nator tertius. 
24 Mart. Obiit Guillermus de Augo, frater Henrici comitis. B 
28 Mart. Obiit pie memorize dompnus abbas Andreas de Marquien, rector et 
‘1485. reparator nobilissimus capella beata Marie xx” quintus’*. 


t 970. 29 Mart. Obiit Alfonsus, comes Augi‘. 
30 Mart. Obiit Maltidis, Augensis comitissa, Henrici comitis venerabilis 
* 3207. sponsa "4 Cc 


3 Apr. Obiit Mauricius, pracentor Ambianensis. 
10 Apr. Obiit digna laude comitissa Beatrix, loci hujus devotissima fundatrix. 
17 Apr. Obiit precellentissima Hermentrudis, Augi comitissa. 
18 Apr. Obiit sancta recordationis dompnus abbas Rainerius, hujus ecclesix 
pastor primus. D 
21 Apr. Obiit domnus abbas Guillermus, hujus ecclesia pastor sextus. 
23 Apr. Obiit domina Emmelina de Carvila. — Item obut Willermus de An- 
tioche, burgensis de Augo. 
28 Apr. Obiit pie memoriz# dompnus abbas Henricus abbas, rector et reedifi- 
c. 1245. ator nobilissimus et tertius decimus loci istius‘. E 
1219. 1 Maii. Obiit Radulphus, comes Augi §. 
2 Maii. Obiit piz memorize dompnus abbas Ricardus de Longuemort, rector 
‘1461. et readificator nobilissimus xx"* quartus*. 
‘ahd. 14 Maii. Obiit Aelis, venerabilis comitissa Augi’. 
19 Maii. Obiit Ancellus de Augo, canonicus Rothomagensis. l 
21 Maii. Obiit dompnus abbas Albericus, ecclesie Sancti Leuffredi moderatis- 
simus rector nostrique loci primus zdificator. 
25 Maii. Obiit magister Petrus de Colle Medio’, Albanensis episcopus, bene- 
‘1253. factor loci istius*. 
29 Maii. Obiit Geroldus de Horneio, devotus benefactor istius loci. G 
Post a. 1161. 4 Jun. Obiit dompnus abbas Ricardus, hujus ecclesia pastor septimus'. 
11 Jun. Obiit Beatrix de Septem Molis. 
18 Jun. Obiit Goscelinus Criolensis, devotus benefactor loci istius. 
19 Jun. Obiit Albreda, Willermi comitis filia. 


24 Jun. Memoria reverentissime Herentrudis, comitisse Augi. T 
25 Jun. Obiit magister Petrus de Albemalla, canonicus Rothomagensis. 
"1170 26 Jun. Obit Johannes, comes Augi ™. 


13 Jul. Obiit Johannes, abbas istius ecclesie reedificator et reparator nobilis- 
Post a. 1408. Simus et pastor XXII". 
27 Jul. Obiit Anes de Toqueville. J 
1 Aug. Obiit Petrus de Penleio. 
4 Aug. Obiit Johannes, filius Johannis comitis. 
9 Aug. Obierunt Reginaldus de Sancto Walarico et ejus uxor. 
14 Aug. Obiit nobilis Mathildis, comitissa de Herefort, filia nobilis Aelidis, 
comitisse Augi. K 
17 Aug. Obiit Ysabel, uxor domini Roberti Postel Militis®. 
25 Aug. Obiit dominus Gaufridus de Capella, miles. 
1 Sept. Obiit Bernardus, canonicus Anbiennensis et archidiaconus de Pontieu. 
©. 1246. 2 Sept. Obiit Radulfus, comes Augi, filius Aelis comitisse°. 
8 Sept. Obiit vir egregius Robertus, comes Augensis, hujus ecclesia fundator 
‘ec. 10g0. devotissimus P. 
26 Sept. Obiit pie memoria dompnus abbas Ricardus de Longuemort, nobi- 
(15:8. lissimus reaedificator ac xxvi hujus ecclesia rector ‘. 
‘ sabo, 1 Oct. Obiit Maria, comitissa Augi*. 
' Cod. de Calle Modio. — * Cod. miles. 


=~ 














EX APPENDICE AD CHRONICON MORTUI MARIS. 





MONITUM. 


Plures monachi Mortui Maris chronico Sigeberti continuationem ab 
anno 1114 ad annum 1234 adjecerunt, cujus continuationis autogra- 
phum exemplar Bibliotheca Parisiensis possidet, fol. 98-1 00 codicis la- 
tini 4863 (olim 5218, 3, prius Colbert. 1701). Ad fidem dicti codicis 
Chronicon Mortui Maris in lucem emiserunt D. Edmundus Martene 
anno 1717°*, et L. C. Bethmann anno 1844. Que D. Martene typis 
mandaverat ea inserta sunt nostra Collectionis tomo XII, p. 781, tomo- 
que XVIII, p. 354. E chronico Mortui Maris nihil a nobis edendum 
superest, nisi brevis annotaltio, ad duorum abbatum mortem spectans, 
qua ad calcem codicis 4863, fol. 114, occurrit, recenliore manu 
exarata. 


v 





Anno Domini m°cc° octogesimo septimo, x° kalendas Decembris, obiit domnus 
Gaufridus de Sancto Sansone, quondam abbas hujus loci, vir senex et plenus 
dierum. 

Anno Domini mcc nonagesimo tertio, idjib]us Junii, obiit domnus Robertus de 
Hermanvilla, decimus abbas Mortui Maris; in suos et quoscunque alios misericors 
B ac mitissimus fuit. Cui successit domnus Robertus de Crescente Villa. 


> 








EK CHRONICO MONASTERIL BECCENSIS. 








MONITUM. 


Chronicon Beccense e vetustis monumentis, tempore Thome Fri- 
que, qui anno 1446 obit, compositum fuisse videtur. Exstat in duobus 
codicibus , quorum unum, seculo xv exaratum, tenet Vaticana biblio- 
theca (Reg. 4gg), alter vero, manu Andrea Duchesne ex eodem, ut 
videtur, descriptus, asservatus est Parisiis inter codices latinos 5427. 
Hoe chronicon, cujus nonnullos locos interpolatos fuisse manifestum 
est, ad calcem Operum Lanfranci, curante D. Luca d’Achery, Paristis 
anno 1648, iterumque curante J. A. Giles Oxonii anno 1844, prodiit. 
Fragmenta que recudimus duorum supradictorum codicum ope sunt 
emendata. 








* Thes. III, 
1437. 
> Pertz, SS. VI, 
463. 





* 47 Jul. 1223. 


L 


27 Aug. 1223. 


28 Jul. 1223. 


12 Apr. 1244. 


* 93 Jun. 1247. 


22 Jul. 1247. 


®* Johanne. 


" 8 Sept. 1247. 


Odone 
Rigaudi. 
* Reginaldo. 


#5 Mart. 1256. 





E CHRONICO MONASTERII BECCENSIS. 


ADA 

Anno Domini mccxxim, dominus Ricardus, abbas Becci, electus est in epi- 
scopum Ebroicensem decimo sexto kalendas Augusti*, sacratusque' est sexto ka- 
lendas Septembris’. Cui successit in abbatia venerabilis memori# dominus Henri- 
cus de Sancto Leodegario, prior ejusdem loci, vir vite venerabilis et nobili progenie 
exortus, benedictusque est ab archiepiscopo Rothomagensi Theobaldo, quinto 
kalendas Augusti®. 

Iste Henricus in diebus suis laudabiliter et religiose vivens, super alios, ut cre- 
ditur, conventum suum diligens, de bonis que multi nobilium et ignobilium 
largiter et affluentissime tempore suo ecclesie Becci contulerunt’, pitancias ad 
necessitatem eorum liberaliter constituit. Ipse dormitorium novum fieri fecit, 
quia antea monachi jacebant in quodam veteri dormitorio in tribus ordinibus 
lectorum confuse. Ipse etiam aqueductus fontium ad cameras necessarias* emun- 
dandas, tam pro conyentu quam pro infirmitorio, manare fecit, ad maximam 
domus emundationem, quia antea, ut dicitur, vix possent monachi in claustro 
propter foetorem diu stare. 

Anno* Domini mccxxxvi dedicata fuit ecclesia Sancti Neoti°, Linconiensis 
dicecesis, in Anglia. 

Anno Domini mccxtiv° pridie idus Aprilis, die Martis“, inter primam et ter- 
liam, ante missam matutinalem combusta fuit ecclesia Prati’, cum omnibus offi- 
cinis, excepto infirmitorio, ab igne de Ermentrudi Villa’. 

Anno Domini mccxtvn obiit pia memorie dominus Henricus, abbas Becci de- 
cimus quartus, et” in vigilia Nativitatis sancti Johannis Baptista‘ traditur sepul- 
ture in capitulo ejusdem loci, circa pedes domini Herluini, presentibus ad hoc 
prioribus omnibus ordinis Beccensis, tam cismarinis quam transmarinis, qui ad 
hoc ibi convenerant ut interessent capitulo generali eadem die sessuro'’. Qui pre- 
dicti priores cum omni congregatione in eodem capitulo elegerunt unanimi con- 
sensu dominum Robertum de Claro Becco, tunc vineatorem Becci in Francia !! 
virum prudentem in spiritualibus et temporalibus circumspectum, in festivitate 
beate Marie Magdalene‘. Qui receptus a Hugone de Pise, tunc decano Rothoma- 
gensi, et capitulo, in capitulo Rothomagensi, vacante tunc sede Rothomagensi per 
mortem Odonis archiepiscopi, quondam abbatis Sancti Dionysii in Francia, be- 
nedictusque est Rothomagi ab episcopo Ebroicensi®, in die Nativitatis gloriose 
virginis Marie". 

Anno Domini acct, die Dominica ” ante festum sancti Michaelis, apud Con- 
fluentum translatum est corpus sancte Honorine de veteri capsa in quadam alia 
capsa argentea, tempore Roberti abbatis Becci et Willermi de Breethot'’ prioris de 
Confluentio, praesentibus Rothomagensi archiepiscopo' et episcopo Parisiensi*, 
una cum dictis Roberto abbate et priore Willermo, de licentia domini Inno- 
centil pape quarti, tunc apud Lugdunum existentis, regnante Ludovico illustris- 
simo rege Francorum, tunc in terra Hierosolymitana peregrinante, Blancha, 
matre ejusdem Ludovici, regnum Francorum strenue gubernante. 

Anno Domini mcciv"™, predictus Ludovicus rex Francie fuit apud Beccum, in 
die Annunciationis dominice', qua die comedit in refectorio cum militibus et ba- 


12 


'* Ex Odonis Rigaadi visitationibus (supra, XX1, 575) 
constat sancte Honorine corpus translatum fuisse viii ka- 
lendas Octobris (24 Sept.) , id est die sabbati. Hic igitur 
erravisse videtur chronographus Beccensis. De reliquiis 
sancte Honorine in ecclesiam Sancte Marie Conjfluentii 


' Cod. Vatic. quo. 

* Ed. contulerant. 

’ Ed. necessitatum. 

* Hoe caput deest in codicibus. 

* Saint-Neot, Huntingdonshire. Vid. Monast. Anglic. 


ed. noviss. lll, 460. 

® Male M.CC.XLIII in ed. 

’ Ecclesia B. Marie de Prato, seu Boni Nuntii (Bonne- 
Nouvelle) , extra muros Rotomagensis civitatis posita. 

* Ed. Ermentomvilla. — Suburbium Rotomagi, nunc 
Saint-Sever diclum. 

* In ed. voce et omissa, Henrici abbatis mors, non se- 
pultura, vigilie nativitatis sancti Johannis adscripta est. 
Teste Gallia christ. (XI, 232), Henricus obiit 10 kalendas 
Juli, id est die 22 Junii. 

© Ed. celebrando. 

'' Hane locum laudavit D. Ducange, voce Vineator. 


(hodie Conflans-Sainte-Honorine, Seine-et-Oise, arr. 
Versailles, c Poissy), seculo nono translatis , ibique summo 
honore asservatis , vid. libellum cui titulus : De translatione 
sancte Honorine et de ejus virtutibus. (In codice latino 
13774, fol. 10 verso.) 

'S Ed. Breetot. 

'® Male in codd. et edd. M.CC.LVI. Anno enim 1256 
(v. s.), die 25 Marti, Odo Rigaudi apud Deivillam com- 
morabatar (vid. Registrum visitationum archiepiscopi Ro- 
tomagensis, ed. Th. Bonnin, p- 272); anno autem 1255 
(v. s.), eadem die, cum Beccensibus conversatus est (ibid. 


p. 242). 


B 


D 


= 








E CHRONICO MON ASTERII BECCENSIS. 455 


a ronibus suis, domino Odone Rigauld, archiepiscopo Rothomagensi, ad sinistram, 
et domino Roberto, abbate Becci, ad dexteram suam, cum multis aliis prelatis, 
sedentibus. Et exinde Pontem Audomari pergens, libertates plurimas ecclesie 
Beccensi confirmavit. 


Anno Domini mccxixut', idibus Maii, feria tertia” ante Pentecosten’, ecclesia ° 


s Becci combusta fuit cum omnibus officinis et domibus, post completorium, ab 
igne ville qui incepit in domo presbyterii, et miserabiliter consumpsit villam et 
ecclesiam ville et postea abbatiam, abbate Roberto tunc apud Lexovias ad -capi- 
tulum abbatum generale existente. 

Eodem anno, non multo post, turris Beccensis lapidea, que erat juxta cella- 

c¢ rium, corruit, et dictum cellarium et partem ecclesia conquassavit 
Anno Domini mccixv, obiit piz memorize et jaudabilis vite gloriosissimus Ro- 
bertus, abbas Becci decimus quintus, in nocte Sancti Clementis’. Qui rexit abba- 
tiam dicti loci ante combustionem ejus xv1° annis, mensibus novem , hebdomadis 
tribus et tribus diebus; post combustionem vero duobus annis et dimidio et octo 


p diebus*; qui in unum collecti fiunt anni x1x° quatuor menses et quatuor dies. Et ° 


sepultus est in capitulo Becci, circa pedes domini Herluini, abbatis primi dicti 
loci, in sinistra parte. 


Epitaphium ejusdem °. 


Becci cenobium, quindenum plange Robertum 
E Abbatem : cinxit te muro ’ teque refecit 
Consumptum flammis , rebus ditavil et agris. 


Nota® quod, quando combusta fuit ecclesia Beccensis, summi pontifices, ma- 
xime Urbanus et Clemens, precibus nostris inclinati, in veapiltlontaanain et repa- 
rationem ecclesiz# nostre, ignis conflagratione casuque mirabili sic consumpte, 

r ordinaverunt ut redditus et proventus unius anni ecclesiarum et beneficiorum om- 
nium in quibus nos vel priores prioratuum nostrorum jus patronatus habemus, 
existentium in Francie et Anglie regnis, que” usque ad decem annos vacare con- 
ligerint, primo anno postquam vacare contigerint et vacaverint, in illis videlicet 
dimecstins 3 in quibus illo anno dicecesanis episcopis redditus et proventus hujus 

G modi ex consuetudine non debe[n]tur, in illis autem in quibus illo anno, qui de- 
portationis vulgariter dicitur, debentur episcopis, hujusmodi deportationis anno 
immediate sequenti, possimus percipere, in reedificationem dicti monasterii con- 
vertendos. Et etiam ordinaverunt quod in prioratibus ordinis nostri certum tri- 
butum acciperetur, secundum compossibilitatem beneficiorum, et aliis cunctis 


H fidelibus pcenitentibus qui erogaverint in piam eleemosynam de bonis eorum 
Domino cc dies indulgentiarum contulerunt '°. 

Huic venerabili viro’, ex communi assensu totius eyusdem loci congregationis, 
successit venerabilis vir Johannes, tunc prior Becci, benedictusque est apud 
Deivillam '' ab Odone Rigauld, archiepiscopo Rothomagensi”, in die sancti Johannis 

J evangeliste", Confirmatoque et recepto, non multo post, elegerunt 1 in priorem * 
dicti ‘tek. fratrum concordante consensu, Johannem de Plesseys, priorem de Gol- 
deliva'’; sed morte pravento" successit in prioratu Willelmus de Borgeauvilla"’, 
prior de Prato. 

‘ In codd. et ed. M.CC.LXIV ; quem numerum duximus '" Codd. benedictusque est Rothomagi apud Deivillam. 
corrigendum. Anno enim 1263, non 1264, feria tertia — Ed. benedictusque est Rothomagi in die. 
anle Pentecosten idibus Maii incurrit. ' Cf: Odonis Rigaudi visitationes, supra, XX1, 591. 
* Voces feria tertia desunt in utroque cod. 'S Codd. Goldeluva. — Ed. Godelina. — Hodie Gold- 
* Corrig. XV. cliff, Monmouthshire. — Vid. Monast. Anglic. noviss. 
* Inde patet Beccensem ecclesiam anno 1263 combustam edit. VI, 1021. 
Suisse ut supra annotavimus. '" Codd. et ed. preventus. 
Corrig. xviit. '® Cod. Paris. Bogeauvilla. — Ed. Bourgeanvilla. — 
Voces Epitaphium ejusdem desunt in codd. Conjicimus hance Willelmum de Borgeauvilla eamdem esse 
7 Ed. muris. ac Guillelmum de Bongevilla, Beccensem monachum , 
* Hec nota codd. abest. eajas chronicon ab anno 1000 ad annum 1280 in Can- 
* Pro que ed. habet et. giano glossario laudatur. Conf. Hist. litt. de la France, 


© Ed. contulit. XXI, 7h6. 


15 Maii 1263. 


® 92-293 Nov. 


1265. 


© Roberto, 


27 Dec. 1265, 

















‘14 Dee. 1272. 











1 Feb. 1274. 











“¢ Ipus ece lesia. 


© Richardus. 
f 


22 Sept. 1275. 





456 FE CHRONICO MONASTERIL BECCENSIS. 


Anno Domini mccixix, tempore Johannis abbatis Becci decimi sexti supra 
dicti, translata est parochia Sancti Nigasii de Meullento de monasterio monacho- 
rum in capellam Sancti Jacobi ejusdem parochie, et facta est illa capella Sancti 
Jacobi parochialis et baptismalis ecclesia, interveniente consensu et assensu pon- 
tificis Carnotensis, abbatis et conventus Beccensis, prioris et conventus Sancti 
Nigasii de Meullento supradicti, et Yvonis, tunc rectoris ejusdem ecclesie; con- 
tradicentibus, resistentibus et proclamantibus parrochianis, sed non prevalentibus. 

Postquam predictus Johannes, abbas Beccensis, strenue gubernavit eamdem 
abbatiam ferme septem annis, diem clausit extremum in die sanctorum Nigasii 
sociorumque ejus, anno Domini mccixxn*, et sepultus est in capitulo dicti loci, 
circa caput domini Herluini, primi ejusdem loci abbatis. Et eodem anno ecclesia 
Becci conjuncta est fraternitate ecclesiz Fiscanensi'. 

Cui? successit in abbatia eminentissimus vir Petrus de Camba juxta Beccum, 
tunc prior de Euvremodio, benedictusque est ab Odone, Rothomagensi archie- 
piscopo. Cui accidit in primo anno regiminis ejus tale infortunium quod, pre- 
dicto anno, in crastinum Cinerum, decimo quinto kalendas Martii, qui annus 
est ab incarnatione Domini mcc.xxmi‘, turris maxima Becci corruit et ecclesiam 
fere totam consumpsit et conquassavit; ut plus ponderatum fuit damnum hujus 
consumptionis quam damnum combustionis, quia totum presbyterium in circuitu 
oportuit radicitus evellere usque ad fundamenta. Qui praedictus abbas incepit 
augmentare ecclesiam et chorum, et specialiter fecit fieri opus novum mire mag- 
nitudinis ab eo loco ubi camera thesauri incipit ascendendo superius. In quo opere 
fecit fieri crucem ecclesie, in qua cruce edificata sunt quatuor pillaria ad aliam 
turrim sustentandam pulcherrima et maxima’®. Unde illud proverbium gallice : 


L’an de grace mille et deux cens 
Sexante et treze, virent gens 

La maistre tour du Bee descendre; 
L’andemain du jour de la Cendre 
Entour prime, fu la ruyne. 
L’oeuvre dessoubz n’estoit pas fine , 
Pour ce la tour se descendi, 

Tout le cuer quassa et fendi; 

De la nef une grand partie 

Quassa la tour de l'abbaye. 

Mez, Dieu merci, !e roy chieri, 
Onques homme n'y oust peri. 

Ce fu eu temps [de] l'abbe Pierres : 
A cui eschéy maintes pierres*® 

Pour ce qu’en pierre habonda, 

Sur ferme pierre la fonda. 


Kodem* anno, in capitulo generali, pradictus abbas Petrus, ex consensu et vo- . 


luntate totius capituli, ordinavit quod camerarius, qui oflicii vices gerit, perci- 
piet quolibet anno in Ascensione Domini per manum grenetarii qui pro tempore 
fuerit triginta libras turonensium, pro recompensatione cavarum maneriorum 
dicti grenetarii, quas dictus camerarius solebat percipere. 

Incoeptum est autem hoc opus anno Domini mccLxxy, in quo primum lapidem 
posuit Petrus abbas Becci, secundum autem abbas Sanctie Katharine Rothoma- 
gensis*, tertium Willelmus prior Becci et Almaricus de Mellento, dominus de 
Novo Burgo’. Qui Willelmus prior eodem anno, decimo kalendas Octobris‘, obiit, 
et ei successit Robertus de Leone, prior de Stokis®. In quo opere edificando pre- 
dictus abbas, quamdiu vixit, diligentissime intendit. 

Anno’ Domini mecixxvi predictus abbas Petrus transfretavit in Angliam, de- 


Hee ultima sententia in codd. desideratur. * Qu@ sequuntur, serius adjecta , in codd. desunt. 
' Ed. Et incepit crucem ecclesia et chorum , et locavil * Voces dominus de N. B. in ed. omisse sunt. 
quatuor pillaria maxima per quadrum in cruce ecclesie * Codd. Stolris; ed. Scoiris; hodie Stoke (Suffolk). 
ad aliam turrim superadificandam. — Vid. Monast. Anglic. noviss. ed. VI, 1053. 


Hic versus in ed. desideratur Tria que sequuntur capita in codd. desiderantur. 





~ 


i 


D 


K 











E CHRONICO MONASTERII BECCENSIS. 457 


a fauncto Richardo de Flamvilla, procuratore Olebonnix', ibique constituit fratrem 
Robertum de Leone procuratorem pro eo. 

Anno Domini mccixx1x, die Lune post festum sancti Johannis Baptiste’, in as- * 
sisia Pontis Audomari, facta fuit discussio de emenda monete* quam rex volebat 
levare de villa Becci, nobis opponentibus per nostras cartas a rege Angliz conces- 

p sas ac a suis successoribus confirmatas : quibus inspectis et in parlamentis regis 
lectis et judicatis*, dicta emenda fuit nobis reddita et coram baillivo multisque mi- 
litibus ibidem assistentibus declarata. 

Nota quod pro presentationibus beneficiorum, unde est quod priores non habent 
presentare in beneficiis suis : causa est ut , quotiescumque super jure patronatus con- 

: tingit moveri questo, conclusum est ut talis questio ducatur sumptibus monas- 
terii; et propter nimios sumptus et metum muscarum voluerunt® omnes priores 
monasterii quod presentatio spectaret ad abbatem, qui subiret onera litium 

emergentium circa jus patronatus, excepto tamen priore de Canceio’, qui non 
comparuit. 

p Anno Domini mccixxx1, die Dominica, circa vesperas, in hie omnium fidelium 
defunctorum?, obiit venerabilis memorize dominus Petrus de Camba, abbas Becci ' 
decimus septimus; natus fuit circa Beccum®; rexit ecclesiam Beccensem novem 
annis et sex diebus; et tumulatur’ 111 nonas Novembris°, videlicet tunc die Lune‘; 
qua etiam die Lune traditus fuit sepulture I in capitulo Becci, circa caput” sepulture 

E domini Herluini abbatis, presentibus episcopo Abrincatensi¢ et abbate Bernaii. Et 
petita'’ ac obtenta ansin eligendi, assignataque die Mercurii in crastino sancte Ka- 
tharine virginis *, voti concordes et unanimes elegerunt virum ydoneum, sobrium, 

castum, in spiritualibus et temporalibus circumspectum omnique recommanda- 
tione dignum" dominum Imerium de Sancto Imerio” natum, tunc priorem ejus- 

F dem leet Sancti Imerii. Qui dictus electus fuit confirmatus apud Pontisaram, die 

Martis post festum beati Andree apostoli‘ in prioratu nostro Sancti Petri de 

Pontisara, a Willermo archiepiscopo Rothomagensi, et die Mercurii proxima® 

apud Parisius ab illustrissimo rege Francie Philippo receptus; deinde die Domi- 

nica secunda Adventus, videlicet septimo idus Decembris", apud Fraxinos Archie- 
piscopi'’ ab eodem domino Willermo, archiepiscopo Rothomagensi, benedictus, et 
inde Rothomagi die Lune’ in ondladin cathedrali fecit professionem consuetam; et 
die Mercurii subsequenti* apud Beccum cum solemni processione receptus est. 
Nota '“ juramentum quod fecit abbas Imerius in receptione sua : « Kgo frater 

« Imerius, permissione divina abbas monasterii Beata Marie de Becco, de bona et 

« antiqua et approbata consuetudine hujus monasteril, juro per. Deum ect Sanctos 

«ejus et per hoc sacrosanctum evangelium quod ego, tam per me quam 

«per personas hujus monasterii Witney monasterium Beccense et omnia ejus 

«membra, cum omnibus pertinentiis suis, tam in spiritualibus quam tempora- 

«libus, ac omnium predictorum jura, jurisdictiones, libertates, cartas, privilegia , 

« consuetudines dicti monasterii antiquas et approbatas, ad honorem Dei et utilita- 

«tem dicti monasterii, bene et fideliter de toto posse meo procurabo et servabo, 

«custodiam et defendam. Sic me Deus adjuvet!» Et formam receptionis invenies 

in cartulario, in fardello signato per Y. 


~ 


G 


' Fort. corrig. Okeburnie ; hodie Okeburn, Wiltshire. * Ed. circa pedes. Franciscus Carreus, in Annalium 
Vid. Monast. anglic. noviss. edit. VI, 1016. Beccensium epitome, quod in Bibl. Imp. (cod. lat. 5427, 

> Ed. habet de emenda monete Becci de villa quam fol. 16g) servatur, tradit Petrum abbatem ad fundatoris Her- 
rex v. |. — De emendis monete vid. Bibliotheque de VE- fuini caput appositum fuisse. 
cole des chartes, 3° série, If, 105. © Anno 1281, die 3 Novembris , Robertus de Leone , prior 

* Ed. indicatis. Becci, totusque ejusdem loci conventus ad regem miserunt 

' Ed. voluerint. Henricum de Ponte Audomari et Walterum de Evremodio , 

* Ed. Cancico. — Inter ceteras Beccensis monasteri: abbatis eligendi licentiam impetraturos. De quo vide 7 
possessiones, Honorius papa III a. 1223 recenset in epi- ras in regio chartarum thesauro (Elections, n. 65; 
scopalu Ambianensi cellam de Canceio. 345) asservatas. 

* Ed. oriundus prope Beccum. '' Voces omnique r. d. desunt in wlroque cod, 

* Cod. Vatic. intitulatur, quod in cod. Paris. priore * Saint-Hymer, Calvados, a. et ce” Pont-Audemer. 
manu notatum fuerat. ' Fresne -l'Archevéque, Eure, a. et c® les Andelys. 

* Petri abbatis sepultura ipsa die nonarum Novembris * Que sequuntur usque ad Imerii mortem desiderantur 
in ed. relata est. in codd. 


TOME XXIII. 58 


c 


2 





6 Jun. 1279. 


» 9 Nov.1281. 


3 Nov. 1285. 


4 Radulfo. 


* 26 Nov. 


k 


‘ 9 Dee. 
® 3 Dec. 


So «= ‘ 
7 Dec. 


' 8 Dec. 


10 Dec. 








* 3 Nov. 1285. 


» 93 Jun. 285. 





458 FE CHRONICO MONASTERIL BECCENSIS. 


Eodem anno, predictus Imerius transfretavit in Angliam, pro negotiis et rebus a 
ecclesie sue disponendis. 
Anno Domini mccixxx1, declarata fuit libertas prioris de Prato in pleno scacario 

Pasche, coram magistris ejusdem scacarii apud Rothomagum, de quodam equo 
qui occiderat quamdam mulierem in nundinis de Erment|rudi] Villa; et adjudi- 
catus fuit dictus equus priori de Prato per magistros in dicto scacario presidentes. p 
Et super hoc confecta fuit littera baillivie Rothomagensis. 

Anno Domini mccixxx11, decimo ! calendas Maii, abbas Imerius, dispositis rebus 
suis in Anglia, ab ea recessit et ad partes Francie transfretavit, receptusque fuit 
apud Beccum ab omni conventu suo, octavo calendas ejusdem mensis. 

Eodem anno, questio facta est apud Beccum, post tantum incendium et rui- 
nam, ubi corpus pia memorie dominz Matildis imperatricis? jacebat, et inven- 
tum fuit ante sedem majoris altaris, interclusum in quodam corio bovino. 

Anno Domini mccixxxv, in crastino Omnium Sanctorum’, quatuor forestarii 
qui nemora domini Reginaldi de Trie, militis, custodiebant, fecerunt insultum 
terribilem apud Layum, clericum® dicti prioratus vulnerantes, et duos mona- p 
chos, videlicet Johannem de Leone suppriorem‘ et fratrem Thomam de Tovilla’, 
sic vulnerantes ut dictus Johannes infra quinque dies et dictus Thomas infra 
quindecim dies vitam finierint. 

Et hoc anno obiit Robertus de Leone, prior Becci, et ei successit frater Willel- 
mus de Sancto Clodoaldo®, tune prior Sancti Petri de Pontisara. E 
Eodem anno, Imerius, abbas Becci, in capitulo generali, quod celebratur in 

vigilia sancti Johannis Baptiste’, de assensu totius congregationis, permisit mo- 
nachis claustralibus habere cappas quando eis necesse erit exire foras pro aliquo 
negotio aut aliqua necessitate , deposuitque sotulares corrigiis vinctos. Ordinavitque 
quod monachi Beccenses qui per obedientiam mittuntur in aliquibus prioratibus F 
in Anglia sive alibi ad commorandum, dum ibi per sex annos moram fecerint et 
honeste ibi se habuerint, ad claustrum Beccensis monasterii reyocarentur, audita 
super hoc relatione et testimonio priorum suorum sub quibus moram fecerint. Et 
in eodem capitulo excommunicavit omnes conspiratores et compilatores malorum 
et omnes inobedientes, et qui imponunt sociis suis falsa crimina, et omnes qui 
procurant per seculares personas de loco ad locum contra obedientiam removeri, 
et omnes qui procurant per seculares personas habere prioratum vel officium 
quodcumque, et qui procurant per se vel per alios ut non possint aut non de- 
beant a prioratu vel officio removeri. 

Predictus Imerjus pre ceteris predecessoribus suis legitur capitulum generale 
quolibet anno frequentasse, et ibi multas constitutiones salutares instituisse, et 
precipue per suas litteras patentes precepisse et injunxisse prioribus omnibus 
ejusdem ordinis quod singulis annis, vigilia sancti Johannis Baptiste, in capitulo 
generali, apud Beccum traderent in scriptis coram omnibus in dicto capitulo 
statum domus seu prioratus sui. J 

Hic, in tempore suo, cum studio, diligentia et sagacitate institit operi et «difica- 
tioni fabric nove ecclesiz#, que post ruinam inccepta fuerat tempore Petri ab- 
batis, pradecessoris sui, et locavit predictum opus cuidam latomo, magistro Ro- 
berto de Fonte nomine, ad construendum predictum opus usque ad tecturam, 
ut paiet per litteras ipsius latomi. Tempore etiam suo viriliter tractavit negotia k 
ecclesiz , custodiendo, defendendo’ et procurando jura, libertates, immunitates et 
privilegia ecclesia Beccensis, tam in Francia quam in Normannia, tam [in| An- 
glia quam [in] Walliz regnis. Item ordinavit quod succentor, qui multo[s| 


~ 


~ 


— ack : P , ‘ i , 
Numerus , at conjicimus, mendosus : nam si Imerius dam uxor imperatoris Romani Henrici quarti, quarto 


decimo calendas Maii (id est 22 Aprilis) Anglia disces- 
serit, non potuit octavo calendas ejusdem mensis, id est 
tertia die, in Beccenst monasterio recipi. Fort. legendum de- 
cimo octavo kalendas Maii, id est 14 Aprilis. 

> Mathildis imperatrix , de qua Chronicon Beccense, ad 
a. 1167 : Anno Domini MC.LXVI, Rothomagi apud 
Pratum obiit nobilissima domina Matildis , imperatrix 
Romanorum, filia primi Henrici, regis Anglorum , quon- 


idus Septembris ; cujus corpus apud Beccum delatum est 
ante altare Beate Marie, genitricis Dei, in eadem eccle- 
sia honorifice sepultum. 

° Ed. clericorum. 

* Ed. superiorem. 

> Ed. Tonilla. 

° Ed. Elodoaldo. 

7 Ed. defferendo. 





A 


B 


C 


. 


G 


a 
os 





E CHRONICO MONASTERIT BECCENSIS. 459 


ecclesia labores die noctuque portat, perciperct quolibet anno super oflicium 
cantoris quinquaginta solidos turonensium, et quod justiciarius solvat quolibet 
anno custodi cartarum sexaginta solidos turonensium. 

Anno Domini M ccc vy, ‘decima quinta mensis Novembris, postquam dictus 
Imerius strenue et laudabiliter rexit preedictum monasterium ferme viginti tribus 
annis, diem clausit extremum, cujus anime propicietur Deus; sepultusque est in 
capitulo juxta caput domini Herluini, primi pastoris ejusdem. 

Anno Domini » ccc 1, die Jovis post festum beatae Lucie virginis*, post tran- 
situm supra dicti Imerii, presidente in capitulo Becci fratre Guillermo de Sancto 
Paterno priore, presente toto conventu ipsius monasteri, una cum prioribus 
prioratuum ab ipso dependentium, ad hoc debite vocatis', wonasebiiile et discretus 
vir frater Guillebertus de Sancto Stephano, tunc granetarius Becci, fuit electus per 
viam compromissi in abbatem et patrem manele li ipsius, et postmodum con- 
firmatus et benedictus. Hic rexit ipsum monasterium sapienter et strenue per spa- 
tium viginti duorum annorum et octo mensium vel circa. Hic vir venerandus 
oneal novum opus ecclesiz quod j jam pridem inceeptum fuerat tempore 
domni Petri de Camba, , decimi septimi abbatis, predecessoris sui. Iste Guille- 
bertus, anno Mccc xx m1”, dedit conventui suo, pro salute anime sue et pro anni- 
versario suo faciendo quolibet anno, viginti libras turonensium annui redditus, ad 
officium pitanciarum, capiendas et percipiendas 1 in et super prepositura Becci. 

Hic obiit anno Domini » ccc xx vu, in die sancti Bartholomei apostoli, nono 
kalendas Septembris’, sepultusque fait in nova capelia Beata Mariz virginis retro * 
chorum ante altare ejusdem virginis. Versus super sepulchrum ejus : 


Vos qui transitis, memores mortis rogo sitis ; 
Quod sum vos eritis. Pro me rogitare velitis. 


Huic venerabili viro successit in regimine ipsius monasterii circumspectus vir 
dominus Gaufridus Faé*, tunc prior de Prato, electusque fuit per viam compro- 
missi in die Sabbati, festo videlicet Decollationis sancti Johannis Baptiste, anno 


Domini M CCC XxvII‘, ac postea confirmatus et -benedictus abbas vicesimus. Qui « 
postquam ipsum monasterium rexit strenue et laudabiliter, multum eidem profi- 


ciendo per spatium ferme septem annorum “, electus fuit in episcopatum Ebroice 
civitatis, anno videlicet dominic i anetnatieni M CCC XXX IIIT, et postea ordinatus. 
Propter tamen dignitatem episcopii non dimisit habitum regularem ecclesie Becci, 
sed semper usus fuit vestimentis albis, et pracipue cuculla alba desuper omnia 
vestimenta sua®. Hic auxit et ampliavit fabricam ecclesia Ebroicensis et pracipue 
chorum °®. 

Ut intuentibus clarescat* de tempore quo de abbatia ad episcopatum Ebroi- 
censem translatus est, factum est hoc proverbium : 


Prend la teste d'un maquerel, 

D’'un chien, d'un congre et d'un ecarpel , 
De six vivres et de quatre itres, 

Si trouveras sans autres tiltres 

Quand Gieufroy Faé se demist 

D'abbé du Bec et Evreux prist , 

Le premier jour davril, sans doute. 


Dien gart Thostel et lordre toute! 
Nota quod tempore domini Guilleberti® summus pontifex Clemens‘ regnabat. 
' Ed. vocatus. idem auctor, qui seculo xvi sui monasieru annales in 
* Hee nota chronologica deest in ed. breve coegit, a curiosis queritur cur nos Benedictini 
' Ed. Fare. Beccenses , contra communem patria ritum, candido uta- 
‘ Gaufridus abbatis dignitatem dimisut die 1 Aprilis an. mur amictu, non introspicientes prescribentis patriarche 
1335 (n. s.). Benedicti mentem, qua pro regionum varietate non ha- 
' In ed. hee adjecta sunt : que specialis habitus eccle- bitus color sed utilis vilitas commendatur formaque 
sie existit. Hujus modi habitum Beccenses a fundatore Lan- _decentior. Cod. lat. 5427, fol. 158. 
franco acceperant, qui, ut ipsa Francisci Carrei, Beccensis * Que sequuntur desunt in codd. 
monachi, verba ponamus, novam divi patriarche Bene- * Ed. et intuentibus clarescit. 
dicti cucullam candidam induit. Unde nostra etate , subdil > Abbatis ab anno 1304 ad annam 1327. 


08. 





17 Dec.1 304. 


2h Aug. 1327. 


29 Aug. 1527. 


“ Clemens V. 





* 3 Nov. 





1285. 


» 93 Jun. 285. 





FE CHRONICO MONASTERIL BECCENSIS. 


458 

Eodem anno, preedictus Imerius transfretavit in Angliam, pro negotiis et rebus a 
ecclesie sue disponendis. 

Anno Domini mccixxx1, declarata fuit libertas prioris de Prato in pleno scacario 
Pasche, coram magistris ejusdem scacarii apud Rothomagum, de quodam equo 
qui occiderat quamdam mulierem in nundinis de Erment|rudi] Villa; et adjudi- 

catus fuit dictus equus priori de Prato per magistros in dicto scacario presidentes. B 
Et super hoc confecta fuit littera baillivia Rothomagensis. 

Anno Domini mccLxxxu1, decimo ! calendas Maii, abhes Imerius, dispositis rebus 
suis in Anglia, ab ea recessit et ad partes Francie transfretavit, receptusque fuit 
apud Daceants ab omni conventu suo, octavo calendas ejusdem mensis. 

Eodem anno, quaestio facta est apud Beccum, post tantum incendium et rui- 
nam, ubi corpus ple memorize dominze Matildis imperatricis” jacebat, et inven- 
tum fuit ante sedem majoris altaris, interclusum in quodam corio bovino. 

Anno Domini MCCLXxxv, in crastino Omnium Sanctorum’, quatuor forestarii 
qui nemora domini Reginaldi de Trie, militis, cntiaditshent. fecerunt insultum 
terribilem apud Layum, clericum® dicti prioratus vulnerantes, et duos mona- p 
chos, videlicet Johannem de Leone suppriorem et fratrem Thomam de Tovilla®, 
sic vulnerantes ut dictus Johannes infra quinque dies et dictus Thomas cealive 
quindecim dies vitam finierint. 

Et hoc anno obiit Robertus de Leone, prior Becci, et ei successit frater Willel- 
mus de Sancto Clodoaldo®, tune prior Sancti Petri de Pontisara. E 
Eodem anno, Imerius, abbas Becci, in capitulo generali, quod celebratur in 

vigilia sancti Johannis Baptiste, de assensu totius congregationis, permisit mo- 
nachis claustralibus habere cappas quando eis necesse erit exire foras pro aliquo 
negotio aut aliqua necessitate, deposuitque sotulares corrigiis vinctos. Ordinavitque 
quod monachi Beccenses qui per obedientiam mittuntur in aliquibus prioratibus F 
in Anglia sive alibi ad commorandum, dum ibi per sex annos moram fecerint el 
honeate ibi se habuerint, ad claustrum Beccensis monasterii revocarentur, audita 
super hoc relatione et testimonio priorum suorum sub quibus moram fecerint. Et 
in eodem capitulo excommunicavit omnes conspiratores et compilatores malorum 
elomnes inobedientes, et qui imponunt sociis suis falsa crimina, ct omnes qui 
procurant per seculares personas de loco ad locum contra obedientiam removeri, 
et omnes qui procurant per seculares personas habere prioratum vel officium 
quodcumque, et qui procurant per se vel per alios ut non possint aut non de- 
beant a prioratu vel officio removeri. 

Predictus Imerjus pre ceteris predecessoribus suis legitur capitulum generale 
quolibet anno frequentasse, et ibi multas constitutiones salutares instituisse, et 
precipue per suas litteras patentes precepisse et injunxisse prioribus omnibus 
ejusdem ordinis quod singulis annis, vigilia sancti Johannis Baptiste , in capitulo 
generali, apud Beccum tnotenea in scriptis coram omnibus in dicto capitulo 
statum domus seu prioratus sul. J 

Hic, in tempore suo, cum studio, diligentia et sagacitate institit operi et wedifica- 
tioni fabrice nove ecclesia, que post ruinam incoepta fuerat tempore Petri ab- 
batis, predecessoris sui, et locavit predictum opus cuidam latomo, magistro Ro- 
berto de Fonte nomine, ad construendum predictum opus usque ad tecturam, 
ut paiet per litteras ipsius latomi. Tempore etiam suo viriliter tractavit negotia k 
ecclesie , custodiendo, defendendo’ et procurando jura, libertates , immunitates et 
privilegia ecclesia Beccensis, tam in Francia quam in Normannia, tam {in| An- 
glia quam {in| Wallie regnis. Item ordinayvit quod succentor, qui multo{s| 


- 


-~ 


* Numerus , ut conjicimus, mendosus : nam si Imerius 
decimo calendas Maii (id est 22 Aprilis) Anglia disces- 
serit, non potuit octavo calendas ejusdem mensis, id est 
tertia die, in Beccensi monasterio recipi. Mort. legendum de- 
cimo octavo kalendas Maii, id est 14 Aprilis. 

* Mathildis imperatria , de qua Chronicon Beccense, ad 
a. 1167: Anno Domini MC.LXVII, Rothomagi apud 


Pratum obiit nobilissima domina Matildis , imperatrix 


Romanorum, filia primi Henrici, regis Anglorum, quon- 


dam uxor imperatoris Romani Henrici quarti, quarto 
idus Septembris ; cujus corpus apud Beccum delatum est 
ante altare Beate Marie, genitricis Dei, in eadem eccle- 
sia honorifice sepultum. 

* Ed. clericorum. 

* Ed. superiorem. 

* Ed. Tonilla. 

° Ed. Elodoaldo. 

7 Ed. defferendo. 








A 


— 
a) 


~ 


G 








EK CHRONICO MONASTERIL BECCENSIS. h59 


ecclesie labores die noctuque portal, perciperct quolibet anno super oflicium 
cantoris quinquaginta solidos turonensium, et quod justiciarius solvat quolibet 
anno custodi cartarum sexaginta solidos turonensium. 

Anno Domini M ccc tv, decima quinta mensis Novembris, postquam dictus 
Imerius strenue et laudabiliter rexit preedictum monasterium ferme viginti tribus 
annis, diem clausit extremum, cujus anime propicietur Deus; sepultusque est in 
capitulo juxta caput domini Herluini, primi pastoris ejusdem. 

Anno Domini M ccc m1, die Jovis post festum beatae Lucie virginis*, post tran- 
situm supra dicti Imerii, presidente i in capitulo Becci fratre Gallerne de Sancto 
Paterno priore, presente toto conventu ipsius monaslerii, una cum prioribus 


: prioratuum ab ipso dependentium, ad hoc debite vocatis', venerabilis ct discretus 


vir frater Guillebertus de Sancto Stephano, tunc granetarius Becci, fuit electus per 
viam compromissi in abbatem et patrem monasterii ipsius, et postmodum con- 
firmatus et benedictus. Hic rexit ipsum monasterium sapienter et strenue per spa- 
tium viginti duorum annorum et octo mensium vel circa. Hic vir venerandus 
consummavit novum opus ecclesia quod jam pridem incoeptum fuerat tempore 
domni Petri de Camba, decimi septimi abbatis, pradecessoris sui. Iste Guille- 
bertus, anno mccc xx m1”, dedit conventui suo, pro salute anime sue et pro anni- 
versario suo faciendo quolibet anno, viginti libras turonensium annui redditus, ad 
officium pitanciarum, capiendas et per reipiendas i in et super prepositura Becci. 

Hic obiit anno Domini M ccc xx vu, in die sancti Bartholomei apostoli, nono 
kalendas Septembris?, sepultusque Sein 3 in nova capelia Beata Marie virginis retro » 
chorum ante altare ejusdem virginis. Versus super sepulchrum ejus : 


Vos qui transitis, memores mortis rogo sitis ; 
Quod sum vos eritis. Pro me rogitare velitis. 


r 
Huic venerabili viro successit 1n regumine Ipsius monasteri circumspectus vir 


dominus Gaufridus Faé*, tunc prior de Prato, electusque fuit per viam compro- 
missi in die Sabbati, festo videlicet Decollationis sancti Johannis Baptiste, anno 


Domini M CCG XXxvIr‘, ac postea confirmatus et -benedictus abbas vicesimus. Qui « 


postquam ipsum monasterium rexit strenue et laudabiliter, multum eidem profi- 
ciendo per spatium ferme septem annorum *, electus fuit in episcopatum Ebroice 
civilatis, anno videlicet dominice esemnationli M CCC XXX I, et postea ordinatus. 
Propter tamen dignitatem episcopil non dimisit habitum regularem ecclesiz Becci, 
sed semper usus fuit vestimentis albis, et pracipue cuculla alba desuper omnia 
vestimenta sua’. Hic auxit et ampliavit fabricam ecclesia Ebroicensis et praecipue 
chorum®. 

Ut intuentibus clarescat “ de tempore quo de abbatia ad episcopatum Ebroi- 
censem translatus est, factum est hoc proverbium : 


Prend la teste d'un maquerel, 

D'un chien, dun congre et d'un carpel 
De six vivres et de quatre itres, 

Si trouveras sans autres tiltres 

Quand Gieufroy Faé se demist 

D’abbeé du Bec et Evreux prist , 

Le premier jour d'avril, sans doute. 
Dien gart Thostel et l'ordre toute! 


d 


Nota quod tempore domini Guilleberti® summus pontilex Clemens regnabat. 


' Ed. vocatus. idem auctor, qui seculo xvi sui monasterti annales in 
Hee nota chronologica deest in ed. breve coegit, a curiosis queritur cur nos Benedictini 

’ Ed. Fare. Beccenses , contra communem patria ritum, candido uta- 
‘ Gaufridus abbatis dignitatem dimisit die 1 Aprilis an. mur amictu, non introspicientes prescribentis patriarcha 

1335 (n. s.). Benedicti mentem, qua pro regionum varietate non ha- 
* In ed. hee adjecta sunt : que specialis habitus eccle- bitus color sed utilis vilitas commendatur formaque 

sie existit. Hujus modi habitum Beccenses a fundatore Lan- decentior. Cod. lat. 5427, fol. 158. 

franco acceperant, qui, ut ipsa Francisci Carrei, Beccensis * Quer sequuntur desunt in codd. 

monachi, verba ponamus, novam divi patriarche Bene ’ Ed. et intuentibus clarescit. 

dicti cucullam candidam induit. Unde nostra etate , subdil Abbatis ab anno 1304 ad annum 1327 


58. 





17 Dec.1 304. 


’ 2h Aug. 1397. 


* 
29 Aug. 1327. 


* Clemens V. 








160 EX OBITUARIO ECCLESI#® EBROICENSIS. 


Filiali devotione moti, non inducti, sed mera libertate, pretextu negotii Terre 4 
Sancte et exaltationis fidei catholic, dedimus dicto summo pontifici quindecim 
millia florenorum parvorum de Florentia pro dictis necessitatibus supportandis, 
quorum decem millia tradita sunt pre manibus, alia quinque millia postea, ut 
patet in cartulario, per litteram super hoc confectam, que duplex est in armario 
litterarum electionum. Et fuit decima generalis levata in regno Francie per dic- » 
ceses; et pro illa decima, ratione terrarum nostrarum diffusarum per predictas 
diceceses, solyimus, absque bonis prioratuum nostrorum, tria millia sexcies centum 
libras tredecim libras, duos solidos, sex denarios, ut patet per litteras quittantia. 
ee Anno Domini M ccc xu, presidente in ecclesia domino Clemente quinto, 
mere et liberaliter dedimus, pro subyentione sedis apostolice, decem millia flo- ¢ 
renorum’, tum etiam pro negotiis nostris expediendis. Et nisi fuisset procurator vel 
magister Johannes Abbatis, dedissemus quindecim millia, ut patet in cartulario. 
sea Annis Domini M ccc vir et M ccc xLv, venerabiles viri magister Nicolaus de 
Quercu, rector ecclesie Sancti Silvini de Glos’, dedit nobis quasdam Decretales 


cum apparatu ordinario, una cum quinto® Decretalium cum suo apparatu, [et] p 


Decretum cum apparatu ordinario; et magister Johannes de Boesseyo, rector 
ecclesia Sancti Georgii de Tilia“, qui a juventute fuerat nutritus in domo nostra 
et beneficiatus, dedit nobis omnes libros suos, post mortem habendos’, et si con- 
tigerit eum infirmitate vel necessitate vendere, executores sui tenentur nobis sol- 


vere ducentas libras; et erat ipse doctor in medicina et ejusdem eximius professor. E 








EX OBITUARIO ECCLESIZ EBROICENSIS. 








MONITUM. 


Praecipuos obituari Ebroicensis ecclesia locos damus ad fidem duo- 
rum codicum membranaceorum, seculo xv exeunte descriptorum, 
quos nobis communicavit reverendissimus dom. Devoucoux , Ebroi- 
censis episcopus. Nomina vero quibus prefixa est nota’ eruimus e quo- 
dam seculi x11 codice, quem anno 1851 in bibliotheca viri doctis- 
simi et desideralissimi Augusti Le Prevost perlustravimus el in quo 
continentur calendarium et missale ad usum ecclesia Ebroicensis. 





1 Jan. *Obiit Gaufridus de Sabluel. F 


3 Jan. Obiit magister Godefridus de Rupella. 
g Jan. *Obiit Osbertus®, decanus Ebroicensis. 
10 Jan. *Obiit Johannes, Ebroicensis episcopus ’. — Bartholomeus de Roya, 


camerarius Francie. 


11 Jan. Obiit Robertus de Aviron, sacerdos, Ebroicensis decanus. G 


14 Jan. Commemoratio magistri Petri de Lemovicis, Ebroicensis canonici’. 


' Hic verisimiliter agitur de eadem sabventione que su- * Ed. habitufos. 
veriore loco memoruata est. ° Pro Osbertus codd. recentiores habent Henricus. 
l ta est Pro Osbert Id i habent Henricu 
* HodieGlos-sous-Lisieux , Calvados, arr. et c® Lisieux. ’ Johannes episcopas , qui in Syria a. 1192 obiisse dici- 


’ Fort. legendum Sexto. tur, die 8 Jan. in codd. recentioribus notatus est. 


* Le Gros-Theil, Eure, a. Louviers, c°° Amfreville. ® Vid. Hist. litt. de la France, XVI, 165. 








c Obitus Gilleberti, 


16 Jan. 


EX OBITUARIO ECCLESIA EBROICENSIS. 


15 Jan. “Obiit Willelmus de Pasceio, qui dedit duos modios frumenti. 
Commemoratio Radulphi de Aubugon', Carnotensis decani. 


17 Jan. Obiit Eustachius de Nealpha, E broicensis poenitentiarius. 


18 Jan. 


“Obiit Ernaldus. — *Obiit Radulphus Ebroicensis. . . 


qui dedit eccle- 


siam Sancti Germani. — Commemoratio pro Radulpho de Spedona, canonico et 
B thesaurario Ebroicensi. 


22 Jan. 
mater Philippi de Cysse. 
31 Jan. 


Obit Toscanus, sacerdos, canonicus Ebroicensis. — Eodem die obiit 


*Obitus bone memorize Luce episcopi Ebroicensis’*. 


3 Febr. “Obiit Martinus de Hosa, pater Osberti, archidiaconi Ebroicensis. — 


de Haricuria, domini de Salceya. 


militis, domini de Essartis. ; 
7 Febr. *Obiit Lincolnensis episcopus’. 


— Anniversarium domini Guillermi 


8 Febr. Missa pro domino Johanne papa XXII” et pro domino Johanne de Prato, 


Ebroicensi episcopo‘*. 


10 Febr. Obiit magister Bartholomzus de Roberti Curia, sacerdos, Ebroicensis 


13 Febr. Commemoratio Philippi de Cathurco, Ebroicensis episcopi’. 


16 Febr. Commemoratio domini M{atthai| de Essartis, Ebroicensis episcopi*. 


D 
decanus‘. 
14 Febr. Obiit magister Ricardus, decanus Ebroicensis. 
E 20 Febr. 


F 


G 





rentii in Damaso presbiteri cardinalis. 
21 Febr. *Obiit Alleitda® 


Commemoratio bone memorize domini Michaelis“ tituli Sancti Lau- 


Tancarvilla, que dedit virgulum canonicorum. 


22 Febr. Obit Albereda de Tanquervilla. 
24 Febr. Obiit dominus Romanus presbiter cardinalis°. 


26 Febr. * Obierunt pater et mater 


regis Sicilia’. 


Radulfi de Chonchis. — Obitus Rogeri, 


3 Mart. Commemoratio Johannis de Aubergenvilla, episcopi Ebroicensis ®. 


5 Mart. 
8 Mart. 
de Clavilla, vineas et domos. 
10 Mart. 


Obitus Bernardi de Plesseiaco. 
*Obiit Rotrodus, decanus Ebroicensis"*, 


qui dedit capitulo ecclesiam 


Obiit Johannes Pescheveron, diaconus, canonicus Ebroicensis. 





» 1334. 


1329-1334. 


4 Post a. 1273. 


* sJao. 


£1154. 


8 1256. 


» Post a. 1183. 


13 Mart. *Obierunt Symon, comes Ebroicensis’, qui dedit c solidos, et Ama- + G.is:. 
ricus ‘, filius ejusdem comitis , qui dedit xu solidos. 


16 


1} 
18 


20 


21 Mart. 
22 Mart. 
23 Mart. 
2h Mart. 
30 Mart. 
31 Mart. 


' Melius Aubusson; vide supra, p. 305aet 312k. Is Ra- 
dulfus a. 1256 a capitulo Ebroicensi episcopus electus fuerat. 

* Codd. recentiores, die 1 Februarii : Obitus G. epi- 
scopi Linconensis. 

* Philippum de Caturco, gall. de Cahors, non autem de 
Chaourses, ut in Gallia christiana legitur, die 21 Aagq. 
1281 obiisse constat ex epitaphio ejusdem presulis tambee 
inscripto : 


Continet hee fossa Philippi prasulis ossa , 

Quem, precor, ad coetus ceelestes collige , Christe , 
Nam pavit letus in egenis sepe tuis te.- 

Hine obitum disce migrantis ad atria coeli 

Per semel a, bis c, bis quater x, semel 1. 

Luxit et Augusti B tertia funere justi. 

Guillaume de Plalli me fecit. 


Obitus Droconis de Roya. 


“Obiit Hugo de Tevraio. 


4d intelligendum ullimum epitaphit versum , animadver- 


Mart. Obitus R{oberti] de Haricuria, episcopi Constantiensis'. 

7 Mart. * Obit Osbertus, archidiaconus Ebroicensis, qui dedit xx solidos. 
Mart. Obitus Radulphi de Ciette’, episcopi Ebroicensis™. 

Mart. Commemoratio Zgidii, episcopi Ebroicensis’. 
cisci de Anagnia, canonici hewioensss. 


— Obitus domini Fran- 


Obitus Johannis Paenel, diaconi, archidiaconi Constantiensis °. 
*Obiit Gillebertus, pater Willelmi archidiaconi de Pavilliaco. 
Obiit dominus Andreas de Insula. 


Obitus Johanne, Francorum regine’. 


tendum est dics dies 7,14 et 21 Augqusti litteris B in vete- 
ribus calendariis notatos fuisse. Philippi tumbam, que olim 
Ebroicis in ecclesia Fratrum Predicatorum videbatur, Ro- 
gerius de Gaignieres delineari curavit. Vid. cod. lat. 17034, 
». QQ- 

: "Pro Michaelis fort. leg. Nicholai. De Nicholao tit. 
Sancti Laurentii in Damaso presbytero cardinali, vid. infr. 
p- 464c. 

° Albereda, in recentioribus codd. 

° Romanus, Portuensis episcopus, qui circa a. 1243 
obut. 

” Corriq. Cierre. 

* Anno 1234 in vivis erat. 

* Fort. Johanna de Navarra, Philippi IV uxor, que 
2 Apr. 1305 obit. 


© Post a. 1200. 


1315. 








462 EX OBITUARIO ECCLESI® EBROICENSIS. 


1236. 4 Apr. Obiit Ricardus bone memoria Ebroicensis episcopus". A 
6 Apr. Obitus magistri Gerardi de Alba [Marla], sacerdotis, decani Ebroi- 


* Post a. 1268. censis b 


7 Apr. *Obiit Ricardus, rex Anglorum. 
g Apr. Anniversarium bone memorize reverendi patris domini Guillermi de 


‘1306. Flavacuria, archiepiscopi Rothomagensis‘. B 
1319. 10 Apr. Anniversarium domini Ludovici, comitis Ebroicensis *. 
12 Apr. *Obiit Henricus de Novo Burgo, qui dedit xx solidos. — Obitus 





dig 


Ricardi de Fiscanno, Ebroicensis decani. 
14 Apr. *Obiit Rogerus de Avirone. 
13ed. 16 Apr. Obiit Clemens.papa V, qui dedit octo libras*. re 
18 Apr. Commemoratio bone memoria domini Gauflridi de Barecio', episcopi 
1og9.  Ebroicensis ‘. 


20 Apr. *Obiit Willelmus, comes Ebroicensis*. — *Willelmus, Balduinus et 
Hugo, episcopi if 
21 Apr. Obitus bone memorie domini G. * episcopi Ebroicensis. D 


24 Apr. Obitus Roberti de Roya, diaconi, archidiacomi Ebroicensis. 


& 1336 26 Apr. Anniversarium domini Guidonis de Haricuria, Lexoviensis episcopi ®. 


27 Apr. Delata fuerunt ossa magistri Johannis de Baufles, episcopi Illerdensis. 
2g Apr. Obiit magister Johannes Privé, sacre theologiz professor ac Ebroicensis 
canonicus. E 


onal 4 Maii. Obitus Nicolai, episcopi Ebroicensis b 


5 Maii. Obitus bone memorize Guillelmi de Gaugiaco, decani Ebroicensis. 
128) 6 Maii. Commemoratio domini Philipi, Ebroicensis episcopi'. 
7 Maii. *Obiit Matildis regina °. —- Commemoratio bone memorize domini 
Guillelmi tituli Sancti Clementis sancta: Romanz ecclesi cardinalis®. v 
10 Mai. *“Obiit Henricus de Alfaio. 
sda 13 Maii. Obitus pro domna Johanna de Ebroicis, l'rancia regina‘. 
14 Maii. Commemoratio bone memorie domini M{atthazi| de Essartis, Ebroi- 
oe censis episcopi . 
19 Maii. “Obiit magister Ricardus Crespinus. G 
20 Mati. Obitus Ludovici, comitis Ebroicensis". 
21 Maui. Obitus Odonis, thesaurarti Baiocensis. 
22 Maii. Obitus Sebastiani de Agnania, canonici Ebroicensis. 


23 Maii. “Obiit Johannes, Lexoviensis episcopus’. — Commemoratio domini 
Guillermi de Haricuria, domini de Salceya. i 
* 1305. 29 Maiti. Commemoratio pro domina Johanna, quondam Francie regina", et 


pro patre et matre ac parentibus et amicis domini Mathzi de Essartis, Ebroicen- 
110 sis episcopi°. 

30 Maii. *Obiit Radulfus de Sakenvilla. 

31 Maii. Obitus Garini, sacerdotis, avunculi Johannis de Aubergenvilla, epi- . 
scopi Ebroicensis. — Obitus magistri Ra. d’Aubucon, presbiteri, decani Carno- 
tensis °. 

1 Jun. Obitus bone memoria Johannis de Aubergenvilla, episcopi Ebroicensis’. 


Vel melius de Barro, ut volunt auciores Gallie chris- relatus est. Is episcopus, teste Orderico Vitali ( Historie 
lane. ecclesiastice libro XIII; noviss. edit. V, 132), x11 kal. 
* In codd. recentioribus : Obitus Guillermi, comitis Jun. (21 Mati) mortuas est. 
Ebroicensis, et Almaurici, ejus nepotis. Guillelmus, * Vid. supr. p. 461. Radulfus d’ Aubusson defunctus in 
Ebroicensis comes, a. 1118 obit; Amalricus autem, ejus quodam a. 1276 instrumento memoratur. 
nepos , a. 1137. * Johannes de Aubergenvilla die 1 Jun. 1256 obit et 
' Hi tres episeopi Ebroicensi ecclesia sweulo x1 prafue- in Ebroicensi ecclesia sepultus fait. Ejus epitaphium , quod 
rant. ex collectancis Rogeru de Gaignieres (cod. lat. 17034. 
‘ Idem fort. qui Willelmus in veteri obituario, die p. 73) damas, sic se habebat : 
20 Aprilis » dicitur. Civibus Ebroycis dum prefuit iste Johannes , 
* Uzxor, ut conjicimus . Henric: 1, A nglie regis , a. 1118 Sub vice pontificis viciorum sorbuit amnes. 


mortua. 


Juni prima dies, anni ee mille ducenti 
> aca . , 
Guillelmus dictus Ferrier, a. 1295 mortuus. 


Sex quini decies finem dant huic morienti. 


: ‘ : : Summe Deus, si forte reus fuit iste, reatum 
In codd. recentioribus Johannis obitus die 19° Man Tolle suum quicumque tuum facis esse beatuin. 





EX OBITUARIO ECCLESIAZ EBROICENSIS. 463 


a 9 Jun. Obitus Radulphi del Buc, episcopi Ebroicensis'. 
6 Jun. *Obierunt Robertus, comes Mellenti?, et Hubertus archidiaconus. 
g Jun. *Obiit Willelmus filius Radulfi, senescallus*, et obiit Gonildis mater. 
11 Jun. Obitus Gauffridi de Carnoto, Ebroicensis canonici. 
14 Jun. Obiit Rogerus de Cantulupi, miles. 
B17 Jun. *Obiit Maugerius, Vigornensis episcopus, qui dedit xv marcas '* 
18 Jun. Commemoratio domini Philippi, regis Navarre’. * 1343. 
ig Jun. “Obiit Georgius Neel junior. — Commnmnanaiie bone memorize do- 
mini G. episcopi Ebroicensis. 
20 Jun. *Obitus Stephani de Monte Forti, presbiteri, decani Sancti Aniani 
c Aurelianensis”. 
21 Jun. Obitus Ysabelle de Novo Burgo. 
26 Jun. Commemoratio bona memorize Roberti de Haricuria, episcopi Con- 
stantiensis ». » 4315. 
28 Jun. *Obiit Matheus de Pertico®. 
pd 1 Jul. *Obiit Agnes de Esnetrevilla neptis Radulfi decani. 


4 Jul. *Obierunt domnus Audoenus et Tostinus, [rater ejus’. — *Obiit et 
Henricus, rex Anglia’, et obiit... de Garencéres. — Obitus Stephani de Anagnia. 
5 Jul. *Obiit magister Willelmus de Pasceio. 
7 Jul. Commemoratio bona memoria Luce, episcopi Ebroicensis*. * 1220. 
Ee 8 Jul. Commemoratio Agidii, episcopi E heniosnaia” * 1179. 
15 Jul. Missa pro demine. Johanne®* papa XXII et pro domino Johanne de Prato, — * »334. 
episcopo Ebroicensi’. 1329-1334. 


18 Jul. *Obiit magister Robertus de Gillarvyilla. 
ig Jul. *Obiit Ricardus Croc. 
F 20 Jul. *Obiit Petrus de Sisseio, miles. 
23 Jul. Commemoratio domini M{atthzi} de Essartis, episcopi Ebroicensis §. © 1310. 
29 Jul. *Obiit Stephanus, Parisiensis episcopus ’. 
1 Aug. *Obiit Ricardus Comin, archidiaconus, qui dedit ecclesiam de Teucto. 
g. Obitus Symonis de Villiers, militis. 
G 3 Aug. Anniversarium venerabilis patris Radulphi, Ebroicensis episcopi. 

4 Aug. Commemoratio bone memorize Ricardi, episcopi Ebroicensis *. 

7 Aug. Obitus venerabilis patris Radulphi, c nnthnelie episcopi Albanensis’. i sero. 

8 Aug. *Obiit Seherius de Quince, dimidiam marcam argenti. 

16 Aug. *Obiit venerabilis ac bone memoriz pater noster Garinus episcopus"”, 
qui dedit capitulo ecclesiam de Escauvilla. 

24 Aug. “Obit Hubertus de Gaillon. 

27 Aug. *Obierunt Gillebertus, Ebroicensis ecclesiz episcopus *, et Margarita, ‘11°. 
mater Rotrodi episcopi', et Ricardus de Botemont, presbiter, qui dedit quandam 1139-1165. 
decimam apud Garencéres. — Missa pro magistro Bartholomzo de Caleman- 
sy drana, canonico Ebroicensi. 

30 Aug. *Obiit Robertus de Novo Burgo, frater Rotrodi, episcopi, qui dedit 
quandam masuram apud Sanctum Gaudum. 
1 Sept. *Obiit Robertus de Harecort, qui dedit nobis xx" libras ad emendum 
redditum. 
K 2 Sept. Commemoratio bone memorie Johannis de Aubergenvilla, episcopi — 1256. 
Ebroicensis™. 


* Incertum quis sit iste episcopus Ebroicensis. In Lirens: * Audinus, Ebroicensis episcopus, a. 1139 mortuus, 
obituario, die 4 Janit (infra, p. 472 j), memoratur Ra- Tarstini, Eboracensis archiepiscopi, frater. 
dulfus Ebroicensis episcopus. 5 In codd. recentioribus Henrici obitus die 6 Jul. relatus 
2 In codd. recentioribus Roberti comitis nomen ad 9 Jun. est. Hic agitur de Henrico I], Anglie rege. 
rejectum est. Robertus a. 1118 obiit. * Hac nota, que secunda manu adjecta est in codice 
’ Senescallus Normannie seculo x11 exeunte. Augusti Le Prevost, ad Stephanum I, a. 1143 mortuam, 
* Maugerus , qui in codd. recentioribus die 28 Jun. an- referenda est; consonat obituario Victorino, in quo hee le- 
notatus est, Wigorniensis episcopus a. 1199 clectus fust; guntur : Quarto kalendas Augusti, anniversarium pie 
antea archidiaconi Ebroicensis munere fungebatur. recordationis Stephani, Parisiensis episcopi. Vid. Gall. 
* A. 1259 inter consiliarios regis sedebat. (Boutaric, christ. VIL, 63. 
Actes du parlement, I, 26, n. 314.) '© Ex codd. recentioribus Garini anniversarium die 14 


* Codd. recentiores adjiciunt canonicus E-broicensis dug. celebrabatur. Gariaus a. 1201 obiit. 





e , 298. 


1336, 


1299. 


1220. 


1336 


f , 
O10. 


roe. 


164A EX OBITUARIO ECCLESIA EBROICENSIS. 


3 Sept. Obitus Guillermi de Ferritate, militis. A 

4 Sept. Obitus Georgii Neel, militis. 

6 Sept. Obitus Luce de Dumo, militis, et Johanne, sue uxoris. — Obitus do- 
mini R. de Cinterio et Johanne, ejus uxoris. 

8 Sept. Obitus Guilleberti de Essartis, militis. 

g Sept. *Obiit Agydius, Ebroicensis episcopus ', qui impetravit ab presbiteris 
episcopatus ut darent communioni pro amicis suis 1111 modios frumenti quos per- 
cipiebant in pane ad synodum. 

12 Sept. “Obiit Robertus de Novo Burgo, et Gaufridus de Toeneio, et Galeranus 
de Melle{n|to, et Willelmus de Vaus, qui prabendam suam de novo creat. 

15 Sept. Commemoratio domini Nicolai de Autolio, episcopi Ebroicensis*. —¢ 

21 Sept. “Obiit Hugo subdiaconus, et Aubertus de Canbinis, et Hugo de Can- 
binis. 

22 Sept. Commemoratio domini Guidonis de Haricuria, episcopi Lexoviensis 
24 Sept. Obitus bona memorize domini Nicolai, Sancti Laurentii in Damaso 
presbiteri cardinalis°, qui dedit centum solidos. — Obitus magistri Petri Laide, p 

fratris ejusdem cardinalis, sacerdotis, canonici Ebroicensis. 

25 Sept. Obitus Luce filii Johannis. — Obitus bone memorie Gauflridi de 
Barecio, episcopi Ebroicensis*. 

26 Sept. Commemoratio Luce bone memorize episcopi Ebroicensis “ 

27 Sept. “Obierunt Willelmus de Pavelli, archidiaconus, Johannes Feron, & 
Robertus Feron. 

28 Sept. Obitus Radulphi de Roia presbiteri, decani Ebroicensis. — Comme- 
moratio domini Guydonis de Haricuria, Lexoyiensis episcopi‘. 

30 Sept. “Obiit magister Robertus de Gillarvilla. 

1 Oct. Lanivevsstions domini M{atthzi] de Essartis, episcopi Ebroicensis'. r 

g Oct. Obitus domini Radulphi de Haricuria, canonici Ebroicensis. 

11 Oct. *Obiit Hylaria, Sancti Salvatoris abbatissa °. 

13 Oct. *Obiit Aubertus de Canbinis. 

17 Oct. “Obiit Godeheut, uxor domini Roberti de Novo Burgo. 

1g Oct. “Obiit Lucas de Tebouvilla. G 

23 Oct. Commemoratio bone memorize domini A[de} de Insula, electi confir- 
mati in episcopum Ebroicensem “ 

24 Oct. Commemoratio Johanne, domine temporalis de Pulcro Mesnillo. — 
Commemoratio domini Guillelmi de Haricuria, domini temporalis de Salceya. 

26 Oct. Obitus Margarethe, quondam comitisse Ebroicensis ®. H 

29 Oct. Commemoratio hone memoria domini Gauffridi de Barecio, episcopi 
Ebroicensis ". 

30 Oct. Obitus domini Francisci de Anagnia, canonici Ebroicensis. 


ae 
ww 


31 Oct. *Obiit Matildis, regina Angliz. 

3 Nov. “Obit Matildis, regina Angliz’?. J 
4 Nov. Anniversarium hashes memorize G. episcopi E broicensis. 

6 Nov. Obitus Bartholomei Cadoc, Ebroicensis canonici. 


Nov. *Obiit Garinus de Hardencuria. 
Noy. Obitus Ludovici, Francorum regis’. 
9 Noy. Obitus magistri Petri de Lemovicis, diaconi, canonici Ebroicensis’. 4 
2 Noy. “Obiit Avicia, venerabilis domina, mater domini Luce episcopi, qui 
dedit ecclesiam de Castelerrio ad anniversarium patris et matris. 


oa 


' Agidti nomen in recentioribus codd. die 7 Sept. oc- 
carrit. Is Aegidius a. 1179 obtisse dicitur. 

* Nicolaus de Nonancuria tit. Sancti’ Laurentii in Da- 
maso presbyter cardinalis, a. 1298 vel 1299 mortaus. 

' In recentioribus codd. Hylaria die 7 Oct. notata est; 
que abbatissa a. 1154 vivebat. 

* Adam de Insula in monasterio Sancte Marie de Valle 
sepultus fuit cum hoc epttaphio : Hic jacet dominus Adam 
de Insula, decanus, electus in episcopum Ebroicensem , 
consiliarius regis Caroli, et fuil professor legum et licen 


tiatus in decretis , qui obiit in vigilia Annunciationis Beate 
Marie Virginis anno millesimo trecentesimo vicesimo 
septimo. Cujus anima requiescat in pase. Vide Roger: 
de Gaiqnieres collectanea , cod. lat. 17034, p. 129. 

* Mathildis, uxor Willelmi I, regis Angle, die 2 Nov. 
1083 obut; ad eamdem reginam fort. spectat supe rior nota, 
nist referenda sit ad Mathildem, Stephani regis uxorem. Bis 
etiam, diebus 29 Oct. et 2 Nov. in obituario Lirensi regine 
Vathildis nomen occurit. 

* De Petro Lemovicensi, vid, supra, p. 460 g et not. 


Nr Sane ee 
ee P 





if 








A 13 Nov. 
14 Nov. 
21 Nov. 


; canonici. 


B scopl. 


23 Nov. 
24 Nov. 
25 Nov. 
26 Nov. 
c 28 Nov. 
29 Nov. 


22 Nov. 


EX OBITUARIO ECCLESIZ EBROICENSIS. 


Commemoratio domini Gauffridi, episcopi Ebroicensis *. 
Commemoratio domini Nicolai, episcopi Ebroicensis ». 
Obitus Mathzi de Morainvilla, militis. —Obitus Droconis de Ablegiis, 


“Obiit Johannes Luce, frater venerabilis patris nostri Johannis epi- 


Obitus bone memorie Radulphi de Chevriaco, episcopi Ebroicensis’. 
Obitus Guillermi de Ibreyo. — Obit Gauffridus de Corcellis. 

“Obit Rotrodus, Rothomagensis ecclesiz venerabilis archiepiscopus ‘. 
Obitus fratris Petri de Condeto, E tbr olcensis canonici. 

Obitus Philipi, Francorum regis‘. 

*Obiit Willelmus, Ebroicensis ecclesia decanus. — Obitus Blanche, 


Francorum regine*. 


1 Dec. 


Commemoratio venerabilis patris Johannis de Aubergenvilla, episcopi 


Ebroicensis ‘. 


pd 2 Dec. 
3 Dec. 
4 Dec. 
> Dec. 
7 Dec. 
E  g Dec. 
11 Dec. 


13 Dec. 


*Obiit Henricus, rex Anglorum£, qui dedit manerium de Bramford. 
Obitus Roberti, filii domini de Ibreyo. 
“Obiit Rogerius de Brionia, archidiaconus Ebroicensis’?. 
Obitus domine de Ibreyo. 
*Obiit Willelmus de Sisse’, qui dedit decimas de Guiteboe. 
Commemoratio domini M[attheei] de Essartis, episcopi Ebroicensis ' 

Obitus Ricardi, episcopi Ebroicensis’. 

“Obierunt Lucas et Petronilla, uxor ejus, parentes Johannis Ebroi- 


censis episcopl; XL solidos in prepositura Ebroicensi. 


18 Dec. 


F Mesnillo. 


21 Dec. 
26 Dec. 


Commemoratio domini R. de Haricuria, domini temporalis de Pulcro 


Obitus Margarethe, Francorum regina *. 
to) ? D 


“Obiit pie recordationis Robertus, Ebroicensis episcopus “. — * Et 


Gocha, uxor Radulfi de Revilla, que dedit unam minam bladi. 








EX CHRONICO 


MONASTERIL SANCTI TAURINI EBROICENSIS. 





MONITUM. 


Postrema codicis latini 4861 (olim 5217. 2, prius Bigotiani 185) 
folia nobis exhibent chronicon breve ood ab incarnatione Domini 


usque ad 


annum 1226 extenditur, et quod in monasterio Sancti Tau- 


rini Ebroicensis a diversis sed cowvis manibus usque ad annum 1317 


' Olim in ecclesia de Hibernali exstabat monumentum Suer Agnes, abbesse de Saint Pol. 








lapideum, quod delineari curavit Rogerius de Gaigqnieres 
(cod. latino 17034, p. 87) et in quo sculpte videbantar 
octo figure , superpositis his inscriptionibus : 


Monseigneur Guillaume de Chevri. 
Madame ......... sa feme. 


* Voces archidiaconus Ebroicensis nobis suppeditave- 
runt codd. recentiores. 


Monseigneur Raoul , evesque dEy rex. * Guill. de Cysseio . pater Garini episcopi. Tta codd. re- 
ee ° veees ms am ri. centiores. 
ty weg Oy * Codd. recentiores Robertus de Roya. Is a. 1203 obtisse 
Frére Jehan, prieur de Tospital. traditur. 


TOME XXIII. oY 


b 


e 





1. 1327. 


1298. 


1183. 


rai4. 


* 3252. 


h BY 
hora. 


* 1936. 


1299 








* Hist. litt. XXI, 


W 


769. 


So Dec 


A66 EX CHRONICO 
continuatum est. Hujus chronici, de quo disseruit cl. v. Victor Le 


Clerc*, fragmenta duo jam edita sunt, t. XII, p.776, et t. XVHUIL, p. 353. 





m.cc.xx1x. Obiit Theobaldus, archiepiscopus Rothomagensis. 

M.CC.XXxI. Mauricius, episcopus Cenomannensis, fit archiepiscopus Rothoma- 
gensis, et orta est contentio inter ipsum et Ludovicum, regem Francie : unde 
interdictum fuit in archiepiscopatu. 

w.cc.xxxit. Obiit Philippus, comes Boloniensis, et Robertus, comes Drocensis'. 

u.ce.xxxm. Obierunt Mauricius, archiepiscopus Rothomagensis, et Galterus, 
Carnotensis episcopus. 

m.ce.xxxvi. Obit Ricardus, episcopus Ebroicensis, cui successit Radulphus de 
Ceire, archidiaconus. 

M.cc.xxx1x. Rex Navarre”, cum comitibus et baronibus, in succursum Terre 
Sancte profecti sunt’. 

u.cc.xL. Inventa“ fuit corona Jesu Christi, quam habuit super caput suum 
quando positus fuit in cruce, tempore Ludovici regis Francorum, qui fuit filius 
regine que vocabatur Blanche. 

‘Gullicomes* abbas Sancti Taurini Ebroicensis, resignavit ecclesia eidem, et 
recepit regimen ecclesia Gemeticensis; cui successit ‘Gullichentes Camerarius, 
monachus ‘ejusdem abbatiz. 

u.cc.xit. Obiit Amauricus, comes Montis Fortis, Franciz constabularius, in 
reditu de captivitate Sarracenorum; et jacet Rome in ecclesia Beati Petri. 

m.cc.xLy. Celebratam fuit Lugduni concilium ab Innocentio III, et Frederi- 


cus dampnatus. 
w.cc.xLvi. Facta fuit pax inter Fiscamni et Sancti Taurini Ebroicensis mo- 


nachos. 

Anno Domini m.cc.tvul. x1°. kalendas Julii, vigilia sancti Leufredi, cecidit in 

\ D 1.CG.LY °. kalendas Jul vil ti Leufred lit 
erritorio Ebroicensi grando terribilis et dampnosus, qui omnes vineas dicti terri- 
territorio E] grando terribilis et damp | licti t 
ori exterminans omnesque fructus quos pro anno illo parturierant devastavit. 
torii ext jue fructus quos | llo parturierant devastavit 
Destruens siquidem in campis segetes ut flagellum in area dissipavit; arbores enim 
relinquens inutiles feetu proprio spoliavit; volucres in aere volantes quasi sagitta 
percutiens interfecit. Multa vero alia dampna intulit que aul longum esset enar- 
rare, aut forte tedium parturiret. Versus : 


Pessimus hic grando, segetes , vittes populando, 
Arboreos fructus, multis occasio luctus 
Extitit, et plenos nonnullos fecit egenos. 

Vel sic Extitit, et plenos vacuavit, pracipue nos. 


u.cc.Ly. Die Jovis® post Nativitatem Domini, circa nonam, fuit eclipsis solis. 

Obiit bone memorie Gilebertus, abbas Sancti Taurini Ebroicensis, natione 
Gallicus. Vixit in regimine monasterii annis xv. Hic monasterium a subjectione 
Fiscanensi feliciter liberavit, ceenobium muris sumptuosis circumcinxit, capsem ’ 
deauratam sancti Taurini fieri fecit, monasterium et ejus membra intus et extra 


edificiis prudenter et utiliter decoravit, vineas et possessiones quamplurimas com- 


paravit et aliis modis acquisivit. Vivens religione et honestate pollebat, et in die . 


Natalis Domini, in ortu solis, receptis prius omnibus ecclesiasticis sacramentis , 


' Robertus Il] die 4 Martii 1234 (n. s.) obiisse dicitar. servat ecclesia Sancti Taurim Ebroicensis, et circa quam 
* Cod. male Navarie. hec lequntur: ABBAS GILEBERTUS FECIT ME FIERI., 
Melius profectus est. vidend@ sunt dissertationes quas pablict juris fecerunt cl. v. 
* Non inventa , sed empta. Aug. Le Prevost (Mémoire sur la chasse de saint Taurin 
* Cod. male Guierllus. d’Evreux; Mémoires de ia Société des Antiquaires de 


Normandie, 1 série, t. IV, p. 293), RR. PP. Cahier et 


Non autem vii, ut editam est in libro cui titulus Hist. 
Martin (Mélanges d’archéologie, t. III), necnon L. T. 


litt. de la France (XXI, 770). 


’ Sic pro capsam. De sancti Taurini capsa, quam nanc Corde (La chasse de Saint-Taurin, Evreux, 1866 ,in-4’). 








-~ 


I 


~ 


MONASTERII SANCTI 


Salvatoris. Amen, amen, amen. 


TAURINI 


EBROICENSIS. 


more sapientissimi viri migravil a seculo. Cujus anime propitietur misericordia 


A467 


m.cc.Lvi. Obiit pia memoria dominus Johannes, Ebroicensis episcopus, quon- 


dam illustris regis Francie cancellarius'. 


M.CC.LIX. Me crastina sancti Luce evangelistze* consecratus est in episcopum 
Ebroicensem magister Radulphus Grosparmi’ , natus de Piris *, in ecclesia Beati 
Taurini Ebroicensis. Ad cujus consecrationem affuerunt multi episcopi, archiepi- 
scopi et alii religiosi. Interfuit enim Ludovicus illustris rex Francorum, cum duo- 
bus pueris suis ‘Ladotins et Philipo, dominus Symon de Monte Forti comes de 


Lycestre, et comes de Kou‘, 


et multi alii nobiles et potentes. 


edn anno facta est pax inter regem Francorum et regem Anglorum. Dedit 
enim rex Francorum regiAnglorum connitnians de Pierregort cum summa peccunie 
infinita pro pace inviolabiliter observanda. 

Eodem anno Ludovicus, Ludovici regis primogenitus, universe carnis viam est 


ingressus. 


w.cc.Lxul. Obiit Urbanus papa, qui, antequam electus fuisset in papam, erat 
patriarcha de Jherusalem, natus apud Trechas; et erat nomen ejus magister Johan- 
nes° de Trecis. Cui dues anno subcessit Guido cardinalis episcopus Sabinensis, 
qui ante fuerat archiepiscopus Narbonensis; et vocatur Clemens quartus. 


Bis sex centeni, decies sex, quatuor anni 

Pretereunt , comitem cum postulat Andegavensem 
Regem constitui Pullia tota sibi. 

Karolus est ille qui fregit millia mille 

De grege Manfredi, supponens omnia ciedi. 


Et eodem tempore fuit guerra inter regem Anglorum Henricum et Simonem 


Gemeticensis ° 


Anno m, bis c, 


novies x, 


> comitem Leucestriensem, natum de Monte Forti. 
m.cc.Lxxxur. Obiit Ricardus, abbas Sancti Taurini Ebroicensis, 


sex quoque misce : 


Parisius vere pontes et tecta ruere. 


1296. Obiit Symon, quondam abbas Sancti Taurini Ebroicensis’. 
1307. Omnes Templarii et eorum ordo destruuntur* et combusti sunt. 
1310. Eclipsis solis valde magna usque ad x1 puncta’. 


1312. 


Obiit Ricardus de Cormeliis, abbas Sancti Taurini Ebroicensis '” 


1317. Obiit Clemens papa quintus; cui successit Johannes papa XXII". 


, Sepultus est in navi ecclesia Ebroicensis, sub tumulo 
eneo; vid supra, p. 462, not. Q. 

* Alexander papa IV, litteris 21 Juni datis, regem 
Ludovicum rogavit quatinus magistro Radulfo , quondam 
Peronensis ecclesie custodi, episcopatus Ebroicensis regalia 
concederet. (Cartul. normand, p. 116, n. 617.) — Quis 


fuerit iste Radulfus , recentissime dictum est in libro cur 


titulus Histoire de saint Louis, par Jean, sire de Join- 
ville, publ. pour la Société de l'histoire de France (Pa- 
ris, 1868), p. 299. 

* Periers, Manche, arr. Coutances. 

* Sic pro Eu; Johannes de Brienne Augi comitatum 
tunc obtinebat. 





* Corr. Jacobus. 

* Nicolaus, Ebroicensis episcopus , litteris 17 Apr. 1284 
datis , regi nunciavit Symonem de Guisignis Sancti Taurini 
abbatem electum fuisse, post obitum abbatis Ricardi. (Car- 
tul. normand, p, 265, n. 1025.) 
’ Teste Gallia christiana (XI, 


628), is Symon fato 


pee est a. 1296, pridie nonas Aprilis. 


* Hist. litt. (XX1, 770) deferuntur. 

* In tabulis astronomicis hee eclipsis 20 Jan. 1311 
(N. S.) adscripta est. 

'° Vid. infra, p. 477 b. 

'' Clemens V anno 1314 die 20 Aprilis obit; Johan- 
nes XXII die 7 Augusti 1316 electus est. 


condam prior 





* 19 Oct. 





8 Novy 


" 8 Jun. 


Carolus. 


4 


* 91 Aug 


® Petrum. 


“ 20 Aug. 


20 Jun. 











MONITUM. 


Duo chronica in Lirensi monasterio conscripla ad nos pervene- 
runt, quorum unum, ab anno 851 ad annum 1258 progrediens, 
nobis suppeditavil codex latinus 10261, seculo xi exaratus, alterum 
vero, ab anno ty = annum 1249, curantibus Edmondo Martene 
et Ursino Durand, in lucem anno 1717 prodit'. x utroque decer- 
psimus ea qua ad rem nostram pertinebant. Subjungendam esse cen- 
suimus notam quam ex Lirensi codice, continente librum Hugonis 
de claustro anime, Benedictinus quidam monachus eruit, suisque 
collectaneis inseruit, nune in Bibliotheca Imperiali (codice latino 
14186) asservatis. 





Ex cod. lat. 10061,fol. 2 


Anno M cc xxv obit rex Ludovicus apud Monpancier, scilicet v1 idus Novem- 
bris*, et successit et Ludovicus, filius ejus. 

heoten Domini M° cc XxLvil°, mense Junii, in crastino Pentecostes, rex Ludo- 
vicus Francie et Robertus, comes Atrebatensis, et alius frater ejus‘, et dominus 
Petrus de Cortinaio, et dominus W. de Ybreio, et plures alii nobiles, tarh de 
Francia quam de Normannia® perrexerunt ad terram Jerosolimitanam, et appli- 
cuerunt apud Limechon, in insula de Chipre, dominus rex in [esto sancti Phi- 
liberti“, et fratres ejus ye crastino dicti festi®. 

Auno Domini m° cc° L° yi’, in crastino beatorum martirum Gervasii et Pro- 
thasii', fuit tantus ted al in civitate Ebroicensi et circa civitatem quod cooperture 
eamnions plorimarum a erandine conlracte fuerunt, el virgulta et segetes et 
vine{a| in nichilum redacte sunt, quantum ®...... 


Ex Thesauri aneed. temo IIL, eol. 1433. 


Anno m cc xxvt obiit Ludovicus, et successit Ludovicus, filius ejus. 

\nno Domini cc xxi cepit Fredericus imperator tres legatos, et archiepi- 
scopum Rothomagensem®, et t abbatem Fiscanensem‘“, et plures shes euntes Romam 
ad concilium, convocatos a papa Gregorio, qui vialiviia anno mortuus est circa 
festum sancti Johannis’, et fuit Roma sine papa fere duobus annis°. 

Anno w cc xu 1 factus est Innocentius summus pontifex ip 

Anno M cc xt mt natus est Ludovicus, filius Ludovici regis, cui mater fuit 
Margarita regina. 


' Thes. aneed. IL, 1432-1435 ’ Gregorius papa 1X 21 Aug. 1241 mortuas est. 
* Cod, tam de Fr. et Norm. * Chronict auctor pretermisitt Ceelestinum papam IV, 
Cetera omissa sunt. Conf: ea que de eodem grandine qui a. 1241 mense Octobris summus pontifex electus, se- 
in chronico S. Taurini, supra, p. 466, eg, dicta sun. quente mense Novembri obut. 


Guillelmum Vaspail ; vide supra, p. 431 ab. ” Innocentius papa 1V 24 vel 25 Jun. 1243 electus est 





CG 





a 
- 


I 


A 





E CHRONICIS LIRENSIS MONASTERIL. 469 


Anno M Cc xLIv_natus est Philippus, secundus filius regis. Kodem anno rex 
infirmatus fere usque ad mortem crucem accepit. 

Anno m cc xLv domnus Innocentius papa, residens apud Lugdunum, cele- 
bravit ibidem concilium in octava Sancti Johannis Baptiste, in quo conan dam- 
natus fuit Fredericus imperator. 

Anno M Cc xLvii perrexit Ludovicus rex Francia Jerusalem. 

Anno M CC L, post Natale Domini, mortuus est* Fredericus post multas i inju- 
rias illatas et damna ecclesiz et religioni facta, qui in fine perveniens octies mille 
uncias auri legavit domino pape ad restitutionem damnorum que fecerat ecclesiz. 
Insuper et in ellie regnl sul Apulize assignavit omnes sumtus quingentorum 
militum usque ad septem annos in subsidium Terre Sancte. 

Anno mM cc xivyut Ludovicus, rex Francorum, arripuil iter versus Terram 
Sanctam, qui recedens de Parisius nudis pedibus die sancto Parasceves, moram 
fecit apud Aquam Mortuam, scilicet portum marinum, quem ipse consimneaes. 
cum fratribus suis comitibus Roberto Atrebatensi et Carolo Andegavensi, necnon 
et aliorum comitum et baronum et episcoporum copiosa cnciliitendion. domno 
Odone de Castello Radulfi, Tusculano episcopo, apostolice sedis legato, eos comi- 
tante. Circa festum Assumtionis proxime sequens* ascenderunt naves et applicue- 
runt ad insulam Cy pri, ubi per totam hiemem morati sunt. Tandem, disponente 
Deo, anno M cc xLIx, circa Ascensionem Domini‘, ascensis navibus, intrantes 
in mare, Agypti littora disposuerunt aggredi, quod Deo dante fecerunt, et Da- 
miatam, civitatem Agypti nobilissimam, Sarracenis virtute divina perterritis et 
fugatis, ceperunt circa festum sancte Trinitatis proxime sequens’*. 

‘Roden anno, tertius frater, scilicet Anfunsus, comes Pictaviensis, cruce signa- 
tus, secutus est fratres suos, ar ripiens iter circa festum sancti Johannis Baptista: ! : 


* remanente domina regina Blancha, matre eorum, sola gubernatrice et tutrice tocius 


regni Francorum. 

Anno preedicto, videlicet m cc xLIx, intrante mense Augusti, regente Franciam 
illustri regina Blancha, orta est persec utio Maxima in monasterio L yrensi, qualis 
antea non fuit a fondettone 3 ipsius coenobii. Nam moniales Sancte Marie Regalis 


; juxta Pontisaram, molientes auferre nobis jus fundationis abbatize Ly re in heeetie 


Britolii, suggestione prayorum consiliariorum suorum, instigaverunt et inflamma- 
verunt per ins dominam reginam contra nos, et haliivns ejus : quorum 
oppressione multa nobis damna iHlata sunt. Contigit enim ut dominus rex Ludo- 
vicus daret quamdam partem lerre forest Britolii' juxta Garlenvillam monachis 
suis Montis Regalis, qui tradiderunt eam hominibus excolendamsub annuo redditu, 
de qua terra nos cepimus quamdam * portionem a dictis monachis similiter per 
redditum annuum, in qua proposuimus et edificare cepimus capellam; sed quia 
bonum non esset ut situs capella alicui esset tributarius, ut consultum fuit nobis, 
adivimus regem apud Paceium, et petivimus ab eo ut daret nobis duas acras terre 
liberas ad capellam et cimiterium faciendum, ostendentes ei jus nostrum in foresta 
Britolii*, scilicet quod tota foresta decimalis nobis erat in omnibus, etc. ° 


' De terris que in foresta Britoliens: regnante sancto 
Ludovico ad agriculturam redacte sunt , vid. Leop. Delisle , 
Etudes sur la condition de la classe agricole en Nor- 
mandie, p. 411 et 412. 

* Willelmus, Osberni filius , charta que in Gall. christ. 
(XI, instr. 124) edita est, monasterio Lirensi dedit totam 
decimam partem foreste Britolii. 

> Cetera omiserunt Edm. Martene, et Urs. Durand. Ad 
eamdem litem spectant ea que Gallie christian auctores 
de duobus Lirensis monasterii abbatibus dixerant (XI, 
647) : 

Radullus If quondam abbas anno 1249 superstes, 
a successore ad reginam flectendam cum priore et qua- 
tuor monachis missus est. 

Gillebertus II de Haia... anno 1249 a Blanca regina, 
sancti Ludovici parente, multa tulit, ne monialibus Mali 
Dumi Pontisarensibus, a Blanca dotatis , Lirensem capel- 
lam, in Britoliensi nemore positam , cederet. Hine coram 
regina Franciam moderante causam dicere jussus, judi- 





cum multatus sententia, quin etiam episcopi decreto 
communione privatus, a tuendo jure deterreri non po- 
tuit, idque demum studiis effecit suis ut intacta Liren- 
sibus capella servaretur anno 1251. At ipsemet , datis 
anno 1253 ad Innocentium papam literis , remissionem a 
severioribus regula decretis , cum sibi tum monachis, et 
ob impune violata violandaque sacrorum jura missionem 
nz tutissimum se putans, si mu- 
nitus istius modi subrepto diplomate patentem ad libi- 
dines portam aperiret. 

De Lirensibus monachis, 


a censuris impetravit : 


in monasterio Gemmeticensi 


anno 1250 receptis , hoc commentariolum , domini Quillebeuf 


manu exaratum, inter Rogerii de Gaignieres collectanea 
cod. lat fol. 52 a) asservutum est : 

Du temps de saint Louis, roy de France, et vers l’an 
1240 et les années suivantes, les religgeux de l'abbaie de 
Lyre en Normandie eurent beaucoup a souflrir de la part 
des veligieuses bernardinesde Pontoise , qui pretendoient 
certains droits, a ce que je croi, en quelque église si- 


5424, 


2 


a 





13 Dec. 


’ 17 Apr. 


15 Aug. 


13 Maii. 


© 30 Maii. 


24 Jun. 








470 EX OBITUARIIS LIRENSIS MONASTERIL 


Ex cod. lat. 14186, p. 35. 


Iste liber est Sancta Marie de Lira, scriptus in claustro Gemmeticensi, anno 
Domini M cc L, a fratre Gilleberto de Sancto Vincentio, monacho Lyre, anno vide- 
licet exilii nostri. Hoc exilium causatum est a monialibus Regalis Montis, propter 
forestam Britogili Lirenses valde infestantibus, favente regina, etc. 








EX OBITUARIIS LIRENSIS MONASTERII. 





Initio codicis Ebroicensis 17, quem nota A signavimus, occurril 
obituarium Lirense, ad usum monachorum in prioratu de Warham' 
commorantium, seculo xt ineunte exaratum, exceptis duntaxat notis 
secunda manu adjectis, quas hie inter uncos reprasentabimus. Ad nos- 
tram eliam editionem adhibita sunt duo alia ejusdem monasterii obi- 
tuaria, seculo xu descripta, cujus unum (nobis cod. B), quatuor ul- 
limos anni menses tantummodo continens, in codice Parisiensi latino 
11053 asservatur, allerum autem (nobis cod. C), Usuardino mar- 
tyrologio Benedictinaeque regule prefixum, nobis anno 1851 imper- 
livit vir jam laudatus Augustus Le Prevost. Nota* distincta sunt nomina 
qua codex C solus nobis suppeditavit; nota vero +, ea que e codice B 
eruimus. 





1 Jan. | Magister Robertus d’Aviron *. | 
4 Jan. Obiit Guacelinus miles. 

5 Jan. |Johannes Pichez, prior Lire. | 

6 Jan. “Johannes de Bosco Ernaldi’. 

10 Jan. Obiit domnus Osbernus, abbas hujus loci*. 


13 Jan. Obiit donnus abbas Enardus. — Guillelmus de Paceio, miles *. 

tuee en la comte de Bretueil, au prejudice des dits re- plomb, et sur le fondement d'un pillier qui faisoit len- 
ligieux ,ausquels elle appartenoit. Celui qui etoit ledirec- tree de la cave qui sétend le long du petit dortoir ou 
teur et [@econome des dites religieuses étoit un religieux loge le R. P. prieur. Ce seau ainsi trouve pourroit bien 
de lordre de Cisteaux , homme intelligent dans les affaires avoir éte celui dun abbé Gilbert, lequel se trouve au 
temporelles, lequel etant fort zélé pour linterest des catalogue des abbez de Lyre au temps de ce bannisse- 
dites religieuses, ful cause que, par de faux rapports ment, et qui se seroit retire pour lors a Jumiéges avec 
qu'il fit auprez de la reine Blanche, mére de saint Louis, ses religieux, ‘et lequel aussi auroit été prié par l'abbe 
et leur fondatrice , que les religieux de Lyre, aprez avoir de Jumiéges, ou en son absence par le prieur de ce 
été mis en prison par les ofliciers du roy en la juridic- monastére, de mettre la premiére pierre servant de fon- 
tion de Bretueil, et aprés avoir été excommuniez par dement a la dite cave et ou il auroit laissé son seau.en 
leur évéque diocesain , furent entin exilez de leur abbaye. - mémoire de son séjour a Jumiéges. 

Entre lesquelz il y en eut quatre qui se retirérent en Predicte schedule annexum est sigilli a. 1701 reperti 


labbaye de Jumiéges. L'un de ce nombre transcrivit, ectypon, quod sigillum cujusdam abbatis imaginem exhi- 
durant son bannissement a Jumiéges , quelque ouvrage bet, cum hac inseriptione : T SIGILLVM: GISLEB'T! 
de Saint-Victor, ou de quelque autre pere de l'Eglise, ABBATIS:SCE: MARIE: LIRE: 


qui fut acheve la veille de saint Laurent, et qui est a * Wareham, Dorsetshire, Angleterre. Vid. Monast. 
Lyre. anglic. VI, 1047. 
Comme lon trgyailloit, fan 1701, a demolir les fon- * Vide supra, p. 46o g. 
demens de l'ancien dortoir de Vabbaie de Jumiéges, Secunda manu in cod. C 
* Yon y trouva le seau fail destain d'un abbe de Lyre, ‘ Willelmus de Britolio et Willelmus de Paceto, do 


nomme Gilbert, lequel étoit enfermé en une lamme de minus hujus loci. Cod. C. 











B 


J 


K 





16 Jan. 
17 Jan. 
18 Jan. 
1g Jan. 
21 Jan. 
23 Jan. 


28 Jan. 


30 Jan. 
31 Jan. 
2 Febr. 
3 Febr. 
5 Febr. 
7 Febr. 
g Febr. 


10 Febr. 
11 Febr. 


12 Febr. 


15 Febr. 


16 Febr. 
20 Febr. 
21 Febr. 


22 Febr. 


25 Febr. 
26 Febr. 
4 Mart. 


* Laureta comilissa?. 





EX OBITUARIIS LIRENSIS MONASTERIL. 


Obit Guimundus miles. —[Obiit magister G. de Gessiz. | 

Obiit Tustinus miles. — *Ysabella, comitissa Glovecestriz '. 
[Obiit Willelmus de Vernolio, monachus bujus loci. | 

[Obiit Ricardus de Pratellis, condam prior de Warham. | 

Obiit Radulfus Boseval*, miles. — | Obitus Asceline de Noville. ] 
Obiit Mathzus de Ebroicis. 


*Domnus Robertus de Gauvilla, monachus hujus loci’. — *Ysabella 


regina Francie *. 


Obiit Jocelinus miles. — “Lucas episcopus ’. 
Obiit Bernardus miles. 
Obiit Guillelmus miles. 
[Mathzus miles.] — Domnus Thomas abbas’. 
Obiit Germundus miles. 
Obierunt Rodulfus miles, Garinus miles, et Fulbertus miles. 
Obierunt Grento miles, et Emma mulier. 
*Ricardus abbas. — *Gillebertus de Tilertis, miles. 
Obiit Rodulfus Comin. 
Obiit Gauquelinus miles. 
*Rainaldus Comm. Insule ’. 
Obiit Lucas de Barra, monachus hujus loci. — Froelina mulier. 
Obiit Guillelmus comes’, institutor hujus loci. 
Obiit Elveredus miles. 
Obiit domnus abbas Malmesberiensis Gregorius *, monachus hujus * ¢. 1159. 


loci. — *Radulfus, episcopus Herefordiz. 


*Robertus de Arbressello. 
Obiit Nicholaus abbas. 


» Leicestria, 


8 Mart. Obiit Guillelmus puer, filius Eustachiu. — Osbertus miles. 


10 Mart. 
11 Mart. 
14 Mart. 
19 Mart. 
20 Mart. 
21 Mart. 


nolii. 


23 
7 


Mart. 
Mart. 
25 Mart. 
26 Mart. 
27 Mart. 
28 Mart. 


Alexander. 


29 Mart. 
31 Mart. 


Obiit Guillelmus de Crih. — *Hamelinus abbas. 

Obiit domnus Gaufridus, abbas hujus loci *. — Bernardus miles. 
Osbernus® et “Johannes Lovet junior, milites. 

“Stephanus, decanus Herefordia *. 

*Donnus abbas Hildebertus. 

Obiit Rogerius monachus de Witot. — “Stephanus, burgensis Ver- 


© Post a. 1193. 


4 Post a. 1234. 


*Willelmus” Paenel, archidiaconus®. 

[ Villermus de Stokes. | 

Obiit Adelicia regina "'. 

Obit Matildis de Brillestord. 

Obit Galterius de Laci, miles. 

Obit Avesgaudus abbas. — Jordanus de Insula. — * Magister 


*Constantiensis. 


| Margeria de Hanles | — “Radulfus, episcopus Ebroicensis '. 
“Alienor regina ®. , 


1 Apr. Obiit Petronilla, comitissa Leicestrie. 
5 Apr. Obiit Robertus '?, comes Legrecestrie. — Rogerius comes. — Itelina 


mulier. — “Ricardus, episcopus Ebroicensis’. \ 
*“Ricardus, rex Anglorum’. 


7 Apr. 
8 Apr. * 


' Glovest. in « 

* Fort. legendum Bofenal. 

Secunda manu in cod. C. 
‘ Ysabella de 

mortua. 

Lucas, Ebroicensis episcopus ab a. 1203 ad a. 1220. 

° Secunda manu in C. 


odice C. 


1256. 


' 1199. 


togerius de Herlenviler, miles. 


Stee in ©, compendi nota voei Conmn. superjecta. 
* Comes Leyeestria. C. 
* Osbertus. A. 
Johannes, ex obit. Ebro. supra, p- 46r j. 
'' Fort. Adeliza, Henrict I reqis Angle uxor, a. 1154 
meortua. 
'? Cod. C addit primus. 


Aragonia, Philippt Uf uaxer, a. 1271 








* 92997. 


“ 1109. 


* See. xu 
ineunte. 


* Sec. x3. 


" 422). 


* 1256. 


* 1128. 


* 2283. 


* See. x1. 


h72 EX OBITUARIIS LIRENSIS MONASTERIL. 


g Apr. Obiit domnus Barno, abbas hujus loci*. — [Ginebaldus de Sancto a 


Vincentio.| — *Galeranus, comes Mellenti'. — *Petronilla de Auribocco. 

10 Apr. “Nicholaus de Glotis, miles. 

13 Apr. “Agnes monacha, fundatrix prioratus Sancti Nicholai’. 

16 Apr. Obiit Rodulfus, episcopus Herefordensis. — Guillelmus, abbas Becci’. 

17 Apr. [Obiit Girardus Flandrensis. | 

ig Apr. *Garinus, Silvanectensis episcopus”. 

20 Apr. Obiit domnus Robertus*, abbas hujus loci. — Gilibertus miles. — Hugo 
miles. — {Nicholaus de Andeure. | 

21 Apr. Obiit domnus Anselmus archiepiscopus®. — Ricardus comes. 

22 Apr. Obiit domnus abbas hujus loci Willelmus’. 

26 Apr. *|Donnus Radulfus *, abbas hujus loci.| 

27 Apr. Obit Rogerius puer. 

28 Apr. *Gervasius de Hantonia. 

2g Apr. “Radulfus de Tevrai. 

30 Apr. *Osmundus, civis Rothomagensis. 

1 Maui. Obiit Guillelmus de Marinis, monachus hujus loci. 

3 Maiti. Obiit dominus Erphasthus, abbas hujus loci*. 

4 Maiti. Obiit Herveus heremita. —- *Willelmus abbas. — *Willelmus de Fria- 
dello, clericus. 

5 Maii. “Robertus, archiepiscopus Rothomagensis'‘. 


7 Maii. Obiit Teardus pater. — Ivereus miles. — Anschitillus miles. — Ada 
mulier. — Emma Segar femina. 

10 Maui. *Baldevinus comes. 

11 Maii. Obiit Guillelmus miles. — Gulbertus miles. — *Magister Albericus 


de Vitreio, presbiter. 

12 Maii. [Memorandum quod Willelmus Dil dedit quoddam mesnagium cum 
curtillagio in villa de Stoborga® Deo et beatae Marie de Warham, pro salute anime 
sue et uxoris sue et parentum suorum et pro salute anime domini Willelmi de 
Stokes et Aliciz#, uxoris sue. | 

13 Maii. “Hugo homo Dei. 

15 Mai. Obut Hugo miles. 

21 Mai. Obiit Gervasius abbas. 

22 Maii. Obiit Albericus abbas. 

23 Maii. Obiit Rogerius miles. 

25 Maii. Obiit Hawis, comitissa Gloecestre. 

26 Mai. {Johannes, abbas hujus loci’.| 
27 Maii. Obiit Liscelina mulier. 

3o Mai. “Eustachius, prior Sancti Pancratii. 
1 Jun. “Johannes, Ebroicensis episcopus®. 
2 Jun. Obiit Guascelinus miles. 


4 Jun. Obiit Baldewinus comes. — Hawis mulier. — Helewis mulier. — 
*Dominus abbas Gaufridus. — *Radulfus, Ebroicensis episcopus. — *Ysabellis, 
mater regis Henrici IIII Anglie’. 


5 Jun. Obiit Robertus, comes Mellenti". 
6 Jun. [Rogerius Enyeisié, presbiter. | 
8 Jun. Obiit Rogerius de Barra, monachus hujus loci. 


11 Jun. [Obit Rogerius de Novo Burgo.] — *Henricus, rex Anglorum junior’. 


12 Jun. [Obiit Avice de Warham.| 


' Melletis in cod. — Galeranus a. 1166 obiit. scopus, et die 23 dominus abbas hujus loci Willelmus. 

* Voces fundatrix p. S. N. secunda manu adjecte sunt. Guillelmus II, Lirensis abbas, anno 1166 obiisse tra- 
Hic alluditur ad prioratum Sancti Nicolai de Malo Passu. ditur. 

* Cod. C Robertus episcopus; Willelmus abbas. — * Cod. Stoborg adjecta compendii nota. 
Robertus de Meleduno, Herefordensis episcopus, a. 1166 ? Johannes abbas, circa a. 1241 mortuus, notatur in 
obiit; Guillelmus vero, Beccensis abbas, a. 1124. cod. C die 30 Maii. 

* Cod. C adjicit vocem primus. Robertus abbas seculo x1 * Id est Henrici U1, cujus mater Ysabellis 4 Jun. 1246 
floruit. mortua esi. In serie regum Angle Henricus, filius Hen 


> In cod. C die 22 Apr. notatus est Willelmus epi- rict Il, ab auctore necrologu Lirensis annumeratus est 


B 


G 














EX OBITUARIIS LIRENSIS MONASTERIL 473 


A 19 Jun. Obiit Guillelmus de Godessella, monachus hujus loci. — *Magister 
Rogerius de Avernaio. 
1g Jun. Obiit Vitalis abbas. 
22 Jun. Obiit Odo miles. 


23 Jun. *Yvo de Ferreriis. 


B 25 Jun. Obtit Sahildis mulier. — Liscelina mulier. — “Symon comes. 
28 Jun. Obiit Gilibertus miles. — Ascelina mulier. « 
2 Jul. Obiit Audoenus episcopus'. — *Rogerius episcopus. 


3 Jul. [Petrus miles. | 
5 Jul. *Magister Willelmus de Paceio. 


c 6 Jul. Obiit domnus abbas hujus loci Ernaldus’. . * Swe. x1. 
7 Jul. Obiit Thomas de Wintersis’, miles. — *Henricus, rex Anglorum °. » 1189. 
14 Jul. *Philippus, rex Francie*. © 3993: 


15 Jul. Obiit Tono® abbas. 
18 Jul. *Magister Gillebertus de Sancto Jacobo. 


pd 20 Jul. *Petronilla, filia comitis Leicestriz. — *Hadvis. — *Alienor, comitissa 
Salesberiensis. 
22 Jul. Obiit Gislebertus abbas. — Obiit Ricardus, comes de Clare. | 
24 Jul. Obiit Teodericus, miles. 
27 Jul. Obiit Guillelmus abbas. — Guillelmus, nobilis comes Flandrie‘, filius = « , 5s. 
E Roberti comitis Normannorum. 
28 Jul. *Thomas, decanus Herefordiz’. *C.1216. 
29 Jul. Obiit Robertus miles. 
1 Aug. Obiit Guillelmus, rex Anglie‘. — Herlewinus miles. 
2 Aug. [Obiit Durandus, prior de Deserto’.| 
r 3 Aug. Maria, abbatissa Wintonia. — *Symon, comes Leycestrie®, et Henri- 
cus, filius ejus. — “Johannes, comes Nivernensis’. 
7 Aug. Obiit Godefridus miles. 
g Aug. Obiit Rogerius, Wigornensis episcopus'. — Ypolitus miles. 1199. 
11 Aug. Obiit Roes, uxor Willelmi de Chaineyo’. 
G 14 Aug. Obit Rogerius comes. — | Aaliz de Stokes.| — *Garinus, Ebroicensis 
episcopus®, et mater ejus. ® 1201. 


17 Aug. [Obiit Willelmus le Bastart, miles. ] — *Willelmus, abbas Leicestria. 
ig Aug. Obiit Gaufridus miles. 


21 Aug. Obiit Symon miles. — Asa monacha. — [Robertus, abbas hujus loci’. 
a — Mazellina mulier ad succurrendum "°.| — *Willelmus, miles, dominus de 
Feritate. 
24 Aug. *Magister Augerus, archidiaconus Ebroicensis. — “Ludovicus, rex 
Francie’. 1270. 
26 Aug. Obiit Herlewinus"’, abbas Becci'. + sient 
1 28 Aug. Obit Gislebertus, Ebroicensis episcopus'*. oe 
29 Aug. [Ysuldis mulier.| 
31 Aug. Obiit Robertus, comes Leicestriea. — Amicia comitissa'’. — Tes- 
cendis mulier. 
1 Sept. Obiit domnus Gislebertus, abbas hujus loci'. — *Balduwinus, filius ° sec. x1 
K comitis Insulz. ineunte 


4 Sept. *Rogerius de Praiellis. 
5 Sept. Obiit Garinus!* abbas. 


' Audinus , Ebroicensis episcopus, a. 1139 mortuus. Ejus Johannes , Nivernensis comes , sancti Ludovict filius , 3 Aug. 
nomen in Ebroic. obit. (p. 463 d) 4 Jul. adscriptam est. 1270 obiit. 

* Cod. Winters, adjecta compendii nota. * Cod. Chain, adjecta compendii nota. 

Vel fort. Tovo. : * In cod. C Robertus abbas, qui monasterio preefuisse 

* Guillelmus rex, a. 1100 mortuus, cujus obitus in cod. dicitur ab anno 1216 ad annum 1221, 20 Aug. memo- 
C die 29 Jul. memoratur. ratur. 

* In cod. C 3 Aug. notatus. '° Cod, suc. adjecta compendii nota. 

* In cod. C die 4 Aug. obitus comitis Symonis secundu '' Cod. C Herluinus. 
manu notatus est. " Cod. C et Amicia, comitissa ejus. 


13 


* Cod. Novmiensis, compendii nola super Vv adjecta. Cod. C Guarinus. 


TOME 60 





XXIII. 








A74 EX OBITUARIIS LIRENSIS MONASTERIL. 


7 Sept. + Obiit Petrus de Ponte. 


8 Sept. Obiit Hamericus prior. — *Willelmus comes. — *Matheus, civis 


Rothomagensis. 


* 1087. g Sept. Obiit Guillelmus rex*. — [Petrus de Rusellis.| — * Agidius epi- 


‘1179. Scopus °. 


10 Sept. t+ Obiit domina Petronilla de Herlainviler. 
12 Sept. |[Johaunes de Bradelée, armiger-. | 


13 Sept. Rodulfus miles. 
17 Sept. Willelmus Binet, miles. 


© Swe. xn. 19 Sept. Obiit Guillelmus, abbas hujus loci‘. — *Gundelmus. — + Johanna 


de Gornaio. 
*Cire.a.1204. 21 Sept. *Robertus, comes Melle[n|ti 
22 Sept. + Rogerus le Brun. 


d 


23 Sept. Obiit Odo de Paceo, monachus hujus loci. 
26 Sept. *Willelmus de Capellis, miles. 


27 Sept. [Obit Eustachius miles. | 


© 1962 28 Sept. Gillebertus , abbas hujus loci®.| 


2g Sept. *Richeldis, relicta David Anglici. — + Martinus, primus presbyter de 


Baucis. 
30 Sept. Obiit Lambertus miles. 
1 Oct. Rodulfus miles. 
2 Oct. Obiit Rainbaldus miles. 


4 Oct. Gauquelinus de Ferrariis, miles. — *Galeranus juvenis. 
5 Oct. Obit Adeliz, uxor Willelmi', hujus loci fundatoris. 


6 Oct. Obit Ernulfus Avenel. 


7 Oct. + Obiit magister Robertus de Charlée, xv1 solidos et bibliothecam. 


t 1953. 8 Oct. Obiit Hemelinus miles. — “Robertus, Lyncolnensis episcopus ‘. — 


Willelmus de Sakevilla®. 
g Oct. Alexander de Valle. 


10 Oct. Robertus et Petrus de Curtiniaco’, milites. 


13 Oct. Obiit Radulfus miles. 


© 1066. 14 Oct. Obierunt* Normanni Anglico bello sub Willelmo principe’. 
16 Oct. *Colinus le Tort. — + Nicholaus de Sapo et Gerovisia, uxor ejusdem. 
17 Oct. |Radulfus de Athées, monachus hujus loci.| 


» ian6. 18 Oct. *Johannes, rex Anglorum’. 


20 Oct. Obiit Robertus [Il comes Legrecestrie. — Hildierius® de Pasceio, 


laicus. — + Agnes I'Eschaciére. 


22 Oct. Obit Hugo Asinus, monachus hujus loci. 
24 Oct. Obit Rodulfus de Sancto Victore, monachus hujus loci. 


25 Oct. [Gilebertus de Clare, comes®.| 


26 Oct. Obiit Hugo pater. — Willelmus miles. 
27 Oct. Obiit Willelmus miles. — + Robertus de Bokelon. 
28 Oct. +Guillelmus, presbiter de Barra. 


29 Oct. Mahildis regina. 
30 Oct. Theodericus de Scanno. 
31 Oct. Obiit Robertus Azimus, miles. 


' 1083 2 Nov. Obiit Matildis regina’. — [Radulfus, prior hujus loci de Warham.| 
4 Nov. +Obiit Guillelmus de Sancto Johanne presbyter. 
6 Noy. Obiit domnus abbas hujus loci Silvester’. 
7 Nov. *Obiit Johannes de Siccis Molendinis. 

* 1226. 8 Nov. Obiit Walterius de Valle. — *Ludovicus, rex Franciw'. — *Gillebertus L 


de Chaorciis. 


' Cod. C addit comitis. 
* Cod. B Sakenvile. 
Cod. B solus Petri nomen exhibet. 
‘ In cod. C hec nota ad diem 18 Oct. rejecta est. 


> Cod. B Heuderius. 

" Cod. C Gillebertus, comes Gloucestrie. 

7 Cod. C Silvester, abbas Castellionis. — Silvester, ex 
Lirensi monacho, Casiellionensis abbas a. 1160 obit. 





= 


k 


a 











A75 


EX NECROLOGIO MONASTERIT CRUCIS SANCTI LEUFREDL 


A 11 Nov. *Guillelmus de Saqueinvilla, miles. 


13 Nov. Obiit Audoenus miles. 

14 Nov. *Aigidius episcopus. — + Herbertus Godard. 
17 Nov. [Obiit Gaufridus, prior hujus loci.| 

18 Nov. *Joscelinus, Ricardus, episcopi'. 


B 1g Nov. Obiit Richerius, miles. 


E 


F 





20 Nov. tObiit Mathzeus de Pomerol, miles. 

23 Nov. Obiit Willelmus, comes Glocestrie. — Willelmus de Britholio. — 
*Radulfus, Ebroicensis episcopus’. 

26 Nov. Obiit Robertus Paganus, monachus. 

27 Nov. Obiit Galterius miles. — Anduldis mulier. 

29 Nov. +Emelina de Bretescha. 

30 Nov. Obiit Guimundus miles. 


1 Dec. Obiit Heccelinus miles. — Leigardis mulier ’. 
2 Dec. Obit Henricus, rex Anglorum”. 
3 Dec. Obiit Ernaldus miles. — *Theobaldus, rex Navarre °. 


5 Dec. +Obiit Reginaldus de Houcemaigne. 

6 Dec. Obiit Willelmus miles. 

11 Dec. Obiit Herding et uxor ejus Elucue. 
chus hujus loci. 





*Rogerus, abbas Yberii, mona- 
8 


16 Dec. Obiit Herbertus miles. — +Emelina Bourdon. — + Hodiena Chevalier. 

17 Dec. Obiit Gotmannus, miles. — Robertus Trenchart, miles. — + Guillel- 
mus de Bossaio, miles. 

23 Dec. Obiit Bauduinus episcopus. — Guillelmus miles. 

24 Dec. Obiit Gaufridus miles. — Robertus miles. 


26 Dec. Obiit domnus abbas hujus loci Hildierius‘. 
30 Dec. *Johannes de Barra, miles®. 














EX NECROLOGIO 


MONASTERIL CRUCIS SANCTI LEUFREDI. 








MONITUM. 


Monasterii Crucis Sancti Leufredi, in dicecesi Ebroicensi szeculo vit 
conditi seculoque x1 restaurati, historia recentissime enarrata est in 
libello cui titulus Notice sur labbaye de la Crotx-Saint-Leufroy, par Tabbe 
Lebeurier *. Preedicti opusculi auctor non semel usus est necrologio, 
quod seculo xv ineunte fuit exaratum, quodque Bibliotheca Imperialis, 
in codice latino 5549 (olim Colbertino 4844), foliis 1-49, possidet. 
Precipua nomina que in hoc necrologio occurrunt et que, paucis 
exceptis, vel ad xi vel ad xiv seculum spectant, hic reprasentanda 


duximus. 
' Prior Saresberiensis , posterior Constantiensis. ~ Die 29 Dec. in cod. B annotatus est. 
* Cod. B Lejardis de Villeta. * Evreux, 1866, in-8’ de 85 pages. 


Oo. 





1269. 


" Post. a. 1145. 


476 EX NECROLOGIO MONASTERII CRUCIS SANCTI LEUFREDI. 


5 Jan. Guillelmus abbas. 

6 Jan. Donnus Ricardus abbas. 

12 Jan. Mauricius archiepiscopus'’. 

17 Jan. Symon Pescheveron, miles. 

1g Jan. Ricardus de lle. — Robertus de Gieffosse, et Beatrix, uxor ejus. 
20 Jan. Gilbertus abbas. 

21 Jan. Rogerius abbas. 

23 Jan. Isabel de Crevecuer domina. 

24 Jan. Gera(r|dus episcopus. 

25 Jan. Gaufridus archiepiscopus. 

28 Jan. Johannes de Possiaco, miles, dominus de Normanvilla. 
30 Jan. Lucas episcopus ”. 

31 Jan. Matildis de Paciaco. 

g Febr. Domnus Gauffridus, abbas de Cruce. 

10 Febr. Domnus Johannes de Sauceyo, abbas de Cruce. 


11 Febr. Ricardus de Tanqua|r|villa, armiger. — Dominus Rogerus de Quo- 
cherel, miles. — Nicholaus de Camino. — Juliana de Crepicordio. 
12 Febr. Radulfus de Rubeo Monasterio, monachus Gemeticensis. — Gaufri- 


dus de Nonnanto. 

19 Febr. Adam abbas. 

23 Febr. Guillelmus de Wiscarvilla; Richildis, uxor ejus. 

26 Febr. Nicholaus abbas. — Herbertus abbas. 

27 Febr. Donnus Petrus Religatoris, abbas de Cruce. 

1 Mart. Magister Johannes de Maulia. 

2 Mart. Stephanus de Parisius, monachus de Cruce. — Johannes, rector eccle- 
siw Sancti Boniti Parisiensis. 

g Mart. Guillelmus de Meulento, miles. 

10 Mart. Eremburgis de Crepicordio. 

11 Mart. Robertus de Paris, monachus Crucis. 

12 Mart. Symon, comes Ebroicensis*. — Amaulricus “ de Dardées, armiger. 

14 Mart. Victor abbas. 

16 Mart. Gauffridus de Yvilla. — Magister Stephanus de Novo Burgo. — Ra- 
dulphus de Gournay. 

17 Mart. Robertus miles de Escoz; Mabilia, uxor ejus. — Petrus de Escoz, 
monachus Crucis. — Guillelmus de Ebroicensi, monachus Crucis. — Johannes 
Lucas, monachus Crucis et prior de Insullis. — Johannes Serée, monachus Cru- 
cis et prior de Venabulis. 

18 Mart. Johannes Pescheveron. 

20 Mart. Dominus Guillelmus le Bicauf®, canonicus ecclesie Ebroicensis et 
rector ecclesiz de Anfrevilla, pro duabus pelvibus, duobus candelabris et duobus 
thuribulis, totis argenteis. . 

22 Mart. Rogerius abbas. 

24 Mart. Hugo abbas. — Robertus de Cantu Lupi. 

25 Mart. Johannes Seure, monachus de Cruce et prior Sancti Remigii de Be- 
suto Lomgo. ~~ Adeliza, regina Anglorum °. 

26 Mart. Rica[r|dus abbas. — Magister Petrus de Silva. 

27 Mart. Guillelmus abbas. 

29 Mart. Johannes de Anfrevilla, monachus Crucis. — Adam de Parisius. 

31 Mart. Guillelmus de Rothomago, monachus Crucis. — Magister Henricus 
de Torneio. 

1 Apr. Johannes de Autolio, miles. — Isabellis, dominicella de Bouquignio. — 
Magister Thomas de Sancto Georgio. 


' Rotomagensis archiepiscopus a. 1235 mortuus. * Cod. Amautritus. 
* Ebroicensis episcopus, qui a. 1220 obiit. ’ Idem Guillelmas itereom 8 Jul. notatas est. 


* Simon de Monte Forti, a. 1181 vel circ. mortuus. ® Fort. Henrici I axor. 





D 


G 





EX NECROLOGIO MONASTERII CRUCIS SANCTI LEUFREDI. 477 


A 5 Apr. Ricardus, episcopus Ebroicensis'. — Dominus Guillelmus de Flave- 
court, archiepiscopus Rothomagensis °. 
6 Apr. Magister Gerardus de Alba Mala, decanus Ebroicensis°. 
8 Apr. Girardus de Crepicordio. — Guillelma de Crepicordio. — Dotnina 
Marguereta de Rouvray, uxor domini Johannis de Rouvray, militis. — Guillermus 
B de Dardés, miles, et domina Johanna, uxor ejus. 


g Apr. Berno abbas. — Ricardus, abbas Sancti Taurini*. — Hatius de Auto- 
lio. — Radulphus de Pedona. 
11 Apr. Johannes de Torteval. — Thomas de Sancto Germano. 
13 Apr. Dominus Guillelmus de Meulento, miles. 
¢ 14 Apr. Donnus Radulfus, abbas de Cruce. — Donnus Johannes de Mortuo 
Mari, abbas de Cruce. 
16 Apr. Ingulfus abbas. — Magister Guillelmus de Insula, cancellarius eccle- 
sie Rothomagensis. 
20 Apr. Ricardus de Tournayo. 
pb 21 Apr. Anselmus archiepiscopus°. — Guillelmus episcopus. 


24 Apr. Guillelmus de Autolio, armiger. 
25 Apr. Guillelmus le Seneschal, prior de Sailliaco et monachus Crucis. 
27 Apr. Domnus Ricardus de Anfrevilla, abbas de Cruce. — Matheus de Heu- 
debouville presbiter. 
EB 28 Apr. Johannes de Cadomo, monachus Crucis. 
2g Apr. Guillelmus abbas. — Hugo abbas. — Petrus de Nonanto. 
i Maii. Thomas de Seviz, monachus Crucis. — Dominus Guido de Hare- 
court, episcopus Luxoviensis°. 
3 Maii. Magister Petrus de Vi, canonicus Ebroicensis. 
r 8 Maii. Ricardus abbas. — Guillelmus de Dardeis, armiger. 
14 Maui. Galterius, abbas Crucis. 
18 Maii. Nicholaus de Autolio, Ebroicensis episcopus’.— Matillis* de Castenei. 
21 Maii. Donnus Albericus, abbas de Cruce. 
24 Maii. Isabel, uxor Rogeri de Mellent. — Petronilla, uxor Quintini de Too- 
G neio. — Guillelmus miles de Crota. 
25 Maii. Rotbertus archiepiscopus*. —— Guillelmus de Sancto Romano. ~~ Ni- 
cholaus Coquerel. — Guillelmus de Boysy, et Martina ejus uxor. 
26 Mai. Almauricus de Mellento, miles. — Karolus, rex Francie’, pro quin- 
que leonibus auri, quos dedit prioratui nostro de Paceolo. 
H 27 Maii. Osbernus abbas. — Fulco, prior de Besuto. 
30 Maii. Remondus de Dardeis, armiger. 
31 Maii. Henricus de Trousseavilla, miles, et Agnes de Marcillio, uxor ejus. 
1 Jun. Johannes, episcopus Ebroicensis '°. —— Almauricus de Mellento, miles. 
— Matillis de Becdane. — Matildis de Loco Veris. 
5 2 Jun. Arnulfus abbas. 
3 Jun. Magister Gilbertus de Anfrevilla, archidiaconus. 
4 Jun. Johannes Brocart de Autolio, miles. 
5 Jun. Nicholaus dictus Belin, monachus Crucis et prior de Insulis. 
6 Jun. Dominus Radulphus d'Espone, thesaurarius Beate Marie Ebroicensis. 
k 7 Jun. Dominus Guillelmus de Mellento, pro brachio argenteo et pro Lx et v1 
solidis redditus. 
8 Jun. Radulfus episcopus. — Johanne de Cedro, armigero. 
11 Jun. Henricus, rex Anglorum''. — Dominus Almauricus de Dardeis, miles. 
13 Jun. Radulfus abbas. — Nicholaus, presbyter de Yrevilla. 


' Obit a. 1236. © Obut 24 Apr. 1336. 
* A. 1306 mortuas. 7 A. 1298 mortuus. 
Annis 1262 et 1268 memoratus. * Fort. Robertus Pullus, Rotomagensis archiepiscopus , 
‘ Ricarduas de Cormeliis, wi videtur, a. 1312 moriuus. a. 1221 mortaus. 
Vide supra, p. 467 g. ° Aut Carolus V, aut Carolus VI. 
5 Sanctus Anselmus, Cantuariensis urchiepiscopus , a. '© Obit 1 Jun. 1256. 


1109 mortuus. '' Henricus, Henrici II filius, 11 Jun. 1183 mortuus. 


SE 


a 


A ee eee os Dee 





* Augustus. 


» Grossus. 





478 EX NECROLOGIO MONASTERII CRUCIS SANCTI LEUFREDI. 


16 Jun. Johannes de Silvanecto, monachus de Cruce. ; A 

17 Jun. Gauflridus abbas. — Dominus Edmundus de Cherney, miles, et pro 
Nicholao, fratre suo. 

18 Jun. Aeledis, domina de Cruce. 

21 Jun. Domina Margareta, domina de Baygniaux, uxor domini Rogeri de 


Harenviller, militis. B 
22 Jun. Johannes de Fonteneto, et Margareta, ejus uxor. 
23 Jun. Boso abbas. — Adam de Wivilla. — Avicia de Wivilla. 


24 Jun. Johannes de Bautiermara, et Agnes, ejus uxor. 

26 Jun. Reinfredus abbas. 

27 Jun. Domina Agnes de Marbuef. C 

4 Jul. Magister Nicholaus de Aquigneyo. 

6 Jul. Henricus, rex Anglorum '. 

7 Jul. Guillelmus de Dardeis, armiger. 

8 Jul. Domina Ysabel, condam uxor domini Guillelmi de Beauchéne, militis. 

g Jul. Domina Agnes de Autolio. D 

11 Jul. Domnus Petrus [de] Hestreio, abbas de Cruce. 

13 Jul. Robertus abbas. 

16 Jul. Philippus*, rex Francie; fiat servicium pro bibliotheca quam dedit. 

17 Jul. Henricus abbas. 

20 Jul. Dyonisius abbas. E 

22 Jul. Dominus Rogerius de Mellent, miles. — Almaricus de Mellento, miles. 
— Eva, domina de Avrilleyo. 

23 Jul. Johanna, uxor domini Guillelmi de Harecourt. 

24 Jul. Magister Johannes de Mellento. 

26 Jul. Thomas abbas. — Hugo de Gisorz, miles. F 

28 Jul. Margarita, uxor Guillelmi de Escardainvilla, armigeri. 

1 Aug. Ludovicus”, rex Francorum. 

2 Aug. Guillelmus de Mellento, miles. 

6 Aug. Guillelmus de Mortuo Mari, et Odelina, uxor ejus, et Petrus de Mortuo 


Mari, filius eorum. G 
8 Aug. Sulpicius abbas. 
g Aug. Vincencius abbas. — Eustachia, mater domini Gauffridi, Ebroicensis 
j be) 
episcopi’. 
10 Aug. Agnes de Loco Veris. — Magister Guillelmus Ruaut, condam rector 
ecclesix de Yvilla. H 
18 Aug. Martina, uxor Petri de Rothomago. 
21 Aug. Philippus abbas. — Dominus Philippus, episcopus Ebroicensis ’. 
23 Aug. Johannes de Rothomago. 
24 Aug. Magister Clemens de Rothomago; Johannes, filius ejus. 


25 Aug. Johannes abbas. — Frater Nicholaus Gibout. od 

28 Aug. Gillebertus abbas. 

1 Sept. Guillelmus, presbiter de Rulleyo. 

4 Sept. Johannes de Crequiboto, miles; fiat servittum pro clausura claustri 
nostri deintus per abbatem dictum Semainon. 

5 Sept. Dominus Radulfus de Tornaio, et Constancia, ejus uxor. — Dominus k 
Guillelmus de Tornaio. —Ysabel, uxor Guillelmi de Sauceyo, mater domni Johan- 
nis de Sauceyo, abbatis de Cruce. 

6 Sept. Radulfus abbas. 

8 Sept. Galterius de Monmerel. — Johannes de Marbodio. 

g Sept. Agidius episcopus *.—Guillelmus®, rex Angloruam.—Benedictus abbas. 1 

12 Sept. Domnus Guillelmus Semaisnon, abbas de Cruce. 


' Henricus I], 6 Jul. 1189 mortaus. ° Aigidius , Ebroicensis episcopus, a. 1179 mortuus, 
* Aut Gaufridi de Barro, qui a. 1299 obiisse traditur, — eadem die in Ebroicensi et Lirensi necrologiis notatus. 
aut Gaufridi de Plesseitio, qui creditar a. 1327 mortuus. * Cod. male Gislebertus. Guillelmus Nothus, Anglo- 


* A. 1281 obiit. rum rex, 9 Sept. 1087 obit. 














EX NECROLOGIO MONASTERII CRUCIS SANCTI LEUFREDL. 


A 13 Sept. Guido miles de Mellent. 
16 Sept. Domnus Henricus, abbas de Cruce. 
17 Sept. Vitalis abbas. — Hugo abbas. — Heuderus de Paciaco. 
18 Sept. Domina Matildis, uxor domini Rogeri de Hallenviler, alias Claudin. 
ig Sept. Dominus Petrus de Esnancourt. 
s 23 Sept. Magister Johannes de Liencuria. 
24 Sept. Magister Radulfus de Homme. 
25 Sept. Gaufridus, episcopus Ebroicensis'. 
27 Sept. Domnus Silvester, abbas de Cruce. — Isabellis, quondam domine 
de Haquavilla. -- Petronilla, uxor Guillelmi de Quatuor Maris. 
¢ 29 Sept. Mainardus abbas. — Matildis de Gaillon. 
30 Sept. Domina Alicia de Mauhout. 
3 Oct. Gauffridus de Yquarvilla. 
8 Oct. Radulfus abbas. 
10 Oct. Aeledis, domina de Harecourt. 
pd 15 Oct. Robertus abbas. — Albinus de Crovilla clericus. 
16 Oct. Domnus Guillelmus d’ Aupegart, abbas de Cruce. 
18 Oct. Maria de Sancto Petro Engouy. 
22 Oct. Guillelmus de Escardainvilla, armiger. 
24 Oct. Magister Guillelmus de Rothomago. —- Dominus Girardus Semaynon. 
ze 27 Oct. Domnus abbas Odilo de Cruce. — Ursus abbas. 
28 Oct. Maria, condam regina Francie’, et Ludovicus, ejus filius, comes 
Ebroicensis; fiat servicium pro mortificatione aque de Paceolo nostro prioratui. 
2g Oct. Gauquelinus abbas. — Johannes de Capite Ville. 
30 Oct. Dominus Petrus de Busco, miles. — Magister Johannes de Vacaria, 
» canonicus Ebroicensis et rector ecclesia de Tornayo. 
31 Oct. Robertus de Rothoriis. — Guillebertus de Rothoriis. 
1 Nov. Hisenbertus abbas. — Dominus Alexander Maillart, miles. 
2 Noy. Johannes, dominus de Harecort. 
3 Noy. Magister Johannes de Mellento, condam canonicus Ebroicensis. — Ma- 
G gister Nicholaus de Busco Rotundo. 
5 Nov. Thomas de Nonanto. — Radulfus de Granchiis. 
7 Nov. Robertus abbas. 
8 Noy. Magister Guillelmus Englici, condam phisicus domine* Albw, regine 
Francie “, pro tredecim ® francis auri. 
H 9 Nov. Goisfredus abbas. 
10 Nov. Rogerius abbas. 
11 Nov. Fulco et Dona de Breutepont. 
12 Nov. Gislebertus miles de Autolio; Hatia®, ejus uxor. 
14 Noy. Almaricus de Beauchéne , armiger. —- Reginaldus de Eschardain- 
s villa, armiger. 
:5 Nov. Frater Nicholaus, burgensis de Cruce. 
17 Nov. Theothardus abbas. 
ig Nov. Stephanus de Pintarvilla, rector ecclesia de Loco Veris. — Guillelmus 
de Livarrout. — Rogero de Viteburgo, pro bona custodia decimarum de Alba Via. 
xk 20 Nov. Hilgotus abbas. —- D. Rogerus alias Claudin de Hallenviller, miles. 
24 Nov. Johannes de Faipou, miles. — Matildis de Angulo. 
25 Nov. Petrus de Douens ect Stephana, ejus uxor. — Ricardus de Valdieu. — 
Albinus de Douens. 
29 Nov. Donnus Guillelmus de Aguerneio, abbas de Cruce. 
i 3 Dec. Henricus, rex Anglorum’. — Domina Johanna, condam uxor domint 
Guillelmi de Mellento, militis, domini de Cruce, in parte. 


479 


' Incertum est ad quem Ebroicensium episcoporum hec ‘ Fort. Blancha de Ebroicis, Philippi VI uxor. 
notula referenda sit. ’ Cod. tresdescim francos. 
* Uxor Philippi A udacis , 12 Jan. 1322 moriua. ° Cod. Hatius. 


Cod. domina. 7 Henricus I, Anglorum rex, t Dec. 1135 mortuus. 











480 EX UTICENSIS MONASTERII ANNALIBUS ET NECROLOGIO. 


4 Dec. Ernulfus abbas. A 
7 Dec. Magister Almaricus de Dardeis presbiter. 

12 Dec. Gaufridus de Rubeo Monasterio, monachus de Cruce. 

13 Dec. Johannes de Medonta, monachus de Cruce. 

16 Dec. Nicholaus de Moret, miles, et Agnes, uxor ejus. 

17 Dec. Radulfus de Sancto Victore. B 
19 Dec. Gilo abbas. 

23 Dec. Balduinus episcopus '. — Yvo episcopus. 

26 Dec. Dominus Stephanus le Frangois, rector ecclesia de Fontibus. 

27 Dec. Ricardus abbas. 

28 Dec. Guillelmus abbas. — Guimundus. C 
29 Dec. Magister Matheus de Crepicordio. 

31 Dec. Donnus Guillelmus Rachine, abbas de Cruce. 








EX UTICENSIS MONASTERIL ANNALIBUS ET NECROLOGIO. 





MONITUM. 


De Annalibus Uticensibus actum est in novissima Orderici Vitalis 
ecclesiastice historia editione*, cujus ad calcem* tidem Annales e 
duobus codicibus Parisiensibus (lat. 10062 et 11885) prima vice vul- 
gati sunt. Horum annalium recudimus partem que ad annos 1226- 
1328 spectat, inserlis nonnullis notis quas ex codice Alencionensi 20, 
olim Uticensi, descripsimus. Cum autem nonnulli praedictorum Anna- 
lium loci compleri et explanari possint Uticensi necrologio, quod circa 
ann. 1240 exaratum, multisque recentioribus additamentis auctum, 
servat Bibliotheca Imperialis in jam !audato codice latino 10062, 
precipuos hujus necrologii articulos edendos censuimus, uncis inclu- 
dentes ea que secunda manu in codice conscripta videntur, omissis 
notis que seculo xiv exeunte vel xv adjecte sunt. 





Ex Annalibus Uticensibus. 


1226. Obiit Ludovicus, rex Francie; cui successit Ludovicus puer, filius D 
ejus [qui nunc sanctus est *}. 

1228. Obiit Gervasius, episcopus Sagii°; cui successit Hugo, prior canoni- 
chorum. 

1229. Proh dolor! Universitas clericorum deseruit Parisius. Obiit Thebaldus, 


archiepiscopus Rothomagensis; cui successit Mauritius, episcopus Cenomannis. £ 


' Idem episcopus eadem die in Lirensis monasterti obi- —_ tum est epitaphium quod ipse sibi composuerat, quodque 
tuario (supra, p. 475 e) memoratus est. nobis servaverunt auctores Gallie christiane (X1, 693) : 

* Preefat. p. LXvu. 

> Tomo V, p. 139-173. 


Anglia me genuit, nutrivit Gallia, Sanctus 
Justus, Thenolium Premonstratumque dedere 


P ¥ 
. Voces enagned incluse secunda ane annotate sunt. : Abbatis nomen, sed mitram Sagia, tumbam 
Sepultus est in ecclesia abbatie de Silleio, whi inserip- Hic locus. Oretur ut detur spiritus astris. 




























































EX UTICENSIS MONASTERII ANNALIBUS. 4&1 


a 1231. Hoe anno initiatum est fundamentum ecclesie Sancti Ebrulfi per fra- 
trem Baldwinum. 

1233. Obiit Philippus, comes Boloniz. Obiit Robertus, comes Drocensis. Obiit 
Rogerus, abbas Uticensis, cui successit Nicholaus’. 

1235. Obiit Mauricius, Rothomagensis archiepiscopus; cui successit Petrus 

B Romanus. 

1236. Obiit Ricardus, episcopus Ebroicensis, abbas Becci; cui successit Ra- 
dulfus, archidiaconus, Cyerrii”. 

1237. Hoc anno consecratus est Petrus Romanus, archiepiscopus Rothoma- 
gensis. 

c 1239. Multi nobiles arripuerunt iter Jherusalem de Francia. 

1240. Obiit Hugo, Sagiensis episcopus; cui successit Gaufridus, canonicus 
Rothomagensis. 

1243. Obiit Gregorius VIII{I] papa; cui successit Innocentius. Obiit Radul- 
fus, episcopus Ebroicensis; cui successit Johannes, decanus* Turonensis. 

p 1245. Hoc anno Petrus, archiepiscopus Rothomagensis, factus est cardinalis; 
cui successit Odo, abbas Sancti Dionysii. 

1247. Nicholaus, abbas Uticensis, abiit ad ordinem Cartusia; cui successit 
Ricardus de Corjon. 

1248. Obiit Odo, archiepiscopus Rothomagensis; cui successit Odo dictus 

é Rigaut, de ordine Fratrum Minorum. —Hoc anno, ni idus Junii, Ludovicus, rex 
Francorum, cum exercitu suo, arripuit iter apud Terram Sanctam. 

1249. Hoc anno civitas Damieta capta est a christianis, videlicet a Ludovico 
rege. Eteodem anno captus {uit rex, et frater ejus" occisus, cum multitudine chris- 
tianorum, et reddidit Damietam. 

r 1250. Obiit Willelmus de Ponte Arche, episcopus Lexoviensis; cui successit 
Fulco Dastin, decanus ejusdem ecclesiz. 

1255. Obiit Johannes de Sancto Ebrulfo, decanus Lexoviensis, qui multa 
bona nobis fecit?. 

1257. Obiit Gaufridus, Sagiensis episcopus °; cul successit Thomas d’Aunou. 

G 1258. Natus fuit heres de Sancto Serenico in Nativitate sancti Johannis 
Baptiste. 

1261. Obiit Alexander papa; cui successit Urbanus. 

1262. Obiit Guillelmus miles et dominus de Sancto Serenico. 

1264. Obiit Urbanus papa; cui successit Clemens. 

H 1265. Hoc anno commisit prelium Symon, comes de Monte Forti, contra 
Henricum, regem Anglie, et Ricardum, regem Alemanniz, et contra eorumdem 
filios, quos primo in bello cepit; sed ad ultimum, eorum gladiis, (proh dolor!) 
cum Henrico, ipsius filio, miserabiliter occubuit. 

1266. Karolus, comes Andegavis, a papa Clemente rex Sicilia coronatus, 

s contra Mainflridum pugnavit apud Beneventum, ac Dei gratia Pullia, Calabria, 
Sicilia subjugate sunt ei. 

1267. Obiit Fulco, Lexoviensis episcopus; cui successit magister Guido de 
Merula. 

1269. Obiit Ricardus de Valle de Courjon, abbas Sancti Ebrulfi; cui suc- 

k cessit Nicholaus de Villaribus, prior de Molendinis. 

1270. Ludovicus, rex Francorum, iter arripuit ad Terram Sanctam cum 
multis nobilibus, et inde rediens eodem anno obit. 


' Monachi Uticenses, litteris datis anno 1233, Sabbato Id est Radulfus de Cierreyo archidiaconus. 
proximo post festum beati Nicholai (10 Dec. 1233), * Suppl. Sancti Martini. 
regi presentaverunt dominum Nicholaum de Novo Mer- * Robertus, comes Atrebatensis. 
cato, quem sibi unanimiter elegerant in abbatem. (Cartu- ' Vide infra, p. 485 j. 
laire normand, p. 64,n. 404.) Pro Nicholaum de N. M. * In chronico Gofferm, quod nanc desideratur, hec de 
nonnulli legerunt Michaelem de N. M. Hoc errore capt Gaufrido annotatafuerunt : Anno 1253(corrig. 1257) obiit 
sunt auctores Galli christiane (X1, 824) recentiusque doc- Gaufridus, Sagiensis episcopus,1v calendas Februarii, 
tus vir Al. Teulet (Layettes du Trésor des chartes, Il, cujus corpus jacet ante magnum altare hujus ecclesi«e 
257, n. 2259). sub tumulo wneo. Gall. christ. X1, 694. 


61 





TOME XXIII. 











480 EX UTICENSIS MONASTERII] ANNALIBUS ET NECROLOGIO. 


4 Dec. Ernulfus abbas. 4 
7 Dec. Magister Almaricus de Dardeis presbiter. 

12 Dec. Gaufridus de Rubeo Monasterio, monachus de Cruce. 

13 Dec. Johannes de Medonta, monachus de Cruce. 

16 Dec. Nicholaus de Moret, miles, et Agnes, uxor ejus. 


17 Dec. Radulfus de Sancto Victore. B 
. 19 Dec. Gilo abbas. 
23 Dec. Balduinus episcopus '. — Yvo episcopus. 


26 Dec. Dominus Stephanus le Frangois, rector ecclesia de Fontibus. 
27 Dec. Ricardus abbas. 
28 Dec. Guillelmus abbas. — Guimundus. C 
29 Dec. Magister Matheus de Crepicordio. 


31 Dec. Donnus Guillelmus Rachine, abbas de Cruce. 








EX UTICENSIS MONASTERIT ANNALIBUS ET NECROLOGIO. 








- Ey Sc * 


MONITUM. 


De Annalibus Uticensibus actum est in novissima Orderici Vitalis 
ecclesiastice historia editione’, cujus ad caleem* idem Annales e 
duobus codicibus Parisiensibus (lat. 10062 et 11885) prima vice vul- 
gati sunt. Horum annalium recudimus partem que ad annos 1226- 
1328 spectat, inserlis nonnullis notis quas ex codice Alencionensi 20, 
olim Uticensi, descripsimus. Cum autem nonnulli pradictorum Anna- 
lium loci compleri et explanari possint Uticensi necrologio, quod circa 
! ann. 1240 exaratum, multisque recentioribus additamentis auctum, 
: servat Bibliotheca Imperialis in jam laudato codice latino 10062, 

precipuos hujus necrologii articulos edendos censuimus, uncis inclu- 
dentes ea que secunda manu in codice conscripta videntur, omissis 
notis que seculo xiv exeunte vel xv adjecte sunt. 





Ex Annalibus Uticensibus. 


1226. Obit Ludovicus, rex Francie; cui successit Ludovicus puer, filius D 
ejus [qui nunc sanctus est *). 

1228. Obiit Gervasius, episcopus Sagii®; cui successit Hugo, prior canoni- 
chorum. 

1229. Proh dolor! Universitas clericorum deseruit Parisius. Obiit Thebaldus, 
archiepiscopus Rothomagensis; cui successit Mauritius, episcopus Cenomannis. & 


‘ Idem episcopus eadem die in Lirensis monasterii obi- tum est epitaphium quod ipse sibi composuerat , quodque 
tuario (supra, p. 475 €) memoratus est. nobis servaverunt auctores Gallie christiane (X1, 693) : 

* Prefat. p. Lxvu. 

> Tomo V, p. 139-173. Anglia me genuit, nutrivit Gallia, Sanctus 


Justus, Thenolium Premonstratumque dedere 


a a? 
Voces uncis incluse secunda manu annotate sunt. Miiils names sel tiene Gidkin, Untalian 


* Sepultus est in ecclesia abbatie de Silleio, wbi inscrip* Hic locus. Oretur ut detur spiritus astris. 














EX UTICENSIS MONASTERII ANNALIBUS. A&l 


a 1231. Hoe anno initiatum est fundamentum ecclesie Sancti Ebrulfi per fra- 
trem Baldwinum. 

1233. Obiit Philippus, comes Boioniz. Obiit Robertus, comes Drocensis. Obiit 
Rogerus, abbas Uticensis, cui successit Nicholaus’. 

1235. Obiit Mauricius, Rothomagensis archiepiscopus; cui successit Petrus 

B Romanus. 

1236. Obiit Ricardus, episcopus Ebroicensis, abbas Becci; cui successit Ra- 
dulfus, archidiaconus, Cyerrii’. 

1237. Hoc anno consecratus est Petrus Romanus, archiepiscopus Rothoma- 
gensis. 

c 123g. Multi nobiles arripuerunt iter Jherusalem de Francia. 

1240. Obiit Hugo, Sagiensis episcopus; cui successit Gaufridus, canonicus 
Rothomagensis. 

1243. Obiit Gregorius VIII{I] papa; cui successit Innocentius. Obiit Radul- 
fus, episcopus Ebroicensis; cui successit Johannes, decanus * Turonensis. 

p 1245. Hoc anno Petrus, archiepiscopus Rothomagensis, factus est cardinalis; 
cui successit Odo, abbas Sancti Dionysii. 

1247. Nicholaus, abbas Uticensis, abiit ad ordinem Cartusie; cui successit 
Ricardus de Corjon. 

1248. Obiit Odo, archiepiscopus Rothomagensis; cui successit Odo dictus 

e Rigaut, de ordine Fratrum Minorum. —Hoc anno, 11 idus Junii, Ludovicus, rex 
Francorum, cum exercitu suo, arripuit iter apud Terram Sanctam. 

1249. Hoc anno civitas Damieta capta est a christianis, videlicet a Ludovico 
rege. Eteodem anno captus fuit rex, et frater ejus" occisus, cum multitudine chris- 
tianorum, et reddidit Damietam. 

F 1250. Obiit Willelmus de Ponte Arche, episcopus Lexoviensis; cui successit 
Fulco Dastin, decanus ejusdem ecclesiz. 

1255. Obiit Johannes de Sancto Ebrulfo, decanus Lexoviensis, qui multa 
bona nobis fecit?. 

1257. Obiit Gaufridus, Sagiensis episcopus °; cui successit Thomas d’Aunou. 

Gc 1258. Natus fuit heres de Sancto Serenico in Nativitate sancti Johannis 
Baptiste. 

1261. Obiit Alexander papa; cui successit Urbanus. 

1262. Obiit Guillelmus miles et dominus de Sancto Serenico. 

1264. Obiit Urbanus papa; cui successit Clemens. 

Hh 1265. Hoc anno commisit prelium Symon, comes de Monte Forti, contra 
Henricum, regem Angliz, et Ricardum, regem Alemannie, et contra eorumdem 
filios, quos primo in bello cepit; sed ad ultimum, eorum gladiis, (proh dolor!) 
cum Henrico, ipsius filio, miserabiliter occubuit. 

1266. Karolus, comes Andegavis, a papa Clemente rex Sicili# coronatus, 

s contra Mainffridum pugnavit apud Beneventum, ac Dei gratia Pullia, Calabria, 
Sicilia subjugate sunt ei. 

1267. Obiit Fulco, Lexoviensis episcopus; cui successit magister Guido de 
Merula. 

1269. Obiit Ricardus de Valle de Courjon, abbas Sancti Ebrulfi; cui suc- 

k cessit Nicholaus de Villaribus, prior de Molendinis. 

1270. Ludovicus, rex Francorum, iter arripuit ad Terram Sanctam cum 
multis nobilibus, et inde rediens eodem anno obiit. 


* Monachi Uticenses, litteris datis anno 1233, Sabbato * Id est Radulfus de Cierreyo archidiaconus. 
proximo post festum beati Nicholai (10 Dec. 1233), * Suppl. Sancti Martini. 
regi preseniaverunt dominum Nicholaum de Novo Mer- * Robertus, comes Atrebatensis. 
cato, quem sibi unanimiter elegerant in abbatem. (Cartu- ° Vide infra, p. 485 j. 
laire normand, p. 64,n. 404.) Pro Nicholaum de N. M. ° In chronico Gofferni, quod nunc desideratur, hec de 
nonnulli legerunt Michaelem de N. M. Hoc errore capti Gaufrido annotata fuerunt : Anno 1253(corrig. 1257) obiit 
sunt auctores Gallia christiane (X1, 824) recentiusque doc- Gaufridus, Sagiensis episcopus,1v calendas Februarii, 
tus vir Al. Teulet (Layettes du Trésor des chartes, Il, cujus corpus jacet ante magnum altare hujus ecclesie 
257, n. 2259). sub tumulo #neo. Gall. christ. X1, 694. 


61 





TOME XXIII. 





‘ 94 Nov. 


» 8 Oct. 


th Febr. 1291 
(N. S.). 


482 EX UTICENSIS MONASTERII ANNALIBUS. 


1272. Obiit Henricus, rex Angliz; cui successit Edwardus, ejus filius. 
1274. Hoc anno dimisit spontaneus frater Nicholaus de Villaribus curam 
abbatis '; cui successit Willelmus de Monte Pincon ’. 

1275. Obiit Gregorius X papa; cui successit Innocentius V, qui eodem 
auno obiit. — Obiit Odo Rigaudus, archiepiscopus Rothomagensis; cui successit 
magister Guillelmus de Flava Curia tertio anno post. 

1276. In crastino Nativitatis beatae Marie nata fuit filia heredis de Sancto 


Serenico. 


1278. Obiit Thomas de Aunou, Sagiensis episcopus’; cui successit magister 
Johannes de Bernertis, officialis Lexoviensis. 

1280. Obiit Nicholaus papa; successit “ Martinus papa. 

1281. Obiit Philippus de Chaours®, episcopus Ebroycensis ; cui successit Ni- 


cholaus de Autolio. 


1282. Obiit Willelmus de Monte Pincon, abbas Sancti Ebrulfi; cui successit 
Gaullridus de Girouart, prior de Altifago ° 

1283. Magister J. Cholet, legatus domini pape, apud Parisius maximum 
concilium post Assumptionem haaies Marie congregavit. — Ingens tonitruum in 
die Pasche’, circa magnam missam, maxime in episcopatu Sagiensi, homines 


multos lesit. 
1284. Obiit Karolus, rex Siciliz. 


—In vigilia Sancte Katerine* fuit ventus 


vehemens, qui plures turres, nemora et arbores prostravit. Tune cecidit turris 


Sancti Ebrulfi noviter facta. 


1285. Obiit Philippus, rex Francorum, apud Narbonam, redeundo de Arra- 
gonia; cui successit Philippus, ejus filius. Eodem anno obiit Petrus, infidelis 
rex Arragoni; cui successit Aufulsus. Obiit Guido, Lexoviensis episcopus; cui 
successit magister Guillelmus de Arneriis*, cantor eyusdem loci. 

1289. In vigilia Beati Dionysii? natus fuit Ludovicus, primogenitus Philippi, 


regis Francorum. 


1290. Sexto decimo kalendas Marcii‘, 


luna duodecima passa fuit eclipsim, 


terremotusque accidit in eadem nocte in quibusdam locis. . 

1291. /stas multum torrida, et hiems nive et gelu nimis gelida..... — Hoe 
anno fuit a paganis Acra destructa, omnibus inte fectis®..... 

1294. Obiit magister Johannes de Berneriis, episcopus Sagiensis; cui successit 
magister Philippus Boulenjer, prior Sancti Gervasii ejusdem_ loci. —Obiit Johan- 


nes, dominus de Sancto Ser 





anno, in pago| Oximensi, mense Mail, 


fuit inundatio aque, que sulin fesse mala fecit, vivarios dirupit, terras ara- 
biles et prata subvertit, arbores eradicavit, molendina, pontes et domos prostra- 
vit, segetes tempestavit, et per eam mult gentes et multa animalia perierunt. 
1296. Hoc anno tanta fuit inundatio aquarum quod magnus pons et parvus 
pons Parisius ceciderunt, et pro parte omnes pontes desuper Sequanam corrue- 


* Nicolai de Villaribus resiqgnatio regi nuntiata fuit lit- 
teris datis die Sabbati in vigilia apostolorum Simonis et 
Jud le (27 Oct.) 1274. (Cartul. normand, p. 196, n. 841.) 

* Guido, Lenoviensie episcopus, 2 Dec. 1274 regem re- 
quisivit qualenus Guillelmum de Monte Pinchonis regalibus 
monasterui Sancti Ebrulfi diqnaretur investire. (Cartul. nor- 
mand, p. 197, n. 845.) 

* De Thoma hec legebantur in Chronico Gofferni : Anno 
1278 obiit Thomas de Aunoto, episcopus Sagiensis, 17 
Junii, qui multa dedit et multum dilexit nos. Et in ne- 
crologio ejusdem monasterti : Anno 1278, 17 calendas 
Julii, obiit bone memoria dominus Thomas de Alnoto, 
quondam episcopus Sagiensis , qui habet sepulturam in 
majori ecclesia hujus ccenobii, videlicet ante majus al- 
tare ad introitum chori. (Gallia christ. X1, 695.) Prior 
et capitulum ecclesia Saqiensis 2h Junti 1278 a rege requi- 
sierunt licentiam eligendi pastorem in ecclesia Sagiensi , 
pastoris solatio destituta per mortem Th. bone memo- 
ria quondam episcopi ejusdem ecclesie Sagiensis. (Car- 
tul. normand, p. 226, n. 925. ) 

* Pro successit, codex habet obiit. 


* Cahors , non autem Chaourses, ut in Gallia christiana. 
* Willelmi mors Gaufridique electio ad annum 1281 re- 


Jerenda sunt. Litteris enim datis anno 1281, die Jovis post 


festum Omnium Sanctorum (6 Nov. 1281), dicttur vacans 
monasterium Sancti Ebrulfi per mortem bone memorie 
Guillelmi de Monte Pincon , quondam abbatis ejusdem. 
Exstat et altera charta, data die Veneris in vigilia Sancti 
Nicholai hyemalis anno 1281 (5 Dee. 1281), qua Guido, 
Lexoviensis episcopus , regi commendat fratrem Gaufridum 
de Gyroart, novum Sancti — abbatem. (Cartul. nor- 
mand, p- 250, n. 978 et 979.) 

” Hee nota fort. ad a. 1284 rejicienda est, cum in 
Chronico Rotom. (supra, p- 345 ajlegatur anno 1284, 
quinto idus Aprilis, videlicet die Pasche (id est g Apr.) 


Julgur i in diversis ecclesiis Rotom. diwcesis cecidisse. 


® Guillelmum ex vico Asneriarum haud procul a Cor- 
meliis ortundum fuisse memorant auctores Gallie christiane 
(XI, 784). 
* Sequitur alia annotatio , in qua via ‘egi possunt voces : 
archiepiscopus.... magister RK. de Haricuria episcopus 
Constanciensis..... concilii. .... 





A 


D 





EX UTICENSIS MONASTERII ANNALIBUS. | 483 


4 runt, excepto ponte Pontis Arche, et circa Nativitatem Domini hoc venit. Unde 
versus : 


Parisius vere pontes, gens, tecta ruerunt 
Undis, milleno, c bis, novies deca, seno. 


1298. In hoc anno fuit levatus sanctus Ludovicus, rex Francie. Et rebellave- 

B runt rex Anglia et comes Flandrie contra regem Francie, nepotem sancti Lu- 
dovici predicti. Hoc anno obiit Guillelmus de Anieriis bone memorize, quondam 
episcopus Lexoviensis; cui successit Johannes’, de ordine Fratrum Minorum, 
episcopus tunc de Redonis’, in Britannia. 

1303. Obiit Johannes de Semés, de ordine Fratrum Minorum, episcopus 

c Lexoviensis; cui successit Guiardus de Haricuria. Hoc anno dimisit® spontaneus 
frater Gaufridus de Gyrouart; cui successit frater Thomas de Ductu. 

1306. Hoc anno fuerunt fugati Judei de regno Francie. 

1307. Hoc anno fuit facta pax et firmata inter regem Anglie et regem Francie, 
et accepit rex Anglie filiam regis Francie in conjugium, et fuerunt facte nuptie 

p apud Boloniam supra mare. 

1309. Hoc anno obiit Thomas de Ductu, abbas hujus ccenobii; cui successit 
Nicholaus de Ponte Cardonis. 

1313. Hoc anno factum fuit divortium inter Ludovicum et Karolum, filios 
Philippi, regis Francorum, et uxores suas, ob causam fornicationis. Qui postmo- 

gE dum successerunt in regnum. (Ex cod. 20 Alencionensi.) 

1314. Hoc anno fuit mortuus Philippus, rex Francorum; cui ‘successit Ludo- 
vicus, filius ejus primogenitus, qui accepit in conjugium filiam regis Hungrie. 
Eodem anno’, Enguerrannus de Marrigneyo suspensus fuit, et multa alia mala 
facta fuerunt in regno. 

r 1315. Hoc anno dimisit spontaneus frater Nicholaus de Ponte Cardonis curam 
abbatie Sancti Ebrulfi; cui successit frater Radulfus Grente, prior, tunc in Anglia, 
per inspirationem divinam ab communi omnium electus *. Obiit magister Phi- 
lippus Boulenger, episcopus Sagiensis; cui successit magister Ricardus de Cen- 
tileio “, ejusdem loci prior conventus. 

G 1316. Hoc anno obiit Ludovicus, Francorum et Navarre rex; cui successit 
Philippus, frater ejus. — Hoc anno fuit terre motus in partibus istis. (Za cod. 
Alenc. 20.) 

1319. Hoc anno obiit magister Ricardus de Centilleio, episcopus Sagiensis; 
cui successit Guillelmus Malgeri, ejusdem loci cantor’. Hoc anno®, fuit turbatio 

u [elementorum] maxima, et multa damna inde evenerunt, et arbores multe vi 
ventorum corruerunt, inter quas nemus pene totum abbatis de Diva corruit et 
magna pars foreste [de] Calvimunte. 

1320. Hoc anno obiit Radulfus Grente, abbas Sancti Ebrulfi’; cui successit 
Ricardus Tiescelin. 

3 1321. Leprosi fuerunt combusti in regno Francie. — Leprosi fuerunt com- 
busti fere per totum regnum Francie, propter potiones quas composuerunt pro in- 
terfectione universi populi, et plures eorum fuerunt aterminati®. (Ea cod. 20 
Alenc.) — Obiit Philippus, rex Francorum; cui successit Karolus, ejus frater, 
tunc comes de Marchia. ‘ 

k 1322. Hoc anno Karolus, rex Francorum, filius Philippi regis, post obitum 
Philippi regis junioris, fratris eyus, desponsavit sibi uxorem filiam regis Bihan- 
nie. (Ea cod. 20 Alenc.) 

1323. Hoc anno obiit filia regis Bihanie, regina Francie. Hoc anno fuit bel- 


' Cod. Renis. Conf. Gall. Christ. XIV, 755. men de Leutilly vel Sentilly datum in Gall. christ. X1,696. 

* Supple abbatiam Sancti Ebrulfi. ° In cod. incerta est vox cantor. 

* Non anno 1315, sed anno 1316, cessit Nicolaus elec- ° Dubium est cui anno referenda sit ista annotatio. 
tusque fuit Radulfus Grente , nisi erraverint auctores Gallie ’ Auctores Gallia christiane (X1, 825) memorant Ra- 
christiane (X1, 825). dulfum Grente obiisse 8 idus Novembris 1318. 

* Sic representandam duximus vocem cujus apices in co- * Id est atermoyés. Vocem aterminati in cod. via legere 
dice hic et infra via discerni possunt. Evdem episeopo cogno- potuimus. 


61. 


* de Samois. 


» 1315, 








rf 
f 
‘ 
‘ 
e 





A8h EX UTICENSIS MONASTERII NECROLOGIO. 


lum et jactura magna inter Normannos Francosque et .. .. ... '; id est transma- a 
rinos et citramarinos, et multus sanguis effusus utrinque. (Ea cod. 20 Alenc.) 

1324. Bellum fuit inter reges Francie et Anglie pro terra de Vasconia, et 
captum fuit a rege Francie castrum de la Riole. — Eodem anno obiit [Maria], re- 
gina Francie, et ejus parvulus filius, que erat regis Bihanniz filia. Post quam 
accepit rex Karolus filiam Ludovici, comitis Ebroicensis, que ejusdem regis erat B 
cognata germana. — Hoc anno damna fecere tonitrua magna. Hoc anno fuit in 
tempore verno tempestas ventorum, et multe domus et arbores sevitia ventorum 
ruerunt. (Ha cod. 20 Alenc.) 

1327. Obiit Karolus, rex Francorum, cui successit filius ejus quidam puer in 
cunis, et fuit fere per dimidium annum. Quo mortuo, successit Philippus, cog- ¢ 
natus ipsius Karoli germanus, qui fuit regna regens tempore pueri. Hoc anno 
obiit Gauffridus, episcopus Ebroicensis, cui successit frater J. de Prato, de ordine 
Fratrum Predicatorum. 


Ex Necrologio Uticensi. D 


7 Jan. [Magister Theobaldus de Falesia, quondam archidiaconus de Auge’, 
qui dedit ad usus pittantiarum viginti libras. | 

8 Jan. Robertus episcopus. 

11 Jan. Osbernus, abbas Lire *.—[Magister Guillelmus de Pourpencie, condam 
decanus Ebroycensis “. | E 

12 Jan. Willelmus Britolii®. — |Margarita, comitissa Wintonyz. | 

13 Jan. Domnus abbas Rogerius°®. 

14 Jan. [Dominus Johannes de Feritate Fresnel : dedit c solidos redditus 
super preposituram de Feritate’. — Petrus, decanus de Sappo’. | 

15 Jan. Robertus abbas. F 

18 Jan. Domnus abbas Radulfus’®. 

20 Jan. {Ricardus de Lira. ]— Eduualdus, Walterius, abbates. 

21 Jan. [ Magister Nicholaus de Pereyo : dedit sammam que vocatur Copiosa. | 

23 Jan. Domnus abbas Robertus. — {[Domnus abbas Robertus Troarnensis "°. 
— Agnes, domina de Sancto Serenico''.| 

25 Jan. Stephanus, prepositus Mauritanie". 

26 Jan. Lucas, abbas Resbacensis '’. 

31 Jan. Waldenus abbas. 

1 Febr. Hugo de Portis, miles. 

5 Febr. Guillelmus, filius Geroii, fundator hujus ccenobii “. H 

6 Febr. [|Guillelmus Chesnel et Agnes, ejus uxor..... | 

7 Febr. [Magister Guillelmus dictus Abbe, canonicus Lexoviensis. .... | 

8 Febr. Willelmus archiepiscopus ". 

g Febr. [Anniversarium fratris Nicholai de Ductu, nati de Ponte Cardonis, una 
cum anniversario patris et matris ejusdem. Et propter hoc dedit nobis Christiana, 5 
mater dicti Nicholai, de bonis suis, ad opus fabrice monasterii nostri, c libras tu- 
ronensium et vii libras turonensium annui redditus ad unam pittanciam, etc.| 

11 Febr. Durandus, abbas Troardi'®. 

12 Febr. [Obiit* dominus Gaufridus Carnifex, episcopus Abrincensis, qui nobis 


cop) 


' Locus in codice vacuus. * Radulfus , Sancti Ebralfi abbas , qui a. 1189 e vivis ex- 
* In Lexoviensi ecclesia. cessit. 
‘ Osbernus anno 1177 mortuus. '° Robertus Troarnensi monasterio prefuit ab a. 1221 
* Hoc nomen, in codice semilacerum, videtur Jugisse ad a. 1234 vel circ. 
auctores Gallie christiane. " Saint-Ceneri-le-Gérei, Orne, arr. et c” Alengon. 
* Sic in codice, singulis hujus nominis elementis ex- "* Mortagne , Orne. 
pressis. '* Ejas etas incerta. , 
* Rogerius, Sancti Ebralfi abbas, a. 1126 vel 1127 '* Vide indicem nove Orderici Vitalis edit. V, 45. 
mortuus. '* Guillelmus, Rotomagensis archiepiscopus , anno 1110 
” La Ferté-Fresnel, Orne, arr. Argentan. mortuus. 


* Le Sap, Orne, arr. Argentan, c* Vimoutiers. '® Durandus I, anno 1088 mortuas. 














EX UTICENSIS MONASTERII NECROLOGIO. 485 


a contulit ad usus pittanciarum quater viginti libras, pro faciendo sium anniver- 
sarium, ex quibus, cum vi. xx. libris quas nobis dominus Robertus de Haricuria, 
episcopus Constantiensis, contulerat, empta fuerunt nemora, dono 1. c. librarum, 
ad dictum usum pittanciarum, et postea excambiata fuerunt, tempore abbatis 
Thome, ad viginti libras redditus apud Maheru. | 

p15 Febr. Robertus, prepositus Mauritanie. 

16 Febr. [Guillelmus, abbas Gemeticensis'. — Magister Nicholaus de 
Aquila. . . 

18 Febr. [Petronilla, abbatissa Sancti Corentini’. | 

1g Febr. [Gervasius miles de Haya. | 

c 20 Febr. Willelmus Britolii, comes’. 

21 Febr. Obiit Hugo de Grentemesnil, comes Leecestriz, fundator hujus coeno- 
bii, monachus nostre congregationis. — Petrus, abbas Resbacensis'‘. 
22 Febr. [Obiit Nicholaus de Ductu, condam abbas hujus coenobii’..... ] 
23 Febr. Gregorius abbas. 
p 25 Febr. [Petrus de Bosco, prior de Longa Villa Giffardi..... | 
28 Febr. [Magister Ricardus de Ponte Audomari..... ] 
2 Mart. [Magister Martinus de Sancto Medardo.] — Drogo abbas. 
3 Mart. [Nicholaus, condam rector ecclesia Sancti Nicholai de Molendinis. | 
4 Mart. Emma abbatissa. —- [ Anniversarium patris et matris magistri Nicholai 
e de Domo Maugis. | 
6 Mart. Domnus abbas Manerius®. — [Magister Raginaldus de Roseria, cle- 
ricus. | 
7 Mart. [Domnus Robertus de Haricuria, quondam episcopus Constantiensis’, 
qui nobis dedit sex viginti libras turonensium ad redditus comparandos pro anni- 


F versario suo. — Avitia, quondam abbatissa Sancti Corentini *. | 
g Mart. [Thomas de Walle de Corjon, presbiter. — Laurencius, abbas Res- 
bacensis *.] 


10 Mart. [Dominus Guillelmus dictus Pauper, quondam rector ecclesia de 
Nealfa!®..... | 
G 12 Mart. Domnus abbas Ricardus'"' : iste jacet in capitulo. 
13 Mart. [Magister Philippus Boulenjer, episcopus Sagiensis '”, qui dedit nobis 
Lx libras.| 
14 Mart. [Anniversarium magistri Baldoini de Sancto Ansberto..... | 
15 Mart. [Magister Guillelmus de Bucheio: dedit librum qui vocatur Katholi- 


n con, et Hystorie scolastici'®.| 


17 Mart. [Adam de Barris, et Agnes, uxor ejus, et Johannes, eorum filius. . . . .| 
— Durandus abbas Troardensis"*. 

18 Mart. [Injorrannus, abbas Resbacensis '°. — Magister Stephanus de Gone- 
villa. | 


20 Mart. [Johannes de Soulengeio.—Johannes, condam abbas Gemeticensis '°.| 
21 Mart. [Magister Johannes de Sancto Ebrulfo'’, qui totum corpus biblie 
glosatum nobis contulit, et de bonis suis domui nostre largissime erogavit. | 
24 Mart. Willelmus abbas. — [Robertus miles le Manant. | 
26 Mart. Willelmus abbas. 


kK 27 Mart. Willelmus abbas. 


ss 
' Mortuus a. 1312. " Ricardus , Sancti Ebrulfi abbas, a 1190 mortuus. 
> Anno 13145 sedebat. '* Obut 1 Apr. 1315. 
* Herefordensis. 'S Tta in cod. 
* Petrus anno 1177 Resbacensibus preerat. '* Durandus IT qui a. 1180, 1185 et 1190 occurrit. 
> Cessit anno 1316. "© Mendose dictus Joscerannus in Gallia christiana 
* Abbatie Sancti Ebrulfi anno 1066 prefectus est. (VIM, 1685), whi inserti sunt nonnulli Uticensis necrologii 
* Obiit 7 Martii 1315, n. s. loct, ex apographo quod Claudius Estiennot inter codices 
* Incertum quo tempore prefuerit hec abbatissa. mss. monasterti Tironiensis legerat. Hujus Injorranni tem- 
* Aut Laurentius I, a. 1239 electus , aut Laurentius I/, pus incertum. , 
qui a. 1281 sedebat. © Ts abbas anno 1292 obiisse dicitar. 
"’ Fort. Néauphe-sous-Essay , Orne, arr. Alencgon, '7 Decanus Lexoviensis , de quo supra (p. 481 f), in An- 


Séez. nalibus Uticensibus. 


















486 EX UTICENSIS MONASTERII NECROLOGIO. 


2g Mart. Vincentius, abbas Gemeticensis ', — [Robertus, abbas Lire?. — Obiit a 
Philippa, condam domina de Gaceyo’. | . | 

30 Mart. [Dominus Dyonisius Beneiton, quondam episcopus Cenomanensis ‘, 
qui nobis contulit centum libras turonensium. | 

1 Apr. Obiit Petronilla, comitissa Leycestria, quae monachos Sancti Ebrulfi 
diligebat ut filios. — {Obiit Johanna, Francorum et Navarre regina ”.| B 

3 Apr. [Magister Johannes Marescallus, quondam rector ecclesiz de Y villa. .. . . | 

4 Apr. Ricardus, episcopus Ebroicensis °. 

5 Apr. Robertus comes. — Geroius. — [Anniversarium domini Johannis Gie- 
bert..... ] 

6 Apr. Ricardus, rex Anglia”. — Gaufridus, comes Pertici *. — | Obiit magis- ¢ 
ter Baudonus de Aubemarlle, quondam archidiaconus de Algia. | 

7 Apr. Goisfredus abbas. — [Lucas de Crutis. — Et Symon de Mania, 
quondam prior claustralis. | 

8 Apr. [Gillebertus de Sancto Vicentio. | 

g Apr. [Thomas, abbas Sagiensis’. | D 

11 Apr. [Obiit Nicholaus de Caprivilla. | 

13 Apr. [Guillelmus Pantoul et Guillelmus de Sancto Serenico, milites. | 

15 Apr. Willelmus abbas. — [Obiit Ricardus presbiter de Aquila Villa '°. | 

16 Apr. [Dominus Johannes de Berneriis, episcopus Sagiensis"’, qui dedit nobis 
c libras ad redditus emendos, de quibus habuit elemosinarius tertiam partem et E 
prior duas partes, pro suo anniversario. | 

18 Apr. Willelmus, comes Ebroicensis”. 

1g Apr. Petrus miles de Revile. 

20 Apr. Robertus, condam prior Manliz. 

21 Apr. Anselmus archiepiscopus ”’. F 

22 Apr. [Philippa, condam domina de Gaceyo. — Pater et mater abbatis 
Guillelmi', et Radulphus, frater ejus, qui fuit de ordine Fratrum Predicatorum, 
et Beatrix, soror ejus. | 

23 Apr. [Obiit frater Symon de Alenchonio'’, monachus hujus ceenobii, qui 
dedit nobis sexaginta libras turonensium ad usus pittantiarum pro anniversario ejus, G 
et fratris Thome {de] Ductu'® faciendo, quas quidem Lx libras habuerat de dono 
executorum magistri G. de Moncellis, pro poena scripture. — Dominus Guido de 
Haricuria, quondam episcopus Lexoviensis. . . | 

24 Apr. [Johannes de Roseria, miles.] — Gislebertus abbas. 


25 Apr. |[Galcherus, abbas Resbacensis "’. | H 
26 Apr. [Guillelmus, quondam prior Lire. | 

27 Apr. (Johannes, abbas Sagii**. ] 

28 Apr. [Odo, abbas Resbacensis '’.| 


29 Apr. |Obiit Thomas de Ductu Arcturi, abbas hujus coenobii ”. | 
1 Mati. Willermus de Thesval. — Matildis, regina junior”. J 
4 Maii. Nicholaus clericus de Corte Har ”’. 


' Incertum est quo tempore vixerit abbas Vincentius. ' Aigleville, Eure, arr. Evreux, e* Pacy. 
* Fort. Robertus I, qui ab a. 1262 ad a. 1281 pre- '' Obit 15 Apr. 1294, n. s. 


fuit, quemque auctores Gallie christiane dicunt notatum 
fuisse in necrologio { Lirensi] 28 Januarii. 

* Gace, Orne, arr. Argentan. 

* Cod. Cenomonensis. — In Gallia christiana (XIV, 
405) legimus dictum Dionysium 3 Martii 1299 (n. s.) ob- 
usse, e necrologio Cenomanensis ecclesie; dicti autem ne- 
crologit verba, Ulicensi necrologio satis bene consonantia, 
hec sunt : Migravit ad Christum tertia die mensis Martii 
finientis, que Dominica fuit, anno Domini w° cc’ nona- 
gesimo octavo (apud D. Piolin, Hist. de 'Egl. du Mans, 
IV, 601), quod intelligendum est, nisi fallimur, de 29 Mar 
tii 1299 (n.s.), que fait Quadragesime Dominica quarta, 

* Johanna, Philippi Palchri uxor. 

* Obit anno 1236. 

* A. 1199 mortuus. 

* * Gaufridus II], qui a. 1202 obiit. 
* Anno 1248 laudatus. 





'? A. 1118 mortuus. 

'* Anselmus, Cantuariensis archiepiscopus , 24 Maii 1109 
mortuus. 

© Guillelmus de Monipincon, a. 1281 mortuus. 

'® Is Symon fuit capellanus Gaufridi de Girouart, ab- 
batis Uticensis. 

'* Fort. Th. de Ductu Arturi, vide infra, 29 Apr. — 
Hodie Douet-Artus, Orne, c™ Ja Ferté-Fresnel, c”* Heu- 

on. 

'? Aut Galcherus |, qui anno 1239 obiit, aut Galcheras I, 
cujus nomen in schedis a. 1246 comparet. 

'* Fort. Johannes U'Oisel , cujus nomen , omissa temporis 
nota, retulerunt auctores Gallie christiane. 

'* Incertum quo tempore prefuerit Odo. 

*© Anno 1309 obiit. 

** Uxor Henrici [, Anglie regis, a. 1118 mortua. 


2 Fort. Haricuria. 


D 


G 


EX UTICENSIS MONASTERII NECROLOGIO. 


487 


7 Maii. [Dunnus* abbas Guillelmus Gemmeticensis'. — Radulfus de Ciseio. | 
8 Maii. {Anniversarium magistriNicholay de Domo Maugis. | 
9 Maii. | Domnus abbas Ricardus*: non jacet in capitulo, sed in Anglia apud 


Torneiam. | 


10 Maii. Haudvisa, mater Hugonis de Grentemesnil *. 


12 Maii. [Guillermus de Tuit, miles, et Agnes, uxor ejus. | 

16 Maii. Gislebertus de Aquila. 

19 Maii. Johannes episcopus *. — Ugo archidiaconus. — [Dominus Gaufridus 
Frellart, persona Sancti Stephani super Sartam..... | 


21 Maii. [Magister Nicolaus de Noa, condam medicus deintus. — Obiit felicis 
c memoria domnus abbas Ricardus Tyecelin®, qui redditus emit ad comparandas 
tunicas de sargia pro conventu annis quibus conventus habet pellicias, et mul- 
tum nostram ecclesiam decoravit et redditibus ampliavit. | 

26 Maii. [Magister Michael de Ductu Arturi.] — Robertus abbas et archiepi- 


scopus °. 
27 Maii. Willermus de Sancta Eugenia. — Donnus abbas Osbernus’. — Lan- 
frandus archiepiscopus *. — Gondrea. 


28 Maii. Donnus abbas Herbertus’”. 


30 Maii. [Johannes, abbas Lyre '’. — Dyonisia de Solengio. | 
31 Maii. Willelmus, comes de Romara'', |fundator prioratus de Novo Mercato}. 
1 Jun. Robertus, quondam sacerdos de Capella in Vulcasino. 


3 Jun. [Hysabellis, regina Angliz '. | 
4 Jun. {Gaufridus, abbas Lyre '*.— Anniversarium fratris Nicholai Porchet.....| 
5 Jun. Goisfredus, abbas Crolandiz '“. — Robertus, comes Mellensium '°. — 


|Domnus abbas Philipus de Conchis "°. | 
‘Anniversaria commemoratio magistri Guillermi de Moncellis. | 


[Johannes de Parnis, prior de Anglia.| — Stephanus patriarcha "°. 


7 Jun. | 

10 Jun. Robertus, abbas Gemeticensis"’. 
12 Jun. 

15 Jun. Heremburga abbatissa. 

17 Jun. Robertus de Grentemesnil. 

20 Jun. |Robertus, decanus Pisciacensis. | 
21 Jun. 


25 Jun. 
in divino servitio obierunt. | 


28 Jun. {Rainerius, diaconus de Cise. | 
30 Jun. Willelmus comes Talevat?'. 


Domnus abbas Garinus'*. — Petrus, abbas Gemeticensis 7°. 
[Pater et mater, fratres et sorores Symonis, comitis Leycestrie, qui 


1 Jul. Robertus, comes Normanniea”. — [Odo Rigaut, archiepiscopus Rotho- 


magensis *’. | 


2 Jul. |Richerius, presbiter de Norun *’. — Magister Petrus de Aunei. | 

5 Jul. [Matildis, abbatissa Sancti Corentini”. | 

6 Jul. Henricus, rex Angliz secundus”. 

11 Jul. [Magister Walterus de Anneforda, quondam rector ecclesize de Bele- 


er, 
grave | 


' Fort. Guillelmas II], qai circa annum 1234 vite 


finem accepit. 

* Ricardus , Sancti Ebralfi abbas, anno 1140 obiit. 

’ Vid Orderici Vitalis nov. edit. Il, 23, 30, 34, 4o, 
4i et 4a. 

* Fort. Johannes, Sagiensis episcopus , anno 1143 mor- 
(nus. 

* Ricardus Tyecelin anno 1334 obiit. 

* Robertus , Gemeticensis abbas et Cantuariensis archiepi- 
scopus, tempore Guillelmi, Normannie ducis. 

* Osbernus , Sancti Ebrulfi abbas , a. 1066 mortuus. 

* Lanfrancus , Cantuariensis archiepiscopus, 28 Mai 
1089 fato functus. 

* Herbertus, Sancti Ebrulfi abbas, a. 1217 obit. 

'© Ab a. 1226 ad a. 1241 vel cire. 

'' De eo vid. indicem novissime Orderici Vitalis edition 
adjectum, V, 348. 

"* Uxor regis Johannis, a. 1245 mortua. 


'* Gaufridus I, qui anno 1244 in vwis erat. 

"* A. 1124 mortuus. Vide Monastici Anglicani noviss. 
edit. Il, 101, et Orderici Vitalis Ecclesiastice historia 
noviss. edit. [V, 428. 

© Obiit anno 1118. 

‘© Laudatus in chartis a 1240 et 1242. 

7 Anno 1190 mortuus. 

Mierosolymitanus. 

Garinus , Sancti Ebrulfi abbas, a. 1137 mortuus. 
Petrus circa annum 1170 obit. 

Guillelmus , cognomine Talvatius, Pontivi et Alencio- 
nis comes, a. 1171 mortuus. 

2 Robertus I, Normannie dux, a. 1035 mortuas. 

> Obit a. 1275. 

** Noron, Calvados, arr. et vc” Falaise. 

** Hujus abbatisse etas incerta est. 

** Anno 1189 obiit. 


*” Belgrave, Hertfordshire, Angleterre. 


sic, 








bt 


A488 EX UTICENSIS MONASTERII NECROLOGIO. 
14 Jul. Robertus, abbas de Torneia'. — [Robertus quondam abbas Sagii®. | 


16 Jul. [Guillelmus, abbas Sagii*. — Obiit frater Johannes de Semesio. ... . | 
17 Jul. Hugo, episcopus Lexoviensis*. — [Robertus, quondam abbas Gem- 


meticensis °. | 


20 Jul. Emmelina de Bosco Maheart. 





A 


21 Jul. [Anniversarium Johannis Forestarii de Glocis, et Johanne, ejus uxoris.| B 
23 Jul. Johannes, abbas Resbacensis°®. 


24 Jul. Rogerius comes’. 


25 Jul. [Magister Robertus de Thesval, et Johannes de Lineriis, et Margareta, 


ejus uxor, et Mabilia, eorum filia. | 
26 Jul. {Johannes abbas. | 


27 Jul. {Hugo de Mesnillo, miles.] — Hugo, comes Cestrie. 
31 Jul. |Stephanus, abbas Sagiensis’. | 


1 Aug. Domnus abbas Theodericus’. 


2 Aug. [Agidius de Doncellis, miles. — Galterius de Solengeio. | 
4 Aug. {Magister Guillelmus Guesdon. | 


5 Aug. Adelardus abbas. 
7 Aug. {Magister Guillebertus de T 


10 Aug. Willelmus abbas. 
15 Aug. Robertus de O, miles. 
16 Aug. Juliana de Ductu Arturi. 


bouvilla. | 
8 Aug. {Johannes, abbas Sagiensis 


18 Aug. Rogerius, abbas Gemeticensis '’. 


ig Aug. Willelmus abbas. 


20 Aug. {Guillelmus, episcopus Lexoviensis '*.| 
22 Aug. |Ansericus, abbas Resbacensis '°.| —Hugo abbas '*.— Guillermus miles F 


de Feritate. 


24 Aug. {Guillelmus de Arneriis, episcopus Lexoviensis'*. | — Riche|r]ius de 


Aquila. 


25 Aug. [Karolus de Valoys, comes de Alenchonio '°.— Gervasius, dominus de 


Sancto Serenico, miles. | 


26 Aug. Donnus abbas Rogerus [de Salmonvilla '’. | 

27 Aug. Gislebertus, Ebroicensis episcopus "°. 

28 Aug. [Nicholaus de Villaribus, quondam abbas "’. | 

30 Aug. Andreas, abbas Troardensis”. 

31 Aug. Robertus, comes Legrecestria, peregrinus Jerosolimis. 
1 Sept. [Dominus Baldricus miles, et eyus uxor. | 


2 Sept. |Gislebertus, abbas Lire *'. ] 


6 Sept. { Alexander, de ordine Predicatorum.| 
8 Sept. [Guillelmus, rex Anglorum”. — Odo abbas. — Rogerus, decanus de 


Sappo. | 


10 Sept. Radulfus, episcopus Lexoviensis”. 


11 Sept. Matildis imperatrix a 


12 Sept. Nicholaus de Val de Corjon. — Willelmus de Romara. 


' Robertus monasterio Torneiensi (Thorney, Cambrid- 
geshire) ab a. 1113 ad a. 1151 prefuit. 

* Robertus a. 1235 laudatus. 

’ Fort. Guillelmus II, qui circ. a. 1234 obiit. 

* Hugo anno 1077 mortuus est. 

* Robertus a. 1281 Gemmeticensi monasterio preerat. 

* Fort. Johannes I, qui a. 1216 et 1222 sedebat. 

’ Fort. Rogerius de Monte Gomerici, Scrobesburiensis 
comes, a. 1094 mortuus. 

* Incertum quo tempore prefuerit abbas Stephanus. 

* Theodericus , Sancti Ebrulfi abbas, a. 1058 obiit. 

Johannes Saintier, cujus obitam monachi Sancti Mar- 
tint Sagiensis , litteris 20 Sept. 1268 datis, regi denuntia- 
verunt. (Cartul. normand, p. 162, n. 729.) 

" Anno 1178 obiit. 

* Fort. Guillelmus de Ponte Arche , qui a. 1250 cessit. 


'S Ansericus a. 1269 mortuus. 

'* Troarnensis, ut conjicimus, licet hoc nomen desidere- 
tur in Troarnensium abbatum catalogo quem ediderunt auc- 
tores Gallie christiane. 

'® Obit a. 1298. 

‘© Anno 1325 obiit. 

* Rogerus, Sancti Ebrulfi abbas, a. 1233 mortuus. 

'S A. 1112 mortuus. 

'* Is abbas Sancti Ebrulfi a. 1274 cessit. 

*° Anno 1147 obit. 

* Gislebertus vel Gilbertus de Glotis, qui seculo x11 
ineunte vivebat, mendose in Gallia christiana dicitur fato 
functus 1 oa ex necrologio Uticensi. 

2? A. 1087 obiit. 

** Diem postremum obiit a. 1191 vel 1192. 

** 4. 1167 mortua. 


G 


J 








EX 


Dei. | 


J 
20 Sept. 
21 Sept. 
22 Sept. 


23 Sept. 


24 Sept. 


14 Sept. 
19 Sept. 
16 Sept. 


UTICENSIS MONASTERII ANNALIBUS ET NECROLOGIO. 489 


| Johannes de Berniéres.| — Agnes, filia Hugonis de Grentemesnil. 
[Guillelmus, abbas Gemeticensis'. | 
|Donnus abbas Nicolaus hujus coenobii, postea monachus de Valle 


Willelmus, abbas Lire’. — Robertus de Bauquenzay presbiter. 
[Magister Robertus, rector condam ecclesiz de Niz. | 

Osbernus, abbas Becci‘. 

Lisiardus, episcopus Sagiensis”. — {Guillelmus de O.| 
[Donnus abbas Gausfredus, condam abbas hujus ccenobii’. | 








Matheus, condam abbas Sancti Dionisii’. | 


25 Sept. 
[Johannes de Merula, monachus. — Petrus Bailart, de Manlia, cle- 


c 26 Sept. 
ricus. | 
28 Sept. 
2g Sept. 
30 Sept. 
D ejus. | 
2 Oct. [Johannes de Verbria. | 
3 Oct. Willelmus Monsterioli. — Hugo, abbas Sagii'®. 
4 Oct. Agnes de Ferrariis. — Jordanus, dominus Alti Fagi. — Adeliza de 
Super Diva. 
6 Oct. Mater Willelmi Britolii Adeliza. 
7 Oct. [Magister Guillelmus de Cruptis et Ysabellis, mater ejus. | 
8 Oct. [Obitus domini Ricardi abbatis de Valle de Corjon "'.| 
g Oct. Robertus, prior de Noione. — [{Mabilia, mater magistri Guillermi le 
Cornu.| — Ricardus, abbas de Cruce””. 
10 Oct. Radulphus de Blavia. — | Anniversarium domini Amaurrici de Feri- 
tate, militis. | 
11 Oct. Nicholaus de Presbiterivilla, sacerdos. — [Ricardus, condam abbas 
Gemeticensis '*.| 
12 Oct. Domnus abbas Raginaldus 
13 Oct. Radulfus de Conchis. 
14 Oct. Magister Nicholaus de Ria. — { Mabilia del Plesseiz | 
15 Oct. {[Heuduerdus de Paceio. | 
1g Oct. Domnus abbas Radulfus. — | Ysabellis la Chartaine. | 
20 Oct. Joscelinus, abbas Resbacensis °. — Rodulfus, archiepiscopus Can- 
H tuarie !°, 


21 Oct. Robertus tercius comes Legrecestriae. — Matildis de Sancto Serenico. 

22 Oct. /Anniversarium Johannis de Girouart et Aalicie, ejus uxoris, ratione 
cujus abbas Gauffridus'’, eorum filius, concessit conventui portare per claustrum 
aumutias. | 

24 Oct. |Robertus de Bauquencai, miles. | 

25 Oct. [Rogerus capellanus quondam rector ecclesie de Swithelunde.| — 
Alexander, abbas Gemeticensis '*. — Ivo miles. 

26 Oct. [| Agidius de Garnenvilla, clericus.| — Ursus, abbas Gemeticensis '°.— 
[Aubertus Lire. | 


[Gilebertus de Haya, abbas Lyre’. — Johannes, cantor Mauritaniz. | 
Agnes, soror Hugonis de Grentemesnil. 
[Anniversarium domini Philipi®, regis Francie, et Ysabellis, uxoris 


E 


F 


: non jacet in capitulo, sed apud Parnas. 


J 


* Aut Guillelmus II aut Guillelmus IV; uterque tem- 
pore sancti Ludovici prefuit. 

* Nicolaus Sancti Ebralfi abbatiam a. 1247 reliquit. 

* Guillelmus I, successor Gisleberti, de quo supra, die 
2 Sept. 

“ A. 1187 extinctus. 

5 Obut a. 1201. 

° Anno 1218 obiit. 

? Matheus de Vindocino, qui die 25 Sept. anno 1286 
mortuus est. 

* Gilebertus abbatiam rexit tempore sancti Ludovici, 
annis 1248-1263, vel circ. Vide supra, p- 470 not. 

* Philippus Audazx. 

'° Hugo II, anno 1210 laudatus. 


"' Ricardus, Sancti Ebralfi abbas, a. 1269 obut. 

'* Cod. abbas Cruce. — Fort. Ricardus I, qui Crucis 
Sancti Leufredi abbatiam a. 1199 adeptus est. 

'S Ricardus abbas anno 1265. 

'* Raginaldus , abbas Sancti Ebralfi, a. 1214 mortuus. 

'S Anno 1205 abdicavit. 

"© Anno 1122 mortuus. 

"’ Gaufridus de Girouart , Sancti Ebrulfi abbas, a. 1303 
cessut. 

'® Alexander vinculis carnis absolutus est mense Maio 
anni 1243. (Gall. christ. X1, 964.) Ejus anniversarium 
similiter diei 25 octobris in Gemmelicensi obituario (supra, 
p- 422 a) adscripltum est. 

© Ursus a. 1127 mortuus. 


62 


TOME XXIII. 


















h90 EX UTICENSIS MONASTERIIT ANNALIBUS ET NECROLOGIO. 


27 Oct. Donnus Sello, abbas et episcopus Sagiensis'. -—— 


Serenico, miles. | 
ag Oct. Mazelina de Sagio. 


30 Oct. Eustachia de Manlia. — Rogerius, abbas Gemeticensis’. 
1 Nov. Thomas, presbiter de Norum, et Sanson, sacerdos de Parvo Sancto 


Ebrulfo. 
3 Nov. Matildis regina °. 


5 Nov. Mathzus, quondam sacerdos de Parnis. — {Donnus abbas Guillermus 


de Monte Pinchon “. | 


6 Nov. (Domnus abbas Radulfus Grente®, qui dedit ciphos de argento, cum 


quibus potatur in conventu. | 


7 Nov. |Anniversaria commemoratio magistri Nicholai de Caprivilla. — Anni- 
versarium domini Guillelmi le Cornu, condam rectoris de Griauvilla.| 
8 Noy. {Magister Laurencius de Alneio, qui dedit abbati et conventui trecentas 


libras et sexaginta et amplius | 


11 Nov | Martinus de Tornai, Matildis, mater ejus, et Goleta, uxor ejus. 


12 Nov. | Johannes de Campo Haol. | 


14 Nov. |Magister Angerus et Rogerius, avunculus ejus. — Ricardus Heraut, 
presbiter. — Robertus Oculus Luppi, rector ecclesia de Merula Radulfi®. | 

18 Noy. [Johannes le Gay, Johanna, ejus uxor, et Symon, eorum filius. | 

19 Nov. {Hugo, abbas Resbacensis ’.| — Joscelinus episcopus Saleberiensis *. 


Ricardus, episcopus Constanciensis °. 


20 Nov. Walterius, archiepiscopus Rothomagensis’’. 


lelmus de Moncellis. | 
21 Nov. Geroldus abbas. 


22 Nov. |Obiit Silvester de Belfay. band 


et Belotus le Desguisé. | 
24 Noy. Rogerius, dominus Manliz. 


26 Nov. Guntardus, abbas Gemeticensis '! 


thomagensis ’”. 


— |{Herloinus miles. | 
10 — [Obiit magister Guil- 


, et Johannes presbiter de Guineauvile, F 


. — Goislredus, archiepiscopus Ro- 


30 Nov. {Dominus Ricardus de Hauricuria, condam magnus decanus Lexo-.G 


viensis '*, una cum Johanne, fratre suo. | 


2 Dec. Henricus, rex Anglia '“ 


3 Dec. Arnulfus, abbas Troardensis '° 
8 Dec. Jordanus, episcopus Lexoviensis "’. 


— | Magister Raginaldus, avunculus 


magistri Guillermi le Cornu, et magister Gaullridus, ejus nepos. | 
10 Dec. | Anniversarium Ricardi de Ductu. | 
11 Dec. Domnus abbas Robertus, fundator hujus coenobii"’ 


13 Dec. [Nicholaus, abbas Resbacensis'*. | 


2 7 


5 Dec. Radulphus clericus de Thesval. — Gaufridus Campion, miles. 
19 Dec. Robertus miles. — [Dominus Johannes de Hauricuria, miles. | 
20 Dec. [Robert de Ductu Arturi presbiter. | 
21 Dec. {Magister Guillelmus le Cornu, qui dedit nobis sex libras redditus ad 
usus pittantiarum, necnon etiam libros suos legis, et multa alia bona nobis fecit 


et dedit in testamento suo. | 


' Serlo, Sancti Ebrulfi abbas, qui a. 1091 episcopus 
Sagiensis renuntiatus est. 
Rogerias II anno 1191 mortuus. 
* Uxor Guillelmi Conquestoris, a. 1083 mortua. 
* Guillelmus, Sancti Ebrulfi abbas, a. 1281 mortuus. 
Vide supra, pag. 482, not. 6. 

* Radulfus, Sancti Ebrulfi ablas, ab a. 1316 ad a. 
1318. 

* Le Merlerault, Orne, arr. Argentan. 

” Hane notam ad Hugonem de Maignac, a. 1390 et 
sequentibus abbatem, spectare conjecerunt auctores Gallie 
christiane ; eam autem adscribendam esse censemus alteri 
(si quis sit) ejusdem nominis abbati qui seculo xiv ineunte 
Resbacense monasterium administraverit. 





* Ab a. 1142 ad a. 1184, Vid. Monasticon Anglic. 
VI, 1292. 

* Ricardus de Bohon, a. 1178 vel 1179 extinctus. 

'* Walterus de Constanciis , qui a. 1207 obiit. 

'' Guntardas a. 1095 mortuus. 

"* E vita migravit a. 1128. 

'* Non memoratus in seriedecanorum Lexoviensiam quam 
ediderunt auctores Gallie christiane (X1, 809). 

'* Henricus I, a. 1135 mortuus. 

"A. 1112 obiit. 

* A, 1218 fato functus. 

'? Robertus de Grentemesnil, abbas Sancti Ebrulfi, 
anno 1059, postea Sancte Euphemie. 

'® Hujus Nicolai etas incerta. 


{Guillelmus de Sancto A 


EX CHRONICO SANCTI STEPHANI CADOMENSIS. A91 


a. 22 Dec. Willelmus miles. — [Johannes de Mania, presbiter. | 

23 Dec. Godefridus, abbas Gemeticensis’. 

25 Dec. [Jacobus, condam rector ecclesie de Lovegneio.| — Berengerius, 

abbas et episcopus’. 

26 Dec. (Hilderius, abbas Lire*.] — Ricardus miles. — [Dominus Raginal- 
B dus le Charon; dedit ad opus pittantiarum c marcas stellingorum | 

27 Dec. Willelmus, abbas Sancte Eufemiz ‘.— Helvisa, comitissa Ebroicensis’. 

28 Dec. {[Robertus de Pilardentona® .| 

29 Dec. [Anniversarium Margarete, neptis J.’ Lexoviensis decani. | 











MONITUM. 


Tabule Paschali, in monasterio Sancti Stephani Cadomensis con- 
fecte, nunc in bibliotheca Vaticana inter codices regine Suecie 
(n. 703, olim 175, fol. 41-56) asservate, variis manibus adjecte sunt 
nonnullz note historice, quarum novissima ad annum 1336 spectat. 
Hujus parvi chronici, cujus majorem partem publici juris fecit An- 
dreas Duchesne (Hist. Norm. Script. 1015-1021), fragmenta non sper- 
nenda in precedentibus tomis (XI, 379; XII, 779; XVII, 348) edita 
sunt. Que ad a. 1227-1326 pertinent ea in lucem proferimus, tum 
ex priori editione, tum ex autographo codice, quem Rome anno 1861 
descripsit Henricus de LEpinois, olim schole chartarum alumnus. 

De hoc chronico actum est in libro cui titulus Histoire littéraire de la 


France, XX1, 767. 





m.cc.xxvil. Hoc anno obiit Honorius II] papa. — Eodem anno venditus est sex- 
« tarius ordei x solidis cenomannensium, et sextarius frumenti x11 solidis. — Hoc 
anno translatum est caput sancte Barbare, martyris, in suam propriam eccle- 
siam in Normanniam, in episcopatu Lexoviensi °. 
M.CC.Xxxv. Fuit fames valida in Normania. Pro uno sextario ordei xvu solidi 
cenomanensium, mense Julio. 
D  .cc.xxxvit. Hoc anno obiit dominus Odo, abbas hujus monasterii, 11 kalen- 
das Aprilis*, qui rexit hanc ecclesiam xx annis valde utiliter. 
m.cc.xL1. Hoc anno, mense Septembris, in crastino festi sancti Mauricii?, fuit 
terre motus apud nos, ita quod edificia lapidea et magni lapides jacentes super 
terram videbantur moveri. 


— s.cc.xLtuu. Hoc anno, vi kalendas Octobris °, fuit ventus vehemens, ita ut ar- 
' Godefridas a. 1045 vivebat. * A. 1114 mortua. 
* Berengerius, abbas postea episcopus Venusiensis in * Pillerton, Warwickshire, Angleterre. 
Italia. Vid. indicem nove Orderici Vitalis edit. V, 276. ” Johannes de Sancto Ebrulfo. Vid. supra, p. 485 j. 
* Occurrit a. 1142 et 1145. * De reliquiis beate Barbare, in ecclesia Sancte Bar- 
* De Guillelmo, filio Unfredi , Suncte Euphemie abbate , bare (Sainte-Barbe en Auge, Calvados, ar. Lisieux, c” 
vid. Orderici Vitalis historiam , innov. edit. 11,111, et U1, Mézidon, c* Ecajeul), asservatis, vid. Neustriam piam, 


287. p. 716. 
62. 


* 30 Mart.1238. 


b 93 Sept.1241. 


* 26 Sept. 1244. 





= 


aaa ers 





11 Jan. 


* 26 Febr.1262. 


d 


17 Jun. 


* a1 Jun. 


‘5 Jun. 


8 a1 Jul. 


» 16 Mart. 


1247. 


. 27 Febr.1 260. 


1263. 


1264. 


1267. 


1264. 


1270. 


A92 EX CHRONICO SANCTI STEPHANI CADOMENSIS. 


bores ad terram prosterneret, domos discooperiret, durans ab aurora diei illius 
usque ad horam nonam. — Hoc anno venit Innocentius [V apud Ludunum 
super Rodanum, [ubi] commoratus est propter guerram quam vertebat adversus 
eum Fredericus tunc imperator, anno videlicet pontificatus sui secundo. 

m.cc.xLvi. Hoc anno, videlicet m°cc°xi°vi’, fuit ventus vehemens mortalibus 
maximum timorem incutiens, durans a prima hora noctis usque ad mediam noc- 
tem, m1 idus Januarii*. 

M.cc.xLvil. Hoc anno Ludovicus, rex Francie, volens ire Jerusalem, exivit 
Parisius post festum sancti Johannis Baptiste, et ivit apud Aigzemo|r|te, ubi in- 
travit mare et applicuit Cyprum. 

m.cc.xL1x. Hoc anno capta est civitas Damiete a Ludovico, rege Francorum, 
post octavas Pentecostes. 

m.cc.L. Hoc anno, peccatis nostris exigentibus, heu, proh dolor! captus est’.... 

m.cc.L1x. Hoc anno mortuus est Adam, abbas hujus monasterii, qui rexit hanc 
ecclesiam xvi annis’. — Hoc anno, obiit dominus Guido, episcopus Baiocensis, 
1 kalendas Martii > 

u.cc.Lx. Hoc anno recepit Nicholaus Becache* abbas xxx monachos, anno Do- 
mini M CC LXx®. 

m.cc.Lx1. Hoc anno, mm kalendas Martii‘, fuerunt tonitrua audita apud nos et 
ventus vehemens incepit eodem die, durans ab hora nona usque ad horam pri- 
mam diei sequentis. 

m.cc.Lxu. Hoc anno fuit mors valida in Normannia. 

m.cc.Lxut. Hoc anno obiit Ricardus de Condé, prior hujus monasterii, xv ka- 
lendas Julii*. Anima ejus requiescat in pace. Amen. — Hoc anno fuit ventus ve- 
hemens, durans ab hocasu solis usque ad mediam noctem, et deviavit turres et 
domos et naves in mari, et alia multa mala fecit. 

u.cc.Lxmit“. Hoe anno obiit Nicholaus, abbas hujus monasterii, qui rexit hanc 
ecclesiam v annis, et obiit m idus Junii°. 

u.cc.Lxy. Hoc anno perdidit visionem Johanna Reroosidem. 

m.cc.txvit. Hoc anno fuit Philipus, filius Ludovici regis Francie, cruce signa- 
tus et apud Parisius armis militaribus noviter insignitus, in die sancto Pente- 
costes‘, et tanta leticia Parisius utriusque populi facta est quanta antea audita 
non fuerat neque visa. 

m.cc.Lxvuu. Anno Domini m° cc? LX° IX°, xu? kalendas Augusti® convenerunt 
apud Cadomum Radulfus, Albanensis episcopus, apostolice sedis legatus, et Lu- 
dovicus, rex Francie, cum tribus filiis suis, videlicet Philipo, Petro et Johanne, 

ui et triduum ibi commorantes quarto die recesserunt. — Eodem anno, xvut* 
kalendas Aprilis*, arripuerunt iter crucis. 

M.cC.LXxv. Perrexit rex Franchize in Ispainiam °. 

m.cc.Lxxvil. Hoc anno fuit mors valida in Normannia et in multis partibus. 

m.cc.Lxxx1. Hoc anno fuit ventus validus ita quod edificia et monasteria co[r]- 
ruerint. 

m.cc.xc. Hoc anno fuit terre motus de nocte, ante diem parva mora, ita quod 
omnes dormientes percipere potuerunt. 

Anno ab Incarnatione Domini M.cc nonagesimo tercio, orta est in mare’ contro- 
versia mangna inter navigantes regni Francie et remigantes’ regni Angli#, causa 
levissima precedente, factis mangnis occisionibus et troncationibus hinc et inde. 
Quadam die, occurrerunt sibi invicem, et, ostenso signo pacis a parte Anglorum, 
fraudulenter cum mangno impetu super Normannos irruerunt. Normanni vero, 
timore perterriti, timentes ne pars aversariorum prevaleret, naves cum omnibus 
que ferebant sine lesione aliqua in Anglorum manibus relinquerunt. His auditis 


' Cetera deleta. * Edit. MCCLXV. 
* Apud Andream Du Chesne, obitus Adami abbatis * Fort. corrig. XVII. 

anno 1260 adscriptus est. ° Hanc notam ad annum 1285 referendam esse al 
> Hune abbatem Nicolaum Bec hage vocant auctores cimus. 

Gallia christiane (XI, 425). ” Cod. remigentes. 





A 


C 


F 


G 


J 


L 


POLYPTYCHUM DIOECESIS CONSTANTIENSIS. 493 


a et diligenter examinatis ab excellentissimo principe Philipo, rege Francorum, 
humiliter suplicavit regi Anglorum ut bona omnia restitui faceret que subditi 
sui in dampnum' regni sui turpiter fraudaverunt. Idem vero rex Anglicus, ini- 
quitate repletus, licet suficienter, prout moris est, esset monitus, bona reddere 
totaliter denegavit, et obedienciam domino suo regi Francie prestare ausu teme- 

B rario recusavit. Acto igitur consilio cum comitibus et baronibus suis, rex Fran- 
cicus totam terram quam habebat in regno suo propter ipsius inobedienciam 
severiter occupavit, et illam sibi et regno suo celeriter subjugavit, memor illius 
verbi dicentis : «Quem Dei timor a malo retardare non facit, saltem debet eum 
« cohercere severitas regiz potestatis. » 

c  .cc.xcum. Hoc anno resignavit Coelestinus papa sedi apostolice. 

u.cc.xcvit. Hoc anno multi fame perierunt, nam unus sextarius frumenti 
vendebatur Lx solidis turonensium, et unus sextarius ordei xx solidis turonensium. 

m.ccc.xvu. Hoc anno inducti fuerunt monachi futuri Haimo de Guerone, cum 
sociis suis, pridie idus Aprilis *. 

Dp  .ccc.xx1. Hoc anno, circa Purificationem >, fuit nix maxima super terram. 
Eodem anno facta fuit destructio leprosorum, et iterum fuit nix maxima ante me- 
diam Kadragesimam ‘, et postea fuit habundancia aque, et eodem anno incepit 
regnare Charolus rex. 

m.ccc.xxvi1. Hoc anno fuit tanta siccitas in partibus istis quod eciam fontes 
E siccaverunt. 








POLYPTYCHUM DIOECESIS CONSTANTIENSIS. 





MONITUM. 


Ex inquisitione quam Joannes de Esseyo, Constantiensis episcopus, 
super patronatibus ecclesiarum anno 1251 fieri curavit, necnon e re- 
gestis collectorum decime que annis 1278 et 1279 ad opus Terre 
Sancte percepta est®, compilatum fuit vetus Constantiensis dicecesis 
polyptychum, in quo continentur : 1° nomina dominorum et prela- 
torum ad quos in singulis parochiis spectabat jus prasentandi rectoris 
necnon colligendarum decimarum; 2° valor omnium beneficiorum. 
Duo hujus polyptychi exemplaria nobis innotuere : unum in codice 
membranaceo, dicto Libro Nigro capituli Constantensis, nunc deper- 
dito*, cujus praecipuas partes anno 1816 vel circa descripserunt cl. v. 
Carolus de Gerville et Ludovicus du Mesnildot‘; alterum, in codice 


6° Tria instrumenta spectantia ad controversias que 


' Cod. dangnum. 
mota fuerunt inter Odonem, Rotomagensem archiepi- 


* Vid. supra, tomo XXI, p. 524 c. 


* In Libro Nigro capituli Constantiensis inter cetera 
continebantur : 

1° Historia fundationis ecclesiz Constantiensis, sive 
Gesta Gaufridi episcopi; edita Gallia christiane tomo X], 
instr. col. 217, et supra, tomo XIV, p. 76. 

2° Liber de miraculisecclesie Constantiensis, cujus 
apographum, manu Arturi Dumoustier descriptum , no- 
bis exhibet codex latinus 10051; conf. Bibliothéque de 
l’Ecole des chartes, 2° série, IV, 339. 

3° Catalogus episcoporum Constantiensium. 

4° (Fol. 37-72) Polyptychum Constantiense. 

5° Index procurationum cardinalibus a sede aposto- 
lica legatis debitarum. 


scopum, ejusque suffraganeos. 

7° Regul sancti Benedicti et sancti Augustini. 

8° Consuetudo Normanniz. 

g° (Fol. 114-142) Regestum feudorum Normanniz 
tempore Philippi Augusti confectum. 

Librum Nigrum non semel laudavit Renatus Toustain 
de Billy in Hist. ecclesiastica dicec. Constantiensis (Bibl. 
Imp. Nouv. acq. franc. n. 154-157). Vide et Caroli de 
Gerville testimonium (Mémoires de la Société des anti- 
quaires de Normandie, 2° série, I, 161, not.). 

‘ Utriusque apographum nobis humanissime commu- 
nicavil Franciscus Dolbet, olim schola chartarum alum- 
nus, 


12 Apr. 1317. 
» 4 Febr. 1322. 


© Ante 14 Mart. 
1322. 





ee — 





fy 
if 
» 
f 
} 











A94 POLYPTYCHUM 


membranaceo, dicto Libro Nigro episcopatus Constantiensis, quem retinet 
Constantiensis episcopatus tabularium ' quemque ejusdem tabularii cus- 
tos P. A. Le Cardonnel, jubente rev. dom. Jo. Petro Bravard, Constan- 
tiensi episcopo, nobis transmittendum curavit. In utroque ecclesia de 
Quenevilla (nunc Carneville) traditur empta ab episcopo Roberto, qui 
ab anno 1291 ad annum 1315 sedem tenuit; in utroque etiam me- 
morata est « portio ecclesiz de Perceyo quam tenebat Guillelmus anno 
« Domini M? ccc? xvi’. » Vetus igitur Constantiense polyptychum, licet in 
plerisque locis ztatem sancti Ludovici vel saltem Philippi Audacis redo- 
leat, non ante annum 1316 formam induit quam nobis exhibent co- 
dices. Imo in secundo codice eadem manu notatum est ecclesiam de 
Bellosa asno M ccc XLIx, ingruente pestilentia, fratri cuidam Henrico 


collatam fuisse. 


Alterius Constantiensis polyptychi, inter annos 1332 et 1336 con- 
fecti, habemus duo exempla, seculo x1v exeunte exarata, prius in ta- 
bularii Constantiensis Libro Albo, posterius in codice Parisiensi latino 
5200, olim domini de Cangé*. Nonnullas veteris polyptychi clausulas 
ad fidem recentioris emendare potuimus. 

Novissima locorum nomina in notis adjecta sunt, precipue ex libel- 
lis qui ab anno 1770 ad annum 1777 prodierunt sub hoc titulo : AL 
manachs historiques, ecclésiastiques et politiques du diocese de Coutances. 





Registrum confectum super patronatibus ecclesiarum totius dyocesis Constan- 
tiensis, per inquisitionem factam coram venerabili patre Johanne, Constantiensi 
episcopo, anno Domini m°cc°L’ primo, per personas et rectores ecclesiarum jura- 
tos, et super valore earumdem secundum collectores decime quinti anni et sexti, 


anno Domini M°.cC°®.Lxx® octavo et nono. 


(ARCHIDIACONATUS CONSTANTIENSIS . | 


DECANATUS CONSTANTIENSIS. 


Keclesia de Sauceio* Patronus, prior de Sancta Barbara. Persona, Ricardus 
Sauton. Et sciendum quod nichil ibi percipit dictus prior, sed Johannes de Sal- 
ceio percipit duas garbas in feodo suo regalitatis, persona residuum. Et valet c 


libras. 


Ecclesia de Orreval. Patronus, abbas Exaquii‘. Et percipit ibi prior quatuor 
partes decimarum frugum, et medietatem lini et canabi°, et duas partes fructuum 
pomorum. Et convertunt ibi in proprios usus dicti abbas et prior xL* quarteria 
ordei que solebant distribui pauperibus per tres dies in septimana, et solebat 
pulsari campana ad pauperes convocandos ad elemosinam. Et valet 1.c. et x libras. 


Persona ejusdem loci xii libras. 


' Is codex, qui diu fuit penes D. Piton-Desprez, con- 
stat 66 foliis. Ibi continentur : 

1° Polyptychum. 

2° (p. g3-100) Sex instrumenta ad Domum Dei Con- 
stantiénsem pertinentia. . 

3° (p. 181) Compositio inter episcopum et capitulam 
Constantiense, edita Gallia christiane tomo XI, instr. 
col. 263. 

4° (p. 114) Tres Bonifacii pape VILI litter de juribus 
~7 ajar, Constantiensis, Constantini et Vallis 

irie. 


* Nonnulli hujus polyptychi loci a Benedictinis in 
Cangiano glossario adhibiti sunt. 

* Saussey, Orval, Briqueville-la-Blouette, Heugue- 
ville, Tourville, Agon, Saint-Malo-de-la-Lande , Boisro- 
ger, Linverville, Gouville, Montcarville, Anneville, 
Montsurvent, Muneville-le-Bingard, La Ronde- Haye, 
Ancteville, Servigny, la Vandelée, Gratot, Hommeéel, 
Brainville, Monthuchon , Cambernon , Courcy, Nicorps. 

* Cod. Const. Exac. adjecta compendii nota. Sepius in 
eodem codice, pro vove Exaquii occurrit vor Exaqui. 


> Codex Const. canobi hic et infra. 














DIOECESIS CONSTANTIENSIS. 495 

A Keclesia de Briquevilla. Patroni, prior de Bloeteria pro parte regis, dominus 
Johannes de Salceio pro parte comitis. Et valet xxvi libras pro persona; item x11 
pro vicario. 

Ecclesia de Heuguevilla. Patronus, capitulum Constantiense, et percipit omnes 
majores decimas; vicarius, omnia alia. Et valet pro vicario xvi libras. 

B Ecclesia de Torvilla. Patronus, abbas de Lucerna, et deservit ibi per canonicos 
suos, et percipiunt omnia. 

Ecclesia de Agon. Patroni, prior Sancti Laudi Rothomagensis et septem cano- 
nici Constantiensis ecclesiz, et presentant alternis vicibus. Et percipiunt ibi dicti 
canonici Rothomagenses et Constantienses omnes decimas frugum, lini. et canabi 

¢ in territorio quod dicitur de Agon. Et valet mu.xx.x libras. Et canonici Abrin- 
censes xxx libras'. Prior Sancti Laudi Rothomagensis, xxx1x libras. 

Ecclesia Sancti Macuti de Landa. Patronus, prior Sancti Nicholai. Percipit rector 
omnia; inde reddit priori unam libram cere, et petit? xxx solidos turonensium, 
quod dictus rector reddere contradicit. Et valet xv libras. Canonici Abrincenses, 

p xx libras. 

Ecclesia Sancti Nicholai de Bosco Rogeri. Patronus, prior Sancti Nicholai. Rec- 
tor, Rogerus de Breceio, percipit tertiam garbam et medietatem altalagii; prior 
percipit duas, et alteram medietatem altalagii. Et valet presbitero xvii libras. Prior 
ejusdem loci, xu libras, et apud le Hommeel xx libras. 

E Ecclesia de Livervilla. Patronus, heres Jordani Louvel, militis. Nicholaus de 
Saé, persona, percipit omnia, et valet Lxxim libras. 

Ecclesia de Gouvilla. Patronus, abbas de Savigneio pro medietate, et percipit 
duas garbas. Rector, Nicholaus de Septem Fratribus, percipit tertiam garbam 
illius portionis, et totum altalagium, excepta medietate lini et canabi et lane et 

F piscium et aliorum animalium decimabilium; quam medietatem percipit magister 
Andreas cum omnibus aliis decimis ejusdem medietatis, cum presentatione do- 
mini Gaufridi de Monte Forti, militis, patroni alterius medietatis, licet non tenea- 
tur officiare ecclesiam, ut dicitur. Et valet xxxvut libras. Item pro vicario xxx libras 
et v solidos. 

G Ecclesia de Moncarvilla. Patronus, dominus Guerardus de Gratot. Rector, Ri- 

cardus de Gratot, percipit omnia, et valet xx libras. 
icclesia de Ansnovilla. Patronus, abbas de Sancto Salvatore, et percipit ibi me- 
dietatem garbarum. Radulfus de Villula, rector, percipit aliam medietatem et to- 
tum altalagium, et valet xxx libras. Abbas de Sancto Salvatore, xxu libras. 
Ecclesia Sancti Martini de Monte super Ventum. Patronus, abbas de Sancto 

Carlais. Rector Jacobus de Perceyo percipit omnia, et valet vi.xx libras °. 
Ecclesia de Munevilla. Patronus, comes Boloniz. Ranulphus Lupus, rector, 

percipit omnia, excepta medietate altalagui et sexta garba totius decime, et dene 
bus petiis terre elemosine, qu percipit magister Robertus Scriptor. Et deservit 

s ibi per vicarium, quod fieri non debet. Et valet cx libras. Item pro vicario xi 
libras. 

Ecclesia de Rotunda Haia. Patronus, comes Bolonia. Rectores", magister Evrar- 
dus et Radulfus de Kyboc, et percipiunt equaliter omnia. Et valet Radulfo xvi 
libras et x solidos. Item Evrardo, xtvi libras et x solidos. 

k Ecclesia de Anquetenvilla. Patronus, comes Boloni. Rector, Johannes’, et per- 
cipit omnia. Et valet Lxx libras. 

Ecclesia de Servigneio. Patronus, dominus Johannes de Golevilla. Johannes, 
nepos ejus, rector dicte ecclesix, percipit omnia, et valet xiv libras. 

Ecclesia de Vandelée. Patrona, Laurentia, domina ejusdem villa. Rector Jor- 

L danus, filius ejus, percipit tertiam garbam cum altalagio, et xv quarteria avene 
in duabus garbis quas percipit canonicus Constantiensis. Et valet xx1 libras °. 

Keclesia de Gratot. Patronus, abbas Montisburgi, pro territorio quod dicitur 


' Voces Et c. A. xxx |. desunt in cod. Const. ‘ Vow Rectores in cod. Const. deest. 
* Subaud. prior. * Cod. Const. necnon apogrr. Gerv. et Mesn. Job. 
’ Apogr. Gerv. vi.xx. — Apogr. Mesn. 27. Apogr. Gerv. xxx. — Apogr. Mesn. h2. 











a 
{i 
i 
t 
’ 


=_—.- == 


Safe 


- 


496 POLYPTYCHUM 


de Magnevilla. Rector illius portionis, Robertus Garnerii, percipit omnia que 
pertinent ad illam portionem; reddit inde dicto abbati xm quarteria frumenti, et 

ro manerio unam libram gingibri. Pro alia portione patronus, dominus Guerar- 
dus. Rector, Ricardus de Tresgoz, et percipit omnia alia. Et valet pro Ricardo xxx 
libras; item pro Roberto xx libras. 

Ecclesia de Hommeel. Patronus, prior Sancti Nicholai de Bosco Rogeri, perci- 
pit medietatem garbarum. Rector, Stephanus de Blenvilla, percipit totum resi- 
duum, et valet xxv libras et x solidos. 

Ecclesia de Brenvilla. Patronus, dominus Guerardus de Gratot. Rector, Johannes 
de Hommeel, percipit omnia. Valet xx libras. 

Ecclesia de Monte Huecon'. Patronus, episcopus Constantiensis. Capitulum 
percipit duas garbas et vit quarteria et dimidium frumenti in elemosinis ibidem. 
Rector, residuum. Et valet xxv libras. 

Ecclesia de Chambernon. Patronus, episcopus Constantiensis. Rector, Henricus 
de Cruce, percipit tertiam garbam cum altalagio. Abbatissa de Cordeilon percipit 
ibi duas garbas. Et valet ix libras. 

Ecclesia de Corceyo. Patronus, Johannes de Corceio, modo episcopus Constan- 
tiensis?. Rector percipit omnia. Et valet im libras. 

Ecclesia de Nicorp. Patronus, episcopus Constantiensis, ex dono domini Gue- 
rardi, pro parte que dicitur de Rumilleio. Rector, Hugo de Stratis, percipit omnia 
illius partis. Et pro alia portione que dicitur Magnevilla, patronus, dominus epi- 
scopus. Et percipit capitulum Constantiense omnes garhas illius portionis, et reddit 
inde vicario 1x libras, qui vicarius percipit totum altalagium. Et valet pro Rogero 
xxxvil libras; item pro vicario, x1 libras. 


DECANATUS DE CERENCIIS. 


Ecclesia de Cerenciis*. Patronus, Hugo Carbonnel, et percipit duas garbas in 
suo laicali feodo. Rector, magister Petrus de Autevilla, percipit tertiam garbam 
et omnia alia. Prior de Moretonio* percipit in feodo Boscheriorum duas garbas. 
Et valet u.c.1x libras. Item canonici de Moretonio, x libras. 

Ecclesia de Ingronia. Patronus, episcopus. Prebenda percipit garbam; rector 
altalagium. Et valet pro rectore xxx libras’®. 

Ecclesia de Mesnillo Osberti. Patronus, episcopus Constantiensis. Rector, Ro- 
bertus de Ysegneio, percipit tertiam garbam cum altalagio. Scolasticus Constan- 
tiensis, duas garbas. Presbiter ibi deserviens non habet vicariam suflicientem. Et 
valet xu libras. 

Ecclesia de Trailie. Patronus, Guillelmus Murdac, et percipit duas garbas in 
suo feodo laicali. Rector, Guillelmus de Treslie, percipit residuum, excepta de- 
cima lane quam quilibet trium canonicorum Constantiensium percipit. Et valet 
Lxxv libras. 

Ecclesia de Vado Heberti. Canonici Sancti Laudi, moram facientes apud la Roele, 
deserviunt in propria persona, et percipiunt omnia. 

Ecclesia de Chesnei. Patronus, abbas de Hambeya. Rector ecclesie percipit 
omnia. Et valet xx libras. 

Ecclesia de Quetrevilla. Patronus, dominus Gaufridus de Monte Forti. Rector 
percipit sextam garbam per totam villam cum altalagio, ubi se extendit comitatus, 
exceptis minutis decimis lini et canabi, lane® et animalium decimabilium, qua- 
rum medietatem percipit abbas Savigneii et quinque partes garbarum per totum 


' Apogr. Gerv. de Monte Hucho. — Apogr. Mesn. de 
Monte Hugonis. 

* Voces modo episcopus Constantiensis desunt in apo- 
graphis Gerv. et Mesn. Ex schedis seculi xvit, quas in 
Constantiensis episcopatus tabulario invenit d. Le Cardon- 
nel, constat priore manu in Libro Nigro capituli scripta 
Suisse hec verba : Patronus Johannes de Corceyo, secunda 
verd, in glosa, ut dicunt : quondam, modo episcopus. 

* Cérences, Lengronne, Mesnil-Aubert, Trély, Gué- 


hébert, Quesney, Quettreville, Muneville-sur-Mer, Lin- 
gréville, Hérenguerville, Montchaton, Hauteville-sur- 
Mer, Hyenville, Montmartin, Grimouville, Régnéville , 
Annoville-Tourneville. 

* Cod. Const. Morton, adjecta compendii nota. 

* Clausala ad Ingroniam spectans deest in apogrr. Gerv. 
et Mesn. In Libro Nigro capituli secunda manu exarata 


fuasse videtar. 


° Vow lane in cod. Const. omissa. 





A 


B 


C 


E 


K 





A 


D 


G 


* 


H 


—_ 


DIOECESIS CONSTANTIENSIS. 497 


comitatum'. Item abbas Sancti Laudi, patronus pro portione regis et percipil 
omnes garbas. Rector illius portionis, Petrus de Vico,et percipit altalagium dicte 
portionis, nec habet sufficientem vicariam. Et valet tvi libras. 

Ecclesia de Muevilla?. Patronus, abbas de Grestain, pro quadam portione, et 
percipit duas garbas per totum feodum quod tenetur de eo. Ricardus de Jort, 
rector, percipit in dicto feodo abbatis tertiam garbam, in feodo de Bello Monte 
omnes garbas, et totum altalagium in feodo abbatis, et medietatem in feodo de 
Bello Monte. Item ibidem canonici Constantienses, videlicet dominus Herveus et 
archidiaconus Gilo percipiunt in feodo prebendarum suarum omnes majores de- 
cimas. Oliverus, rector illius portionis, percipit totum altalagium feodi praben- 
darum et medietatem altalagii de Bello Monte. Item dicti canonici percipiunt ter- 
tiam partem omnium garbarum deyenientium ad granchiam dicti Ricardi. Et valet 
pro persona xt libras. Item pro vicario xv libras. 

Ecclesia de Lingrevilla. Patronus, prior de Moritonio pro portione comitatus, 
et percipit ibi xxx quarteria frumenti per manum magistri Johannis, rectoris 
dict ecclesie pro portione illa cujus portionis percipit omnes majores decimas 
et minores, cum altalagio toto ejusdem. Abbas de Monte de novo, ut dicitur, pa- 
tronus est eeovius portionis, que est in regali. Rector, Nicholaus’ de Sormont, 
et percipit omnes garbas dicte portionis, cum toto altalagio, excepto feodo de 
Coterel, in quo Johannes de Veencort* percipit duas garbas, et dominus Nicho- 
laus tertiam. Et valet pro Biardo® xtvi libras, item pro Jacobo xx libras. 

Ecclesia de Erengarvilla. Patrona, Nicholaa de Erengarvilla, uxor Radulfi Grossi 
per Medium’, et Guillelmus de Poterel. Rector, Petrus dictus Miles, percipit om- 
nes garbas, exceptis duabus garbis quas percipit abbas abbatize pres._ong: in quarta 
portione ipsius villa, et duabus garbis quas idem abbas percipit in x. acris terre, 
et totum altalagium. Et valet xxxvui libras. 

Ecclesia de Monte Catonis. Patronus, abbas de Exaquio, et percipit ibi duas 
garbas per totum. Rector, tertiam, reddens inde xxxvi quarteria bladi, 1x f{ru- 
menti, 1x ordei, xvii avene. Item dictus rector percipit totum altalagium, cum 
omnibus terris elemosine. — Capella ejusdem villa. Patronus, comes. Et valet 
xxv libras®. Abbas de Exaquio, tv libras. Capella ejusdem loci, xin libras. 

Ecclesia de Hautevilla. Patronus, abbas de Savigneio, et percipit ibi duas gar- 
bas. Rector, magister Guillelmus d’Oissel, et percipit tertiam garbam cum toto 
altalagio. Et valet xxxv1 libras. 

Ecclesia de Hyenvilla. Patronus Johannes de Erengarvilla, clericus. Rector, Th. 
de Erengarvilla, frater ejus, percipit omnia. Petrus, deserviens ibi, non habet 
vicariam sufficientem. Et valet Lxiut libras. 

Ecclesia de Monte Martini. Patronus, abbas de Savigneio, et percipit duas gar- 
bas per totam parrochiam. Rector, Guillelmus Aurifaber, et percipit tertiam gar- 
bam, et altalagium, cum piscibus. Et valet m.xx libras. Abbas de Savigneio Cis- 
terciensis, 11.xx libras. 

Ecclesia de Grimovilla. Patrona, Emma de Grimovilla. Rector, Petrus de Es- 
parun, percipit omnia. Et valet Lx gre 

Ecclesia de Reniervilla. Patronus, rex. Rector, Petrus de Esparun, percipit 
omnia. Et valet Lx libras. 

Ecclesia de Onnovilla. Patroni, magister Johannes de Onnovilla pro toto feodo 
suo, et dominus Johannes de Salceio pro feodo suo, dominus Robertus de Ysegneio, 
dominus archidiaconus. Rectores percipiunt omnes garbas. Henricus de Cerenciis, 
vicarius, percipit altalagium integre. Et valent Onnovilla et Tornevilla vi.xx.x libras. 


‘ Apoyrr. Gerv. et Mesn. addunt cum quinque partibus ‘ Fort. Neencort. 

garbarum. Eedem voces in cod. Const. occurrunt, sed ex- * Apogrr. Gerv. et Mesn. pro vicario. 

puncte. * Conyicimus voces Et valet xxv libras spectare ad ec- 
* Apogr. Gerv. Mulleville. Apogr. Mesn. Munevilla. clesiam de Monte Catonis , que in Libro Albo taxata est ad 
* Apogrr. Gerv. et Mesn. Ricardus, hic et infra. triginta quinque libras 


TOME XXIII. 03 


* Grosparmi. 





A498 POLYPTYCHUM 


DECANATUS DE SANCTO PATERNO. 


Ecclesia de Brehal'. Contentio est de jure patronatus. Dicunt quidam quod 
pertinet ad abbatem de Hambeya, alii negant. Persona, archidiaconus Paganelli, 
percipit omnes garbas; vicarius, altalagium. Et valet xxxvi libras. Abbas de Ham- 
beia, ¢ libras. 

Ecclesia de Coudevilla. Patronus, abbas Montis Sancti? Michaelis, et percipit 
decimas frugum, exceptis xxx solidatis quas percipit capellanus de Mesnillo Seran, 
et xxxvi solidatis quas percipit ibi Rogerus Tortechavate, et Domus Dei Constan- 
ciensis in quodam feodo unum quarterium frumenti. Rector percipit in dicta de- 
cima frugum xu libras, cum altalagio. Et valet xxxv1 libras. 

Ecclesia Sancti Albini de Pratellis. Patronus, abbas Montis Sancti Michaelis, et 
percipit duas garbas in duabus partibus totius ville; rector tertiam, cum toto 
altalagio, et in tertia parte ville percipit idem abbas quinque partes decime 
frugum; rector, sextam, cum dicto altalagio totius ville. Et valet xxxv libras. 

Ecclesia Sancti Paterni. Patronus, abbas Montis; percipit omnes garbas et duas 
partes decime piscium; rector, residuum. Et valet t libras. Abbas Montis, t libras. 

Ecclesia de Boreio. Patronus, Robertus de Cantu Lupi. Rector percipit totum. 
Et valet xiu libras. 

In ecclesia de Grandi Villa sunt duo patroni, videlicet dominus de Musca et filia 
Thome de Granvilla. Duo rectores percipiunt totum pro indiviso. Et valet pro 
Rogero cx libras. [tem pro alia cx1 libras. 

Ecclesia Sancti Ursini. Patronus dominus de * Musca, Abbas Montis Sancti Mi- 
chaelis percipit omnes garbas, exceptis L quarteriis frumenti, que percipit rector 
cum altalagio. Et valet tv libras. 

Ecclesia de Bellereia. Patronus, Th. de Sancto Pancracio. Rector percipit omnia, 
exceptis...." quarteriis frumenti, que percipit abbas Montis Sancti Michaelis. 
Et valet xxxv libras. 

Ecclesia de Mesnillo Drochonis. Patronus, dominus de Musca. Rector percipit 
altalagium et omnes garbas in feodo domini de Musca. Abbas Montis Sancti Mi- 
chaelis percipit duas garbas in sua terra propria; dictus rector, tertiam. Et valet 
t libras. 

Ecclesia de Hoquigneio. Patronus, dominus de Haia Paganelli. Rector percipit 
altalagium et omnia. Et valet priori Domus Dei de Haia pro omnibus redditibus 
quos° percipit in diocesi Constantiensi cxum libras. 

Ecclesia Sancti Pancracii. Patronus, abbas Montis Sancti Michaelis; percipit 
duas garbas et duas partes lini et canabi et xx solidos turonensium in altalagio. 
Rector, totum residuum. Et valet Lxxv1 libras. 

Ecclesia Sancti Johannis de Campis. Patronus, abbas de Monte; percipit duas 
garbas. Rector, tertiam, cum altalagio, et reddit dicto abbati mu libras turonen- 
sium. Et valet 1 libras. 

Ecclesia Sancti Leodegarii. Patronus, dominus de Musca. Rector percipit to- 
tum altalagium, et in garbis circiter x libras. Abbas de Monte, residuum. Et valet 
xxv libras. 

Ecclesia de Heudinmesnillo. Patronus, abbas de Savigneio. Rector percipit alta- 
lagium solum, et reddit inde dicto abbati unam marcham argenti, qui abbas per- 
cipit tertiam garbam. Duas garbas percipiunt abbas de Feugeriis ° et prior de Feul- 
geriis, subjectus abbati de Majori Monasterio. Et valet xt libras. Abbas de Savigneio, 
Cisterciensis, xxv libras. | 


' Bréhal , Coudeville , Saint-Aubin-des-Préaux , Saint- * Vox Sancti in cod et in apographis Gerv. et Mesn. 
Pair, Bourrey, Granville, Saint-Ursin, la Besliére , Mes- omissa. 
nildrey, Hocquigny, Saint-Planchais, Saint-Jean- des- * In cod. Const. desideratur vox de. . 
Champs , Saint-Léger, Hudimesnil, Anctoville, Bréville , * Numerus abest tum cod. Const. ium apographis Gerv. 
Donville, Longueville, Yquelon, Sainte-Marguerite, et Mesn. 
Bricqueville-sur-Mer, Saint-Martin-le-Vieux , Le Loreur, * Cod. Const. et utrumque apogr. que. 


Chantelou. * Fougéres, Ille-et-Vilaine. 





G 


I 











DIOECESIS CONSTANTIENSIS. 499 

a Ecclesia de Anquetevilla supra mare. Patronus, Guillelmus Recucon. Rector 
percipit omnia. Et valet xu libras. 

Ecclesia de Breinvilla. Patronus, Guillelmus de Breinvilla. Rector percipit alta- 
lagium, et tertiam garbam in feodo abbatis, in aliis territoriis totum. Et valet i 
libras. 

p Ecclesia de Douvilla. Patronus, Nicholaus' Mala herba. Rector percipit altala- 
gium totum et medietatem decimz, excepto feodo abbatis de Monte Morelli, in 
quo idem abbas percipit tria quarteria frumenti. Abbas de Lucérna percipit aliam 
medietatem. Et valet xxx libras. 

Ecclesia de Longa Villa. Patronus, G. Feré, cum participibus suis. Rector per- 

c cipit altalagium, cum tertia garba. Capitulum Constantiense , duas garbas. Et valet 
xv libras. 

Ecclesia de Yquelon. Patronus. .. .*. Rector percipit totum, exceptis vu bus- 
sellis frumenti, quos reddit abbati de Monte Morelli, et leprosis Sancti Blasii 1 
quarteria frumenti, et luminari ecclesia unum quarterium frumenti. Et valet xxxi1 

p libras. 

Ecclesia Sancte Margarite. Patronus, archidiaconus Paganelli. Rector percipit 
totum. Et valet xxv libras. 

Ecclesia de Briquevilla. Duo patroni. Archidiaconus Paganelli in feodo regis. 
Domus Dei Constantiensis percipit duas garbas in suo feodo; rector, tertiam, cum 

E altalagio residentium in eo. Domina de Sancto Patricio in feodo comitis. Rector 

illius feodi percipit totam decimam cum altalagio. Et valet pro Johanne xxxv libras; 

item pro Henrico xxui libras. 

Ecclesia Sancti Martini Veteris. Patronus, archidiaconus Paganelli. Rector per- 
cipit garbam cum altalagio. Abbas de Hambeia, duas garbas, sed archidiaconus 
habet eas de eodem®. Et valet xxx libras. Abbas de Hambeya, xxi libras. 

Ecclesia de Loreor. Patronus, Rogerus Murdac. Rector percipit totum in feodo 
Gaufridi Murdac, in feodo G. de Beenvilla tertiam garbam, cum altalagio totius 
villa. Abbas de Monte, duas garbas in isto feodo. Et valet xt libras. 

Ecclesia de Cantu Lupi. Patronus, Robertus de Cantu Lupi, miles. Abbas de 
¢ Hambeya percipit duas garbas; rector, tertiam, cum altalagio. Et valet xivin 

libras. 


= 


DECANATUS DE CENILLELO. 


Ecclesia de Soule‘. Paleonee, episcopus Constantiensis, et percipit omues gar- 

bas. Vicarius percipit altalagium totum, et xxx quarteria bladi in granchia epi- 

H scopi, videlicet xv quarteria avene, v quarteria frumenti, x enealion siliginis, x 
bussellos ordei. Et valet pro vicario xxxv libras. 

Ecclesia de Cenilleio. Patroni, abbas et conventus de Alneto; percipiunt omnes 
garbas et cx solidos in vicaria. Vicarius, residuum. Et valet tx’ libras. Abbas de 
Alneto, Cisterciensis, xv1.xx libras. 

Ecclesia Sancti Martini de Cenilleio. Patronus, abbas de Alneto, et percipit 
omnes garbas, et reddit vicario ¢ solidos turonensium, qui vicarius percipit totum 
altalagium. Et valet xv libras. 

Ecclesia de Ronceyo. Patronus Ph. de Raveto®. Tertie garbe et altalagii capi- 
tulum Constantiense; percipit tertiam garbam; et prior de Moritognio, aliam ter- 
k tiam. Rector, aliam, cum altalagio. Et valet txv libras. 

Ecclesia Sancti Dyonisii le Vestu. Patronus, episcopus. Abbas Blanche Lande 
percipit duas garbas. Capitulum Constantiense, tertiam. Et valet xt libras. Abbas 
de Blancha Landa, vi.xx libras. 

Ecclesia de Contreriis. Patronus, abbas de Sancto Laudo; percipit omnes gar- 


— 


' Apogrr. Gerv. et Mesn. Richardus. nilly, Roncey, Saint-Denis-le-Vétu , Contriéres, Ouville , 
* Nomen deest in cod. Const. ec in duobus apographis. In Belval, Montpincon-la-Salle, Cerisy, Savigny, Came- 
Libro Albo Guillelmus Courée patronus dicitur. tours, Marigny, Carantilly, Dangy, Saint-‘Sauveur-de- 
* Subaud. abbate. Cod. Const. et utrumque apogr. de Bonfossé , Pont-Brocard. 
eadem. * Apogrr. Gerv. et Mesn. . libras. 
‘ Soule, Notre-Dame-de-Cenilly, Saint-Martin-de-Ce- * Ibid. Taveto. 


63. 





500 POLYPTYCHUM 

bas, reddens inde vicario, qui habet totum altalagium, xx quarteria frumenti. Et 
valet xxvii libras. Moniales de Moretonio, Cistercienses, 1111 libras xv solidos. Ab- 
bas Sancti Laudi, c libras. 

Ecclesia de Ouvilla. Patronus, episcopus Constantiensis, et percipit totum, et 
valet pro episcopo in regali cv libras. Item pro vicario, xvi libras. 

Ecclesia de Bella Valle. Patronus episcopus altalagii et elemosine et vir libra- 
rum xi solidorum turonensium, quas percipit vicarius per manum communi- 
carii. Capitulum Constantiense percipit omnes garbas. Et valet pro vicario xv1 
libras. 

Ecclesia de Monte Pinchon. Patronus, Guillelmus de Monte Pinchon. Rector 
percipit omnia. Et valet vi.xx libras. 

Ecclesia de Cerisiaco. Patronus, Guillelmus de Cerisiaco, scutifer, percipit 
duas garbas in laicali feodo. Rector, tertiam, cum altalagio. Et valet Lxx libras. 

Ecclesia de Savigneio. Patronus, prior Sancte Barbare. Et prior qui ibidem 
residet, officiat' ecclesiam; percipit omnia; reddit inde dicto priori xv solidos 
turonensium, ad obitum Gaufridi de Bruecourt, quondam patroni dicte ecclesiz. 
Et valet vit.xx libras. 

Ecclesia de Campo Motoso. Patronus episcopus Constantiensis tertie garbe et 
altalagii, cum medietate elemosinarum, que percipit rector. Domus Dei Constan- 
tiensis percipit omnia alia. Et valet xu libras. Domus Dei Constantiensis, xt libras. 

Ecclesia de Marrigneio. Patronus abbas de Alneto altalagii et c solidorum in 
altalagio quod percipit vicarius. Et valet xxxv libras. Abbas de Alneto, vit.xx.x 
libras. 

Ecclesia de Carantilie. Patronus, Guillelmus de Sola. Rector percipit omnia. 
Et valet c libras c solidos. 

Ecclesia de Dangeio. Patronus, Domus Dei Constantiensis, altalagii, et perci- 
piunt tertiam garbam ad proprios usus: Et valet pro vicario xvii libras. Domus 
Dei Constantiensis, xx libras. 

Ecclesia Sancti Salvatoris de Bono Fossato. Patronus, abbas de Alneto. Rector 
percipit omnia. Et valet pro vicario xxv libras. 

Ecclesia de Ponte Brocardi. Patronus, hospitale Jerosolymitanum. Rector per- 
cipit omnia. Et valet xx libras. 


DECANATUS DE PIRIS. 


Ecclesia Sancti Martini de Albigneio®. Patronus, rex. Persona percipit omnes 
garbas, cum manerio et cum una virgata elemosine extra. Vicarius, altalagium 
totum et unum bussellum® frumenti, unam gallinam. Et valet x1.xx.x libras. 

Ecclesia de Marchesiex. Patronus, prior. Vicarius percipit omnes garbas in feodo 
de Campellis, et in feodo de Mesnillo, et in feodo aus Landeis, et in angulo de 
Vautigneio, et in oblationibus denariorum, et terciam partem candelarum, et 
duas partes minutarum decimarum, et debet comedere cum priore semper quando 
ei placet, sed solus sine serviente et clerico. De testamentis talis est ordinatio : 
prior et vicarius habet* tertiam partem; inde habet prior duas partes, fabrica eccle- 
sie tertiam partem, et de alia tertia disponit testator ad voluntatem suam. Item 
prior percipit omnia alia, tam in decimis quam aliis, que non percipit rector. Et 
valet pro vicario xt libras. Item prior ejusdem loci, 1c libras. 

Capella Sancti Christofori. Patronus, rex. Rector percipit omnia. Et valet 
xxv libras. 

Ecclesia de Monte Cocto. Patronus, Gaufridus de Monte Cocto. Rector percipit 
omnia et xi virgatas terre in elemosina. Et valet xxv libras. 


' Apogr. atrumque et officiat. Geffosse, Pirou , Créances, la Feuillie, Périers, Feugéres, 
* Aubigny, Marchesieux, Saint-Christophe-d’Aubigny, Rays, Milliéres, Saint-Sébastien-de-Rays. 
Montcuit, le Mesnil-Bus, Camprond, le Lorey, Haute- * Apogrr. Gerv. et Mesn. totum et i bucellos frumenti, 


ville-la-Guichard , Saint-Aubin-du-Perron, Saint-Michel- et valet 
de-la-Pierre, Vaudrimesnil , Saint-Sauveur -Landelin , * Fort. corrig. habent. 





A 


B 


E 


La >} 
4 


Q 


J 


K 





A 


G 


_ 


a 
oe 


DIOECESIS CONSTANTIENSIS. 50) 


Ecclesia de Mesnillo Buye. Patronus, Ricardus de Croillie. Rector percipit omnia 
et in elemosinis feodatis' vi quarteria frumenti, v gallinas, xx ova. Et valet 
mit.xx.x libras?. 

Capella de Mesnillo Buye. Patronus, Ricardus de Croillie. Rector percipit deci- 
mam duorum molendinorum apud Mesnillum Buye, et unius apud Huecon, et 

er manum ipsius domini v1 libras, et debet facere justitiam pro eis habendied in 
molendino de Huecon; de dictis vi libris reddit luminari® xx solidos. Item habet 
unam acram elemosine in qua manet. Et valet x libras. 

Ecclesia de Campo Rotundo. Patronus, Guillelmus de Loré. Rector percipit 
omnia, cum duobus maneriis in elemosina, et m1 acris terre elemosinate. Et 
valet xx libras. 

Ecclesia de Loreto. Patronus, Guillelmus de Loré. Rector percipit omnia, et 
habet manerium in elemosina. Et valet cx libras. 

Ecclesia de Autevilla la Guichart. Patronus, Guichardus de Monte Forti. Rector 
percipit duas garbas et elemosinam valentem circiter c solidos. Capitulum Con- 
stantiense percipit tertiam varbam et c solidos a dicto rectore nomine pensionis 
annue. Et valet 111.xx.x oes. 

Ecclesia Sancti Albini de Petra. Patronus, abbas Blanche Lande; percipit 
omnes garhbas. Vicarius percipit minutas decimas, et xx solidos per manum abbatis, 
et x acras terre in elemosina, cum manerio. Et aes xLv libras. 

Ecclesia Sancti Michaelis de Petra. Patronus, rex. Rector percipit omnia, et ele- 
mosinam in duobus* clausis, cum manerio prope. Et valet xxv libras. 

Ecclesia de Vaudrimesnillo. Patronus, capitulum Constantiense ; percipit omnes 
garbas, et reddit inde vicario vin libras. Qui vicarius percipit altalagium, cum 
dictis octo libris. Et valet xx libras. 

Ecclesia Sancti Salvatoris. Quatuor portiones sunt ibi, de quibus tres pertinent 
ad regem, qui in eis obtinet } jus presentandi. Rectores 1 ipsarum trium portionum 
percipiunt omnia equalibus portionibus, tam in decimis quam in elemosinis et 
altalagio. De quarta portione est patronus abbas Exaquii, et percipit rector omnia 
in ipsa portione, et reddit inde dicto abbati 1x libras turonensium et x solidos, 
quamvis antiquitus non percipiebat ibi dictus abbas prater triginta solidos, sed 
tempore Th. de Curceio octo libre fuerunt extorte, et nescitur qua ratione; super 
quo inguirendum est. Et notandum quod dictus rector non habet elemosinas, et 
omnes alii tres’ habent. Et valet pro Fauvel ix libras; item pro Nicholao Tramel® 
xt libras; item pro Nicholao Graffart’, xxxum libras; item pro G. le Lievre, 
xLvin libras. 

Ecclesia de Guinefosse. Patronus, abbas Exaquii, pro portione regis; percipit 
duas garbas istius portionis; et vicarius ejusdem, tertiam, cum altalagio ipsius, et 
reddit abbati xvi denarios ratione minutarum deddenstont Patronus alterius por- 
tionis, rex. Rector percipit altalagium. Johannes Picot, tertiam garbam, nomine 
beneficii. Abbas Exaquii, aliam tertiam, ex dono magistri Siheoatsi. et Lx solidos 
in portione Johannis Picot. Ultimam tertiam percipit Herbertus de Agnis, miles, 
in dote uxoris sue. Et valet pro Radulfo 1 libras; item pro Guillelmo xx libras 

x solidos; item pro Roberto, xvi libras. Abbas de Exaquio ee 

Ecclesia de Pirou. Patronus, abbas Exaquii; percipit omnes garbas. Rector alta- 
lagium totum, et unam acram elemosinz in manerio. Et valet xxv libras. 

Ecclesia de Criences. Patronus, abbas Exaquii; percipit omnes garbas et duas 
partes lanarum et alliorum et ceparum, et totum linum et canabum. ‘Rector, totum 
residuum altalagii. Et valet xx libras. 

Ecclesia de Fuilleia. Patronus, abbas Exaquii. Rector percipit omnia, et in 
terris elemosinatis circa xv virgatas. Et valet xx libras. 


' Cod. Const. fecundatis. * Cod. Const. duabus. 

* Apogr. Mesn. vu quarteria frumenti, et valet xxxun * Vox tres-‘manu recentiore in cod. Const. notata Apogrr. 
libras. Clausula ad hanc ecclesiam spectans apogr. Gerv. Gerv. et Mesn. alii non habent. 
abest. ° Fort. Trainel. 


* Codex Const. et utrumque apogr. de luminari. * Apogrr. Gerv. et Mesn. Guiflart. 





* Grosparmi. 


POLYPTYCHUM 


902 


Ecclesia de Piris. Patronus, abbas Sancti Taurini Ebroicensis, et percipit omnes . 


decimas bladi. Rector, altalagium totum. Et valet tx libras'. Abbas Sancti Tau- 
rini mu.c libras. 

Ecclesia de Feugeriis Patronus, abbas Exaquii; percipit duas garbas, et duas 
partes lini et canabi, et xx quarteria avene et XL solidos in portione rectoris per 
manum ipsius. Qui rector percipit tertiam garbam et residuum altalagii. Et valet 
Lx libras. Capella domini, x1 libras. 

Ecclesia de Raez. Patronus, abbas de Lucerna; percipit omnes,garbas. Rector 
percipit totum altalagium, et in elemosinis circiter ui acras, et in redditibus 
xLv1 solidos, et manerium in elemosina. Et valet xx1 libras. 

Ecclesia de Milleriis. Patronus, abbas Sancti Taurini Ebroicensis. Et valet 
mu.xx libras. ' 

Ecclesia Sancti Sebastiani. Patronus, Ricardus de Sancto Germano. Et valet 


Lt libras. 


ARCHIDIACONATUS VALLIS VIRLA. 


DECANATUS DE LANDELIS. 


Ecclesia Sancti Germani’ de Talevende’. Patronus, abbas Sancti Severi; per- 
cipit omnes garbas, excepta carruca domini de Mesnillo. Rector percipit altala- 
gium totum, et decimam dicte carruce, et inde reddit" abbati vu libras turonen- 
sium. Et valet 1 libras. Abbas Sancti Severi, xm1.xx libras. 

Capella de la Ruaudiére. Patronus, Aiculphus Ruaut. Valet vir libras. 

Ecclesia de Landa Vaiman. Patronus, Hisculfus Ruaut. Rector percipit omnia. 
Et valet xv libras. 

Ecclesia de Campo Beloy. Patronus, abbas de Monte Morelli. Rector, Radulfus, 
Gouderel, percipit omnia. Et valet xxv libras’. 

Ecclesia de Sancto Manveio. Patronus, abbas Sancti Severi, et percipit ibi duas 
garbas per totum, excepto feodo domini de Colunces, et de hoc per nos inqui- 
rendum est quomodo ingressi sunt. Rector, Robertus Garini, percipit tertiam 
garbam per totam parrochiam, et totum in dicto feodo de Colunces; sed reddit 
inde abbati xu solidos turonensium. Et notandum quod magister Ricardus Mau- 
ban, predecessor istius, habuit totum, nec aliquid inde reddebat. Etvalet xt libras. 
Abbas Sancti Severi, xx libras. 

icclesia Sancti Severi. Patronus, abbas ejusdem ville, et percipit omnes garbas, 
excepto feodo de Cotigneio, et deserta®. [tem percipit altalagium totum, excepto 
feodo’ cimiterio. Rector, magister Gaufridus Bouvet, qui percipit cimiterium et 
omnes garbas Cotigneii et [de] desertis. Item debet ibi habere victum sicut unus 
de monachis, nec habet plene. Et valet pro presbitero xvi libras> Abbas ejyusdem 
OS ee , 

Ecclesia de Clincampo. Patronus, Ricardus Goilon. Rector, magister Johannes 
Grossus per Medium‘; percipit omnia. Et valet um.xx libras. 

Ecclesia Sancti Martini de Talvende. Patronus, abbas Sancti Severi; percipit ibi 
x1 solidos annue pensionis ad Ascensionem. Rector, Johannes Josbert*, percipit 
omnia alia. Ibidem capella Hasculfi Ruaut, et habet decimas; nescimus qualiter. 
Et valet xxx libras. 

Ecclesia de Colunces. Patron? filiz domini Th. de Colunces pro quadam por- 
tione, et pro alia portione patroni Gaufridus dictus Monachus et Radulfus de Fau- 


* Voa reddit in cod. Const. et in utroque apographo de- 


' Apogrr. Gerv. et Mesn. xu libras. 
sideratur. 


* Saint-Germain-de-Tallevende, la Ruaudiére a Saint- 


Germain-de-Tallevende , la Lande-Vaumont , Champs-du- 
Boust, Saint-Manvieu, Saint-Sever, Clinchamps, Saint- 
Mesnil - Robert , 


Martin - de-Tallevende, Coulonces , 


Mesnil-Benoit , Landelles , Coupigny a Landelles, Beau- 
mesnil, Campagnolles, Sainte-Marie -!' Aumont, Anne- 
becq, Etouvy, Sainte-Marie-d’On. 

> Cod. Const. Talenvede. 


* Apogrr. Gerv. et Mesn. xxxv libras. 

* Fort. leg. desertis, id est terris ad agriculturam re- 
dactis. : 

” Apogrr. Gerv. et Mesn. feodo Amicio. — Vox feodo 
fort. expungenda. 

* Apogr. Gerv. Jossere. Apogr. Mesn. Jostell. 

* Vox Patron in cod. Const. deest. 





E 











DIOECESIS CONSTANTIENSIS. 503 

a quembert, qui duo percipiunt duas garbas decime in sua portione. Rector prime 
portionis percipit tertiam garbam illius portionis. Rector alterius portionis per- 
cipit tertiam garbam illius portionis, cum altalagio ejusdem. Et valet pro Dyo- 
nisio Lx libras'; item pro Th. xx libras. 

Ecclesia de Meanilie Roberti. Patronus, abbas de Lucerna, et percipit ibi octo 

B libras turonensium, sed inquirendum est qua ratione. Rector percipit omnia, 
exceptis dictis vim hate. Et valet xxvii libras. 

Ecclesia de Mesnillo Benedicto. Patronus, Petrus Ruaut. Rector, Robertus Juhel, 
percipit omnia. Et valet xxv libras. 

Ecclesia de Landellis. Patronus, dominus Andreas de Vitriaco*; percipit duas 

c garbas in suo laicali feodo. Rector percipit tertiam garbam in dicto odo et alibi, 
cum altalagio totius villa. Fabrica ecclesia percipit duas garbas in feodo Guillelmi 
de Landellis, militis. Et valet xxv libras. 

Ecclesia de Compignie. Patronus, dominus Andreas de Vitriaco. Rector per- 
cipit omnia. Et valet xu libras. 

pd _ Ecclesia de Bello Mesnillo. Patronus, Domus Dei Constantiensis. Robertus Chau- 
vin, rector, percipit omnia, sed reddit dicta domui xvim libras, nec habet vica- 
riam sufficientem. Vocandus est Th. le Coe, qui emit tertiam garbam illius ville. 
Et valet xx libras. 
Ecclesia de Champagnolis. Patronus, abbas de Troarto’, et percipit duas gar- 
eE bas. Rector percipit tertiam garbam cum altalagio, et reddit dicto abbati xx soli- 
dos; inhibitum est ei ne reddat. Et valet xxxiu libras. 

Ecclesia Sancte Marie l'Osmont. Patronus, abbas Sancti Severi, et percipit 
ibi duas garbas in toto feodo suo et in feodo de Lucie. Rector percipit tertiam per 
totam villam. Vicarius percipit altalagium tantum “. Robertus de Sancta Maria 

F l'Osmont et participes ejus percipiunt duas garbas per totum feodum comitis, 
quamvis non sint patroni. Et valet xivi libras. Abbas Sancti Severi, xxx libras. 

Ecclesia de Asnebec. Patronus, Enguerraldus de Vilaribus, safles. Rector per- 
cipit totum. Valet xxx libras?. 

Ecclesia de Estouvi. Patronus, abbas de Sancto Ebrulfo; percipit x1 solidos 

G per manum rectoris, et medietatem candelarum oblatarum in die Purificationis. 
tector, omnia alia. Et valet xz libras. Abbas Sancti Ebrulfi, xx libras. 

Ecclesia de Oon. Patronus, dominus Guillelmus de Argoiges. Rector percipit 
omnia. Et valet Lx libras®. 


DECANATUS DE GAVREIO. 


n Ecclesia Sancti Andree’ juxta Gavreium®. Patronus, abbas de Ardena. Rector 
percipit omnia, et reddit dicto abbati xx solidos turonensium de pensione; inhi- 
bitum est ei ne reddat. Item percipit rector vii acras terre in una pecia, et unum 
quarterium frumenti in molendino Roberti de Saliceto’. Fabrica ecclesiz , 111 quar- 
teria frumenti. Et valet xv libras. 

Ecclesia de Gavreio. Patronus, dominus Stephanus de Sancto Adriano, cano- 
nicus Baiocensis; percipit omnes garbas et xin libras in altalagio. Rector percipit 
residuum altalagii. Et valet pro vicario xv libras. 

Ecclesia de Balena. Patronus, abbas de Savigneio. Moniales de Moritonio per- 
cipiunt duas garbas integre, rector, tertiam, cum altalagio, et circa duas acras 
kK terre elemosine. Et valet x libras. ’ 

Ecclesia Sancti Dyonisii le Gast. Patronus, dominus Philippus Murdac pro toto. 


— 


' Apogr. Gerv. xu libras. Apogr. Mesn. 1 libras. behaye , Montaigu-les-Bois , Mesnil-Bonant , Mesnil-Hue , 
* Cod. Const. et utrumque apogr. hic et infra Viniaco Mesnil-Garnier, Mesnil-Villeman , Fleury, Sauchevreuil , 
vel fort. Vimaco. la Lande-d’Airou, le Tanu, Hambie, Champrepus , Mes- 
* Cod. Const. Troate. Apogrr. Gerv. et Mesn. Troarc. nil-Rogue, Beauchamps, Dracqueville, Mesnil-Amant, 
* Apogrr. Gerv. et Mesn. totum. Ver, le Repas a la Meurdraquiére, la Meurdraquiére , 
* Hee clausula hic omissa est in apogrr. Gerv. et Mesn. Equilly, 1a Haye-Pesnel. 
* Apogrr. Gerv. et Mesn. 1 libras. * Cod. Const, necnon apographa Gerv. et Mesn. Ylu- 
” Saint-André-de-Val-Jouais, Gavray, la Baleine, terum. 


Saint-Denis-le-Gast, la Haye-Comtesse , Sourdeyal , Or- * Codd. Salic, adjecta compendii nota. 











504 POLYPTYCHUM 


Duo rectores percipiunt per medietatem , equalibus portionibus. Et valet pro Fir- 
mino u.xx.vii libras. Item pro Philippo mu.xx.vit bras. 

Ecclesia de Haya Comitisse. Patronus, Jordanus de Haya Comitisse, cum 
heredibus Luce de Vado Herberti. Rector percipit totum, cum mm acris terre 
elemosine. Et valet xxv libras. : 

Ecclesia de Sordeval. Patronus, Hugo Carbonnel. Rector percipit omnia. Et 
valet xxv libras. 

Ecclesia de Orba Haya. Patronus, dominus de Monte Acuto. Rector percipit 
omnia. Et valet xxi libras. 

Ecclesia de Monte Acuto. Patronus, filius domini Petri de Monte Acuto, qui 
vocatur Charbonnel. Rector percipit omnia. Item est ibi quedam capella, que 
habet 1x quarteria frumenti annui redditus, et quedam terra elemosinata, que 
valet circa xx solidos turonensium annuatim. Et valet xxv libras. Capella ibi- 
dem, x libras. 

Ecclesia de Mesnillo Borlenc. Patronus, abbas de Hambeia. Rector percipit 
omnia. Terra elemosine vi acre. Et habet dictus rector calfagium et pastum bes- 
tiarum suarum in foresta Gavreii. Et valet xi libras. 

Ecclesia de Mesnillo Hugonis. Patronus, magister Radulfus de Tyevilla. Rector 
percipit omnia. Terra elemosinz, circa duas acras. Et valet xxxvut libras. 

Ecclesia de Mesnillo Garnerii. Patronus, magister Radulfus de Tyevilla. Rector 
percipit omnia. De terra elemosine, nescitur quantum; sed quedam domus feo- 
data est et tradita pro xm rasis avene, mil panibus, mi gallinis. Et valet 
111.xx.x1 libras. 

Ecclesia de Mesnillo Vineman. Patronus, abbas de Bella Stella; percipit duas 
garbas. Rector percipit tertiam cum altalagio, et vi virgatas terre elemosine, et 
manerium. Et valet x libras. 

Ecclesia de Flourie. Patronus, prior de Bloeteria, et percipit medietatem totius 
ecclesia, et facit deservire per duos canonicos. Rector alterius medietatis percipit 
totum illius medietatis. Et valet pro vicario xvut libras. Prior de Bloeteria, deci- 
mam bladi. Abbas Sancti Laudi, x quarteria frumenti. 

Ecclesia de Saltu Capri. Patrona, abbatissa Lexoviensis; percipit omnes deci- 
mas in feodo de Caquevel, exceptis decimis animalium et pomorum. Rector per- 
cipit totum residuum. Et valet xv libras. 

Ecclesia de Landa d’Arou. Patronus, dominus de Landa. Rector percipit 
totum. Et est ibi terra elemosine magna et pulchra. Et valet mu.xx.x libras. 

Ecclesia de Tanuto. Patronus, dominus Radulfus de Sancta Maria. Rector per- 
cipit totum altalagium et medietatem garbarum. Est ibi elemosina [circa] unam 
acram. Prior de Bloeteria percipit totum residuum. Et valet xxx libras. Hospitale 
de Haia, xxx libras. Canonici Abrincenses, 1 libras. 

Ecclesia de Hambeia. Patronus, abbas de Hambeia; percipit omnes garbas, 


etiam novalia et linum et canabum. Rector percipit residuum. Et valet pro vicario . 


xxxv libras. Abbas ibidem, xu.xx.vin libras, xv solidos. Item Lx solidos pitan- 
ciarius, 

Ecclesia de Campo Repulso. Patronus, quondam abbas de Sancto Laudo, nunc 
episcopus, et deservit per canonicos suos. Percipit omnia, exceptis duabus garbis 
in medietate villa , quas percipiunt moniales de Moritonio, in feodo videlicet quod 
dicitur Ricardi de Livet. Et valet xxx libras. Abbas Sancti Laudi, xxvi libras 
x solidos. 

Ecclesia de Mesnillo Rogres. Patronus, domina Agnes de Bello Campo, ratione 
dotis. Rector percipit tertiam garbam cum altalagio, et terram elemosine, circa 
quatuor acras. Domus Dei Constantiensis percipit duas. Et valet xxxv libras. Domus 
Dei Constantiensis, xx1x libras x solidos. 

Ecclesia de Bello Campo. Patronus, heres de Murdaqueria. Rector percipit 
omnia, cum sex acris terre elemosine. Et valet xxxv libras. 

Ecclesia de Draguevilla. Patronus, Robertus de Perceyo. Rector percipit omnia. 
Et sunt ibi circa vi acre elemosine. Et valet xxvi libras. 





A 


) 


— 


M 





A 


G 


~ 


= 
oe 


_— 


DIOECESIS CONS TANTIENSIS. 905 


Ecclesia de Mesnillo Amant. Patronus, Stephanus de Sancto Adriano’, cano- 
nicus Baiocensis; percipit omnes garbas. Rector percipit altalagium, et reddit inde 
Lx solidos dicto cardinali. Et valet xm libras. Prabenda cardinalis, x11.xx libras. 

Ecclesia de Ver. Patronus, dictus cardinalis; percipit omnes garbas. Rector, alta- 
lagium, et reddit inde cardinali xv libras turonensium. Et valet pro vicario 
xx libras. 

Ecclesia de Repasto. Patronus, Domus Dei de Haya Paganelli; percipit duas 
garbas. Tertiam garbam et altalagium percipiunt duo rectores qui ibi sunt, por- 
Gnedien aequalibus. 

Ecclesia de la Murdaquiére. Patronus, Radulfus de Bello Campo, pro medietate. 
Robertus Murdac, patronus, pro altera medietate. Rector percipit totum. Et est 
ibi terra elemosine circa xxv acras. Et valet 111.xx.1x libras. 

Ecclesia de Aquilie. Patronus, decanus de Moretonio; percipit duas garbas sine 
confirmatione capituli. Rector percipit tertiam garbam cum altalagio. Et valet pro 
presbitero xxvii libras. Item pro decano de Moretonio xxxn libras. 

Ecclesia de Haia Paganelli. Patronus, abbas de Sancto Severo, et percipit duas 
garbas in predialibus, et in novalibus tertiam. Rector percipit tertiam garbam 
cum altalagio in predialibus, et in novalibus duas. Et valet xx libras. Prior Sancti 
Jacobi, xx libras. 


DECANATUS DE PERCEYO. 


Ecclesia de Villa Dei’, nostra diocesis, per fratres hospitalis Sancti Johannis 
Jerosolimitani deservituc. Episcopus Constantiensis visitat in dicta ecclesia, et 
pr ocurationem percipit penes fratres hospitalarios* preedictos. 

Ecclesia de Columba. Patronus, abbas Sancti Salvatoris Vicecomitis. Rector per- 
cipit totam decimam, exceptis duodecim libris, quas per manum dicti rectoris 
abbas percipit in eadem. Valet ad decimam Lxxxx libras. 

Ecclesia de Monte Abol. Patronus, abbas de Fonteneto. Rector percipit totam 
decimam, exceptis mu libris, quas per manum dicti rectoris abbas percipit in 
eadem. Valet ad decimam Lxxxv libras. 

Ecclesia de Malo Pertuso. Patronus, Guillelmus de Villaribus, scutifer. Rector 
decimam percipit in eadem. Valet ad taxationem decimx Lxx hess. 

Ecclesia de Villa Baudon. Patronus, dominus Hugo de Haya, miles, et percipit 
dictus miles in dicta parrochia duas partes decima, et rector dicti loci tertiam 
partem. Valet ad taxationem decime, xxx libras. 

Ecclesia de Favarchiis. Patronus, Mathzus Campion, et dominus Guillelmus de 
Argentiis dicit se esse patronum. Dominus de Tresgoz tertiam partem duarum 
partium decime percipit in eadem; Mathzeus le Campion et heredes Radulfi May- 
nart, aliam tertiam duarum partium; rector dicti loci tertiam partem totius decime, 
et heredes domini de Mesnillo Radulfi, aliam tertiam partem. Valet ad decimam 
xv libras. 

Ecclesia de Tesseyo. Patronus, episcopus Constantiensis. Capitulum Constan- 
tiense percipit duas partes hein abbas de Lucerna, aliam tertiam partem. 

Valet ad decimam xxv libras. 
Scclesia de Chevreyo. Patroni, abbates de Fonteneto et de Alneto, quilibet pro 
media parte. Rector percipit totam decimam. Valet xx libras ad taxationem decime. 

Ecclesia de Bello Coudreto. Patronus, dominus Robertus de Haia, miles, et per- 
cipit dictus miles duas partes decimz in feodo suo dicte parrochie, et rector ter- 
tiam partem in dicto feodo. Valet ad decimam xvi libras. 

Capella de Bello Coudreto. Patronus Johannes de Haia, in cujus feodo existit. 


' Cod. Const. Adr. duabus compendii notis super A et * Villedieu, la Colombe, Montabot, Maupertuis , 
super vr adjectis, quod Andrea significare videtur. Similiter Villebaudon, Fervache, Tessy, Chevry, Beaucoudrey , 
Andrea habent apogrr. Gerv. et Mesn. Corrigendum censui- Moyon, la Haye-Bellefond, le Guislain, Troisgots, Mes- 
mus Adriano, cum paulo supra (p. 503 j) tum in cod. Const. nil-Opac, Mesnil - Herman , Saint- Romphaire, Mesnil- 
tum in apogrr. Gerv. et Mesn. memoratas sit Stephanus de Raoult, Cheffréne, Percy. 

Sancto Adriano. * Cod Const. hospital. adjecta compendu nota. 


TOME XXIil. OA 





POLYPTYCHUM 


506 





Et percipit in dicto feodo rector de Bello Coudreto duas partes decime, et capel- a 


lanus dicte capella tertiam partem. Valet ad decimam x libras. 

Ecclesia de Moyon. Patronus, abbas de Troarno, et percipit dictus abbas totam 
decimam, excepta decima centum acrarum terre, quam percipit abbas de Lucerna. 
Valet ad decimam xxxvut libras. 

Ecclesia de Haya Hugonis. Patronus, dominus Robertus de Haya, miles, et per- 
cipit duas partes decime; rector, tertiam partem. Valet ad taxationem decime 
x libras. 

Ecclesia de Guillouin. Patronus, dominus Robertus de Haya, miles, et percipit 
duas partes decime; rector, tertiam partem. Valet ad taxationem decime xxx 
libras. 

Ecclesia de Tresgoz. Patronus, abbas de Hambeia. Rector percipit totam deci- 
mam. Valet ad taxationem decime Lxxv libras. 

Ecclesia de Mesnillo Opac. Patronus, abbas de Sancto Laudo. Rector percipit 
totam decimam, et dictus abbas percipit xi quarteria avene per manum dicti rec- 
toris, ad mensuram!. Valet ad decimam x.yvt libras. 

Ecclesia de Mesnillo Hermani’. Patronus, abbas de Fontaneto. Rector percipit 
totam decimam. Valet ad decimam xxx libras. 

Ecclesia Sancti Rumpharii. Patronus, abbas de Hambeia, qui ibidem percipit 
duas partes decime, et rector tertiam partem. Valet ad decimam xxu1 libras. 

Ecclesia de Mesnillo Radulfi. Patrona, uxor domini de Carboneria. Rector totam 
decimam percipit in eadem. Valet xivu libras. 

Ecclesia de Cava Fraxino. Patronus, dominus de Roqua. Rector percipit tertiam 
partem decima. Ranulfus Maynart, scutifer, aliam tertiam partem, et medietatem 
alterius tertie; et Thomas dictus Rex, clericus, aliam medietatem dicte tertie; 
et abbas de Fontaneto vu libras decime percipit in dicta parrochia in Allociis. 
Valet ad decimam t libras. 

Ecclesia de Perceyo habet tres portiones. Portio quam tenebat Guillelmus anno 
Domini m° 111.c.xvi°* spectat ad prasentationem abbatis de Fontaneto, et valet ad 
decimam xxx libras. Portionis quam eodem tempore tenebat Robertus, qui est 
persona, patronus est Johannes de Gardinis, presbiter, et valet ad decimam 
xviit_libras. Portionis quam tunc tenebat Guillelmus, qui est tertia persona, 
patronus est Guillelmus Huel, scutifer, et valet ad decimam xvii libras. Abbas de 
Fontaneto percipil totam decimam. 


DECANATUS DE MOMBREIO. 


Ecclesia Sancti Martini de Mombreio‘. Patronus, Jacobus, et percipit duas 
garbas totius parrochie in feodo laicali; rector, tertiam, cum altalagio. Et valet 
xx libras. 

Ecclesia Sancte Marie de Ultra aquam. Patronus, Ricardus Rufus. Rector per- 
cipit totum. Valet Lx libras. 

Ecclesia de Gasto. Patroni, abbas Sancti Severi et Andreas de Vitriaco, miles. 
Rector percipit totum. Et valet xxxu libras. 

Capella Sesselin. Patronus, dominus de Musca. Rector percipit omnia. Et valet 
xi libras. 

Ecclesia de Sancto Mauro. Patronus, Guillelmus de Sancto Mauro. Et rector 
percipit totum. Et valet xu libras. 

Ecclesia Sancte Cecilie. Patroni, Robertus Murdac, pro parte, et dominus de 
Ponte Falsi, pro indiviso. Rector, magister Thomas Gualon, percipit omnia. Et 
valet ix libras. 


* Montbray, Sainte-Marie-d’Outre-'Eau, le Gast, la 
Chapelle-Cecelin, Saint-Maur-des-Bois, Sainte-Cécile , 
le Tronchet, Fontenermont, Saint-Aubin-des- Bois , 
Beslon, Saint-Fraguaire, Courson, Mesnil-Caussois, 


' Ita in cod. Const. et in utroque apographo. Liber 
Albus : Dictus abbas sage in grangia dicti rectoris 
sexaginta quarteria avene ad parvam mensuram. 


* Apogr. Gerv. Hermanni. 


' Ita in cod. Const. et in apogr. Gerv. In apogr. Mesn. 


numerus 1216 inter lineas adjectus. 


Sept-Fréres, Morigny, Pont-Bellenger, Pontfarcy, Saini- 
Vigor-des-Monts, Gouvets, Margueray. 


B 


-~ 





A 


H 


a 


DIOECESIS CONSTANTIENSIS. 507 


Ecclesia de Tronquei. Patrona, abbatissa Lexoviensis. Rector percipit totum. 
Et valet 1x libras. 

Ecclesia de Fonte Hermondi'. Patronus, Johannes de Fonte Hermondi. Rector 
percipit totum. Et valet xv libras. 

Ecclesia Sancti Albini?. Patronus, Radulfus de Tevilla, miles. Rector percipit 
totum. Et valet txv libras. 

Ecclesia Beatz Marie de Bellon. Patronus, abbas Sancti Severi. Rector percipit 
totum altalagium, cum medietate garbarum. Andreas de Vitriaco, miles, percipit 
aliam medietatem in feodo laicali. Et valet xu libras. 

Ecclesia Sancti Fragarii. Patronus, Robertus Barbe, laicus, et percipit medie- 
tatem decime garbarum in terris feodatis. Rector, aliam, cum toto altalagio, et in 
dominicis totam decimam. Valet xv libras. 

Ecclesia de Corcon. Patronus, abbas Sancti Severi. Rector percipit altalagium 
cum tertia garba, et reddit inde c solidos. Et valet 1 libras. 

Ecclesia de Mesnillo Chauceis. Patronus, abbas Sancti Severi. Rector percipit 
totum; reddit dicto abbati v solidos turonensium. Et valet xxix libras et v solidos. 

Ecclesia de Septem Fratribus. Patronus, Jordanus. Rector percipit altalagium 
et in dominicis dicti Jordani totam decimam garbarum, in altis terris medietatem. 
Abbas Sancti Severi, aliam medietatem. Et valet xxxvi libras. 

Ecclesia de Morigneio. Patronus, abbas Sancti Severi. Rector percipit totum, 
sed reddit dicto abbati xx solidos turonensium. Et valet xxv libras’. 

Ecclesia de Ponte Belenguier. Patronus, dominus G/uillelmus] de Argoiges *. 
Rector percipit totum. ‘ 

Ecclesia de Ponte Falsi. Patronus, dominus G. de Ponte Falsi. Rector debet 
percipere totum. Et valet xv libras. 

Ecclesia Sancti Vigoris. Patronus, abbas de Bella Stella, et nichil ibi percipil. 
Johannes de Sancto Vigore, laicus, et quidam alii percipiunt duas garbas in feodo 
laicali. Rector, tertiam, cum altalagio. Et valet xxv libras. 

Ecclesia de Gouveiz. Patronus, dominus Andreas de Vitriaco, cujusdam _por- 
tionis. Rector illius portionis percipit altalagium et totam decimam in suis certis 
parrochianis. Dominus G. de Ponte Falsi patronus est alterius portionis. Rector 
ejusdem percipit totum in suis certis parrochianis. Et valet pro G. de Formigneio 
xxxv libras. Item Petro, xx1 libras x solidos. 

Ecclesia de Marguere’. Patronus, abbas Sancti Salvatoris Vicecomitis. Rector 


percipit totum. Et valet xx libras. 
DECANATUS DE SANCTO LAUDO. 


Ecclesia Sancti Mgidii°. Patronus, episcopus Constantiensis. Duo rectores sunt 
ibi, et totum recipiunt pro indiviso. Et valet pro Roberto xiu libras. Item pro 
Vimondo xu libras. 

Ecclesiarum omnium’ Sancti Laudi patronus abbas Sancti Laudi. Deservit per 
canonicos suos, et percipit totum. 

Ecclesia de Montecot. Patronus, abbas Sancti Laudi. Percipit omnes garbas. 
Rector, altalagium, et habet ienuem vicariam*. Et valet pro vicario xxx libras. 

Ecclesia de Mesnillo Roscelin. Patronus, abbas Sancti Laudi. Rector percipit 
totum, et reddit dicto abbati x1 quarteria avene et xx solidos ad pitantiam. Et 


valet xii libras. 
Ecclesia de Canegeio’. Patronus, episcopus Constantiensis. Rector percipit alta- 


' Liber Albus Ecclesia Sancti Martini de Fonte Her- ° Saint-Gilles, Notre-Dame, Sainte-Croix et Saint- 
mondi. Thomas-de-Saint-Lo, Saint-Georges-de-Montcocq, Mesnil- 
2 Ibid. Ecc. Sancti Albini prope Villam Dei. Rouxelin, Canisy, Baudre , Gourfaleur, Saint-Martin-de- 
* Hicin utroque apographooccurrit clausula ad ecclesiam Bonfossé, Saint-Ebremond-de-Bonfossé. 
de Asnebec spectans, quam cod. Const. in decanatu Lan- ” Codex Const. et utrumque apogr. Ecclesiamnium 
dellensi exhibet , supra, 503 f. ecclesiarum. 
* Vide supra, p. 503 g. * Cod. Const. in curiam. 
* Utramque apogr. Marguerei. * Liber Albus Ecc. Beati Petri de Canigneio. 


64. 





908 POLYPTYCHUM 


lagium et tertiam garbam. Capitulum Constantiense percipit duas garbas. Et valet 
xxx libras. 

Ecclesia Sancti Audoeni. Patronus, abbas Sancti Laudi. Rector percipit totum, 
exceptis xx quarteriis frumenti et x solidis turonensium, que ibi percipit dictus 
abbas. Et valet xx libras. Abbas Sancti Laudi, vu libras x solidos. 

Ecclesia de Gorfalor. Patronus, Guillelmus de Gorfalor, et percipit duas garbas 
in majori parte parrochiz. Rector, tertiam, cum altalagio, per totam parrochiam. 
Rex percipit in quibusdam feodis duas garbas ad valorem vin librarum turonen- 
sium. Et Guillelmus de Columbeles, vicarius de la Manseliére, percipit duas garbas 
in feodo de Anesie, ad valorem xt solidorum turonensium, quam decimam habet 
dictus vicarius ex dono Martini Garini, burgensis Sancti Laudi. Item Helyas de 
Aniseyo percipit quandam portiunculam, et fabrica ecclesia quandam. Et valet 
ut libras. 

Ecclesia de Bono Fossato. Patronus, Philippus de Bono Fossato. Rector percipit 
tertiam garbam et ultra, ad valorem c solidorum, in feodo patroni. Abbas de 
Alncto, tertiam garbam; et fabrica ecclesie, tertiam. Et valet xx libras. Abbas de 
Alneto, Cisterciensis, xxv libras. 

Ecclesia de Sancto Ebremundo. Patronus, abbas Sancti Laudi. Percipit ibi per 
manum rectoris vI.xx quarteria avene et 1x quarteria framenti et unam pitantiam 
vini de xxvr solidis turonensium. Episcopus Constantiensis et moniales de Mori- 
tonio percipiunt «equalibus portionibus duas garbas in feodo Vicecomitis et in 
feodo de Coquere. Rector, residuum. Et valet Lxx libras. Abbas Sancti Laudi, 
vit libras; item xvi libras pro avena. Moniales de Moritonio, Cistercienses, 
x libras. 


DECANATUS DE HUMETO. 


Ecclesia de Mesnillo Vigot'. Patronus, Henricus de Sae. Rector percipit omnia. 
Et valet xxv libras. 

Ecclesia Sancti Lauduli super Loson. Patronus rex portionis Roberti de Piris 
qu vocatur Sancti Lauduli. Rector illius percipit totum. Prior Sancti Fromondi, 
patronus alterius portionis qu vocatur Huberténe, et percipit ibi duas garbas. 
Vicarius, tertiam, cum altalagio. Et valet pro Roberto xx libras. Item pro Johanne, 
xvi libras. 

Ecclesia Sancti Fromondi. Patronus, prior ejusdem loci. Vicarius percipit ibi 
per diem unam michiam et dimidiam et unum bidellum, et xt solidos pro roba, 
et fenum et avenam equo suo, et duas justias cervesi, et de cuisina sicut unus 
ex monachis. Et sciendum quod monachi converterunt terram manerii pertinentis 
ad vicariam ad proprios usus; super quo inquirendum est. Et valet priori Sancti 
Fromondi xxxuu libras. Capitulum Constantiense, xxxm libras. Sanctus Fro- 
mundus, pro prioratu, xvi1.xx.x libras. 

Ecclesia de Rumilleio. Patronus, abbas de Alneto. Percipit omnes garbas et 


decimam anguillarum de dominico domini. Vicarius, totum residuum altalagii. 


Et valet xxvu libras. Abbas de Alneto, Cisterciensis, v1.xx libras. 

Ecclesia de Behais. Patronus, abbas de Sancto Laudo. Rector percipit omnia; 
reddit inde abbati x quarteria frumenti, x solidos. Valet ‘xxxv libras. Capella, 
x libras. 

Ecclesia de Mesnillo Guenelon. Patrouus, prior de Sancto Fromondo; percipit 
duas garbas. Rector, tertiam, cum altalagio. Et valet xu libras x solidos. 

Ecclesia de Deserto. Patroni, Renaudus Borguegnon et fratres de Trinitate’, 
quilibet pro medietate. Dictus Renaudus percipit tertiam garbam per totam par- 
rochiam. Radulfus Borguegnon et mater ejus, aliam tertiam. Rector percipit aliam 
cum toto altalagio. Et valet 1.xx libras. 


' Mesnil-Vigot, Saint-Louet-sur-Lozon, Saint-Fro- Mesnil-Angot, Saint-Pierre-d’Arthenay, le Hommet, 
mond, Remilly, Bahais, Mesnil-Veneron, le Désert, Mesnil-Amé, Cavigny, Amigny, le Hommet, Hébécré- 
Mesnil-Durand, Tripehou, Montreuil, Saint-Martin-des- von, Eglandes, la Chapelle-Enjuger, Mesnil-Ury. 
Champs, Saint-Ebremond sur-Lozon. Saint- Aubin -de- * Liber Albus fratres de Perrina. Vide infra hujus Per- 


Losque, Saint-Michel-en-Graigne, Saint-Jean-de-Daie, rinensis conventus necrologium. 





A 


-) 


= 
4 


— 


1 


oe 











DIOECESIS CONSTANTIENSIS. 909 


4 Ecclesia de Mesnillo Durant. Patronus, Radulfus de Mesnillo. Rector, magister 
Nicholaus de Mariscis; percipit omnia. Et valet Lxx libras. 

Ecclesia de Tribehou. Patronus, abbas de Hambeya; percipit omnes garbas. 
Inquirendum est quomodo i ingressus est. Rector percipit altalagium. Episcopus 
habet ibidem procurationem annuam. Et valet xxvu libras. Abbas de Hambeia, 

B © libras. 

Ecclesia de Mosterol. Patronus, Guillelmus de Mosterol, miles. Rector percipit 
omnia. Et valet 1111.xx.x libras. 

Ecclesia Sancti Martini de Campania. Patronus, abbas de Lucerna. Rector per- 
cipit omnia, et reddit dicto abbati xm denarios, xm candelas. Et valet xxxvi libras. 

c Ecclesia Sancti Ebremondi super Loson. Patronus, Henricus de Sae, miles. 
Rector percipit omnia. Et valet xxv libras. 

Ecclesia Sancti Albini'. Patronus, Guillelmus Gouhier. Rector percipit omnia. 
Et valet c libras. 

Ecclesia Sancti Michaelis in Grania. Patrona, abbatissa Cadomensis; percipit 

p omnes garbas. Rector, altalagium, cum minutis decimis. 

Suateate de Dae. Patronus, prior Sancti Fromondi; percipit duas garbas et omnes 
oblationes die ante vigiliam beati Johannis, et in ipsa vigilia, et in die, exceptis 
ovis, panibus, lino et canabo; et similiter ad festum sancti Agidii percipit in 
vigilia, die et crastino; et ad Pe nativitatis beate Marie, in die tantum. Et 

E inquirendum est quo jure percipit. Rector percipit totum altalagium, exceptis 
preedictis. Et valet pro vicario xv libras. 

Ecclesia de Mesnillo Ansgot. Patronus, prior Sancti Fromondi; percipit medie- 
tatem garbarum. Quedam elemosina continens circa virga{ta|m et dimidiam. Rector 
percipit aliam medietatem et totum altalagium. Et valet xvit libras. 

Ecclesia de Artenei. Patronus, episcopus Constantiensis et prior Sancti Fro- 
mondi, ita quod episcopus confert sua vice jure patronatus, et prior prasentat 
sua vice. Dictus prior percipit tertiam garbam per totam parrochiam. Capitulum 
Constantiense, aliam tertiam. Rector, aliam tertiam, cum altalagio. Et valet 
Lx libras. 

Ecclesia Sancti Salvatoris de Humeto. Patrona, Dyonisia. Rector percipit 
omnia. Et valet x1 libras. 

Ecclesia de Mesnillo Amato. Patronus, Guillelmus de Mesnillo Amato. Rector 
percipit omnia. Et valet xxx libras. 

Ecclesia de Cavigneio. Patronus, prior Sancti Fromondi; percipit tres garbas. 
Rector percipit quartam, cum toto altalagio, et consuevit reddere priori 111.c anguil- 
larum. Item percipit prior omnes decimas piscariarum Constabularii et molendi- 
norum. Et valet xxx libras. Prior Sancti Fromondi, tres partes decime. 

Capella domini de Rumilleio in parrochia de Mesnillo Vigot. Valet circiter 
vi libras, quas capellanus ibi serviens percipit. Et valet x1 libras. 

3 Ecclesia de Amigné. Patronus, episcopus Constantiensis. Rector percipit tertiam 
garbam, cum altalagio, et xxx solidos in duabus garbis quas percipiunt monachi 
} Petra Solani. eats rector percipit 111 quarteria ‘ huesent i in molendino domini 
ville, et terras elemosine circiter v acras. Et valet xxvi libras. Prior de Petra 
Solani, exemptus, xxx libras. 

k Capella de castro. Capellanus percipit 1x libras, minus” x denariis, et comedit 
cum domino quando moratur ibi’. 

Ecclesia de Herberto Chevron. Patronus, Guillelmus de Mesnillo Guillelmi, et 
percipit duas garbas per totam parrochiam, excepto feodo de Sancto Vedasto, ubi 
fratres Domus Dei de Sancto Laudo percipiunt 4“ duas garbas. Rector percipit tertiam 

L garbam, cum toto altalagio, et circiter quatuor acras in elemosinis. Et valet 
Lxx libras. 
Ecclesia de Aquilanda. Patroni, dominus de Tele et Radulfus de Fierevilla, per 


Le >| 
>| 


G 


iy 


om 


' Liber Albus Sanctus Albinus de Osca. ' Id est apud Humetum. 
* Cod. Const. co”. Lacuna in apogrr. Gerv. et Mesn. * Cod, Const. percipit. 











510 POLYPTYCHUM 


medietatem. Et-sunt ibi duo rectores, qui percipiunt omnia equalibus portio- 
nibus. Et valet t libras duobus rectoribus. 

Capella Engeugerii. Patronus, prior de Bohon, et percipit medietatem garba- 
rum. Capitulum Constantiense, aliam medietatem. Rector percipit altalagium. 
Ibidem capella de Mesnillo d’O, que habet in redditibus L solidos, xx1x bussellos 
frumenti, et unam virgatam prati. Et valet xxvii libras. Prior de Bohon, exemptus, 
Lxx libras. 

Ecclesia de Mesnillo Orri. Patronus, abbas Sancti Laudi; percipit omnia et facit 
deserviri per canonicos suos. Et valet xi libras. 


ARCHIDIACONATUS DE BAUTEIS. 


DECANATUS DE KARENTONIO. 


Ecclesia de Meautiz'. Patronus, abbas Cadomensis; percipit duas garbas per 
totum, excepto feodo de Ausmenillo, in quo prior de Bohon percipit duas garbas. 
Persona percipit tertiam per totam parrochiam. Et est ibi quedam capella in qua 
presbiter habet curam. Et valet Meautiz et capella de Douvilla, deducto presbi- 
tero, m.xx libras. Abbas de Cadomo, cx libras. 

Ecclesia de Auvers. Patronus, abbas Sancti Salvatoris; percipit omnes garbas 
et omnes elemosinas. Rector, altalagium solum. Et valet xi libras. Abbas Sancti 
Salvatoris, txxviu libras. 

Ecclesia de Karentonio. Patronus, rex. Et sunt ibi duo rectores, qui equaliter 
deserviunt et percipiunt, excepto quod magister Symon in portione sua habet 
quatuor homines qui valent circiter vimt solidos. Abbatissa de Pratellis percipit duas 
garbas et quatuor partes lini. Rectores percipiunt tertiam garbam et reponunt ean- 
dem in grangia abbatisse, et percipiunt de communi, antequam aliquid levetur, 
xvi quarteria bladi, quatuor videlicet frumenti, 11 ordei, mm avene, unm legu- 
minis; item percipiunt tres partes lini. Item in festivitatibus Natalis, Purificationis, 
Assumptionis percipit ipsa abbatissa quartam portionem” candelarum tunc obla- 
tarum. Rector’, tres portiones. Item in portione garbarum abbatisse percipit rex 
farraginem frumenti. Et valet pro Roberto t1.xx libras. Item pro parte Ade, 
m1.xx libras. Abbatissa de Pratellis, v1.xx libras. 

‘cclesia de Bohon. Patronus, prior dicti loci, et percipit omnes garbas. Rector, 
altalagium tantum et quasdam elemosinas que continent circiter duas acras. Et 
valet xv libras pro vicario. Prior ejusdem loci, exemptus‘, m11.c libras. 

Ecclesia Sancti Georgit de Bohon. Patronus, dictus prior, et percipit omnes 
decimas majores, minutas et oblationes, exceptis oblationibus pro defunctis et 
denariis cimiteril, visitationis et confessionum, et habet victum suum cum mona- 
chis, et equo suo fenum sine avena. Et valet xv libras. 

Ecclesia Sancti Hylarii. Patronus, abbas de Longues; percipit duas garbas per 
totum, excepto feodo a I'Esprevier, in quo rector ecclesia Sancti Peregrini percipit 
duas garbas. Rector Sancti Hylarii percipit tertiam per totam parrochiam. Et valet 
Lv libras. Abbas de Longues, tx libras. 

Ecclesia de Bevran. Patroni duo. Domina Lucia de Semilleio, pro feodo epi- 
scopi. Rector illius portionis percipit omnes garbas, et reddit abbatissa Lexoviensi 
c solidos; item habet clausum juxta cimiterium , in quo tenetur edificare. De alia 
portione dubium est, quia contentio est inter priorem Sancti Gabrielis® et domi- 
num ville, scilicet Carbonnellum. Et sciendum est quod tota terra illa dividitur in 
tres portiones : prima portio, qua continet undecim partes ville, pertinet ad Ri- 
cardum Carbonnel, scutiferum. Secunda portio, que continet septem partes, per- 
tinet ad dictam Luciam. Tertia porto, que continet quinque partes, pertinet ad 
Th. Balduini, et jus patronatus earumdem. In portione feodi dicti Ricardi Car- 


' Méautis, Auvers, Carentan, Saint-André et Saint- * Cod. Const. et utrumque apogr. quatuor portiones. 
Georges-de-Bohon, Saint-Hilaire , Brevands, Cats, Saint- * Apogrr. Gerv. et Mesn. rectores. 
Pellerin, Auville, Beuseville-sur- le-Vey, Sainteny. * Ut Majori Monasterio subditus. - 


* Saint-Gabriel , Calvados, a. Caen, c** Creully. 


Auxais, Montmartin-en-Graigne, Bléhou. 





E 


F 


G 


— 


1 





DIOECESIS CONSTANTIENSIS. oll 


a bonnel percipit prior Sancti Gabrielis omnes decimas majores. Rector ejusdem 


= 


F 


a 





percipit altalagium et minutas decimas, cum tertia garba feodi dicti Balduini. 
Capitulum Contiestiinnse, duas garbas quas habet R. Belduini. presbiter, i in firmam 
quoad vixerit, pro uno quarterio frumenti. Item ibidem percipit abbas Sancti 
Laudi 1 quarteria ordei. Et valet pro Roberto le Mercier xx libras. Item pro alia 
parte xx libras. Prior Sancti Gabrielis, exemptus, 11.c quarteria ordei. Abbatissa 
Lexoviensis, c libras. Abbas Sancti Laudi, x libras. 

Ecclesia de Kaz. Patronus, abbas Montis Burgi, et percipit duas garbas. Rector, 
tertiam cum altalagio, et elemosinas, circiter 111 virgatas, in manerio et extra. Et 
valetxxv libras'. Abbas Montis Burgi, xxxvi libras. 

Ecclesia Sancti Peregrini. Patronus, Patriz. Rector percipit omnia. 

Ecclesia de Auvilla. Patronus, prior de Bohon; percipit duas garbas. Rector, 
tertiam, cum altalagio, et manerium in elemosina. Et debet dictus prior granchiam 
qu est in manerio facere novam et manutenere factam; et est communis ad de- 
cimam imponendam. Et valet xxv libras. Prior de Bohon, xxv libras. 

Ecclesia de Bosevilla super Vada. Patronus, Johannes de Bosevilla; percipit duas 
garbas. Rector, tertiam, cum altalagio. Et valet ii libras. 

Ecclesia de Sanctineyo. Patronus, prior dicti loci; percipit duas garbas. Vica- 
rius percipit tertiam garbam per totam parrochiam, et tertiam partem altalagii; 
preedictus prior, ywhy et reddit inde capitulo Constantiensi vi gallinas’. Et habet 
vicarius manerium in elemosina continens circiter unam acram. Et valet c libras. 
Prior eyusdem loci®, 11. libras. 

Ecclesia de Auseis. Patronus, Ricardus de Milleriis. Rector percipit omnes gar- 
bas et consuevit reddere abbati Sancti Salvatoris un libras turonensium; inhibi- 
tum est ei ne reddat. Item est ibi elemosina, circiter unam acram in manerio, et 
extra 1 virgatas. Et valet xxx libras. Abbas Sancti Salvatoris, m1 libras. 

Ecclesia Montis Martini. Patroni duo. Robertus de Monte Martini, pro portione 
Pedis Ligni, videlicet feodi Patriz; et percipit cum participibus suis duas garbas; 
rector, tertiam. Alterius portionis patronus... 4 et percipit similiter duas garbas cum 
participibus; rector illius, tertiam, cum altalagio. Ibidem sunt due capelle, vide- 
licet: Sanctus Nicolaus; patronus, rex; capellanus percipit decimam omnium pro- 
ventuum devenientium ad manum regis, cum elemosina, et valet circiter xx libras. 
Alia capella Sancti Maculfi; patronus, Patriz; capellanus pereipit circiter Lx soli- 
dos, exceptis communibus pasturis. Et valet pro Guillelmo mu.xx libras et ¢ soli- 
dos. Item pro alia parte, Mathzo, 11.xx libras ¢ solidos. 

Apud Blihou, capella’ Vincenti. Patronus, Guillelmus de Haya et dominus de 
Ponte Falsi. Capellanus percipit garbas, que valent circiter xx libras, [exceptis| 
sepultura et jure® ejusdem sepulturer, qua spectant ad priorem et rectorem de 
Sanctineyo. Et valet xx libras. 


DECANATUS DE BAUTEIS. 


Ecclesia de Coigneio’. Patronus, abbas Exaquii; percipit duas garbas. Rector, 
tertiam, cum altalagio. Et valet xi libras. Abbas de Exaquio, L libras. 

Ecclesia de Baute. Patronus, abbas Cadomensis; percipit duas garbas per totam 
parrochiam, et de terris quas excolit prior de Fraxino ad proprios usus percipit 
omnia. Et notandum quod quedam mulier se et hereditagium suum dedit® prio- 
ratui, de quo solebat rector percipere tertiam garbam; modo percipit prior omnia. 
Et non est vicaria sufficiens, quia communibus annis non valet tertia garba pra- 


' Apogrr. Gerv. et Mesn. xxxv libras; quem numerum ° Apogrr. Gerv. et Mesn. sepultura et jura ejusdem sep. 
rectum esse censemus, cum in Libro Albo ecclesia de Caz * Coigny, Baupte, Appeville , Houteville , Beuzeville- 
ad triginta quinque libras taxata sit. en-Bauptois , Cretteville-en-Bauptois, Vindefontaine, 

* Codd. G, adjecta compendii nota. les Moitiers-en-Bauptois, Prétot, Saint-Jores , Sainte- 

* Monasterio S. Nicolai Andegavensis subjectus. Suzanne, le Plessis, Gorges, Gonfreville, Nay, Saint- 

‘ Hic tum in cod. Const. tum in utroque apogr. deesse | Germain-le-Vicomte, le Buisson , Saint-Germain-la-Cam- 
videtur palroni nomen. pagne. 


* Fort. suppl. Sancti. ® Codd. dederit. 











512 POLYPTYCHUM 


ter c solidos, nec sunt ibi preter Lx parrochiani, et parum valent, quia non habent 4 
pasturas. Et valet pro vicario xv libras. Prior de F raxino, v.c libras C solidos. 

Ecclesia de Appevilla. Patronus, decanus et capitulum: de Moritonio, unius 
portionis. Rector ejusdem percipit omnes garbas; reddit inde dicto priori' de 
antiqua pensione 11 libras turonensium, et vi libras ex augmentatione facta per 
bonz memoria Hugonem, episcopum quondam Constantiensem. Alterius portio- p 
nis patronus, abbas Exaquii, et percipit omnes garbas in feodo quod dicitur feo- 
dum regis, exceptis triginta acris de feodo au Sor, quarum decimam debet perci- 
pere rector ejusdem portionis. Et sunt in illa portione circiter 111.xx parrochiani. 
Et dicta decima valet circiter Lx solidos turonensium. Et valet pro persona et ca- 
nonicis de Moritonio mu.xx.v1 libras. Abbas de Exaquio, xxxvi libras. Item pro 

arte Thome, xv libras. 

Ecclesia de Hautevilla. Patronus, abbas Cadomensis; percipit duas garbas, et 
in altalagio duas partes lini et canabi et pomorum, et in sepulturis medietatem. 
Rector percipit omnia alia. Et valet xx libras. Abbas de Cadomo, duas garbas. 

Ecclesia de Bosevilla in Bauteis. Patronus, abbas Exaquii, et percipit duas gar- p 
bas in feodis francis; et prior de Moritonio, duas garbas in feodis rusticis. Rector, 
totum residuum. Et valet xxv libras. Abbas de Exaquio, xx libras. Canonici de Mo- 
ritonio, xvi libras. 

Ecclesia de Quitrevilla. Patronus, abbas de Blanca Landa; percipit duas garbas 
in quadam portione ville, et prior de Moritonio in alia. Rector, tertiam per totum, £ 
cum altalagio. Et valet xxx libras. 

Ecclesia de Vindefonte. Patronus, abbas Cadomensis. Persona percipit garbas 
omnes. Vicarius, altalagium. Et valet cxv libras. 

Ecclesia de Monasteriis. Patronus, dominus villa. Rector percipit omnes garbas, 
exceptis exartis, ubi prior de Aurea Valle percipit octo garbas; rector, nonam. Et F 
valet Lxx libras. 

Ecclesia de Pretot. Patronus, abbas Exaquii, pro quadam portione regis. Rector 
ejusdem portionis percipit omnes garbas; reddit dicto abbati xxx quarteria avene. 
De alia portione patronus, abbas Blanche Lande, ex donatione Gilleberti Estoc, 
militis. Et creditur quod Cecilia, uxor Gregorii de Haya Putei, si vacaret, moveret 
inde questionem in illa portione. Rector percipit omnia. De hominibus canonico- 
rum sunt oblationes communes duobus rectoribus preedictis. Et valet pro Roberto 
xxx libras. Item pro Guillelmo, xxx libras. 

Ecclesia Sancti Georgii in Bauteis. Patronus, abbas Blanche Lande; percipit 
omnes garbas per totum comitatum; et abbas Exaquii duas in regalitate, et abbas 1 
Blanche Lande, tertiam. Vicarius, altalagium solum. Et valet xxx libras. Abbas 
de Blancha Landa, totam decimam bladi. Prior Sancti Ermelandi?, xv libras. 

Ecclesia Sancte Susanne. Patronus, abbas Exaquii. Rector percipit totum, et 
reddit inde dicto abbati 1 sextarium frumenti. Et valet xxxv libras. 

Ecclesia Sancti Quirini®. Patronus, abbas Exaquii; percipit duas garbas. Rector, ; 
tertiam et altalagium. Et valet xxx libras. 

Ecclesia de Gorgis. Patroni tres. Robertus de l'Espeise, patronus pro feodo de 
l'Espeise. Rector illius feodi percipit omnia. Alterius portionis, que fuit de feodo 
Thome de Gorgis*, est rex patronus. Rector illius portionis percipit.omnia. Tertiz 
portionis, que fuit de feodo de Campo Rotundo, patronus, prior et capitulum k 
Moritonii. Rector illius portionis percipit® omnia. Et valet pro Nicholao® Teillart 
m11.xx libras. Item pro Roberto, txx libras. Item pro Nicholao de Pissa, xu libras. 

Ecclesia de Gontrevilla. Patronus, Fulco de Cantu Lupi, miles. Rector percipit 
altalagium totum et sex virgatas terre, ubi edificatum est manerium dicti recto- 
ris. Abbas Blanche Lande percipit tertiam garbam totius parrochie; et Domus L 


x 


_ 


' Pro priori fort. leg. decano. Hee enim legimus in manu inimicorum suorum et abiit in Angliam contra 
Libro Albo : Decanus et capitulum percipiunt a rectore — dominum regem. (Jugements de l'échiquier, n. 623, ad a. 
decem libras. 1237; Notices et extraits des manuscrits de la Bibl. imp. 

* Cod. Const. et apogrr. Prior de Elmelandi. XX, u, 397.) 

* Cod. Const. Quintini. * Vox percipit in cod. Const. omissa. 


* Is est Thomas qui tradidit castrum domini regis in * Apogrr. Gerv. et Mesn. Richardo. 














DIOECESIS CONSTANTIENSIS. 513 
4 Dei Constantiensis, aliam tertiam; et leprosi totius dyocesis Constantiensis perci- 
piunt in alia tertia garba, per manum prioris dicte domus, x libras tuaronensium 
in Coena Domini inter ipsos dividendas. Item idem prior reddit dicto rectori Lxxxn 
solidos turonensium, et solvit procurationem archidiaconi, et de juribus episco- 
palibus solvit dictus prior duas partes; rector, tertiam. Et valet xx libras. Abbas 
s de Blancha Landa et Domus Dei Constantiensis, totam decimam bladi. 
Ecclesia de Nae. Patronus, episcopus Constantiensis. Rector percipit omnia, et 
reddit inde capitulo Constantiensi c solidos. Et valet Lx libras. 
Ecclesia Sancti Germani Vicecomitis. Patronus, Ricardus de Sancto Germano, 
miles. Rector percipit omnia. Et valet xvi libras. 
c Ecclesia de Dumo. Patronus, Petrus de Tresgoz, miles. Rector oun omnia, 
et reddit Alexandro de Noienvilla xt solidos turonensium. Et valet xxx libras. 
Ecclesia Sancti Germani de Campania. Patronus, rex. Rector percipit omnia. 
Et valet xxx libras. 


DECANATUS DE HAYA PUTEI. 


p Ecclesia de Glatigneio'. Patronus, abbas Exaquii; percipit duas garbas. Vica- 
rius, tertiam, cum altalagio, et manerium elemosine. Et est vicaria minus suff- 
ciens, et propter hac dat abbas vicario xi solidos in decima sua. Et valet xm 
libras. 

Ecclesia de Bretevilla. Patronus, abbas Exaquii; percipit duas garbas. Rector, 

E tertiam cum altalagio, et reddit abbati x11 solidos ratione pensionis. Habet rector 
manerium in elemosina. Et valet txxvm libras. 

Ecclesia Sancti Germani super E. Patronus, abbas Montis Sancti Michaelis; 
percipit omnes decimas garbarum, lini et canabi. Rector, altalagium, et reddit 
inde abbati x1 solidos ad Natale, et xx ad Pascha. Et valet xxx libras. Prior ejus- 

r dem loci, x.xx libras. 

Ecclesia Sancta Oportune. Patronus, abbas Exaquii; percipit duas partes gar- 
barum, lini et canabi et salis; in burgo medietatem aliorum et ceparum ?. Rector 
percipit residuum et omnes minutas decimas. Et valet c libras. 

Ecclesia de Angovilla’. Patronus, abbas Exaquii; percipit duas garbas. Rector 

G percipit tertiam per totum, excepto feodo Hamelini de Ansquetelvilla, ubi idem 

rector et rector Sancte Oportune percipiunt tertiam garbam per medietatem. Et 

habet manerium in elemosina, pro quo vult recipere abbas annuatim 1 quarterium 
frumenti; et inhibitum est rectori ne reddat nisi de mandato nostro. Et valet xu1 
libras. Abbas de Exaquio, ixx libras *. 

Ecclesia de Veillie. Patronus, abbas Exaquii; percipit duas partes garbarum, 
lini et canabi, et xt solidos pensionis a persona. Persona seu rector percipit tertiam 
partem predictorum cum altalagio. Et valet c libras. Abbas de Exaquio, vi1.xx 
libras c solidos. 

Ecclesia de Alna. Patronus, capitulum Constantiense; percipit omnes garbas, 
excepta vavasoria que dicitur de Castro, ubi abbas Cadomensis percipit duas gar- 
bas; capitulum Constantiense, tertiam. Rector, altalagium integrum et elemosi- 
nas. Et valet xu1 libras. Prior de Fraxino, xvi libras. Capitulum Constantiense, 
vi.xx.x libras. Presbiter de Alna habet xu acras terre pertinentes ad usum pres- 
byterii, et bene possunt appreciari ad valorem centum solidorum turonensium. 
x Ecclesia de Guirevilla. Patronus, abbas Exaquii. Rector percipit omnia, et reddit 

inde dicto abbati xm quarteria avene. Et sunt ibi elemosine quas percipit rector 
circiter 1x virgatas, et unum clausum juxta cimiterium. Et valet tv libras. Abbas 
de Exaquio, x1 quarteria avene. 


- 


' Glatigny, Bretteville-sur-Ay, Saint-Germain-sur-Ay, Liber Albus : Rector percipit tertiam partem garbarum, 
Sainte-Opportune-de-Lessay, Angoville-sur-Ay, Vesly, lini et canabi, ceparum (cod. cep. adjecta compendii 
Laune, Gerville, Claids, Laune, Mobec, Montgardon , nota), alliorum, porrorum. 

Lastelle, Lithaire, la Haye-du-Puits. * Apogrr. Gerv. et Mesn. Ansgovilla. 
* Cod. Const. et cepit. Apogrr. Gerv. et Mesn. et cepe. * Apogr. Gerv. tx libras. Apogr. Mesn. t libras 


TOME XXIII, 65 








© we. 


POLYPTYCHUM 


514 

Ecclesia Sancti Patricii de Cleis. Patronus, abbas Exaquii; percipit duas garbas. 
Rector, tertiam. Et valet xxxv libras. Abbas de Exaquio, xx libras. 

Capella de Alna. Patronus, dominus de Alna. Capellanus percipit ibi in elemo- 
sinis circiter 11 virgatas, et sextam partem decime de Bona Villa, que valet circiter 
vit libras. Et valet xxv libras. 

Ecclesia de Moubec. Patronus, abbas Exaquii. Percipit prior de Aurea Valle 
duas garbas; rector, tertiam, cum altalagio, et elemosinas; et 11 rasa avene, et 1 
caponem inde reddit. Et valet xt libras. Prior de Aurea Valle, xivi libras. 

Ecclesia de Monte Gardonis. Patronus, Guillelmus de Humellis. Abbas Blanche 
Lande percipit duas garbas. Rector, tertiam, cum altalagio, et in clemosinis cir- 
citer Lx solidos. Et valet tx libras. Abbas de Blancha Landa, cx libras. Prior de 
Broqueboef, Pramonstratensis, xx libras. Hec* sunt elemosinz pertinentes ad ec- 
clesiam de Mongardon : decem et octo acre terre, valentes unaqueque' unum 
quarterium frumenti ad mensuram Haye Putei, et prata et clausa valentia duo 
alia quarteria frumeati. 

Ecclesia de Astella. Patronus, Robertus de Brequevilla, pro feodo suo. Rector 
percipit omnia illius portionis, et elemosinas circiter 1 acras terre’, cum ma- 
nerio. Alterius portionis patronus, Ricardus de Tollevast. Rector illius portionis 
percipit omnia, et manerium, cum dimidia acra terre clemosine. Et valet pro 
Symone xz libras*. Item pro Rogero xxum libras. 

Ecclesia de Litahare. Patronus, rex. Rector percipit omnia, et x libras [in] bursa 
regis, ad duo scacaria, ratione capella castri quam debet reficere, et debet habere 
calfagium et pasturagium animalium suorum quiete. Et valet vi.xx libras. Prior 
de Aurea Valle’. .... 

Ecclesia de Haya Putei. Patronus, abbas Exaquii; percipit tertiam garbam, et L 
candelas die Purificationis. Rector percipit totum residuum et nt bussellos fru- 
menti, 1 gallinas. Et valet xiv libras. 

Capella de Haya Putei. Patronus, constabularius. Capellanus debet percipere 
vil libras et dimidiam in prepositura de Haya Putei, et in molendinis de Belle 
Moque et de Chemin totidem, ex dono Jordani*, quondam constabularii Norman- 
nie, facto in lecto egritudinis. Et valet xvt libras. 


DECANATUS SANCTI SALVATORIS VICECOMITIS. 


Ecclesia de Cathevilla®. Patronus, rex et abbas Sancti Salvatoris pro indiviso. 
Dominus abbas percipit duas garbas in feodo Sancti Salvatoris. Rector, tertiam, 
et alibi omnes, cum altalagio, et manerium in elemosina, que valet x11 bussellos 
frumenti, 1 panem cenomanensis, x gallinas, ¢ ova. Abbas Sancti Salvatoris, 
xviut libras. 

Ecclesia Sancti Salvatoris Vicecomitis. Patronus, abbas dicti loci; percipit omnes 
garbas et decimas lini et canabi, et in oblationibus Natalis xx solidos, ad Pascha 
xx solidos, ad festum sancti Johannis x solidos, ad festum Omnium Sanctorum 
x solidos in oblationibus. Et valet xxv libras. Prior de Selesouef, c¢ solidos. Abbas 
Sancti Salvatoris, vm libras et decimam bladi. 

Ecclesia de Taillepié’. Patronus , abbas Sancti Salvatoris; percipit omnia. Et est 
ibi clausum elemosine, ubi manerium continetur, circiter unam acram, et 111 so- 
lidos, 11 panes, 11 capones. Et valet xxx libras. 

Ecclesia de Novilla. Patronus, Ricardus de Taillepié et fratres ejus. Rector per- 


' Cod. Const. et wtrumque apogr. unaquaque. 

* Vox terre in cod. Const. omissa. 

* Ita in utroque apographo. Cod. Const. male x1 libras. 
Hac enim habet Liber Albus : Guillelmus de Briquevilla 
est patronus ecclesie de Astella pro majore portione, 
taxata est ad quadraginta libras. ... Robertus de Brete- 
villa est patronus ecclesia de Astella pro minore por- 
tione, et taxata est ad viginti quatuor libras. 

* Numeras omissus tum in cod. Const. tam in Gerv. et 
Mesn. apographis. 


* Jordanus de Humeto, qui, charta anno 1253 data, 
centum solidos turonensium annui redditus abbatie Blancee 
Lande contulit. 

* Catteville, Saint-Sauveur -le-Vicomte, Taillepied , 
Neuville-en-Beaumont, Canville, Néhou, Omonville-la- 
Foliot , Denneville , Saint-Rémi-des-Landes , Baudreville , 
Surville , Bolleville , Saint-Symphorien , Saint Nicolas-de- 
Pierrepont, Neumesnil, Varenguebec, Doville, Saint- 
Sauveur-de-Pierrepont. 

” Liber Albus Sanctus Johannes de Tallipedio. 





A 


~ 
C2 


D 


-_ 


H 





— 


— 





DIOECESIS CONSTANTIENSIS. 515 


4 cipit omnes garbas et altalagium totum, et v acras' terre elemosine# cum manerio, 


_ 


et unum quarterium . Seuneniiti. 1 panes, 11 gallinas. Et valet xxxu libras. 

Ecclesia de Canvilla. Patronus, Guillelmus de Trachie. Rector percipit omnia, 
vit bussellos et dimidium frumenti, 1 panes, mu gallinas. Et valet ivi libras. 

Ecclesia Sancti Georgii de Nigelli Humo. Patronus, abbas Montis Burgi. Et sunt 
ibi duo feoda*, unum de Nigelli Humo, aliud de Reveriis. In feodo de Nigelli 
Humo percipit abbas medietatem garbarum; rector percipit aliam medietatem. In 
feodo de Reveriis rector percipit omnia; et in elemosinis circiter x solidos. Et valet 
pro Dyonisio v1.xx libras. Pro Roberto, 1x libras. 

Ecclesia de Osmonvilla la Foliot. Patronus, abbas Exaquii; percipit medietatem 
garbarum, et in alia medietate, quam percipit rector, habet dictus abbas per ma- 
num ipsius rectoris xv solidos turonensium pro quadam pensione. [tem percipit 
rector in redditibus elemosinarum xv bussellos frumenti (sed reddit inde 11 bus- 
sellos fabrice ecclesie), et in regardis 1x gallinas, vin panes m1 obolorum “, 
1111.xx.x ova. Item rector non hahet manerium, sed manet in manerio abbatis, de 
quo reddit-abbati vi bussellos frumenti; et ‘biases ne reddat dictum hen 
tum nec pensionem, nisi de mandato nostro. Et valet xx1 libras. Abbas de Exaquio, 
xt libras. 

Ecclesia de Danevilla supra mare. Patronus, abbas Montis Burgi; percipit duas 


yartes garbarum. Rector iam, cum altalagi it ini ‘ ire 
parte bar Rector, terti altalagio, et in elemosinis unam virgatam 


: et dimidiam terre, 1m saltiies. lil Capones. o valet xxu libras. Abbas Montis Burgi, 


xxx libras. 

Ecclesia Sancti Remigii de Landis. iain: abbas Sancti Salvatoris; percipit 
duas garbas. Rector, tertiam per totum, et in clauso Sancti Remigii 1 bussellos 
frumenti, 1 panes, 1 gallinas, nec abet manerium in elemosina. Et valet xxu 


: libras. Ahes Sancti Salvyatoris, xxi libras. 


Ecclesia Sancte Margarite de Baudrevilla. Patronus, abbas Exaquii; percipit 
duas garbas de novo, et super hoc inquirendum est. Rector, tertiam, cum altalagio, 
et in elemosinis xn bussellos frumenti, vi denarios, vi gallinas, et terram clemo- 
sine in dominico circiter m1 virgatas. Et valet xxx libras. Abbas de Exaquio, xxx 
libras. 

Ecclesia de Surevilla. Patronus, abbas Exaquii; percipit medietatem garbarum. 
Rector, aliam medietatem, cum altalagio, et circiter 11 acras terra chennasinn. et 
super lI virgatis v heventies frumenti, u gallinas, xx ova. Et valet xxvii libras. 
Abbas de Exaquio, xv libras. 

E eclesia de Bolevilla. Patronus, Robertus de Agnis et frater ejus pro feodo co- 
mitis®. Et percipit rector illius portionis in feodo constabularii Normanniz omnes 
garbas, in feodo Roberti de Pert tertiam, et abbas Sancti Salvatoris duas. Alterius 
portionis patronus, abbas Blanche “puree percipit duas garbas. Rector, terliam, 
cum altalagio, et circa 1 virgatas terra cum manerio. Et valet pro Petro x1x libras. 
Item, pro Guillelmo, xxx libras. Abbas Sancti Salvatoris, vim libras. 

Ecclesia Sancti Simphoriani. Patronus, abbas Blanche Lande; percipit duas 
garbas. Rector, totum altalagium et circa tres virgatas terra, ubi edificatum est 
mancrium. Et valet xxx libras. Abbas de Blancha Landa, xu libras. 

Ecclesia Sancti Nicholai de Petra Ponte. Patronus, Ricardus Frapier, miles, 
pro portione regis. Rector illius percipit totum. Alterius portionis, que pertinet 
comitatui, patronus Robertus de Petra Ponte. Rector illius percipit omnia, et ele- 
mosinas circiter dimidiam acram ; reddit xx cenomanenses. Et valet pro Johanne 
xxx libras. Item pro Nicholao xxxt libras. 

Ecclesia de Novo Mesnillo. Patronus, Guillelmus de Novo Mesnillo. Rector per- 


. cipit omnia; reddit capitulo Moritonii x solidos et unam libram cere, ratione 





pensionis. Item percipit rector elemosinas, circiter 1111 acras, in quibus edificatum 


' Cod. Const. et utrumque apogr. acre. * Cod. Const. vin. p. 1. ob. adjectis compendii notis. 
* Apogrr. Gerv. et Mesn. i quarteria. * Ita codex Const. Apogr. Gerv. comitatus ; apogr. Mesn. 
* Cod. Const. feodi. comitatis 


65. 





516 POLYPTYCHUM 





est manerium; item 1111 solidos, vi denarios, 1x panes, 1x gallinas 1111.xx.x ova pro a 


terris! traditis. Et valet xxx libras. 

Ecclesia de Varenguebec. Patronus, abbas Exaquii; percipit duas garbas in 
feodo regis. Rector, tertiam cum altalagio. In novalibus comitatus percipit capi- 
tulum Constantiense omnes garbas. Et habet dictus rector manerium in elemosina, 
continens” circiter dimidiam acram. Et valet xt libras. Abbas Exaquii, xxvm 
libras.. 

Ecclesia de Dovilla. Patronus, abbas Blanche Land; percipit duas garbas per 
lolam parrochiam. Rector, tertiam, cum altalagio, et in elemosinis dimidiam 
acram, et 1 quarterium frumenti in molendino de Dovilla. Et valet xxxu libras. 
Abbas de Blancha Landa, xuu libras. 

Ecclesia de Petri Ponte. Patronus, abbas Sancti Salvatoris; percipit duas garbas. 
Rector, tertiam, cum altalagio, et circiter 11 virgatas, et manerium. Et valet pro 
Johanne xxx libras. Item pro Nicholao, xxx1 libras. 


DECANATUS DE BARNEVILLA. 


Ecclesia Sancti Martini de Mesnillo*’. Patronus, abbas Exaquii; percipit medie- 
tatem decime, et tenet grangiam unam, et terram valentem 1 quarterium fru- 
menti, que solet esse rectoris, ut dicitur, et vi solidos turonensium pro annua 
pensione. Rector percipit aliam medietatem decime, et in eclemosinis ad valorem 
111 quarteriorum frumenti. Et valet xxi libras. 

Ecclesia Sancti Georgii de Riparia. Patronus, abbas Exaquii; percipit duas gar- 
bas in haia de Longa Fame, et vu solidos annue pensionis per manum rectloris, 
qui rector percipit totum residuum in decimis et omnibus aliis. Et valet x1x libras. 
Prior Sancti Martini a I'If, vir libras. 

Ecclesia de Goé. Patronus, abbas Sancti Salvatoris; percipit totam decimam 
parrochi, excepta decima territorii de Gruice, que valet circiter ¢ solidos, quam 
percipit rector, cum altalagio, et manerio, et clemosinis valentibus circiter 111 quar- 
teria frumenti. Et valet xxx libras. Abbas Sancti Salvatoris, x1.xx.xy1 libras. 

Ecclesia de Orvilla. Patronus, abbas Exaquii; percipit omnes decimas frugum 
per totam parrochiam et omnia novalia. Rector, altalagium, cum mancrio in ele- 
mosina, ct unam acram terre elemosine. Et valet xxv1 libras. 

Ecclesia Beate Marie de Porbai. Patronus, abbas Exaquii, et percipit medie- 
tatem tam in decimis quam in altalagio, et v solidos ratione pensionis de adjecto. 
Rector percipit aliam medietatem in decimis et altalagio. In dicta parrochia est 
ecclesia parrochialis juxta manerium abbatis, et solebant ibi monachi esse, et offi- 
ciebant “ dictam ecclesiam diebus feriatis, et tenebant hospitalitatem in loco. Rec- 
tor in quadam capella, longe a parrochiali ecclesia infra metas parrochiz posita , 
per ebdomadam celebrabat, ad quam parrochiani propter vicinitatem convenie- 
bant divinum servitium audituri. Diebus vero dominicis et festivis celebrabat rector 
in parrochiali ecclesia, et ibi conveniebant parrochiani. Modo vero nee sunt ibi 


monachi, nec hospitalitas fit®, nec in parrochiali ecclesia per ebdomadam celebra- . 


tur nisi raro. Et valet xiv libras. Prior eyusdem loci, ixvi libras. 

Ecclesia Sancti Johannis de Riparia. Patronus, abbas Exaquii; percipit ibi 
quingue solidos ratione pensionis. Abbas Carnotensis® percipit duas garbas in 
feodo suo, et campartum. Rector, tertiam, et in feodo Johannis de Agnevilla per- 


cipit dictus rector medietatem; in feodo Morna’ percipit rector totam decimam, 

et elemosinam valentem x solidos. Et valet xxv libras. Abbas de Carnoto [et] 

prior de Hamo percipiunt xxum libras. Abbas Sancti Salvatoris, x1 libras. 
‘ Vow terris in cod. Const. omissa. Paul des-Sablons, Senoville, Sortoville-en-Beaumont , 
* Cod. Const. et utramque apogr. continentem. Fierville. 

_’ Le Mesnil, Saint Georges-de-la-Riviére , Gouey, Our * Sic in cod. Const. et in utroque apoyrapho. 

ville, Portbail, Saint-Jean-de-la-Riviére, Barneville , > Cod. Const. sit. 

Besneville, la Haye-d’Ectot, Saint-Pierre-d’Arthéglise , * Id est Sancti Petri. 

le Val-de-Sie, Carteret, Saint-Maurice, Saint-Pierre et * Ita codex Const. Apogr. Gerv. Morna, adjecta com- 


Notre - Dame-des - Moitiers-d’Allone, Baubigny, Saint pendii nota; apogr. Mesn. Mornamo. 


3 


E 














DIOECESIS CONSTANTIENSIS. 517 
a Ecclesia de Barnevilla. Patronus, abbas de Grestain; percipit duas garbas. Rec- 
tor, tertiam, cum altalagio et cum elemosina valente circiter xx solidos. Et valet 
 libras. Abbas de Geebtain. Lx libras. 
Ecclesia Sancti Florentii de Barnevilla'. Patronus, episcopus Constantiensis. 

Prebenda Constantiensis habet duas garbas. Abbas Montis Burgi, tertiam. Rector, 
B altalagium. Valet xx libras pro rectore. 

Ecclesia Sancte Marie de Esquetot. Patronus, abbas de Cesaris Burgo, et de- 
servit ibi quidam canonicus commorans apud Talliam, qui percipit altalagium 
et medietatem decime garbarum. Capitulum Constantiense, aliam medietatem. 
Et valet 1 libras. 

Ecclesia Sancti Petri de Argetiglise. Patronus, abbas Sancti Salvatoris. Rector 
percipit omnia in decimis et elemosinis. Et valet xvi libras. 

Ecclesia Sancte Marie de Valle. Patronus, abbas Sancti Salvatoris. Rector omnia 
percipit, et reddit dicto abbati xx solidos. Et valet xxv libras. 

Ecclesia Sancti Germani de Cartreit. Patronus, abbas Montis Sancti Michaelis; 
D percipit duas garbas. Rector, tertiam et altalagium; et conqueritur quod habet 

vicariam minus sufficientem. Et valet xv libras. 

Ecclesia Sancti Mauricii. Patronus, abbas de Montis Burgo; percipit duas gar- 

bas. Rector, tertiam, cum altalagio et terra elemosinz, circiter vil virgatas, et 11 

solidos et 1 gallinas. Et valet xvi libras. Abbas Montis Burgi, xx libras. 

E Ecclesia Sancti Petri de Alumpna. Patronus, Guillelmus de Monasteriis, cum 
participibus suis. Abbas de Blancha Landa percipit duas garbas. Rector, tertiam, 
cum altalagio et decima molendini de Touvilla, et cum terra elemosine que valet 
circiter xvut denarios, 1 quarterium frumenti, vi capones, viii gallinas, Lx ova. 
Et valet xx libras. 

® Ecclesia Sancta Marie de Alumpna. Patronus, Johannes de Agnevilla; in feodo 
illius percipit abbas Cesaris Burgi duas garbas; rector, tertiam. In feodo domini 
de Sortouvilla percipit abbas de Blancha Landa duas garbas; rector, tertiam, cum 
toto altalagio et manerio prope ecclesiam. Et valet xxxv libras. 

Ecclesia de Baubigneio. Patronus, Guillelmus de Castello, scutifer. Rector per- 

G cipit omnia. Et valet xx libras. 

Ecclesia Sancti Pauli. Patronus, abbas Caesaris Burgi. Rector percipit omnia, et 
habet elemosinam valentem circa 11 quarteria frumenti, in qua est manerium, 
et 11 quarteria frumenti in molendino de Petra Villa. Et valet xv libras. 

Ecclesia de Senovilla. Patronus, Guillelmus de Tolvast. Robertus, filius Johan- 
nis de Languetot, percipit duas garbas et duas partes minutarum decimarum in 
feodo Bertenn. Rector, tertiam, is in aliis feodis totum, et habet unam acram terre 
cum manerio, et 1 quarterium frumenti, et totum altalagium. Et valet xxx libras. 

Ecclesia de Sortouvilla. Patroni duo: Johannes de Agnevilla, scutifer, in feodo 
suo. Rector illius portionis percipit omnia, et habet certos parrochianos et divisos, 
et terram clemosine circiter vi acras, et manerium intus. Magister Symon de Sor- 
touvilla, patronus alterius portionis. Rector percipit omnia in feodo suo, et habet 
similiter certos parrochianos, ct terram elemosine, et manerium intus. Et valet 
pro Rogero xxuu libras. Item pro Johanne xvut libras. 

Ecclesia de Fierevilla. Patronus, dictus? magister Symon, et persona, et totum 
k percipit ibi. Et valet ix libras. 


C 


t 


— 
— 


DECANATUS GERSOII°. 


Ecclesia Sancti Broelardi‘. Patronus, abbas Sancti Salvatoris Vicecomitis, et 


' Vel Besnevilla , ut secunda manu in cod. Const. cor- M cccc LXxI, sexta die mensis Februarii, datas, quibus in- 
rectum est. In Gerv. et Mesn. apographis hec clausula post sertus est index ecclesiarum insule Gersou, ex quodam 
clausulam ad Sanctam Mariam de Alumpna spectantem re- libro, in domo seu manerio episcopali Constantiensi 
Jecta est. existente, vulgariter LIBRO NIGRO nuncupato. 

* Vox dictus in cod. Const. omissa. * Saint-Brelade, Saint-Pierre, la Trinité, Sainte-Ma- 

' Philippus Falle, in libro cui titalus Account of the rie, Grouville, Saint-Jean , Saint-Ouen, Saint-Laurent, 


island of Jersey (Jersey, 1837, in octavo), p. 187, typis Saint-Sauveur, Saint-Clément, Saint-Hélier, Saint-Mar- 
mandavit litteras officialis Constantiensis, anno Domini tin-le-Vieux. 








sae ee 


ee 


6d ene 


518 POLYPTYCHUM 


percipit duas partes garbarum; et rector, sextam. Abbatissa de Cadomo, duodeci- 
mam. Abbatissa Monasterii Villaris, duodecimam. Item rector habet vi virgatas 
elemosine. Et valet dicta ecclesia annis communibus xxx libras turonensium. 

Ecclesia Sancti Petri. Patronus, abbas Sancti Salvatoris Vicecomitis, et perci- 
pit medietatem garbarum. Abbatissa Cadomi, quartam garbam; et abbatissa Mo- 
nasterii Villaris, aliam quartam, excepta carueta de Noberteis. Rector per- 
cipit novalia, et habet mu virgatas elemosine. Et valet xxx libras turonensium. 

Ecclesia de Trinitate. Patronus, abbas Cesaris Burgi’. Abbas Sancti Salvatoris 
Vicecomilis percipit sextam® garbam. Abbas Cesaris Burgi, tertiam, et liberam de- 
cimam. Episcopus Abrincensis, medietatem garbarum. Rector percipit novalia, et 
habet vin virgatas elemosine. Et valet communibus annis xxx libras turonensium. 

Ecclesia Beate Maria. Patronus, abbas Cerasiensis*. Abbas Sancti Salvatoris 
Vicecomitis percipit sextam garbam. Abbatisse * Cadomi et Monasterii Villaris, 
quelibet quartam partem decime garbarum. Rector percipit tertiam partem gar- 
barum, et habet xvi virgatas elemosine. Et valet xxx libras turonensium. 

Ecclesia de Grouvilla. Patronus, abbas de Exaquio,’et percipit ibi quartam gar- 
bam. Abbas Sancti Salvatoris Vicecomitis, sextam. Abbatissa Cadomi et Monasterii 
Villaris, medietatem. Rector percipit nonam garbam, et habet x1 virgatas elemo- 
sine. Et valet annis communibus t libras turonensium. 

Ecclesia Sancti Johannis. Patronus, abbas Sancti Salvatoris, et percipit totam 
decimam. Et est ibidem prioratus ejusdem monasterii. Et sunt ibi x1 virgate ele- 
mosine. Et valet xvmi libras turonensium. 

Ecclesia Sancti Audoeni. Patronus, abbas Sancti Michaelis in Periculo Maris, 
et percipit ibi duas garbas et mm libras turonensium. Abbatissa Cadomi et Monas- 
terii Villaris, quelibet duodecimam garbam. Abbas Sancti Salvatoris Vicecomitis, 
sextam. Rector habet um virgatas elemosinz. Et valet xxxv libras turonensium. 

Ecclesia Sancti Laurentii. Patronus, abbas de Blancha Landa, et percipit ter- 
tiam partem decime. Abbas Sancti Salvatoris Vicecomitis, sextam. Episcopus Abrin- 
censis, medietatem. Rector habet xvi virgatas elemosine. Et valet xxx libras turo- 
nensium. 

Ecclesia Sancti Salvatoris. Patronus, archidiaconus Vallis Viriz in ecclesia 
Constantiensi. Et est ibi vicarius qui reddit archidiacono annuatim xx libras. Do- 
minus episcopus Constantiensis percipit medietatem decime; archidiaconus, ter- 
tiam. Abbas Sancti Salvatoris, sextam. Et habet vicarius xxmm virgatas elemosine. 

Ecclesia Sancti Clementis. Patronus, abbas Sancti Salvatoris. Rector percipit 
quartam et quintam garbam. Abbas Sancti Salvatoris, abbatissae Cadomi et Mo- 
nasterii Villaris, residuum. Et ibi sunt xx1m virgate elemosine. Et valet xx libras 
turonensium. 

Ecclesia Sancti® Helerii. Patronus, abbas Sancti Salvatoris Vicecomitis; percipit 
ibi medietatem decime, et rector de illa medietate percipit quintam partem. Ab- 
batisse Cadomi et Monasterii Villaris, quelibet quartam partem. Rector habet 
xv virgatas elemosine. Et valet xx libras turonensium. 

Ecclesia Sancti Martini Veteris. Patronus, abbas Cerasiensis, et percipit ibi ¢ 
solidos de pensione. Rector percipit tertiam partem decime, et habet xxvi virgatas 
elemosine. Abbas Sancti Salvatoris Vicecomitis percipit sextam garbam. Abbatisse 
Cadomi et Monasterii Villaris, quelibet quartam partem. Et valet txx libras turo- 
nensium. 


DECANATUS DE INSULIS GUERNEROII. 


Ecclesia Sancti® Petri in Portu’. Patronus, abbas Majoris Monasterii, et perci- 


' Cod. Const. Cesariburgi. * Vox Sancti tam in cod, Const. tum in duobus apogra- 
* Apogrr. Gerv. et Mesn. tertiam. phis deest. 

' Cod. Const. et utrumgue apogr. Cesariensis. 7? Saint-Pierre-Port, Saint-Sampson, Saint- André. 
* Ibid. Abbatissa. Torteval, la Forét, Saint-Pierre-du-Bois , Saint-Sauveur, 


* In cod. Const, deest vox Sancti. le Castel, le Valle, Saint-Martin, Aurigny, Serc. 





A 


C 


E 


G 

















































DIOECESIS CONSTANTIENSIS. 519 


A pit in dicta parrochia un partes decimarum, et valent xt libras. Et rector per- 
cipit quintam partem, cum altalagio. Et valet mu.xx libras. 

Ecclesia Sancti Sansonis. Patronus, abbas Majoris Monasterii T uronensis, et per- 
cipit ibi tres partes decime; valent xx libras. Rector percipit quartam partem, 
cum altalagio. Valet xxx libras. 

B Ecclesia Sancti Andree. Patronus, abbas Majoris Monasterii, et percipit ibi tres 
partes decime, que valent xxx libras turonensium. Rector percipit quartam par- 
tem, cum altalagio. Et est ibi elemosina. Valet xxv libras. 

Ecclesia de Torta Villa. Patronus, abbas Majoris Monasterii, et percipit ibi duas 
partes decime, que valent xx libras. Rector percipit tertiam partem, cum altala- 

c gio. Et valet xxv libras. 

Ecclesia de Foresta. Patronus, abbas Majoris Monasterii, et percipit ibi tres 

artes decime, que valent ad firmam xt libras. Rector, quartam partem, cum 
altalagio. Valet xu libras. 

Ecclesia Sancti Petri de Bosco. Patronus, abbas {Montis] Sancti Michaelis, et 

D percipit ibi duas partes decime, que vale[n]t x libras. Rector, tertiam partem, cum 
altalagio. Et valet xx libras. 

Ecclesia Sancti Salvatoris. Patronus, abbas Montis Sancti Michaelis, et percipit 
omnes decimas et medictatem sepulturarum, que valent ¢ libras. Rector percipit 
ibi residuum. Et valet xxv libras. 

& Ecclesia Sancte Marizw de Castro. Patronus, abbas Montis Sancti Michaelis, et 
percipit ibi omnes decimas, que valent 111.c libras; item medietatem sepulturarum. 
Et rector, residuum. Valet xu libras. 

Ecclesia de Valleria. Patronus, abbas Montis Sancti Michaelis, et percipit ibi 
omnes majores decimas, que valent Lx libras; item medietatem sepulturarum. 

F Rector percipit residuum, altalagium solum. Valet t libras. 

Ecclesia de Bellusa. Patronus, abbas de Blanca Landa. Abbas Majoris Monasterii 
percipit ibi duas partes decime. Abbas de Blanca Landa, tertiam. Et rector per- 
cipit altalagium solum. Valet xxxv libras. — Anno! xx1x° ista ecclesia collata fuit 
fratri Henrico, canonico de Blanca Landa, pro eo quia non reperiebantur secula- 

G res qui ad ipsam essent ausi accedere, et hoc de gratia speciali. Actum die Ascen- 
sionis xx1 die Maii*. 

Ecclesia Sancti Cugnalis. Patronus, abbas Cesaris Burgi. Valet xxx libras. Episco- 
pus Abrincensis percipit ibi unam portionem decime, que valet circiter vi libras. 

Ecclesia de Serco. Patronus, episcopus Constantiensis. Episcopus Abrincensis 

H percipit ibi duas partes decimz, que valet circiter x1 libras. Et. rector percipit 
tertiam partem et altalagium. Et valet annis communibus xx libras. 


ARCHIDIACONATUS DE COSTANTINO. 


DECANATUS DE VALONIIS. 


Ecclesia de Tylia’. Patronus, abbas Cesaris Burgi. Rector percipit omnia. Et 
valet 111.xx libras. 

Ecclesia de Sausemesnillo*. Patronus, abbas Montis Burgi; percipit duas gar- 
bas. Rector, tertiam, cum altalagio, et habet manerium in elemosina. Et valet 
xxx libras. Magdalena Rothomagensis (Domus Dei est), xx libras. Abbas" Montis 
Burgi, xxx libras. 

k  Ecclesia‘de Tamervilla. Patronus, Guillelmus de Tamervilla, qui percipit cum 
participibus suis duas garbas in antiquis feodis. Rector, tertiam per totam parro- 


- 


' Hee annotatio deest in apographis Gerv. et Mesn. douville, Saint-Floscel , Montebourg , Ecausseville , Erou- 
* Le Theil, Saussemesnil, Tamerville, Huberville,Mon- deville, le Ham, Hémévez, Sortoville prés Valognes , 
taigu-la-Brisette , Saint-Germain-de Tournebu, le Vicel, Flottemanville-au-Bocage, Saint-Cyr, Alleaume, Saint- 
la Pernelle,Rideauville, Saint-Vast-la-Hougue, Quettehou, Malo-de- Valognes, Sainte -Croix-au -Bocage, Teurthé- 
Morsalines , Grenneville, Aumeville , Crasville , Videco- ville-au-Boeage. 
ville, Octeville-l’Avenel, Hautmoitier, Englesqueville- * Cod. Const. et utramque apogr. Sausemello. 
Lestre, Tourville-Lestre , Quinéville, Ozeville, Saint- * Vocem abbas , que in cod. Const. et in wtrogue apogr. 


Martin-d’Audouville, Vaudreville, Sainte - Marie-d’Au- deest , supplevimus. 


* a1 Maii 13 49. 





LE ne at 








520 POLYPTYCHUM 
chiam, et in novalibus totam, cum altalagio et elemosinis, qua valent circiter 





A 


il quarteria frumenti et 1 quarterium avene, et in terra custoria' vir solidos. Et - 


valet x libras. 

Ecclesia de Hubervilla. Patronus, episcopus. Canonicus percipit ibi quinque 
portiones garbarum. Vicarius, sextam, et re dit inde canonico HII libras turonen- 
sium. Item percipit vicarius elemosinas, que valent 11 quarteria frumenti, vi soli- 
dos turonensium, 11 panes, mi gallinas, cum clausulo juxta cimiterium. Abbas 
Sancti Laudi percipit quintam decimam garbam totius decime. In novalibus per- 
cipit capit ulum Constantiense duas garbas; canonicus et vicarius et abbas, tertiam, 
cum aliis, ut dictum ?, dividendum. Et valet pro vicario xxx libras. Abbas Sancti 
Laudi, xv libras. 

Ecclesia de Monte Acuto. Patronus, Henricus de Ansnevilla; percipit medieta- 
tem garbarum per totum, exceptis novalibus, que pertinent ad capitulum Cons- 
tantiense et abbatem de Troaz. Rector, aliam medietatem, cum altalagio et elemo- 
sinis, in quibus suum manerium juxta capellam Sancti Leonardi et ipsa capella 
sedet. Et valet 1 libras. 

Ecclesia Sancti Germani de Tornebusc. Patronus, abbas Sancti Salvatoris; per- 
cipit duas garbas. Rector, tertiam, cum altalagio et elemosinis et manerio et prato, 
et continent circiter 1x virgatas, et in hominibus vi solidos, 111 panes, 1111 gallinas, 
xi ova. Et valet xxix libras. Abbas Sancti Salvatoris, Lxx libras. 

Ecclesia de Visel. Patronus, abbas Exaquii. Rector percipit omnia, exceptis 
xu solidis, quos percipit abbas ratione pensionis occulte per manum rectoris ; 
et habet rector elemosinas, circiter m1 acras, et manerium intus. Et valet xivit li- 
bras. Abbas de Exaquio, xu libras. 

Ecclesia Sancte Petronilla. Patrona, domina de Ourevilla; percipit duas garbas. 
Rector, tertiam, cum altalagio et elemosinis valentibus circiter vi bussellos fru- 
menti, 111 panes, 1 gallinas et xx solidos in hominibus apud Anfrevillam in re- 
compensatione oblationum capelle de Ourevilla. Et valet Lxv libras. Abbas Czsaris 
Burgi xm libras. 

Ecclesia de Redauvilla. Patronus, Ricardus de Curcie, miles. Rector percipit 
omnia, et sunt ibi elemosine pertinentes eidem, que valent circiter xx bussellos 
frumenti, vi bussellos avene, x1 gallinas et 1 caponem, vill panes, xx ova, 111 soli- 
dos. Et valet xxxm libras. 

Ecclesia Sancti Vedasti. Patronus, abbas Fiscannensis, vel Johannes Picot, du- 
bium est quis istorum. Rector percipit tertiam garbam in beneficio, et tertiam in 
laicali rath aliam tertiam percipiunt participes ejus. Item rector percipit totum 
altalagium, et m1 acras elemosine in parrochia de Ridauvilla, et in parrochia 
Sancti Vedasti dimidiam acram prati, 1 bussellos frumenti, 1 panem, 1 gallinam, 
vi solidos, 11 panes, 11 capones, et manerium juxta ecclesiam in clemosina. Et 
valet 111.xx.x libras. Camerarius Fiscannensis, xt libras. 

Ecclesia de Katehumo. Patronus, abbas Fiscannensis; percipit duas garbas. 
Capitulum Constantiense, tertiam, et reddit rectori, qui percipit totum altalagium, 
vit quarteria frumenti, et abbas debet reddere xum..... > Et valet x libras. Abbas 
Fiscannensis, exemptus, c libras. 

Ecclesia de Morsalines. Patronus, prior de Sancto Cosma. Abbas Montis Burgi 
percipit medietatem omnium garbarum, et consuevit inde reddere x solidos priori 
de Sancto Cosma. Item alterius medietatis percipit dictus abbas duas partes, et 
reddit inde dicto priori xxx solidos. Prior de Regis Villa percipit tertiam garbam 
dicte medietalis. Vicarius percipit altalagium, cum manerio sito in elemosina. Et 
valet xt libras. Abbas Montis Burgi, xxx libras. Abbas de Troalno, x libras. Prior 
de Sancto Cosma‘... .. 

Ecclesia de Guelinevilla. Patronus, Th. de Pert, miles. Rector percipit omnia. 
Et valet xu libras. 

Ecclesia de Almevilla. Patronus, abbas Exaquii. Rector percipit omnia; reddit 


* Apogr. Gerv. et Mesn. custodiie. * Lacuna in codd. 
* Subaud, est. * Namerus cod, Const. et utrogue apographo abest. 


7“ 


G 


_ 
— 


— 


L 











DIOECESIS CONSTANTIENSIS. 521 

a inde abbati x solidos. Jiem percipit rector 1 bussellos avene, xvii denarios, 1 pa- 
nes, 11 gallinas, xx ova. Et valet xu libras. 

Ecclesia de Crasvilla. Patronus, archidiaconus loci; percipit duas garbas. Rec- 
tor, tertiam, exceptis terris que retracte fuerunt de Guelinevilla, in quibus per- 
cipit archidiaconus totum. Et valet xu libras. 

B Ecclesia de Videcovilla. Patronus, Ricardus Mansel, miles. Rector percipit om- 
nia, et in elemosinis circiter vi virgatas terre, et manerium in quo manet, 11 bus- 
callnn frumenti, 1 panes de [uno] turonensi', 11 capones. Et valet xx libras. 

Ecclesia de Otevilla. Patronus, abbas Blanche Lande, de duabus garbis. Epi- 
scopus Constantiensis, de tertia, quam percipit vicarius, cum altalagio et elemosi- 

¢ nis, que ibi sunt multe. Et wat 1. Lxx libras. 

oslesie de Hegalter. Patronus, heres Nicholai de Lestria. Rector percipit omnia, 
et manerium in elemosina, circiter 1111 acras in terris elemosine, et xxx bussellos 
frumenti, xx panes, Xx gallinas, 11.c ova, xvi solidos, vii denarios, de quibus 
tenetur invenire luminare cere et olei, et reparare sararecta” cotinaien Item per- 

D cipit in parrochia de Audovilla quandam decimam, que valet circiter x11 quar: 
teria avene. Et valet xxx libras. 

Ecclesia de Anglica Villa. Patronus, abbas Blanche Lande; percipit omnia, et 
facit deserviri per canonicos suos. Et valet xt libras. Abbas de Blanca Landa, 
1.xx.x libras. 

E Ecclesia de Tortevilla. Patronus, Radulfus de Telleio. Rector percipit omnia, et 
habet elemosinas valentes circiter vi quarteria, 111 rasa avene, 1 quarteria fru- 
menti, x11 panes trium obolorum, xm gallinas®, vi.xx ova et 11 solidos; item 
pro decima molendini domini, circiter xxx solidos. Et valet xxu libras. 

Ecclesia de Kinelvilla. Patronus, Ricardus de Curceio. Rector percipit omnia, 

F exceptis duabus garbis duarum vavasoriarum, in quibus percipit abbas Sancti 
Wandrigisili duas garbas. Et valet tv libras. Abbas Sancti Wandrigisili‘. . 

Ecclesia de Osonsvilla. Patronus, Bernardus de Humeto. Rector percipit omnia. 
Et valet x libras. 

Ecclesia Sancti Martini de Audovilla. Patronus, Guillelmus Burnouf. Rector 

G percipit omnia. Et valet xxi libras®. 

Ecclesia Sancta Basilie. Patronus, abbas Sancti Salvatoris. Rector percipit omnia 
in elemosinis, decimis et altalagio. 

Keclesia Sancte Marie® de Audovilla. Patronus, Symon, filius Guillelmi de Audo- 
villa. Rector percipit omnia. Et valet xxu libras. 

H Ecclesia Sancti Flocelli. Patronus, abbas Montis Burgi, cum abbate de Bauquer- 

villa, et presentant alternis vicibus; percipiunt omnes garbas. Vicarius altala- 

gium. Vicaria est minus sufficiens. Et habet’ vicarius neccesse celebrare bis in 
septimana in capella leprosaria de Arondevilla. Et valet xxv libras. Abbas de Bau- 
quervilla, xu libras. Abbas Montis Burgi*..... 

Ecclesia de Montis Burgo. Patronus, abbas; percipit omnes garbas. Duo vicarii 
qui sunt ibi percipiunt altalagium solum. Et valet pro Johanne xx libras. Item 
pro Philippo, xx libras. Abbas ejusdem loci.... . °, 

Ecclesia de Escaulevilla. Patroni, canonici Lexovienses '°, vel abbas Sancti Sal- 
vatoris, super quo fit contentio inter ipsos. Dictus abbas percipit tertiam garbam. 
k Dicti canonici, tertiam; et rector, tertiam, cum altalagio et clauso et manerio 

juxta Sa Se Et valet xxxm libras. Canonici Laasslintt. xvii libras. 

Ecclesia de Arondevilla. Patronus, Robertus de Haia. Rector percipit omnia. 
Et valet ix libras. 

Ecclesia de Hamo. Patronus, abbas Sancti Petri Carnotensis; percipit duas gar- 


— 


' Cod. Const. 11 panes de (locus vacuus) turon. Apogrr. > Apogrr. Gerv. et Mesn. xu libras. 
Gerv. et Mesn. panes, 1 capones. * Voces Sancta Maria cod. Const. absunt. 
* Fort. vox corrupta. ” Vox habet in cod. Const. omissa. 
* Cod. Const. x111 gallinas. > Numerus abest. 
* Numerus in cod. Const. et in utroque apographo desi ° Numeruas in codd. omissus. 
deratur. © Liber Albus Undecim canonici de ecclesia Lex. 


TOME XXIII. 66 














522 POLYPTYCHUM 


bas per totam parrochiam. Vicarius, tertiam, et medietatem altalagii. Et valet oa 
vicario xvii libras. Prior ejusdem loci, 1.xx libras. 

Ecclesia' de Anslevilla. Patronus, abbas Montis Burgi; percipit duas garbas. 
Vicarius, tertiam cum altalagio, et tribus virgatis terre, et manerio juxta cimite- 
rium. Et valet xxx libras. 

Ecclesia de Sortouvilla. Patroni, abbates Montis Burgi et Sancti Salvatoris, et 
preesentant alternis vicibus. Rector percipit omnia, reddens inde? cuilibet abbati 
unam minam frumenti, videlicet furtiva pensione. Et habet manerium in ele- 
mosina, cum dimidia acra terre. Et valet 1x libras*. Abbas Sancti Salvatoris, 
x libras. 

Ecclesia de Flotemanvilla. Patronus, Guillelmus de Montibus, miles. Rector per- 
cipit omnia. Et valet mu.xx libras, ¢ solidos. 

Ecclesia Sancti Cirici. Patronus, abbas Montis Burgi; percipit medietatem gar- 
barum. Rector aliam medietatem, cum altalagio et elemosinis presbiteratui perti- 
nentibus, in quibus constructa est grangia abbatis, et tenetur excambiare. Et valet 
xxxv libras. Abbas Montis Burgi, xxvii libras. 

Ecclesia Sancta Marie |’ Aleauane. Patronus, rex. Episcopus Constantiensis per- 
cipit duas garbas. Rector, tertiam, cum elemosinis. Et valet cum capella uxx libras. 

Ecclesia Sancti Macuti. Patronus, rex. Episcopus similiter percipit duas garbas. 
Rector, tertiam, cum elemosinis et manerio, cum clauso adjacenti et cum capella 
de manerio regis. Et valet txvut libras. 

Ecclesia Sanctee Crucis juxta Montem Acutum. Patronus, episcopus Constan- 
tiensis. Rector percipit * omnia. Et valet xxii libras. 

Ecclesia de Torquetelvilla. Patronus, Nicholaus® de Fontibus, de tertia garba 
et altalagio, que omnia percipit Robertus de Feugeroles, rector ecclesia, cum ° 
elemosinis que valent..... 7, Abbas Blanche Lande, duas garbas. Et valet 1m11.xx.x 
libras. Abbas de Blanca Landa, mu.xx libras. 


DECANATUS DE PLANO. 


Ecclesia de Joganvilla®. Patronus, Rogerus de Joganvilla, miles, in feodo de 
Curceio. Item in feodo de la Jenerie’, patronus Radulfus Paisant et ejus participes. 
Item in feodo Guillelmi Jogani, patrone filiz Rogeri de Toclevilla. Et valet pro 
Roberto xxx libras, x solidos. Item, pro alia parte, xx1 libras. 

Ecclesia de Freevilla. Patronus, dibes Sancti Salvatoris; percipit tertiam gar- 
bam. Canonici Lexovienses, tertiam. Rector, tertiam. Et valet tx libras. Canonici 
Lexovienses, cum firma de Escaulevilla !°, 1 libras. 

Ecclesia de Amondevilla. Patronus, abbas Montis Burgi; percipit duas partes 
duarum garbarum. Berimus percipit tertiam partem ipsarum. Rector percipit ter- 
tiam garbam totius parrochia, cum altalagio. Et valet xt libras. Abbas Sancti 
Vandregisili xvu libras. Item pro alia parte, xvimt libras. Abbas Montis Burgi, 
xxxvi libras. 

Ecelesia de Asevilla. Patronus, Gaufridus, persona ejusdem; percipit omnia. Et 
valet x libras. ’ 

Ecclesia de Fonteneio. Patronus, abbas Cerasiensis'' in solidum, et percipit 
duas garbas in feodo de Monte Fiquet; rector, tertiam. In feodo de Sancto Maculfo 
percipit dictus abbas medietatem, et abbas Sancti Vandrigisili, medietatem; rector 
nichil. Item in feodo Sancti Vandrigisili percipit ipse abbas dicti loci duas garbas, 
que valent circiter vii libras; rector, tertiam. Item in feodo Porte et feodo Ricardi 


' Hee clausula in cod. Const. deest. reville, Saint-Martin-de-Varreville, Saint-Marcouf, Au- 
* Vow inde in codice Const. desideratur. douville, Beuzeville-au-Plain, Turqueville, Bouteville, 
* Apogrr. Gerv. et Mesn. xu libras. Hiéville, Carquebu, Blosville, Houesville, Liéville , 
* Vox percipit in cod. Const. omissa. Saint-Céme-du-Mont, Augoville-au- Plain, Brucheville, 
* Apogrr. Gerv. et Mesn. Richardus. Poupeville a Sainte-Marie-du-Mont, Addeville a Saint- 
* Vocem cum, que in codicibus deest, supplevimus. Céme-du-Mont, I'Ile-Marie, Ecoqueneauville. 

” Lacuna in codicibus. * Apogrr. Gerv. et Mesn. Jeuerie. 

* Joganville, Fréville, Emondeville, Azeville, Fon- - Vide supra, p. 5a1 jk. 


tenay, Ravenoville, Foucarville, Saint-Germain-de-Var- "Cod. Const. Serasiensis. 





A 


D 


— 











DIOECESIS CONSTANTIENSIS. 523 


a Sirot percipit rector omnes garbas, cum toto altalagio. Sed notandum quod in 
feodo Sancti Maculfi percipit rector Sancti Maculfi decimas minutas, exceptis 
anseribus et porcellis. Et valet nm.xx.x libras. Abbas Sancti Vandrigisili'. . . . . 

Ecclesia de Ravenouvilla. Patronus, abbas de Blanca Landa; percipit omnes 
yarbas. Rector, altalagium totum et terras elemosine. Et valet xxx libras. Abbas de 
Blanca Landa, vi.xx libras. 

Ecclesia Sancti Laudi de Foucarvilla. Patronus, abbas Sancti Vandrigisili; per- 
cipit duas garbas per totum, excepto feodo franco quod dicitur le Hamel, et feodo 
aus Reis?, et feodo de Hospitali, ubi rector percipit totum, et alibi tertiam garbam, 
cum altalagio. Et valet xx libras. Abbas Sancti Vandrigisili, xxxiit libras. 

Ecclesia Sancti Germani de Varrenvilla. Patronus, episcopus Constantiensis. 
Abbas Sancti Vandrigisili percipit duas garbas in masuris sub{s|criptis, videlicet 
in masura Th. Ravengier, in masura Guillelmi Taisson, in masura aus Saillanz, 
aus Peleis, aus Gocelins, filiorum Petri et in masura Neel *. Rector percipit tertiam 
garbam in dictis feodis, et alibi omnes garbas, cum altalagio. Et valet xxv libras. 

Ecclesia de Varrenvilla. Patronus, abbas Sancti Vandrigisili et Petrus de Var- 
renvilla, scutifer, quilibet pro medietate. Et percipit dictus abbas duas garbas per 
totam parrochiam, exceptis bordagiis, dominicis, exartis gardinorum; ibi perci- 
piunt rectores omnes garbas, et alibi tertiam, cum altalagio. Et valet pro Rogero 
xxxv libras. Item pro Guillelmo, xxxv libras. 

Ecclesia Sancti Maculfi. Patronus, abbas Cerasiensis; percipit medietatem gar- 
barum, et abbas Sancti Vandrigisili medietatem per totum. Rector, totum altala- 
gium, et xx quarteria ordei in portione abbatis Cerasiensis. Et debet idem abbas 
invenire et pagare de suo proprio magistrum operis sive carpentatur z seu cemen- 
taria, quotiens neccesse in ecclesia fuerit operari. Et valet xxxim libras. Abbas 
Sancti Vandrigisili, pro redditibus totius dyocesis, x11.xx libras*. 

Ecclesia de Audouvilla. Patronus, Nicholaus de Audouvilla; percipit duas garbas 
in feodo suo, et in feodo Basset et quibusdam aliis feodis. Rector percipit tertiam 
per totam parrochiam, et in novalibus totum. Abbas Sancti Vandrigisili percipit 
duas garbas in aliis feodis, ubi non percipit dictus Nicholaus. Et valet xxxv libras. 
Domus Dei de Sancto Laudo, xv libras. Abbas Sancti Vandrigisili, xxn libras. 

Ecclesia de Bosevilla. Patronus, Bernardus de Humeto, miles. Rector percipit 
omnia. Et valet xxv libras. 

Ecclesia de Torclevilla. Patroni, abbates Mentia Burgi et Sancti Salvatoris. Et 
percipit abbas Montis Burgi tres garbas per totam parrochiam; sed una dictarum 
trium garbarum spectat al vicariam, que est minus sufficiens. Abbas Sancti Sal- 
vatoris percipit quartam garbam per totam parrochiam. Et valet xvi libras. Prior 
de Virandevilla, xu libras, x solidos. Abbas Montis Burgi, 111.xx libras. 

Ecclesia de Boutevilla. Paneni abbates Sancti Salvatoris et Sancti Laudi. Rector 
pro portione abbatis Sancti Salvatoris percipit omnia in dicta portione, et reddit 
dicto abbati vu quarteria frumenti. Et pro portione abbatis Sancti Laudi rector 
similiter percipit omnia, et reddit dicto abbati xx solidos. Et valet pro Roberto 
xxix libras. Item, pro alia parte, xv libras. Abbas Sancti Laudi, xx libras. Abbas 
Sancti Salvatoris, xx libras. 

Ecclesia de Hevilla. Patronus, abbas de Ceraseio; percipit duas garbas. Rector, 
tertiam, cum toto altalagio. Et valet xxxv libras. Abbas de Ceraseio, ixx libras. 

Ecclesia de Querquebu. Patronus, rex. Rector percipit omnia, excepto feodo 
Vac, in quo magister Ricardus dictus Anglicus percipit omnes garbas, nomine 
prioratus Sancti Cosme. Et valet viit.xx.x libras. Abbas de Blanca Landa, nn libras. 

Ecclesia de Blovilla. Patronus, abbas Blanche Lande; percipit duas garbas. 
Rector, tertiam. Et valet xxx libras. Abbas de Blanca Landa, duas garbas. 

Ecclesia de Hoivilla. Patronus, dominus de Sancto Salvatore. Rector percipit 
omnia, exceptis feodis de Auxeis et Rogeri de Hoivilla. In feodo enim de Auxeis 
percipit dictus abbas duas garbas; magister Ricardus Anglicus, tertiam. In feodo 


* Namerus in codicibus deest. Apogrr. Gerv. et Mesn. Noel. 
? Apogr. Gerv. Ausceis. Apogr. Mesn. Anfreis. * Apogrr. Gere. et Mesn. vii.xx libras. 
pog pog pog 


66. 














* Cluni. 





524 POLYPTYCHUM 


Rogeri de Hoivilla percipit similiter abbas duas garbas; rector, tertiam. Et valet a 
xxv libras. Abbas Sancti Salvyatoris, xt libras. 

Ecclesia de Levilla. Patronus, abbas Sancti Salvatoris; percipit duas garbas. 
Rector, tertiam. Et valet pro Ricardo xx libras. Abbas Sancti Salvatoris, xxxm1 
libras. 

Ecclesia de Sancto Cosma. Patronus, abbas de Clignie*; percipit omnes garbas. 
Vicarius consuevit percipere totum altalagium, et habebat prebendam equo suo. 
Et valet pro vicario xxx libras. Persona ejusdem loci, mu.xx libras'. Abbatissa de 
Cadomo, tx libras. 

Ecclesia de Ansgovilla. Patronus, episcopus Constantiensis. Abbas Blanche 
Lande percipit duas garbas. Rector, tertiam. Et valet xx libras. Abbas de Blanca c 
Landa, xxx libras. 

Ecclesia de Buschiervilla. Patronus, abbas Sancti Salvatoris de tertia garba et 
altalagio, in litigio tamen. Duarum garbarum patronus episcopus Constantiensis. 
Rector percipit tertiam, cum altalagio. Et valet ixxv libras. Prior de Bello Monte?, 
xx libras. D 

Ecclesia de Poupevilla. 

Ecclesia de Audevilla. Patronus, rex°. : 

Ecclesia de Houme. Patronus, abbas Sancti Salvatoris. Rector percipit omnia. 
Et valet vit libras. 

Ecclesia de Escogernesvilla. Patronus, abbas Montis Burgi; percipit duas garbas. £ 
Rector, tertiam. Et valet xxu libras. Abbas Montis Burgi, xxx libras. 


DECANATUS DE ORGLANDRIS +. 


Ecclesia de Radulfi Villa®. Patronus, abbas Montis Burgi; percipit omnes gar- 
bas. Rector percipit altalagium et xm quarteria ordei, x11 quarteria avene in 
grangia abbatis, cum altalagio, elemosinis, et manerium intus. Et valet 1 libras. F 

Ecclesia Sancte Columbe. Patronus, abbas Montis Burgi; percipit omnes garbas. 
Vicarius percipit altalagium, v quarteria ordei, v quarteria avene in grangia 
abbatis, et x11 quarteria frumenti pro decima molendinorum domini de Nigelii 
Humo, et elemosinas valentes circiter L solidos, cum manerio. Et valet xx libras. 
Abbas Montis Burgi, ixx libras. G 

Ecclesia de Golevilla. Patronus, abbas Montis Burgi; percipit duas garbas per 
totum, excepto feodo de Riveriis, ubi capella domini de Riveriis. percipit. Rector 
percipit tertiam per totam parrochiam, cum altalagio et elemosinis et manerio 
juxta cimiterium. Et valet xxx libras. Abbas Montis Burgi, xxvut libras. 

Ecclesia de Crovilla. Patronus, Petrus Boudet, miles. Rector percipit omnia et # 
elemosinas valentes xxut bussellos frumenti, vi capones, x panes, vI.xx ova: Et valet 
xLv libras. 

Ecclesia de Bona Villa. Patronus, Guillelmus de Ussie, tertie garbe et alta- 
lagii. Aliam tertiam percipit Robertus de Sancto Germano, et aliam tertiam per- 
cipit capitulum Constantiense. Rector percipit illam tertiam de qua patronus est J 
dictus Guillelmus, miles, cum elemosinis et altalagio. Et valet x1 libras. Capitulum 
Constantiense xx libras. 

Ecclesia de Runevilla. Patronus, abbas Blanche Lande. Rector percipit omnia, 
et circiter v acras® terre elemosine. Et valet xxvu libras. 

Ecclesia de Magnevilla. Patronus, prior de Bello Monte in Augia; percipit duas-k 
garbas. Rector, tertiam, cum altalagio et elemosinis, que valent circiter xx bus- 
sellos frumenti, et 1 quarteria frumenti pro capella manerii de Magnevilla. Et 


' Apogrr. Gerv. et Mesn. x111.xx libras. 

* In Algia, Lexov. diac. 

* Liber Albus : In parrochia de Sancto Cosma sunt 
due capella, prima a longo tempore fundata in terri- 
torio de Adevill 
est patronus. 

* Cod. hic et infra Orglandr. adjecta compendii nota. 


a, cujus rex Francie seu dux Normannie 


* Rauville-la-Place , Sainte-Colombe , Golleville , Cros- 
ville, la Bonneville, Régneville, Magneville, Négreville, 
Yvetot, Morville, Colomby, Biniville, Hauteville prés 
Orglandes, Urville prés Orglandes, Orglandes, Gour- 
besville, Amfreville, Cauquigny (c™ d’Amfreville) , Pi- 
cauville, Etienville. 

* Apogrr. Gerv. et Mesn. et quatuor acras. 











DIOECESIS CONSTANTIENSIS. 525 


a valet tx libras. Abbas de Sancta Katerina Rothomagi', tx libras. Prior de Bello 
Monte, xxxvi libras. — Capella Sancti Paterni in dicta parrochia. Patronus, Guil- 
lelmus de Riveriis, miles. Et valet x libras. 

Ecclesia de Esnerguevilla. Patronus, abbas de Longis; percipit omnes garbas. 
Rector, altalagium totum, et circiter 111 libras. Et valet xx libras. Abbas de Longis, 

B LX libras. 

Ecclesia de Yvetot. Patronus episcopus Constantiensis altalagii, quod percipit 
vicarius. Canonicus percipit duas garbas pro prabenda sua. Abbas Sancti Laudi 
percipit decimam dictarum garbarum. Archidiaconus percipit tertiam garbam, 
cum elemosinis. Et valet xi libras. Abbatissa de Cadomo xix libras. 

c Ecclesia de Morevilla. Patronus, abbas Sancti Salvatoris, pro portione Nicholai 

de Morevilla, rectoris ejusdem, qui percipit medietatem garbarum, cum altalagio. 

Fratres Domus Dei Constantiensis percipiunt aliam medietatem garbarum. Et valet 

iu libras. Item pro vicario Domus Dei Constantiensis, xv libras. 

Ecclesia de Columbeio. Patronus, abbas Montis Burgi, pro medietate, et percipit 
duas garbas in portione sua. Rector illius portionis percipit tertiam, cum altalagio. 
Guillelmus de Riveriis, patronus pro alia medietate. Rector illius percipit omnia. 
Et valet mm.xx libras pro Johanne; item pro Nicholao, xxv libras. Abbas Montis 
Burgi, xi libras. 

Ecclesia de Bernevilla. Patronus, Rogerus de Karentot, tertiz garbe, cum alta- 
E lagio, que omnia percipit rector cum altalagio et elemosinis, que valent circiter 

x solidos,  bussellos frumenti, v1 panes cenomanenses”, vi gallinas, xL ova et 

dimidiam acram in dominico cum manerio. Capitulum Cécotentintine percipit duas 

garbas. Et valet xx libras. 

Ecclesia’ de Hautevilla. Patronus, Domus Dei de Sancto Laudo; percipit medie- 

F tatem garbarum. Rector, aliam medietatem, cum altalagio. Et valet xxx libras. 
Domus Dei de Sancto Laudo, xx libras. 

Ecclesia de Urvilla Haimevez. Patroni, Ricardus de Sancto Germano et Johannes 
de Orglandris, milites, et percipiunt in vavasoriis tertiam garbam, rector duas; in 
dominicis percipiunt dies. rector tertiam; in feodo au Vezié percipiunt omnes, 

G rector nichil, prater altalagium; et percipit integre cum elemosinis, scilicet xt vir- 
gatas terre, vi quarteria frumenti et 1 bussellum, v solidos, x panes, x gallinas, 
cum manerio. Et valet xiv libras. 

Ecclesia de Orglandris. Patronus, Ricardus* de Sancto Germano pro medie- 
tate. Rector illius percipit omnes garbas, cum medietate altalagii et elemosinarum, 

H que valent circiter x11 bussellos frumenti, et manerio. Alterius medietatis patro- 
nus, Ricardus de Orglandris, et percipit duas garbas ipsius medietatis. Rector, 
tertiam, cum medietate altalagii et medietate elemosinarum, que valent circiter 
xt bussellos frumenti, v solidos, v gallinas, xx ova. Et valet txxim libras. Item 
pro alia parte, xxx1 libras. 

J Ecclesia de Goisbervilla. Patroni, abbates Montis Burgi et Sancti Petri Carno- 
tensis “. Rector portionis abbatis Carnotensis percipit omnia. Abbas Montis Burgi 
percipit in portione sua, videlicet in feodo Rogeri de Magnevilla, duas garbas. 
Rector illius tertiam, et percipit rector altalagium totum in portione sui patroni. 
Et valet c libras. Item pro vicario, xx libras. 

k Ecclesia de Auffrenvilla. Patronus, episcopus Constantiensis. Rector percipit 
omnia, et habet manerium in elemosina. Et valet c libras. Capella ibidem xx libras. 

Ecclesia de Cauquigneio. Patronus, Johannes de Tillie, miles. Rector percipit 
omnia, et habet elemosinas, circiter 11 acras et manerium intus, et x bussellos 
fementh. 11 solidos, 111 capones, 111 panes, xx ova. Et valet xxx libras. 

i Ecclesia de Piquelvilla. Patronus, Boichart de Marlie®. Et sunt ibi duo rec- 


I 


~ 


' Cod. Const. et apogr. Mesn. Abbatissa de Kat. Roth. “ Cod. Const. Carnotone. adjecta compendii nota. 
Apogr. Gerv. De Kat. Rotb. * Omnes codd. Maclie. Anno 1248 , Ludovicus rex fideli 
> Td est valoris unius denarit cenomanensis. suo Buchardo de Mailly villam que dicitur Piquadi Villa 


' Vox Ricardus, que in cod. Const. deest, ex conjec- in feodum ligium dedit. (Félibien, Hist. de Paris, pr. 1, 
tura in apographis Gerv. et Mesn. adjecta fuisse videtar. 85.) 

















-— => 


926 POLYPTYCHUM 
tores, qui percipiunt per medietatem garbas. In eadem parrochia percipit prior 
de Fraxino circiter xv libras, et prior de Bohon totidem. Et valet pro G. cx libras. 


Prior de Fraxino, x libras. 
Ecclesia de Erthivilla. Patroni per medietatem episcopus Constantiensis et 


Ph. de Commens. Et sunt ibi duo rectores, qui percipiunt omnia, quilibet i in por- 
tione sui patroni. Et valet pro Henrico xiv libras. 


DECANATUS DE PODIIS. 


Ecclesia de Bruis'. Patronus, abbas Sancti Salvatoris; percipit duas garbas per 
totum. Rector, tertiam, cum elemosinis et altalagio, et nundinas Sancti Dyonisii, 
et usum? in foresta de Bruis calfagii et pasturagii. Et valet xi libras. Prior de Lute- 
meria® Li libras. ‘ 

Ecclesia de Tolevast. Patronus, abbas Cesaris Burgi. Rector percipit omnia, et 
valet xtvi libras. 

Ecclesia de Martinvast. Patronus, dictus abbas. Rector percipit omnia. Et valet 
tv libras. 

Ecclesia de Syeevilla. Patronus, dictus abbas. Persona percipit duas garbas. 
Vicarius, tertiam, cum altalagio et elemosinis*, v acras. Et valet xx libras. 

Ecclesia Sancti Martini le Guerart. Datsdnes. abbas Sancti Salvatoris. Rector 
percipit omnia, et habet elemosinas, circiter vi acras, et manerium. Et valet 
xxu1 libras. 

Ecclesia de Guerouvilla. Patronus, abbas Sancti Salvatoris, de duabus garbis. 
De tertia garba, altalagio et novalibus, patronus episcopus Canstentionsie. Vica- 
rius percipit omnia. Dictus abbas percipit predictas duas garbas. Et valet pro 
persona xxx libras. Item pro vicario, xxx libras. Abbas Sancti Salvatoris, u1x libras. 

Ecclesia de Couvilla. Patronus, abbas Sancti Salvatoris; percipit duas garbas. 
Rector, tertiam, cum altalagio. Et valet xxx libras. Abbas Sancti Salvatoris, xt libras. 

Ecclesia de Virandevilla. Patronus, abbas Sancti Salvatoris; percipit duas gar- 
bas. Rector, tertiam, et habet manerium in elemosina. Et valet xt libras. Prior 
ibidem, cum redditibus de Torclevilla, txvi libras. 

Ecclesia Sancti Christofori. Patronus, abbas Sancti Salvatoris. Rector percipit 
tertiam garbam per totam parrochiam. Abbatissa de Cadomo, duas partes, cum 
duabus portionibus lini et canabi. Et valet pro vicario xv libras. Abbatissa de 
Cadomo, cum redditibus, xivi libras?. 

Ecclesia de Sotevilla. Patronus, Guillelmus de Tolevast, ratione uxoris sue. 
Rector percipit omnia, excepto feodo abbatis Montis Burgi, ubi idem abbas per- 
cipit duas garbas, rector tertiam, et feodo abbatis Cerasiensis, ubi idem abbas 
percipit duas garbas, rector tertiam. Et habet rector manerium in elemosina, 
quia debet facere servitium custorie®. Et valet Lx libras. Abbas Casaris Burgi, 
vi libras et x solidos. 

Ecclesia de Beneenvilla. Patronus, abbas Montis Burgi; percipit duas garbas. 
Rector, tertiam, cum altalagio, et habet manerium in ps Et valet tv 
libras’. 

Ad prioratum de Estoubelon pertinent nundinz de Estoubelon, et circiter x acre 
terre, et circiter xx acre boschi et xx quarteria frumenti et v quarteria avene® 
annui redditus apud Herguetot; item juxta nemus suum 1 quarterium frumenti, 


' Brix, Tollevast, Martinvast, Sideville , Saint-Mar- * Vox Lutemeria in cod. Const. omissa. 
tin-le-Gréard, Grosville, Couville , Virandeville, Saint- * Suppl. que continent. 
Christophe-du-Foc, Sotteville, Benoitville, Etoublon-a- * Apogrr. Gerv. et Mesn. tvut libras. 
Sotteville , Helleville, les Pieux , Tréauville , Flamanville * Omnes codd. in elemosina quam debent debere 


(olim Dielette, quod nomen retinuit portus quidam ad Fla- 
manvillam spectans), le Rosel, Surtainville, Saint-Ger- 
main-le-Gaillard, Pierreville, le Vrétot, les Perques, 
Bricquebec , Quettetot , Rauville-la-Bigot , Breuville , Bric- 
quebosc, Saint-Martin-le-Hébert, Sottevast.... ., Bric- 
quebec. . .., Saint-Martin-Alips prés de Saussemesnil, 
Sainte- Coole. de-Virandeville, la Lutumiere-a-Brix. 
* Cod. Const. usibus. 


servicium custorie. Locum restitaimus ex polyptycho se- 
culi x1v, in quo hee notata sunt: manerium continens 
Sex virgatas terre vel eo circa, et debet facere propter 
hoe custoriam. 

” Apogr. Mesn. ixv libras. Numerus deest in apogr. 
Gerv. In Libro Albo ecclesia de Benedicta Villa taxata 
est ad tvu libras. 

* Vox avene cod. Const. abest. 


A 


B 


F 


G 











DIOECESIS CONSTANTIENSIS. ‘ 527 


AI quarterium avene; apud Podia m1 bussellos framenti; apud Torquetelvillam, 
1 quarterium frumenti; apud Neenvillam, 1 quarterium frumenti. Et valet xx libras. 
Ecclesia de Herlevilla. Patronus, prior de Heauvilla, et percipit duas partes gar- 
barum, lini et canabi. Rector, tertiam, cum altalagio et elemosinis. Et valet xxi 
libras. Prior de Heauvilla, exemptus, xxi libras. 

s Ecclesia de Podiis. Patroni, abbates Sancti Salvatoris et Cesaris Burgi. Rector 
medietatis abbatis Cesaris Burgi percipit omnia. Abbas Sancti Salvatoris percipit in 
medietate sua omnes garbas. Rector, altalagium. Et valet pro Galtero 111.xx libras. 
Item, pro vicario, xx libras. Abbas Sancti Salvatoris, Lx libras. 

Ecclesia de Treauvilla'. Patronus, abbas Sancti Salvatoris, et percipit omnes 

c garbas. Rector, altalagium tantum. Et valet mu.xx libras. Abbas Cesaris Burgi, x11 
libras. 

Ecclesia de Direte. Patronus, abbas Sancti Salvatoris; percipit duas garbas. 
Rector, tertiam, cum altalagio, et habet 1 virgatas elemosinz. Et valet xx1 libras. 
Abbas Sancti Salvatoris, c libras. 

p___ Ecclesia de Rosel. Patroni, capitulum Constantiense et abbas Cesaris Burgi alter- 
nis vicibus’. Et percipit capitulum Constantiense tertiam garbam per totam par- 
rochiam, excepto feodo aus Mauveesins’, in quo abbas Blanche Lande percipit 
duas garbas. Abbas Czsaris Burgi percipit tertiam garbam similiter, excepto dicto 
feodo. Rector, tertiam per totum cum altalagio. Et valet pro vicario xv libras. 

gE Abbas Cesaris Burgi, vu libras. Abbas de Blanca Landa, xv libras. 

Ecclesia de Surtainvilla. Patronus, prior de Bello Monte in Augia, et percipit 
duas garbas. Rector tertiam, cum altalagio ct cum 1 solidis turonensium in capella 
Sancta Regonofe. [Valet] xx libras. 

Ecclesia Sancti Germani le Gaillart. Patronus, abbas Blanche Lande; percipit 

F omnes garbas. Vicarius, altalagium, cum elemosinis. Et valet xxx libras. Abbas de 
Blanca Landa, 1it.xx.x libras. 

Ecclesia de Petri Villa. Patronus, prior de Brietonne; percipit duas garbas in pre- 
benda sua Constantiensi. Vicarius, tertiam, cum altalagio, et habet manerium in ele- 
mosina. Et valet pro persona Lxx1 libras. Abbas de Troalno, tim libras, x11 solidos. 

c Ecclesia de Ouvritot. Patronus, prior de Bello Monte; percipit duas garbas. 
Rector, tertiam, cum altalagio. Et valet xxxvi libras. Prior de Bello Monte, xxxim 
libras. 

Ecclesia de Perticis. Patronus, Robertus Bertrandi. Rector percipit omnia, et 
reddit inde priori de Bello Monte im libras. Et valet xv libras. Prior de Bello 

aH Monte ut libras. 

Ecclesia de Briquebec. Patronus, Robertus Bertran. Prior de Bello Monte per- 
cipit duas garbas. Rector, tertiam, cum altalagio, et valet Lx libras. Prior de Bello 
Monte, xivi libras. 

Ecclesia de Quetetot. Patronus, Robertus de Lenguetot. Rector percipit omnia, 
et habet clausum elemosine. Et valet Lx libras. 

Ecclesia de Radulfi Villa. Patronus, abbas Cerasiensis; percipit duas garbas in 
exartis. Rector, tertiam, et per parrochiam duas, cum altalagio et elemosinis, que 
valent circiter m1 bussellos frumenti, 1 panem, m1 gallinas. Et habet quandam 
peciam terre, continentem circiter dimidiam acram. Et valet m1.xx libras. 

k Ecclesia de Berrovilla. Patronus, Robertus le Sor, et rector percipit omnia, ex- 
ceptis quinque solidis turonensium, quos percipit abbas Cerasiensis ratione nova- 
lium. Et valet txv libras *. 

Ecclesia de Briquebosc. Patronus, abbas Sancti Salvatoris; percipit duas garbas. 
Rector, tertiam, cum altalagio. Et valet xxxv libras. Abbas Sancti Salvatoris, 

u x libras. 

Ecclesia Sancti Martini le Hebert. Patronus, Guillelmus de Sancto Martino, 


— 


* Cod. Const. Reauvilla. Lacuna in apogr. Gerv. — In chartis monasteri Blanche 
* Cod. Const. et apogr. Mesn. alterius videlicet. Apogr. Lande non semel occurrit Robertus Malvesinus, de Rosel , 
Gerv. alternis vicibus. miles. 


* Cod. Const. Mameesins. Apogr. Mesn. Maincesvis. * Apogr. Mesn. xx libras. Lacuna in apogr. Gerv. 











————— a a 





528 POLYPTYCHUM 
miles. Rector percipit omnia, et habet circiter xxx1 virgatas terre. Et valet xxx 
libras. 

Ecclesia de Sotevast. Patronus, abbas Exaquii; percipit duas garbas. Rector, ter- 
tiam, cum altalagio, et habet m acras elemosine. Et valet xxv1 libras. Abbas de 
Exaquio, xxvut libras. 

Capella de Manequervilla. Patronus, abbas Blanche Lande. Percipit capellanus 
c solidos in hominibus, et circiter x acras terre. 

Capella manerii domini de Briquebec. Patronus, idem dominus, et valet cir- 
citer xvI quarteria frumenti, xm gallinas, vi.xx ova, xIx denarios. Et valet xvi 
libras. : 

Capella Sancta Crucis habet in redditibus circiter xx quarteria frumenti in 
molendino de Stagno, et decimam anguillarum stagni, et usus suos in foresta. Et 
valet vu libras. 

Capella Sancti Martini aus Ys, de qua patronus est ([Robertus] Bertran, habet 
in redditibus vi quarteria frumenti, 1 acras terre, et usus suos in foresta. 

Prioratus Sancte Crucis percipit duas garbas de Virandevilla, et apud Torcle- 
villam x libras turonensium. 

Prioratus de Luitumeria' habet in redditibus duas garbas de Bruis, in molen- 
dinis de Torquetelvilla x quarteria framenti; in molendino Constabularii_ 1m quar- 
teria frumenti, c solidos per dominum; apud Naquevillam, vi quarteria frumenti, 
11 bussellos et dimidium; apud Borrovillam, mu solidos, 1 quarterium avene; in 
molendinis domini Roberti, xt solidos; in nundinis Sancti Nazarii, x solidos per 
manum firmariorum domini de Naquevilla; apud Surtainvillam, x bussellos fru- 
menti; apud Sotevast, 111 bussellos frumenti; in foresta Constabularii, plenarios 
usus. 

DECANATUS DE HAGUA. 


Ecclesia Sancti Germani de Hagua®. Patronus, prior ejusdem loci; percipit in 
hamello de Danevilla duas garbas, rector tertiam; in hamello de Unfreivilla quatuor 
garbas, rector quintam; in parrochia de Jovis Burgo, in feodo de Morevilla, 
uu garbas, et dictus rector quintam. Et valet pro vicario xxv libras. Prior ejuasdem 
loci, tv libras. 

Ecclesia de Buievilla. Patronus, prior de Heauvilla; percipit in suo feodo omnes 
garbas; in feodo aus Gurarz* duas garbas, rector tertiam. In feodo aus Lardoniers 

ercipit abbas Cesaris Burgi medietatem garbarum; rector, aliam medietatem, et in 
aliis feodis totum, cum altalagio. Et valet xxv libras. Prior de Heauvilla, exemptus, 
xx libras. 

Ecclesia de Osmundi Villa 1a Lucas. Patronus, rex. Prior Sancta Helene percipit 
omnes garbas in feodo suo. In feodo de la Fosse percipit quinque garbas, rector 
sextam. In cortillo Seuria ‘, in quo consueverat rector percipere totum, percipit 
modo prior medietatem, propria auctoritate, ut dicitur. In feodo de la Fosse per- 
cipit rector totum, et altalagium per totam parrochiam, et habet manerium in ele- 
mosina. Et valet xx libras. Prior Sanctze Helene, vx libras. : 

Ecclesia de Osmondi Villa la Rogues. Patronus , episcopus Constantiensis. Per- 
cipit Domus Dei de Sancto Laudo duas garbas. Rector, tertiam, cum altalagio, et 
habet manerium in elemosina. Et valet xxx libras. Domus Dei de Sancto Laudo, 
xxvit libras. 

Ecclesia de Bello Monte. Patronus, Juhellus de Bello Monte, miles. Abbas 
Czsaris Burgi percipit duas garbas. Rector, tertiam, cum altalagio, et habet 
elemosinam continentem circiter v virgatas terre. Et valet xxvt libras. Abbas Ce- 
saris Burgi, xxxvi libras. 


' Cod. Const. Luitameria. Vatteville, Siouville, Héauville , Teurthéville-a-la-Hague , 
* Saint-Germain-des-Vaux, Biville, Omonville-la-Pe- Flottemanville-a-la-Hague, Nouainville, Hayneville, 
tite, Omonville-la-Rogue, Beaumont-a-la-Hague, Her-  Equeurdreville, Cherbourg , Octeville-prés-Cherbourg , 
queville, Jobourg, Auderville, Digulleville, Sainte-  Vauville, Querqueville. 
Croix-a-la-Hague , Eculleville, Gréville, Branville, Ur- * Apogr. Mesn. Guratz. Lacuna in cod. Gerv. 


ville-ala-Hague, Nacqueville, Tonneville, Acqueville, * Apogrr. Gerv. et Mesn. Scurie. 


A 


Cc 


E 


— 





DIOECESIS CONSTANTIENSIS. 529 


a Ecclesia de Herguevilla. Patronus, abbas Cesaris Burgi; percipit totum, et de- 
servit per canonicos. Et valet xx libras. 

Ecclesia de Jovis Burgo. Patronus , idem abbas; percipit medietatem. Canonict 
ibidem commorantes percipiunt diem medietatem, cum altalagio. Et valet 1 libras. 
Prior Sancti Germani, xu libras et xm solidos, vir denarios. Abbas Cesaris 

B Burgi, xxi libras. 

Ecclesia de Audervilla. Patronus, Radulfus Charbonnel, presbiter. Rector per- 
cipit omnia. Et valet xm libras. 

Ecclesia de Deguillevilla’. Patronus, prior de Vauvilla; percipit duas partes in 
omnibus, exceptis minutis oblationibus; rector, tertiam. In festivitatibus autem 

c Natalis, esha. Assumptionis et Purificationis percipit dictus prior duas partes 
omnium oblationum; rector, tertiam. Et valet xxvim libras. Prior de Vauviilla, 
xxxul libras. Prior Sancta Helene, mu libras. 

Ecclesia Sancte Crucis. Patronus, Johannes de Domibus, pro medietate. Illius 
medietatis percipit rector omnia. De alia medietate, patronus, abbas Czsaris Burgi. 

p Ejyusdem medietatis percipit rector duas garbas; prior de Vauvilla, tertiam. Et est 
dictus rector persona et vicarius totius parrochie. Et valet pro 1 personis Lx libras. 

Prior de Vauvilla, xx libras. 

Ecclesia de Esculevilla. Patronus, prior de Vauvilla. Rector percipit omnia, et 
habet circiter 1 acras elemosine, et manerium intus. Et valet xxim libras. 

gE  Kcclesia de Guervilla. Patronus, rex. Rector percipit omnia, et apud Tomme- 
villam xx solidos nomine pensionis. Et valet v1.xx.x libras. 

Ecclesia de Branvilla. Patronus, Guillelmus Rualent. Rector percipit omnia, et 
habet elemosinas, circiter vi virgatas. Et valet xx libras. 

Ecclesia de Urvilla. Patronus, abbas Cesaris Burgi et prior de Vauvilla, et pra- 

F sentant alternis vicibus. Abbas percipit in feodo de Haula duas garbas, et prior 
in feodo Foliot duas. Rector, tertiam per totam parrochiam, cum altalagio. Et 
valet pro vicario xv libras. Prior de Vauvilla, c libras. Abbas Cesaris Burgi, c libras. 

Ecclesia de Naquevilla. Patronus , episcopus Constantiensis. Abbas Cesaris Burgi 
percipit duas garbas. Rector, tertiam, cum altalagio, et habet x solidos in capella 

¢ Sancti Clari. Et valet xiv libras. Abbas Cesaris Burgi, x libras. Capella ibidem, 
xL solidos. 

Ecclesia de Tommevilla. Patronus, rex. Rector percipit omnia, exceptis xx soli- 
dis turonensium quos reddit rectori de Guervilla. Et habet xxx virgatas elemosine. 
Et valet xxxvu libras. 

Ecclesia de Aguevilla. Patronus, abbas Montis Burgi; percipit tertiam garbam. 
Abbas Sancti Florentii’, tertiam. Rector, tertiam, cum altalagio, et habet circiter 
m1 acras elemosine. Et valet xxx libras. Abbas Montis Burgi, xx libras. 

Ecclesia de Vastevilla. Patronus, abbas Cesaris Burgi; percipit omnes garbas. 
Rector, altalagium, et habet elemosinas valentes circiter m quarteria frumenti. Et 
valet xxi ieee Aihes Cesaris Burgi, ¢ libras. 

Ecclesia de Syovilla. Patroni, shivstes Montis Burgi et de Bauquervilla, et pra- 
sentant alternis vicibus. Rector percipit omnia in terris que fuerunt Th. de Gor- 
gis; reddit inde duobus abbatibus ci solidos turonensium, mu denarios et xx1 
quarteria frumenti in feodo de Tanquarvilla. Percipit prior Sancta Barbar duas 
k garbas. Rector, tertiam, et habet domum in elemosina, de qua reddit ecclesie 

xu1 denarios. Et, valet xxx libras. Prior Sancte Barbar, xviu libras. Abbas Montis 
Burgi, cx libras. Abbas * de Bauquervilla, cx libras. Abbatissa de Cadomo, x libras. 

Ecclesia de Heauvilla. Patronus, prior dicti loci; percipit omnes garbas, excepto 

territorio de Eguelon et Quettevilla, ubi percipit rector totum, cum medietate 
L altalagii, excepta candela, quam percipit prior cum alia medietate altalagu. Et 
valet pro vicario xxx libras. 

Ecclesia de Torquetelvilla. Patronus, filius Ricardi de Tolevast. Rector percipit 
omnia, et habet manerium in elemosina. Et valet yu.xx libras. 


_ 


' Cod. Const. Guillevilla, quod etiam, ut videtur, in co- > Salmurensis. 
dice deperdito legebatur. 3 Vox abbas in codicibus. deest. 


TOME XXIII. 67 











530 POLYPTYCHUM 
Ecclesia de Flotemanvilla. Patronus, abbas Sancti Florentii; gan duas 
i 


arbas. Rector, tertiam, et habet xx acras elemosine; reddit inde dicto abbati x 
solidos, ecclesie vi1 solidos turonensium. Et valet 1 libras. Prior de Ceaux, cum 
firma de Aquevilla, mu.xx.v libras '. 

Ecclesia de Noenvilla. Patronus, episcopus Constantiensis. Capitulum Constan- 
tiense percipit duas garbas. Rector, tertiam, cum altalagio et manerio et terris 
adjacentibus, et reddit inde capitulo x solidos. Et valet pro vicario xv libras. Ca- 

itulum Constantiense, xxv libras. 

Ecclesia de Hennenvilla. Patronus, abbas Sancti Salvatoris; percipit duas gar- 
bas. Rector, tertiam, cum altalagio, et habet manerium in elemosina. Et valet 
xxvii libras. Abbas Sancti Salvatoris, xu libras. 

Ecclesia de Esquindrevilla. Patronus, abbas Sancti Laudi; percipit tertiam gar- 
bam; episcopus, duas, et consuevit episcopus percipere duas partes lini et canabi. 
Vicarius percipit altalagium. Et valet xx libras. Abbas Sancti Laudi, xxvz libras. 

Ecclesia de Cesaris Burgo. Patronus, episcopus Constantiensis. Capitulum Con- 
stantiense percipit duas garbas. Vicarius, tertiam, cum altalagio, et valet 1 libras. 
Capitulum Constantiense, cum firma de Noenvilla, xz libras. Abbas ejusdem 
OE cn 0 5 

Ecclesia de Otevilla. Patronus, abbas Cesaris Burgi; percipit omnes garbas et 
elemosinas. Rector, altalagium et xv quarteria bladi hyemalis et ordei per medie- 
tatem. Et valet xxvi libras. Abbas Cesaris Burgi, decimam bladi. 

Ecclesia de Vauvilla. Patronus, abbas Czsaris Burgi. Prior de Vauvilla percipit 
duas garbas. Rector, tertiam. Et valet pro presbitero xu libras. Prior eyusdem loci, 
vi1.xx.Vi-libras, 1 solidos. Abbas de Cesaris Burgo, pro decima piscis*, xu libras. 

Ecclesia de Querquevilla. Patronus, abbas de Grestain *. Rector percipit omnia. 
et habet manerium in elemosina. Et valet muu.xx libras. Abbas de Grestain, Lx 
libras. 

DECANATUS DE SARA. 


Ecclesia de Torlavilla®. Patronus, episcopus Constantiensis. Capitulum Con- 
stantiense percipit tres garbas. Rector, quartam, cum altalagio, et habet elemosi- 
nam valentem in redditibus 1 solidos, vim1 denarios, 111 bussellos frumenti, vr gal- 
linas, et habet decimam molendini Tupin. Et valet m.xx libras. 

Ecclesia de Digoivilla. Patronus, Th. Tueboef, ratione uxoris sue. Rector per- 
cipit omnia, et habet 1 virgatas terre elemosinz, 11 bussellos frumenti, m1 panes, 
nu gallinas, vi11 denarios. Et valet uxxv libras. 

Ecclesia de Bretevilla. Patronus, episcopus Constantiensis, et percipit ipse et 
participes ejus duas garbas°. Rector, tertiam, cum altalagio, et habet in elemosi- 
nis 11 virgatas terre, 111 solidos, 1 denarios, 1m bussellos frumenti, 11 panes, 
mu gallinas. Et valet xxv libras. 

Ecclesia de Mesnillo Avar. Patronus , abbas Cesaris Burgi. Rector percipit omnia, 
et prioratus de Pratellis, valentia vu libras turonensium. Et valet xv libras. Her- 
mitagium x libras’. 

Ecclesia de Malo Pertuso. Patronus, abbas de Longis. Rector percipit omnia. Et 
est ibi terra elemosine, circa unam acram, et in redditibus vit bussellos fru- 
menti, 11 panes, 1 capones. Et valet xx libras. 

Ecclesia de Gonnouvilla. Patronus, abbas Montis Burgi; percipit omnes garbas. 
Rector, altalagium et vit quarteria frumenti in grangia abbatis et xxx solidos in 
redditibus, et pro capella domini xxx solidos. Et valet xxum libras. Abbas Montis 
Burgi, vii.xx quarteria frumenti, x111.xx quarteria avene. 


' Apogrr. Gerv. et Mesn. xxv libras. ville, Angoville-en-Saire, Varouville, Réthoville, Né- 
* Numerus in codicibus omissus. ville, Toqueville, Gouberville, Gatteville, Barfleur, 
* Codices picis. * Montfarville, Réville, Anneville-en-Saire, Sainte-Gene- 
* Cod. Const. Crestain. viéve, Valcanville , Cantelou, Clitourp, le Vast, Brille- 
* Tourlaville, Digoville, Bretteville-en-Saire , Mesnil- vast. 

Auval, Maupertuis, Gonneville, Carneville, Ferman- * Voces et p. i. e. p. e. d. garbas desunt in cod. Const. 


ville, Saint-Pierre-Eglise , Théville, Cosqueville, Vras- ” Apogrr. Gerv. et Mesn. 1. libras. 





A 


B 


G 


H 





A 


~ 





DIOECESIS CONSTANTIENSIS. 531 


Ecclesia de Quenevilla. Patronus, episcopus, ex emptione episcopi Roberti. 
Abbas Montis Burgi percipit duas garbas. Rector, tertiam, cum altalagio. Et valet 
xxxv libras. Abbas Montis Burgi, xxxv libras. 

Ecclesia de Firmanvilla. Patronus, Guillelmus de Bello Monte. Rector percipit 
omnia, et circa 11 virgatas elemosine. Et valet mu.xx libras. 

Ecclesia de! Sancti Petri Ecclesia. Patronus, Robertus de Clamorgam, pro me- 
dietate, et Robertus de Nerbonne, pro alia. Et sunt ibi duo rectores, et percipiunt 
omnia quilibet in portione sui patroni. Et sunt in portione Roberti de Clamorgam 
xx solidi in redditibus elemosin; et in alia circiter 1 acras terre. Et valet pro 
Guillelmo xxxu libras. Item pro alia parte xv libras. Domus Dei de Sancto Laudo, 
xvi libras. 

Ecclesia de Tevilla. Patronus, Johannes de Tillie, miles. Abbas Montis Burgi 
percipit duas garbas. Rector, tertiam. Et valet xxxv libras. Abbas Montis Burgi, 
xxi libras. 

Ecclesia de Cousquevilla. Patronus, Juhellus de Bello Monte. Rector percipit 
omnes decimas bladi et piscium. Vicarius, altalagium. Et habet persona mane- 
rium et elemosinas. Et valet cx libras. Capella de Ustevilla’, xv libras. 

Ecclesia de Evravilla*. Patronus, dominus de Nigelli Humo. Rector percipit om- 
nia, et habet manerium in elemosina, et circiter x virgatas terre elemosine in 
eadem parrochia, et xv quarteria frumenti in redditibus, vi capones, 11 gallinas 
et Ix panes et c ova; apud Yvetot circiter 11 acras elemosine. Et valet xi libras. 

Ecclesia de Ansgovilla. Patronus, abbas Montis Burgi. Rector percipit omnia, 
et habet elemosinas circiter 11 bussellos frumenti, 11 solidos, 11 panes, 1111 gallinas, 
xL ova. Et valet xxx libras. 

Ecclesia de Varrouvilla. Patronus, abbas Montis Burgi; percipit duas garbas. 
Rector, tertiam, cum altalagio, et habet elemosinam circiter xxx virgatas, 1 bus- 
sellum frumenti, 1 panes, 1 gallinas, xx ova. Et valet xxx libras. Abbas Montis 
Burgi, xxx1 libras. 

Ecclesia de Restouvilla. Patronus, abbas Montis Burgi; percipit duas garbas. 
Rector, tertiam, cum altalagio et elemosinis. Et valet xt libras. Abbas Montis Burgi, 
xxx libras. 

Ecclesia de Noevilla. Patronus, abbas Montis Burgi; percipit duas garbas, cum 
medietate piscium. Rector, tertiam, cum altalagio, et alia medietate piscium. Et 
valet xxx libras. Abbas Montis Burgi xx libras; item Lxv1 quarteria frumenti, cum 
reguardis. 

Ecclesia de Toquevilla. Patronus, abbas Montis Burgi; percipit duas garbas. 
Rector, tertiam, cum altalagio et elemosinis. Et valet tv libras. Abbas de Ardena, 
xv libras. Abbas Montis Burgi, tv libras. 

Ecclesia de Goisbervilla. Patronus, Gaufridus de Goisbervilla. Rector percipit 
omnia, et habet manerium in elemosina, et circiter m1 virgatas terre, et in mo- 
lendino de Vado 11 quarteria frumenti, item alibi 1 quarteria frumenti, 1x panes 
de cenomanensibus, 1x gallinas, Lx ova. Et valet uum libras. 

Ecclesia de Gatevilla. Patronus, abbas Czsaris Burgi pro medietate ‘, sed nescitur 
quis sit patronus, et deservit per canonicos, et percipit omnia illius medietatis: 
Alia medietas pertinet ad capitulum Constantiense, sed nescitur quis sit patronus 
illius medietatis, et percipit omnia extra vicariam. Et valet pro abbate Cesaris 
Burgi’........ Item, pro vicario abbatis, xxi libras. Item, pro vicario capituli 
Constantiensis, xv libras. 

Ecclesia de Barbefluctu. Abbas Czsaris Burgi percipit medietatem, et deservit 
per canonicos suos. Domus Dei de Barbefluctu percipit aliam medietatem, et red- 


L dit inde capitulo Constantiensi xvii libras turonensium. Et valet xxv libras. Item 





pro vicario Cesaris Burgi, xxv libras. 
Ecclesia de Morfarvilla. Patronus, abbas Montis Burgi, et percipit duas partes 


' Voa de in codicibus omissa. * Hic mendose in codicibus adjecta sunt voces vel alia 
* Apogrr. Gerv. et Mesn. Vastevilla. medietas pertinet ad capitulum Constanciense. 
> Liber Albus Vravilta. 5 Lacuna in codicibus. 


67. 











532 POLYPTYCHUM 
garbarum, altalagii et cimiterii. Rector, residuum, cum elemosinis. Et valet 111.xx 
libras. 

Ecclesia de Regis Villa. Patronus, abbas de Troarz; percipit omnes garbas et 
medietatem omnium, videlicet cimiterii, altalagii et piscium. Rector, aliam me- 
dietatem. Item abbas percipit totam decimam lini et canabi. Et rector habet mane- 
rium in elemosina, et 111 bussellos avene, 11 capones. Et valet xxxv libras. 

Ecclesia de Anslevilla. Patronus, abbas Exaquii; —_ duas partes garbarum, 
lini et canabi, et in diebus sancti Egidii et sancti Leodegarii omnes oblationes. 
Rector, residuum. Et valet vx libras. 

Ecclesia de Sancta Genovefa. Patronus, abbas Cesaris Burgi; percipit duas gar- 
bas. Rector, tertiam, cum altalagio, et v bussellos frumenti, 111 solidos, v1 dena- 
rios, 11 panes, 1 gallinas, xt ova, et habet manerium in elemosina. Et valet 
c libras. Abbas Cesaris Burgi, txxiut libras. 

Ecclesia de Valencanvilla. Patronus, Templum Jerosolimitanum; percipit om- 
nia, et deservit per canonicos suos. Et valet v1.xx libras. . 

Ecclesia de Cantu Lupi. Patronus, abbas Montis Burgi; percipit duas garbas. 
Rector, tertiam. Et valet xx libras. Abbas Montis Burgi, txvt libras. 

Ecclesia de Clitorp. Patronus, capitulum Constantiense, et percipit capitulum 
duas garbas. Rector, tertiam. Et valet xx libras. Capitulum Constantiense t libras. 

Ecclesia de Gasto. Patrona, domina de Gasto. Rector percipit omnia. Et valet 
LXxx libras. 

Brisillevast. Patronus, abbas Montis Burgi; percipit duas garbas. Rector, ter- 
tiam, cum elemosinis, que valent circiter vit bussellos frumenti, et x1 denarios 
pro quadam pecia terra quam tenebat Ricardus de Valle, et dicunt parrochiani 
quod pertinet ad fabricam ecclesie. Et valet xxxim libras. Abbas Montis Burgi, 
xt libras. 


Abbatia Sancti Severi : y.c.x libras, xi solidos. 

Abbatia Sancti Laudi : yint.c.1.xx.v1 libras, v solidos, x turonenses. 
Abbatia de Exaquio : m.1x.c.vmt libras, m solidos, v denarios. 

Abbatia de Blanca Landa : m.vi.c.xxxvi libras, x1 solidos. 

Abbatia Sancti Salvatoris : m.txxvi libras, xvim turonenses. 

Abbatia Cesaris Burgi : 1x.c.Lut libras, x solidos, v1 turonenses. 
Abbatia Montis Burgi : u.m.u.c.vm libras, x1 solidos. 

Abbatia de Lucerna, Premonstratensis : v.c.xt libras, vii turonenses. 
Abbatia de Hambeia : vi.c.vi libras. 

Prior Sancti Paterni : x1.c. libras. 


DEBITA '. 


ARCHIDIACONATUS? CONSTANTIENSIS. 


DECANATUS CONSTANTIENSIS. 


Mons Hugonis, v s. im d. Moncarvilla, vi s. u d. 
Cambernon, xi s. vi d. Livervilla, vu s. 


Rotunda Haia, vii s. 1x d. 
Mugnevilla, xxu s. vi d. 
Servigneium, us. 1 d. 
Curceium, xu s. vi d. 
Aurea Vallis, xx s. 
Nicorp, vis. x d. 
Grartot, vi s. vi d. 
Hommeel, v s.° 
Annevilla, ms. vin d. 


' Que sequuntur apographo Gerv. absunt.’ Pro Debita 
apogr. Mesn. habet Decima. De debita vid. p- 228. 


Blainvilla, xxu s. mu d. 
Agon, xs. 
Torvilla, vin s. v d. 
Monsorvent, x s. vit d. 
Vandeleia, uu s. vi d. 
Brainvilla, v s. 
Gouvilla, 1x s. mm d. 
Briquevilla, vii s. 
Anquetevilla, vii s. 1 d. 


* Codex Const. Archidyaconatus. 
* Deest in apogr. Mesn. 





A 


D 


A 


2 


C 


- 


DIOECESIS CONSTANTIENSIS. 


Boscus Rogeri, vis. 1 d. 
Heuguevilla, x s. vi d. 
Sanctus Macutus, vy s. u d. 


533 


Sauceium, Ix s. vin d. 
xu libre, mm solidi, x denart?. 


DECANATUS DE PIRIS. 


Piri, xxxui s. 

Rayz, vis. vd. 

Milliéres, xxi s. vi d. 
Crienches, xi s. im d. 
Pirou, xu s. vin d. 
Guinefosse, x1x s. 

Sanctus Salvator, xxu s. v d. 
Vaudrimesnillum, vi s. mi d. 
Sanctus Sebastianus, vs. 
Marchesis, xxi s. 
Albigneium, xvut s. ? 


DECANATUS DE 


Cenilleium, xxx s. 
Marrigneium, xxi s. 1x d. 
Karantilleium, vii s. x d. 
Campus Motosus, nm s. vi d. 
Dangeium, vii s. 1x d. 
Cerasium, xm s. vit d. 

Mons Pinchonis, xvi s. vi d. 
Savigneium, x s. vi d.$ 

Bella Vallis, v s. vn d. 


DECANATUS DE 


Quetrevilla, xxu s. 
Renervilla, vim s. mn d. 
Eurevilla, im s. mm d. ® 
Erengarvilla, ms. uu d. 
Onnovilla, x s. vm d. 
Heenvilla, vs. vi d. 
Grimovilla, vim s. 
Tornevilla, ms. v d. 
Hautevilla, vi s. vi d. 
Mons Catonis, 1x s. 
Vadum Heberti, vi s. vi d. 
Ingronia, x s. um d. 


Sanctus Albinus, x s. vi d. 

Fulgeriz, xvi s. 

Autevilla, xv s. vi d. 

Le Lorey, x1 s. 

Campus Rotundus, um s. 1 d. 

Mons Coctus, ut! s. 

Mesnillum Buye, x.s. 

Petra, 1s. mu d. 

Feuleia, v s. vi d. 

Sanctus Christoforus, 1x d. 
xi libre, mm denarii 


CENILLEIO. 


Capella de Ponte, xu s. 

Sanctus Martinus de Cenilleio, vi s. vi d. 

Roncheium, xvii s. 

Ouvilla, x1 s. um d. 4 

Sanctus Dyonisius Vestitus, xxi s. 

Contriéres, XII s. 

Sola, xv s. vu d.* 

Sanctus Salvator de Bono Fossato, xvi d. 
xt libre, m solidi, mt denarii. 


CERENCIIS. 


Pons Flambart, xm di. 
Cerenciz, XXXV Ss. 
Mons Martini, xm s. v d. 
Quesneyum, xxvi d. 
Lingrevilla, xvi s. mu d. 
Mesnil Oberti, vis. vi d. 
Sanctus Laudulus, 1 s. 1 d.7 
Grismesnillum, xxx d. ; 
Tralium, x1x s. vu d.® 
Mulevilla, xum s. ui d. 
[x] libre, vit [solidi|, x1 denarii. 


DECANATUS SANCTI PATERNI. 


Boereium, 1 s. x d. 

Le Loreor, uu s. vi d. 

La Belliere, un s. vi d. 

Hoquigneium, xxvu d. 

Menillum Dreu, v s. 

Sanctus Ursinus, vin s. mn d. 

Sanctus Leodegarius, 11 s. 

Sanctus Johannes de Campis, xm s. vi d.* 


* Summe que in cod. Const. ad calcem uniascujusque 
decanatus et archidiaconatus apposite sunt, desiderantur 
in apogr. Mesn. ° 

* Apogr. Mesn. xv sol. 

* Apogr. Mesn. x s. vm d. 

* Apogr. Mesn. 1x s. un d. 


Yquelon, 111 s. 

Longuevilla, ui s. 1m d. 
Granvilla, xxm s. vi d. 
Sanctus Albinus, 1x s. 

Brevilla, v s. 

Donvilla, v s. 

Sanctus Paternus, xxvi s. uu d 
Sancta Margarita, us. vi d. 


xv s. vi d. 


* Apogr. Mesn. 
ix s. mu d. 


Apogr. Mesn. 
Apogr. Mesn. us. vi d. 

Apogr. Mesn. xxx s. vn d. 
Apogr. Mesn. xum s. vi d. 
'° Apogr. Mesn. Briquevilla. 








ee a ee ee 


~ 





534 


Coudevilla', xum s. vi d. 
Anquetouvilla, Ill s. 
Chantelou, vis. vi d. 


Sanctus Martinus Vetus, wis. vu d. 


Heudimesnillum, xxi s. 
Briquevilla , Xv s.? 


POLYPTYCHUM 








Brehal, x1 s. v d. 


Sanctus Pancratius, xvin s. un d. 


Pomeria, vil s. 


xt libre, vi solidi. 
| Summa archidiaconatus| : tym libra, m1 


solidi, mt denarii. 


ARCHIDIACONATUS VALLIS VIRLE. 


Sanctus Laudus®*, xxv s. 
Sanctus Thomas, xxum s. vin d. 


Sancta Maria de Castro, xLvis. un d. 


Sanctus Georgius, vir s. 1x d. 
Mesnillum Roscelin, um s. 


Sanctus Johannes de Agnellis, vs. vin d. 


Sanctus Aigidius, 1x s. vu d. 
Canegium, vi s. 


Mesnillum Amey, 11 s. vi d. 
Desertum, xvill s. v d. 
Mesnillum Vigot, v s. 
Cavigneium, vii s. uu d. 


Sanctus Martinus de Campania, 11 s. 


Amigneium, vi s. 

Dae, vii s. 

Humetum, vu s. 

Sanctus Michael in Grania, x1 s.* 
Sanctus Albinus, xu s. mu d. 
Mostereel, vii s. vi d. 

Sanctus Laudulus, vu s. 

Hebert Chevron, xvii s. un d. 


Perceium, XXXVI s. 

Columba, xm s. vi d. 
Montabol, vi s. mi d. 

Malpertus, vi s. 

Chieffresne, 1x s. mud. 
Mesnillum Guilloyn, vt s. 
Tresgoz, vis. m d. 

Moyon, xvi s. vi d. 

Sanctus Rumpharius, 1x s. m d.° 
Mesnillum Opac, it s. u d. 


Asnebec, us. xi d. 
Beaumesnillum, mu s. x d. 


Sancta Maria Osmondi, x s. vin d. 


Landeles, xu s. vin d. 
Clinchamp, X Ss. 
Mesnillum Robert, um s. un d. 


' Cod. Const. Candevilla. 

* Vide supra, p. 533, not. 10. 

* Cod. Const. Laudulus , male quidem, cum de parochia 
Sancta Crucis de Sancto Laudo hic agatur. 


DECANATUS SANCTI LAUDI. 


Sanctus Martinus de Bono Fossato, vii s. vii d. 


Sanctus Ebremondus, x1 s. vi d. 
Corfalor, vit s. mu d. 

Sanctus Audoenus, m1 s. vi d. 
Manseleria, vi s. vi d. 

Sanctus Sanson, vi s. mi d. 
Kibouc, xvui s. 


1x libra, xm solidi, 1x denarii. D 


DECANATUS DE HOMMETO. 


Sanctus Ebremondus, 1 s. uu d. 

Mesnillum Angot, v s. vi d. 

Rumilleium, xum s. vi d. 
~Mesnillum Durant, vit s. 

Mesnillum Veneron, m1 s. vi d. 

Arteneium, xv s. 

Tribehou, xv s. 

Sanctus Fromondus, xvi s. 1 d. 

Mesnillum Orri, v s. 1 d. 

Aiguelande, vi s. 

Bahaees, 11 s. 

Capella Engeugeri, xvii s. vin d. 


x1 libra, xu solidi, vy denarii. 


DECANATUS DE PERCEYO. 


Chevreium, i s. vi d. 
Beaucoudrey, 1 s. 11 d. 
Favarches, ut s. vin d. 

Haia Hugonis, us. x d. 
Mesnillum Radulfi, mm s. vir d.° 
Villebaudon, vs. vi d. 
Mesnillum Herman, its. 1 d. 
Thesseium, x1 s. 

Villa Dei, xxvit s. 





B 


vin libra, xvi solidi, 1x denarii. J 


DECANATUS DE TALVENDA. 


Coloncie, x1 s. u d. 

Sanctus Severus, xm s. ix d. 
Oon, v s. 

Champignoles, vir s. x1 d. 
Campus Booli, vi s. mi d. 
Mesnillum Beneit, xvi d. 7 


* Apogr. Mesn. xi se tin d. 
* Apogr. Mesn. u s. m d. 

* Apoyr. Mesn. i s. vi d. 
* Apogr. Mesn. xxvii s. 








DIOECESIS CONSTANTIENSIS. 535 


a Estouvi, 1x s. vi d. 
Sanctus Martinus, vi s.  d. 
Sanctus Manveus, vi s. vi d. 
Campigneium, xu d. 


B Pons Berengier, xx d. 
Gouveiz, vi s. 
Septem Fratres, vi s. vi d. 
Fons Hermant, u s. vi d. 
Corcon, x s. mi d. 

C Mesnillum Chauceis, m1 s. mi d. 
Morigneium, 1 s. vi d. 
Capella Sancti Selin', m1 s. 
Sanctus Maurus, I s. 
Sancta Maria de Montibus, xvi d. 

D Sanctus Vigor, vu s. vu d. 
Sancta Cecilia, vit s. vi d. 


Sanctus Dyonisius le Gast, xvi s. * 
Sauchevrol, 1x s. v d. 
E Orba Haya, 1 s. wi d. 
Landa d’Arou, xv s. 
Campus Repulsus, vin s. mu d. 
Bloeteria, v s. v d. 
Mesnillum Hugonis, ms. vi d. 
F Bellus Campus, v s. 1 d. 
Mesnil Vineman, vit s. 1x d. 
Surda Vallis, m1 s. 
Fleureium, 1x s. v d. 
Mesnillum Garnier, vul s. x d. 
G Ver, xx s. uu d. 
Le Tanu, vii s. vii d. 
Haya Paganelli, vi s. un d. 


Sanctus Andreas, I s. 


Landa Vaumant, xx d. 
Talvenda, xxvui s. 
vii libre, vit solidi, x denarii, 


DECANATUS DE MOMBREIO. 


Mombraium, x s. 
Le Gast, xxv cen. ? 
Sanctus Albinus, vi s. vi d. 
Marguereium [et] Quercus Garini, xvin d. 
Tronchetonium, x d: 
Sancta Maria de Beslon [et] Parva Columba, 
Ix s. 1x d. 
Sanctus Fragarius, 11 s. 
Pons Farsi, v s. mu d. 
Sancta Maria de Ultra aquam, v s. 
cvi solidi, x1 denarii, 


DECANATUS DE GAVREYO. 


Hambeya, xxu s. * 
Gavreyum, xm s. vii d. 
Draguevilla, 11 s. 
Esquilleium, vi s. 
Mesnil Amant, 1x s. 1x d. 
Mons Acutus, 11 s. 
Balena, ums. vi d. 
Haya Comitisse, ms. um d. 
Mesnil Bornenc, xvi d. 
La Murdraquiére, vit s. 1 d.° 
Folygneium, vii s. 
Mesnillum Rogres, vu s. vi d. 
xt libre, u solidi, x denarii. 
| Summa archidiaconatus] : tun libre, vi 
denarii. 


ARCHIDIACONATUS DE COSTENTINO. 


Noeenvilla, m s. vu d. 
Breinvilla, m s.° 
Audervilla, vi s. mi d. 
Guervilla, xin s. vi d. 
Vastevilla, xu s. 
Naquevilla, x s. 
Hainevilla, vis. vit d. 
Urvilla, um s. vi d. 
Torquetevilla, xu s. vi d. 
K Vauvilla, 1x s. 
Flotemanvilla, x s. 
Aguevilla, vii s. vir d. 
Osmonvilla Parva, v s. 
Herguevilla, 111 s.’ 
L Esqueudrevilla, xu s. vi d. 


wa 


' Apogr. Mesn. S. Sesselini. 
* Apogr. Mesn. xxvu s. 

* Apogr. Mesn. xvin s. 

* Apogr. Mesn. xxu s. vin d. 








DECANATUS DE HAGUA. 


Heauvilla, x s. 
Esculevilla, 1 s. 
Boevilla, vit s. 
Osmonvilla la Rogues, v s. v d. 
Deguillevilla*, 1x s. mx d. 
Syouvilla, vis. 1x d. 
Bellus Mons, vi s. vin d. 
Jovis Burgus, x s. uu d. 
Othevilla, vi s. 1x d. 
Sancta Crux, vii s. vin d. 
Sanctus Germanus in Hagua, vin s. 
Thomevilla, ms. vi d. 
Cesaris Burgus, xx s. x d. 
Que|r|quevilla, vir s. x1 d. 
xt libra, xu solidi, xt denarii. 


* Apogr. Mesn. viii s. x1 d. 
* Apogr. Mesn. x1 s. 
* Apogr. Mesn. u1 s. 
* Cod. Const. Doguillevilla. 











536 POLYPTYCHUM 


DECANATUS DE PODIIS. 


Briquebec, xvi s. vi d. 

Rasivilla', vais. vu d. 

Beneevilla, 1x s. vi d. 

Les Parches, m1 s. 

Tolevast, vi s. uu d. 

Rosel, vi s. 

Herdinvast?, ui s. u d. 

Sanctus Martinus le Gueart, u s. 
Groovilla, xu s. vin d. 

Quettetot®, vu s. 

Sanctus Germanus le Gaillart, xim s. un d.* 
Sanctus Martinus le Hebert,  s. x1 d. 
Sothevilla, vis. v d. 
Direte, x s. 

Covilla, vis. un d. 


Hellevilla, vu s. 

Virandevilla, vii s. 

Surthainvilla, x s. 

Sanctus Christoforus, m1 s. 

Broevilla, vi s. vii d. 

Ovritot, vis. uu d. 

Treauvilla, xvi s. 

Sydevilla, vu s. un d. 

Briquebose, x s. 

Martinvast, 111 s. 

Podia, xxu s. vi d. 

Bruiz, 1x s. un d. 

Sotevast, vi s. vi d. 

Petri Villa, xm s. vm d. 
xi libre, 1x solidi, 1 denarius. 


DECANATUS DE SARA. 


Clitorp, vs. 1x d. 
Euvravilla, mi s. vi d.® 
Teevilla, vi s. vin d. 
Bresillevast, vi s. 
Cosquevilla, x s. vi d. 
Gathevilla, xvi s. v d. 
Firmanvilla, x1 s. m d. 
Toquevilla, vii s. 
Gonnevilla®, vi s. vi d. 
Maupertus, 11 s. 
Goisbervilla, v s. uu d. 
Regis Villa, xxx s. 
Agnevilla, xu s. vi d. 
Barbeflutus, xxxv s. 
Ansgovilla, ms. vin d. 


Vallecavilla, xi s. 
Sancti Petri Ecclesia, vu s. 
Quernevilla, v s. vin d. 
Varouvilla, vs. 1d. 
Le Vast, vi s. vi d. 
Digouvilla, vi s. 
Mesnillum Auvar, 1 s. 
Torlavilla, xvi s. vu d. 
Brethevilla, un s. um d. 
Restouvilla, vis. vi d/ 
Noenvilla, vir s. vi d. 
Sancta Genovefa, xis. vi d. 
Chantelou, v s. vi d. 
Morfarvilla, xvi s. 

xuu libre, n solidi, um denarii. 


DECANATUS DE VALONIIS. 


Torrevilla, xvi d. 

Sanctus Floscellus, xv s. 
Ansnevilla, vi s. 1x d. 
Mons Acutus, ui s. um d. 
Flotemanvilla, vi s. vi d. 
Tylia, vin s. um d. 
Sauxemesnillum, vi s. vin d. 
Hubervilla, 1x s. vi d. 
Morsalines, vu s. vi d. 
Sanctus Cyricus, vi s. vi d. 
Kethehou, xxi s. 
Escalevilla, 1x s. um d. 
Arondevilla, vi s. v d. 

Le Han, v s. vii d. 
Videcovilla, xvi d. 


' Ita in cod. Const. Apog. Mesn. Radivilla. Fort. leq. 
Radulfi Villa. 
Apogr. Mesn. Frevilla. 
Cod. Const. Ruechetot. 
Apogr. Mesn. vm s. un d. 
Deest in apogr. Mesn. 
Cod. Const. Goilguevilla. 


al * 2 2 @ 


Sancta Maria de Valoniis Aleaume, ix s. 
mi d. 

Sanctus Macutus de Valoniis, xu s. uu d. 

Sortoevilla, mu s. vu d. 

Grismesvilla 7, nm s. vit d. 

Graasvilla, vi d. 

Rideauvilla, u s. via d.° 

Sancta Petronilla, 1x s. 1x d. 

Othevilla, xm s. vi d. 

Monts Burgus, x s. 

Torquetevilla, xm s. vii d. 

Sancta Crux, u s. ° 

Vissel, v s. 

Sanctus Vedastus, xm s. vi d. 

Tornebu, xm s. um d. 


” Apogr. Mesn. Gresmelvilla. Idem locus supra (p. 5201) 
Guelinevilla dicitur, et in Libro Albo Beata Maria de Gue- 
linevilla, hodie Grenneville, Manche, c Quettehou, c™ 
Crasville. 

* Apogr. Mesn. x1 s. vu d. 

* Apogr. Mesn. xi s. 

'* Apogr. Mesn. S. Germ. de Tornebuse., xm s. nu d. 











A Quiernevilla', yr s. 
Osouvilla, mm s. 
Ausmesvilla, m s. mu d. 
Hevautier, xvi d. 
Vaudrevilla2?, nu s. vi d. 


DIOECESIS CONSTANTIENSIS. 





937 


Audouvilla pro Sancta Maria, xxxi d.° 

Thamervilla, xm s. vat d. 

Anglica Villa, xii s. 

Audouvilla pro Sancto Martino, 11 s. n d. 
xv libre, xu solidi, vin d. 


B DECANATUS DE PLANO. 


A 


Fonteneium, xu s. v d.* 
Freevilla, xvi s. vir d. 
Buesevilla, v s. 
Poupevilla, xxxu s. vi d. 
c Buchiervilla, xm s. u d. 
Le Homme, ut s. mu d. 
Sanctus Cosma, xv s. mu d. 
Sanctus Germanus de Varrevilla, vis. v d. 
Varrevilla pro Sancto Martino, x1 s. vi d.° 
D Ansgouvilla, v s. x d. 
Juganvilla, uu s. nu d. 
Equoqueneauvilla, v s. 
Sebevilla, m1 s. 1x d. 
Focarvilla, x s. un d. 
Levilla, ums. vi d. 
Hovilla, vi s. 


E 


L 


Sancta Columba, vi s. 
Audoinvilla Huberti, vii s. 
Ravenouvilla, x s. 
Audevilla®, m1 s. vin d. 
Hoyvilla, ms. mm d. 
Kuerquebuc, xvi s. vi d. 
Blovilla, vi s. uu d. 
Sancte Marie Ecclesia, xxv s. Nichil quia 
e[s]t de dyocesi Baiocensi ’. 
Asevilla, mt s. vi d. 
Torclevilla, vir s. mu d. 
Nova Villa. 
Amondevilla, 1x s. mm d. 
Sanctus Maculfus, xv s. 
Sanctus Laudus de Virevilla. 
xu libra, xu solidi, u denarii. 


DECANATUS DE ORGLANDRES. 


Columbeium, xvu s. vit d. 
Golevilla, x s. vi d. 

F Sancta Columba, v s. 

Crovilla, vy s. md. 

Bona Villa, 1x s. 

Sanctus Laurentius*, xvi s. vi d. 
Yvetot, Xviui s. 

G Urevilla, mis. vu d. 
Morevilla, vu s. 
Magnevilla, xi s. vii d. 
Esnergrevilla, yu s. 1x d.° 


8 
Anfrevilla, vu s. 


Cauquigneium, 1 s. vi d. 
Piqueauvilla, xxur s. vii d. 
Runevilla, u s. 1 d. 
Orglandres, xu s. vi d. 
Autinnevilla, vii s. vin d. ?° 
Beneenvilla, v s. 
Hauthevilla, v s. 
Goesbervilla, xm s. uu d. 
ix libra, [xv] solidi, 1x [denarii.] 
{Summa archidiaconatus| : Lxxvi libre, vi 
solidi, x1 denarii. 


H ARCHIDIACONATUS DE BAPTESIO. 


DECANATUS DE KARENTONIO. 


Auseys, vir's. vi d. 

Angiervilla'’, vis. uu d. 

Donvilla, mi s. vi d. 

Caz, vis. vii d. 

Bevrant, xu s. mu d. 

Karentonium, XXXVI s. 

Sanctineium, xxvii s. vin d. 

Sanctus Andreas de Bohon, x1 s. yu d. 


— 


' Apogr. Mesn. Kinelvilla. 

* Apogr. Mesn. Sancta Basilia Vaudrevilla. 
Apogr. Mesn. xm s. vi d. 

* Apogr. Mesn. vu s. v d. 

* Apogr. Mesn. vis. vi d. 

® Cod. Const. Hotevilla. 


3 


TOME XXIII. 


Busevilla super Vadum, xii s. 
Sanctus Hylarius, xv s. 
Meautiz, xis. 1 d. 
Auvers, xvi s. mu d. 
Mons Martini in Grania, XxilI s. 
Auvilla, v s. 
Sanctus Georgius de Bohon, xm s. um d. 
x libra, xvi solidi, vii denarii. 


” Voces Nihil q. e. d. d. B. desunt in apogr. Mesn. 
* Apogr. Mesn. Radivilla. 

* Apogr. Mesn. vin s. 1x d. 

'° Apogr. Mesn. Estienvilla, vu s. vin d. 

'' Apogr. Mesn. Angervilla Sanctus Peregrinus. 
'* Apogr. Mesn. 1x s. vin d. 








538 


Sanctus Germanus le Visconte, m1 s. vi d. 


Le Buisson’, us. un d. 
Nae, V Ss. 

Gonfrevilla, x1 s. 
Gorges, xx s. u d. 


Sanctus Germanus de Campania, mu s. 1 d. 


Sancta Susanna, Il s. 

Sanctus Quirinus, vi s. m1 d.? 
Sanctus Georgius, xvi s. 11 d.* 
Pretot, x s. vai d. 


Sanctus Salvator Vicecomitis, xx1 s. v d. 


Catevilla*, vi s. vin d. 
Novilla, ms. vm d. 
Neauhou, xxi s. v d. 


Sanctus Simphorianus, vu s. vit d. 


Sancta Margarita, v s. 
Bolevilla, vi s. 1x d. 


Sanctus Nicholaus de Petra Ponte, x s. x d. 


Danevilla, v s. vi d. 
Varenguebec, xu s. um d.° 


Haya Putei, x1 s. vi d. 
Lithehare, xv s. 
Moubec, xi s. 
Guirevilla, m1 s. 
Lastele, vu s. ur d. 


Sanctus Patricius de Cleis, 1x s. 


Alnus, xv s. 
Exaquium, xii s. 


Baubigneium, u s. vin d. 
Senouvilla, vu s. vu d. 
Sortoouvilla, vin s. uu d. 
Arquetillise, 1 s. um d. 
Vallis Seize, vi s. mu d. 


Sanctus Mauricius, um s. mn d. 


Goe, xvi s. uu d. 
Barnevilla, xvi s. uu d. 

Le Mesnillum, um s. u d. 
Fierevilla, vii s. nu d. 
Sanctus Paulus, 11 s. 
Esquetot, vii s. 

Major Alonna"’, vir s. vir d. 


' Apogr. Mesn. Dumum. 
* Numeri absunt apographo Mesn. 
* Numeri omissi in apogr. Mesn. 


* Hec parochia supra (512 e) Vindefons dicitur. 


* Apogr. Mesn. Quetrevilla. 

* Deest in apogr. Mesn. 

Nameri desiderantur in apogr. Mesn. 
* Cod. Const. Gatevilla. 

* Apogr. Mesn. xim s. tr d. 


7 


POLYPTYCHUM 


DECANATUS DE BAPTESIO. 


Mortua Femina, xuui s. * 


Monasteria juxta Pontem Abbatis, v s. vi d. 
Ketrevilla®, v s. vi d. 

Beusevilla, vs. v d.° 

Apevilla, xum s. v d. 


Baptheis, nu s. um d. 


Coignées, vill s. 
Houtevilla, mis. vi d.’ 


DECANATUS SANCTI SALVATORIS. 


vu libre, vi solidi. 


Noefmesnillum, v s. vi d. 


Sanctus Salvator de Petra Ponte, xu s. 


vi d. 1° 


Caanvilla, vu s. 


Osmonvilla la Folioth, ur s. 1x d. 


Dovilla", vm s. 
Surevilla, vi s. vi d. 


Sanctus Remigius, vi s. vi d. 


Taillepié, mus. vi d. 


DECANATUS DE HAYA PUTEI. 


vit libre, u solidi, vin denarii. 


Sancta Oportuna, xvi s. 

Sanctus Germanus super E, xv s. mt d. 
Angovilla, vin s. uu d. 

Brethevilla, xu s. vi d. 

Glatigneium, mm s. vi d.” 

Mons Gardon, xu s. 

Velleium, xxv s. 


DECANATUS DE BERNEENVILLA. 


ix libre, vin solidi, unm denarii. 


Minor Alonna "“, vii s. vin d. 
Cartreit ©, mis. vu d. 

Porbail, x s. vi d. 

Sanctus Georgius ', 1s. vi d. 
Sanctus Johannes!’, uu s. mi d. 
Ourrevilla '’, xmm s. vi d. 
Bernevilla, xx s. 


vit libre, xu solidi, um denarii. 





G 


|Summa archidiaconatus]| : xum libre, xm J 


solidi. 


Summa totalis debite : 


solidi, rx denarii. 


Apogr. Mesn. viii s. vi d. 


'' Cod. Const. Deivilla. 


Apogr. Mesn. 111 s. v d. 
Apogr. Mesn. Sanctus Petrus Alumpne. 
Apogr. Mesn. Sancta Maria Alumpnee. 


'® Cod. Const. Tarotaat. 


Apogr. Mesn. S. Georgius de Ripariis. 
Apogr. Mesn. S. Johannes de Ripariis. 


'S Cod, Const. Mirrivilla. 


XLXX.x libra, m1 


DIOECESIS CONSTANTIENSIS. 539 


A SYNODATICUM. 


Decanus de Constantiis, xxm s. vi d. 
Decanus de Piris, pro synodo, x1x s. Pro oleo m s. 
Decanus de Cenilleio, xm s. vi d. ‘ 
Decanus de Cerenciis, xv s. um d. 
bs Decanus de Sancto Paterno, pro synodo xxv s. Pro oleo 1 s. 
Decanus de Sancto Laudo, nec solidum, nec denarium. 
Decanus de Humeto, pro synodo xxi s.' Pro oleo ts. 
Decanus de Perceyo, xix s. Pro oleo 1 s 
Decanus de Talvenda, pro synodo XVII S. - Pro oleo 11 s. 
c Decanus de Monbraio, xix s. Pro oleo 11 s 
Decanus de Gavreyo, xxv s. Pro oleo 1 s. 
Decanus de Hagua, xxi s. m1 d. Pro oleo 11 s. 
Decanus de Podiis, xxvi s. v1 d. Pro oleo us 
Decanus de Sara, xx s. v1 d. Pro oleo 11 s. 
pb  Decanus de Valoniis, xxx s. 1 d. 
Decanus de Plano, xxv s. Pro oleo 1 s. 
Decanus de Orglandres, xxii s. Pro oleo 11 s. 
Decanus de Karentonio, xm s. Pro oleo 1 s. 
Decanus de Baptesio, pro synodo xvi s. vi d. Pro oleo 11 s. 
EF Decanus Sancti Salvatoris, xv s. x d. Pro oleo 11 s. 
Decanus de Haya Putei, xi s. Pro oleo m1 s. 
Decanus de Barnevilla, xvi s. vi d. Pro oleo 11 s. 
Decanus de Guernereyo, x s. 
Decanus de Gerseyo, x1 s. 
F Summa : xx libre, vi solidi, vin denarii. 


CIRCATA ?. 


Decanus Constantiensis, xtv s. Decanus de Piris, xtv s. vi d.*° Decanus de 
Cenilleio, xx1x s.* Decanus de Cerenciis, xxx s. Decanus Sancti Paterni, Ls. De- 
canus de Sancto Laudo, nichil. Decanus de Humeto, xtvim s. Decanus de Per- 

G ceyo, xxxvi s. Decanus. de Talvenda, xxxt s. Decanus de Mombreyo, xxxuui s. 
Decanus de Gavreyo, tum s. Decanus de Hagua, xiv s. 1 d. Decanus de Podiis, 
xLvi s. 1 d. Decanus de Sara, xi s. Decanus de Valoniis, xvi s. x1 d.° Decanus 
de Plano, ximt s. Decanus de Orglandres, xxx s. 11 d. Decanus de Karentonio, 
xii s.° Decanus de Baptesio, xxxm s. Decanus de Sancto Salvatore, xxx s. um d. 

H Decanus de Haya Putei, xxxi s.’ Decanus de Barnevilla, xxxvint s. Decanus de 
Guernereyo [et] docones de Gerseyo solvunt cantori. Summa: x11 libre, xx solidi, 
x1 denarii. ® 


ISTA SUNT LOCA CONSTANTIENSIS DYOCESIS IN QUIBUS EPISCOPUS PERCIPIT PROCURATIONES, 
ET VISITAT IN EISDEM, SICUT INFERIUS CONTINETUR. 


y In abbatia Sancti Severi visitat et procurationem percipit in eadem. Et valet ad 
taxationem decime y.c.x libras, x11 solidos. 
In abbatia Beate Maria de Hambeya visitat et procurationem percipit. Et valet 
ad taxationem decime vyi.c.vi libras. 
In abbatia Sancti Laudi visitat et procurationem recipit. Et valet ad taxationem 
Kk decime yi.c.11.xx.vi libras, v solidos, x denarios. 


‘ Apogr. Mesn. xxi s. * Apogr. Mesn. xuvi s. x1. 

* Hic titulus apogr. Mesn. abest. * Apogr. Mesn. xu s. 

* Apogr. Mesn. xim s. vi d. * Apogr. Mesn. xxut s. . 
* Apogr. Mesn. xxu s. * Apogr. Mesn. xu. 1. vin s. ¥ d. 


: 68. 








540 POLYPTYCHUM ; 


In abbatia de Exaquio visitat et procurationem percipit. Et valet ad taxationem 
decime m.1x.c.vu libras, 1 solidos, v denarios. 

In abbatia de Blanca Landa procurationem percipit. Et valet ad taxationem 
decime m.vu.c.xxxvi libras, x11 solidos. 

In abbatia Sancti Salvatoris Vicecomitis visitat, procurationem percipit. Et valet 
ad taxationem decimez M.Lxxvi libras, xvii turonenses. 

In abbatia Cesaris Burgi visitat et procurationem percipit. Et valet ad taxationem 
decime 1x.c.Lm1 libras, x solidos, vi turonenses. 

In abbatia Montis Burgi visitat et procurationem percipit '. Et valet ad taxatio- 
nem decime t1.M.11.c.vu libras, xu solidos. 

In prioratu Sancti Fromondi visitat et procurationem percipit. Et valet ad taxa- 
tionem decime 111.¢.Lx libras. 

In prioratu de Bloeteria visitat et procurationem percipit, si dicte domus suf- 
ficiant facultates. Et valet ad decimam vit.xx.x libras. 

In prioratu Sancti Paterni visitat et procurationem [percipit]. Et valet ad taxa- 
tionem decimez x1.c libras. 

In prioratu de Marchesiex visitat et procurat{ionem percipit]. Et valet ad taxa- 
tionem decime 11.¢ libras’. 

In prioratu de Sanctineyo visitat et procurationem [{percipit]. Et valet ad taxa- 
tionem decime 11.¢ libras. 

In prioratu Sancti Georgii de Bohonnio procurationem percipit. Et valet ad 
decimam tut.c libras. 

In prioratu Sancti Cosme. Et valet ad taxationem decime x11.xx libras. 

In prioratu Sancti Germani super E visitat, et per compositionem factam pro 
procuratione debet percipere c solidos turonensium, et ultra hoc prior debet libe- 
rare fenum vel herbam pro equis domini episcopi et totius familie, item forra- 
riam pro lectis et leteriam pro equis, item vasa coquine et scutellas ligneas et 
carbones et ligna et generaliter omnia, exceptis escis, potibus et avena pro equis, 
pro quibus tribus solvit c solidos eniuliiehen: Et valet a taxationem decime x11.xx 
libras. 

In prioratu de Vauvilla visitat et procurationem [percipit}. Et valet ad taxationem 
x.xx.v1 libras, 1 solidos °. 

In prioratu de Heauvilla procurationem percipit. Et valet ad decimam"‘..... 

In prioratu Sancti Germani in Hagua, et pro procuratione percipit L solidos 
turonensium. Et valet ad decimam ty libras. 

In prioratu Sancte Helene visitat, et pro procuratione percipit L solidos turo- 
nensium. Et valet ad taxationem decime Lx libras. 

In prioratu de Hamo visitat, et pro procuratione percipit xx solidos. Et valet ad 
decimam c libras. 

In prioratu Sancti Nicholai de Bosco Rogeri visitat, et pro procuratione perci- 
pit i solidos turouensium. Et valet ad decimam 1ut.xx libras. 

In domo hospitalis Sancti Johannis Ierosolimitani procurationem percipit apud 
Villam Dei, et visitat ecclesiam ejusdem ville, et valet ad decimam’®...... 

In parrochia de Brehal visitat et procurationem accipit super abbatiam de 
Hambeya. 

In parrochia de Quetehou visitat, et tres partes procurationis solvit abbas Fis- 
cannensis, et rector ejusdem ecaleaien solvit quartam. 

In parrochia de Tribehou visitat et procurationem percipit super abbatiam de 
Hambeya. 

In parrochia de Tollavilla visitat, et procurationem percipit super capitulum 
Constantiense. 

In parrochia de Piris visitat et procurationem percipit ste abbatiam Sancti 
Taurini Ebroicensis. 


' Vow percipit in codd. omissa, hic et infra. * Numeri desunt tum in cod, Const. tum in apographo 
* Apogr. Mesn. goo libras. Mesn. 
’ Apogr. Mesn. 146 lib. 2 sol. ° Ibidem numerus omissus. 





A 


C 


F 








DIOECESIS CONSTANTIENSIS. 541 


4 In Domo Dei de Barbaro Fluvio ' visitat et procurationem percipit pro media 
parte super curatum parrochiz, qui est canonicus de Cxsaris Burgo. Aham autem 
medietatem accipit super xvur libras annui redditus, quas ibidem pereipit capi- 
tulum ecclesiz Constantiensis’. Et si xvut libres pro sua medietate penitus expen- 
dantur, nichil solvit capitulo; si autem pars remaneat, capitulo tenetur solvere 

B illam partem remanentem. Et si contingeret aliquo anno episcopum a dict domus 

visitatione cessare, dictus prior illo amno dictas xvi libras integre capitulo sol- 

vere teneretur. 

In Domo Dei de Cast|r}o Viria consuevit eptscopus anno quolibet visitare, quia 
dicte domus ordinatio, prioris institutio et destitutio ad ipsum pertinet; sed 
propter tenuitatem fructuum dict domus, procurationem suam solvere consuevil. 

In abbatia Sancte Trinitatis de Cadomo procurationem percipit annuatim penes 
moniales °. 


a 


CAPA DOMINI CONSTANTIENSIS EPISCOPI. 


ARCHIDIACONATUS CONSTANTIENSIS. 


D Decanus christianitatis, vu 1. Decanus de Piris, vi t. xin s. Decanus de Cenil- 
leyo, vi I. ms. Decanus de Cereneiis, cx s. Decanus de Sancto Paterno,‘ vu |. x s. 
Somma : xxx |. xviii s. ' 


ARCHIDIACONATOS VALLIS VIRI&. 


Decanus de Sancto Laudo, xxx s. Decanus de Humeto, mur |. vi s. Decanus de 
& Perceyo, cxmu s. Decanus de Talvenda, txxvi s. x d. Decanus de Mombreyo, 
Lxxu s. x d. Decanus de Gavreyo, vii 1. 11s. Somma : xxvrl. vs. vin d. 


ARCHIDIACONATUS DE COSTENTINO. 


Deeanus de Hagua, cx s. vi d. Decanus de Podiis, vi 1. vi s. Decanus de Sara, 
Lxxvul s. Decanus de Valoniis, vi |. v1 s. Decanus de Plano, cxv1 s. Decanus de 
F Orglandres, cuts. Somma : xxx 1. vi d. 


ARCHIDIACONATUS DE BAPTESIO. 


Decanus de Karentonio, c s. Decanus de Baptesio, Lxx s. Decanus Sancti Sal- 
vatoris Vicecomitis, Lxxm s. Decanus de Haya Putei, ixxix s. vi d. Decanus de 
Barnevilla, mu 1. vir s. Somma : xxl. 1x s. vid. 

G Somma totius valoris cape episcopi secundum compotos Vy. de Castro * : cx 1. 
xu s. vii d. 


11.c.xL 1.° Dominus episcopus Constantiensis. 
Communicarius Constantiensis solvit pro decima unius anni vii.xx.xvil libras, 
x11 solidos, 111 denarios. 3 
Hh x1, Prebenda de Blainvilla pro cantore. 
x l. Archidiaconus de Constantiis. 
xt 1. Archidiaconus de Costentino. 
xi 1. Archidiaconus de Valle Viriz. 
x11. Archidiaconus de Baptesio. 
j ix 1. Prasbenda de Quibouc, pro Petro de Narbona. 
ix 1. Praebenda de Quibouc, pro Theobaldo. 


‘ Apogr. Mesn. de Barbefluto. * Fort. pro Vyncentii de Castro. 
* Vide supra, p. 531 kl. * In subsequenti indice annotate sunt summe que ab 
* Hue usque apographum Mesn. Cetera nobis suppedi- -€piscopo et a singulis ecclesie Constantiensis canonicis pro 


tavit unus codex Constantiensis. decima unius anni solvebantur. 











542 POLYPTYCHUM DIOECESIS CONSTANTIENSIS. 


vit |, Prabenda de Quibouc, pro Ricardo. 

1x 1, Prabenda Constantiensis, pro Egidio. 

ix 1. Prebenda Constantiensis pro Guillelmo. 

1x 1, Prebenda Constantiensis, pro Gaufrido. 

vu 1. x s. Prabenda de Manseleria, pro Alberto. 

vit |. Prasbenda de Manseleria, pro G. de Astuta Villa '. 

x |. Prabenda de Manseleria, pro cardinali. 

Ti opt x s. Prabenda de Sancto Sansone, pro Gaillardo. 

s. Prabenda de Sancto Agidio, pro Radulfo Gruier: 
s. Prebenda de Sancto Agidio, pro alio. 

x l. Prabenda de Treleio, pro Alano. 

ts. Preabenda de Treleio, pro Bletona. 

xi s. Prabenda de Treleio, pro alio. 

ix 1. Prabenda de Ingronia, pro Petro de Hambal. 

vill |. Praebenda de Someta Lodale. pro peenitentiario. 

vit |. Prabenda de Mulevilla, pro Galvano’. 

x |. Prabenda de Mulevilla, pro Ra{d]ulfo. 

x 1. Preabenda de Eurevilla, pro archidiacono de Baptesio. 

Lx s. Praebenda de Sancto Sicheatene, pro archidiacono Vallis Viri. 

vi |. Praebenda de Cesaris Burgo, pro thesaurario. 

x |. Prabenda de Bernevilla, pro Petro. 

xvi |. Praeebenda de Hubervilla, cum scolasteria. 

. Prabenda de Yvetot, pro Thoma de Varesio. 

In ecclesia Constantiensi sunt xxv capellanie, quarum xx pertinent ad collatio- 
nem episcopi, videlicet capellania Beate Maria, Sancti Michaelis, Sancti Johannis 
Baptista, Sanctee Marie Magdalene, Sancte Marthe, Sancti Johannis evangeliste, 
Sancti Francisci, Sancti Ludovici pro Ricardo Caron, item Sancti Ludovici pro 
Johanne Behée, Sancti Dyonisii et aliorum, Sancti Bartholomei, Sancti Andree, 
Sancti Martini, Sancti Georgii, Sancti Thome martyris, Sancta Katherine, Sancti 
Stephani, Sancti Marculphi, Sancti Spiritus, Sancte Trinitatis. 

Dominus episcopus confert decem clericis existentibus ad matutinas in ecclesia 
Constantiensi, cuilibet unum denarium. Item totidem clericis ad primam, cuilibet 
unum denarium. Item confert septem clericis ad sextam existentibus cuilibet unum 
denarium. Item decem clericis ad nonam, cuilibet unum denarium. Item octo 
clericis ad missam beatze Marie, cuilibet unum denarium. Item de dono et ordi- 
natione bone memorize Roberti, condam Constantiensis episcopi*, dominus epi- 
scopus confert in eadem cochain Constantiensi sex clericis, cuilihen sex denarios, 
qualibet die, videlicet ad matutinas cuilibet duos denarios, ad tertiam et missam 
totidem conjunctim, et ad vesperas et complectorium duos denarios similiter con- 
junctiim. 


' AEgidius, al. Gilo de Astuta Villa, vel Estoutevilla, * Valvani Cibi, canonici Constantiensis , nomen in char- 
canonicus Constantiensis, annis 1321, 1330 et 1337, oc- tis ecclesia Constantiensis, annis 1325 et 1330 invenimus. 
currit in chartis ecclesia Constantiensis. 5 Roberti de Haricuria, 7 Martii 1315 mortai. 





D 


G 


os 


1 





> 











NOTH CONSTANTIENSES. 





MONITUM. 


Ad calcem Ordinarii ecclesiz Constantiensis, saeculo xiv exarati, 
nunc in Constantiensis episcopatus archivo asservati, occurrunt non- 
nulle note chronologic, quas a quodam clerico Johannis de Esseyo, 
Constantiensis episcopi*, vel fortasse ejusdem presulis officiali, con- 
scriptas fuisse conjicimus. [llarum notarum pars que ad utrumque 
anni 1258 scacarium spectat edita est in libro cui titulus Notices et 
extraits des manuscrits'. Caetera, si locum ubi de canonizando beato 
Thoma Heli agitur exceperis, nundum in lucem prodierunt. 





Anno isto, scilicet m°cc°L°vir’, in «state non fuit estus. Tempus messium et 
vindemiarum fuit valde pluviosum et frigidum, nec blada bon? collectionis nec 
vina; nec unquam retroactis temporibus tam debilia vina fuerunt, utpote non 
matura, virid[ija, turbida, male sana. 

Anno sequenti, mense Aprili, fuit mortalitas maxima Parisius, et moriebantur 
homines quasi subito. Et eodem, scilicet L° nono, fecit astum, et fuit tempes- 
tuosum in multis locis, fulgura, choruscationes, grando creberrima, et in 
multis locis mala multa fecit. 

Item anno m°cc°L°vini’, in scacario Cadomi post Pascha, injunctum fuit parro- 
chianis de Monbrayo* ut redderent decimas agnellorum, tunc, dictum est, cum 
possent matre carere : qui conquerebantur ut ee hoc per episcopum compelle- 
rentur, et fuerunt remissi ad episcopum. [Prasentibus] * Fulcone Lexoviensi, 
R{icardo| Abrincensi, J[ohanne] Constantiensi episcopis, Pietro] de Fontibus, 
Juliano®, militibus, Glew de Lorris, magistris scacarii, necnon et reverendo 
patre O[done], archiepiscopo * Rothomagensi. 

Item in scacario se|quenti| responsum fuit quod nullus haberet immunitatem 
vendendi nemus suum sine licito regis, nisi hic haberet super hoc chartam ’, vel 
aliquam faisanciam inde faceret domino regi. 

Item ibidem parrochiani de Sancto Salvatore® conquesti fuerunt de presbiteris 
suis qui petebant ab eis panes ad Natale, decimas genestarum et alia quedam. 


: Remissi fuerunt ad episcopum. 


Ibidem fuit ordinatio de tabernagio cessando, et promulgata constitucio nova. 

Ibidem dictum fuit quod garda regis durat per xx1 annos, baronum per xx an- 
nos, licet quidam contradicerent. 

Item actum fuit ut duella cessarent coram rege. 

Item ibidem injunctum fuit Reginaldo de Rigido Ponte’, ballivo regis in Costen- 
tino, ut Caborellus, famosus latro®, qui, cum captus duceretur ad carcerem, cruci 
solo aflix adheserat, Constantiensi episcopo redderetur. Item ibidem de vendi- 
cione nemorum domini Constantiensis episcopi, sine licentia regis facienda, dis- 


" XX, u, 421-423. (Recueil de jugements de l’échi- * Julianus de Perona, qui a. 1256 in Joh. Sarraceni ta- 
quier de Normandie au xm1° siécle, n. 798-812.) bulis (supra, t. XXI, p. 525 d et 34g b) memoratur. 
® Cod. bona. ® Male cod. archidiacono. 
* Montbray, Manche, arr. Saint-L6, c* Percy. ” Cod. quartam. : 
“ Codex habet Remissi ad epm. Lex. c’. ff. epo. RB. * Saint-Sauveur-Lendelin, Manche, arr. Coutances. 


Abricensi J. Const. episcopis. ° Cod. Caborellum famosum latronem. 


a 





1251-1274 


” Radeponi. 





b 


(3 Mart.1257. 


12 Noy. 1259. 


544 NOTH CONSTANTIENSES. 


simulando pertransierunt, licet ipse venderet. Item bona cujusdam clerici conju- 

ati, etiam bigami, qui se suspendit, eidem episcopo fuerunt reddita, presen- 
tibus Ofdone], Rothomagensi archiepiscopo’, Juliano milite, cum multis aliis. 
Hec gravamina non fuerunt prosecuti prelati, quia ballivus bellissime se excu- 
savit, et officialis remansit confusus, quia omnia negavit se fecisse vel fieri man- 
davisse ballivus. 

Et ibidem fuit facta pax inter nos? et dictum ballivum super eo quod edicebat 
jurisdictionem viduarum ad se spectare, et tenebat Emmam‘° dictam la Hardie in 
carcere occasione debiti quod coram vicecomite recognoverat, ut dicebat, et ipsam 
liberavit, et remansit ecclesia jurisdictio viduarum, invito" ballivo, qui festinus 
venit illuc ad pralatos congregatos, et jam consilium curie receperat quod non 
prosequeretur talem casum. 

Ibidem pace reformata inter episcopum Constantiensem, scilicet Johannem de 
isseyo, et Raginaldum de Rigido Ponte, tunc ballivum, super quibusdam, sci- 
licet de viduis quas ballivus nitebatur subtrahere jurisdictioni ecclesiastice, et 
quibusdam crucesignatis quos idem episcopus petebal, assignata fuit dies Jovis 
post Reminiscere*, anno e|odem]. -— Nihil actum fuit propter absentiam Abrin- 
censis et Constantiensis episcoporum, et assignata fuit [dies] in crastino scacarii 
instantis ° ibidem. 

Anno e{odem], fuit judicatum in scacario quod non fuerat contumax in assisia 
de Valoniis® dominus J. Malet, quia [ejus] attornatus fuit J. de Caborc, sed mor- 
tuus fuit tn via. 

Item judicatum fuit quod non debeantur duo relevia {de] terris, sed dominus 
debet esse contentus altero. Et no[tandum] quod molendinum debet Lx solidos pro 
relevio. 

Et ibi respondit coram episcopis secrcto magister N[icolaus| de Blavia’ quod 
si [quis] agat contra unum de molendino, et alius® de actione injuriarum, pro eo 
quod vocavit eum furem, et ille excipiat quod non tenetur, quia probare vult eum 
esse furem, hujus modi causa est agenda in foro seculari. Item quod inter laicos 
in foro ecclesia agenda est causa super conviciis, quia rex non consuevit de eis 
cognoscere. 

Anno Domini m°cc°L? nono, in crastino Beati Martini hyemalis, presentibus 
apud Cadomum domino Constantiensi et Sagiensi episcopis. Ibidem fuit respon- 
sum per magistros Gyrardum de Corjon et N{icolaum | de Blavia quod tempus’ sex 
mensium in vacantibus beneficiis computatur per dies (habes ad hune articulum 
Digestorum, de verborum significatione : Anniculus non) et nou per kalendas, idus 
et nonas; et potest esse bona ratio, ne gregi dominico diu desit cura pastoris, et 
ecclesia in temporalibus et spiritualibus sustineat lesionem, et hae consultatio 
fuit pro ecclesia de Camvilla’’, et sic fuit ibi observatum. Item quod quando duo 
patroni qui contendunt de jure patronatus concordant in unam personam, non 
tenetur episcopus recipere, nisi sciat per forum szculare ad cujus presentationem 
debet recipere. Item ordinatum fuit quod defunctus non tenetur ad siccam mol- 
tam, precipue ubi heres [habet| residenciam in eodem feodo, licet executores tes- 
tamenti sui blada vendant, quia necessitas excusat, sicuti si idem defunctus dum 
viveret non teneretur ad moltam siccam, si ex necessitate blada sua venderentur. 
Item ibidem placuit quod clericus homicida, licet deponatur et exa[{u]ctoretur, 
tamen pro delicto illo ecclesia defendit eum ne puniatur per judicem szcularem, 
sed non ultra, si forte sit incorrigibilis. Item quod de jurisdictione quam petunt 
burgenses de Falesia contra dominum Sagiensem non respondeant coram rege. 
Item et assisia non teneantur die dominica, licet secus in scacario. Item quod 





A 


B 


<> 
<i 


| 


G 


— 


_— 


crucesignati qui capti fuerunt pro delicto cujus poena mors esset, si forte per L 


' Cod. archidiacono. * Valognes , Manche. 
* Id est episcopum Constantiensem, vel episcopi offi- ” Cod. Blama. 
cialem. ® Cod. a’. 
* Cod. Eniam adjectu compendii nota. * Cod. tempora. 
* Cod. invitto. ” Camville - les -deux-Eglises , Seine-Inférieure, arr. 


> Cod. instanter. Yvetot, c Doudeville. 





NOTH CONSTANTIENSES. 5AS 

A ecclesiam fuerunt liberati, et iterum capiantur a judice seculari, quod non repe- 
tantur ; secus, si pro delicto cujus ad ecclesiam pertinet cognitio. Item ordinatum 
fuit superius quod nichil dent episcopi domino regi de subventione quam petebat 
ab eis pro pace quam cum rege Anglia faciebat, et inde nuncii tunc iter arripiunt 
ad regem ad octabas beati Martini*. 

B  Ibidem fuit tractatum, die Jovis in crastino?, de quibusdam decimis novalium 
que erant in foresta domini regis in Lexoviensi' diocesi, quod ad diocesanum 
pertinent. Ibidem fuit eonsaltatle de controversia movenda cx parte domini Lexo- 
viensis contra archiepiscopum, super eo quod priorem de Grandi Monte denega- 
verat ei, quem uterque dicit sibi, Lexoviensis diocesis”, subesse, qui pro faJsitate 

c incarceratus erat’. 

Anno Domini m°cc°L nono, mense Decembri, facta fuit concordia inter regem 
Francie et regem Anglia super contentione que moveri poterat a rege Anglia pro 
Normannia contra regem Francie; et fuit idem rex Anglia cum rege Francie Pa- 
risius ad Natale solemniter" ad festum. 

pd Anno eodem, die quarta Januarii‘, arripuit iter ad curiam Romanam Honora- 
tus, vicarius slaesiie Beate Marie Constanciensis, pro canonizatione beati Thome 
de Buevilla *, de mandato domini Johannis de Esseio , Constanciensis episcopi. 

Anno eodem, die Mercurii post festum beati Hylariié, fuerunt Cadomi domini 
et patres J[ohannes] Constantiensis, Fulco Luxoviensis et Thomas Sagiensis epi- 

E scopi, et pro domino Baiocensi magister J. Boschier archidiaconus et N[icolaus] de 
Blavia, custos Baiocensis, et pro domino R{ichardo] Abri[n|censi magister Bartho- 
lomeus, clericus suus, nomine...., [et] pro domino R{adulfo} Ebroicensi episcopo 
venientes. Et ibi tractatum ree super eo quod dominus Luxoviensis predictus 
compellebatur per ballivos domini regis recipere clericos presentatos a patronis 

F qui obtinuerant ] jus patronatus in assisiis diyersarum serjanteriarum de octo diebus 
in octo dies vel pauciores. Et responsum fuit commune omnium ut [non] alfiter] 
q{uam] prius permitteret se justiciari, et [excommunicaret] justicia[n|tem, quia 
melius est quod ballivi conquerantur de nobis regi quam nos conqueramur de i ipsis. 
— Ibidem consuluit dominus Sagiensis utrum super usura deberet pronunciare 

G terram que data fuerat mutuo debere reddi debitori, et compellere ad hoc credi- 
torem usurarium. Super quo N{icolaus| de Blavia se opposuit, asserens quod de 
consuetudine Normanniz ad ecclesiam non pertinet cognoscere de usura, nisi in 
casibus duobus, scilicet super re mobili usque ad vy solidos, vel si quis fuerit noto- 
rius sive publice usurarius, ut possit excommunicari. Commune vero consilium 

n in hoc resedit testimoniorum [ut] illius terre [saisinam] faciat reddi debitori, et 
ad hoc compellat creditorem usurarium, et non pronunciet super terra.—Ibidem 
ex parte domini Baiocensis consultum fuit utrum in porcione elemosinarum terra 
ecclesie censeatur altalagium an decima. Et ibi fuit responsum quod , si rector 
ecclesia qui moritur post Pascha terram eclemosinie coluerit et seminaverit, ad 

J executionem testamenti sui pertinebunt fructus; si autem ad firmam dederit, ad 
episcopum, racione deportacionis. Et tamen fit contra nostrum commune ut rector 
ecclesie qui operatur fructuario post mortem habe[a]t aliquid de bonis ecclesiz. 
Non est amplianda hc consuetudo, immo pocius restringenda.—-Ibidem ex parte 
domini Constantiensis requisitum fuit consilium an diniouse homicidam ee 

k solus episcopus exauctorizare. Et commune responsum fuit quod, licet dominus 
Parisiensis multos clericos exauctorizaverit solus, tamen jus est scriptum, a quo 
non debet recedi, quod solus episcopus ordines dare potest, solus auferre non po- 
test; et hoc in majoribus, sed secus in minoribus. Et sic reversus dictus dominus 
Constantiensis exauctorizavit solus quemdam accolitum, propter homicidium, in 

L ecclesia Constantiensi. — Item conquestus fuit ibidem demiane Lexoviensis pre- 
dictus et consilium petiit super eo quod citabatur ad locum de quo erat querela 





2 * Cod. Leg. adjecta compendii nota. tomagum, vid. Mémoires de la Société des antiquaires 
* Voces Lexoviensis diocesis fortasse reponende sunt de Normandie, 2° série, X, 171. 
post voces de Grandi Monte. * Cod. solennis. 
* De spuriis chartis prioratus Grandis Montis jurta Ro- > Vide Acta Sanct. Oct. VIII, 606. 


TOME XXIII. 6g 


* 18 Nov. 125g. 
» 13 Nov. 


° & Jan. 1260. 


* 20 Jan. 





* C. 1200. 


> Post a. 1360. 


° 


7. & 


® 1098. 


1341. 
1337. 
1397. 


1265. 


1274. 


546 EX OBITUARIO SANCTA TRINITATIS DE EXAQUIO. 


et compellebatur respondere, licet ipse ab antiquo et predecessores sui consue- 
verunt citari vel ad portam suam Lexoviis seu ad maneria sua ubi fuerint persona- 
liter. Et fuit commune consilium quod etiam in privato non haberet locum talis 
citatio, si non haberet ibi residenciam vel prepositum seu servientem feodatum, 
unde non tenebatur respondere per talem citationem et permitteret potius se jus- 
ticiari'. 

Arresta? scacharii Sancti Michaelis XCIII°. Sciendum est utrum blada solo in- 
herentia exculta a mortuo, tempore quo vivebat vel vite sue, venirent cum herede 
mortui ad gardam domini regis, vel utrum dominus rex accipiet terragium et di- 
mittet laboragium et expensas mortuo. Concordatum est quod illa bona dimit- 
tentur testatori, et potest quilibet de bonis hujus modi, etiam quocumque tem- 
pore, suum facere testamentum. Et contigit de morte domini Guillelmi de Caletot 
in Caletot, et similiter in ballivia Gissorcii de garda quadam, cujus terras tenebat 
dictus Robertus Maleti®, quondam dominus decanus Rothomagensis, ad vitam , 
[et] tanquam firmarius erat, solummodo reportavit laboragium et expensas. 








EX OBITUARIO SANCTA TRINITATIS DE EXAQUIO*~. 





3 Jan. Uxor Johannis Fauvel de Vaudecourt’. 

4 Jan. Guillelmus de Mortuo Mari, miles, dominus de Haia Putei. 

6 Jan. Guillelmus, episcopus Constantiensis*. 

g Jan. Johanna de Anquetevilla. 

11 Jan. Petrus, abbas Montis Burgi”. 

15 Jan. Nicholaus és Espaules. 

16 Jan. Guillelmus, rector ecclesia de Quatevilla, et dedit quedam Decreta. 
— Nicholaus, quondam abbas de Cadomo. 

17 Jan. Johannes, abbas Sancti Laudi*. — Johannes, abbas de Blanca Landa‘®. 

25 Jan. Thomas Forestarii, hujus loci abbas °. 

26 Jan. Rogerus de Alta Villa. — Dominus Johannes de Crienciis, quondam 
abbas hujus loci®, pro quo debet fieri obitus solempnis, anno Domini mille- 
simo CCCLI. 

27 Jan. Robertus Bertran. 

2 Febr. Thomas, abbas Sancta Marie Montis Burgi‘. 

3 Febr. Eudo, fundator et constructor hujus loci®. 

7 Febr. Officium Johannis, Constanciensis episcopi et domini de Alna’. 

g Febr. Thomas de Sancto Germano, miles. 

10 Febr. Magister Johannes de Corceyo. 

14 Febr. Nicholaus, quondam abbas Sancti Salvatoris’. — Magister Guillel- 


‘ Post a. 1284. Maus de Landa, cantor Constanciensis’. 


15 Febr. Domina Emma de Sancto Georgio. 


' Hie in codice subjuncta sunt : 1° Statuta concilii apud 
Pontem Audomari anno 1257 mense Septembri celebrati, 
edita a Guillelmo Bessin, in Concil. Rotomagensis pro- 
vinci (I, 256); a° Ordinatio sponsalium, cujas finis de- 
sideratur. 

* Que sequuntur inserta sunt in codice inter notas anni 
1258 et notas anni 1259. 

* Teste Gallia christiana (XI, 118), Robertus Malet, 
Rotomagensis decanus, anno 1290 in vivis erat, ejusque 
successor Adamus Rigaud in quadam charta anni 1299 
nominatus occurril, 


* Hujus obitaarti, ineunle seculo xv exarati, duodevim 
tantum supersunt folia, in archivo Sanlaudano asservata, 
que mensibus Januarui et Februari undecimque primis Mar- 
tui diebus respondent. 

® Fauvellus de Vaudencuria ab a. 1327 balliviee Con- 
stantini prefectus fuit. 

° Johannes de Creanciis monasterio Ezcaquiensi annis 
1319 et 1321 preerat. 

” Cod. Sauv. adjecta compendii nota. Nicolaus du Jar- 
din, abbas Sancti Salvatoris Vicecomitis, pridie idas Ju- 
nit 1322 mortem oppetiisse dicitur. 





D 











EXTRAIT DE L’OBITUAIRE DE L’HOTEL-DIEU DE SAINT-LO. 547 
A 16 Febr. Vivianus, Constanciensis episcopus*. 


17 Febr. Ricardus de Alma Villa. 


24 Febr. Humfridus Sanson, abbas hujus loci’. 


26 Febr. Dominus A. de Vado Heberti, miles. — Dominus Petrus de Crien- 
ciis, hujus loci abbas anno millesimo cccxi°. 
B 27 Febr. Guillelmus, Abrincensis episcopus>. — Nicholaus de Londa, prior 
de Aurea Valle. 
2 Mart. Ludovicus, Francorum rex?. — Johannes de Pierrepont. 


4 Mart. Guillelmus, hujus loci abbas. 
5 Mart. Guillelmus, hujus loci abbas. — Stephanus, abbas Montis Burgi‘. 
c 6 Mart. Thomas de Anquetevilla. — P{h]ylippa, uxor Ricardi de Sancto Ger- 


mano, militis. 











EXTRAIT 


DE 


L°OBITUAIRE DE L’HOTEL-DIEU DE SAINT-LO. 





AVERTISSEMENT. 


L’Hotel-Dieu de Saint-L6 fut établi, au commencement du x111° siécle, 
sous les auspices de Hugues de Morville, évéque de Coutances*. Les 
noms des fondateurs, des prieurs, des fréres et des bienfaiteurs, sont 
consignés dans un gros registre en parchemin, qui fut écrit au 
xv° siecle, postérieurement a la mort de Guillaume de Crevecceur 
(1408), quon y voit indiquée au 7 avril‘. De ce registre, qui appar- 
tient aux archives du département de la Manche, nous avons extrait 
la mention de plusieurs dignitaires ecclésiastiques, chevaliers, écuyers 
et autres personnages, pour lesquels les religieux de !Hotel-Dieu fai- 
saient des prieres publiques certains jours de l'année. 





——_—__——. 
me 


en Apres nous prieron pour tous les trespassés qui ceste maison fondérent 

en fonneur de Dieu et de la virge Marie et de madame sainte Katherine virge, 
que Dieu merci leur faiche. 

pb 1 janv. Pour l’evesque Hue‘; pour l’archediacre Paenel; pour Guillaume du 

Han, chanoine de Coustances; pour le prieur Thomas, prestre; pour le prieur 

Guillaume, prestre; pour frere Robin, prestre; pour frére Richart Passart, prestre; 

pour frére Pierrez du Bosc, prestre; pour frére Jehan du Part, prestre; pour frére 

Robert Halier, prestre; pour Johan Ysabel et pour sa fame; pour Guillaume de 


' Ab auctoribus Galli christ. omissum est cognomen hu- de l'évéque Guillaume de Créeveceur avait échappé, rap- 
Jus abbatis, qui in chartis a. 1197 et 1206 memoratur. porte au milieu du x1v* siécle la composition de obitaaire 
* Ludovicus VIII aut fort. Ludovicus X. de l’ Hétel-Dieu de Saint-Lé. Voy. Mémoires sur l'histoire 
* Voy. Gallia christ. XI, instr. 253. du Cotentin et de ses villes par messire René Toustain 


* C'est a tort que Toustain de Billy, d qui cette mention _ de Billy, 1" partie, p. 41. 


69. 





* 1208. 


> 12952. 


* Post a. 1409. 


4 1238 





*V. 1249. 


b 


1274. 


* 1408. 


' 5358. 


’ 1336. 


548 EXTRAIT DE L’OBITUAIRE DE L’HOTEL-DIEU DE SAINT-LO. 


Vernon, chevalier, et pour Alips-et Ennés, ses fames; pour Guillaume du Saucey, 
chevalier; pour Luce, dame de Goleville; pour Guillaume du Saucey, chevalier; 
pour Johan du Saucey, chevalier; pour Richart de Reviers, chevalier; pour Pier- 


rez de Periers et sa fame..... 


17 janv. Pour Jehan de Vernon, chevalier. 
24 janv. Pour Gillain, evesque de Coustances*; pour l'archediacre de Saint 


Pelerin. 


26 janv. Pour Jehan, evesque de Coustances >; pour |’archediacre Richart. 

2g janv. Pour maistre Guieflroy d'Ivetot, canoine de Coustances; pour maistre 
Pierrez Grosparmi, canoine de Coustances. 

30 jany. Pour Guillaume du Saucey, chevalier; pour Luce, dame de Goleville. ¢ 

1 févr. Pour Estace, evesque de Coustances *. 

3 févr. Pour maistre Macié d’Essé, chanoine de Coustances. 

5 févr. Pour Robert, evesque de Coustances *. 

20 févr. Pour maistre Angier, chanoine de Lysieux. 

24 fevr. Pour Guillaume de Thieville, evesque de Coustances °. 

27 févr. Pour Johan, de bon memore, jadis evesque de Coustances . 

2 mars. Pour maistre Guillaume de Huberville, prestre. 

7 mars. Pour Robert, evesque de Coustances®. 

20 mars. Pour maistre Guillebert de Rouseville. 

25 mars. Pour Johan Paignel, archediacre de Coustances. 

7 avril. Pour Guillaume de Crievecuer, jadis evesque de Coustances". 

13 avril. Pour Johan de Meautis, escuier. 

20 avril. Pour Julien de Kabourc, archediacre de Constentin. 

28 avril. Pour maistre Richart Goelon, archediacre de Avrenches; pour Johan 


Haultfuney, evesque de Avrenchez'. 


5 mai. Pour Guieffroy de la Maire, chevalier; pour Guillaume de la Maire, 


chevalier. 


10 mai. Pour maistre Richart de Heville, chevalier; pour maistre Guieflroy 


de Yvetot, chanoigne de Coustances. 


14 mai. Pour Raoult du Castel, escuier. 

27 mai. Pour Robert Goubert, archediacre de Coustances; pour Guillaume de 
Breulli et de! Nicole de Hotot et de leurs enffans. 

10 juin. Pour Johan de Saint Marcouf, chevalier. 

16 juin. Pour Guillaume de Vernon, chevalier, et dame Alips, sa fame. 

17 juin. Pour Matheu de Essé, chanoigne de Coustances. 

27 juin. Pour mons. Jehan du Hommet, chevalier, seignour de la Varengiere. 

6 juill. Pour Guillaume de Boutemont, chevalier, et pour dame Cecile, sa 
fame; pour Guyart? de Harecourt, jadis evesque de Liseux). 

13 juill. Pour Guillaume de Neufmesnil, chevalier. 

18 juill. Pour Richart de Periers, archediacre de Coustances. 

26 aoiit. Pour maistre Guillebert de Vierville. 

31 aotit. Dedicatio capella Domus Dei de Sancto Laudo. 

1 oct. Pour dame Alips de Meullenc, deguerpie Guillaume de Vernon, che- 


valier. 


2 oct. Pour dame Phelipe, jadis fame Robert de Hotout, chevalier. 

g oct. Pour Hebert de Aigneaux, chevalier. 

13 oct. Pour Richart du Sauchey, escuier. 

14 oct. Pour mons. Richart de Courcie. 

21 oct. Pour Louys, evesque de Coustances*; pour seur Johanne, et pour 


Thomas de Bieville, prestre .. 


28 oct. Pour Georges de Periers, dame de Pierreficte. 
29 oct. Pour Hue, evesque de Coustances'. 


' C'est probablement par erreur que la préposition de a 
été mise avant les mots Nicole et leurs. 
* Guyrart dans le manuscrit. 


* Il n'est pas certain qu'il fuille rapporter cette mention 
a Thomas Heélie, prétre de Biville , mort le 19 oct. 1256, 
et dont la vie sera publide un peu plus loin. 











EX OBITUARIO PERRINENSI. 549 


4 30 oct. Pour Maheut, mére maistre Guieflroy d’Arout. 
31 oct. Pour Johan, evesque de Coustances’. 
17 nov. Pour Alips, dame de Bernesc. 
5 déc. Pour maistre Johan de Saint Pelerin. 
23 déc. Pour Guillaume, evesque de Coustances?. 








EX OBITUARIO PERRINENSI. 





MONITUM. 


Fere ad-extremum Constantiensis diceceseos finem, in pareechia 
Sancti Martini de Deserto', loco Perrina dicto, Eustachia, uxor 
Willelmi de Humeto, Normanniz constabularii, regnante sancto 
Ludovico, zdificari curavit quamdam ordinis Sancte Trinitatis de 
redemptione captivorum domum?’, cujus obituarium, anno 1414 vel 
circ. exaratum, in archivo Sancti Laudi asservatum est. Pracipua 
dicti obituarii loca exhibemus, pratermissis multis nominibus, ut 
pote recentioribus vel ad ignotas penitus personas spectantibus. 


 ~ 





B 2 Jan. Obitus domine Johanne, uxoris domini Heberti Carbonnel, militis. 
3 Jan. Anno Domini m°ccc® xxvu° obiit Almarichus de Haia, dominus des Pe- 
seriz, armiger, qui dedit nobis sexaginta solidos turonenses. 
4 Jan. Obitus domini Johannis de Rouvencestre, militis, qui dedit nobis unum 
quarterium frumenti annui redditus apud Bevrant, pro se et pro domino Jo- 
c hanne de Bohelay, milite. Obiit praedictus miles anno Domini m° ccc°® vicesimo. 
8 Jan. Obitus Willelmi de Petra Fitta et Beatricis, ejus uXOFIS. 
i4 Jan. Obitus Georgii de Haia, armigeri, et uxoris ejus. 
15 Jan. Anno Domini m°’ ccc? x1° hin magister Guillermus ad Humeros*. — 
Obitus Nicolae, uxoris Petri de Matrineyo. 
pd 18 Jan. Anno Domini m° ccc° x° obiit Thomas de Volleio °. 
1g Jan. Obitus domini Almarici de Tybovilla, militis, et Mabilie, ejus uxoris, 
qui dedit nobis quandam “ peciam nemoris apud Mesnillum Durant. — Anno Do- 
mini m° ccc? x1° obiit Ascellina, uxor Petri Henorey. 
29 Jan. Obitus magistri Johannis de Mesnillo. 
E 30 Jan. Anno Domini m.ccc. vicesimo septimo obiit frater Nicholaus Hauce- 
mail, condam minister hujus domus. 
1 Febr. Anno Domini m.ccc.xxvur obiit Ricardus Suhart, de Albellis, qui de- 
dit nobis c solidos, pro se et Mabilia, uxore sua. 
4 Febr. Anno Domini m.ccc.xix obiit Rogerus le Marchant, burgensis de 
rt Sancto Laudo. : 
7 Febr. Obitus domine Isabelle, secunde nostra fundatricis, que capellam 
nostram edificavit. 


' Le Dézert, Manche, arr. Saint-L6, c° Saint-Jean necnon Caroli de Gerville opusculum cui titulus Etudes 
“de Daye. géographiques sur le département de la Manche, p. 143. 
* De hac domo videnda sunt documenta a cl. v. Fou- * Codex Voll. adjecta compendii nota. 


cault collecta in codice Parisiensi fr. 4goo (fol. 242), * Cod. quendam. 


>» V. 1345. 


° aux Epaules. 





550 


EX OBITUARIO PERRINENSI. 





11 Febr. Obitus Johannis de Drumara, qui dedit tres bussellos frumenti ad 4 
mensuram de Humeto, cum una pecia terre, pro se et Johanna, uxore sua. 

16 Febr. Obitus fratris Petri, majoris ministri’. 

1g Febr. Anno Domini m° ccc? x° obiit Colinus de Sae, pro cujus anima Hen- 
ricus et Johannes dederunt 1 quarterium frumenti, 1 panem, 1 gallinam, x ova. — 
Obitus Petri de Sae, pro cujus [anima] Henricus de Sae dedit 1 bussellos fru- 6 


menti redditus. 


21 Febr. Anno Domini m°ccc® v’ decimo obiit dominus Hebertus Carbonnel?, 
ui dedit xxv libras ad redditus emendos et multa alia bona fecit nobis. 
23 Febr. Obitus domini Johannis Suhart, presbiteri. 
26 Febr. Obitus Radulphi de Lyson, armigeri. — Obitus Sibilia, dominz de c 
Quaenchié, que dedit 1 bussellos frumenti ad mensuram de Beusevilla. 
28 Febr. Obitus domini Johannis de Coesello, pro quo habuimus sex libras 


iuronensium fortium. 


1 Mart. Anno Domini m’ cc? septuagesimo 111° obiit vir bone memoria Johan- 
nes, episcopus Constantiensis, qui dedit nobis centum libras turonensium ad p 


emendos redditus. 


4 Mart. Obitus fratris Nicholai, majoris ministri*. — Anno Domini m° cc? Lxx° 
obiit frater Nicholaus, minister hujus domus, mitissimus fratrum omnium. 

5 Mart. Obitus Guillelmi de Grocheio, armigeri, qui dedit xv libras cum 
uno lecto fornito, et Robertus, frater ejus, dedit triginta solidos. 

7 Mart. Anno Domini m? ccc? xm obiit vir bone memorize Robertus, episco- 
pus Constantiensis, qui dedit nobis xx" libras turonensium ad emendos redditus. 

12 Mart. Obitus Nicholai de Aneseyo, militis, et Thomasiz, ejus uxoris. 

17 Mart. Obitus Guillelmi de Agnis, armigeri. 

19 Mart. Obitus domine Philippe Painel, condam domine de Marquembuye, F 
et uxoris domini Roberti de Hotot, militis. 


22 Mart. Obitus Petri de Valle Viriz. 


23 Mart. Obitus Johannis archidiaconi Paygnel, qui dedit xxv‘"* libras ad 


emendos redditus. 


E 


28 Mart. Anno Domini m° ccc? xn? Johannes de Sae, armiger, qui dedit x1 G 


bussellos frumenti. 


6 Apr. Obitus Eustaci, condam episcopi Constantiensis. 

g Apr. Anno Domini m’ cc® octogesimo tertio obiit dominus Enguerrandus de 
Villiers", miles, qui dedit nobis tres prabendas in leprosaria de Perrina. 

10 Apr. Obitus domine Edis, que fuit uxor domini Ricardi de Thera, militis. 1 


— QObitus domine Marie de Thibouville, condam uxoris domini Radulfi de‘ 


Voullié. 


11 Apr. Obitus domini Willelmi de Thibouville, militis. 
23 Apr. Obitus domine Lucie, uxoris domini de Hotot, pro cujus anima ha- 


bemus xx solidos in nundinis de Dae. 


24 Apr. Obitus Emme de Audovilla, qua dedit Lx solidos ad redditus emen- 
dos. — Obitus fratris Rogeri, majoris ministri quarti?. 

2 Maii. Anno Domini m° ccc° xx° obiit dominus Gaufridus de Mara, miles. 

4 Maui. Anno Domini mu’ cc’ Lit’ obiit domina Eustachia®, fundatrix istius do- 
mus. — Obitus fundatricis nostra, que monasterium nostrum edificavit. 


" Petrus de Cusiaco, Philippi Audacis familiaris, quem 
Robertus Gaquinus tradit terris ereptum x1v kal. Februarii. 
Gall. christ. VIII, 1737. 

* Hajus effigiem nobis servavit cod. gall. 4goo, f. 245, 
adjecio epitaphio quod recentiorem redolet etatem : Hic je 
cet dominus dominus Hebertus de Carbonel, miles, do- 
minus de Canigeio, comes stabularius in Normannia. 
Obiit anno 1315. 

* Hune Gaguinus (Gall. christ. VII], 1737) referi 
terre fuisse commendatum in media quam construxerat ec- 
clesia v nonas Maii anno 1256. 

* Enguerrando, non autem Roberto, attribuendum esse 
censemus epitaphiam quod in Perrinensi ecclesia olim ex- 


stabat, cujusque mendosum exemplar nobis prestilit codex 
gall. 4goo, f. 246 : Cy gist monseignor Robert de Vil- 
liers, chevalier, connelable de Normandie, mort en mille 
deux cent quatre vint trois. 

* Rogerius Leprosus, quartus major minister, a. 1227 
obiit, teste Gaguino (Gall. christ. VIII, 1736), et sepal- 
tus est xv calendas Aprilis apud Cathalanum. 

° De Eustachia vid. cod. gall. 4goo, f. 249 et 251. 
Ejus epitaphium sic se habebat : Domina Eustachia de 
Hummeto, hujus domus fundatrix, cum sorore sua. 
Obiit anno 1254. Willelmus de Humeto, Normannie 
constabularius, Eustachie de Montenayo marilus, in hoc 
Perrinensi obitaario 23 Aug. memoratus est. 


J 


K 





EX OBITUARIO PERRINENSL. 551 


a 7 Maii. Obitus fratris Willelmi Scoti, majoris ministri tertii'. 

22 Maii. Obitus domine Johanne, condam uxoris domini Guillelmi de Ka- 
rentonio, militis. 

27 Maii. Anno Domini m°cc° xvi’ obiit dominus Robertus de Landa, miles. 
— Obitus domine Philippe, ejus uxoris. 

B 3 Jun. Obitus Johannis Patric, armigeri. 

7 Jun. Obitus Johannz, relict domini Guilleimi Patric, militis. 

8 Jun. Anno Domini m° ccc? xx°1° obiit nobilis domina Oliva de Sancta Maria, 
quondam uxor domini Heberti de Canigeio, que dedit in vita sua,decém libras 
turonensium, et in morte unam culcitram sericam, unum coopertorium de griso 

c cum duobus pan{[niis lineis aurealibus et capicerio. 

10 Jun. Anno Domini m° ccc° xxvur° obiit dominus Ricardus Malherbe, miles, 
dominus de Melfa. — Obitus domine Johanne de Villariis, ejus uxoris. 

27 Jun. Anno Domini m° ccc’ xxi’ obiit dominus Guillelmus Gouhier, pres- 
biter, rector ecclesiw Beati Albini de Osca et dominus dicti loci. 

p 4 Jul. Anno Domini m° ccc’ xvu° obiit dominus Ricardus de Villariis, miles, 
junior. 

5 Jul. Obitus venerabilis patris domini Johannis, episcopi Constanciensis, qui 
dedit centum libras ad emendos redditus. 

15 Jul. Obitus Guillelmi de Pretot. — Obitus Fouqueti de Beaucamp. 

Ee 18 Jul. Obitus domine Georgie, quondam domine de Sancto Manveyo. 

20 Jul. Anno Domini m° cc? octogesimo quinto obiit Floria Evor, domina de 
Thera. 

22 Jul. Obitus fratris Johannis, ministri hujus domus. 

31 Jul. Obitus Johannis de Triveriis, armigeri. 

F 6 Aug. Obitus fratris Michaelis Hispani, majoris ministri quinti’. 

7 Aug. Anno Domini m°cc® nonagesimo primo obiit E.° condam episcopus 
Constantiensis, qui dedit nobis xxx libras ad emendos redditus. 

13 Aug. Anno Domini mw? ccc? xx? 11° obiit frater Bertaudus, major minister *. 

1g Aug. Obitus Radulphi Patric et Thomassiz, ejus uxoris. 

Gc 20 Aug. Obiit Petrus de Camera et uxor ejus. 

23 Aug. Obitus domini Willelmi de Humeto’, connestabularii Normanniz, 
cujus uxor* domum istam fundavit. 

2 Sept. Obitus Johannis Suhart, armigeri, qui dedit nobis c solidos anno Do- 
mini M° GC° LXx° vir’. 

nu 4 Sept. Obitus domine Lucie de Thera. 

5 Sept. Anno Domini m° ccc? x1° obiit domina Agnes de Hoestrehan, condam 
uxor domini Almarici de Tybouville, militis. 

7 Sept. Obitus Hugonis de Borran, cantoris ecclesia Beate Marie Baiocensis. 

14 Sept. Obitus domini Petri de Melpha, militis. — Obitus domini Willelmi 

i de Sancto Martino le Hebert, militis. 

15 Sept. Anno Domini m° ccc? x1x° obit Thomas Ascelin, et Osanna, ejus uxor. 

27 Sept. Anno Domini’ ccc? xvi’ obiit magister Robertus de Melfa, presbiter, 
rector ecclesiz de Sancto Claro, qui dedit x solidos redditus super suum molen- 
dinum de Scallehan. — Obitus Guillelmi Revel, qui dedit xx solidos. — Obitus 

k Guillelmi de Groceyo, qui dedit xx solidos. — Obitus Guillelmi de Sancto Dyo- 
nisio, qui dedit xt solidos ad emendos redditus. — Tres isti fuerunt leprosi. 

30 Sept. Obitus dominz Aliciz de Gonnovilla. 

1 Oct. Anno Domini m° ccc? obiit frater Germanus de Nuilleyo, hujus domus 
presbiter et professus. 


 Mortuus 111 idus Maii a. 1222 et apud Cordubam Roberto Gaguino concinnatum est et Galli christiane 
sepultus. tomo VIII insertum. 

* Rome sepultus est a. 1230. * Hujus sepulchrum delineatum est in cod. gall. hgoo, 

* Cod. C. Hie agitur de Eustachio, qui, teste Gallia f. 247 et 248. — Perrina, dicti Willelmi filia, in ecclesia 
christiana (XI, 882) decessit anno 1291, die Mercurii Perrinensi jacebat, cum hoc epitaphio : Cy gist Perine du 
ante Sanctum Laurentium 8 Augusti. Hommet, fille de Guillaume, connestable de Norman- 


* Omissus in chronico ministrorum generalium quod a die, mort en mille deux cent trente quatre (ibid. 250). 


* Eustachia. 





552 ' EX OBITUARIO PERRINENSI. 


3 Oct. Anno Domini m° cc? nonagesimo nono obiit nobilis domina domina Jo- 
hanna de Colonciis, condam domina de Humeto, que dedit tres prebendas in le- 

rosaria de Perrina et decem libras ad emendos redditus. 

5 Oct. Obitus Sibilie, uxoris Rogeri de Voullié. 

11 Oct. Obitus Radulphi de Mesnillo, armigeri, et Philippe matris ejus, pro 
quibus Guillelmus de Mesnillo, ejusdem filius, dedit sex bussellos frumenti, ad 
mensuram de Humeto, pro obitu suo faciendo. 

15 Oct. Obitus Guillelmi de Villiers et Johanne, ejus uxoris, qui dederunt 
unam peciam terre apud Cavignyé. 

16 Oct. Obitus domine Philippe, condam domine de Voullyé, et domini Ra- 
dulphi, ejus mariti. 

17 Oct. Obitus magistri Radulphi de Gorgiis, pro cujus anima cantor Con- 
stanciencis dedit nobis © solidos ad emendos redditus. 

20 Oct. Obitus fratris Guillelmi, prioris prioratus de Bouhon. 

25 Oct. Anno Domini m’ cc? Lxxv’ obiit dominus Willelmus de Carenten, miles, 
qui dedit x1 bussellos framenti redditus ad mensuram de Beusevilla. 

26 Oct. Anno Domini m? ccc? xvi’ obiit Georgia, uxor Guillelmi de Pierreficte, 
armigeri. 

27 Oct. Anno m°ccc° x° obiit dominus Radulphus de Landa, miles. — Obitus do- 
mine Johanne de Sauceyo, ejus uxoris. 

29 Oct. Anno Domini m’ cc? nonagesimo vir’ obiit dominus Ricardus de Villiers, 
senior, miles. — Obitus Radulphi de Martegnyé. 

31 Oct. Anno Domini m° cc° Lxx°® obiit dominus Petrus de Melfa, miles. 

3 Nov. Obitus Guillelmi Carbonel, armigeri et domini de Canigeyo. 

4 Nov. Obitus Thome de Martegnye. 


6 Nov. Anno Domini m?® ccc? xvi? obiit Henricus de Sae, armiger, qui dedit r 


vit bussellos frumenti ad mensuram de Longa Villa redditus, decem libras ad 
emendos redditus, duos cifos argenteos et unum caillié' et unum lectum fornitum. 

7 Nov. Anno Domini m?° cc? Lxxv° obiit dominus Yvo de Aneseyo, miles, qui 
dedit 11 quarteria frumenti, v1 bussellos avenz redditus, ad mensuram de Sancto 
Claro. 

8 Nov. Anno Domini m °cc? nonagesimo vui° obiit dominus Johannes Malherbe, 
miles. — Obiit domina Philippa de Melfa, ejus uxor. 

10 Nov. Missa pro Thoma de Villers, armigero. 

19 Nov. Anno Domini m’cc® nonagesimo septimo obiit frater Johannes de Nuy!l- 
leyo, hujus domus presbyter et professus. 

20 Nov. Obitus domini Johannis de Pirou, militis, qui dedit sex bussellos fru- 
menti redditus, 11 gallinas, pro se et Johanna, uxore sua, pro obitu eorum fa- 
ciendo. 

21 Noy. Obitus Colini de Parfourru et Johanne, ejus uxoris. 

23 Noy. Anno Domini m° ccc? x11 obiit Guillelmus Couroic, qui dedit sex libras 
debiles. 

24 Nov. Obitus Rogeri Suhart, militis, et Agnetis, ejus uxoris. — Anno Do- 
mini M° Cc° septuagesimo sexto obiit frater Johannes de Secura Villa, hujus domus 
presbyter et professus. 

26 Nov. Anno Domini m°ccc? 1° obiit dominus Johannes de Mesnillo, presbyter, 
rector ecclesiz de Mesnillo Durant. 

27 Nov. Obitus domini Philippi Suhart, militis, domini de Sancto Lamberto. 

1 Dec. Obitus domini Roberti de Thera, militis. 

2 Dec. Obitus Johanne, uxoris Guillelmi du Mesnil. Anno Domini m° ccc°® primo 
obiit predictus Guiilelmus. | 

4 Dec. Obitus domini Eustachii, episcopi Constantiensis. — Obitus domini 
Yvonis de Aneseyo, qui dedit unum quarterium frumenti ad mensuram de Moon. 

6 Dec. Obitus Henrici.de Firavilla. 


* Quoddam scyphi genus, vulgo caillier, de quo disseruit L. Douet d’Areg, Comptes de i'argenterie, p. 354. 





A 


B 


G 


K 


L 


































EX OBITUARIO MONASTERII MONTISBURGENSIS. 553 


a 7 Dec. Anno Domini m° ccc? xin obiit vir magna providentie frater Philip- 
pus le Dayn, quondam minister hujus domus, qui valde laudabiliter augmentavit 
redditus et edificia hujus domus. 
11 Dec. Obitus Symonis de Martegnyé, et ejus uxoris; Colini, eorumdem filii. 
— Obitus Philippi de Martegnyé, et Avicie, ejus uxoris. 
B 12 Dec. Obitus domini Johannis de Beher, rectoris de Mesnillo Angoti. 
13 Dec. Obitus domini Ricardi Carbonnel, presbiteri, rectoris de Quetreville. 
20 Dec. Obitus fratris Johannis de Bois Jugan. 
21 Dec. Obitus fratris Johannis, majoris ministri primi’. — Obitus Thome 
de Martegny. 
c 22 Dec. Anno Domini m° cc nonagesimo primo obiit dominus Ricardus de 
Thera, miles. 
23 Dec. Obitus domini Philippi de Karteret, militis. 
30 Dec. Anno Domini m° ccc° xxm1° obiit domina Johanna Malemains, condam 
uxor domini Ricardi de Villaribus junioris, ac postmodum domini Guidonis de 
p Brucourt. 








EX OBITUARIO MONASTERIT MONTISBURGENSIS. 





MONITUM. 


Precipue codicis latini 12885 (olim Sancti Germani 482) parti* + Fo.37. 
prefixus est titulus hujus modi : 

Incipit martirologum monasteru Beate Marve de Monti Burgo, ordinis 
Sancti Benedictt, Constantiensis diocesis, Rothomagensis provincie, ex pre- 
cepto venerabilis in Christo patris et domint domint Guillelmi Guerini, dicti 
monasteru tune abbatis, transcriptum per fratrem Dionisum Clemence, “ejus- 
dem monasteru monachum. Anno Domini millesimo quadringentesumo quadra- 
gesimo octavo. 

Eadem manu qua martyrologium, exaratum est breve obituarium?, » rot. 25-36. 
cujus nonnullas clausulas censuimus in lucem proferre. Ad calcem 
laudati codicis ° occurrunt metrice note, quas, cum seculi xtv ineuntis * Fol. 169. 
historiam prestringant, infra repraesentabimus. 





a 


e 8 Jan. Johannes de Sancto Peregrino. 
g Jan. Guillelmus de Auvilla. 
10 Jan. Agnes Bertran. 
12 Jan. Laurencia, uxor Henrici de Ria. 
14 Jan. Robertus de Huberviilla. 
r 15 Jan. Guillelmus ad Humeros. 
16 Jan. Lucia, uxor Mathzi Laurencii. — Robertus de Houga. 
24 Jan. Thomas de Feria. 


31 Jan. Guillelmus Carbonnelli, miles. 


' Sanctus Johannes de Matha, a. 1214 fato functus. 


TOME XXIII. 





a hs 





* Post a. 1265. 


» 1189. 


* Post a. 1409. 


4 1274. 


* 1336. 
£1315. 


® 1182. 


» Post a. 1318. 


* Post a. 1360. 


J i291. 


© Post a. 1248. 


! At, 
400. 


1274. 


554 


EX OBITUARIO MONASTERII MONTISBURGENSIS. 


1 Febr. Hebertus de Morevilla. 

3 Febr. Thomas abbas *. 

7 Febr. Omondus de Cortisigneo. 

8 Febr. Magister Nicolaus Davy, archidiaconus de Constentino. 


11 Febr. 
13 Febr. 
15 Febr. 


i7 Febr. 


20 Febr. 


25 Febr. 


28 Febr. 


Robertus Heuse et ejus uxor. 
Johannes Blondelli et ejus uxor. 
Johannes Carbonnelli, armiger. 
Henricus secundus, rex Angliz °. 
Sanson Trigal, prior de Lodrez'. 
Johannes de Vernone. 


Stephanus abbas *. 


3 Mart. Johannes, Constantiensis episcopus *. 

5 Mart. Johannes de Audouvilla et ejus uxor. 

6 Mart. Guido de Haricuria, episcopus Lexoviensis *. 

7 Mart. Robertus de Haricuria, Constanciensis episcopus'‘. 
8 Mart. Ricardus primus, abbas °. 


13 Mart. 
17 Mart. 
18 Mart. 
19 Mart. 
20 Mart. 


29 Mart. 


Ricardus de Bello Monte. 

Ricardus Gaillart secundus, abbas *. 
Juhellus de Bello Monte. 

Petrus Osenne nur", abbas‘. 

Rogerus de Yngarvilla. 

Petrus de Vernone. 


2 Apr. Guillelmus le Hagués. 
3 Apr. Dionisius de Crienciis. 
6 Apr. Nicholaus de Capravilla. 


g Apr. Robertus le Chamberlenc, miles, dominus de Tanquarvilla. 


14 Apr. Eustacius, Constanciencis episcopus). 
16 Apr. Eufemia, uxor Petri de Haia. 

25 Apr. Radulfus de Ouvelay. 

27 Apr. Ricardus secundus comes de Reveriis ’. 
2 Maui. Rogerus tertius, quondam abbas *. 

7 Maii. Baldoinus abbas *. 


12 Mati. 
15 Maii. 
»1 Maii. 
23 Maii. 


Guillelmus m abbas, dictus Guerin '. 

Guillelmus de Brucourt. 

Juliana de Vernone. 

Ricardus Esnouf. — Robertus de Fourda et ejus uxor. 


27 Maii. Alicia de Reveriis. 
28 Maii. Comes Baldoinus. 
31 Maii. Johanna de Bello Monte. 


3 Jun. Johannes, Constantiensis episcopus ™. 


4 Jun. Guillelmus de Reveriis senex. 
g Jun. Rogerus de Mannevilla primus. 


14 Jun. Ricardus de Angirvilla. 


16 Jun. Guillelmus de Vernone ultimus. 


17 Jun. Thomas de Erguenceio. 
22 Jun. Guillelmus Monachi. 


23 Jun. Rogerus de Mannevilla secundus. 


' Lodres, Angleterre, Dorsetshire. 
* Ad illustrandos nonnullos obituarii Montisburgensis 
locos, juvat hic afferre indiculum qui in codice lat. 12885 , 


fol. 12, circa a. 1448 exaratum est : 


Secuntur nomina fundatorum hujus monasterii de 
Montis Burgo. — Guillelmus, rex Anglia et dux Nor- 
mannia, fundator originalis. — Henricus primus, An- 
glie rex , ejusdem Guillelmi filius. — Henricus secundus, 
Anglia rex. — Ricardus de Reviers, comes de Reviers 
et de Vernone et dominus de Nigelli Humo. — Alicia, 
ejus uxor. —Guillelmus de Vernone, filius dicti Ricardi 


de Reviers. — Ricardus de Vernone primus. — Lucia, 
ejus uxor. — Ricardus II, comes de Reviers. — Ricar- 
dus de Vernone II. — Elizabeth , ejus uxor. — Guillel- 
mus de Vernone II. — Agnes ejus uxor. — Ricardus de 
Reviers II]. — Gieva, ejus uxor. — Johannes de Ver- 
none. — Guillelmus de Bruecort. — Guillelmus Mona- 
chi. — Rogerus de Magnevilla. — Comes Baldoinus. — 
Petrus de Vernone. 

* In Gall. christ. duo tantum occurrunt abbates , quibus 
inditum fuerit nomen Rogerii, unus qui seculo x1 exeunte 
preerat, alter qui anno 1222 memoratur. 





G 


EX OBITUARIO MONASTERIIT MONTISBURGENSIS. 555 


30 Jun. Thomas de Estanval. 

3 Jul. Ricardus de Vernone. 

4 Jul. Talpinus de Argenciis, armiger. 

11 Jul. Petrus secundus, quondam abbas ’*. 
13 Jul. Alicia uxor Ricardi de Angirvilla. 
15 Jul. Unfredus de Aubegneio'. 

17 Jul. Guillelmus de Courceio, miles. 
18 Jui. Ricardus Carbonnelli, miles. 

19 Jul. Johannes Malet, miles. 

20 Jul. Alicia uxor Guillelmi de Courceio. 
22 Jul. Philippus de Neevilla. 

23 Jul. Johannes de Sancto Marculpho. 
24 Jul. Gaufridus de Viervilla. 

26 Jul. Lucia,-uxor Ricardi de Vernone. 
29 Jul. Robertus abbas”. 

31 Jul. Guillelmus de Berneriis. 

3 Aug. Guillebertus de Mannevilla. 

7 Aug. Galterius abbas °. 

8 Aug. Eustachius, Constantiensis episcopus *. 4 
g Aug. Bernardus le Boutellier. 

13 Aug. Guillelmus abbas *. 

14 Aug. Elizabeth, uxor Ricardi de Vernone. 

17 Aug. Philippus de Bello Monte. 

ig Aug. Ricardus de Reveriis tertius. 

20 Aug. Petrus de Caufour et pater ejus. 

23 Aug. Guillelmus de Bello Monte. 

3 Sept. Petrus tertius, quondam abbas‘. 

8 Sept. Ricardus de Reveriis. 

g Sept. Guillelmus, rex Anglorum, fundator 8. 

12 Sept. Symon de Audouvilla. 

17 Sept. Guillelmus de Reveriis secundus. 

22 Sept. Ricardus de Periers. 

30 Sept. Alicia, uxor Guillelmi de Vernone secundi. 
2 Oct. Ricardus? abbas 1. : 
g Oct. Ursus abbas °. 

10 Oct. Petrus de Bello Monte. 

13 Oct. Nicholaus de Baiocis. 

19 Oct. Nicholaus de Auvers. 

22 Oct. Sanson Trigal, prior de Lodrez. 

26 Oct. Ricardus de Vernone. 

27 Oct. Rogerus‘secundus, abbas °. 

28 Oct. Petrus de Bello Monte. 

29 Oct. Johannes, Constantiensis episcopus '. 
30 Oct. Petrus primus, abbas)/. 

31 Oct. Nicholaus de Cantelouf. 

3 Nov. Uxor Petri de Hommeto. 

5 Nov. Johannes de Haricuria et ejus uxor. 

6 Nov. Robertus de Vauvilla. 

7 Nov. Johannes de Buxeria. 

10 Nov. Petrus de Hommeto. 

11 Nov. Rogerus primus, abbas “. 


* Post a. 1274. 


© 1184. 


©C. 1155. 


1291. 


* 1200. 


©C.1302. 


® 1087. 


xn See. 
Ineonte. 


“1a7h. 


’ Ante a. 1147. 


' Hujus Unfredi chartam vid. in Chartul. Montisburg. _fuit. De Petro Gaillart (Guillard in Gall. christ.) vide 


(cod. lat. Parisiensi 10087), pag. 131. 
* Voax Gallart inter lineas manu recentiore adjecta est, 
sed fort. inconsulte , cum hec nota spectare possit ad alium 


Ricardum , quem nomine secundum dicunt auctores Gallix 


christiane , quique ab a. 1280 ad a. 1294 monasterio pre- 


supra, pag. 554 d. 
* Vid. supra, p. 554, not. 3. 
* Hic abbas, qui a. 1093 vivebat, ab auctoribus Gallia 


christ. traditur memoratus 2 Maii in necrologio Sancti 


Georgii. 
7 0. 





* 903d. 


1291. 


1320. 


EX OBITUARIO MONASTERII MONTISBURGENSIS. 





556 
12 Nov. Emma de Barevilla et Radulfus de Barevilla. A 
16 Nov. Alicia de Mesnilo. 
17 Nov. Johannes de Restouvilla. 
18 Nov. Matillis et Paganus Carbonnelli. 
19 Noy. Nicholaus de Columbeio. — Johannes de Mari. 
20 Nov. Thomas de Bello Monte. B 
21 Nov. Guillelmus de Moncellis. 
22 Nov. Oliva de Sancto Marculfo. 
26 Nov. Ricardus de Monasteriis. 
28 Nov. Gaufridus de Valle. 
2 Dec. Henricus, rex Anglie*. Cc 
3 Dec. Hebertus de Cas. 
4 Dec. Gervasius de Condey. 
5 Dec. Guillelmus de Vernone, senex. 
10 Dec. Gieva, uxor Ricardi de Reveriis. 
13 Dec. Eustacius, Constanciensis episcopus °. D 
14 Dec. Johannes de Audouvilla. 
20 Dec. Johannes de Haricuria. 
De fuga Judeorum. mc ter yque reos gens Galla fugavit Hebreos. 
Quando capti sunt Templarii. uc ter vque bis 1 capti sunt Templa regentes, 
Parisius visi post igne gravi morientes. E 
De leprosis. mc ter vy quater1 lepram noscas removeri. 
Aliter de leprosis. Lux docet et ciclum'lepre mortale periclum. 
De pastorellis. Error pastorum paulo preit * innumerorum; 
Per mundum plures suspensi sunt quasi fures. 
De heremitis. Atque diu scito post capti sunt heremite. F 
De armeia ante Flandriam. Anno milleno ter centeno quadrageno, 
Angli Normannis festo fecere Johannis 
Bellum navale?; nunquam fuit, ut puto, tale. 
Quando Anglici descenderunt ad hougam _—_Huic Angli terra * sexto post applicuerunt *, 
Sancti Vedasti. Dampna quot egerunt non posset lingua referre.  G 
Mc ter xque quater octoque simul, bone frater, 
Monstrant mors qualis hominum fuerit generalis. 
Anno milleno ter centeno quadrageno 
Nono morticina populi stetit ampla ruina. 
In noni ® fine tante fit meta ruine, H 


Pars hominum terna non mansit in orbe; superna 
Christus defunctis concedat gaudia cunctis. Amen. 


Anno ab incarnatione Domini m’ ccc™ quadragesimo octavo et nono fuit tanta 
pestilentia et mortalitas hominum utriusque sexus, etc. 


Lethifere pestis ego Petrus © sum bene testis. J 
Quod vidi scripsi. Superesse Deus dedit ipsi. 


‘ Littere numerales quibus constant voces LVXx et CICLYM * Anno 1346, mense Julio. 
annum 1321 designant. 

* Ante Sclusam. 

' Id est in pagum Constantini. 


* Id est anni 1349. 
* Nescimus quis sit is Petras cui fort. adscribende sunt 
omnes superiores nole. 














VITA ET MIRACULA BEATI THOMA HELIA, 


AUCTORE CLEMENTE. 





MONITUM. 


Anno 1257 e vivis excessit presbyter quidam Constantiensis dicece- 
sis, nomine Thomas Heliz, qui in Inferiori Normannia jam abhinc sex 
seculis miro admodum colitur honore, quemque regis sancti Ludovici 
elemosinarium fuisse neoterici plures, inter quos v. cl. Gilbert’, temere 
asseruerunt. De ejus vita et de miraculis que ad ejus tumulum patrata 
ferebantur et quorum meminit Odo Rigaudi’, seculo xi exeunte a 
Clemente quodam conscriptus est libellus, quem e tribus apographis 
primum in lucem anno 1853 emiserunt Bollandiste °, quique ex 
alio exemplari Parisiensi* anno 1861 iterumque anno 1 868 , Caesaro- 
burgi, recusum est °. Eadem vita, gallicanis versibus seeculo xii exeunte 
vel xIv ineunte expressa, exstat in Imperiali bibliotheca inter collec- 
tanea Renati Toustain de Billy ° typisque anno 1868 mandata est’. 
Latinam vitam integram majoremque miraculorum partem represen- 
tabimus, omisso gallicano carmine, cum ineo nihil deprehendi possit 
quod a supradicto Clemente non fuerit accuratius enarratum. 





PROLOGUS. 


Cogis me, charissime frater Alane*, imo Christi charitas me compellit ut de vita 
virtutibusque et miraculis beati Thome Helie scribam aliquid, quod peregrinis, 
ex diversis orbis climatibus ad ipsius tumulum confluentibus, super praedictis te 
frequenter, prout dicis, requirentibus, ostendere valeas, quod imitari debeant 
vel mirari. Quia igitur nenoulles ad amorem Dei non minus exempla quam predi- 
camenta succendunt, ad honorem sancte Trinitatis, ad exaltationem nostre fidei, 
necnon ad edificationem proximorum , necessarium reor ut ejus virtutes et mi- 
racula, prout ariditas misere lingue mez sufficit et ingenioli mei parvitas patitur, 
imo gratia Salvatoris nostri annuit, que vidi, que manus mee contrectaverunt, 
et quod per testes omni exceptione majores, quorum examinationi interfui, una 
cum bone memori# Johanne, Constantiensi episcopo’, et fratre Radulpho de 


' Histoire de la vie et du culte du B. Thomas Hélye 
(Coutances, 1867, in-18), p. 25. 

* Tertio idus Septembris mcc Lxvi, accessimus per 
Dei gratiam ad tumulum beati Thome de Buievilla, ob 
cujus merita muita miracula fiebant inibi manifesta et va- 
ria ab omnipotenti Domino Jhesu Christo, et postmo- 
dum exinde ivimus ad prioratum de Wauvilla. Regestrum 
visitationum archiepiscopi Rothomagensis , éd. Th. Bonnin, 
p- 555. 

> Acta Sanct. Oct. VII, 606-616. 

* Cod. lat. 10051, fol. 300. 

* Mémoires de la Société académique de Cherbourg, 
ann. 1861, p. 203-238. — Vie du B. Thomas Hélie de 


Biville, par M. de Pontaumont, p. 26-57. 


* Ms. frangais 4go1, fol. 47-56. Conf. ea que de eodem 
carmine disseruit cl. v. Couppey (Mémoires de la Société 
académique de Cherbourg, ann. 1843, p. 104-143). 

7 Vie du B. Thomas Helie de Biville, par M. de Pon- 
taumont, p. 147-174. 

§ Js erat rector ecclesie Sancti Petri de Bivilla. Arturus 
enim da Moustier, in Neustria sancta (cod. lat. 10051, 
fol. 307), laudat regestum cujusdam confraternitatis anno 
1317 erecte, in quo nominatar magister Alanus, rector 
de Boevilla. 

* Ab ipso Johanne de Esseio, Constantiensi episcopo, 
a. 1260, pro canonizatione beati Thome de Buievilla, 
ad Romanam curiam deputatas fuerat Honoratus , vicarius 
altaris Beate Marie Constantiensis. Vid. supra, p. 545 d. 





* Corr. ipsi. 





558 VITA ET MIRACULA 


Gardinis, priore Fratrum Predicatorum Constantiensium tunc temporis, qui, de A 
mandato sedis apostolic, super ejusdem beati vita, meritis et miraculis inquire- 
bant, et alias per bonos et fide dignos agnovi, proloquar, et fideli, licet rudi, stylo 
conscribam, posteris nostris, annuente Domino, profutura. Habeo siquidem mag- 
num volumen originale, scilicet inquisitionis prime per pradictos examinatores, 
me presente, facte; cui presentem compilationem (ne quis me putet inquisi- 5 
tionem, quod absit, adulterasse predictam) conjungere dignum duxi. 


INCIPIT VITA BEAT] THOM CONSTANTIENSIS. 


1. Fuit igitur beatus Thomas Heli in parochia Sancti Petri de Boevilla, taliter 
a bonis ejusdem sancti Petri, prout idem beatus Thomas aiebat, dicta', simplici- 
bus ex parentibus, Helya scilicet et Mathilde, legitimis conjugibus, Constantiensis 
dicecesis, oriundus, studiisque litterarum traditus instruendus. Quantum vero 
diligens in disciplina magistrique statu fuerit (rexit enim scholas in grammatica- 
libus multis in locis), ardenter scholares ac socios suos non tam scientiam quam 
bonos mores instruens, verbis et exemplis exhortans, longum nimis esset scripture 
per singula commendare ; quod et satis rei declaravit eventus; siquidem sermone p 
dulcis, corde benignus, ardenter ac dulciter instruens, scholarium ac sociorum 
suorum in se provocabat affectus; ecclesias diluculo summo frequentans, dehinc 
tempus disciplinis scholasticis insumebat, et, si quid pro tempore de die post 
scholasticum studium superesset, vespertinis divinisque laudibus impendebat. 

II. Sane tune temporis in cibis, vestibus et alloquiis jucundis, sanctis tamen, E 
satis communis exterius habebatur; verum, post regimen scholarum de Cesaris 
Burgo, valida febre correptus, per Dei gratiam convalescens, vestibus coloratis 
abjectis, omnino coepit uti vestibus de vili burello, sub illo quo carnem domuerat 
antea modo, cilicio domans eamdem, quo nunquam caruit postmodum, donec 
debilis et impotens fuit effectus. Incultus et deformis crinibus, vestimento despi- F 
cabilis, mundi contemptum habitu predicabat et gestu. Carnis desideria vigiliis, 
disciplinis et jejuniis multipliciter coercebat. Eo siquidem tempore, cum Guil- 
lelmo, fratre suo, mortuis parentibus, in jam dicta parochia moram trahens, ut de 
domo divinum nocturnum diurnumque adiret servitium, cui cum presbytero loci 
consueyverat interesse, similem clavem ecclesie dicti loci post completorium reti- 
nens, obortis noctis tenebris, ecclesiam solus cum solo Deo locuturus adibat. O quot, 
quanti, quotiens in conticinio, per predicte ecclesiz coemeterium transeuntes 
eum temporibus illis audierunt, prout narrat antiquitas, in ecclesia sepe fata ge- 
mentem, suspirantem seseque disciplinis asperrimis affligentem ! Inde vero satis 
tarde domum reversus, post modicam quietem circa noctem ad ecclesiam denuo x 
properabat, laudibus matutinalibus, disciplinis et orationibus vacaturus. Tempo- 
ribus illis, tribus in hebdomada diebus ad minus jejunabat in pane et aqua, 
ceteris diebus pane hordeaceo cum modico pulmento contentus, rarissime carnes 
aut pisces comedens, refectionem plenam declinans, ad cameram vel ecclesiam, 
post talem qualem refectionem, solitarius orationi, lectioni vel studio vacaturus, . 
nunquam minus solus quam cum solus erat se reputans, secedebat. Et tunc 
propositum paupertatis amplectens, patrimonium suum fratri Guillelmo jam dicto 
dimittens, sine quolibet murmure, contentus erat iis que ad usum quotidianum 
dictus frater ministrabat eidem. Qui super abstinentie nimietate, necnon et quia 
pane frumenti et aliis cibis quibus* appositis non utebatur, frequenter increpabat k 
eumdem. 

Ill. Audiens autem bone memorize Johannes , Constantiensis episcopus, famam 
viri Dei, fecit eum ad se vocari; cui inter cetera, quia sicut nec delicie exquisite , 
sic nec affectate sordes laudem pariunt, capillorum hirsitudinem et vestium usum 
sordidarum deponere persuasit, dicens quod non decet immunditia servum Dei; 
quem postmodum ad omnes sacros ordines, Domino favente, promovit. Verum- 


= 


~ 


. 
fi 


= 
. 


' Vix opere pretiam est annotare minime a Bonis sancti _Biville), cum in variis seculi x1 instrumentis dicatur 
Petri derivatum fuisse nomen parochie Boeville (nunc  Buistotvilla, Boivilla et Buevilla. 





A 


D 


BEATI THOM HELI. 559 


tamen priusquam sacerdos fieret, beatorum Petri, Pauli et Jacobi cag eae li- 
mina visitavit, et per annos circiter quatuor theologiam Parisius audivit. De cujus 
abstinentia, diligentia, jejuniis, disciplinis et occupationibus sanctis socii sui 
scholastici multa tam miranda quam laudanda prefatis examinatoribus narrave- 
runt, que, ne fastidium generem, ad presens omitto. 

IV. Promotus igitur in presbyterum,  coepit per ecclesias Constantiensis dicecesis 
verbum vite ferventer seminare, in suis predicationibus indulgentias concedere, 
confessiones audire, poenitentias injungere, confitentesque absolvere, de dicece- 
sani predicti licencia speciali ; ad cujus instar, Guillelmus bone memorize, Abrin- 
censis episcopus, exercere premissa per ecclesias sue dicecesis commisit eidem. 
O quam differt hic presbyter a se puero! Si comparemus vitam sacerdotis ad 
vitam preecec -otem, quasi, ut ita loquar, inutilis fuisse videbatur vita precedens. 
Siquidem jejuniis, vigiliis, disciplinis, laboribus, orationibus, laudibus divinis, 
psalmis, hymnis, canticis spiritualibus, echortstionibes, predicationibus, au- 
diendis confessionibus, infirmorum visitationibus et consolationibus assidue va- 
cans, noctem Deo, diem proximis impendebat. 

V. Sciens itaque quod cum dispositione mutatur bellum, jejuniis domans car- 
nem, proposuit in illo fervore, preter abstinentiam jam dictam , Quadragesimas in 
pane et aqua duas annis singulis j je] unare; sicque tres eo tempore continuavit, je) u- 


“nans in pane et aqua. Sed quia temperandum est ut obsequium Dei ceeptum gra- 


M 


datim protrahatur potius quam per immoderantiam minuatur, ne deficeret ab in- 
coepto predicationis officio, factus inutilis pr nimia tenuitate, de mandato prefati 
Constantiensis episcopi, austeritatem Quadragesimarum temperaviteamdem. Tribus 
diebus per hebdomadas Quadragesime singulas pane contentus et aqua, ceteris 
diebus pane grossiore quem reperisset, oleribus aut pisis in aqua sine salis condi- 
mento bullitis, frequenter contentus erat. Raro siquidem, necnon et parcissime, 
piscibus in Quadragesima vescebatur ; extra Quadragesimam, si forsan propter so- 
lemnitatem vel instantiam bonorum carnes aut pisces s comederet. quod perraro con- 
tingebat, parcissime comedebat. Similiter et si vinum biberet, parcissime bibebat 
et adeo lymphatum, quod quasi mutasse vini speciem videretur. Sexta feria per 
singulas ebdomadas in pane et aqua, necnon et die qua festum dominice Annun- 
ciationis evenerat, dum tamen sanus existeret, jejunabat; aliis diebus pro potu 
sicera vel cervisia minore contentus. A nonnullis, ut reor, parcimoniam diligen- 
tibus, idcirco cum gaudio suscipiebatur, quia, nullis onerosus, omnibus utilis 
esset. Nihil propter se parari volebat; quin imo prohibebat et prohiberi faciebat 
expresse ; paratis vero, tanquam medicina, velut egregius medicus, sine murmure 
vescebatur, ut esset cibus qui mortem arceret, non delicias ministrasset. Et quia 
inter lauta convivia minus fervet spiritus, non diu sedebat ad mensam, sed dis- 
cumbentes relinquens, et cum gratiarum actione surgens, ad orationem vel lec- 
tionem, seu confessiones aut alias occupationes sanctas semet alio transferebat. 

VI. De vigiliis quid referam? Pernoctabat in ecclesiis ad quas declinabat, qua- 
tinus ad vigilandum pronior, et ex corporali presentia Salvatoris et sanctorum 
suffragiis ad orandum sive meditandum de divinis ferventior honestius vigilias exer- 
ceret. In prima siquidem vigilia noctis officio pro defunctis, septem psalmis poeni- 
tentialibus, quindecim gradualibus, cum litaniis et aliis septem psalmis, quos par- 
vos psalmos appellabat, cum quibusdam orationibus, suo clerico comitatus, tractim 
satis et devotissime decantatis, clerico predicto, qui pro tempore eumdem comita- 
batur, ad inferiorem partem ecclesiz, ubi lectum sibi fecerat preparari, dimisso, 
remanens in cancello, non sine creberrimis gemitibus et suspiriis meditationi et 
contemplationi rerum ccelestium vacabat, cumque suum clericum crederet obdor- 
misse, cum virgis aut propria corrigia semetipsum asperrime disciplinabat; de- 
mum sopori, quod non cupiditas, sed necessitas exigebat, ad requiem modicam, 
contentus modico stramine, cum quodam quandoque pallio, corpus dabat et ciréa 
mediam noctis partem ad laudes matutinales surgens, clerico suo aiebat : « So¢i, 
sursum ! Soci, sursum! » valde modeste eum vocando. Nullus clericorum suorum, 
prout referunt, vidit eum, dum sanus esset, cubantem, vel de lecto surgentem. 








560 VITA ET MIRACULA 


Laudibus igitur matutinalibus, orto lucis sidere, hora prima, devotissime decan- 


tatis, singulis fere diebus, impedimento cessante, summo diluculo missam cele- 
brare solebat. Dehinc viator assiduus, peregrinus egregius, in hac peregrinatione 
solo corpore constitutus, ad aliam ecclesiam properans, horis canonicis, aut 
orationibus, sive psalmis, aut confessionibus, quas in via frequenter a multis 
eum sequentibus audiebat, vel aliis operibus sanctis ad laudem Dei vel edifica- 
tionem proximorum indesinenter erat intentus. 

VII. Animarum zelator precipuus, ipsarum lucris ardenter insistens, singulis 
dominicis et festivis diebus, impedimento cessante, saltem semel, quandoque bis 
vel ter in ecclesiis predicabat; in die Nativitatis Domini quater, scilicet ad primam 
missam apud Boevillam, ad secundam apud Vauvillam, ad tertiam apud Sanctam 
Crucem, ad vesperas apud aliam de vicinis ecclesiis; diebus singulis Quadrage- 
sime saltem semel, quandoque bis, et etiam diebus festis quoties habebat congre- 
gationem populi, scholaribus in scholis, religiosis in suis coenobiis, predicare 
solebat de fidei, pro qua fidelium cordibus firmiter imprimenda totus ardebat, 
articulis, de quibus ecc]esia solemnizat; suis sermonibus interserens monita sa- 
lutis, non subtiliter, sed faciliter, pro capacitate audientium, parvulis panem fran- 
gens; decimas et oblationes reddere populos hortabatur. Post predicationem va- 
cabat confessionibus audiendis, frequenter, precipue in Quadragesima, usque ad 
noctis tenebras jejunia servando. Multi siquidem viri mulieresque fideles, alii per 
duos dies, alii per tres, alii per hebdomadam unam, alii per duas et amplius 
quandoque, propter salutarem ipsius doctrinam , tum propter indulgentias quas 
in his sermonibus concedebat, cum propter ipsius sanctitatem et reverentiam, 
de parochia in parochiam sequebantur eumdem. Quamplures ‘etiam ipsum ad 
suas parochias venientem cum gaudio suscipientes, clamabant alii: « Ecce bonus 
homo! » alii: « Ecce vir Dei! » Fama siquidem sanctitatis in populo celeberrimus 
habebatur. , 

VIII. De disciplinis quid referam ? A juventute sua cum virgis aut corrigia sua 
semetipsum asperrime disciplinare solebat. Quod et Parisius scholaris, et post- 
modum, factus presbyter, in ecclesiis in quibus pernoctabat facere non omisit. 
Dicebat quandoque suis familiaribus quod disciplina cum genestis et husso' bona 
erat ad decipiendum carnem, quia ejus asperitas in disciplinando satis erat to- 
lerabilis, sed diu durabat. Quis non est expertus qualis sit? Verisimile est quod 
tantus vir hec non diceret inexpertus. Narrant siquidem sacerdotes qui fuerunt 
ejus clerici quod, cum transibant per spissa nemora, ubi erant prefate arbores, 
secedebat in partem, et tunc ictus quandoque gemitus audiebant, sed cominus 
accedere non audebant. Quamdam corrigiam ferratam tandiu ad carnem portavit, 
donec per vetustatem defecit. Cum aculeo” autem annuli sue corrigiz#, quem ex 
industria fieri fecerat longiorem, frequenter se pungebat, exindeque socii ejus 
sanguinem videbant ad ipsius pedes usque manantem. Sane cicatrices vulnerum, 
que sibi fecit in pectore, in brachiis, in cruribus et tibiis, apparentes in fine 
vite, punctiones easdem satis superque comprobant. Credo siquidem, prout ab 
eis qui, dum adhuc viveret, in humanis erant audivi, quod hujus modi punctiones 
faciebat sibi quando carnis stimulos sentiebat. 

IX. Genuum flexiones creberrime faciebat. Officium divinum , semper stans, vel 
flexis genibus, seu prostratus, dicebat. Ad illud verbum: qui passus est pro salute 
nostra, et ad illud : et homo factus est, et ad illud: ave Maria, genua de more flec- 
tebat. Mirabiliter et ultra estimationem fragilitatis nostra devotus in officio divino 
"smc lacrimas, precipue infra missarum solemnia, frequenter habebat. Cele- 

raturus ex more preceperat clericis suis ut populum facerent stare remotum post 
verba : hoc est corpus meum et cetera sub silentio, prout moris est, dicta, contem- 
plationi diutius insistebat, frequentius lacrimas multas effundens; post sump- 
tionem corporis Christi letus et gaudens mirabiliter apparebat; rubens facies , 
que prius erat pallida, sanctum cordis pretendebat ardorem. Non in missis tantum, 


* Gallice le houx. — * Bolland. broca. 





G 


K 





A 


~~ 


I 


~ 


G 


- 


_ 
— 





BEATI THOMA HELIA. 561 


sed alias etiam habere jacrimas consueverat, precipue cum respiceret crucifixi 
imaginem, in cujus diutino aspectu suas haud poterat continere lacrimas. Unde 
semel accidit quod, cum crucifixum instantius respiceret, inter copiosiores lacrimas 
cruoris guttam emiserit '. 

X. Affluens itaque misericordiz visceribus, compatiebatur peccatoribus, pau- 
peribus et infirmis. Hortabatur divites ut pauperibus subvenirent, et quando cum 
notis amicis suis comedebat, ori subtrahens scutellas, pauperibus faciebat ero- 
gandas, dicebatque frequenter eis : « Nimis comeditis; date pauperibus. » Infirmos 
visitans consolabatur, invitans eos ad afflictiones et tribulationes temporales, sibi 
ab amantissimo patre Deo, qui melius quam nos novit quid nobis expediat, im- 
missas, cum patientia et gaudio sustinendas. 

XI. Animarum lucris ardenter insistens, ecclesias omnes dictarum dicecesium 
per [annos| circiter duodecim, in omnibus, ut prefertur, saltem semel, in ma- 
joribus bis aut ter predicans, pedes, et ante obitum suum circiter quatuor annos 
nudipes, visitans incedebat. Equum tamen aliquando ascendebat, cum promi- 
sisset ad aliquam ecclesiam proficisci, non propter se, sed propter exspectationem 

opuli, ne tedio gravaretur. 

XII. Ante obitum suum, per biennium vel circa, varias in diversis locis infir- 
mitates sustinuit corporales, in quibus fortior est effectus. Nam cum non posset 
ecclesiam proficisci, presbytero in ecclesia celebrante, faciebat bis pulsari campa- 
nam, ad elevationem scilicet et sumptionem corporis Christi, quo ferventior spi- 
ritus ejus ad suam dirigeretur actionem. Communicaturus vero post missam, per 
presbyterum qui celebraverat, diaconalibus vestimentis indutum, precedentibus 
clericis, cum cereis accensis, invitatorium de Adventu : Ecce venit Rex, etc. vel: 
Benedictus Marie filius , etc. cantando, sibi corpus Christi deferri solemniter facie- 


» bat. Interim vero positus extra lectum ’, juxta quamdam formulam, pallio altaris 


opertam, Salvatoris prestolabatur adventum; quem sibi delatum cum gaudio 
suscipiens in manibus, cum ipso, quasi videret in effigie corporali, diutius loque- 
batur, ac demum propriis manibus semetipsum communicabat. Quo sumpto, 
grates eis quod tam pretiosum cibum sibi detulerant, referebat. Istam servavit so- 
lemnitatem in multis suis infirmitatibus, quasi singulis diebus quibus non poterat 
ad ecclesiam pergere; solemnius autem in ultima egritudine, quia multos habe- 
bat visitatores sacerdotes et clericos, qui presbytero Christi corpus deferenti can- 
tantes solemniter assistebant. 

XIII. In hac infirmitate previdens obitum suum, misit litteras ad presbyteros 


Constantiensis dicecesis, rogans eos ut, quia migrans anima de corpore conductu - 


indiget, ipsi, ut in eisdem litteris cavebatur, pro ipso migraturo Dominum preca- 
rentur. Misit et alias litteras nobili matrone Alicie*, uxori Roberti Bertrandi, 
militis insignis, inter alia continentes : « Ego vos faciam scire quod vado ad curiam 
Paradisi, ubi procurator vester ero, quantum mihi permissum fuerit. » O grandis 
fiducia! Fuit autem hec Alicia, ejus discipula, valde religiosa matrona, cui multa 
de suis revelavit arcanis, cumque semel ei revelasset de gutta sanguinis quam 
inter lacrimas habuit, ut prefertur, injunxit ut gratias Deo ageret, quia de nullo 
secreto quod ei diceret tentabatur. 

XIV. Ante obitum suum perplures dies legi coram se de incarnatione et pas- 
sione Salvatoris evangelia faciebat, que suspirans, gaudens et ad coelum levans 
oculos, devotissimus audiebat. Ipso die migrationis sue, non diu ante obitus sui 
horam, Guillelmum, presbyterum, capellanum capella de Briquebec, qui fuerat 
ejus clericus, assistentem rogavit ut illum versiculum psalmiste : Jn manus tuas, 
Domine, commendo spiritum meum, etc. coram se diceret, quod et fecit, et statim 


. Spiritus ejus ad suum migravit auctorem. In cujus ore vel corpore nihil apparuit 


inhonestum; manus ejus, ac si viveret, agiles extiterunt; caro vero reliqua que 
fuerat in exercitio continuo, quam vulnerum sive punctionum quas sibi fecerat, 
ut prefertur, in argumentum nobilis militie, cicatrices ornabant, puerilem pre- 


' Vide infra, nam. XIII. ® Alicia de Tancarvilla, ut habetur in P. Anselmi His- 
* Bolland. ante jectum. toria geneal. VI, 6g). 


TOME XXII, 7! 




















* 19 Oct. 1257. 


562 VITA ET MIRACULA 


tendebat #tatem ; quod, sicut credo firmiter, castitas meruerat virginalis. Siqui- . 


dem Petrus, presbyter de Boevilla, parochialis suus, et alii presbyteri, quos, de 
licentia sive consensu dicti parochialis, variis temporibus, in confessores sibi ele- 
git, quibus confessiones humillime faciebat, asserunt quod in suis confessionibus 
peccatum mortale nunquam perpendere potuerint. 

Obiit autem plenus dierum, anno dominice Incarnationis MccLvi1, sexta feria, 
in crastino beati Luce evangelista*, circa horam nonam. 


MIRACULA. 


Quamvis, secundum quod dicit beatus Isidorus, majus sit opera bona tacere 
quam miracula vel signa, quia tamen, ut ait veritas, multi non credunt nisi signa 
videant, ad ipsius beati Thome sanctitatem, non tantum fidelibus per opera su- 
prascripta, sed infidelibus per miracula sive signa comprobandam, opere pretium 
est de signis in vita sive post mortem per ipsius merita factis a Deo scripture 
breviter aliqua commendare. 

I. Narrat autem Guillelmus de Sancta Cruce, rector ecclesia Beati Germani de 
Traileio, dicecesis Constantiensis, presbyter juratus ', qui fuit diu comes laboris 
ipsius, quod, cum quadam nocte pernoctarent in ecclesia de Landelis, ejusdem 
dicecesis, et matutinas beate Marie Virginis decantarent, repente, cum serenis- 
simum tempus esset, ventus validus, sive malignus in vento spiritus, irruit in 
ecclesiam tanto cum strepitu quod idem presbyter loquelam pre timore amiserit, 
nec ipsi potuerit respondere; ille vero constans et intrepidus psalmodiam conti- 
nuavit, nec unam syllabam quidem dimisit.... . 

I]. Item cum beatus vir, anno Domini mccty, die quadam septimane pcenose, 
preedicaret in coemeterio Sancti Georgii juxta Sanctum Laudum, nec enim po- 
terat ecclesia populum continere, quidam laicus, nomine Firminus de Mesnil 
Oury, terram in quam semen jecerat, herciscebat, juxta ipsum coemeterium. Quem 
videns beatus vir dixit ipso ostenso: «Ille non vult venire ad sermonem; modo 
vadit, modo redit; plus curat de blado quam de anima sua, et tamen non gus- 
tabit de blado pro quo laborat. » Cumque dictus Firminus in fine predicationis 
advenisset, sperans assequi indulgentiam quam aliis concedebat, conversus ad 
eum beatus vir dixit: «O homo, putasne te habere indulgentiam? Non habebis 
quia non meruisti; sed scias quod de blado, pro quo laborasti, non comedes. » 
Quod et verum fuit, ut pradixit: nam predictus Firminus in crastino Pasche 
sequentis iter arripuit ad Sanctum Jacobum peregrinationis causa, et in via de- 
cessit; propter quod patet ipsum prophetiz spiritum habuisse, et hoc fuit fama 
publica. 

II]. Rursus cum idem beatus vir in coemeterio de Moon subdius predicaret, es- 
setque tempus serenum, ascendit nubes aquosa; cumque mulieres ornate a futura 
pluvia timentes (jam enim nonnulla cadebant aque gutta) surgerent, ad eccle- 
siam properantes, dixit eis: «Sedete, nec timeatis ;» tuncque conversus ad nu- 
bem, extensa manu, precepit ei dicens:« Vade ad Deum, ne impedias nos; » sicque 
nubes illa recessit, et ille coeptum sermonem, Domino favente, complevit; sicque 
divinis obedienti praceptis obedivit nubes irrationabilis tanta, non sine multorum 
admiratione, qui tantam de Deo fiduciam in beato viro mirati sunt, quod etiam 
nubibus imperaret. 

IV. Petrus, rector ecclesia Sancti Petri de Boevilla, duas facturus campanas 
zequalis ponderis, in eadem ecclesia fecit fieri duo equalis quantitatis proplas- 
mata, per quemdam optimum ac fidelem virum campanarium. Facta vero prima 
campana, inventum est in residuo quod superfuerat metallo xxv libras ejusdem 
metalli deficere, pro secunda campana ejusdem ponderis conflanda. Quare pre- 
fatus rector venale fecit perquiri metallum loca per plura. Quo non invento, cum 


i + T ee « - ° ° . * 9 . 
Ex hoc loco uliisque pluribus conjici potest Clementem __constat ex infra dicendis (num. X1), de beati Thome vita et 
voce ad vocem descripsisse inguisitionem que anno 1261, ut miraculis facta fuerat. 





- 


D 


~ 
w? 


H 











BEATI THOMA HELI. 563 


A per dies octo cessassent, contigit beatum Thomam ad predictam venire ecclesiam, 
sciscitavitque causam tante dilationis etc. 
V. Acelina, puella, triennis vel circa, filia Petri Fabri, ex parochia de Morsa- 
lines, Constantiensis dicecesis, vultum per tres dies haheald adeo inflatum et tu- 
mentem, quod nihil videret aut audiret, desperabantque parentes de vita dictz 
p puella. Eo tempore, quedam religiosa mulier, Dionysia nomine, que beatum Tho- 
mam sequi consueverat per loca seu ecclesias in quibus pradicabat, hospitata fuit 
penes dicte puelle parentes. Quibus ipsa compatiens, detulit infantem ad eccle- 
siam dicti loci, ubi, post missam a beato Thoma diluculo celebratam, rogavit 
eum devote quatenus ei imponeret manus quibus corpus C hristi tetigerat. Atten- 
dens autem beatus vir fidem mulieris et compassionem, vultum puelle -tetigit, 
Deum rogans ut sanitatem concedere dignaretur, sicque domum relata, post mo- 
dicum temporis spatium fuit omnino curata. 
VI. Johanna, Richardi Le Vignon filia, ex parochia Sancti Petri de Boevilla, 
maculam in oculo sinistro diu te et circiter per mensem de eo videre non va- 
luit penitus ; propter quod pater duxit eam ad beatum virum Dei adhuc viventem, 
die nativitatis Dominice, cui illam obtulit post secundam missam in ecclesia Boe- 
ville celebratam, rogans ut manum oculo puellz apponeret, etc. 
VII. Mabilia, uxor Petri Guerard, de Boevilla, habuit manum dexteram inuti- 
lem et infirmam per annum et amplius, adeo quod nihil per eam operari posset ; 
desperabat ipsa et maritus ejus necnon et medici de convalescentia, etc. 
VIL-X. Narrat vir nobilis Valvanus, miles, dominus de Vauvilla', juratus, in cujus 
domo decessit idem servus Dei, quod, cum ipse persuasisset eidem xgrotanti in 
domo sua in illa infirmitate ex qua obiit ut de quadam perdice comederet, ne per 
nimiam abstinentiam se interficeret, sed aliis profuturum se servaret, atque victus 
Fr ejus precibus acquievisset, idem miles servientes suos cum retibus, canibus et 
avibus, prout moris est, misit ad campestria, pro perdicibus capiendis. Alius 
servus ad litus maris perrexit, pro piscibus, si qui declinassent, capiendis, ad 
quoddam genus retium quod vocant quidellos, ibique reperit perdicem vivam in 
quidellis captam, quod hactenus extitit inauditum ut perdices cum retibus in lit- 
G tore caperentur..... 
XI. Idem narrat quod aqua qua abluta fuit barba ipsius beati viri, radenda post 
mortem, ut moris est, quam idem miles habet, et pro reliquiis reservat, adhuc est 
mundissima, clarissima et recens, ac si de fonte nuperrime asportata Siieeet Huet 
anni tres et menses totidem completi sint a tempore quo e vita excessit ’. 
u XII. Astantes vero populi pilos barba sua post rasuram capiebant, ut pro re- 
liquiis servarent; alii se ejus feretro supponebant; quidam deosculabantur manus 
ejus; alii, tam viri quam mulieres, chirothecas, corrigias, monilia, vel annulos 
apponebant super ipsum, ut ea exinde pro reliquiis observarent : allatum fuit 
corpus ejus a domo Valvani, militis, domini de Vauvilla, presbyteris, clericis, 
nobilibus et plebanis comitantibus multis, ad ecclesiam Sancti Petri de Boevilla, 
post missarum solemnia sepultum juxta ecclesiam, ad latus australe, ubi elegerat 
sepulturam, ibique Dominus ad honorem sui nominis multa miracula beati viri 
meritis operatur. 
XII]. Idem narrat quod Enna’*, uxor Alexandri de Vauvilla, diu habuerat 
K manum aridam, que, dum deferretur corpus beati Thome ad tumulum, affuit, et 
accipiens idem miles mulieris manum, ipsam in manum servi Dei posuit confi- 
denter. Nec mora, curata fuit ad plenum, domumque suam, gaudens et Deo gratias 
agens, post humatum corpus sanctum, rediit ipsa die. Hoc idem dicta mulier ju- 
wae deposuit. 

t XIV. Lucia, filia Rogeri de Henevilla. quadam Dominica, satis mane, anno 


C 


< 


[ 


- 


E 


L 


Coe 


' Bolland. Talvanus , male quidem, cumidem in quadam __ nitatis cujusdam a. 1317 apud Boevillam erecte; vid. co- 
anni 1261 charta (Arch. de la Manche, fonds de l'abb. _—_dicem lat. 10051, fol. 307. 
de Cherbourg ) dicatur Walwanus , dominus Wauvilla. — > Cum beatus Thomas 19 Octobris 1257 mortuus fuerit , 
Alter Valvanus de Vauvilla et Agnes, ejus filia, monacha his vocibus satis aperte designatur anni 1261 initium. 
de Gomeri Fonte, conscripti leguatur i in regesto confrater- ’ Bolland. Ennia. 


9. 








564 VITA ET MIRACULA 


wccLix, mense Septembri, loquelam perdidit apud Briquebec; existens autem 
muta adeo graviter torquebatur, quod non poterat dormire vel requiescere. Quam 
videns nobilis mulier, Alicia, domina de Briquebec, de qua superius mentionem 
egimus, compatiensque monuit eam ut invocaret beatum Thomam et tumulum 


ejus adiret..... ; 
XV. Johannes Trenchefer, laicus, ex parochia Sancte Trinitatis de Cesaris 


Burgo, cum deponeret, in vigilia Sancti Laurentii, anno Domini mccLx, garbas 
de quadam quadriga, super unam virgarum, quas suo more messores habent in 
quadrigis ad garbas tenendas ne cadant, cecidit; eique brachium dextrum perfo- 
ravit inter os et musculum, sicque pependit aliquantisper brachio perforato. In 
hac igitur angustia positus, beatum Thomam invocavit dicens : «Domine mi, 
sancte Thoma, respice in me, et ego vobis defleram cereum ad longitudinem 
brachii mei, et sancte Honorine similiter..... » 

XVI. Johanna, filia Odonis Potein, de Esqueurdrevilla, decennis vel circa, ru- 
borem quamdamque telam tenuem super oculos habuit per triennium; de oculo 
dextro modicum videbat, de sinistro autem minus, imo de eodem quandoque 
per tres dies vel plures nihil omnino videbat; cujus mater a multis consilium 
quesivit, habuitque annulos cum lapidibus pretiosis, sed nec per medicamenta 
nec per lapides curari potuit. Audiens autem mater ejus quod, ad invocationem 
beati Thome, Dominus ad ipsius sepulcrum miracula faciebat, eam beato Thome 
devovit, duxitque ad hujusmodi tumulum, ubi, cum semel pernoctasset, utrius- 
que oculi lumen accepit, et plane curata recessit. 

XVII. Cecilia, uxor Odonis prefati, jurata, narrat quod ipsa manum sinis- 
tram habuit inutilem per hebdomadas quindecim, adeoque firmiter clausam ut 
nullatenus eam posset aperire. Itaque consilium quesivit a medicis; sed medica- 
mentis nihil ei penitus proficientibus, ad invocationem beati Thome se convertit, 
ut sibi subveniret, vovens quod ad ejus sepulcrum pergeret cum lineis', per tria 
Sabbata, jejunans in pane et aqua. Voto emisso, statim melius se habuit..Com- 

leto autem voto, curata fuit omnino. 

XVIII. Theophania, filia Durandi de Toto, ex parochia Cesaris Burgi, no- 
vennis vel circa, maculam habuit in utroque oculo per duos menses et amplius ; 
quare Petronilla, mater ejus, consilio habito, quesivit annulos cum lapidibus 
pretiosis et herbas multas pro remedio, que nihil profuerunt. Cumque despera- 
rent parentes de visu puelle, dicta mater eam devovit beato Thome, duxitque 
ad ejus sepulcrum, ubi fecit oculis eyus admoveri beati Thome sotulares quibus 
calceatus solebat celebrare, sicque perfecte curata evasit. 

XIX. Radulphus dictus Flament, ex parochia Sancte Trinitatis de Cesaris 
Burgo, valde senex, adeoque debilis effectus quod ire haud poterat absque ba- 
culo nec videre sine solis lumine, devovit se beato Thome..... 

XX. Nicolaus, filius Johannis Tessonis, de Esqueudrevilla, fuit paralyticus ac 
ita debilis quod non valebat stare super pedes suos nec sedere. Caput erigere non 
poteral, nisi ope matris sue, nec erectum tenere, sed in alteram statim sedebat 
partem; cujus os torsum erat aurem fere usque dexteram, quam infirmitatem 
medici torturam vocant; de oculo dextro minime videbat, de neutra manu se ju- 
vare seu etiam pascere poterat, etc. 

XX]. Sabina, uxor Guillelmi Hugonis, ex parochia Beate Marie de Filotte- 
manvilla, Constantiensis dicecesis, quadam nocte, jacens lecto, surda facta, amisit 
auditum, etc. 

XXil. Margarita, relicta Rogeri Aprilis, de parochia Tonneville, Constantiensis 
dicecesis, inflata fuit in ore stomachi per quadriennium vel circiter, singulis diebus 
vomitum agebat usque ad sanguinem et quandoque ter vel bis, ad minus semel, 
sicque de remedio per medicos desperata, confugit ad beatum Thomam, cui se 
devovit..... 

XXIil. Alberta La Hecquette, ex parochia de Quierquevilla, ejusdem dicecesis, 


‘ Bolland. in janeis. 





= 


H 


L 








BEATI THOMA HELI. 565 


A epileptico.morbo per annos circiter x1 laboravit, singulis diebus bis vel ter, quan- 


doque quater, palam, in ecclesia diebus festivis, cadere consueta in terram. Voto 
emisso ad heatum Thomam, ipsius sepulcrum visitavit quodam Sabbatho ante Ist: 


" sunt dies, ibique vigilavit per noctem, et in crastino rediit sana, nec per mensem 


—_ 


cecidit, vel aliquid morbidum sensit. Cumque una dierum quidam ei diceret bene 
sibi accidisse quod sic esset curata , respondit non, imo mallet eo laborare morbo 
sicut prius, quia modo non inveniebat qui sibi subveniret, vel elemosinam daret, 
prout antea faciebat. Erat enim pauper et mendicans. Quo dicto, statim decidit et 
per multos dies amplius solito gravata fuit illo morbo, frequentiusque in terram 
cadebat. Audiens autem magister Radulphus de Bohon, rector ecclesiz predicte, 


: vir antiquus et magni nominis, quippe qui poenitentiarius exstiterat Rothoma- 


gensis, eam increpavit de ingratitudine, persuadens ei ut iterum se devoveret 
eidem beato Thome, iretque denuo ad ejus sepulcrum, etc. 
XXIV. Emma dicta la Galarde, ex parochia de Guiervilla, habuit maculam in 
oculo sinistro per xvii annos et amplius, etc. ‘ 
XXV. Emma, uxor Radulphi Parvi, ex parochia eadem , amiserat auditum , etc. 
XXVJ. Mathildis, uxor Roberti dicti Cervi, sexagenaria, ex parochia de Escul- 
levilla, que duabus fere leucis distat a Boevilla, per novennium gutta laboravit in 
sinistro femore, etc. 
XXVII. Johanna, filia Johannis Fabri, septennis, de Digulevilla, brachium ha- 


: bebat sinistrum, inutile, rigidum et lateri suo junctum, nec ipsum poterat mo- 


vere, etc. 

XXVIII. Alicia Johannis David, de Vauvilla, sexagenaria, diu debilis exstitit 
in cruribus, etc. 

XXIX. Guillelmus, filius Rannulphi dicti Bachelier, de Torquetevilla, septen- 


‘ nis, duritiem inflatam seu grossitiem in yentre habuit, ita ut non posset come- 


dere, nec pedes suos videre pre nimia ventris grossitate, retro accurvatus rema- 
nens, sicque per sex dies continuos laboravit, etc. 

XXX. Thomas de Hamello, ex parochia de Treauvilla, paralyticus factus est 
anno MCCLXX, in festo sancte Magdalene, etc. 

XXXI. Radulphus, filius Radulphi Hebert, quadriennis, cecidit in alveum 
molendini de Burnechon, dum moleret, in parochia Sancti Germani le Gaillart, 
Constantiensis dicecesis, ibique tam diu fuit ut nulli dubium foret quin mortuus 


XXXII. Agnes, filia Roberti Martini, ex parochia Sancta Marie de Monaste- 
riis juxta Pontem Abbatis, ejusdem dicecesis, cecidit, mense Julio, in quoddam 
fossatum aqua profunda repletum, ibique tam diu jacuit quod pro mortua indubi- 
tanter crederetur..... 

XXXIII. Guillelmus dictus Haslé, ex parochia Sancti Martini de Videfontaine, 
ejusdem dicecesis, infirmus, debilis et impotens diu fuit, adeo quod non poterat 
operari, nec stare vel sedere. . .. 

XXXIV. Thomas Anquetilli, ejusdem parochia, de equo cecidit super bra- 
chium; exinde nervi lesi duritiem et contorsionem contraxerunt in tantum ut 
brachium curvum remanserit.. . . 

XXXV. Nicolaus de Mara, ex parochia de Boevilla, percussus fuit in sinistra 


K corporis parte adeo graviler ut cum pede sinistro non poterat terram tangere, ha- 


L 


bens brachium durum et curvum cum manu sinistra, quam nec valebat extendere 
vel vestire, sicque per septennium impotens remansit et infirmus. Tandem deyo- 
vit se beato Thome, sepulcrumque illius visitavit et pristinam sanitatem retulit. 

XXXVI. Mathildis, filia Johannis, ex parochia de Haya Putei, septennis vel 
circa, gibbos duos habuit ex utraque parte gutturis, grossos instar duorum ovorum 
anseris, per triennium. Multi medici eam visitantes timebant nec audebant illi 
manus minusque ferrum apponere, quia morbus erat scrophularum, a quo rex 
Francie tacta manuum suarum divinitus curat. Mater vero timens de morte 
puelle, pro eo quod habuerat alium puerum masculum, qui morbo consimili 


w aflectus excesserat e vita, eam, presente marito, devovit beato Thome, stalimque 








566 VITA ET MIRACULA 


dicti gibbi sunt minorati. Quo viso, eamdem duxit ad tumbam beati viri, ubi - 


omnino curata fuit. 

XXXVII. Emma, uoxor Gaufridi dicti d'Helye, ex parochia Sancti Johannis de 
Haya Putei, guttam habuit in capite, exinde ad omnia membra descendentem, 
unde infirma et impotens adeo graviter reddita est, ut non posset manus ad caput 
levare, nec ambulare vel stare, nec se pascere vel puerum suum quem habebat 
infantem lactare..... 

XXXVIII. Juliana, filia Guillelmi Fabri, de parochia Sancti Symphoriani, zta- 
tis annorum et mensium duorum, cecidit in quemdam fontem quem vulgariter 
vocant buot, ubi cum aliquandiu stetisset submersa, extracta fuit frigida et rigida, 
sine flatu, sine motu, clausis oculis. Quo adveniens ejus pater, voce magna excla- 
mavit invocans beatum Thomam, ut redderet ei filiam suam, et ut impetraret 
adjecit qaod non comederet vel biberet donec veniret ad tumbam illius nudis pe- 
dibus, moxque discalceatus iter acceleravit : nec mora, post ejus discessum , pre- 
sente presbytero loci, qui simul cum multis aluis beatum Thomam invocabat, 
exspectans magna cum fiducia gratiam Dei, puella aperuit oculos et revixit; quam 
pater, reversus in crastino, laetus et gratias agens, viventem inyenit. 

XXXIX. Robertus, filius dicti Consanguinei, de parochia Sancti Thome apo- 
stoli de Lithaire, clericus scholaris, per malignos spiritus in crepusculo cujusdam 
diei detractus et dejectus in bosco loci ejusdem, fractus renes, curvus et surdus 
est eflectus; et licet antea bone fuisset indolis et bonus scholaris, nunc odio scho- 
las et scholares habuit, nec intravit, et reputabatur dxmoniacus. Tandem in 
ecclesia Beati Michaelis de Bosco, ubi moniales habitabant, recuperavit in re- 
nibus sanitatem; diu tamen postea fuit surdus, scholas abominans et scholares. 
Quem mater ejus beato Thome devovit, et ad tumulum duxit ipsius, ete. 

XL. Guillelmus dictus Magnus, de parochia de Picquauvilla, Constantiensis 
dicecesis, laboravit morbo caduco..... 

XLI. Guillelmus de Douvilla, clericus uxoratus, Constantiensis dicecesis, habuit 
guttam in renibus adeo gravem quod ad terram non se poterat inclinare, nec 
opera sua facere consueta. Praterea duos filios suos eodem tempore contigit adeo 
graviter infirmari quod de convalescentia desperaret. Devovit se beato Thome, 
vel se pro filiis eisdem : ivit ad tumbam sancti, non solum curatus a gutta ad ple- 
num, sed et reversus dictos filios suos sanos invenit. 

XLII. Lucia, filia Richardi de Hamo, de parochia de Montis Burgo, habuit 
tumorem magnum in crure sinistro, satis alte, sub membro muliebri, per tres 
hebdomadas adeo graviter laborans quod nec erigere se nec de lecto poterat 
exire. Tandem mandavit pro medico, qui, viso morbo, dixit quod erat fistula, 
que non poterat sine scissura curari. Devovit se beato Thome..... 

XLII]. Germanus Glace, de parochia de Guervilla '. Constantiensis dicecesis, 
percussus in dextra parte, scilicet in pede, manu et lingua, graviler adeo quod 
amisit gressum et loquelam, etc. 

XLIV. Robertus dictus Rufus, de parochia de Heauvilla, Constantiensis dice- 
cesis, habebat duodecim bidentes laborantes morbo qui dicitur vulgariter la ve- 
rolle. Desperabat de convalescentia earum, similiter et omnes vicini sui. Devovit 
eas beato Thome, sicque fuerunt omnes statim curate. In ecclesia dicte parochize 
mihi scholastico constat quod nullus erat inter eos qui non expertus fuisset, vel 
in suis personis aut familia sua, vel in pecoribus, benelicia beati viri predicti. 

XLV. Martinus, prior prioratus de Heauvilla®, monachus de ordine beati Be- 
nedicti, laborabat gutta in brachio dextro. Invocavit beatum Thomam, promittens 
unum operarium ad ecclesiam que de novo fiebat apud Boevillam ad transfe- 
rendum corpus ipsius. Misit operarium juxta promissionem suam ; cessavil gutta 
per longum tempus. Postmodum, cum per aliquot vices contingeret quod aflli- 
geret eum gutta, invocabat beatum Thomam, dicens : «Sancte Thoma, nonne 
scitis qualiter est?» Et statim cessabat afflictio. 


' Sine a — ‘ Pry . " ~ 
Bolland. Guirvilla. Regestro visitationum archiepiscopi Rothom. ed. Th. Bonnin, 
2 ; . ; 
Eumdem Martinum a. 1256 nominatum invenimas in p- 249. 





~ 


— 
— 


= 


= 


G 


—_ 
‘ 


A 


D 


= 


_— 


M 





BEATI THOM HELL. 567 


XLVI. Radulphus de Treauvilla, faber, cum super quandam massam ferri 
candentis igniti percuteret, ut inde duas faceret portiones, subito pars altera ferri 
candentis in oculum ipsins insiliit, eumque vehementer afflixit; diuque pre nimio 
dolore quiescere non potuit, etc. 

XLVII. Radulphus dictus de Toto, de parochia de Vauvilla, laborabat febre 
tertiana, anno Domini mccLxx, mense Decembri. Devovit se beato Thoma, etc. 

XLVIII. Item narrat idem Radulphus, juratus, quod filia sua septennis vel 
circa habebat in aure sibilum continuum. Devovit se beato Thome; mater duxit 
eam ad tumbam sancti; ibique de aure puellz cecidit quidam vermis mortuus 
instar vermis qui vulgariter dicitur oreilliére, sicque sana facta domum suam re- . 
versa est. 

XLIX. Nicolaus, filius Richardi de Gardino, de parochia Sancti Petri de Boe- 
villa, quadriennis vel circa, subito morbo percussus, ab ipso mane usque ad 
horam fere nonam diei, mense Octobri, laborabat in extremis, etc. 

L. Guillelmus Martini habuit jumentum, quod per quatuor dies et amplius 
adeo fuit infirmum quod non erat spes de convalescentia. Nuntiatum fuit relicte 
Radulphi dicti Praepositi quod erat mortuum. Quod audiens, ipsa devovit beato 
Thome, statimque convaluit i ipsum jumentum. 

LI. Guillelmus Heberti, de parochia Sancti Germani dicti le Gaillart, habuit 
filium biennem vel circa, per annum fere languentem, qui coepit arefieri. Cumque 
pater et mater viderent ipsum sic egrotantem multamque materiam tristitia mi- 
nistrantem, rogaverunt beatum Thomam ut ipsum traheret ad alterum finem, 
mortem vidaliest vel sanitatem. Detulerunt tpsum ad tumbam beati viri quodam 
die Lune in crastino Pasche, anno Domini mccixx. Cumque illuc advenissent 
post missam, et ignem quererent ad accendendum candelas offerendas, etc. 

LI. Margarita, uxor Petri Rogeri, de parochia Sancti Germani dicti le Gaillart 
predicta, habuit in mamilla sinistra per tres menses morbum vehementissi- 
mum, etc. 

LHI. Guillelmus, filius Guillelmi de Valleto, sexdecennis vel circa, de pa- 
rochia Sancti Germani le Gaillart, vehementi morbo subito arreptus fuit, etc. 

LIV. Helena, relicta Roberti dicti Prepositi, de parochia Sancti Germani 
predicta, habuit febrem erraticam per tres menses, deinde quotidianam per 
quindenam. Devovit se beato Thome: perrexit ad tumbam ipsius, statimque ces- 
savit febris omnino. 

LV. Richardus dictus Prepositus, de parochia Sancti Germani prefata, labo- 
ravit febre tertiana, etc. 

LVI. Thomasius, filius Guillelmi de Vergerio, de parochia de Alno, Constan- 
tiensis dicecesis, cum esset biennis, laboravit morbo caduco. Stephania, avia sua, 
devovit eum beato Thome : quem eadem avia, comitante patre pueri, duxit ad 
tumbam ipsius, sicque fuit ibi curatus ad plenum. 

LVII. Gaufridus dictus Tolissac, de parochia Sancti Symphoriani, Constan- 
tiensis dicecesis, habebat filium biennem et ultra, necnon et filium ztatis unius 
anni et quinque mensium: ambo carebant usu pedum, nec poterant super pedes 


LVIII. Nicolaus, filius Simonis de Bosco, de parochia de Tourquevilla, fuit in- 
firmatus et debilis adeo quod non poterat incedere sine baculo per biennium et 
amplius..... 

LIX. Hee de vita, meritis et miraculis beati Thome predicti, de quibus mihi 
constitit, ut prafertur, rudi sed fideli stylo, conscripsi. Multa quidem et alia signa 
per merita dicti beati viri, que non sunt scripta in libro hoc, operatus est Do- 


. ninus, et adhuc non desinit operari, que, si quis vellet scribere, multa volumina 


continerent. 

LX. Illud autem notitiam posterorum latere non volo, quod bone memorize 
Johannes, episcopus Constantiensis, qui cum fratre Radulpho de Gardinis, tunc 
temporis priore Fratrum Pradicatorum Constantiensium, de mandato sedis apo- 
stolice, de vita, meritis et miraculis beati Thome sepedicti, me eis assistente, 





* 1294. 


568 VITA ET MIRACULA BEATI THOMA HELIA. 


diligenter et fideliter inquisivit, misit ad eamdem sedem pro. negotio canoniza- | 


tionis ipsius duos presbyteros rurales, una cum ‘inquisitione prefatorum. Et licet 
inquisitio super istis necnon super XIII vel circiter miraculis, quod ad impetran- 
dam canonizationem suflicere poterat, fuerit approbata, tamen, propter defectum 
solemnitatis nuntiorum, remisit dominus papa episcopo prefato inquisitionem 
super miraculis quibusdam , de quibus minus diligenter inquisitum fuerat, necnon 
super novis miraculis faciendam, quam juxta mandatum apostolicum fecit ; sed 
eam, morte preventus*, episcopus ad curiam non remisit. Siquidem duo car- 
dinales citramontani, videlicet frater Hugo de Sancher’, de ordine Predicatorum, 
qui fuerat confessor beati Thome, et cujus scholaris erat cum idem cardinalis 
legeret Parisius theologiam, et magister Odo de Castro Radulphi’, qui fuerat 
cancellarius Parisius eo tempore quo dictus beatus vir fuerat scholaris Parisius, 
affectabant summo cum desiderio canonizationem predictam, ut prefertur, quod 
et eidem episcopo mandaverunt, et ut solemnes nuntios propter idem negotium 
mittere festinaret. Quod non fecit, ut dictum est, morte praventus. 

LXI. Remissa, prout prefertur, ad eamdem episcopum inquisitione, tam su- 
per antiquis quam novis miraculis, de mandato sedis apostolice, facienda, 

robata fuerunt coram ipso miracula que sequuntur. 

LXIl. Petrus, filius Sylvestri de Gardino, ex parochia de Boevilla, xtatis unius 
anniet trium mensium, cecidit in quamdam fossam, in qua erat multa aqua, etc. 

LXIII. Johanna, filia Guillelmi dicti Brocquet, ex parochia Sancti Nicolai de 
Barfluctu, post febrem continuam, in creticatione dolorem passa fuit ingentem; 
quippe que contracta facta sit, caput inter crura habens et genua pectori juncta, 
non poterat se erigere, nec incedere sine baculo longitudinis dimidii pedis, sicque 
stetit per annum vel circiter, sine spe convalescencie; tandem mater ejus Johanna 
de Barfluctu devovit eam beato Thome, quam et ad tumbam ejus deduxit, ubi 
cum diutius orasset, erexit se, haud sine omnium qui aderant admiratione, curata 
ad plenum. 

LXIV. Thomasius filius Ausberti, de parochia Sancti Germani le Gallard, 
Constanciensis dicecesis, in alveum molendini de Gibard, dicte parochie, cum 
moleret, cecidit..... 

LXV. Alicia filia Nicolai de Barra, ex parochia de Taillepied, ejusdem dice- 
cesis, cecidit in fontem, vase ligneo circumdatum, qui vulgariter dicitur buchot®, 
et ibi submersa fuit..... 

LXVI. Radulphus dictus Hericé , ex parochia de Ver, dicecesis Baiocensis, infir- 
mitatem seu debilitatem subito, cum solus deambularet, incurrit, unde contractus 
eflectus et curvatus, rectus stare haud poterat nec incedere absque baculo; caput 
gerebat valde submissum, genua quasi juncta pectori, gibbum grossum instar ca- 
pitis hominis subter scapulas habens in dorso, sicque per annum detentus est 
impotens, quod nihil poterat operari; quique labores manuum suarum mandu- 
care consueyerat, ostiatim manducans effectus est et pauper. Tandem devovit se 
beato Thome ex toto corde suo et illico convaluit; ac post aliquantulum temporis 
intervallum omnino curatus fuit, ad laudem et gloriam omnipotentis Dei, qui 
vivit et regnat per omnia secula seculorum. Amen. 


: Vid. opus cui titulus Histoire littéraire de la France , * Vid. eumdem librum, XIX, 228-232. 
XIX, 38-Ag. ’ Bolland. buhot. Vid. supra, n. xxxvit. 





~ 


G 


H 


J 





A 


— 
wo 


H 


oH 








E CHRONICO ABRINCENSI- 





m.cc.xxx. Rex Angliz Henricus cum comitibus Britannia’, Campanie’, Mar- 
chiz*, Tolose*, contra Ludovicum, regem Francie, convenerunt; sed agente Deo, 
pueri regis viribus sunt repulsi. 

m.cc.xt. Guillelmus de Sanctze Marie Ecclesia episcopus Abrincensis? xx11. 

.cc.xLu. Oriuntur contractus inter regem Angliz*, et comites Tolose‘ et Mar- 
chie® de guerra facienda regi Ludovico. 

m.cc.Lit. Ricardus Angelus, Abrincensis episcopus ® XXIII. 

M.CC. LVI. Invenitur corpus beati Saturnini in suo monasterio Tolose. 

m.cc.txv". Coronatur Carolus in regem Siciliz per episcopum Albanensem‘ et 
quinque sles cardinales. 

M.cc.Lxix. Radulphus de Thevilla episcopus xxnu. Coepit circa hunc annum; 
sedit annis XXIII. 

m.cc.Lxx/, Comitatus Tholose regi Francie devolvitur. 

M.cc.Lxxi. Obiit frater Thomas de Aquino, ordinis Pradicatorum. Hic fertur 
miraculis coruscare. 

M.CC.LXXXIII * Obiit Karolus primus, rex Siciliw, frater sancti Ludovici. 

m.cc.txxxvii'. Oritur discordia inter reges Francie Philippum et Angliz 
Odoardum™, pro qua sedanda duo cardinales mittuntur; sed parum profecerunt, 
nam Odoardus, bellator strenuus, putabat Normanniam acquirere. Oritur guerra 
inter Philippum et Odoardum reges in partibus maxime Vasconiz, in qua plurimi 
perierunt; sed postea® confoederati, accepit rex Anglorum sororem regis Fran- 
corum Margaritam*, et reddita est regi Anglorum Vasconia, quam in bello per- 
diderat; de qua nati sunt Thomas, comes Cornubie, et Aymo’. 

m.cc.xci1. Gaufridus le Bouchier episcopus xxv. Coepit anno M.cc.xci1; sedit 
annis XIII. 

m.cc.xcv?. Canonizatur sanctus Ludovicus et confessorum catalogo annotatur. 

m.ccc.vi. Nicolaus de Lusarchiis episcopus xxv1. Coepit anno M.CCC.vI. 

M.ccc.vi. Captivatio prima Templariorum. 

m.ccc x1. Johanna primogenita oritur Ludovico regi Navarre. Michael. de 
Ponte Ursonis rexit uno anno et quinque mensibus. 

M.ccc.xil. Johannes de Musca anno M.CCC.XU. 

m.ccc.xiu. Philippus rex tenuit curiam magnam valde Parisius in festo Pente- 
costes. Incendium suburbii Abrincensis. 

m.ccc.xv. Engelrandus de Marinhé suspendio elevatur. J[ohannes] de Musca 
in episcopum consecratur. 

m.ccc.xvini. Motio itineris pastorum ultra mare. 

M.ccc.xx1. Combustio leprosorum. 

m.ccc.xxvil. Obiit Johannes de Musca episcopus. Johannes de Viana episcopa- 
tum tenuit annis 1 et vit mensibus. 

M.CCC.xxx. Johannes Hautfuney episcopatum regere incipit, et anno M.CCG.XXX1, 
xvii kalendas Maii in episcopum consecratur. Sedit annis XXVII. 

M.CCC.xxxIu. Peregrinatio pastorum apud Montem Sancti Michaelis. 

M.CCC.xxx1l. Ruina turris ecclesie Abrincensis. 


' Eastat hoc chronicon Andrew Duchesne manu ex cod. * A. 1236 consecratus. 
Petaviano descriptum, inter Baluziana collectanea, tomo ° A. 1253 electus, a. 1269 mortuus. Vid. Gall. christ. 
LVIII, fol. 242. A Francisco Duchesne appositus est litulus XI, 485 et 486, ubi inconsulte distincti sunt Richardus IV 
hic : Chronicon ab anno pcccxxxvii usque ad annum el Richardus V; hunc locum emendaverunt ipsi Gallia christ. 
mcccLix, quo Abrincensium episcoporum ac abbatum auctores , ejusdem tomi XI col. 983. 
Sancti Michaelis series breviter annotatur. * Cod. male Blanchiam. 


TOME XXIII. 72 





* Petro. 
» Theobaldo IV. 
* Hugone X. 
4 RaimundoVII. 


* Henricum III. 
‘ Raimund. VII. 
®* Hugonem X. 


. 6 Jan. 1266. 
* Radulfum. 


J) naga. 


* 7 Jan. 1285. 


1289. 
™ Eduardum I. 


1299- 


° Edmundus. 


P 1297- 





* Johannes. 
" Carolus. 
Henricus. 


570 NOTA MONASTERIIL MONTIS SANCTI MICHAELIS. 


u.ccc.xL1. Unio capella Beati Eligii, xv kalendas Septembris, cum quatuor 4 
antiquis vicariatibus majoris altaris, et duorum novorum creatio. 7 

m.ccc.xLuul. Johannes Tesson , Ricardus de Perceio, Guillelmus Bacon, milites, 
decollantur 11 nonas Aprilis. 

w.ccc.Lvi. Comes Haricurie* decollatur nonis Aprilis, et rex Navarre? incar- 
ceratur. Dux Lancastrie*® Abrincensem urbem possidet. B 

w.cec.ix. Obiit Johannes Hauffuné' episcopus mm die Junii. 








NOTA MONASTERIL MONTIS SANCTI MICHAELIS. 





MONITUM. 


In codice Abrincensi 213, quem olim numero 218 signaverant 
monachi Montis Sancti Michaelis, fol. 178-182, occurrit breve chro- 
nicon, cui prefixus est titulus: De abbatibus Montis Sancti Michaelis ru- 
brica abreviata. His verbis incipit : « Anno ab incarnatione Domini Dv1, 
« prima revelatione beati Michaelis archangeli in Oriente facta, » prae- 
cipuosque historia Montis Sancti Michaelis eventus tangit usque ad 
mortem Gaufridi de Servon, id est a. 1386. Secunda manu annotata 
sunt Gesta Petri Regis et Roberti Joliveti, ab anno 1386 ad annum 
1444 abbatum. Cui chronico subjunximus : 1° notas nonnullas, e 
variis codicibus excerptas, quarum ope plures ipsius chronici lacunas 


supplere licebit; 2° veterem abbatum indiculum, cujus duo exempla, 


ultrumque szculi xiv exeuntis vel xv ineuntis, nobis exhibet codex 
214 Abrincensis; 3° pracipuos locos trium obituariorum, quorum 
duo priora, seculo xi exarata, in eodem codice 214 continentur, 
tertium vero, seculo xy descriptum, ultimam codicis 215 partem 
occupat °. 





I. 


E. Rubrica abreviata. 


Anno M°¢°xc° 1° coepit regnare in abbatia ista Jordanus abbas feliciter. 'Tem- 
pore istius, combusta fuit ecclesia a Britannis et item reedificata in tectura, turri 
et relectorio. Dormitorium et celarium totum fecit novum. Obiit anno m° cc° x11’. 

Radulphus de Insulis, abbas hujus loci. Thomas de Cameris, abbas hujus loci. 
Radulphus de Villa Dei’, abbas hujus loci. Isti rexerunt xxtm annis. 


' Obitus Johannis Hautfuné 4 Jun. 1358 ab auctoribus de prepositura quam W. de Brae, miles, solebat tenere 


Gallia christ. adseriptus est. Vid. supr. p. 227, nol. 2. in dicta villa de dicto abbate et conventu Beati Michae- 

* EF laudato codice 215 eaxcerpta sunt ea que in An- lis; item a Philippo Forestario, in manerio nostro de 
drew Duchesne mss. collectaneis , tomi XXII fol. 267 v’, in- Domno Johanne, xxv libras turonensium annui reddi- 
serta sunt. tus, tam in avena quam aliis redditibus. Item apud Ar- 

' Idem qui Radulphus de Vallibus non semel dictus est, | devon multos emit redditus et apud Brion, et triginta 
el de quo hee in Chartulario (fol. 12g v°) annotata sunt: _ et amplins acras acquisivil in prateriis de inter Sanctum 
Radulphus de Vallibus, abbas hujus loci, emit in Brete- Johannem de Thomas et Brion sitis , et multaalia acqui- 


villa vi.xx. libras turonensium annui redditus , videlicet sivit. ' 


oO 

















—- 








A 


— 
~ 


G 


— 
ae 


~ 


NOTA MONASTERII MONTIS SANCTI MICHAELIS. 571 


Anno m°cc?xxx°vi? electus fuit Ricardus Tustini abbas hujus loci. Hic multa 
bona fecit, videlicet perficiendo claustrum monachorum, insuper Bellam Caram!' 
et omnes ammiras* que sunt circa ecclesiam. Incepit etiam novum capitulum et no- 
vum opus subtus Bellam Caram,et ad omnes prioratus forenses tam emendo red- 
ditus quam nova edificia edificando bona contulit infinita. Obiit anno m°cc°Lx°111°. 

Nicolaus Alexander, abbas hujus loci. Nicolaus Fanigot, abbas hujus loci. [sti 
rexerunt xxxIIII annis. 

Anno M° CC? Lxxxx° vill® obit Johannes le Faé, abbas hujus loci, et successit ei 
Guillelmus de Castro, qui fecit stalla et omnia nobilia® que erant in choro, quod 
fuit ustum igne fulmineo, et alia multa. Obiit anno m° ccc? x° mn’. 

Isti Guillelmo successit Johannes de Porta, qui feliciter ac sub omni tranquil- 
litate* rexit. Hic multa bona fecit. Recuperavit prioratum de Sancto Clemente de 
Gersoyo. Istud monasterium cum omnibus pertinentiis suis retraxit de sub rege 
Navarre. Nostras cartas ect cirographa confirmari fecit a domino Philippo de Va- 
leys, domino nostro et rege Francorum. Plures redditus etiam monasterio acqui- 
sivit. Valde viriliter restitit* contra illos qui tempore guerre volebant quod mo- 
nasterium solveret stipendia illorum quos rex ponebat ad custodiendum Montem. 
Valde profuit in edificando. Obiit anno m° ccc? tricesimo, et sepultus est in cap- 
pella Sancti Johannis nova, quam ipse dotavit cum assensu conventus, et ibi duos 
cappellanos constituit. 


TI. 


E variis codicibus. 


1 nonas Martii>. Anno Domini M.cc.xxvul compressi sunt in hoc monte a ruina 
quatuor domorum pauperes utriusque sexus xxxvill, exceptis multis qui semi- 
mortui extracti sunt. (a cod. Abrinc. 214, pag. 38.) 

m.cc.xxxvi. Obiit Radulphus de Villa Dei [abbas], cui successit Ricardus Tus- 
tini xx1 abbas. — Obiit Guillelmus de Ostilleio, episcopus Abrincensis, cui suc- 
cessit Guillelmus de Sancte Marie Ecclesia. (Ex cod. Abrine. 211, fol. 77.) 

Anno Domini M.cc.xLui, in meridie, apparuit in sole crux rubea; et eodem 
anno, non multo post, cruce signatus fuit excellentissimus rex Francie Ludovicus, 
et multi barones cum ipso. (Ex cod. Abrinc. 159, fol. 3.) 

Anno Domini m°cc?xL° quinto, regnante Ludovico rege Francie, filio Ludo- 
vici, submoneri fecit idem Ludovicus exercitus suos per Normanniam ut irent in 
expeditionem in terram quz Provincia nuncupatur’. Ad quod servicium Ricardus, 
abbas Montis tune temporis, submonitus fuit per ballivam regis, videlicet per 
Johannem de Domibus, ut haberet suos milites quos regi debebat apud Senones 
certa die, ad quem diem et locum presentati fuerunt milites dicti abbatis man- 
dato domini regis. Unus militum fuit pro Fulcone Paganelli pro feodo de Brique- 
villa, et de hoc habemus bonam cartam ab eodem Fulcone Paganelli. Secundus 
miles fuit pro domino Johanne de Musca, pro Mesnilleio Droeu et pro hoc quod 
tenet de nobis in parrochia de Granvilla. Tercius est quem facit Robertus: de 
Bosco, miles; hamellum de Creoem, quod est in parrochia Sancti Albini, adjuvat 
eum ad hoc servicium faciendum. Quartus est in Abrincatino, divisus in multis 
partibus, et iste sunt partes: Fulco Paganelli facit terciam partem illius militis 
pro villa que Maidreium dicitur; Radulfus de Mesnilleio Adelée, filius domini 
Guidonis, militis, facit tres partes alterius tercil, pro villa que dicitur Noiant, 
quam tenet de nobis, et tunc satisfecit dictus Radulfus pro dictis tribus parti- 
bus abbati pradicto in decem libris turonensium pro se et participibus suis; villa 
vero que dicitur Maché facit quartam partem illius jam dicti tercii; villa vero que 


' In eodem Chronice, Petrus Regis, qui anno 1386 * Fort. corrig. mobilia. 
monasterti Sancti Michaelis regimen suscepit, traditur fe- * Cod. transquillitate. 
cisse multa bona huic monasterio , videlicet porlam hujus ‘ Cod. resistit. 
abbalie , infirmariam , balliviam et zdificia ex illo latere * Anno 1245, mortuo comite Raimundo Berengario 
a Sancta Katherina usque ad Bellam Caram. rex quingentos milites in Provinciam transmisit. 


72- 


sic. 


» 6 Mart. 





* 17 Mart. 1249. 


" § Ape. 


7 Jun. 


4 9 Febr. 


" g Sept. 


; 7 Sept. 


14 Mati 


572 NOTA MONASTERIIT MONTIS SANCTE MICHAELIS. 


dicitur Thania facit duas partes ultimi tercn; villa vero que vocatur Bellus Visus 
facit aliam partem que remanet, ita quod Bellus Visus facit duas partes, et feodum 
Rogeri Baillart terciam partem istius ultimi tercii. Quintus vero miles fit per ho- 
mines nostros de Verson et de Bretevilla, ita tamen quod solvunt viginti libras 
turonensium et nichil amplius, et hoc est intelligendum quod per quadraginta 
dies per quos miles moratur in expeditione habet decem solidos pro stipendiis, 
et sic sunt viginti libre; verum, si miles infra brevem terminum, videlicet octo 
dies vel parum magis vel parum minus, reverteretur de licencia regis, non tamen 
propter hoc dicti homines solverent minus quam viginti libras domino abbati vel 
ejus mandato. (F cod. Abrinc. 210, fol.119.) 

Anno ab incarnatione Domini . cc. x.vin, xvi kalendas Aprilis*, consecratum 
fuit altare marmoreum de choro in honore beati Andree, apostoli, et omnium 
sanctorum a venerabili patre Petro, Kalinensi episcopo'. (La cod. Abrinc. 159, 


fol. 23”) 


Anno ab incarnatione Domini M.cc.xiyun, sacro die Pasche >, recepimus in 
capitulo nostro, presente abbate nostro domno Ricardo, venerabilem virum do- 
minum Radulfum Fulgeriarum in fraternitate nostra, dominum Guillelmum Sou- 
bric, Juhellum de Ardena, Stephanum Gelin, Stephanum de la Ritoure, milites 
ejusdem. Concessimus eisdem benigne ut a modo participes sint omnium bonorum 
que fiunt et fient in ecclesia nostra, in jejuniis, etc. (Kaz cod. Abrincenst 214, 
pag. 73.) 

Anno ab incarnatione Domini M. cc. xL1x, vu idus Junii‘, consecratum fuit al- 
lare de Cruce, in honore sancte Crucis et beati Petri, apostolorum principis, a 
venerabili patre Jacobo, Humanatis ecclesiz episcopo”. (Ea cod. Abrinc. 159, fol. 
237.) 

vit idus Februari“, {an}]no Domini M. cc. x. nono, submersi fuerunt in [maris| 
hare{nis] multi pauperes utriusque [sex]us, quiad elemosinam veniebant, quorum 
nu[merus| penitus ignoratur, et viginti ex ipsis [in Mon]te traditi sunt sepulture. 
(Ea cod. Abrinc. 214, pag. 26.) 

mu. cc. tu. Obiit Guillelmus de Sancte-Marie Ecclesia, episcopus Abrincensis, 
cui successit Ricardus Angelus. (fa cod. Abrinc. 211, fol. 77.) 

v idus Septembris*, anno Domini Mm. cc. Lv1, in crastino nativitatis beate Marie, 
submersi fuerunt x1 peregrini in rapacitate Seune’, et alii quorum numerum et 
nomina Deus scit. (Ex cod. Abrine. 214, pag. 136.) 

vi{tjidus Septembris‘, anno Domini M. cc. Lyi, in vigilia nativitatis beate Marie, 
sullocati fuerunt in hoc Monte xm peregrini, et 11 inventi fuerunt submersi in 
arenis. (Ibid. pag. 135.) 

Nulli monasterio Sancti Michaelis in Cornubia ‘ accedenti vertatur in dubium 
quin quedam mulier nomine Christina, de partibus Glastoniz, per sex fere annos 
occulorum luminibus orbata, ad dictum monasterium orationis et peregrinationis 


causa cum maxima devotione accedens, u idus Maii® anno Domini m°cc°®Lx°n’, . 


ante magnam missam, quadam die Dominica, in conspectu populi, in maxima 
fide perseverans , intercessione beati archangeli Michaelis, clausorum recuperavit 
divinitus lumen occulorum, testibus prasentibus quamplurimis religiosis et aliis. 

Eodem anno, 11 idus Junii*, quedam mulier, nomine Matildis, de parrochia 
de Lanescli, qua per duos dies et duas noctes sensum amiserat et loquelam, a 
parentibus suis ducta ad illud monasterium, die Dominica, statim cum intrasset 
ecclesiam, precibus ccelestis militie principis sensui et loquelz fuit restituta. Ego 
vidi et interfui. Krat tunc temporis priot illius loci Radulfus Viel. 

Eodem anno, quedam juvencula, nomine Aalicia, de partibus de Herefort en 
Gales nata, per septem annos elapsos occulorum luminibus orbata, ad dictam ec- 


' Is est episcopus Calinensis ( vulg. Carinola , in provincia in Ughelliano catalogo (Italia sacra , 1,744). qui ab a. 1179 
terre Laboris), de quo hec apud Ughellum: P. forte Pe- ad a. 1252 hiulcus est. Sedes Humanatensis (vulg. Umana) 


trus , episcopus Calinensis, translatus est ad archiepi- Anconitane a. 1422 unita est. 
scopalem sedem Surrentinam ab Innocentio IV anno * Hodie la Sélune. 
1250. (Italia sacra, V1, 468.) ‘ Monasterium Sancti Michaelis in Cornubia subjectum 


* Jacobi, Humanatensis episcopi , nomen omissum est eral abbati@ Sancti Michaelis in periculo maris. 


~ 
be 





A 


a 
4 


G 


_ 
. 

















——— 











NOTA MONASTERII MONTIS SANCTI MICHAELIS. 973 


4 clesiam orationis et peregrinationis causa cum maxima devotione accedens, 1111 ka- 


lendas Februarii*, ante solis ortum , quadam die Lune, in maxima fide perseverans, 
precibus beati Michaelis archangeli, clausorum recuperavit divinitus lumen ocu- 
lorum. Erant tune temporis socii ps loci Petrus de Vallibus, Engerrannus 
de Baiocis, Mauricius Taboeier, quando illa miracula in illa ecclesia acciderunt. 
(Ex cod. Abrine. 159, fol. 3.) 

Anno M. cc. Lxu obiit Ricardus Tustini abbas; rexit xxvim1 annis. Cui successit 
Nicolaus Alexandri xxi abbas. (Ka cod. Abrinc. 211, part. u, fol.11 v°.) 

Anno Dominio. cc. Lxmm, x1 kalendas Augusti?, fuit capella nostra de Sancto 
Paterno consecrata et dedicata in honore beotis Thome, martyris, et omnium sanc- 
torum, a venerabili patre Johanne, Dei gratia Constantiensi episcopo, fratre Ni- 
cholao Fanegot tunc ejusdem loci priore “existente. (Ea cod. Abrinc. 159, fol 237.) 

Anno.cc.Lxv, VI kalendas Novembris, in vigilia apostolorum Simonis et Jude‘, 
circa tertiam, feria m1, luna xiv, factus est ventus vehemens et horribilis, turres 
et domos dejiciens, et silvas eradicans et virgulta confringens, ab hora predicta 
usque_ ad mediam noctem et amplius ultra mensuram flavit. Nemo potest nume- 
rare nisi solus Deus quanta dampna illa nocte, Aquilone vehementissime flente, 
fecerunt ventus et mare. Eadem nocte, mare, terminos suos nimis ultra solitum 
egrediens, multas bestias diversi generis submersit et terras juxta se positas, cul- 
tas et incultas, debacchatione sua occupavit. Multe naves, que afferebant vina 
de pago Wasconiensi, illa die et nocte pradicta perierunt. Eodem anno, post 
complectorium duo monachi viderunt quamdam stellam in occidente quasi comas 
luminis portantem, quod genus sideris, quando apparuerit, aut pestilenciam aut 
famem autbellum significat. Non multo post, 111° kalendas Marcii, Karolus, frater 
Ludovici execllentosimi regis Francie et rex Sicilia, pugnavit cum Mainfredo ; 
gracia Dei obtinuit contra ipsum. (E cod. Abrinc. 159, fol. 8 v’.) 

Anno Domini . cc. Lxv, in vigilia . ... Domini vidimus lunam rubeam quasi 
flammam ignis comburentem in camino: 


Esse suo luna tune minorata fuit. 


(Ea cod. Abrinc. 159, fol. 238.) 

Anno m.cc Lx1x obiit Ricardus Angelus, episcopus Abrincensis, cui successit 
Radulfus de Thevilla. (Ha cod. Abrine. 211 , fol. 77 v°. 

Anno Domini m°cc? septuagesimo, die Martis ante Cineres, xi kalendas Marti‘, 
cum essent post matutinales horas fuxta consuetudinem suam fratres seu conventus 
Montis beatissimi archangeli Michaelis de periculo maris in dormitorio, et esset 
nimia serenitas in aere, subito, voluntate Dei permanente, tres strepitus toni- 
traum cum grandine et nimia abundancia pluvie auditi fuerunt ab omnibus qui 
aderant in Monte, nec audivit aliquis alius extra Montem. Horribilitatem vero 
eorum os non sufficit ad loguendum, manus ad scribendum, cor ad cogitandum, 
nec est qui possit hoc factum totaliter enarrare. Quorum audito primo, omnes cum 
clamosa voce pariter ad monasterium concurrerunt, eta pluribus visa fuit quedam 
figura in specie ignis circum circa magnum altare predicti monasterii ire intus 
monasterium ac radige. Campanis pulsatis et nomine Domini nostri Jhesu Christi 
invocato, quidam ex fratribus intraverunt porticum monasterii et respicientes 
desuper viderunt in specie ignis astantes angelos super turres. Quo viso, illi qui 
aderant absentibus sientionhes ad monasterium properarunt, laudantes beatis- 
simum archangelum et Deo gratias referentes. Postea omnes, prout moris est, 
dormitorium intraverunt, sed voluntate Dei et precibus archangeli Michaelis exi- 
gentibus, erant sonitus quidam super jam dictum dormitorium, nec potuit quis- 
quam quiescere, ymo pluries surrexerunt. Quid hoc esset nequivit a quoquam 


. videri, sed credimus hoc fore propter ignem absconditum in cruce, Dei gratia me- 


diante. Mane autem facto, more solieg, ad primam accesserunt, et ea decantata 
ad claustrum causa studendi pervenerunt, et quidam ex eis respiciens desuper 
monasterium vidit flammam ignis exeuntem de cruce, que crux erat supra mag- 
nam turrem. Hoc nuneiato fratribus, cum gemitibus et lacrimis oraverunt beatum 





2g Jan. 1263 
{n.s.). 


» a0 Jul. 


© 


27 Oct. 


“19 Febr.1271. 





* 5 Oct. 


» 98 Sept 


26 Sept. 


' 96 Oct. 


“a Apr. aod. 


20 Sept. 


8 Sept. 


* $3 Sept. 


‘4 Dee. 


1 95 et 28 Aug. 


574 NOTA MONASTERII MONTIS SANCTI MICHAELIS. 


Michaelem et sanctos quorum reliquie erant apposite in predicta cruce.Erat enim | 


flamma ardens in medio sepedicte crucis, reliquiz ab utraque parte, et exarsit 
utramque partem crucis usque ad reliquias, nec potuit quicquam ultra malefa- 
cere, immo gratia Dei et sanctorum ejus invente fuerunt reliquia super monas- 
terium ab igne intacte; tamen nequiens alicui quicquam nocere erat undique 
ignis ardens. (Ea codd. Abrincensibus 159, fol.1; 211, fol. 45; et 213, fol. 149 v°.) 

Anno Domini m.cc.Lxxv, die Sabbati in octabis Sancti Michaelis in monte Gar- 
gano*, submersi fuerunt peregrini in arenis utriusque sexus, sed nescimus quot; 
tamen i reperti fuerunt. (La cod. Abrinc. 214, pag. 151.) . 

un kalendas Octobris”, anno Domini M.cc. Lxxx1, extin{c|ti fuerunt sex peregrini 
utriusque sexus in hoc Monte. (La cod. Abrinc. 214, pag. 146.) 

Anno Domini m.cc. Lxxxmm, audita fuerunt non minima tonitrua. (Ea cod. Abrinc. 
159, fol. 237 v°.) 

vi kalendas Octobris, anno Domini m.cc.Lxxxx1, die [Mercuriijante festum beati 
Michaelis in monte Gargano‘, submersi fuerunt..... peregrini utriusque sexus. 
(Ex cod. Abrinc. 214, pag. 145.) ‘ : 

Anno m.cc.xci obiit Radulfus de Thevilla, episcopus Abrincensis, cui successit 
Gaufridus le Boucher. (Ea cod. Abrinc. 211, fol. 77 v°.) 

Anno Domini m° cc’ nonagesimo nono, die Lune ante festum apostolorum 
Symonis et Juda“, apud Asnerias juxta Regalem Montem, ubi tunc erat dominus 
Philippus, rex Francorum, Nicolaus de Gorgiis, rector ecclesie de Sancto Pan- 
cratio, solvit magistro Johanni dicto Clersens, clerico camera# denarioram domini 
regis, de mandato domini Petri de Chambliaco, militis, senioris, cambellani do- 
mini regis, decem libras parisiensium, ratione fidelitatis factae domino regi a do- 
mino Guillelmo, Dei gratia abbate hujus monasterii Sancti Michaelis, pro quo 
fidejusserat magister Robertus Faber, phisicus domini regis, quanquam non de- 
berentur nisi x libra turonensium, secundum quod solverant praedecessores dicti 
domini abbatis et a pluribus dicebatur. Presentibus ad hac in bassa capella de 
Asneriis fratre Nicolao, confessore domini regis, et ejus socio, pradicto magistro 
Roberto, Johanne de Noerio clerico, Guillelmo de Sancto Petro armigero, Johanne 
de Abrincis, apothecario domini regis, et dicto l'Aloé, garcifero predicti Nicolai 
de Gorgiis et custode carceris domini regis Constanciis. (Za cod. Abr. 2.10, fol. 135 v°.) 

Anno Domini M. cc. Lxxxxvum, die Mercurii in vigilia Nativitatis Domini', ve- 
nerabilis pater dominus Guillelmus, Dei gratia abbas hujus monasterii, venit 
noviter ad pradictum monasterium, et juravit in capitulo se servare dicti mo- 
nasterii consuetudines. (La cod. Abrinc. 214, pag. 196.) 

Kalendis Aprilis. Anno Domini M. ccc. 1° obiit Johanna, regina Francie et Na- 
varre. (Ibid. pag. 49.) 

Anno Domini w.ccc.1m, in vigilia beati Mathzi apostoli ', extincti fuerunt in 
hoc Monte septem peregrini utriusque sexus. (/bid. pag. 142.) 


Anno Domini m.ccc. v, die Sabbati ante festum beati Mathzi apostoli®, submersi . 


fuerunt in harenis quinque peregrini utriusque sexus. (Ibid. pag. 142.) 

ix kalendas Octobris, anno Domini m. ccc. v, die [Jovis]post festum beati Mathai 
apostoli', submersi fuerunt in vado de ..... Paluel xm peregrini utriusque sexus, 
qui redibant de Monte ad partes suas in Britanniam. (Ibid. pag. 143.) 

Anno Dominio. ccc. v, die Lune in festo sancti Valentini’, obiit Gaufridus bone 
memorize Abrincensis episcopus. (Ea cod. Abrinc. 130, fol. 3.) 

Anno Domini m. ccc. v1, die Jovis post festum sancti Andree apostoli'’, recepta 
fuit nobilis domina domina Nicholaa, uxor nobilis viri domini Oliveri Paganelli, 
militis, in capitulo nostro, de consensu totius capituli, et audita ipsius morte fa- 
clemus pro ipsa sicuti pro una de sororibus nostris. (Ea cod. Abr. 214, pag. 73.) 

Anno Domini .ccc.v1, die Jovis et die Dominica ante festum Decollationis beati 
Johannis Baptiste! submersi sunt in arenis sex peregrini, quorum anime re- 
quiescant in pace. (Jbid. pag. 129.) | 


" Anno 1298, non autem 1299, vigilia Nativitatis Do- * Anno 1306 n. st. festum sancti Valentin, id est 
mint, 24 Decembris, in diem Mereurii incidit. 14 Febraarii, incidit in diem Lune. 





3 


_~ 
i. 


<> 
4 


vi 





G 


— 


_— 
. 


























NOTA MONASTERIT MONTIS SANCTI MICHAELIS. 975 


a Anno Domini M.ccc. x1, causa peregrinationis, venit ad Montem Sancti Michaelis 
in periculo maris dominus rex Francorum nominatus Pulcher Philippus, et ob- 
tulit majori altari beati Michaelis archangeli imaginem auream majorem beati 
Michaelis supradicti et unam capellam de serico deauratam '. (Ex cod. Abrinc. 214, 


pag. 336.) 





s  vutidus Junii*, [obiit] Ludovicus, rex Francorum, filius Philippi excellentissimi - ¢ jun. 1316. 


et pulcherrimi regum Francorum. (Ibid. pag. 83.) 

xv kalendas Octobris, anno Domini m.ccc. xvi, die Sabbati ante festum sancti 
Mathzi apostoli*, submersi fuerunt xvii peregrini utriusque sexus. (Ibid. 
pag. 140.) Z 

¢  nidus* Januarii, anno Domini M. ccc. xxi obiit princeps excellentissimus do- 
minus Philippus, rex Francorum, filius magni Philippi, qui dedit nobis c libras 
annui redditus. (Ibid. pag. 11.) 


mt kalendas Februarii>. Obiit Johanna, regina Francie, uxor quondam bone ° 1g Jan. 1329. 


recordationis domini Philippi, filii excellentissimi regis Philippi quondam dicti 
p le Bel, qui simul vita comite dederunt nobis c libras annui redditus. ( Ibid. 


pag. 21.) 


Il. 


Indiculus abbatum ‘. 


Mainardus I abbas hujus loci, xvi kalendas Maii. 
&  Mainardus, 1 idus Juli. 
Iidebertus , vii idus Januarii. 
Ildebertus, 11 kalendas Octobris. 
Almodus, 
Theodericus, 
r Suppo, 1 nonas Novembris. 
Radulfus, m1 kalendas Augusti. 
Ranulfus, xu kalendas Januarii. 
Rogerius, xv kalendas Novembris. 
Rogerius, mm nonas Aprilis. 

¢  Richardus, u idus Januarii. 
Bernardus, vi idus Maii. 
Gautredus, m1 kalendas’ Januarii. 
Robertus, vi kalendas Julii. 
Martinus, x1 kalendas Marcii. 

H Jordanus, vit idus August. 

Radulfus de Insulis, mn idus Februarii. 
Thomas de Cameris, m1 nonas Julii.. 
Radulfus de Villa Dei, xv kalendas Aprilis. 
Richardus Tustini, 11 kalendas Augusti. 

1)  Nicholaus Alexandr?, xv kalendas Decembris. 
Nicholaus Fanigot, x1 kalendas Aprilis. 
Johannes dictus le Faé, m1 idus Juli. 
Guillelmus de Castro, 11 idus Septembris. 
Johannes de Porta®, xvi kalendas Maii. 

k Nicolaus le Vitrier, 11 kalendas Novembris. 
Gauffridus de Servone, 1 kalendas Marcii. 
Petrus Regis, xvi kalendas Marcii. 

Robertus Joliveti, xv1 kalendas Augusti. 


xvi kalendas Junii. 


' Vide infra, p. 581 g. * Ex cod. Abrinc. 214, prioris partis pay. 197, et pos- 

* Anno 1318 dies Sabbati ante festum sancti Mathei terioris partis pag. 74. Conf. Andrew Duchesne collectaneu, 
apostoli incidit in xv1 kal. Octobris, id est in 16 Sept. tomi XXII fol. 267. 

* Pro idus legendum nonas, cum Philippum V 3 Jan. ° Alterum exempl. 110 kalendas. 


1322 obiisse constet. * Que sequuntur desunt in priori exempl. 








L 


* 035). 


1452. 


© Post a. 1182. 


“ 1150. 


* Post a. 1147. 


* 9233. 


* 1017. 


te 2 
1Ootl. 


* 9806. 


' 9255. 


107. 


i 


! 292. 


" 1094. 


"9189. 


v 


* Post a. 1120. 


aad. 


576 


1 Jan. 
2 Jan. 
3 Jan. 
4 Jan. 
5 Jan. 
6 Jan. 
7 Jan. 





NOTA MONASTERII MONTIS SANCTI MICHAELIS. 


IV. 
E tribus obituariis'. 


‘ 


Martinus abbas. {Guillermus, abbas Fiscannensis°*. | 

Leduinus abbas. Petrus abbas. Johannes miles. B 
Martinus, episcopus Abrincensis >. 

Johannes, abbas Sancti Benigni *. [Gaufredus, abbas hujus loci *.| 
Conudion abbas. 

Ansbertus abbas. Hugo abbas. Guillelmus abbas Tironensis *. 

Ulgerius abbas. Teodericus abbas. [Turgisus, episcopus Abrincensis'. ¢ 


Heldebertus, tertius abbas hujus loci ®.| 


8 Jan. 
g Jan. 


10 Jan. 
. Guillelmus, abbas Fonteneti*. [Ricardus, abbas hujus loci’. | D 


12 Jan 


Fromondus abbas. [Gognor, comitissa Normanniz *. Letscelinus abbas. | 
Walerannus abbas. Geraldus abbas. 
Henricus abbas. Vivianus, abbas Rothomagensis ”. 


13 Jan. Robertus abbas. {Robertus archiepiscopus. | Maaricius, archiepiscopus 
Kothomagensis }. 


14 Jan. Robertus abbas. 

15 Jan. Richardus abbas. [Maria, regina Francie ‘. | 

16 Jan. Cavallonus abbas. E 
17 Jan. Tescio abbas. [Rivallonus abbas. | 

18 Jan. Guillelmus abbas. 

1g Jan. [Joudoinus de Suligneyo. | 

21 Jan. Felix abbas. 

22 Jan. Robertus abbas. [tem Robertus, abbas Cadomensis *. F 
23 Jan. [Th. clericus, qui dedit nobis unam bibliothecam® et xx libras ad 


obitum suum. | 


24 Jan 


. Gaufredus episcopus. Robertus abbas. [Radulfus, episcopus Abrin- 


censis'.] Guillelmus de Villa Dei. 


25 Jan 
26 Jan 
27 Jan 


Johannes 
28 Jan. Eudo abbas. {Guillermus, abbas Sancti Petri Cerneliensis °. Johannes, 

episcopus Dolensis.| H 
2 Febr. 

. Guillelmus, archiepiscopus Rothomagensis ?. 


9 Febr 


. Gregorius abbas. G 
. |Michael, Abrincensis episcopus ®. | ' 
. [Johannes, Dolensis episcopus. Willelmus, episcopus Cenomanensis". 


de Passibus.| 





Hamelinus episcopus. 


11 Febr. Guillelmus abbas. [Robertus, comes Normannorum ‘.| 

12 Febr. Felix abbas. [Radulfus de Vallibus, abbas hujus loci®. Johannes de 
Aucey, miles. | J 

13 Febr. Johannes abbas. 

14 Febr. Johannes abbas. [Briendus comes. Gaufridus, episcopus Abrincensis'*.| 


16 Febr. Johannes abbas. 
17 Febr. Vivianus, episcopus Constantiensis *. Guillelmus de Corbrogne, dic- 





tus Milles‘. K 
18 Febr. Rodericus abbas. 7 
1g Febr. Nicolaus’ abbas. Martinus, abbas hujus loci". Guillelmus, episcopus 

Abrincensis *. | 
20 Febr. Conanus comes*. Richardus de Humez®. , 

3 
' Primum obituarium ultimam codicis 214 Abrinc. par- * Cod. Fonten. adjecta compendii nota. 

tem tenet; secundum constat notis que Usuardino martyro- * Uxor Philippi III, a. 1321 mortua. 

logio in.eodem codice 214 intermixte sunt; tertium codice * Id est bibliam. : 

215 continetur. Que uncis inclusimus ud secundum perti- * Idem qui in Rubrica abreviata Radulfus de Villa 

nent obituarium; ad lertium vero ea que ilalicis characte- Dei dicitur, cujusque obitus in superiori indiculo xv kal. 

ribus distinximus. Aprilis annotatus est. Obiit a. 1237. 

* Corrig. Rothonensis. A. 1187 Vivianus Rothonensi ” Cod. Nicolus. 


abbatie prwerat. ® Constabularius Normannia , anno 1180 mortuus. 











NOTA MONASTERII MONTIS SANCTI MICHAELIS. 977 


a 21 Febr. Thomas Barbou, abbas de Lucerna*. [Aymericus Guenart, archie- 
piscopus Rothomagensis, anno xL1° ‘ 
22 Febr. [Magister Guillelmus de Bloville. | 
23 Febr. Faricius abbas. {Rogres de Ardena. Orieut, mater Ricardi Tustini 
abbatis. | 
sp 27 Febr. Albericus abbas. Judicalis abbas. 
28 Febr. Petrus abbas de Savignyé °. 
1 Mart. | Magister Guillelmus Glane. | 
4 Mart. Hugo abbas. Adela abbatissa. 





* 1333. 
> 1343. 


* C. 1286. 


5 Mart. Mainerius abbas. Guillelmus, abbas de Exaquio*. { Willelmus de Kardip. # post a. 1222. 


7 
! 


c Robertus de Harcort, episcopus Constantiensis*. | 
6 Mart. Vivianus abbas. 
g Mart. Fulbertus abbas. Eremboldus abbas. Otheboldus abbas. 
10 Mart. Turstinus! abbas. Vidricus abbas. Robertus abbas Cerasiensis ?. 
12 Mart. [Rollandus, archiepiscopus Doli‘.| 
p 13 Mart. [Johannes, episcopus Abrincensis £.| 
14 Mart. Lanbertus abbas. 
16 Mart. Godefredus abbas. Rotbertus abbas. |[Rotbertus, archiepiscopus Ro- 
thomagensis *.| 
17 Mart. Hugo abbas. Jofredus abbas. [Guillelmus, episcopus Abrincensis‘.| 
gE 18 Mart. [Sebilla, comitissa Normannorum). Radulfus de Insula’, abbas hujus 
loci,| qui fecit refectorium. 
19 Mart. Nicholaus Fanigot, abbas huyus loct*. 
20 Mart. Philippus abbas. Rogerius abbas. 
21 Mart. Godefredus abbas. Haimo abbas. 
r 22 Mart. Alveredus abbas. {Rotgerius, abbas Fiscanni*. Petrus de Passibus sa- 
cerdos. | 
23 Mart. [Johannes Paganelli. | 
26 Mart. Hunaldus abbas. 
28 Mart. Avesgaudus abbas’. Guillelmus de Brae. [Alveredus, quondam rector 
G ecclesize de Quernet. | 
29 Mart. Vincentius abbas. [Johannes de Tania. | 
30 Mart. [Acardus, episcopus Abrincensis '.] 
31 Mart. Gilo de Gorram laicus. 
1 Apr. Moraldus abbas. Johannes abbas. Johanna regina Francie et Navarre™. 
nu 2 Apr. [Rotgerius, abbas hujus loci’.| 
3 Apr. Mainerius abbas. 
9 Apr. Adamus abbas. [Hugo, episcopus Abrincensis°®. Fulbertus, episcopus 
Carnotensis P. | 
7 Apr. [Joscerannus, abbas Sancti Benedicti4. Bernardus, abbas Majoris Mo- 
i nasteri*. Richardus, rex Anglorum‘. | 
g Apr. Ingebaldus abbas. Hunfredus abbas. Robertus, abbas Cadomensis'. Guil- 
lelmus, archiepiscopus Rothomagensis “. 
10 Apr. Guillelmus, comes Pictavensis. [Guillelmus de Carteret. | 
12 Apr. Hingethenus abbas. Bernerius abbas. 
k 13 Apr. Hingethenus abbas. Guillelmus abbas. Ludovicus, comes Carnotensis’. 
14 Apr. Heldebertus abbas. [Odo de Passibus, rector ecclesie de Ponte Ur- 
sonis. Maria de Sancto Martino. Obiit bone memorize pater dominus Johannes de 
Porta, abbas hujus loci, anno Domini m.ccc. xxx1I1.| 
15 Apr. [Henricus de Olivo. | 
t 16 Apr. Guillelmus, abbas Beci*. {Mainardus I abbas hujus loci’.| 


' Cod. Trustinus. monasterio Sancti Michaelis prefuit ab a. 1212 ad a. 1228 
* Cod. Cer. adjecta compendii nota. Robertus Cerasiensi vel circ. 

abbatie anno 1190 preerat. * A. 1280 abbatia Montis Sancti Michaelis vacabat per 
> Vel de Insulis, ut legimus in Rubrica abreviata et in resignationem fratris Nicolai Fanigot, ut constat litteris in 

superiore indiculo, cujus auctor obilum ejusdem Radulfi _—_ Neustria pia, p. 391, editis. 

uid. Febr. celebrandum male notavit. Radulfus de Insula > §. Vincentii Cenomannensis abbas , 1037-1064. 


TOME XXIII 73 


* 1325. 


*C. 1187. 
8 1327. 


" C. 1036. 
'C. 1194. 
1 C. 1104. 


* 1139. 


1171. 


™ 9305. 


"1124. 


° C.1055. 
P 1029. 
* Post a. 1095. 


* 1100. 


1199. 
1196. 
“ 1306. 


* 13205. 


A 
1124. 


1 ggi. 








* Post a. 1177. 
» 13,2. 


© 3336. 


d 


* 1218. 


) 4228. 


” «383. 


* 1169. 
° 1318. 


ridavelii43. 





NOTA MONASTERII MONTIS SANCTI MICHAELIS. 


578 
17 Apr. Petrus abbas. ; A 
18 Apr. Macharius abbas. Ulvaldus abbas. 
a0 Apr. Robertus abbas. [Avia, mater N. Fanigot, abbatis hujus loci. | 
21 Apr. Robertus episcopus. Petrus abbas. Ascelinus abbas: Petrus Abarlardus 
monachus. 
22 Apr. Constantia abbatissa. B 
24 Apr. Philippus, abbas Divionensis*. [Nicholaus, episcopus Abrincensis ». 


Guido de Haricuria, episcopus Lexoviensis‘. | 


26 Apr. Guillelmus abbas. [Richardus, episcopus Abrincensis *. | 

27 Apr. Anfridus abbas. [Radulfus Ogeri, sacerdos. Nicholaus de Sartilleio. | 

28 Apr. Robertus abbas. Cc 

2g Apr. Annes mater R. de Quernet. 

30 Apr. Petrus abbas. Araudus abbas. 

1 Maii. Ingebaldus abbas. Matildis, regina Anglorum*. 

2 Maii. [Rannulfus, abbas Sancti Vincentii '.| 

3 Maii. Hervardus abbas. D 

4 Mau. |[Robertus, archiepiscopus Rothomagensis ‘.| 

7 Maii. [Philipus de Landa, prior hujus loci. | 

8 Maii. [Bernardus, abbas hujus loci ®.| 

9 Maii. Constantinus abbas. 

11 Mai. Gaufredus abbas. E 

12 Maii. Erchembaudus miles. 

13 Maii. Eholarnus abbas. [Johannes Mahé, episcopus Dolensis*. | 

17 Maii. Herveus abbas. Guunbaldus abbas. | Theodericus, Almodus, abbates 
hujus loci '.| 

18 Maii. Penesius abbas ”. F 

19 Maii. Rogerius abbas. 

20 Maii. Gaufredus abbas. 

21 Mati. Johannes de Dumo, lequm professor. 

22 Maii. Albericus abbas. Mathzus abbas. 

23 Maii. Garnerius abbas. G 

24 Maii. Odo abbas. 

25 Maii. Petrus abbas. Guillelmus abbas. 

26 Maii. Rotbertus archiepiscopus. [ Radulfus de Campo Repulso. | 

28 Maii. Gervasius abbas. 

29 Maii. Hugo abbas. Hl 

30 Maii. Giequellus miles. | Guillelmus, abbas Sancti Florentii).] 

31 Maui. Aimo episcopus. 


1 Jun. Fulcrannus abbas. 
2 Jun. Arnulfus abbas. 
4 Jun. Gisbertus abbas. | Isabel quondam regina Anglorum, mater Henrici re- 5 


gis‘. Obiit Johannes Hautfuney, episcopus Abrincensis, anno Domini M. ccc. Lvm. | 


5 Jun. Josfridus abbas. Conradus Imperator, monachus. Johanna Fulebech. 
6 Jun. Robertus abbas. Ludovicus, rex Francorum'. 
7 Jun. Gislebertus abbas. 


10 Jun. 
11 Jun. 
12 Jun. 
15 Jun. 
16 Jun. 
18 Jun. 
1g Jun. 
23 Jun. 


* Ranulfas, abbas Sancti Vincentii Cenomannensis , ab a. 
1080 ad a. 1100 vel cire. 


Robertus abbas. k 
| Henricus tertius, rex Anglorum”.] 

Sigo abbas. Emmeno abbas. Sigifridus abbas. Radulfus abbas. 
Raimbaldus abbas. 

[Gorselmus, abbas Sancti Benedicti’. | 

Rogerus de Marcillé, armiger. L 
Radulfus abbas. Albertus abbas. Rogerius abbas. 

Rannuldus abbas. [Silvester, abbas Sancti Salvatoris Rothonensis". | 


Aigidius, archiepiscopus Rothomagensis°. 


* Fort. corrig. Genesius. 
* Non apparet in Floriacensium abbatum indice. 





NOTA MONASTERII MONTIS SANCTI MICHAELIS. 579 


A 24 Jun. Boso abbas. [Robertus de Torigneio, abbas hujus loci*.| * 1186. 
26 Jun. Mainus archiepiscopus. 
27 Jun. Ebullus abbas. Paulus abbas. 
28 Jun. [Judita, comitissa Normannie > Conanus, comes Britannie*,| qui jacet 
in capella Sancti Martini tn ista ecclesia. 
8B 30 Jun. Nigellus miles. 
1 Jul. Adelerius abbas. 
2 Jul. Audoenus episcopus. [Robertus, dux Normannorum quartus 4 Odo, Ro- — * 1035. 
thomagensis archiepiscopus °. | * 1295. 
3 Jul. Flaaudus miles. 
c 5 Jul. Aubertus episcopus. Heliseus abbas. | Th. de Cameris, abbas hujusloci‘.] - « ¢. 1230. 
6 Jul. Osmundus episcopus. 
7 Jul. Henricus secundus, rex Anglorum £. 
8 Jul. Gaufredus abbas. 
11 Jul. Gaufridus abbas. {Maurilius, archiepiscopus Rothomagensis°.| * 667. 
p> 12 Jul. Gauterius abbas. 
13 Jul. [Johannes le Faé, abbas hujus loci, anno Domini m.cc. nonagesimo 
octavo. | 
14 Jul. [Philippus, rex Francie '.| Mamardus II abbas hujus locti. Johannes de‘ 1223. 
Marne, episcopus Constantiensts *. «hae 
gE 19 Jul. Tono abbas. [Bovo, abbas Sancti Taurini' et monachus. | 
16 Jul. Johannes abbas. 
17 Jul. [Magister Ricardus Galon. | 
18 Jul. Henricus abbas. Ricardus , episcopus Abrincensis'. 
1g Jul. Adelerius abbas. 
r 20 Jul. Bovo abbas. [Richardus, episcopus Abrincensis".| " 1182? 
24 Jul. [Andreas de Monteneio. | 
25 Jul. Giraldus abbas. Rainerius abbas. Gaufridus comes. 
26 Jul. [Ricardus de Porta. | 
27 Jul. Hunbertus abbas. 
6 29 Jul. Hoellus, episcopus Cenomanensis". Domnus Radulfus, abbas hujus — * ,o096. 
loci ®. Anno Domini M. cc. txim obiit Ricardus Tustini, nobilis abbas hujus loci.| — > , 058. 
30 Jul. Herveus abbas. 
2 Aug. Hilgodus abbas. 
3 Aug. [Guillelmus, rex Anglorum, secundus?.| ee 
H 5 Aug. Radulfus abbas. 
6 Aug. Radulfus abbas. Gaufridus abbas. | Richardus comes tertius * Norman- 
norum‘. Jordanus, abbas hujus loci".] — 
7 Aug. Guillelmus Rusel. "yaaa, 
g Aug. Guido abbas. 
J 11 Aug. [Hugo, abbas Sancti Salvatoris Constantini’.| 
12 Aug. {[Gaufridus de Sancto Pancracio. | 
13 Aug. Gauterius abbas. 
16 Aug. Rogerius abbas. Hugo abbas. 


ce 


1017. 
992. 


n 


1189. 


- 


11533 


17 Aug. Johannes abbas. {Maugisus, Abrincensium presul *. | * C.1097. 
k 18 Aug. Hildeardis abbatissa. 

1g Aug. [Donoaldus, episcopus Aletensis et monachus‘. | " raah. 

21 Aug. Falco, episcopus Abrincensis*. * 1380. 


22 Aug. Alfrida comitissa. .. 
23 Aug. [Robertus, abbas Cerneliensis ecclesia‘. Richardus I], comes Norman- 

L norum ’, et Gaufridus comes’. | 1027. 
24 Aug. Gurloenus abbas. Symon abbas. 


' Nalla hujus Bovonis mentio occurrit in Gallia chris- * Robertus de Sancto Pancratio, monachus Montis Sancti 
tiana. Michaelis, tempore Henrici II (1154-1189) monasterio 

* Intellig. Richardus tertius, comes Norm. Cernellensi (Dorsetshire) prefuit. 

* Memoratus annis 1147, 1153 et 1154. > Cod. comites. 








* 1210. 


® 1023. 


" 1040. 


* Post a. 1020. 


1 Post a. 1106. 
¥ 12:6. 


580 


NOTA MONASTERII MONTIS SANCTI MICHAELIS. 


25 Aug. |Dominus Guillelmus de Sancto Bricio. | 
26 Aug. Herluinus abbas. Richardus abbas. 
28 Aug. Gausbertus abbas. Matildis comitissa. 


29 Aug. Radulfus abbas. 
3o Aug. Johannes de Columba. 


31 Aug. [Guillelmus Tholomzus', episcopus Abrincensis’*. | 


2 Sept. Herveus abbas. 


4 Sept. Gauterius abbas, [Robertus, natus Otritorii, prior hujus loci. Tustenus 


le Monnier, pater domni R. abbatis.| 


5 Sept. Vivianus et Hubertus, abbates. [Almodus, abbas Sancti Salvatoris’.| 
6 Sept. Drogo abbas. | Herbertus, episcopus Abrincensis>. Ricardus, episcopus 


Abrincensis*. | 


7 Sept. Gaufridus comes *. Guillelmus miles. 

8 Sept. Donvallonus abbas. Herbertus comes. 

9 Sept. [Johannes, archiepiscopus Rothomagensis“. Guillelmus, rex Anglorum 
et dux Normannorum *. Scollandus, Sancti Augustini abbas *. | 

10 Sept. [Mathildis, primi Henrici regis Anglorum filia’, secundi Henrici regis 


mater*.| 
11 Sept. 

mini M. CCC. 
12 Sept. 
13 Sept. 
16 Sept. 
17 Sept. [ 
19 Sept. {Radulfus de Filgeriis. | 
22 Sept. Gaufredus abbas. 
24h Sept. 
25 Sept. 
26 Sept. 
27 Sept. 
2g Sept. 
30 Sept. 


XIII. | 


Bernardus abbas. 
Herbertus abbas. 


Colunbanus abbas. 


Mabilia comitissa. 


Gaufridus comes. [Guillelmus de Castro, abbas hujus loci, anno Do- 


Guarinus abbas. Lanbertus comes. 

Dominus Guillelmus, miles et dominus de Siliaco. | 
Alexander abbas. Raginaldus ° abbas. 

Eudo, abbas Rothomagensis ’. 


Hugo episcopus. Fredericus abbas’. 


Guillelmus abbas. [Helbertus, abbas III] hujus loci £.| 


1 Oct. {Alanus, dux Britannorum °.] 


29 Oct. Petrus abbas. Johannes Chiffrevast. 
3 Oct. Genesius abbas. Henricus comes. 


4 Oct. Teibertus abbas. 
5 Oct. Adroldus abbas. 


g Oct. Urso abbas. [Haimo, abbas de Mildentone ®.| 


10 Oct. Justinus'® abbas. 


11 Oct. Odo abbas. 


12 Oct. Guillelmus, comes de Arundel. 
13 Oct. [Johannes de Sancto Johanne. | 


14 Oct. 
nachus hujus loci *.] 


Gausbertus abbas. | Norgodus, episcopus Abrincatensis et postea mo- 


17 Oct. Rotbertus, Ingelbaldus, abbates. 
18 Oct. | Rogerius, abbas hujus loci). Johannes, rex Anglorum *.| 


1g Oct. Radulfus, Durandus, abbates. 


20 Oct. Theoldus episcopus. | Mathias abbas.] 


22 Oct. Herluinus abbas. 


' Cod. Tholom. adjecta compendii nota. 

2 Almodus, abbas Rotonensis, ab anno 1062 ad annum 
1080, vel cire. 

* Gaufridus dictus Plantagenet, comes Andegavensis , 
7 Sept. 1151 mortuus. 

* Scollandus, abbas Sancti Augustini Cantuariensis, a. 
1087 obiit. 

* Vocem filia, que in cod. desideratur, supplevimus. 

* Cod. Rag. superaddita compendii nota. 


’ Vel fort. Rothonensis. Cod. Roth. adjecta compendii 
nola. 

* Fredericus, Sancti Florentii abbas , qui 28 Septembris 
1055 decessisse dicitur. 

® Auctores Monastici anglic. (11, 345) nullum Haimo- 
nem memorant abbatem pr. dled ( Middleton , Dor- 
seishire). : 

‘© Fort. Justinus, Rothonensis abbas, ab anno 1092 ad 
annum 1105. 





H 





NOTA MONASTERIL MONTIS SANCTi MICHAELIS. 581 


a 23 Oct. Gausbertus abbas. {Obitus cardinalis Michaelis. ] 

28 Oct. Hugo comes. | Hugo, episcopus Constantiensis*. Guillelmus, episcopus 
Abrincensis ?.] 

29 Oct. Hugo abbas. Gervasius abbas. 

30 Oct. Rogerius abbas. 

B 31 Oct. Hugo decanus. Robertus comes. 

1 Nov. [Radulfus de Barnevilla. | 

2 Noy. Guillelmus de Colle. [Mathildis, regina Anglorum ‘.| 

3 Noy. Gauterius abbas. 

4 Nov. Judicalis abbas. [Suppo, abbas hujus loci“. Robertus le Peletier, de- 

c canus Abrincensis '.| 
6 Nov. Rotbertus comes. {Robertus de Moleyo.| 
7 Nov. [Robertus, abbas Sancti Laurenti.| 
- 8 Nov. Justinus abbas. | Thomas Gontir, prior in monte Tumba Helenz.] 
10 Nov. Rogerius abbas. [Hugo, Rothomagensis archiepiscopus °.| 
p 11 Nov. Algarus episcopus’. | Magister Michael de Malo Conductu.| 

13 Nov. Abdo abbas. 

15 Nov. Durandus abbas. | Ludovicus, rex Francie ‘.| 

16 Nov. Emma comitissa: {Guarinus, abbas Sancti Vigoris °.| 

17 Nov. Tustinus abbas. Beatrix abbatissa. [Galterus, archiepiscopus Rothoma- 

e gensis®. Rainaldus, episcopus Aletensis*. Nicholaus, abbas hujus loci'.| 

18 Nov. [Ivo, abbas Rothomagensis *.| 

19 Nov. Hilgodus abbas. Garinus abbas. [Robertus, abbas de Lucerna).| 

20 Nov. Rotbertus abbas. 

21 Nov. Berengerius abbas. [Richardus 1, dux Normannorum ‘, et Gaufridus, 

F comes Britannie's| 

23 Nov. |Theobaldus, Rothomagensis archiepiscopus™.| 

25 Nov. |Rotroldus, archiepiscopus Rotomagensis ”.] 

26 Nov. Alfredus abbas. 

27 Nov. [Blancha, Francie quondam regina °.| 

G 28 Nov. Ingelbaldus abbas. Gerardus abbas. 

29 Nov. Andreas abbas. Berardus abbas. [Mainardus et Gerardus abbates. 
Obiit? Philippus, excelientissimus rex Francorum, qui ymaginem auream beati 
Michaelis et capellam sericanam isti monasterio erogavit. Radulfus, abbas Fontis 
Danielis. 

H 30 Nov. Gislebertus abbas. Raginaldus, pater Garini de Passibus. [Johannes le 
Henapier, burgensis Cadomi.| 

1 Dec. Michael archiepiscopus. Gundraldus abbas. Ingelbaldus abbas. Berta 
comitissa. [ Henricus, rex Anglorum et dux Normannorum ‘.| 

3 Dec. Arnulfus abbas. 

3 4 Dec. Josfredus abbas. 

7 Dec. Guillelmus abbas. 

8 Dec. Hubertus episcopus. 

g Dec. Gosbertus abbas. 

10 Dec. Otgerius abbas. Rogerius abbas. 

k 11 Dec. Adalardus abbas. 

12 Dec. [Michael, episcopus Abrincensis*'. Guillelmus de Tyevilla, episcopus 
Constantiensis *.| 

17 Dec. Richardus abbas. | 

18 Dec. [Berengaria, regina Anglorum ‘.| 

L 19 Dec. [Ranulfus, abbas hujus loci. 

20 Dec. Laurentius abbas. 


' Hujas decani nomen omissum est in Gallia christ. que anno 1066 adstitit dedicationi monasterit Sancte Trini- 
* Algarus , Constantiensis episcopus, a. 1151 mortuus. tatis Cadomi. Vid. Gall. christ. XI, 4og. 
* Guarinus , abbas Cerasiensis, quem Mabillonius per- * Corr. Rothonensis. Yvo Rothonensis abbas, ab anno 


peram abbatibus Sancti Vigoris Baiocensis adscripsit, qui- 1144 ad annum 1157 memoratus. 


“ 1238. 
> 1236. 


* 1083. 


4 1061. 


* 1164. 


P 13,4. 


4 4135. 


* adage. 


* C. 1345. 


* Post a. 1229. 
" 1085. 








582 EX OBITUARIO ECCLESIA MORETONIENSIS. 


22 Dec. Folradus abbas. A 
23 Dec. Godefredus abbas. [Domina Johanna, regina Francie ', mM. ccc. xix. | 
24 Dec. [Radulfus de Versun. | 

26 Dec. Theodericus abbas. 

27 Dec. Adam episcopus. Theudo abbas. 


29 Dec. Robertus abbas. r 
30 Dec. Henricus abbas. Gauterius abbas. 
* 1178. 31 Dec. Adalardus abbas. [Stephanus, Redonensis episcopus’. Ranulfus, 


abbas Longiledi’. | 








EX OBITUARIO ECCLESIZ MORETONIENSIS. 





MONITUM. 


» Archives E Sanlaudano archivo” nobis transmissa sunt sex folia membranacea 
de la Manche . ° . e e e 5 e : 3 
i SaincLd. Quibus continetur obituarium ecclesiz Sancti Ebrulfi Moretoniensis 
medio seculo x1, si notas recentius adjectas exceperis, exaratum. Inde 
pauca excerpsimus nomina, uncis includentes ea que in codice, 
manu secunda, saculo xm exeunte vel xtv ineunte descripta sunt. 


Lacerata est terti folii pars inferior, que ultimis Mau et Junu diebus 








respondebat. 
© 1259. 14 Jan. Obiit Maltildis, comitissa Bolonie*, que dedit m libras reparationi 
istius ecclesiz. C 
4 1934. 18 Jan. Obiit Philippus, comes Boloniz et Moretonii*. 


20 Jan. {Obiit Raginardus du Hamel, vicecomes Moretonii.| 

25 Jan. Obitus Rogerii de Conchis. 

28 Jan. [Obitus Ludovici, regis Francorum “.| 

2 Febr. |Obitus magistri Johannis le Queu, canonici’.| D 

4 Febr. Obiit Jacobus de Bello Fuissello. 

5 Febr. Obiit Richardus de Sancto Johanne. 

25 Febr. Obiit magister Michael de Haya. 

2 Mart. Obiit Jocelinus de Sancto Bartholomezo. 

4 Mart. [Obitus magistri Nicholai de Tribus Montibus, decani ecclesie Mo- & 
retonii.| 

5 Mart. Obiit Guillelmus de Heucon, miles. 

23 Mart. [Obiit dominus Th. canonicus Sancti Mederici de Lineys, pro cujus 
anima Johannes de Longuo Ponte, canonicus istius ecclesie, dedit nobis, etc.| 

29 Mart. Obiit Guillelmus de Conchis, decanus Moretonii. F 

* 1305. 1 Apr. [Obiit Johanna, regina Francorum et Navarre *.| 
3 Apr. Obiit Thomas le Blanc, archidiaconus Lexoviensis. . 
10 Apr. Obiit Michael de Maigné. 


' Fort. Johanna de Burgundia, Philippi. VI azor, * Hec nota ad Ludovicum X referenda esi, sed nescimus 
12 Dec. 1348 mortua. cur in ecclesia Moretoniensi hujus regis anniversarium die 
* Ranulfus Lonleiensi monasterio a. 1078 presidebat. 28 Jan. celebratum fuerit. 


* De hae ecclesia vid. Gall. christ. X1, 508. ® Cod. canonicus. 





EX OBITUARIO ECCLESIZ MORETONIENSIS. 583 


4 16 Apr. [Obiit Petrus de Gonnesse. | 
18 Apr. Obiit Sapiencia, uxor Ricardi de Baillolio. 
22 Apr. [Obiit dominus Johannes de Calmis, presbiter et canonicus istius ec- 
clesiz.| 
26 Apr. [Obiit Thomas de Colonbeyo, cantor Abrincensis. | 


B 30 Apr. [Obiit Dyonisius de Bello Fuissello, rector Sancti Paterni.| Die Martis © 


ante Ascensionem Domini, obiit Matillis, uxor Herberti, tunc baillivi Moretonii!. 
5 Maii. Obiit Stephanus, presbiter et succentor. 
13 Maii. Obiit magister Johannes Peilegant. 
19 Maii. Obiit Gervasia, uxor Ricardi Albi. 
¢ 20 Maii. Obiit Johannes Claudus de Byon. (Obiit magister Guillelmus de Thu- 
reio, canonicus Morethonii et archidiaconus Abrincensis. 
21 Jun. Obiit Garganus Romanus, canonicus. 
24 Jun. [Obiit R.? bone memorize quondam Abrincensis episcopus, qui dedit 
tringinta solidos pro anniversario faciendo. | 
D 3 Jul. Obiit Jacobus cantor’. 
5 Jul. [Missa de Sancto Spiritu pro magistro Guillelmo Britonis, quondam ca- 
nonico istius ecclesiz# quandiu vixerit, et de Requiem post ejus obitum ‘.| 
12 Jul. [Obiit Guillelmus de Cheseyo, cantor et canonicus istius ecclesiz.| 
25 Jul. [Obit G. de Confflanz, condam vicecomes Moretonii. | 
E 24 Aug. Obiit magister Ricardus de Bruncio. 
25 Aug. [Obitus Ludovici regis *.| 
3 Sept. [Obiit magister Symon de Bello Fuissello, canonicus Moretonii. | 
8 Sept. Obiit Rogerius le Gouz, canonicus. 
g Sept. [Obiit Johannes de Longuo Ponte, canonicus istius ecclesiz.| 
rF 10 Sept. [Obit Vincentius, canonicus Moretonii.| 
15 Sept. Obiit uxor Guillelmi de Yvreseio. | 
17 Sept. [Obiit Almaricus de Haricuria. Et eodem die Petrus Loret, canonicus.| 
18 Sept. Obiit Theobaldus, canonicus, clericus domini regis. 
30 Sept. [Obitus Siusivtssinnt Philippi, regis Francorum, qui obiit in Arra- 
G gonia, filii Ludovici regis’. 
2 Oct. [Alicia dicta la Borgeyse . . . elegit suam sepulturam in cimiterio Sancti 
Firmati.| 
6 Oct. [Obit Philippus, rex Francorum, in Arragonia‘, pro quo habemus Lxv 
solidos apud Sanctum Petrum super Diva. 
H 14 Oct. [Obiit Guillelmus de Villaribus, miles.] 
25 Oct. Obiit Richardus precentor. . 
10 Nov. [Obiit bone memorize vir Stephanus de Granchiis, quondam decanus 
istius ecclesiz. | 
8 Dec. Obiit Robertus, comes Moretonii, fundator istius ecclesiz °. 
3 12 Dec. [Recepimus tringinta libras turonensium a domino Johanne de An- 
gulo, presbytero, pro faciendo anniversarium bone memoriz viri G. quondam 
Rotomagensis archiepiscopi°.| 


' 


' Herbertam de Tria, Moretonii ballivum, in chartis 
Savigneiensis et Troarnensis monasteriorum invenimus annis 
1241 et 1251 memoratum. 

* Fort. Radulfus de Thevilla, qui a. 1292 obiit. 

* In chartulario monasterii Frigidi Montis (cod. lat. 
5471, p. 356) ad a. 1250 occurrit Jacobus de Vitriaco, 


cantor Moritonii, qut in quadam ann 1238 charta (ibid. 
. 254) Drocensis capicerius dicitur. 
* Hee clausula seculo x1v ineunte adjecta est. 
* Robertus , frater uterinus Guillelmi I, regis Angle. 
* Guillelmus de Flavacuria, ut conjicimus, qui anno 
1306 mortuus est. 


» 1985. 


* 1285. 


1270. 














* 94 Maii. 
» 6 Dec. 1243. 
* 92 Febr. 1244 
(N. S.). 








CHRONICO SAVIGNIACENSI. 





MONITUM. 


Chronicon Savigniacense, quod Baluzius (Miscell. I, 315; noviss. 
edit. 1, 326) primus in lucem emisit, cujusque duz priores partes supra, 
tomo XII, p. 781, et tomo XVIII, p. 350, recuse sunt, constat notis 

uas nonnulli Savigniacenses monachi conjecerunt in codice Bibl. 
Imp. latino 4862 (olim Colb. 1058), fol. 132 et 133, necnon in codice 
ejusdem bibliothece latino 7596 A (olim Colb. 1050), fol. 1-5. Ulti- 

mam hujus chronici partem damus ad fidem codicum et editionis Balu- 
ziane. Subjunximus fragmenta opusculi cujusdam, regnante sancto 
Ludovico compositi, cui your Liber de miraculis sanctorum Savigniacen- 
sum, cujusque exemplum, circ. annum 1250 exaratum, d. Badiche, 
Parisiensis presbyter, nobiscum anno 1846 communicavit. 





ty 


Huic' vero viam universe carnis ingresso successit vir devotus, magne matu- 
ritatis et religionis, Lucas Baiocensis, et per tres annos abbatizavit, et anno Do- 
mini M.cc.xx1x in die Ascensionis Domini* cessit. Huic successit et eodem die est 
electus venerabilis pater domnus Stephanus de Lixinthonia, abbas de Stanleia’, 
vir doctrina et scientia preditus. Hic multa bona tam in bac domo quam in tota 
generatione fecit, fervorem religionis ibidem amplius excitavit, conventum Savi-— 
gniacensem usque ad xt monachos et eo amplius augmentavil, ipsam abbatiam 
multis dificiis decoravit. Hic bonus vir, undique circumspectus, corpora sanc- 
torum presentis monasterii, Spiritu Sancto edocente, de capella Beate Katerine, 
ubi multo tempore quieverant, ad majorem ecclesiam cum multo honore repor- 





— 
w 


tavit®. Qua occasione Dominus multa et crebra miracula ostendere dignatus est. ¢ 


Facta est autem hee sanctorum Savigniacensium reportatio prima dic mensis 
Maii anno gratie m.cc.xLit. Eidem vero 5 abbott a capitulo generali, eodem tempore 

uo dicten rexit abbatiam, concessum est ut ante corpora Fn sanctorum 
de oblationibus fidelium continue ardeat luminare. Insuper et in dicta ecclesia Sa- 
vigniacensi duas lampades pro satisfactione cujusdam militis, qui enormiter dictam 
lesit ecclesiam, et tertiam lampadem ante altare in quo cantatur missa cotidiana 
de beata Virgine Maria, in cujus honore consecratum est dictum altare, de ele- 
mosina cujusdam canonici Abrincensis, qui ad hoc specialiter dedit, eidem ab- 
bati concessum est ardere die ac nocte a capitulo generali. Necnon et aliam lam- 
padem, eodem tantummodo tempore quo conventus est ad matutinas, ante ostium 
dormitorii, eidem permissum est ardere de elemosina cujusdam amici prefate 
abbatie sacerdotis. Memoratus autem pater, cum strenue domum Savigniacensem 
annis x11 gubernasset, in sollempnitate beati Nicholai hyemalis” electus est in ab- 
batem Clarevallensem. Et eodem anno in Cathedra* beati Petri apostoli" electus 
est in abbatem Savigniacensem domnus Stephanus de Castro Duni, abbas Belli 
Becci, qui fuerat quondam decanus Rothomagensis, vir admodum litteratus, et 
religionis amator strenuissimus. 


' Rogerio, abbati Savigniacensi. * Vide infra, p. 587 et seqq. 
* Stanley (Angleterre, Wiltshire). ‘ Vocem apostoli omisit Baluzius. 


E 


F 





A 


— 
) 


Ca 


E CHRONICO SAVIGNIACENSI. . 585 


Anno Domini m.cc.xx1x, 11 kalendas Junii, saisivit Radulphum Filgeriarum do- 
minum et heredem de terra sua Petrus comes Britannia. Et quia idem Radulphus 
infra annos erat', ipse primo de novem milibus librarum turonensium praedicto 
Petro comiti satisfecit ad unguem. 

Anno gratiz M.CC.xxx quinto, in vigilia* Omnium Sanctorum, Ludovicus? Dei 
gratia Francorum rex illustris Radulfum dominum Filgeriarum cingulo militie 
sublimavit. Eodem anno, die sancti Nicholai”, peperit ei ; Ysabella®, uxor dicti Ra- 
dulphi, filium, nomine Johannem. Eodem die quo natus est, statim baptizatus 
est et migravit ad Dominum. 

Anno gratia M.CC.xxx. sexto, in festo sanctorum Symonis et Jude apostolorum *, 


: bone memoria Willelmus, quondam Abrincensis episcopus, migravitad Dominum 


apud Abrincas. In crastino, cum multo honore est delatus Savigniacum , et ibidem 
die tertia est sepultus. 

Eodem anno, in crastino octavarum beati Andree apostoli*, magister Willel- 
mus de Sancte Marize Ecclesia, Abrincensis ecclesize tunc decanus, divino nutu 
ad eandem ecclesiam in episcopum est electus. 

Anno M.cc.xxx.vill obiit Johanna uxor Amalrici de Coie. 1v kalendas Octobris. 

Anno m.cc.xt1, vi kalendas Januarii, obiit Guetenton de Vitreio, miles, et 
sepultus in capella Sancte Katerine. 

Eodem anno, xvtkalendas Februarii, obiit Nicholaus Avenel, miles, dominus de 
Chalandreio, et sepultus in claustro Sancte Katerine versus infirmitorium. 

Anno Domini .cc.xin, idibus Octobris, obiit Philippus de Meautis, monachus 
Savigniacensis, vir valde religiosus et compositus. 

Anno Domini M.cc.xLu, nonis Novembris, obiit Maria uxor Lupilli, militis et 
castellani Domni Frontis°. 

Anno Domini .cc.xi11, in die Epyphaniz‘, circa auroram diei, obiit Petrus de 
Sancto Severo, monachus et confessor Savigniacensis, vir vite laudabilis et mire 
contemplativus. Hora qua cantabatur versus Colt aperti sunt super eum intravit ec- 
clesiam. 

Anno .cc.xLix, obiit Hugo de Baselliis, miles, xvi kalendas Maui, et sepultus 
est juxta matrem suam in claustro ante capitulum. 

Anno gratie m.cc.L, V kalendas Septembris, obiit Robertus le Gendre, noster 
benefactor, et requiescit in claustro Sancte Katherine. 

Anno gratia M.cc.Lu, obiit Theophania filia Willelmi le Gendre, que jacet juxta 
fratrem suum, in claustro Sancte Katerine, que obiit xvi kalendas Martii. 

Eodem anno, scilicet x1 kalendas Martii, magister Willelmus de Sancta Marie 
Ecclesia, episcopus Abrincensis, migravit a seculo, vir admodum litteratus et 
timens Deum necnon et religionis amator. Magister Ricardus dictus Laneus’, cano- 
nicus Abrincensis, qui tunc erat Rome, canonice electus est, et a domino papa 
Innocentio consecratus episcopus Abrincensis. 

Anno Domini M.cc.Lm1, iv kalendas Februarii, Hugues, comes Marchiz, des- 
ponsavit Johannam, unicam filiam Radulfi, domini Fulgeriarum, in dicto castro, 
presente venerabili patre Stephano, tunc ahhate Savigniacensi, qui officium il- 
lius sacramenti solempniter celebravit, et multis aliis nobilibus utriusque sexus. 

Anno gratia m.cc.Lv1, die Veneris® proxima post Pascha°, receptus fuit rllus- 
tris Ludovicus rex Pennies apud Savigniacum cum honore magno; et ibidem die 
illo pernoctavit cum magno exercitu, at in retectorio comedit cum conventu. Etin 


' Hine conjicere licet erravisse laudatissimos auctores 
qui hunc Radulphum anno 1222 Petro duci Britannie con- 
tra quosdam milites Britannos pugnanti adhesisse memorant 
(cf: Art de verifier les dates, t. II, p. goo); neque enim 
anno 1222 militare potuit is qui anno 1229 adhuc infra 
annos esse dicebatur. Iidem preterea auctores filiam Gau- 
fridi I domini Filgeriarum sororemque hujus Radulphi nup- 
sisse perhibent Fulconi Painel : eastant tamen in regiarum 
chartarum thesauro litter anno 1230 , mense Martio, date, 
quibus Fulco Radulphum, non sororium, sed nepotem suum 
dicit (conf. Teulet, Layettes du Trésor des chartes, II, 


TOME XXIIl, 


202,n.2129). Nonnihil igitur in hac genealogia emendan- 
dum esse videtur. 

* In cod. 4862, pro voce Ludovicus, scripta fuerat vox 
Ph. que erasa fuit. 

* Anno 1211 Philippus Augustus Lupillo, balistario 
suo, 40 |. t. annui redditus contalit. (Catal. des actes 
de Phil. Aug. p. 293, n. 1277.) 

* XII. Cod. 7596 A. 

* Melius Angelus dictus in litteris capituli Abrincensis , 
quas tomo nostra XXI, p. 576, typis mandavimus. 

° Cod. 4862 die Veneris in feriatis Pasche. 


74 











* 31 Octobr. 


> 6 Dec. 
© de Craon. 


* 98 Oct. 


* & Dee. 


£ 6 Jan. 1243 
(N.S.) 


® a1 April. 











* of Martii. 


* S. André 
en Goufer 


(Calvados ). 


© 95 Jun. 


* 98 Jun. 


586 E CHRONICO SAVIGNIACENSI. 


diebus illis plurima monasteria in Normania visitavit, et pannos plurimos olose- A 
ricos eisdem obtulit. Necnon et multas elemosinas in eadem provincia fecit. 

Anno gratie m.cc.Lv1, sexto kalendas Martii, obiit Radulphus, dominus Filge- 
riarum, filius Gaufridi, domini Filgeriarum ; et in crastino sepultus est ante ca- 
pitulum Savigniacense juxta patrem suum. 

Anno gratie u.cc.Lvi', in vigilia* dominice Annuntiationis nata est Yolent, filia 
primogenita Hugonis comitis Shaschien et Engolismz, de uxore sua Johanna, filia 
unica Radulphi denial Filgeriarum. 

Anno Domini m.cc.Ltvu, obiit magister Gaufridus de Maieto, episcopus Sa- 
giensis, et sepultus est in ecclesia Sancti Andree de Goferno”, Cisterciensis or- 
dinis, coram majori altari. 

Anno Domini m.cc.tvmt, obit Matildis, comitissa Bolonia. Comitatus devenit 
in manu regis. 

Eodem anno, 1 nonas Januarii, hora matutinali, paries quidam in abbatia 
Sanctii Dyonisii in Francia cecidit in ecclesia et dueduaies monachos suflocavit. 

Eodem. anno, dominus Henricus de Lexinthona, Lincholiensis episcopus, obiit. 

Kodem anno, universi fructus terra, qui fertiles apparebant, perierunt. Nam 
segetes, vinee et arbusta grandine grosso et cornuto sunt percussa ; que remanse- 
runt segetes, in mediis campis inundatione pluviarum putruerunt. 

Eodem anno, obiit magister Guillelmus, dictus Rollant, episcopus Cenoma- 
nensis apud Januam civitatem. Corpus ejus delatum fuit ad abbatiam Campa- 
niensem. 

Anno Domini .cc.Lix, in crastino Nativitatis sancti Johannis Baptiste ° natus 
est Hugues, filius primogenitus pradictorum Hugues comitis Marchie et Jo- 
hanne uxoris sue; et obiit M.ccc.11, in mense Novembris’. 

Eodem anno, t! nonas Doceuhwie. pax longo ante tempore prolocuta et diutius 
preoptata inter regem Ludovicum Francie et regem Henricum Anglie super re- 
clamio Normannie et Aquitanie tandem facta est apud Parisius, actore pacis et 
amatore Domino id agente. 

Eodem tempore, {Ludovicus,] primogenitus filius regis Francie, mortuus est. 

Anno Domini m.cc.Lx fuit annus bissextilis. In mense vero Aprilis fuit apud nos 
gelu urens et asperum, atque glacies, flante aquilone. Circa medium ejusdem 
mensis grando et nix terram cooperuerunt contra naturam temporum, cum in tota 
hyeme transacta nix visa non fuisset, gelu autem raro. 

Anno Domini M.cc.Lxim capti sunt a Symone, comite Montis Fortis, Henricus, 
rex Anglie, et Houdardus, filius suus. 

Anno Domini m.cc.Lxmm, in vigilia* apostolorum Petri et Pauli, obiit Agatha, 
domina de Basselliis, et sepulta est in claustro juxta virum suum. 

Anno Domini M.cc.Lxxx sexto, mense Augusto, 111 kalendas Septembris, pran- 
dente primo conventu ad coenam, factus est terrae motus apud Savigniacum 
absque tonitru, et etiam per totum mundum universaliter, ut credimus, regnante 
Philippo rege Francorum, nepote Petri Arragonensis, anno regni sui primo. 

Anno Domini m.ccc. tertio, prima die Maii, in festo heatorem apostolorum Phi- 
lipi et Jacobi, qua die levata fuerunt corpora® sanctorum Savigniacensium et 
reposita circa majus altare, presente innumerabili multitudine laicorum, cleri- 
corum et aliorum praelatorum. Quorum sanctorum reverentia et honore Seale lu- 
minare magnum frater Guillelmus dictus Corteis, et professus fuit, et habitum 
sancte religionis cum magna devotione suscepit. Qui predictus Guifidns a pri- 
mevee juventutis sue eusile fidelis extitit et irreprehensibilis, et etiam pro ne- 
gotiis domus hujus ingentibus periculis se exposuit, et mare ad partes Anglie 
plurie s transfretavit. Qui per duos dies plenarie et septimana successive pitancias 
duas nobis fecit, et diebus ceteris emendationes condignas. Quicunque vero hanc 
superscriptionem “ legerit et in[n]uerit® oret pro eo Salvatorem omnium et etiam re- 


' mecivi. Cod. 4862. * Bal. capita. 
* Voces et obiit etc. in codice 4862 manu recentiore ad- * Bal. subscriptionem. 
dite sunt. 5 Hance vocem omisit Baluzius. 


G 


H 


K 


—_ 
t 








Pig ies 


pag 
pa 


A 


a 


D 


_— 


EX LIBRO DE MIRACULIS SANCTORUM SAVIGNIACENSIUM. 587 


demptorem, ut in vita ista predictum Guillelmum conservare dignetur et ad vitam 


perducere sempiternam. Amen. 

Anno Domini .ccc. quinto, obit Gaufridus, ecclesia Abrincensis episcopus, 
tt kalendas Februarii. 

Eodem anno abbatizavit primo frater Thomas Morch..... de Furcardi Monte, 
et multum laboravit contra comitissam' pro conventu ejus domus. 

Anno Domini m.ccc.Lxxvi1 obsessum fuit castrum Moretonii et alia castra regis 
Navarre’ per Francigenos, et patria devastata per guerras. 


L, bis X, mille, C ter, octo congerat ille 
Qui castrum mire versum bene vult reperire *. 








EX LIBRO DE MIRACULIS SANCTORUM SAVIGNIACENSIUM “. 





Procemium in libro de miraculis sanctorum Savigniacensium. 


Veritas ait in evangelio : « Nemo accendit lucernam et ponit eam sub modio, 
sed super candelabrum, ut qui ingrediantur lumen videant. » Qua occasione as- 
sumpta, venerabilis pater Stephanus, abbas Savigniacensis, vir auctoritatis eximiz, 
eminentis litterature, in utraque lingua facundissimus, vita et doctrina conspi- 
cuus, et inter abbates Cisterciensis ordinis de majoribus unus, impetrata licentia 
a capitulo generali Cistercii, non sine revelatione divina, ut credimus, anno Do- 
mini M.CC.XLII, curavit cum omni reverentia et honore reportare corpora sanctorum 
Savigniacensium, videlicet Vitalis, Hamonis, Petri, Guillelmi, Gaufridi, de basilica 
Sancte Katarine, ubi multo tempore jacuerant, ad majorem ecclesiam, in qua 
primitus fuerant tumulata. Dictas siquidem reliquias olim de suis tumulis primis 
elevatas, viri venerabiles coram Deo et hominibus pro immense sanctitatis sux 
titulo plurimum commendati, Petrus* et Symon”, de Clara Valle et de Savigneio 
abbates, presentibus quibusdam coabbatibus suis, necnon et Radulfo, domino 
Filgeriarum, aliisque magnatibus, militibus multisque religiosis et secularibus, 


* cum reverentia transtulerunt a veteri ecclesia, que diruta fuit tunc temporis, pro 


nova que nunc est construenda, et in capella Beata Katarine, in uno sepulcro la- 

ideo, decenter exciso, honorifice collocaverunt. Sed quia jam dictus Stephanus 
abbas, vir admodum diligens et circumspectus, dubius et timens ne pignora sanc- 
torum confuse essent posita, nec unum posset discerni invicem altero, cum nullus 
hominum superesset qui hoc sciret, quadam die Veneris, vocato conventu, exhor- 
tatus est obnixe singulos ad orationem, et indutus sacris vestimentis, cum baculo 
pastorali, accensis cereis, cum cruce, incenso et aliis necessariis ordinata decenter 
processione precedens, cum timore et tremore adiens locum, erectis sursum 
cordis oculis, monachis cum singultibus et lacrymis in orationem prostratis, fecit 
mausoleum aperiri, et invenit desideratum thesaurum, corpora scilicet sanctorum, 
singula per se posita, quodlibet in suo scrinio ex asseribus quercinis dolato, et 
lameam plumbeam super unumquodque positam, nomen sancti litteris discrete 
celatis lucidente continentem. Qua inventione ostensa, vir Dei, ultra quam credi 
potest exhilaratus et in Domino confortatus, cum omni devotione et reverentia 
pretiosissimas reliquias quinque sanctorum elevavit, collocans sigillatim honorifice 
in pannis olosericis, factis subscriptionibus, in quinque capsulis ligneis ad hoc 


* Fort. Yolandem, Marchie comitissam, Filgeriarum * Karoli vulgo le Mauvais dicti. 
dominem. Conf. Morice, Preuves de hist. de Bretagne, > Ti versus in editione Baluziana omissi sunt. 
[, 1252. ‘ Vide supra pag. 584. 





“1179-1186 
» 1179-1186 

















588 EX LIBRO DE MIRACULIS SANCTORUM SAVIGNIACENSIUM. 


preparatis, quas monachi tollentes, cum hymnis et laudibus, psallentes et flentes, : 


reposuerunt eas in tuto loco et signato, una cum aliis domus reliquiis, quousque 
omni solemnitate et honore debito in sepulcris suis in magnam ecclesiam trans- 
ferrentur. Ad quod faciendum vir providus, Deo plenus, qui omnia ejus opera 
diligebat, congruas fecit pro posse preparationes, et diem solemnem prefixit, vide- 
licet prima|m] die[m] mensis Maii apostolorum Philippi et Jacobi, anno dominice 
incarnationis M.cc.xLut. Fama igitur dicte preparationis longe lateque circumvo- 
litante, coepit in mentibus tam cleri quam populi dictorum sanctorum recordatio 
renovari, et ex memoria devotio excitari, coepit fides fervescere, orationes crebres- 
cere, et ad Dei laudem gloriosa effici et multiplicari miracula in translatione sanc- 
torum, ante et post, de die in diem, que pre multitudine jam non possunt nu- 
merari vel scribi. Quia sicut mandavit Dominus Johanni : Ceci vident, surdi 
audiunt, muti loquuntur, pauperes evangelisantur, claudi ambulant, paralytici cu- 
rantur, possessi a demonio liberantur per merita sanctorum, et (quid est excel- 
lentius?) mortui suscitantur; catervatim, Deo inspirante, ruunt populi, cernere 
cupientes que ad honorem Dei-et sanctorum suorum fiunt mirabilia hiis diebus. 


Apologia notari. 


Cum igitur ad hee scribenda et annotanda miracula monachi litteratiores fue- 
rint deputati, mihi vero indigno monacho et omnium ultimo mandatum fuerit a 
patre recolligere saltem micas dulcis manna de mensa Domini de pignoribus sanc- 
torum eflluentes undequaque, fore me ad ista ydoneum penitus desperavi, quia 
materia est impar viribus, puteus altus et in quo hauriam non habeo; tamen 
quia obedientia me cogit, ad illum spem erexi per quem aperta est lingua sanc- 
torum, qui linguas infantium facit disertas, quiimmensos brutosque asine ruditus 
per sensatos humani eloquii distinxit modos. Quid igitur mirum si intellectum 
ydiote et simplici monacho praebeat, qui veritatem suam, cum voluerit, etiam per 
ora jumentorum narrat?) Et in regula nostra scribit nobis quoddam capitulum 
beatus Benedictus : « Sifratri impossibilia injunguntur;» et alter doctor noster 
beatus Bernardus sic ait: « Nil credentibus impossibile, nil amantibus difficile, nil 
asperum mitibus, et obedientie devotio lenit imperium. » Jam ad propositum ver- 
tatur stilus noster, et meritis et precibus nostrorum humiliter recommendati, 
magnificet anima nostra Dominum cum Maria, laudemus eum in sanctis ejus, 
laudemus in miraculis et virtutibus ejus, benedicamus Dominum in omni tem- 
pore, semper sit laus ejus in ore nostro. Amen. 


Explicit procmium. Sequitur de miraculis que acciderunt die translationis sanctorum Savignia- 
censium, videlicet beati Vitalis, primi abbatis Savigniacensis , Gaufridi secundi abbatis , Hamonis 
monachi, Petri Abrincensis, monachi, Guillelmi cognomento Niobe, novicii Savigniacensis. 


Primo loco occurrunt nobis miracula que in solemnitate translationis sanctorum 
acciderunt. Dies vero illa tota coruscat miraculis, tota dulcedine plena est, tota 
eflluit coelesti nectare, tota angelico balsamo fragrat, cujus odore suscitate sunt 
plures anime mortuz in peccatis. : 


De igne ceelitus emisso super corpora sanctorum. 


Vigilia precedente, circa meridiem, reliquiis sanctorum positis in capella Beate 
Katarine, dum venerabilis pater Gaufredus, Dei gratia Sagiensis episcopus, vir 
per cuncta venerabilis, nobili prosapia oriundus, eminenti litteratura preditus, 
fide et devotione imitabilis, se coram altari in orationem pronus dedisset, populo 
multo ibidem orante, Spiritus Sanctus, qui super apostolos in linguis igneis,a su- 
periori testudine basilice in speciem flamme lucidissime et rubee descendit 
super capsulam beati Hamonis, que prior erat, lambens eam circumquaque, et 
abinde per ordinem transiens per capsulas aliorum quatuor sanctorum, similiter 


3 


of 


D 


—_ 
4 


G 


al 





EX LIBRO DE MIRACULIS SANCTORUM SAVIGNIACENSIUM. 589 


4 lambens eas et inflammans et quasi urens, deinde visa est intrare sepulcrum ubi 


D 


=] 


— 


eorum corpora prius condita fuerant, et adhuc sunt reliquie beate Adeline vir- 
ginis', et tune visa est disparere in modum coruscationis ante tonitruum. Quam 
visionem viderunt plures quibus donatum fuit desuper, clamantes alter ad alte- 
rum, admirantes divine bonitatis miracula super corpora sanctorum : « Videtis 
«que video? Videtis que video?» Inter quos unus erat qui clamavit cuidam 
monacho, nomine Guillelmo Artur, tunc custodi capella deputato et vacanti cui- 
dam puero cui Dominus meritis sanctorum gressum reddiderat : « Domine mo- 
«nache, domine monache, nonne videtis que video? » Dictus vero monachus, ut 
erat simplicis et bone conscientiz, sicut socii sui opinantur, elevans oculos, vidit 
nude et aperte prefatam claritatem igneam, modo prescripto procedentem. Qua 
visione ita fuit spirituali dulcedine refectus et exhylaratus quod tota die illa, sicut 
veraciter asseruit, de cibo corporali non curavit. Nihilominus notandum est quod 
eadem die, hora qua diximus, viderunt populi undecumque per nemus Savigniaci 
advenientes flammam igneam in claritate ineffabili de abbatia Savigniaci ad ccelos 
ascendentem. 

Preterea res mihi videtur admirabilis quod in tanta multitudine populi que 
estimata fuit usque ad centum millia hominum utriusque sexus, non [uit lesus 
parvulus, non pregnans mulier in tanta oppressione, non debilis aut fortis, non 
senex aut juvenis; nusquam pro aliqua re exortum jurgium, seu inter pueros mi- 
litum et clericorum, ut quandoque evenit, sed omnia in omnibus locis ita fuerunt 
in pace quod liquido claruit verum Salomonem hiis sacris solemniis affuisse. 

Puella quedam, Agnes nomine, de Thaonaria, percussa fuit gutta arthetica in 
renibus et genibus et pedibus, ita quod, nervis desiccatis et contractis, toto cor- 
pore incurvata, juncturis genuum et pedum rigescentibus, etc. 

Emma, uxor Hervei Mercatoris de Lachon, Baiocensis diocesis, varicosa erat 
fere per annum, et sicut canis versa ad terram facie miserabiliter incedebat..... 

Vigilia festi translationis sanctorum, quidam monachus Savigniacensis morbo 
rupture graviter infirmatus, ita quod intestina in magna copia in bursa inferiori 
descenderant, hujus modi dolore tristis et anxius..... 

In civitate Abrincensi erat quidam civis Johannes Baron, et uxor ejus Nicolaa, 
nobiles genere et bone fame inter primos civitatis. Hii habebant filiam, Thomas- 
sam nomine, que quasi filia et heres prophete Job occulto Dei judicio percussa 
fuit miserabiliter et afflicta gutta fistula, qua vulgo dicitur malum Sancti Eligii, 
ita quod a planta pedis usque ad verticem ipsius erant amplius quam quinqua- 
ginta foramina, sanie defluentia, per omnia ipsius puelle membra, et quod est 
horribilius, amplius in ea grassavit immanis egritudo, quod in uno oculorum 
ipsius foramen unum putredine effluens apparebat. Hac habuit quamdam soro- 
rem, que cum simili zgritudine laboraret, abiit ad Sanctum Eligium pro obti- 
nenda sanitate, et cum domum regressa fuisset, viam universe carnis ingressa est. . . 

Adolescens quidam, Nicolaus nomine, de Villa Dei de Saltu Capri, Constan- 
tiensis diocesis, ab infantia sua morbo caduco laborabat..... 

Quidam puer de Viezvi, non longe a Savigniaco, dictus Jacobus filius Gaufridi 
Bacon, a Dominica in Ramis palmarum usque ad translationem sanctorum nimia 
zegritudine amiserat lumen dextri oculi..... 

Quedam mulier de Montigné juxta Sanctum Hilarium, nomine Osanna, ha- 
bebat filium nomine Jordanum, tredecim annorum vel amplius, a nativitate sua 
claudum et mutum. Die translationis sanctorum vovit eum mater ipsius et attulit 
Savigniacum. Qua die, benedictus Deus, meritis sanctorum, dictus puer usum 
gradiendi quem nunquam antea habuerat recepit. Iterato autem mater ejus 


.adduxit dictum puerum Savigniacum die Dominica proxima post Ascensio- 


nem Domini, et votum solvit quod mater ejus pro eo fecerat coram altari ma- 
joris ecclesie, et eadem die meritis sanctorum solutum est vinculum lingue ejus 
et coepit loqui, ita ut audientes mirarentur, laudantes magnalia Dei. Prasentes 


' Adelina, beati Vitalis soror, circa a. 1125 mortua; vid. Gall. christ. XI, 555. 

















* Gaufredo. 


590 EX LIBRO DE MIRACULIS SANCTORUM SAVIGNIACENSIUM. 


tum temporis erant nobiles viri Radulphus, dominus Filgeriarum, Willelmus Pa- 
ganelli junior et plurima multstudo. 

Johannes le Rasle, de Basocha, multo tempore habuerat artheticam in renibus, 
que ita eum incurvaverat, etc..... Erexit se, stans super pedes suos, incedens li- 
bere quo volebat, sine ductore, sine apodiamento baculi..... 

Die translationi$ sanctorum, in regressu processionis, dum capsule sanctorum 
per porticum majoris ecclesiz introducerentur, conventu precedente et canente et 
domino episcopo Sagiensi* subsequente, multitudo permaxima que coartata fuerat 
in monte versus stabula equorum viderunt quasi desuper et circa capsulas sanc- 
torum claritatem ineflabilem in speciem flamme ignez, quasi plures soles essent 
ibi, sicut ipsis videbatur. Et licet sol materialis illa die et illa hora radios lucis sue 
clarius ubique spargeret, in comparatione claritatis vise circa corpora sanctorum, 
videbatur eis quasi nube subobscura obvolveretur, unde, sicut a multis refertur, 
clamabant alterutrum : « Videte! Videte! Videte! Ecce tot soles circumdant cor- 
« pora sanctorum! » 

Eadem die, quedam domina de Molinis, nomine Gervasia, quondam uxor Jo- 
hannis de Fonteneto, militis, audita fama sanctorum Savigniacensium , adduxit 
quamdam filiam suam apud Savigniacum, nomine Aaliz, xx annorum, a nativitate 
sua surdam et mutam..... 

Puella quaedam, Maria nomine, de villa que vocatur Maidré, Abrincensis dio- 
cesis, filia Gervasii Bloin, percussa fuit paralisi in pede et manu..... 

De miraculis que fecit Dominus die translationis sanctorum pauca e pluribus 
prenotavimus. Scire volumus qui hee legerint vel audierint quod ea die fecit 
Deus multa miracula circa diversas personas, corporaliter et spiritualiter, visibi- 
liter et invisibiliter, que non potuerunt ad notitiam notariorum pervenire propter 
occupationem diei festi et oppressionem turbe irruentis. Multa enim milia populi 
pro foribus astiterunt, qui nullo modo intrare potuerunt, sed in nemore et in 
campis orationem devotam Domino oflerentes, ad propria remeabant. 

Radulfus de Latei, de parochia Sancti Petri de Desertinis, Cenomannice dio- 
cesis, habebat filium circiter annorum xi, qui vocabatur Garinus. Hic habuit 
apostemata in pede sinistro; postea perforata sunt in quinque locis, et apparuit 
morbus Sancti Eligii. Qui puer anxius pre dolore nimio, cotidie interpellabat 
cum lacrimis patrem suum, dicens : « Pater mi, pro amore Dei, vovete me sanctis 
« Savigniacensibus; credo quia statim sanabor. » Tandem pater, fidei filii adquies- 
cens, vovit eum, proferens hec verba: « Deo et beato Vitali et sociis suis voveo te, 
« fili, » et mensuravit cum lichino ad candelam faciendam. Statim eadem die duo 
foramina que sanie putida defluebant, siccata sunt et sanata, et alia tria similiter 
post paucos dies, et tandem penitus convaluit. 

Adolescens quidam, Johannes nomine, filius Radulphi de Guillac, annorum 
circiter xvi, de villa que dicitur Gahart, Redonensis diocesis, laboravit per 


annum et dimidium egritudine miserabili, gutta scilicet arthetica, qua eum oc- . 


cupaverat per genua et per renes, ita quod non poterat non solum alicubi ire, 
sed nec stare aut sedere. Insuper priefatus puer ardoribus febrium gravissime cru- 
ciatus fuit, a Pascha usque ad festum apostolorum Petri et Pauli..... 

Johannes Polein, clericus, de Chooignoles juxta Vilers Quenivet, Sagiensis dio- 
cesis, grandem gritudinem per quinque septimanas incurrerat, quod vocari zs- 
timo fastidium stomachi, quia quicquid alimenti ore sumpsisset statim incontinenti 
cum magno dolore, vomendo, seipsum discerpendo, rejiciebat. Insuper omnino 
amiserat oflicium membrorum inferiorum, scilicet digerendi et mingendi, ita 
quod omnes qui eum videbant morti proximum judicabant..... 

Johannes Repanel, de Sancto Jacobo de Bevron, percussus fuit gutta arthetica 
in renibus..... 

Emma de Marcé juxta Abrincas, uxor Ricardi le Crep, infirmata est gravi egri- 
tudine. Habuit enim faciem ita mirabiliter inflatam quod pre tumore nimio faciei 
fuit deformata quasi non esset facies hominis, et nihil poterat videre. Tali dolore 


cruciata nocte et die usque diem Veneris subsequentem, vovit se sanctis nostris, : 


A 


B 


C 


G 


K 





Sees Ps 





RIM he ESR es 


i Ss ae aaa 


£ 


- 


a 
w 


G 


=_ 
_ 


— 


K 


M «et sociis suis sanctis Savigniacensibus, qui faciunt hiis diebus multa miracula ; 








EX LIBRO DE MIRACULIS SANCTORUM SAVIGNIACENSIUM. 591 


mensurans se cum lichino ad candelam faciendam. Mira res! Statim coepit fluxus 
sanguinis et putredinis exire et fluere de cute ejus et de duabus naribus et de gen- 
chiviis ejus a parte dextra et sinistra, quasi fuisset lanceola in vena percussa, et 
sic, benedictus Deus! eadem die omnis tumor sedatus est, et mulier ad plenum 
curata est. 

- Guillelmus Beleth , de Bonis Domibus juxta abbatiam de Alneto, laborabat dis- 
senteria per septem menses; habebat insuper vivum radunculum intus in corpore, 
insuper ardoribus febrium tclaisheue ED 

Margarita de Ebronio, Cenomannensis diocesis, patiebatur in dentibus..... 

Ascelina de Ebronio habebat manum sinistram aridam per unum annum, ita 
quod non poterat aperire vel claudere, nec se signare, vel etiam cibum ori appo- 
nere, nec poterat dormire aut quiescere pre dullecks magnitudine. Vovit se sanctis 
et arripuit iter. In via sanata est. 

Johanna filia Endonis de Duxé habuit manus clausas occulto Dei judicio et re- 
curvas versus pectus suum et quasi aridas, ita quod nullo modo poterant aperiri 
vel a pectore separari. Johanna, matertera ejus, vovit eam sanctis, astantibus 
multis, et in continenti usum manuum et digitorum recuperavit et ad plenum 
curata est. 

Gaufridus Poucier, de Pontibus subtus Abrincas, habebat filium parvulum octo 
annorum, Martinum nomine, qui laborabat febre continua per quindecim dies. 
Extremis octo diebus ita fuit debilitatus quod nihil omnino comedit, sed parum 
aque aliquando distillabatur ei in ore cum cocleari, et desperabant omnes de eo. 
Pater ipsius yovit eum sanctis, et statim terminata est egritudo. Puer sumpsit 
cibum et convaluit. 

De quadrigario super quem inversa est quadriga cum tribus doliis vini et mi- 
nime est lesus. — Gaufridus Rualendi oneraverat quadrigam suam tribus doliis 
vini, iter agens juxta Haiam Josleni in Andegavia..... 

Johannes de Contevile, clericus, percussus est paralisi in lingua. Contigit eidem, 
mense Septembri ultimo preterito, quod ipse legebat grana fagi, et de eis come- 
debat..... 

Armiger quidam nobilis, dictus Henricus Godart, de Lovigné, non erat credulus 
niluasiilie et virtutibus que audiebat fieri multipliciter per merita sanctorum, sed 
cervicosus et obstinatus corde, ut fieri solet in illo hominum genere, seepissime 
multis audientibus deridebat, et verba blasphemia proferebat. Quadam die, qui- 
dam filius ejus, quem tenerrime diligebat, percussus est subito miserabili passione 
et intolerabili quod non poterat compilers a bibere, dormire aut quiescere, sedere 
aut stare, vel aliquo modo se continere..... 

In pago Abrincatino, in parochia Sancti Laurenti de Terra Gasta, erat quedam 
mulier, Heremburgis nomine, uxor Guillelmi Tosé, que habebat Glin parvulam , 
etatis circiter unius anni et dimidii. Qua quadam die perrexit portans secum in- 
fantulam, et ascendit in arborem cerasum, ut comederet et legeret de cerasis, 
relicta parvula sub arbore. Que cum non haberet tutorem seu didascalum, per- 
gens huc atque illuc errabunda, tandem devenit ad quemdam fontem qui non 
longe erat, et cadens in eum, nuilo presente qui videret et eam relevaret, exspi- 
ravit. Mater herens adhuc arbori, reminiscens filiz suze nec eam usquam Vilewn, 
concito descendit, currens huc atque illuc et querens, filiam suam minime in- 
venit. Tandem casu ad fontem veniens, intro prospiciens, vidit parvulam resu- 
pinam, fluctuantem super aquam et mortuam. Quam levans de aqua et tollens, 
clamore horribili replevit aera, flens et ejulans et crines suos discerpens. Ad cujus 
clamorem convenientes vicini et cognati, videntes infantulam jacentem in terra, 
rigidam et frigidam, dicebant: « Quia mortua est, sepeliatur. » Alii accedentes pro- 
pius, et certius scire volentes, tentabant aperire os ejus et disjungere dentes, et 
minime poterant. Quidam autem suspenderunt eam per pedes, et nibil vabiait. 
Tandem advenit quidam armiger cum uxore sua, Philippus de Landa nomine, 
qui videns miseram matrem fenton. ait ei: « Vove cito filiam tuam beato Vitali 








592 EX LIBRO DE MIRACULIS SANCTORUM SAVIGNIACENSIUM. 


« forsitan reddet eam tibi Deus. » Que credens verbis illius, vovit filiam suam, di- 
cens. «O beate Vitalis, cum sociis vestris, sicut estis magni meriti apud Deum, 
« voveo vobis filiam meam; reddite mihi filiam meam.» Quod szpius replicabat, 
cunctis qui aderant pro ea exorantibus et quid accideret expectantibus. Cumque 
quasi per quatuor horas diei ibidem in terra mortua jacuisset, mira res! subito 
infantula suspirans semel et oscitans, viva reddita est matri sue. Quod videntes 
cuncti qui aderant, immensas Deo gratias referebant, ipsum in sanctis suis mi- 
rabilem pradicantes, cui est honor et eloria in secula seculorum. 

Quidam faber lignarius dictus Herveus de la Créche, filius Galteri de la Créche, 
construebat quaamdam domum in burgo de la Basoge, Redonensis diocesis, ad 
opus Johannis de la Basoge. Ad quam domum leyvandam congregata erat magna 
pars hominum villa, cumque jam elevassent postes cum pannetis et laqueis simul 
conjunctis et concavillatis, et dictus Herveus ascendisset altam scalam usque ad 
summitatem ita quod supereminebat toti edificio, inimico humani generis pro- 
curante, una pannarum corruente super alteram, et tota structura pariter ad 
terram descendente, excussa scala quam dictus Herveus ascenderat, ad terram 
cecidit miserabiliter super faciem..... Omnes dolebant super eo, timentes de 
morte, desperantes de vita; qui tollentes eum tanquam mortuum portaverunt in 
porticum Radulfi de Toschet, cooperientes eum..... 

Puer quidam de Veteri Savigniaco, filius Durandi Doé, habebat tibiam perfo- 
ratam in quatuor locis a morbo Sancti Eligii..... Pater ipsius vovit eum beato Vitali 
et sociis suis et sine mora detulit Savigniacum ad sepulcrum in quo sanctorum 
corpora quieverant in capella Sancte Katarine, et eo dimisso recessit. Puer vero, 
fide plenus, quantum talis tas capere poterat, per intercolumnas interius intrans 
sub sepulcro, nullo sciente, ibi se abscondit .... 

Miles Joie de Landevico per tres annos et amplius habebat egritudinem maxi- 
mam in una tibia, ita quod nervis siccatis et contractis, pede suspenso, claudus 
cum potentiis incedebat..... 

Puer quidam de Basochis, Johannes nomine, habebat morbum gravem in genu: 
inflatum siquidem erat plurimum et tanta egritudine infectum, etc. 

Guillelmus Boissel, de Mesnillo Aelart, occasione cujusdam puncture in digito 
diu usum manus sinistre amiserat omnino, nec super hoc consilium invenire 
poterat. Vovit se sanctis nostris, et die sancto Ascensionis pro voto suo unam 
manum cere ad sepulcra sanctorum obtulit, et usum manus recepit, quod cum ea 
poterat operart. 

Matheeus filius Gaufridi Durel, de Auceio juxta Pontem Ursonis, fere per annum 
lumine amborum oculorum privatus fuerat..... 

Rualein de Sancto Briccio juxta Sanctum Hylarium per tres annos et dimi- 
dium, occasione fluxus sanguinis continui per Os ejus et per nares tantam incur- 
rerat egritudinem quod de vita ejus omnes desperarent. Insuper quoddam magnum 


habebat filiam nomine Dionisiam, circiter xx annorum, que a demonio vexabatur, 
et in tanta amentia inciderat quod quidquid ei occurreret lapidibus et manibus 
interficere conaretur, ita quod nec etiam matri proprie parceret. Amici et vicini 
fortissimis anulis ferreis manus ejus et brachia et etiam pedes ejus compedibus 
ferreis astrinxerunt..... 

Robertus Heraut, de Barnevilla, Constantiensis diocesis, longo tempore ha- 
buerat morbum Sancti Eligii in locis pudendis, videlicet prope anum et genitalia 
cum magna inflatura et foraminibus tribus, sanie putida fluentibus, unde ines- 
timabiliter torquebatur, et quando mingebat, urina, relicto naturali cursu virge, 
per foramina erumpebat..... 

Guillelmus de Grihunderia, de Parrigné, habebat filium trium annorum et di- 
midii, qui laborabat quinancia per tres dies: habebat enim guttur ita inflatum 
quod non poterat loqui, comedere, vel bibere. Pater vovit eum sanctis nostris, et 


mensuravit collum ejus cum lichino, et ecce infans qui per duos dies minime lo- u 


vs} 


=) 
t2 


E 


be >| 


— 
‘ 





RRR aw 


oe ied ee 





+ She tpn 


THES 2 ie 


4 


Sew 








EX LIBRO DE MIRACULIS SANCTORUM SAVIGNIACENSIUM. 593 


cutus fuerat, ait patri suo tenenti lichinum: « Pater, ecce hoc est mea sanitas, » 
et deinceps sanus et incolumis factus est. 

Aaliz de Sancto Briccio, uxor Juhelli de Plessiaco, habebat filiam nomine Lau- 
rentiam, circiter 1x annorum, que habebat sinistram manum curvam et clausam 
a cunabulis..... 

Andreas de Lavalle, faber, manens apud Meduanam, per quatuor annos lumen 
amborum oculorum amiserat..... 

Remir le Tallandier, de Gratoor, in parochia de Chasteillon, in terra Meduane, 
habebat filiam, nomine Lejardam, que amens effecta ita amiserat sensum quod 
non solum extraneos sed etiam patrem et matrem videre abhorreret..... 

Guillot Burnel, de parochia Sancti Patricii, Abrincensis diocesis, fere per sex 
annos paralyticus jacuerat in grabato..... 

Eremburgis, uxor Crestien Sauvé, de Herneia, a demonio vexabatur. Que li- 
gata et constricta manicis et compedibus ferreis allata est Savigniacum. Amici 
ejus pro ea in orationibus et vigiliis persistebant..... 

Juhellus de Veteri Savigniaco laborabat gutta fistula, a festo Omnium Sanctorum 
usque ad festum beati Marce evangelist. Habebat enim ulcus sub ascella, saniem 
putidam emanans; habebat nihilominus femur sinistrum supra genu inflatum et 
perforatum in interioribus usque ad os et putridum, emanans horribiliter saniem 
foctidam, usque ad terram decurrentem. Plures super hoc medicos consuluerat, 
sed frustra.... Pluribus se sanctis voverat, et pignora eorum cum magno labore 
corporis adierat, et nullum, sicut asserebat, assecutus fuerat remedium. Tandem 
reversus ad propria, audiens famam miraculorum sanctorum nostrorum, eisdem 
fideliter se devovit... .. 

Infans parvulus unius anni filius Garini le Torneor, de Buhais, dum de pisce 
comederet, quedam arista ejusdem piscis in gutture dicti parvuli ex transverso 
infixa est. Tunc coepit gosillare et vehementer anxiari et lac evomere quod re- 


per unum annum et amplius..... 

Heremburgis de la Basoge, Redonensis diocesis, filia Michaelis Giles, gravi et 
periculosa infirmitate que dicitur quinancia miserabiliter laboravit. .... 

Johanna, uxor Michaelis Reimbaut de Romigneio, a prima ebdomada Quadra- 
gesime percussa fuit manibus et pedibus gutta arthetica..... 

Petronilla, uxor Johannis Avenel, de parochia Sancti Dionisii de Gastines, Ce- 
nomanensis diocesis, acuta graviter vexabatur..... 

Aaliz de Vilers Quenivet, uxor Galteri Bonart, per multum tempus loquelam 
amuiserat..... ; 

Matheus le Perrier, de Monte Morelli, usum dextri brachii et manus quatuor 
annis jam elapsis amiserat..... 

Maria uxor Petri de 1a Gaudichére, de Villa Canis, die Jovis absoluti ccepit febre 
acuta egrotare, et dic Jovis post in feriatis Pasche, occasione cujusdam filii sui 
ea die mortui, in tantam incidit amentiam quod, omni sensu amisso, firmissimis 
vinculis oportuit eam coartari..... 

Robertus de Villa Dei de Saltu Capri, filius Johannis Aelart, gutta fistula per 
duos annos laborabat in duabus tibiis, in quibus erant inflature maxime et x1 fo- 
ramina horribiliter foctentia et fluentia putredine. Mater vero ejus Maria la Tor- 
gise et Hamo, frater ejus, videntes nullum humanum auxilium ei posse subve- 
nire, sanctis Savigniacensibus puerum humiliter devoverunt. Quo facto, deveniens 
Savigniacum, vigilavit ad sepulcrum sanctorum et sanatus est. 

In civitate Abrincensi, quedam mulier, Ada nomine, habebat quemdam pue- 
rulum, nepotem suum, Hamonem nomine, qui circa Natale Domini ccepit febre 
quartana graviter cruciari, postea vero cotidiana et acuta. Ad ultimum incidit in 
ydropisim, ita quod venter ejus, pectus, facies, crura, brachia et totum corpus 
inflarentur, et etiam visus plurimum esset obscuratus. Dicta vero mulier, compa- 


m tiens puero (tenerrime enim diligebat eum ob amorem et memoriam Gaufridi, 


TOME XXIII. 


j? 











594 EX LIBRO DE MIRACULIS SANCTORUM SAVIGNIACENSIUM. 
filii sui, patris ejusdem, qui nuper Jerosolimis defunctus fuerat), audita fama 
sanctorum nostrorum, etc. 


Puer quidam, filius Raginaldi le Baudrier, de Vitreio, habuerat fistulam in 


collo et pede per duos annos, ita quod in collo habebat quatuor foramina sanie 
fluentia, et in pede unum..... 

Ermengardis Tison, vidua, de Sancto Medardo supra Coisnun, Redonensis 
diocesis, per xv annos percussa paralysi per omnes artus et maxime in renibus et 
tibiis et pedibus graviter fuit afflicta..... 

Stephanus Chavin, de Telleio, quartana laborabat. Quadam die hebdomade 
Pentecostes, dum in quadam biga veniret Savigniacum orationis obtentu, ut super 
egritudine sua a sanctis aliquam eratiam recipere mereretur, dum appropin- 
quaret nemori Savigniaci, nullo me x potuit obtinere nec virga nec stimulis quod 
equi qui bigam trahebant in qua eger jacebat forestam Savigniaci intrarent. Nec 
mirum, quia, sicut multis oudbendiiuts postea confessus est, primam uxorem suam 
pregnantem et gravidam una cum fructu ventris suffocaverat, nec unquam hoc 
confessus fuerat alicui sacerdoti, secundam uxorem suam ab se abjecerat et eflu- 

gaverat, et sicut fama super eo laborabat, flagitiosus homo erat et propter facinora 
sua excommunicatus. Videntes hoc sex homines vicini ejus, qui cum eo veniebant, 
sustulerunt eum de biga et imposuerunt super equum, urgentes latera virgis et 
stimulis, et nullo modo nemus intrare potuerunt. Quid plura? Homo ille confusus 
et sine honore, vellet, nollet, ad propria remeavit. 

Hugo de Angulo, de Sancto Hylario, habebat filiam circiter annorum quatuor, 
Aaliz nomine, que, [dum] casu accidente cum aliis pueris luderet, incidit in 
quamdam foyeam, aqua plenam, profundam fere ad staturam unius hominis... .. 

De muliere que habebat morbum hyspanicum. — Quedam mulier, Odie 
nomine , de civitate Dolensi, per quindecim dies et amplius in sinistra parte colli 
et capitis habuit gravem egritudinem que vulgo dicitur felon, in physica an- 
thrax, cum maxima inflatura..... 

Adelina uxor Ricardi Bricon', de parochia Sancti Stephani Sillen Guillelmi, 
per annum et amplius, per totum corpus et omnes artus gutta arthetica graviter 
torquebatur. .... 

Stephanus filius Clarel, de villa que vocatur Feins juxta Albigneium, Redo- 
nensis diocesis, habebat fistulam fere per annum, prius in dextera tibia, post in- 
siliit in sinistram, cum maxima inflatione et cum sex foraminibus sanie putida 
fluentibus..... 

Thomas de Manseleria lumen unius oculi per septem annos amiserat omnino. .... 

Ascelot de Sancto Helyerio juxta Pomanum, filia Marie Feucoine, gravissima 
gutta per novem menses et amplius in sinistra tibia et crure aflligebatur, ita quod 
a Natali usque ad Pascha a lectulo non valuit exire. Morbus eam ita incurvaverat 
et contraxerat quod vix miserabiliter incedere aliquando vel stare frustra atten- 


tabat; insuper os cruris, de loco suo egressum, renes et spinam dorsi saliendo . 


transilierat, ita quod, quando cum baculo incedere incurva cernebatur, os illud 
quasi quidam gibus videntibus eam a tergo apparebat..... 

Guillelmus, ‘presbyter et persona de Logis juxta Breceium, habebat quemdam 
nepotem nomine Jaquet, circiter annorum novem, acuta per quindecim dies la- 
borantem..... 

Vidua quedam pauper, dicta Aelais la Randoine, in parochia de Logis, apud 
Abitum, penes..... am? la Grafarde diu hospitata, habebat filium nomine Gal- 
terum, circiler quinque annorum, per quindecim dies gravi xgritudine labo- 

rantem. Nam per dictum tempus nihil aut parum comedit, fluxum sanguinis 
passus est per nares continue una die et nocte, et per tres dies loquelam amisit. 
Tandem mortuus est. Mater ejus palpans eum et sentiens rigidum et frigidum et 
sine sensu et anhelitu, exclamans, aiebat : « Heu! me miseram! Filius meus mor- 
« tuus est!» Ad clamorem ejus venerunt vicini, et tentabant aperire os pueri, et 


oreeee — 
Vel fort. Bercon. — * Nomen in codice fere exesum 


B 


C 


F 


G 


L 





PEER Ritata cane» 5 \ 


SRE RASA IE. 








Po BE Rota 5 5 


se 


Shee SRO 


Bi ue elas. Hilo 


bia RAnhn 





A 


= 
~ 


M 





EX LIBRO DE MIRACULIS SANCTORUM SAVIGNIACENSIUM. 595 


non poterant. Inter quos erat Petrus Roges, qui ait matri flenti : « Mulier, sepeli 
«mortuum tuum, et effer Savigniacum, quia monachi libenter et caritative tra- 
«dent eum sepulture. » Interea, mater, divinitus inspirata, sciens quia omnia 
possibilia sunt credenti, cum deberet involvere mortuum sudario, flexis ad terram 
genibus, manibus versus ccelum expansis, cum fideli devotione ait: «O sancte 
« Salvator, et vos omnes sancti Savigniacenses, voveo vobis filium meum; reddite 
«michi misere filium meum.» Et cum hoc ‘dixisset, in prasentia ssuliowens qui 
ibi convenerant, puer coepit movere membra et revixit.. 

Guillelmus de Londevico et Nicolaa, uxor sua, ehchont filiam annorum qua- 
tuor, nomine Gervasiam, que gravi egritudine detenta laborabat ad mortem. ince 

Puer quidam, filius Mathei Genchen, de Marchis, morbo gravissimo contractus, 
per annum et amplius usum gradiendi omnino amiserat. Poventen ejus voverunt 
eum sanctis nostris, et Savigniacum attulerunt. Eadem hora contigit quod major 
campana in ecclesia pulsaretur pro infirmis miraculose sanatis, sicut mos est..... 

Petronilla, filia Guillelmi Malduit, de Saint Briz, per tres annos et dimidium 
fistulam in dhis et crure dextro hahedt. cum maxima inflatura et novem forami- 
nibus sanie fluentibus. Insuper nervis desiccatis, contracta erat et incurvata, quod 
vix et cum magna difficultate cum duobus baculis incedebat..... 

Matildis, filia Gervasie la Paumiére, de Cortiz, longo tempore egrotavit. Primo 
laboravit acuta, et per totum corpus pustulis turgentibus operiebatur, foetidum 


: habens snlediiem, Tandem incidit in hydropisim IE 


Gaufridus Molendinarius, de Lovigné, i longum tempus febre quartana gra- 
viter afllictus, vovit se sanctis nosliis. . . Qui attulit secum in cunis cuifebenn 
unum tenerum, circiter trium mensium et dimidii, qui per octo dies non suxerat 
mammas, nec aliquod edulium in ejus corpusculum introivit..... Monachus custos 
reliquiarum infudit in os infantuli paululum distillando de illa aqua benedicta in 
qua sanctorum reliquie fuerant ablute. Statim ccepit palpitare. Mater obtulit ori 
ejus mamillam, quam infans suxit et sanus factus est. 

Garinus Reuill de Exclusa, per tres annos et amplius continue in dextro latere 
fistulam habuerat, cum maximo taseens et uno foramine horribili ad viden- 
dum, sanie putida defluente. . 

Ouiden puer juxta Puchien, nomine Ricardus Karesmel, quindecim annorum, 
a nativitate sua manum dexteram habebat cum brachio recurvam modo msivebitt 
retro tergum, contractis in eadem digitis et inclusis..... 

Osanna de Sancto Hylario, nata de Chacegeu, per decem annos habebat ti- 
bias torsas et cancellatas in modum crucis, ita sibi invicem coherentes ut quasi 
firmiter ligarentur, sese modo mirabili, imo miserabili innectentes, uno pede 
torto, non poterat incedere..... 

Circa mediam noctem Sabbati proximi post Ascensionem Domini, Rollandus de 
Logis, armiger domini Philippi de Sancto Hylario, et uxores dictorum Philippi 
et Reliaadi. cum pluribus aliis qui venerant vigilare et orare ad portam Savi- 
gniaci, ad reliquias sanctorum, apertissime vidvonat flammam igneam in magna 
quantitate egredientem de clocherio ecclesiz et usque ad oodles recto itinere as- 
cendentem. Unde super hoc valde admirantes, zdificati et in fide Domini roborati 
et sanctorum reverenti frequentia letificati recesserunt. 

Circa mediam noctem, Sabbato Pentecostes, similiter multi viderunt flammam 
igneam egredientem de ecclesia et ad ccelos ascendentem. 

Die sancto Pentecostes, dum subprior Savigniaci fecisset sermonem ad populum 
ante portam abbatia, dum hora prima inciperetur in ecclesia, maxima multitudo 
populi, recedentes a sermone finito, viderunt flammam igneam in similitudinem 
maxime manus hominis extente super ecclesiam et exinde ad ccelos ascen- 
dentem. . 

ehestes Tyberge, de Maisnillo Bos, versus Breceium, in crastino Pentecostes 
venit Savigniacum, ferens candelam longitudinis corporis sui, cum magna devo- 


Houdeard, filia Gaufridi Tescelin, de Teleio juxta Meduanam, digitos unius 


79. 








596 EX LIBRO DE MIRACULIS SANCTORUM SAVIGNIACENSIUM. 
manus coadunatos per octo dies habuit et totam manum versus brachium recur- 


Thomas de Musca, Abrincensis diocesis, habuit tria foramina in maxilla, sanie 
defluentia..... 

Quidam homo, Oriol nomine, lecto decubans, gravissime infirmatus est, mor- 
bique magnitudo ad manum sinistram descendit, que vehementer intumuit. Vo- 
cavit igitur quemdam in hujusmodi', ut credebat, peritum, qui manum in aqua 
calida balneavit, et illam fortiter traxit, sicque junctura manus amplius lesa et 
fortius est inflata, ita quod movere manum vel brachium minime poterat..... 

Puer quidam de parochia de Verniz, annorum septem, Johannes nomine, cujus 
pater vocabatur Guillelmus Granum Ordei, mater vero Hersendis, «xgrotavit 
usque ad mortem. Primo quidem arripuit eum morbus in maxilla, postea des- 
cendens usque ad collum, guttur stringens vehementius, vitales meatus obturabat, 
ita quod oculi ejus in capite verterentur, et loquelam amisit. Quem mater intuens, 
flexis genibus, fusis lacrimis, vovit sanctis in hee verba : «O boni sancti Savi- 
« gniacenses, sicut potentes erga Deum estis, reddite mihi filium meum.» Quod 
iterum et iterum replicabat. Interim fiebant candela que de nocte circa corpus- 
culum defuncti ardere deberent. Tunc mater pueri et quedam femina, nomine 
Iveta, fecerunt lichinum ut puerum mensurarent. Quo facto, in continenti puer 
locutus est, et blande consolans matrem suam, ait: «Domina mea, nolite lugere. » 
Et ita per merita sanctorum sanus factus est. 

Garnerius et Theophania de Maisnilleio Gisleberti habebant filium, Nicolaum 
nomine, qui Dominica proxima ante festum Johannis Baptiste mortuus jacuit in 
terra, sicut credebant omnes qui eum videbant. Fuit autem in eo statu per spa- 
tium itineris leuge unius. Parentes voverunt eum sanctis nostris, et statim voto 
emisso revocatus est ad vitam. 

Tescelina uxor Roberti le Pitos, de Marcilleio, laborabat arthetica..... 

Guillelmus dictus Graverenc, de Estovi..... 

Armiger quidam de terra Vitreii, dictus Radulphus de Maceriis, habebat uni- 
cum filium, Andream nomine, per quindecim dies febre acuta graviter labo- 


Johanna filia Hervei de la Rollate, de parochia de Lovigné, per novem dies 
fuit muta..... 

Radulphus Alleart de Veteri Savigniaco.... .. 

Ricardus de Cuves, habens unum gibum in brachio juxta manum, qui vocatur 
a vulgo wenc, consilio amicorum suorum, a quodam medico fecit amputari. Qua 
occasione tribus diebus et tribus noctibus fluxum sanguinis passus est continuum, 
ita quod nulla arte vel medicina poterat restringi, imo manus cum brachio erat 
nigra et quasi emortua. Vovit se sanctis et statim cessavit fluxus sanguinis, et 
manus meritis sanctorum sanitati pristine restituta est. 


Nobilis mulier, Matillis nomine, de Roongeria, Abrincensis diocesis, perdiderat . 


omnia ludicra sua, videlicet anulos aureos cum saphiris et aliis lapidibus pre- 
tiosis, monilia aurea et argentea et magnam summam pecuniz pariter..... 

Gaufridus dictus Faurel de Pomano et Johannes Faber..... 

Guillelmus le Bret, de Romaigné..... 

Guillot de Huechon..... 

Nobilis mulier uxor Guillelmi Sabric, militis..... 

Maria de Chasteigners..... 

Johanna quondam uxor Roberti de Juvigné, burgensis Moretonii, pregnans 
erat, et collidebantur gemini in utero ejus. Cumque advenisset tempus pariendi, 
peperit filiam, alterum nequaquam, sed remansit gravida magis quam ante, et 
laboravit postea per novem dies. Venerunt vicine mulieres et matrone; uxor Her- 
berti’, baillivi Moretonii, et aliz multe, nescientes consilium, timentes ne foetus 
mortuus esset in ventre mulieris. Tandem in hoc consenserunt quod scinderetur 


* Subaud. rebus. — * Herbertus de Tria, de quo supra, p. 583 b. 





A 


C 


G 


co 





A 


EX LIBRO DE MIRACULIS SANCTORUM SAVIGNIACENSIUM. 597 


mulier et extraheretur infans mortuus sive vivus..... Voverunt dictam mulierem 
sanctis Savigniacensibus. Quid ‘plura? Mulier absque mora, sine incisione vel la- 


sione corporis sui, peperit alteram filiam..... Unde plurimi mirantur et merito, 
P » pep P 


_ 


[ 


G 


I 


— 


quia, secundum Augustinum', magnum est hoc et arduum et contra solitum cur- 
sum nature. Que enim una hora, ut dicunt physici, conceperat geminos, se- 
cundum cursum nature una hora debuisset ambos peperisse, sicut in Jacob et 
Esau..... Paulo post eidem contigit quod gravem xgritudinem habuit in tibia, et 
facta est tota quodam loco nigra, ita quod dicerent multi hoc esse malum Sancti 
Laurentii. Corrosa erat tibia et cavata, quod posset ibi ovum unum condi. Alii vero 
dicebant quod erat sacer ignis quem dicunt physici erysipila. .. .. 

Guillelmus Mansel, de parochia de Buais, Abrincensis diocesis, gravissima in- 
firmitate corporis correptus, decubuit in Sidétule per quinque septimanas. Habebat 
enim in collo a posteriori parte morbum aspectu horribilem, ubi apparebant novem 
foramina, ita quod etiam per ea videbatur anhelitus exire. Dicebant autem aliqui 
qui eum visitabant quod hic erat morbus regius, id est lupus, alii morbus Sancti 
Eligii, alii ignis Sancti Laurentii..... 

Duo homines de parochia Sancti Briccii, Abrincensis diocesis, eodem tempore, 
consimili infirmitate correpti sunt. Unus illorum vocabatur Guillelmus Martini, 
alter Philippus de Plessiaco. Isti per quinque dies inflati fuerunt circa pectus, etc. 
Cum igitur jam nulla spes esset vita, amici et vicini, ipsis annuentibus et prout 
poterant submurmurantibus, voverunt eos beato Vitali et sociis suis, assumptoque 
lichino, mensuraverunt eos per pectora et per colla..... 

Johannes Bolart, de Sancto Simphoriano, per quinque ebdomadas et amplius 
percussus gutta gravissima, etc. Idem habebat filium, Stephanum nomine, qui 
morbo hyspanico per totum corpus percussus fuit, torsionibus, doloribus, infla- 
tionibus tam graviter oppressus quod de vita ejus will spes patri vel matri ejus 
circa eum flentibus remaneret..... 

Robertus de Loqueré, de parochia de Logis, Abrincensis diocesis. . . . . 

Alanus de Campis, de parochia de Navetel, Abrincensis diocesis. ... .. 

Johannes Brusart, de Sancto Jacobo de Bevron..... 

Guillot de Landellis, Abrincensis diocesis, habuit brachium «xgrum, misera- 
biliter inflatum, et per unum foramen putredinem emanans. Quod quia non po- 
terat pre grossitudine et ponderositate sustinere, per fasciam suspensum a collo 
depor sheet. Vovit se sanctis et brevi tempore sanatus est. 

De homine qui habebat morbum hyspanicum qui dicitur antrax in brachio et 
in tibia. — Jacobus de Abbatiola habuit morbum hispanicum in brachio, et ibi 
apparebat foramen unum; ab hoc loco insiliit in tibiam, et ibi fecit quinque fo— 
ramina..... 

De muliere curata a morbo hispanico. — Uxor Guillelmi Tardif, de Sancto 
Jacobo de Bevron, casu calcans super quoddam ferramentum acutum, vulnerata 
est graviter in pede, sed in brevi, prout ei videbatur, sanata est. Processu vero 
temporis pes intumuit, humores ibi occurrerunt, egritudo periculosa insiliit; mu- 
lier dolore intolerabili cruciabatur. Quidam dicebant quod hic erat morbus 
qui dicitur vulgo porfil, alii antrax, alii lupus, id est morbus regius. Consuluit 
cerurgianos, qui dixerunt quod oportebat pedem uri et secari vel omnino ab- 
scindi. Que cum videret ferramenta ad hoc faciendum parari, et vincula ad ipsam 
ligandam, timore perterrita, ab ipsorum consiliis declinavit. .... 

Nicolaus Milon, de Ferré, Redonensis diocesis , habebat filiam circiter annorum 
quatuor, que miserabiliter laborabat febre cotidiana ardenti per xv dies pariterque 
dissenteria..... Quadam die, dum infans haberet accessionem suam et egrotaret 
vehementer, etc. 

Odo Auboin, clericus, diaconus, de Moretonio..... 

Guillelmus Malescot, de Parringné, Abrincensis diocesis. .. .. 

Robinus de la Serée et Emmeta, uxor ejus, de parochia de Parrigné, Abrin- 
censis diocesis..... 


' Pro Augustinum, fort. legendum Avicennam. 








598 EX LIBRO DE MIRACULIS SANCTORUM SAVIGNIACENSIUM. 


Johannes Mallart, de Sancto Hylario..... 

Guillelmus le Bigot, de la Dorée, et uxor ejus Thebelina..... 

Clericus quidam, Nicolaus nomine, filius Radulphi Brool, de Tornoor, Baio- 
censis diocesis..... 

Puer quidam, Robinus nomine, filius nobilis viri Roberti de Praeles, domini 
de Columbé, «xgrotavit usque ad mortem..... Ad extremum toto corpore inflari 
ccepit, ita quod pater et' mater ipsius desperarent, suspicantes etiam ne per 
odium et-cupiditatem forsitan invenenatus fuisset, quoniam magnum dominium, 
terre et homines ad ipsum jure hereditario pertinebant..... 

Mulier quedam de Biardis, potens et dives, Alexandra nomine, uxor Ranulfi 
Burgensis..... 

Thomassa uxor W. Mercatoris, similiter de Biardis..... 

Vidua quedam nobilis, Matillis nomine, relicta nobilis viri Petri Rouaut, 
egrotavil febre acuta, et in tantum fuit afllicta quod nulla spes de ejus vita habe- 
retur. Confessa fuerat, viaticum receperat, et etiam per manum cujusdam fratris 
de ordine Fratrum Minorum sacramentum receperat extreme unctionis, loquelam 
amiserat, signa mortifera apparebant, candela accensa observabatur ut transiret. 
Tandem Hasculfus Roaut, miles, filius ejus, vovit eam sanctis. Voto emisso, statim 
locuta est, et ad se reversa et confortata paucis diebus sana et incolumis per merita 
sanctorum ellecta est. 

Maria, uxor Petri dicti Fabri, de Pontibus juxta Abrincas..... 

In pago Abrincensi, in villa que dicitur Maidré, juxta Pontem Ursonis, erat 
quidam adolescens Stephanus nomine, vicesimum primum etatis sue habens 
annum, nobilis genere, sed miser corpore. Pater ipsius Ricardus de Monmoron, 
mater vero Aalicia de Signé dicebantur. Hic, occulto Dei judicio, tertio a nativi- 
tate sua anno percussus fuit ita mirabiliter quod, nervis siccatis et contractis, 
viciata varica, factus est varicosus, incedens versa ad terram facie manibus et pe- 
dibus, more canis vel simia, in languore et erumna et abjectione, parentum suo- 
rum abominatione et opprobrio permanens per xvii annos, nullum valens invenire 
remedium per aliquorum peritiam medicorum..... 

Ambrosius Barbot, de Mesnillo Gisleberti, Abrincensis diocesis..... 

Guillelmus Brodin, filius Stephani Brodin, de Hautonaria..... 

Johannes de Houssea, de Baillol, Abrincensis diocesis..... 

Radulphus de Marches et Petronilla, uxor ejus..... 

Herveus Rufus, de Varavile..... 

Guillot de Landevico, quem satis novimus, filius W. Osmunt, a demonio 
vexabatur..... 

Michael le Manant, de Aguerné, Baiocensis diocesis. .... 

Alveredus de Mara, de villa que dicitur Sancta Crux supra marc, Baiocensis 
diocesis, et uxor ejus, Maria nomine, habebant filium xv annorum, qui, occulto 
Dei judicio, per x1 dies a daemonio vexabatur..... 

Gaufridus Thome de Vallibus, de parochia de Grae, Baiocensis diocesis, ha- 
bebat filium circiter annorum xy1, qui, occulto Dei judicio, mutus fuerat per sex 
annos. Audita fama miraculorum beati Vitalis Savigniacensis, reminiscentes illius 
loci incol quod ille esset Vitalis qui in pago illo, in villa que vocatur Tyrgeville, 
oriundus fuerat, fidem et gaudium concipientes, etc. 

Gregorius de Bosco Roberti, de Lovigné..... 

Johannes de la Réte de Sancto Aniano, Baiocensis diocesis. .... 

Radulfus de Maresiis, de parochia dicta Curlé, Baiocensis diocesis , habebat fi- 
liam nubilem, que per tres septimanas continue egrotavit mirabiliter, more inau- 
dito..... Vocatus fuit presbiter parochie illius, dictus Ricardus, ut puella confi- 
teretur et communicaret more christiano..... 

Nobilis mulier, castellana Falesia, habebat quemdam filium, circiter trium an- 
norum, qui erat ruptus: intestina siquidem pueri descenderant in inferiorem 


' Voces pater et in cod. omisse sunt. 





B 


D 


H 





EX LIBRO DE MIRACULIS SANCTORUM SAVIGNIACENSIUM. 599 


4 bursam. Cum vero mater nimium abhorreret filium suum per manum medicorum 
scindi, consilio bonorum vovit eum sanctis..... ' 


Radulfus Taboer, de Landevico..... 


Armiger quidam nobilis genere, dictus Guillelmus Gaidun, de Poillé, Abrin- 
censis diocesis, habebat filium parvulum, circiter quinque annorum, qui zgrotabat 


B dissenteria..... Nobilis mulier Johanna, uxor Gervasii de Buat, militis, atavia 
pueri, presens erat. . 
Gaufridus de Chsetsion. de Macé, Abrincensis diocesis..... 


Maria de Landellis, Abrincensis diocesis, uxor Guillelmi de Merleto, habebat 

eeritudinem in poplite, qu dicitur rapis, que in tantum corroserat carnem et 

c nervos quod erat concavum, ita quod posset capere pugnum hominis. Vovit se 
sanctis..... 

Nobilis mulier Nicolaa de Villebaudun, uxor Hugonis de Haya, militis, Con- 
stantiensis diocesis..... 

Johanna, uxor Roberti Juhel, de Chalandré, Abrincensis diocesis. .... 

pD  Herveus Tabur, de Pomano, Cenomannensis diocesis..... 

Andreas Auguin, de parochia de Landevico. . 

Ricardus de Ponte, civis Constantiensis, wgrotavit acuta usque ad mortem. 
Narravit siquidem nobis quod quinquies recidivavit, et quod parentes ejus de ejus 
convalescentia omnino desperati, jam in extremis laborantem, trina vice posue- 

E runt eum super cineres ut ibidem moreretur more christiano. Teadou voverunt 
eum sanctis, nec mora febris creticavit in bonum et convaluit. 

Adolescens nobilis, Johannes, filius domini de Tillé, egrotavit usque ad mor- 
tem. Siquidem virtutes naturales in ipsius corpore bellum inierant intestinum : 
appelitiva se victam fatebatur; retentiva impotens erat et invalida; digestiva con- 

F spiraverat in auxilium expulsive , et ita sola expulsiva dominans, velut immitis et 
barbara, etc. 

Nobilis miles, Juhellus de Logé, Cenomannensis diocesis. .... 

Gales de Torchamp, miles... Idem habebat filium, Henricum nomine, circiter 
sex annorum..... 

c Petronilla, filia Johannis de Landivico..... 

Stephanus le Monnier, de parochia Sancti Lupi juxta Abrincas, agrotavit ad 
mortem et in tantam debilitatus fuit quod amici omnes de eo desperarent.... . 
Amoverunt igitur stramenta lectuli et linteamina in quibus jacebat, ut super ci- 
licium moreretur..... 

H In pago Abrincensi, in villa que dicitur Pressé, erat quidam homo dictus Ra- 
dulphus Hoirel..... 

Petronilla, filia Petri Rufin, de Passeis, militis, multo tempore habuerat ma- 
culam in oculo, et in tantum creverat et impissata erat quod nihil eo videbat..... 

Alexandra de Parrigné, uxor Hervei de Baon..... 

Guillelmus Gratet, a Vallibus Galteri, et Jordana, uxor ejus, de parochia de 
Logis, Abrincensis diocesis, habebant filium parvulum, nundum trium annorum, 
nomine Robinum, qu, carens tutore, casu cecidit in aquam que vocatur 
ee 


— 


In eadem villa, Ricardus Gaidun et Bienvenue..... 

Apud Marcillé juxta Pasbren, Abrincensis diocesis, Ricardus Karesmel..... 

Puer quidam de Exclusa, Cenomannensis diocesis, Robinus nomine, filius 
Rogeri..... 

L Miles quidam nobilis, dictus Patines de Hamarz..... 

Anno gratia MCC xL tim erat quedam puella Thomasia nomine, filia Roberti de 
Bosco Yvonis, militis..... 

Dionisia puella de Tiliolo, Abrincensis diocesis, incommodo laboravit, morbo 
videlicet qui dicitur ignis Sancti Laurentii..... 


' Que sequantur secunda manu in codice exarata sunt. 











600 EX LIBRO DE MIRACULIS SANCTORUM SAVIGNIACENSIUM. 


Alia itidem puella ejusdem ville, Denisa nomine, dum quadam die curreret a 
post pecora sua, habens colum sub ascella et fusellum in manu, offendit et corruit 
ad terram cum impetu, et factum est quod nocha fuselli infixa fortiter in manu 
ipsius frangeretur et ibidem remaneret..... 

Symon, filius Guillelmi de Breceio..... 

Theobaldus, filius Brodin de Fougeroles. .... B 

Guillelmus de Loie, ultra Domnifrontem, Cenomanensis diocesis.... . 

Thomas de Muscha, Abrincensis diocesis. .... 

Michael, filius Roberti Jordani, de Teillol..... 

Mauritius de Veteri Villa, de parochia de Molinis. .... 

Guillelmus Ysembart, de Tilliolo..... C 

Thomas de Capri Villa..... 

Johannes, filius Rogeri Sauvage, de Sancto Quintino juxta Abrincas, longo 
tempore #grotavit: tysicus enim erat. Pater vovit eum et sanatus est. 

Stephanus Mauleon, de Biardis..... 

Johanna, uxor magistri Rogerii, civis Constantiensis..... D 

Petrus de Quarnet, de Sancto Jacobo de Bevron, rediens a Burdegala civitate , 
existens in navicula in fluvio qui dicitur Gironda, periclitabatur..... 

Johannes de Teillol, de Herneia..... 

Miles nobilis de Andegavia dictus Paganus Cahors..... 

Johannes filius Ranulfi, de Karenten, Constantiensis diocesis..... E 

Rusticus quidam de parochia de Toschet, non longe a Savigniaco, dictus Re- 


Guillelmus Joscelin, de ponte de Duxé, Abrincensis diocesis. .. . . 

Garinus de Angulo de Sancto Brictio..... 

Ricardus Guimont de Rochella, faber lignarius, etc. Priorissa Moretonii vovit F 
eum et commendavit beato Vitali.... . . 

Adelina de Croilon, Abrincensis diocesis.... . 

Nobilis mulier uxor Juhelli de Ardena, militis, Redonensis diocesis. .. . . 

Symon Gohyr, burgensis Cadomi..... 

Theophania, filia Johannis le Rasle, de la Basoche, frenetica fuit, per septem G 
dies habens ambas manus clausas et busculam fagi in una manu..... 

In parochia Sancti Quintini, uxor Radulphi Guitecoc..... 

In eadem parochia, Ricardus de Valle dOer, habe|ba]t filiam circiter novem 
annorum, Emmelot nomine, que dum incaute pergeret super plancham cujusdam 
aque qu dicitur Oer, in aquam cecidit et vi aque rapta in majorem et profun- H 
diorem fluvium qui vocatur Senuna exanimis ferebatur..... 

Apud Poillé, Ricardus Gaudin..... 

In eadem villa, puer quidam quatuor annorum, filius Guillelmi Fabri..... 

In civitate Abrincensi, duz mulieres, uxor Nicolai Nonain et uxor Nicolai dicti 
Pihanou..... J 

In Valle Sancti Petri subtus Abrincas, Andreas Igeri..... 

Petronilla filia Guillelmi Malduit, de parochia Sancti Briccii de Landellis..... 

Frater Guido, monachus Savigniaci, e micraneo laborabat in capite vehe- 
menter..... 

Nicolaus de Logis..... K 

Willelmus Bigot..... 

Ansgerus de Sancto Symphoriano..... 

Quidam homo de Logis..... 


Radulphus Carupel, de Buhais..... 

Quidam homo de eadem villa, nomine Coelauge..... L 
Robertus de Plesseiz..... 

Nicolaus Dibler, de Landevico..... — Mater dicti pueri, nomine Genovela. .... 
Guillelmus Berath, de Chastaigners..... 


Quadam famula Godefridi de Fougeroles... . . 
Johannes Guillelmi, de villa Sancti Laurentii..... M 





EX LIBRO DE MIRACULIS SANCTORUM SAVIGNIACENSIUM. 601 


4 Queaedam mulier apud Domnifrontem..... 
Theophania de Landeain..... 
Margarita de Argogiis juxsta Sanctum Jacobum de Bevron. .... 
Jubatiees filius Anfridi de Marches..... 
Philippus de Riveria juxta Meduanam, miles, habebat filium adolescentem, no- 
B mine Johannem..... | 
Quidam civis Abrincensis amiserat equum suum valentem x libras vel amplius. 
Post xv dies fecit votum Deo et sanctis nostris quod si Deus ei equum suum red- 
deret, de longitudine equi candelam offerret ad corpora sanctorum. Equum in 
brevi invenit et candelam Savigniacum attulit. 
c  Guillelmus Rosa, de Ascigniaco, Redonensis diocesis. .... 
Guillot, filius Rogeri Garin, de Pasbren..... 
Robertus Durant, de Valle Sancti Petri Abrincensis..... 
Johannes de Grimauderia..... 
Hugo Gohier, de Septem Forgiis..... 
D Aslicia, uxor Galteri Bonart, de Vilers Quenivet..... 
Radulphus Vetulus, de Vilers Quenivet..... 
Radulphus de Carpiquet, burgensis Cadomi..... 
Gaufridus Dobe, talland{arius|, longo tempore usum dextri brachii et manus 
fere amiserat, ita quod non poterat illud’levare ad caput..... 
e Filius Galteri Salé, militis..... 
Ascelina filia Maris de Tosches, de Biarz..... 
Symon de Larchant juxta Herneiam..... 
Gaufridus le Telier, de Sancto Briccio..... 
Robin de Estaus, de Landean..... 
r  Robertus lEstornel, de Columbeio. . 

Johannes Garmout, de Ambreriis..... 

Galiena de Tyrgevilla et multi alii de Tyrgevilla, qui peregre venerunt Savi- 
gniacum, quasi ex uno ore acclamabant quod in loco in quo manserunt paler et 
mater sancti Vitalis et ipse natus est, mulier quedam, gravibus febribus afllicta, 
obdormivit et ibidem sanata est..... 


G 
Osanna de Novo Burgo Moretonii..... — Filia ejusdem, Amelina. .... 
Mulier quedam de parochia Sancti Germani de Cogleis, Maria nomine..... 
Johannes de Ponte Aubaut..... 


Guillelmus Sutor, de Sancto Hylario..... 
n Robertus de Valle Sancti Petri et Ricardus Lepus, prepositus domini episcopi 
Abrincensis..... 
Guillot de Veteri Savigniaco..... 
Guillelmus Aelart, de Landevico, percussus est nefresi, scilicet gutta in re- 


y  Ernol le Vanier, dela Dorée..... 

Mater Guillelmi Parvi, de Columba..... 

Die Lunz ante henuniiensin. hora tertia, armiger quidam , Johannes nomine, 
frater domini Guillelmi de Exclusa, dum esset in claustro Sancte Katerine, pro- 
spexit in pratellum, et vidit de sub tumbam in qua corpora sanctorum jacuerant 

x fumum i igneum in maxima quantitate exeuntem de terra et ascendentem per vi- 
tream fenestram, ut sibi videbatur, et dixit Garino, fratri suo: « Videsne fumum 
quem video?» Et dictus Garinus videre non potuit... Eundem vero fumum vidit 
frater Radulphus de Corcé, monachus Savigniaci, qui ibidem presens erat..... 

Thomas des Pins, clericus, de Sancto heothe ae 

t Petruis fOreillu, de Ardevun..... 

Robinus, filius Johannis de Bosco, de Mesnillo Aielart juxta le Repast..... 

Filius magistri Radulphi Latomi..... 

Homo quidam de Intramio, Redonensis diocesis, nomine Herbertus de Sancto 
Jacobo..... 

“= Quidam juvenis de Cenilleio, Constantiensis diocesis, in fabrica Savigniaci la- 


TOME XXIll. 70 





| 
‘ 
| 
| 
| 





602 EX LIBRO DE MIRACULIS SANCTORUM SAVIGNIACENSIUM. 


borans, quadam die subito morbo correptus, ad mortem timebatur; per merita a 
sanctorum sanatus est. 

Apud Buhais, Ernol filius Johannis Coelangé.... . 

Herbertus le Ramendoor, de Sancto Jacobo..... 

Famulus domini episcopi Abrincensis, nomine Guillelmus de Paris..... 

Johannes Coret, de parochia Sancti Patricii..... B 

Johannes Passedoit, de parochia Sancti Albini..... 

Filius Guillelmi de Bosco Freout et Agnetis de Lacei.... - 

Mulier quedam de Coismes juxta Waxeium, nomine Emmelina, uxor Nicolai 
Galteri..... 

Renalt le Mercier, de parochia de Lovigné..... c 

Rogerus de Alneto, de eadem parochia. ... 

Guillelmus Corbin, de Millé..... 

Ranulfus la Vace, de Maigné, Baiocensis diocesis.... . 

Johannes le Bloi, de Valle Sancti Petri subtus Abrincas..... 

Renalt Viel, de Logis, Abrincensis diocesis. .... D 

Johannes de Sancto Simphoriano, Abrincensis diocesis.... . 

Tescelinus de Veteri Savigniaco..... 

Johannes dictus Porcus, de Verniz..... 

Johannes de Pressé, Abrincensis diocesis. .... 

Albereda filia Laurentii de Rubeo Monasterio..... E 

Willelmus Hagron, de Sancto Hylario..... 

Roger Bagot, de parochia Sancti Auvini..... 

Richeldis, de Ardevon juxta Montem Sancti Michaelis, uxor Nicolai Artur..... 
— Eadem mulier habebat filium adolescentem. Hic jam per multum tempus ha- 
buerat apostema carneum grossum, quod vulgo dicitur wenc, in locis pudendis, F 
videlicet inter crus et genitalia..... 


Maria, uxor Mathzi de Noonei..... 

Guillelmus de Navetel..... 

Guillelmus de Fougeré, de parochia Sancti Martini de Monte Gaudii..... 
Radulphus Chiroisme, de Appenticio, Abrincensis diocesis. .... — Ranulphus 6G 


Chiroisme similiter, frater ipsius..... 

Guillelmus le Selier, de Bochachart, Rothomagensis diocesis, habuit maculam 
in oculis ambobus, qui fecit se carminari a vetulis, et voluntate Dei factus est 
orbus..... 

Johannes de Argogiis, Abrincensis diocesis..... N 

Adam, de parochia de Landellis, Abrincensis diocesis. .. . . —- Hic homo habebat 
quemdam nepotem qui dicebatur Guillot de la Meslerée..... 

Guillot Cabot, de Valle Segia, Abrincensis diocesis. .. .. 

Juliana, uxor Rogeri Cognati, de Baillol, Abrincensis diocesis. .. . 

Petrus Gauguein, de Duxé..... J 

Guillot dictus Piscis, filius Ruaut, de Biardis..... 

Guillot Biset, de la Dorée..... 

Johannes dictus Prapositus, de Parrigné..... 

Presbiter de Toschet graviter egrotabat; mandavit presbitero de Molinis et aliis 
amicis ut in crastino summo mane ad eum venirent, quia timens sibi volebat tes- k 
lamentum suum facere..... 

Johannes ligulus, de Sancto Hylario, laboravit febre cotidiana multis diebus. 
Tandem habuit aliam xgritudinem quam vocant vivum radunculum..... 

Guillelmus de Hamel, de Appenticio..... 

Renalt Blancvilein, de Huisnes juxta Montem Sancti Michaelis..... L 

Rogerus de Livonnée, de Valle Sancti Martini, Abrincensis diocesis..... 

Dionisia, filia Clementis, de Burgo Novo juxta Meduanam, habebat morbum 
Sancti Eligii, ita quod in corpore ipsius erant septem foramina sanie fluentia..... 

Hugo Pichart, de Nogent le Rotrou..... 

Matillis, filia Roberti Bordeth, de Sancto Germano de Mesnillo Goth..... M 


gaat 





2 eae, tS RYT Fg 








EX LIBRO DE MIRACULIS SANCTORUM SAVIGNIACENSIUM. 603 


s  Gaufridus dictus Miles, de Haia Paganelli..... 
Guillelmus Fautrart, de !’Apentiz..... 
Guillelmus de Boislibout, de Villa Canis..... 
Nicolaus Furetel, de Teillol, Abrincensis diocesis. .... 
Ricardus Simphorie, de Teillol..... 

s Ricardus Foillol, de Teillol, et Johanna, uxor sua..... 

Rogerus Ase, de Sancto Hylario, infirmatus est febre et jaunicio et vivo radun- 
culo..... 
Ysabella la Teliére, de Sancto Hylario..... 
Johannes de Bosco, de parochia de Viré..... 
c Dionisia, uxor cujusdam armigeri vocabulo Nicolai Ferrum..... 
Guillelmus Galubrin, de Tilliolo..... 
Hubertus de Hamel, de parochia de Logis..... 
Robinus le Franc, filius Willelmi le Franc, de Sancto Hyllario..... 
Haois, uxor Rualeni de Doitis..... — Eadem mulier habebat in pede magnum 

D aposteuma, jam quasi putrefactum, quo dolore cruciata laboravit clamans et eju- 
lans fere continue per octo dies; amici ejus procuraverunt trino ictu hache mi- 
nutoria et etiam rasorio pedem perforari, et nihil inde exivit..... 

Laurentia de Veteri Savigniaco..... 
Johanna, uxor Guillelmi Hubout, de Touschet..... 

—E Monachus quidam de Alneto laborabat dolore dentium. Qui accipiens unam 
crucem de ligno illo super quod posit erant reliquiz in capella Sancte Katerine 
quando flamma ccelitus emissa descendit, tetigit illum dentem in quo dolorem 
sentiebat et sanatus est..... Item memorandum quod de ablutionibus ligni pre- 
dicti de quo fiunt cruces sanati sunt febricitantes apud Breceium quatuor homines. 

r Ricardus de Hous, de parochia de Buhais..... 


Herveus Ansgot, de Sancto Medardo..... 


Petrus Rufin, de Millé..... 

Filia Johannis Rossel, de Brecé..... 

Johanna, filia Johannis Gase, de Capella as Orgerens, Cenomannice diocesis..... 

G Richeldis, filia Johannis le Monnier, de eadem villa..... 

Johanna la Costuriére, de Sancto Martino de Landellis..... 

Robinus Pivet, de parochia de Landevico..... 

Herveus Chantel, de Parrigné..... 

Michael de Monasterio, de l’Apentiz .... 

n Petrus Morin, de Mesnillo Aelart, habebat filium, Alanum nomine, qui cali- 
gabat ambobus oculis..... 

Guillelmus Quadrigarius de Sancto Jacobo de Bevron, habuit morbum hispa- 
nicum in tota facie et genis usque ad guttur, et inflata erat facies vehementer. 
Vovit se sanctis nostris..... 

5 Ricardus Lestre, de eadem villa..... 

Andreas de Pasbren..... 

Ranulfus dictus Senescallus, de parochia Sancti Lupi.... 

Renalt Garnier, de Pressé, Abrincensis diocesis. .... 

Thomas filius Potiére, de Sancto Briccio..... 

k  Geislun Tungart, de Mongotier..... ; 

Renalt Gaudin, castrensis Sancti Jacobi de Bevron, laborabat febre cotidiana, 
qui dum rediret a Pictavia, ubi merces suas venumdandas detulerat, una cum 
aliis negociatoribus sociis, et valde affligeretur a febre, nec ulterius posset itinerare 
cum sociis, vovit se sanctis Savigniaci..... 

t  Uxor Willelmi Chauvin, de Maidré, Abrincensis diocesis. .... 

Uxor Radulfi de Exclusa, non longe a Savigniaco..... 

Robertus presbiter de Moretonio. .... 

Ricardus Bochart, de Logis..... 

Johannes de Tertre, de Sancto Johanne de Heza juxta Abrincas..... 

mu —_ Robertus Maillart, de Veteri Savigniaco..... . 








| 
k 


~~ eee 


—— othe —. 


604 EX LIBRO DE MIRACULIS SANCTORUM SAVIGNIACENSIUM. 


Guillelmus Peset, de Nafetel, presbiter..... A 
Hamelinus Gohier, de Logis. .... 

Anfrei de Mesnil, de Passeis..... 

Armiger quidam nobilis Constantiensis diocesis, vocatus Robinus Rossel..... 
Andreas de Veteri Savigniaco habebat filium et filiam parvulos. Quadam nocte 


dum dormirent secum, pariter percussi sunt duo infantes gravi egritudine que B 
vulgo dicitur prison, et dum dies illucesceret, comperit dictus Andreas filiam suam 
wgrotare, qui statim vovit eam sanctis..... 


Symon de Sancto Patricio, clericus. .... 

Robertus dictus Brachium Ferri, de Yseigné..... 

Johannes dictus Paumier, de Fougeroles. ... .. Cc 
Johannes Barrel, de Melé..... 

Jacobus de Viezvi..... 

Nobilis vir Fulcho Paganelli febre quartana per merita sanctorum sanatus est, 


et filius ejus a gravi infirmitate. 


Dominus Guillelmus de Exclusa, miles... .. D 
Nicolaus filius W. de Millé..... 

Petronilla, uxor Garin Geraut, de Sancto Hylario..... 

Petrus Susanne, de Plessiaco Marchis..... 

Guillelmus de Desertinis, Cenomannensis diocesis. ... . 

Guillelmus, filius Andree de Parco, civis Constantiensis. ... . E 
Petronilla de Romaigné..... 

Ranulfus de Longua Toscha..... 

Radulfus de Veteri Savigniaco. .... 

Tiescelinus de Veteri Savigniaco. .... 

Hamelinus Saxier, de Domno Fronte..... F 


Martinus de Laignelet juxta Filgerias, Redonensis diocesis. 


Guillot Duret, de Molinis..... 

Johannes Brito, de Landevico..... 

Jacobus Herbelin, de Taonaria..... 

Robertus Poterelle, de Marcillé..... G 
Alanus de Valle de Logis habuit morbum hispanicum in digito, qui inflatus est 


ad quantitatem unius ovi; postea computruit ita quod os apparebat. Tandem vovit 
se sanctis et sanatus est... .. 


Herbertus Fromont..... 
Guillelmus Goe de l’Apentiz excoriabat quandam vaccam morticinam, et subito 


morbus, ut credo, hispanicus arripuit eum in brachio et ibi fecit vulnus mag- 
num ; deinde insiliit in spatulam, postea arripuit in latere, et cum cruciaretur 
ad mortem, vovit se sanctis et sanatus est. 


e 


— 


Hamelot Marechal, de Teillol..... 

Robertus de Larcheis... .. J 
Adelina de Logis... .. 

Aales de Landean..... 

Robinus de la Tanesie, de Landean..... 

Odiun, filia Triguel de Landevico..... 

Gaufridus, dominus de Orengia, acuta wgrotavil graviler; qui vovil se sanctis, k 
per eorum sullragia se credit fuisse sanatum. 

Adam Farsi, de Paluel..... 

Gaulridus Marbré, de Montigné..... 

Herveus Repanel, de Logis..... 

Jacobus de Chaaglant..... I. 
Guillelmus Bastart, de Lovigné..... 


Tustenus de Montgant, de Logis..... 
Robinus Orri, de Landa de Dorea. M 





SCRIPTA DE FEODIS AD REGEM SPECTANTIBUS. 605 


a Radulphus Lavendarius, de Veteri Savigniaco, habebat filium trium annorum, 
quem arripuit sacer ignis in locis genitalibus..... 
Guillelmus, filius nobilis viri Roberti de Corcé et Matillis, uxoris ejus, habuit 
fistulam in crure..... 
Heremburgis, filia Michaelis Giles, de la Basoge, Redonensis diocesis. . . . . 
B  Ysabella, domina Filgeriarum, habebat aristam piscis in gutture ex transverso; 
ad invocationem sanctorum sanata est. 
Frater Robertus de Bello Becco conversus. .... 
Colinus de Veteri Savigniaco..... 
Stephanus Noel, de Appenticio. .... 
c Frater Stephanus, monachus Savigniaci..... 
Guillelmus de Ponte de Sae juxta Andegavum..... 
Frater Nicolaus, sacrista Savigniaci..... 
Frater Robertus, monachus Savigniaci..... 
Frater Ricardus, monachus Savigniaci..... 
p Mater Guillelmi Goher, de Camba versus Vada Viriz..... 
Hamericus de la Buisnache, de Ceaus juxta Abrincas..... 
Rogerus Chauvin, de Telleio..... 
Duo filii Ranulfi le Bedel, de Ardevone..... 
Filius pauperis mulieris Nicolaw nomine de Saint Helyer..... 
E  Stephana de Logis, filia Alani Pelichon..... 
Maria, soror Johannis Gastel, de Abrincis..... 
Andreas de Abrincis..... 
Abbas Belli Loci juxta Dinannum..... 
Heremburgis la Holiére, de Ponte Alberée..... 
F  Bartholomzus le Comte, de Sancto Jacobo de Bevron..... 
Prior Veteris Villz in Britannia .... 
Quedam femina de Braiose juxta Falesiam..... 
Hubertus de Rochis, de parochia de Aron..... 
Filius Huguet Perleparii, de Theleolo..... 
G  Aalicia, filia Roberti Guichart, a morbo hispanico per merita sanctorum se sa- 
natam credit et confitetur. 








SCRIPTA DE FEODIS AD REGEM SPECTANTIBUS 


ET DE MILITIBUS AD EXERCITUM VOCANDIS, 


E PHILIPPI] AUGUSTI REGESTIS EXCERPTA. 





MONITUM. 


Cum in hac serie edendi essent nonnulli rotuli, quibus tempore 
sancti Ludovici ejusque successorum, inscripti sunt milites regi ob- 
noxil, facere non potuimus quin ibidem in lucem proferremus paulo 
antiquiora monumenta ad eamdem rem spectantia, que a nostris 
praedecessoribus omissa sunt. Posteriora enim cum prioribus tam arcte 
coherent, ut separatim edita vix intelligi queant, cum presertim 











o> ee Ew 





606 SCRIPTA DE FEODIS AD REGEM SPECTANTIBUS. 


posteriora , mendosis exemplaribus sepius deformata, priorum ope 
multis in locis emendare oporteat. In unum igitur collegimus varios 
catalogos, saeculo xt et xtv ineunte conscriptos, e quibus nobis con- 
stabit quot et quanta feoda regnantibus Philippo Augusto, sancto Lu- 
dovico ejusque successoribus in regis essent potestate, quotque sub- 
sidia sive, ut dicebant, servitia ratione feodorum regibus tempore 
belli praestanda essent. 

Nostri operis capiemus exordium a vartiis indicibus gros nobis exhi- 
bent sex Philippi Augusti regesta. De singulorum regestorum etate 
et auctoritate jam disputatum est in libro cui titulus Catalogue des 
actes de Philippe-Auquste. Nunc satis erit si breviter commemorayerimus 
signo A nolari regestum inter annos 1204 et 1212 exaratum, Rome 
inter codices Ottobonianos n. 2796 asservatum'; — signo B, vetus 
apographum regesti A, olim in Bibliotheca imperiali inter Chartu- 
laria, nunc in Thesauro chartarum (reg. VIII); — signo C, regestam 
anno 1211 inceeptum, ad annum 1220 continualum, olim in Biblio- 
theca imperiali inter Chartularia, nunc in Thesauro chartarum (reg. 
VII); — signo D, regestum seculo XIV e regesto C confectum, sa- 
pius Herouvallianum dictum, olim in Bibliotheca imperiali n. 9852 A, 
nunc in Thesauro chartarum n. XXIIf distinctum; — signo E, re- 
gestum anno 1220 curante Garino, Silvanectensi episcopo, incaeptum 
et ad annum 1270 vel circiter perductum, olim Bibliothece impe- 
rialis cod. 8408.2.2.B, nunc Thesauri chartarum reg..XXVI; — signo 
I’, regestum anno 1247 e regesto E descriptum, in Bibliotheca impe- 
riali inter codices latinos n. 9778 asservatum. 

Indices qui e supra laudatis regestis excerpti sunt ita disponendos 
censuimus ut priori parte contineantur amplissimi catalogi initio re- 
gestorum E, et F descripti, posteriori vero breviores indiculi quos hic 
et illic in ceteris regestis reperimus. Qu quo lucidius cernerentur, 
omnibus in capila et articulos distributis, numeros apposuimus, sicut 
in sequenti tabula notatum habes. 


PABS PRIOR. 


I. Ballivia Constantini. — 1. Tenentes in capite. — 2. Feoda Roberti Bertran. — 3. Feoda Ricardi de Ha- 
recort. — 4. Feoda Ricardi de Vernone. — 5. Feoda Willelmi de Humeto. — 6. Feoda abbatis de Monte. 
— 7. Feoda Fulconis Paganelli. — 8. Feoda domine de Meautiz. — 9. Feoda honoris Plesseti. — 
10. Feoda honoris de Lutheare. — 11-16. Feoda variorum dominorum. , 

II. Ballivia Baiocensis, alias Renardi de Viila Terrici. — 17. Baiocassinum. — 18. Abrincatinum. 

Il. Ballivia Rothomagensis. — 19-27. Varia feoda, precipue tenentium in capite. — 28. Feoda domini 
de Pratellis. — 29. Feoda Baudrici de Longo Campo. — 30. Feoda abbatis Sancti Audoeni. — 31. Feoda 
abbatis Gemeticensis. — 32. Feoda de Pavelli. — 33. Varia. 

IV. Ballivia Vernolii, alias Bartholomei Drogonis. — 34-36. Feoda moventia de Grentemesnil. — 37-39. 
Feoda moventia de Britolio. — 4o. Feoda militum Willelmi de Saquevilla. — 41. Feoda de Ercham- 
frai. — 42. Feoda de terra de Molins. — 43. Feoda domini Tileriarum et domini Aquilae.— 44. Feoda 
de Sancta Seolastica. — 45. Feoda domini de Merle. — 46. Feoda de Alenconnais. — 47. Feoda de dote 
Adeliciz de Roia. 

V. Ballivia Cadomensis, alias Petri de Tilleio. — 48-49. Tenentes in capite de ducatu. — 50. Feoda ab- 
batis Montis Sancti Michaelis. — 51. Tenentes de eschaetis regis. — 52. Tenentes de honore de Mon- 
brai. — 53. Tenentes de honore de Braose. — 54. Tenentes de feodo de Nonant. — 55. Tenentes de 
feodo Sanctwe Scolastice. — 56. Tenentes de feodo de Montpinchon. — 57-58. Tenentes de feodo co- 
mitis Cestria. — 59. Tenentes de feodo de Clevilla. — 60. Varia. 


' Hoe regestum evolvere nobis non licuit. 





SCRIPTA DE FEODIS AD REGEM SPECTANTIBUS. 607 


VI. Ballivia Gisortii, alias Guillelmi de Villa Terrici. — 61-62. Castellania Gisortii. — 63-64. Castellania 
Vernonis. — 65-67. Castellania Paciaci. — 68-69. Castellania Meduntensis. — 70-71. Castellania 
Breevallis. — 72-76. Castellania Mellenti. — 77-79. Castellania Calvi Montis. — 80-83. Castellania 
Aneti. — 84-91. Castellania Nogenti. — 92-97. Castellania Pontisare,. — 98-103. Feoda Johannis de 
Gisortio. — 104. Feoda Roberti de Pissiaco. — 105-107. Feoda Galteri Tirel. — 108-109. Feoda 
Willelmi de Miliaco. — 110-111. Gastellania Pissiaci. 

VII. Ballivia Baiocensis, alias Renardi de Villa Terrici. 112-115. 

VIII. Ballivia Bone Ville, alias Johannis de Porta. — 116-117. Feoda baronie de Kauqueinvillari. — 115- 
119. Feoda Roberti Bertran. — 120. Feoda Henrici de Bella Fago. — 121. Feoda Guillelmi de An- 
gervilla. — 122-124 Feoda de Valle Rodolii. — 125-126. Feoda de ballivia Oximarum. — 127-131. 
Feoda ballivia Lexoviensis. — 132. Feoda episcopi Baiocensis. 

133. De servitio exercitus ab episcopis Normannie debilo, 

IX. Ballivia Caletensis, alias Gaufridi de Capella. — 134-149. Varia feoda. — 150. Feoda de Mannevilla. 

— 1.51. Feoda Sancti Richeri.— 152. Feoda Mortui Maris. — 153-168. Varia feoda. — 169-175. Feoda 


camerarii de Tancarvilla. — 176-177. Feoda abbatis Fiscannensis. 
X. Viromandia. —- 178-183. Feoda Sancti Quintini. — 184-193. Feoda Perone. — 194-200. Feoda 
Crispiaci. — 201-211. Feoda Calniaci. — 212-219. Feoda Ribemontis. — 220-222. Feoda Feritatis 


Milonis. — 223-225. Feoda Johannis de Nigella. — 226. Feodum Guillelmi Fursei.— 227-235. Feoda 
Montis Desiderii. — 236-237. Feoda de Remi. 

XI. Ballivia Senonensis, alias Stephani de Alto Villari. 238-269. 

XI. Ballivia Bitaricensis. 270-288. 

XIII. Ballivia Ade Heron. — 289-293. Meledunum et Nangiacum. — 294-298. Feoda Guidonis et Petri 
de Donjone. — 299. Feoda vicecomitis Corbolii. 

XIV. Castellania Montis Letherici. 300-313. 

XV. Feoda Guillelmi de Silli. 314. — Mons Corneti. 315. 

XVI. Comitatus Belli Montis. 316-317. 

XVII. Annotationes de variis feodis, quarum plereque tempore Ludovici IX in regiis regestis inserta sunt. 


318-342. 


PARS POSTERIOR. 


XVIII. Civitates et castra que rex habet in domanio. 343-345. 

XIX. Pralati, barones et communia regni Francie. 346-352. 

XX. Milites regni Francia. — 353. Normannia. — 354. Perticum — 355. Britannia. — 356. Andegavia. 
— 357. Turonia. — 358. Flandria. —- 359. Bolonia. — 360. Pontivum. — 361. Comitatus Sancti 


Pauli. — 362. Attrebatum. — 363. Viromannia. — 364. Cuciacum. — 365. Vulcasinum. — 366. 
Francia. — 367. Altissiodorum. — 368. Nivernum. 


XXI. Nomina militum xx libratas redditus habentium. — 369-370. Meledunum. — 371-372. Corbolium. 
— 373. Silvanectum. — 374. Bestisiacum. — 375. Aurelianum. — 376. Lorriacum. — 377. Gressus 
et Capella. — 378. Mons Argi. — 379. Evera. — 380. Cuciacum. — 381. Moretum. — 382. Castrum 
Nantonis. — 383. Ferraria. — 384. Giemum. — 385. Pissiacum. — 386. Medunta. — 387. Anetum 


et Breevallis. — 388. Domnus Martinus. — 389-390. Parisius. — 391. Mons Leherici. — 392. Stampe. 
— 393. Rociacum. 

XXII. Nomina militum, viduarum et valletorum. — 394-396. Lorriacum. — 397. Giemum. — 398. Mons 
Argi. — 399-401. Castrum Nantonis. — 402-404. Aurelianum. — 405-406. Chaciacum. — 407. Cas- 
trum Novum. — 408. Vitriacum. — 4og. Curciacum. — 410. Evera. — 411. Gressium et Capella. 
— 4i2. Buxie. — 413-414. Hiemvilla. 

XXIII. Servitia nonnullorum feodorum. 415-416. 

XXIV. Servitia duci Normannie@ debita. 417-436. 

Appendix I. Feoda ecclesiz Baiocensis. 437-451.— Appendix II. Feoda ecclesia Montis Sancti Mi- 
chaelis. 452-461. , 

XXV. Feoda Normannie. — 462-463. Britolium. — 464. Gravenchon. — 465-466. Grantemesnil. — 
467. Oxime. — 468. Sagium. — 469. Cadomus. — 470-471. Falesia. — 472. Castrum Viria. — 
473. Rotomagus. — 474. Caletum. — 475-477. Clara. — 478. Belencombre.— 479. Mortuum Mare. 
— 480. Tilletum. — 481. Baioce. — 482. Abrince. — 483-485. Vallis Augie. — 486. Lunda. — 
487-488. Pons Audomari. — 489. Lexovii. — 490. Mons Fortis. — 491. Bellus Mons. — 492. Pons 
Audomari. — 493-495. Mons Fortis. — 496. Verno. — 497. Vallis Rodolii. — 498-499. Ebroicw. — 
500-501. Paciacum. — 502-506. Mellentum. — 507. Vulcassinum Gallicum. — 508-509. Vulcassinum 
Normannum. 

XXVI. Feoda Britolit (510-513) et Grentemesnilli (514-517). 

XXVII. Feoda ballivie Bartholomei Droconis. — 518. Alencio. — 519-520. Britolium. — 521-522. 
Grentemesnillum. — 523-524. Merlia et Sancta Scolastica. 

XXVIII. Milites comitatus Moritolii. 525. 

XXIX. Feoda Ebroicarum et Vallis Rodolii. 526-529. 

XXX. Feoda Baldrici de Longo Campo. 530-532. 

XXXI. Feoda Roberti Vicecomitis. 533-535. 

XXXIL. Milites castellanie Nogenti l Erembert. 536. 

XXXII. Feoda domini Sancti Walerici. 537-538. 

XXXIV. Barones Britannia. 539-540. 

XXXV. De Ribodi Monte. 541-542. ' 

XXXVI. Feoda que de episcopo Silvaneciensi comitissa Viromandia tenebat. 543. 

XXXVII. Feoda Clari Montis (344-545) et Credulii (546). 

XXXVIII. Feoda Stephani de Feins. 547-549. 

XXXIX. Feoda Gilonis de Soiliaco. 550. 








608 SCRIPTA DE FEODIS AD REGEM SPECTANTIBUS. 


XL. Feoda Montis Leherict. 551. 


XLI. Feoda servientiam et militam Aurelianensium. 552-556. 


XLII. Prisia servientium, 557-559. 
XLHI. Summarii qui regi debentur. 560. 
XLIV. Quadriga et equi regi debiti. 561. 


Initio cujuscumque capitis, codices adhibitos prioresque editiones 
designavimus. Feodorum nominibus que in regestis diligenter et 
recte inscripta sunt, quaeque salis rare mutila occurrunt, paucas 
tantum adjeci imus annoltationes, cum singulorum locorum recentiora 
vocabula necnon situs ad caleem hujusce tomi in indice geographico, 


ul moris, explicanda sint 





PARS PRIOR’. 


i. | BALLIVIA CONSTANTINI. | 


1. | Tenentes in capite. | 


Robertus Bertran tenet baroniam de Briquebec per servicium quinque militum. — Ri- 
cardus de Harecort tenet baroniam Sancti Salvatoris, que debet servicium quinque militum. 
— Ricardus de Vernone tenet baroniam de Neahou per servicium quinque militum. — 
Willelmus de Hometo tenet honorem de Hometo per servicium quinque militum, et ho- 
norem de Rumilli per servicium duorum militum et dimidii. — Abbas Montis Sancti Mi- 
chaelis debet servicium trium militum de hoc quod tenetur de eo in Constantia?. — Fulco 
Paganellus debet servicium unius militis de Ovilla et Mesnillo Roges, et tenet Haiam Pa- 
ganelli per servicium unius militis, et tenet Brahal et Hambeée, de quibus non debet nisi 
graveriam. — Episcopus Constanciensis debet servicium quinque militum. — Guillelmus 
Paganellus tenet Perciacum per servicium unius militis. — Honor de Plesseiz, quem rex 
tenet in manu sua, debet servicium quatuor militum. -— Honor de Luthehare debet ser- 
vicium duorum militum et dimidii. — Robertus Malet tenet Montem Acutum de comite 
Alanconis per servicium duorum militum et dimidii, quod regi facit per manum comitis. 
— Karantan, quam habet rex in manu sua, debet servicium duorum militum et dimidii. 
— Guillelmus de Argenciis tenet quartam partem unius feodi militis apud Orlondam. — 
Domina de Quesnaio* tenet Quesnaium per servicium unius militis. — Cartrait debet ser- 
vicium unius militis. — Bohon debet servicium unius militis. — Moeon debet servicium 
quinque militum, cujus servicii medietas est in ballivia Baiocensi.— Radulphus de Tevilla, 
Guillelmus de Ver, Agnes de Valancé et Guillelmus de Monte Acuto debent servicium 
trium militum et dimidii ad custodiam Gavraii. — Hoc quod tenet rex apud Nicorp et Tor- 
villam et Moncarvillam et Girartot debet servicium dimidii feodi militis. — Tregot debet 
servicium unius militis et dimidii. ——- Comes Pontivi tenet Albigni per servictum duorum 
militum et dimidii, et terram Balduini Wac apud Esnegrevillam per servicium unius militis. 
— Sunt et alia feoda que tenentur de aliis dominis, per quorum manus faciunt regi ser- 
vicium, ut de episcopo Baiocensi, de domino Novi Burgi, de domino de Corci, de domino 
de Torigni et aliis, quorum feodorum nomina, et nomina tenencium ea, et ubi feeda sedent, 
et tenentes de supradictis baroniis per feodum lorice , subscripta sunt.—- Item Johannes de 
Bruecort tenet hoc quod habet apud Sanctum Dionisium Vestitum per servicium unius 


militis. 
| Feoda Roberti Bertran*. ] 


Robertus Bertran tenet Briquebec ° de domino rege per servicium quinque militum. — 
Dominus rex tenet inde per eschaetam feodum Petre Ville, quod debet servicium unius 


' E regestis E fol. 25 et F fol. 15. Hujus partis capita 
que ad Normanniam spectant ($ 1-177), paucis exceptis , ¢ re 
gesto I defluxeruat in quamdam juris normannici compilatio- 
nem, codicibus latinis 4650 , 4651, 10053 , 11032 ,11033 
et 11034 contentam, de qua vid. Catal. des actes de Phi- 
lippe-Augusle, p. xxi, et Bibliothéque de [Ecole des 
Chartes, 4° série, V, 122. Exstabant etiam in codice quo- 
dam deperdito, dicto Libro Nigro capituli Constantiensis 
( Vide supra, p- 493, not.). Eadem capita, e codice 11034 
descripta , edidit D. Léchaudé d’Anisy (Mémoires de la So- 
ciété des antiquaires de Nor mandie, XV, 168- 192) 


Sic E et F. Corrig. Constantino, Vide supra, p. 571, 
et ape. $ 6 et 455. 

Lacia de Quesnaio , quee in regesto scacarii anno 1219 
et in chartulario Montisburgi anno 1229 occurrit. 

‘ Que sequuntur de feodis balliviee Constantini (§ 2-16) , 
usque ad articulum Feodum de Tresgoz (infr. p. 612 d) 
descripta sunt et in regesto C, fol. 126, necnon in regesto D, 


fol. 170 v°, prefixo hoc titulo: Feoda que barones sive 


episcopi vel abbates vei milites tenent de domino rege in 
Constantino vel de alio per menbrum lorice. 
’ C Rob. Bertran tenet honorem de Brikebec. 





~ 


A 


— 
jw) 


— 


— 


-—- 
— 


SCRIPTA DE FEODIS AD REGEM SPECTANTIBUS. 609 


militis. — Johannes de Harecuria' tenet inde, de domini regis dono, feodum Bloville, 
quod excidit domino regi, quod debet servicium unius militis. — “Castellana de Gavrai? tenet 
inde, de dono domini regis, feodum de Bella Valle, quod excidit domino regi, quod debet 
servicium unius militis, cujus feodi membrum est Renervilla, quam dominus rex tenet adhuc 
in manu sua. —- Guillelmus de Argentiis tenet inde , de dono regis, Orlandam, que excidit 
domino regi, que debet servicium dimidii feodi. — Guillelmus de Magnevilla tenet inde 
dimidium feodum lorice. — Ricardus filius Comitis tenet inde Ovritot® per dimidium 
feodum lorice. — Ricardus de Fonteneio tenet inde dimidium feodum lorice apud Ovritot. 
— Robertus de Sulli‘ tenet inde terciam partem feodi unius militis. — Domina de 
Perches tenet inde terciam partem feodi unius militis. — Ricardus de Corci tenet inde 
apud Buschervillam terciam partem feodi unius militis. — Guillelmus de Sancto Martino 
de Ovritot tenet inde sextam partem unius feodi apud Ovritot et Buschervillam. — Ricardus 
Hastein tenet inde sextam partem unius feodi apud Ovritot. — Ricardus Bacon tenet inde 
sextam partem unius feodi apud Senovillam. — Filius Mathei de Buisson tenet inde 
sextam partem unius feodi apud Sotevillam. — Petrus la Foudre et participes sui tenent 
inde sextam partem unius feodi in Haga. — Jordanus de Getranvilla > et participes sui tenent 
inde sextam partem unius feodi apud Ketetot® et Sanctum Martinum. — Robertus Malvei- 
sin tenet inde Rosel per servicium dimidii feodi. 
3. Feoda Ricardi de Harecort. 


Ricardus de Harecort tenet baroniam’” Sancti Salvatoris de domino rege per servicium 


: quatuor militum ,-sed debebat quinque quando baronia erat integra. —- Heres de Petre 


Villa tenet inde octavam partem unius feodi. — Guillelmus Paganellus tenet inde terciam 
partem unius feodi apud Treauvillam. — Item dominus Ricardus de Harecort tenet resi- 
duum illius feodi in dominico suo. — Auvers cum pertinenciis facit servictum unius militis. 
— Guillelmus Pinel tenet inde quartam partem unius feodi. — Ricardus de Tallepié tenet 


» inde octavam partem unius feodi.—Guillelmus‘ de Joganvilla tenet inde octavam partem unius 


feodi. Item alia medietas hujus feodi sedet in vavassoribus in diversis locis. — Willelmus 
de Joganvilla, Gaufridus de Buesevilla, Manasser de Cosances, Philippus de Bello Monte et 
vavassores tenent inde unum feodum.—Sanctus Salvator, de dominicis, facit unum feodum, 

de quo Guillelmus Pagan{elljus habet Heinevillam et Treauvillam, et exinde debet de ser- 
vicio suo juxta tenementum suum’. 

4. Feoda Ricardi de Vernone. 

Ricardus de Vernon tenet baroniam de Nealhou de domino rege per servicium quinque 
militum. —Guillelmus de Reviers tenet inde duo feoda et dimidium.— Guillelmus de Wa- 
villa '° tenet inde feodum unius militis ''. — Guillelmus Roges tenet inde dimidium feodum 
lorice apud Evrarvillam et Osmonvillam. ~- Guillelmus de Wac tenet inde dimidium 
unius militis. — Herbertus de Morevilla tenet inde sextam partem unius feodi apud Mo- 
revillam. — Dominus rex tenet inde per eschaetam sextam partem unius feodi apud More- 
villam.— Lucia filia Ricardi de Kesnaio tenet inde sextam partem unius feodi apud Kesnaium. 
-— Guillelmus de Saucaio tenet inde sextam partem unius feodi apud Colevillam '*.— Ro- 
bertus Andegavensis tenet inde sextam partem unius feodi apud Runevillam '°.— Guillelmus 
de Uxi tenet inde dimidium feodum apud Bonam Villam. — Guillelmus de Argentiis tenet 
inde dimidium feodum apud Orlende. — Gaufridus de Vatone * tenet inde octavam partem 
unius feodi, de maritagio uxoris sue, apud Audovillam. 

5. Feoda Willelmi de Humeto. 

Guillelmus de Humeto, constabularius Normannie, tenet de domino rege honorem de 
Humeto per servicium quinque militum, et habet de eadem baronia viginti duo feoda mi- 
litum ad servicium suum proprium , que reperiunt istos quinque milites, quando opus est, 





ad servicium domini regis. — Item idem constabularius Normannize debet domino regi, 
de honore de Rumilli, servictum duorum militum et dimidiu, quod Engerranus de Humeto 
facit domino regi per manum constabularii, antenati sui. — Guillelmus Grimaut tenet inde 
septimam partem unius feodi apud Marregni. -— Engerranus de Campo Rotundo tenet inde 
feodum unius militis apud Loreium et Campum Rotundum et Altevillam'’. —Guillelmus 

' C Harecurt. °. juxta quantitalem tenementi sui. 

2 C Cast. Gavreii. '© E et F Varavilla. 

* C Evricort, minus recte. Hodie le Vrétot, Manche. '' C addit in Constantino et Baiocesino. 

* C Nalli. '* C Galevillam. Conjicimus legendum Golevillam. 

: C Gotranvilla. 'S E et F Bunevillam. 

° E et F Karetot. ' C Gathone. 

7 C honorem. '* Voces quando opus est desunt in C. 

> Hec clausula in E et F desideratur °° E et F et alibi. 


TOME XXIil. 17 








610 SCRIPTA DE FEODIS AD REGEM SPECTANTIBUS. 


de Bohon’ tenet inde feodum unius militis. — Renaut de Tot tenet inde feodum unius : 


militis. — Rollant de Monte Forti tenet inde tertiam partem unius feodi sicut de antenato 
suo. — Hugo de Girartot tenet inde feodum unius militis. — Guillelmus Maucovenant 
tenet inde terciam partem unius feodi. 

6. Feoda abbatis dé Monte. 

Abbas Montis? debet domino regi servicium trium militum de hoc quod tenetur de illo 
in Constantino. — Fulco Paganellus tenet de illo Briquevillam et Annovillam® per servi- 
cium unius militis. — Dominus Musce debet servicium unius militis de hoc quod tenet de 
abbate apud Mesnil Droconis et Sanctum Ursinum. — Thomas de Bosco tenet de eodem 
abbate feodum unius militis, cujus feodi membrum est Croen, quod tenet Fulco Paganel. 
Et de eodem feodo tenent Nicholaus de Verdun et Fulco de Gastegni. 

7. Feoda Fulconis Paganelli. 

Fulco Paganel debet domino regi servicium unius militis* de feodo Orville et Mesnil 
Roges. Hoc autem quod ipse habet in Briquevilla, Annovilla et Tornevilla et Lengrone ° 
tenet de abbate Montis, per servicium unius militis quod facit domino regi per submoni- 
tionem abbatis. — Haiam Paganel, cum omnibus membris suis, tenet de domino rege per 
servicium unius militis, de quo ipse habet dimidium feodum militis ad custodiam castri 
sui in Constanciis. — Hambeiam et Brehal tenet de domino rege, et in illis non percipit 
rex aliquid nisi graveriam suam. -—Item tenet Croen de abbate Montis per membrum lorice , 
sed nescit quale, quia, quando dominus rex accipit centum solidos pro auxilio exercitus, 
ipse non reddit de Croen nisi quindecim solidos. — Item tenet de constabulario Normanniz 
dimidium feodum lorice apud Poterel et Lingrevillam, de maritagio uxoris sue, unde 
non respondet nisi dicto constabulario.— Guillelmus Paganel tenet ee de domino 
rege per servicium unius militis. — Galfridus Farsi et Galfridus Rossel tenent inde feodum 
de Montabol°. — Gaufridus Farsi tenet inde unum feodum apud Mesnil Seran. — Ro- 
bertus de Vilers tenet inde feodum quod habet apud Malpertuis. — Guillelmus Patric 
tenet inde hoc quod habet apud Montem Fiket. — Hugo le Danés et participes sui tenent 
inde feodum de Fulco Hamundo’. — Idem Hugo tenet inde feodum suum de Cava 
Fraxino. — Willelmus de Vallibus tenet inde feodum de Monte Kentin. — Guillelmus de 
Monte Acuto tenet inde hoc quod habet apud Orbam Haiam. — Radulphus de Perci tenet 
inde feodum de Segné. — Guillelmus de Segni tenet feodum de Kesneio. — Hugo Teillart 
et Fulco Sevart, Seoduus Manselerie. — Selnnee de Vatone tenet inde feudum de Mesnil 
Alon. — Jacobus Brito et Hugo Tellart et Fulco Sevart*® tenent inde feodum suum. -—Omnes 
isti tenent de Willelmo Paganello, de feodo de Perci, per membrun lorice. 

8. Feoda domine de Meautiz. 

Domina de Meautiz® tenet de domino Carentonii feodum de Meautiz per servicium 
duorum militum faciendum apud Sanctam Scolasticam per manum domini Karentonii, 
quando guerra est inter regem et ducem, et reddet inde domino Karentonii x libras, 11 so- 
lidis minus, pro auxilio spall anni. 

9. Honor Plesseti, quem dominus rex tenet in manu sua per eschaetam, debet Ainiies 


regi servicium quatuor militam. — Ricardus de Monasteriis tenet inde feodum unius mi- . 


litis apud Monasteria et alibi. — Galterus de Sancte Marie Ecclesia et participes sui tenent 
inde feodum unius militis apud Fierevillam. — Guillelmus de Montigni tenet inde feodum 
unius militis apud Asnevillam. — Robertus de Spissa' tenet inde feodum unius militis 
apud Spissam et Gorges et alibi. 

10. Feoda honoris de Lutheare. 

Honor Lutheare, quem dominus rex tenet in manu sua per eschaetam, debet domino regi 
servicium duorum ities et dimidii. — Ricardus de Vauvilla tenet inde feodum unius 
militis. — Ricardus de Monasteriis tenet inde feodum unius militis. — Robertus Tallefer 
tenet inde feodum unius militis. --- Ricardus de Sancto Germano tenet inde feodum unius 
militis apud Nae"'.— Gaufridus de Rotor! tenet inde feodum de Rotor per servicium unius 
militis. 

11. Guillelmus Roges tenet de Guillermo de Vauvilla, de feodo isto, unum feodum 


lorice. — Guillelmus Faber’ tenet de domino Ansgoville, de feodo Novi Burgi, quartam 
‘ C Rohan. ’ C Hamonde. 
* C Montis Sancti Michaelis de Periculo maris. * C Huart. 
° E et F Avirunvillam. * Mathildis , ut conjicimus. 
* C regi unum militem ad servicium suum de feodo '° CL'Espoisse. 
Orville. " E et F Naz. 
* C logronia. '? EF et F Rotoz. 


* Hec clausula deest in E et F. = C Foquet. 





F 


G 


-— 
— 





A 


_ 


G 


— 


SCRIPTA DE FEODIS AD REGEM SPECTANTIBUS. 611 


partem unius feodi apud Morfavillam. — Guillelmus de Pratellis tenet feodum de Monte 
Acuto de comite Roberto*, de maritagio uxoris sue, per servicium duorum militum, de 
quo servicio non respondet nisi dicto comiti.—- Galterus de Sancta Marie Ecclesia et 
Thomas de la Fiére tenent inde feodum unius militis. — Johannes de Asnevilla tenet inde 
feodum unius militis apud Brolium et Asnevillam. — Fulco de Coumendal tenet inde oc- 
tavam partem unius feodi apud Commendal. — Henricus de Abouvilla tenet inde duode- 
cimam partem unius feodi militis apud Ouvillam. -— Gaufridus de Bosevilla tenet quintam 
partem unius feodi de episcopo Baiocensi apud Kernevillam, unde facit servicium per 
manum G. de Agneaus, antenati sui. 

12. Carentonium, quod tenet dominus rex per eschaetam, debet domino regi servicium 
duorum militum et dimidii. — Matheus de Malliaco tenet inde feodum unius militis apud 
Piquauvillam et alibi, de dono domini regis. — Robertus de Buesevilla tenet inde quartam 
partem unius feodi. — Henricus de Buesevilla tenet inde dimidium feodum militis. — En- 
geugier de Varrevilla tenet inde quartam partem unius feodi. — Bartholomeus le Bigot 
tenet de domino Mathzo de Malli, de feodo quod fuit Balduini Vac, quindecimam partem 
unius feodi apud Greinvillam. — Robertus de Corci tenet in Constantino Kinevillam, que 
est de baronia de Corci, unde ipse respondet per Petrum de Tilleio, in cujus ballia caput 
baronie est. — Rogerus de Goganvilla' tenet de eodem octavam partem unius feodi apud 
Goganvillam. — Ricardus de Asevilla tenet de eodem octavam partem unius feodi apud 
Asevillam. — Petrus de Humeto tenet de feodo Radulfi Tesson apud Buschervillam cum 


; pertinenciis quartam partem unius feodi. — Item? tenet de feodo comitis Cestriz Cloe cum 


pertinentiis per quartam partem unius feodi. — Item tenet de Constanciensi episcopo 
quintam partem unius feodi apud Sanctum Laudum et Corfalor. — Item tenet de feodo co- 
mitis d’Arundel quartam partem unius feodi apud Mannevillam® et Marchesies. — Item 
tenet de Roberto de Corci tres partes dimidii feodi lorice apud Varengeriam cum perti- 
nentiis. — Guillelmus de Argentiis tenet de domino rege quartam partem feodi unius mi- 
litis apud Orlonde, quod fuit quondam de honore de Plesseiz. — Domina Quesnaii tenet 
Quesnaium de domino rege per servicium unius militis, sed duodecima pars illius feodi est 
in insulis‘. 

13. Kartrait, quam dominus rex tenet in manu sua per eschaetam, debet servicium 
unius militis. — Feodum de Buhon, quod rex tenet in manu sua per eschaetam, debet 


servicium unius militis >, — Feodum de Moion, quod dominus rex tenet in manu sua per 


eschaetam, debet domino regi servicium quinque militum, quorum duo et dimidium sunt 
in ballia Constantiensi et duo et dimidium in ballia Baiocensi. — Robertus de Haia tenet 
inde ® duo feoda militum ad servicium de Moion apud Bellum Coriletum et Vilebaudon. 
~- Ricardus de Fonteneto tenet inde feodum unius militis apud Fontel 7. — Feodum Ma- 
thei de Hermanvilla, quod rex tenet per eschaetam, debet servicium militis apud Moion. 
— Robertus filius Fulconis debet servicium unius militis apud Moion, cujus quedam pars 
est in dominico domini regis, et residuum tenet Henricus de Cerences *. — Robertus de 
Briquevilla tenet inde Alnum per servicium unius militis apud Moion. — Robertus filius 
Fulconis tenet inde feodum unius militis apud Moion ad servicium ejusdem castri. — 
Gaufridus de Mesnil Radulfi tenet ibidem dimidium feodum ad servicium de Moion. — 
Robertus de Haia tenet feodum unius militis apud Haiam, de Galchero de Castellon, de co- 
mitatu Gloecestrie, et debet servicium ad Sanctam Scolasticam. 

14. Thomas de Colonces tenet feoda quatuor militum de Hugone de Colonces sicut de 
antenato suo, ita quod ista quatuor feoda serviunt ad castrum de Torigni ad plena arma 
per quadraginta dies; et si opus fuerit, plenum facient servicium ad opus unius militis apud 
Sanctam Scolasticam. — Robertus de Mesnil Bernart tenet inde feodum unius militis 
apud Dangi. — Guillelmus de Fago tenet de eodem feodum unius militis apud Dangi. — 
Robertus de Dangi tenet de eodem feodum unum. — Radulfus de Tievilla tenet feodum 
unius militis apud Mesnil Garneri et quartam partem unius militis apud Mesnil Hugonis 
ad servicium Gavraii. — Guillelmus de Ver tenet feodum unius militis apud Ver ad ser- 
vicium Gavraii. — Agnes de Valancé tenet feodum unius militis apud Valancé ad servicium 
Gavraii. — Guillelmus de Monte Acuto tenet quartam partem unius feodi apud Montem 
Acutum ad servicium Gavraii. 


' C Joganvilla. * C addit in Constantino. 

* Hec clausula deest in E et F. ” C Funcel. 

* C Magnevillam. * C Feodum de Mesnilio Herman debet servicium 

* Subaud. de Jerseio et Gernereio. unius militis apud Moeon,, cujus quedam pars est in do- 

> In Eet F clausula spectans ad feodum de Buhon po- minico domini regis , et residuum tenet Henricus de Ce- 
sita est post clausulam ad feodum de Moion spectantem. rances, 


~l 
~!I 


* Alencionis. 





612 SCRIPTA DE FEODIS AD REGEM SPECTANTIBUS. 


15. Episcopus Constanciensis debet domino regi servicilum quinque militum!.— Thomas : 


de Sancto AEgidio tenet de eodem duas partes feodi unius militis apud Sanctum Agidium, et 
soror sua tenet terciam partem in maritagium. — Ricardus de Corci tenet de eodem feodum 
unius militis apud Corci ad servicium Sancti Laudi. — Gaufridus Muldac? tenet de eodem 
feodum unius militis apud Traili. — Radulfus filius Hugonis de Haia tenet de eodem ter- 
ciam partem unius feodi apud Sanctum Agidium. — Thomas de Anisi tenet de eodem 
unum feodum militis apud Corfalor. — Guillelmus de Corfalor tenet de eodem feodum 
unius militis apud Corfalor.— Philippus de Agneax® tenet de eodem feodum unius militis 
apud Annes. — Guillelmus de Sancto Audoeno tenet de eodem tertiam partem feodi 
unius militis apud Sanctum Audoenum et alibi. — Ricardus de Corci tenet de eodem 
sextam decimam partem unius feodi apud Fovillam. — Johannes de Porta tenet de domino 
rege Solam per servicium unius militis, quod facit per manum episcopi Constanciensis, et 
inde est homo domini regis. 

16. Ricardus de Croili tenet tres partes feodi unius militis apud Mesnilium Hugonis et 
Monthucon * de Gisleberto de Croili antenato suo. — Hoc quod dominus rex tenet apud 
Nicorb® et Torvillam, Moncarvillam et Grartot® per escaetam debet servicium dimidii 
feodi.—Feodum de Tresgoz, quod dominus rex tenet par escaetam, debet servicium unius 
militis et dimidii’. — Comes Pontivi*® tenet Albigni de domino rege per servicium duorum 
militum et dimidii. — Item idem tenet terram Balduini Vac apud Esnegrevillam per ser- 
vicium unius militis. , 


ll. BALLIVIA RENARDI DE VILLA TERRICI®. 


17. Episcopus Baiocensis tenet centum feoda, de quibus debet servicium viginti mi- 
litum in marchia, et regi Francie ad suum’ servicium de decem militibus". — Comes 
Cestrie, novem feoda et dimidium et decimam partem unius feodi. — Gillebertus de Te- 
léres, m1 feoda apud Manerium cum pertinenciis, sed pertinencie sunt in diversis balliviis. 
— Gillebervilla, quatuor feoda, de Hascollo de Suligni. — Covertum, dimidium feodum, 
de domino de Braosa. — Domina de Columbers, duo feoda, de feodis Sancte Scolastice. 
— Ria et Trung{eium], de feodo Andree de Vitreio, dimidium feodum et quintam partem 
unius feodi. — Barbevilla, unum quarterium feodi, quod Fulco Paenel junior tenet ex 
parte uxoris sua. — Crepon, duo feoda et dimidium, quod Gilebertus de Aquila tenet. — 
Ver, unum feodum et dimidium, quod fuit Willelmi de Praeaus, ex parte uxoris sue 
de dotalicio. — Baionvilla, dimidium feodum et decimam partem unius feodi, de feodo 
Malet. 

18. Episcopus Abrincensis, quinque feoda, de quibus negat unum. — Abbas Montis 
Sancti Michaelis, septem feoda, de quibus dominus rex debet dimidium feodum pro burgo 
de Sancto Johanne le Thomas de sua bursa. — Fulco Paenel, duo feoda, de sua ba- 
ronia. — Rochella, unum feodum, de eschaeta domini de Sancto Johanne le Thomas. — Fre- 
dericus Malis Manibus, unum feodum, ex parte uxoris sue, apud Saciacum " et Vallem Seiz. 
— Terra Gasta, unum feodum, de escaeta de domino Terre Gaste. — Fulco de Huecon, 
apud Dusseium duas partes unius feodi. — La Chése Baudoin cum pertinenctis, unum 
feodum, quod Bricius Camerarius habet de baiulo domini regis. 


[ll. FEODA DE BALLIVIA ROTHOMAGENSI. 


19. Dominus Galterus Cambellarius tenet Fontanas La Guerrart et terram de dono re- 
gis. — Dominus Aubertus d’Enges|t] tenet medietatem Pontis Sancti Petri et de Romelliaco 
et de Pitres et de foresta de Longo Bouello de rege. — Johannes de Moreto tenet quod 
habet apud Radepont cum appendiciis de rege. — Dominus Stephanus de Villa Nova habet 


' C debet domino regi quinque milites ad servicium 
suun. 

* C Murdac. 

> E et F Annes. 

* Voces apud Mesn. Hug. et Monthucon desunt in E et F. 

* C Nicorp. 

® C Girartot. 

” Hic subsistunt codd. C et D. 

Guillelmus. 

* Id est Baiocensis et Abrincensis. Vide infra (§ 112- 
115) caput cui titalas: Feoda ballivie Renardi de Villa 
Terrici. 

© Voces ad suum expungende videntur. 


" In codice E secunda manu adjecta est hee adnota- 
tiuncula : De serviciis viginti militum que debebat epi- 
scopus Baiocensis domino regi, dominus rex Guidoni, 
tunc episcopo Baiocensi, et successoribus ejus servicium 
unius militis remisit pro feodo duorum militum quod in 
forestis Brotonne et Salernia et Hispanie aliquos pra- 
decessores ejusdem episcopi intellexit dominus rex ha- 
buisse. Eidem pacto alludit charta Ludovici regis data Pa- 
risiis anno Domini 1247, mense Maio (Cartul. normand, 
p- 77, n. 464). — De feodis episcopi Baiocensis vid. infra, 
$112-115, 132, 435-451. 

' E et F Sacum, adjecta compendii nota. Vide Stapleton , 
Rot. Scac. Norm. I, cixxx. : 





- 


C 


D 


lop) 


’ 
7 





SCRIPTA DE FEODIS AD REGEM SPECTANTIBUS. 613 


4 semifeodum militis per custodiam apud Mauquenchi de ducatu. — Guerrardus de Mau- 


_ 


a 


a} 


quenchi tenet unum feodum militis apud Bleenvillam et apud Heron de ducatu, et ad 
Fontes de sub Pratellis semifeodum militis de feodo de Balencumbre. — Dominus Regi- 
naldus de Bosco tenet unum feodum militis apud Kalli de ducatu. — Dominus Bauduinus 
de Longo Campo tenet unum feodum militis apud Kalli de ducatu. — Dominus Petrus 
de Pratellis tenet tria feoda militis apud Pratellos de ducatu. — Radulfus de Bellou tenet 
octavam partem feodi militis apud Gohi de ducatu. — Abbas Sancte Katarine tenet duo 
feoda militis et unum quarterium de ducatu. — Abbas Sancti Audoeni tenet sex feoda mi- 
litis de ducatu. — Abbas Jemeticensis tenet duo feoda militis de ducatu, et debet centum 
solidos parisiensium pro uno sunmerio, vel unum esturgum si habere potest. 

20. Radulfus de Capite Aque debet unum diem de custodia apud Rothomagum, vel 
sex solidos de auxilio exercitus quando exercitus erit. — Henricus Porcus tenet unum 
feodum militis de ducatu apud Mostereollier, de quo debet custodiam de xx diebus apud 
Lyons ad costum suum, et hoc peracto debet habere auxilium de terra sua tale quale! do- 
minus rex dabit aliis. — Thomas de Pavelli tenet duo feoda militis apud Pavelli de du- 
catu. — Ricardus de Rovres tenet unum feodum militis de ducatu. — Laurencius de 
Montenages tenebat dimidium feodum militis quod movebat de ducatu, sed dominus rex 
habet modo in sua manu per custodiam. — Robertus d’Esledes tenet octavam partem de 
feodo militis de ducatu. — Dominus rex tenet terram que fuit Hugonis Cimini apud 
Hoissel per custodiam, que fuit de ducatu. 

21. Guillelmus Rollant de Oissel tenet terram suam de Oissel, que movet de ducatu, 
per servicium unius culcitre de dono? ad lectum domini regis quando jacebit ad Oissel, et 
debet invenire stramen ad opus camere domini regis ad Oissel, et debet invenire hospicium 
sui boutellarii.— Henricus Waspal tenet terram suam per sergenteriam, et debet servare 
portam dou belle castelli Rothomagi per liberationem sex denariorum in vicecomitatu 


’ unaquaque die, et quando rex jacebit Rothomagi debet habere unum sextarium de vino et 


quatuor panes et quatuor exenia de coquina, que omnia movent de ducatu. — Lucas filius 
Johannis tenebat terram suam de rege, qua movebat de ducatu. — Adam de Marestot tenet 
terram suam de rege, et custodiam de gaolla Rothomagi, unde habet unaquaque die xvi 
denarios in vicecomitatu Rothomagi. — Willelmus de Waulemesnil tenet sergenteriam 
hereditarie de domino rege, que sergenteria movet de Corona, de balliva Rothomagi. — 
Hugo de Orival tenet terram suam de Orival de domino rege per sergenteriam, et quando 
vadit in servicium regis habet suas liberationes de rege. — Robinus Bequet tenet terram 
suam per sergenteriam de rege. — Stephanus Marescallus tenet terram suai de Branvilla 
per sergenteriam de rege. — Willelmus de Barentin tenet terram suam apud Barentin de 
rege pro esse falconarius regis, et debet liberationes ad tres equos habere. 

22. Radulfus le portier de portu de Oissel tenet terram suam et portum de Oissel de 
rege. — Thomas d’Orchouse tenet terram suam apud Coroine et in Riperiam de dono regis. 
— Petrus de Reini tenet terram suam de dono regis. — Girardus de Marc tenet terram 
suam de dono regis. — Walles de Montegniaco tenet terram suam de dono regis. — Mahi 
de Chaumontel tenet terram suam similiter. —- Willelmus del Fahi tenuit terram suam de 
dono regis , sed dominus rex modo eam habet in manu sua per custodiam. — Willelmus 
de Frenoxe tenet dimidium feodum militis apud Frenoxe, unde debet servicium de es- 
chaeta. — Guillelmus de Touit tenet dimidium feodum militis de eschaeta. — Guillelmus 
Monachus tenet feodum ad plena arma apud Frenoxe. — Feodum Reginaldi Rufi de Frenoxe 
debet servicium ad plena arma. — Willelmus Valentin debet decem solidos de auxilio exer- 
citus quando est. 

23. Willelmus de Guarnevilla tenet unum feodum apud Garnevillam, de quo debet 
servicium ad plena arma, de feodo boutelerie. — Radulfus Oisum debet servicium unius 
quarterii militis apud Mosterol juxta Sanctum Victorem. — Gillebert de Monte Landrici 
debet servicium unius quarterii feodi militis, quod solebat tenere de feodo bouteleriz. -— 
Michael de Baudetot debet servicium dimidii feodi militis, quod tenere solebat de feodo 
bouteleriz. — Henricus de la Hosse tenet terram suam de la Hosse et de Kevilli et de 
Rothomago et de Fiscano et de la Liue et de Hubervilla en Constentin, de rege, pro qua 
debet servicium bouteleria, unde debet habere suas liberationes quando servit. — Willel- 
mus del Vivier tenet corveseriam in Rothomago, de feodo de Britolio, quapropter venire 
debet Rothomagum ad adjuvandum et ad tenendum placita de illo feodo. — Willelmus 
de Limessi tenet medietatem terre sue apud Limessi de rege, unde debet adjuvare ad te- 
nendum placita de Limessi. 


' E et F talem qualem. — * Gallice édredon. (Conf. Littré, voce Edredon. ) 








* Ebroicensi. 


| 
| 
| 





614 SCRIPTA DE FEODIS AD REGEM SPECTANTIBUS. 


24. Robertus l'Ancesor et sui participes tenebant de comite d’Evrohes* terras suas 
apud Sanctum Albinum, unde debebant hospitari ter in anno canes comitis et venatores 
suos quando ibant de Nogon apud le Treit et del Treit apud Nogon. — Rogerus de Vas- 
sunvilla tenebat de domino Sancti Victoris terram suam de Vassunvilla, unde debebat ire 
quater in anno ad sua placita, scilicet bis ad Sanctum Victorem et bis ad Sanctum Ri- 
chferum]. — Willelmus de Longo Rege tenebat unum feodum militis de domino Sancti 
Victoris. — Helias dou Mesnil tenet unum feodum militis de domino Sancti Victoris, et 
Guerrardus de Belnei similiter dimidium feodum, et Galterus de Pelletot dimidium feodum. 
— Et Robertus de Hoisneval, quarterium unius feodi. — Et abbas Jemetici, dimidium 
feodum, quod est apud Biaunei. — Et Simon de Sancto Laurencio, dimidium feodum. — 
Et Gaufridus de Sahi, dimidium feodum militis apud Fresneium et ad Humesnil. — Et 
Goucelinus de Balli, feodum unius militis apud Dagrevillam. — Abbas Sancti Victoris de- 
bebat domino Rogerio de Mortuo Mari unum runcinum ad faciendum summarium quando 
predictus Rogerius ibat in exercitum, et quando redibat predictum runcinum dicto ab- 
bati reddebat. 

25. Robertus de Castello tenet terram suam de rege per sergenteriam, et debet ire cum 
serviente regis ad capiendum latrones et ad capiendum nengmia deforciata. — W. de Pulcro 
Campo tenet terram suam de rege usque ad viginti quinque acras terre, tali servicio quod 
debet adjuvare ad tenendum placita Rothomagi ter in anno et ad capiendum latrones et 
nengmia deforciata per submonitionem famuli regis. — Et Willelmus d’Esquetot tenet terram 
suam de Esquetot similiter tali servicio. — Johannes de Burnetot et participes ejus tenent 
terras suas apud Pelletot per sergenteriam. — Obertus de Clavilla tenet terram suam de 
rege tali servicio quod debet ire cum serviente regis ad capiendum nengmia deforciata. 

26. Item Willelmus de Mineriis tenet de Auberto de Hangest' unum quarterium feodi 
militis apud Romilli et ad Pitres. — Et dominus Petrus de Chantelou, dimidium quarte- 
rium feodi militis ad Romilli.— Dominus Willelmus Barate, dimidium feodum militis ad 
Ronqueroles en Volguesin. — Dominus Robertus de Pissiaco tenet de rege medietatem de 
Radepont cum appendiciis. — Dominus Galterus Espallart tenet de illo tercium quarterii 
feodi militis apud Openies et apud Flori. — Dominus Galterus de Flori tenet de eodem 
Roberto dimidium quarterium ad Flori. — Et dominus Henricus de Vend{r]imara, dimi- 
dium feodum apud Vendrimaram. — Dominus Michael de Rovreio tenet de rege unum 
quarterium feodi militis ad Ronqueroles en Brei, de feodo Montis Fortis. — Dominus 
Willelmus de Bosco tenet dimidium feodum de ducati ad Mauquenchi, unde Hugo de 
Quenai tenet ibi de eo unum quarterium, et Michael de Rovreio unum quarterium. 

27. Abbas Sancte Katharine tenet duo feoda et unum quarterium militis, que mo- 
vent de ducatu. — Et Ascelin des Guardes tenet de abbate unum feodum militis ad Gardes 
juxta Novum Marcheium.— Et Mahi de la Poterie, unum feodum militis ad Guivarvillam 
in Levin®. — Et Hugo de Limenvilla, unum quarterium ad Limenvillam en Chauz. — Et 
dominus Engerranus de Minéres, unum quarterium ad Que|vre}ville la Millon. — Et Bau- 
doinus de Chantelou, dimidium feodum militis ad Boscum Willelmi et ad Parcum Buiamont? 





et ad Junqueium et ad Mesnilium Fulconis. — Et heredes Willelmi de Offrevilla et eorum : 


parcionarii, tertiam partem servicii cum plenis armis. — Et Willelmus Bennart de Aute- 
verne, unum quarterium feodi militis de plenis armis. 

28. Feoda domini de Pratellis. 

Item dominus Petrus de Pratellis tenet de rege tria feoda militum. Tenet autem de rege 
Pratellos cum suis pertinentiis et suum demeinne. — Dominus Willelmus Paviot tenet de 
eo unum feodum militis apud Mesnilium. — Et dominus Johannes de la Londe tenet de 
eo unum feodum apud Ossunvillam. — Et dominus Engerranus Danebout, unum feodum 
militis ad Boscum Danebout. — Et dominus Radulfus Thoon, dimidium feodum militis 
apud Coqueraumont. — Et Herbertus de Fresnes, unum quarterium apud Fresnes. — Et 
dominus Gaufridus du Mesnil, unum quarterium ad Mesnil et ad Veterem Vicum. Et 
dominus Obertus de Sancto Johanne, unum feodum militis apud Pubuef et ad Hamel ad 
Charrons et ad Veterem Vicum et ad Crucem. — Et dominus Reginaldus de Chasteneto, 
dimidium feodum militis ad Castenetum. — Et dominus Willelmus de Mesnil , dimidium 
feodum militis apud Mesnilium subtus Chailli. — Et dominus Gaufridus de Morigni, unum 
quarterium apud Morigni. — Et Ricardus de Hees, dimidium feodum apud Saloarvillam 
et ad Veterem Vicum. — Willelmus de Chaumoncort, unum quarterium feodi militis 
apud Sarmonvillam. 





' E Hages. F Nages. Vide supra $ 19. — * E et F Devin. — * F Biaumont. 


A 


G 


vit 


A 


- 


SCRIPTA DE FEODIS AD REGEM SPECTANTIBUS. 615 


29. Feoda Baudrici de Longo Campo. 

Item dominus Baudricus de Longo Campo tenet de rege unum feodum militis et dimi- 
dium militis apud Cailli quod movet de ducatu, et castellum de Hovilla quod movet de 
ducatu. — Et dominus Willelmus de Warnevilla tenet de illo unum feodum militis apud 
Cristot. — Et dominus Willelmus de Mesnil Godefrai, unum feodum militis apud Mesnil 
Godefrai, et ad Sanctum Germanum extra Cailli unum feodum militis quod dominus rex 
cepit in manu sua, et apud Braquetuil. — Obertus de Sancto Johanne, unum quarterium 
militis apud Sanctum Johannem extra Cailli. — Dominus Adam de Ykebuef, unum quar- 
terium militis apud Yquebuef. — Et dominus Thomas de Bucco Roberti, unum quarte- 
rium militis apud Buc Robert. — Et dominus Willelmus de Halis, unum quarterium mi- 
litis apud Sanctum Andream. — Radulfus Quenel, unum quarterium militis in parrochia 
Sancti Andree. — Maheus de Tremblai, unum quarterium militis apud Tremblai. — 
J. preposita de Frenossa tenet de rege dimidium feodum militis, quod movet de feodo 
Reginaldi Rufi. — Robertus filius Simonis Monachi tenet de rege dimidium feodum mi- 
litis, quod movet de eschanciis domini regis apud Fresnosam, unde debet servire plenis 
armis. — Willelmus de Tuil tenet de rege dimidium feodum militis, de eschanciis domini 
regis, apud Huicarvillam. 

30. Feoda de Sancto Audoeno'. 

[tem abbas Sancti Audoeni tenet de rege sex feoda militum. — Anguerranus Danebout 
tenet unum feodum militis de Sancto Audoeno. — Heres de Perroil, similiter unum 


: feodum militis. — Gillebert de Perrers et participes sui, unum feodum militis. — Maheus 


— 


de Hernevilla, unum feodum. — Heres de Chanielou et participes sui, unum feodum. — 
Aaliz de Quatervilla et participes sui, unum quarterium. — Apud Sotevillam juxta Pontem 
Arche unum feodum. — Henricus de Wasqueio, unum feodum.:— Manasses de Sancto 
Luciano, unum quarterium. — Jordanis de Buivilla, dimidium feodum. — Robert de 
Frechenes et sui participes, dimidium feodum. — Heres Willelmi de Han et participes 
sui, in ballivia de Bona Villa unum feodum. — Johannes de Hispania et sui participes, 
dimidium feodum de Ebrardo Mansnillo*. — Apud Benehabeas, unum feodum, quod 
tenet dominus de Calieio, unde debet custodiam. 

31. Feoda abbatis Jeme{ti\ci. 

Abbas de Jemeti{co| tenet de rege tria feoda militis que movent de ducatu, et debet 
centum solidos parisiensium pro uno summario, aut unum esturgum si poterit inve- 
niri*, aut unum conraium domino regi apud Genesvillam si velit capere. — Et dominus 
Gaufridus de Monthiart tenet de eo unum feodum militis. — Et Petrus de Espineto, 
unum feodum militis apud Espinetum, cum Galtero de Riperia. — Guillelmus de la Ma- 
rival, unum feodum militis. — Dominus Baudricus de Longo Campo tenet de rege unum 
quarterium feodi militis apud Pitres. 

32. Feoda de Pavelli. 

Item dominus Thomas de Pavelli tenet de rege duo feoda militis apud Pavelli, que mo- 
vent de ducatu. — Et dominus Guillelmus Durescu tenet de eo dimidium unius feodi 


militis apud Mesnil Durescu. — Et Willelmus de Croimara, dimidium feodum militis apud 
Croimara{m] et apud Medietariam. — Item apud Hardovillam, tria quarteria militis, sed 


rex terram habet in manu sua. — Et dominus Radulfus de Franquenai, dimidium feodum 
apud Franquenai. — Dionisia de Peitevilla, dimidium feodum militis apud Richeburg in 
Pavelli. — Et dominus Willelmus de Barentin, dimidium quarterium apud Lambulli. — 
Et dominus Guillelmus de Bello Campo, dimidium feodum apud Bellum Campum. — Et 


' Alterum eorumdem feodorum indicem, seculo x1¥ de- 
scriptam , eruimus e codice Rotomagensi A 550, de quo vid. 
supra, p. 378. Est autem hujus modi : 

Veschi la teneueure des religieus de Saint Ouen de 
Rouan. — Premiérement eulz tienent du roy vi fiez de 
chevalier, dezquieulz un en fu Enguerran Danebout, et 
vaut xxx livres on environ. — Les hoirs de Perreull en 
tienent un, et est a Perreul, et vaut c livres, et l'aquite 
mons. Pierrez de Perreul. — [tem Hue de Periers et ses 
parchonniers tienent un fié, et vaut 1111.xx. livres ou en- 
viron. — Mons. Drien d’Arneville tient un ‘tié, et vaut 
ur.c. livres ou environ. — Item lez hoirs de Cantelou et 
leur parchonniers tienent un fié, et vaut ¢ livres ou en- 
viron. — Ricart de la Court de Marcouville et ses par- 
chonniers en tienent un quartier, et vaut xii livres ou en- 
viron. — Lez dis religieus de Saint Ouen tienent un fié 
a Soteville jouste le Pont de I’Arche, et vaut Lx livres ou 
environ. — Item Johan de Vanchi tient un fié, et vaut 


c livres. — Les hoirs de Saint Lucien tienent un quar- 
tier, si comme nous trouvon en nostre registre, et il 
dient que il ne le tienent fors du roy. De la value nous 
ne savon. — Johan Marcadé et ses parchonniers tienent 
demi fié, et vaut Lx livres ou environ. — Mons. Pierrez 
de Mansegny tient un fié, et vaut 11.xx. livres ou en- 
viron. — les hoirs du Han et ses parchonniers tienent 
un fié en la baillie de Boneville. — Lez hoirs Jourdain 
de Buyville tienent demi fié, et vaut Lxx livres ou en- 
viron.— Les hoirs de Cailly tienent un fié a Bienéez, 
dont il doivent garde a la porte de Lyons, et le tient 
mestre Johan de Meuilent. — Et tienent lez dis religieus 
par une baronnie tous lez fiez devant dis et toutez lez 
autres chozes, et en font v chevaliers ala porte de Lyons 
pour XL jours garder; et se il gardent la porte de Lyons, 
il n’iront pas en I’ost. 
* E et F Ebrardo Mansmello. 
Vide supra, p. 613 b. 











616 SCRIPTA DE FEQDIS AD REGEM SPECTANTIBUS. 


dominus Johannes de Sauceio, unum feodum apud Saucai. — Et dominus Guillelmus de 
Esquetot, dimidium feodum apud Fretemole. — Et dominus Galterus de Bordanvilla, 
dimidium feodum apud Bordanvillam. — Et dominus Willelmus Biauvilein, unum quar- 
terium et terciam partem unius quarterii apud Mantevillam et apud Hoeneval. 

33. Rogerus de Andeli, dimidium feodum apud Callevillam. — Et domimus Johannes 
de Bonetot, dimidium feodum militis apud Espinetum. — Et dominus Hugo le Breton, 
dimidium feodum militis apud Bellebeu. —-- Dominus Michael de Rocino, terciam partem 
feodi militis apud Seint Aignen super Riu'. — Et dominus Johannes Comin, quintam 
partem feodi militis au Puiz et apud Huanvillam et apud Hellebou super Andella. — Do- 
minus Teobaldus de Biervilla tenebat terram suam de rege, quam habet rex. — Dominus 
Osbertus de Sancto Johanne tenet terram suam de rege. — Dominus Robertus de F'rechenis 
tenet terram suam de rege apud Hiunvillam.—Pavie? tenet terram suam de rege ad Boscum 
Willelmi et ad Rotomagum. — Willelmus Norgout tenet terram suam de Warenguevilla 
de feodo monete. — James tenet terram suam de Warenguevilla de feodo monete. — Ro- 
bertus Burgensis tenet. de feodo monete apud Aprevillam. — Johannes Comin tenet de 
feodo monet apud Aprevillam. — Guillelmus li porteirs de Sancto Egidio tenet portum 
Sancti Egidii et unum masnagium per sergenteriam , unde debet passare servientes regis et 
pauperes gentes. — Dominus Willelmus de Rabes tenet de rege boscum de Baquemont 
usque ad viginti quinque acras, unde debet servire in domo regis quando venit Rotomagum. 





IV. FEODA BARTHOLOMAI DROGONIS. 


34. Et primo de Grantemenil®. 

O, dimidium feodum, quod tenet Oliverus de Larré. — Johannes de Albevoie, unum 
feodum apud Oteignes. — Andreas de Oteignes, apud Oteignetes dimidium feodum. — 
Philippus de Revers, apud Viler le Calés dimidium feodum. — Ricardus Pantol, apud Mal- 
noier ti quarteria. — Robertus de Vuile, apud Rogi dimidium feodum. — Radulfus de 
Turnaio, apud Turnai unum feodum. — Matheus de Ulmaio, dimidium feodum apud 
Ulmai et unum feodum apud Punelai. — Guillelmus de Cordai, unum feodum, duas partes 
apud Belines et tercia pars apud Folmucent. — Robertus Lovel, unum feodum apud Ven- 
devre, Cerni, Morteue, Cressanville et Quatre Puiz. — Robertus de Jovigni, duo feoda 
apud Baron et apud Abbevillam. —- Durade, unum feodum apud Noereum. 

35. Matheus de Merlaio, dimidium feodum apud Grantemesnillum ‘ et apud Noereum. 
— Willelmus de Guernetot, ibidem et apud Mesnil Renoard dimidium feodum. — Ro- 
bertus Pantol, unum feodum, medietatem al Torp et alteram medietatem apud Glatignei. 
—Johannes Bordon, apud Quatrefaveril unum feodum. — Hugo Paenel, dimidium feodum 
apud Berloet, quod tenet Johannes de Porta, in manu domini regis. — Ricardus Cafrai, 
duo feoda apud Olandon et Borguebu et Olli et apud Grantemesnil et apud Mesnil Re- 
noart. — Johannes de Hosa, dimidium feodum apud Sacei. — Joslanus et Guillelmus Es- 
corcheille, unum feodum apud Rovres et Meseres et apud Eran. — Godefridus Aguillon, 


dimidium feodum apud Sanctum Germanum le Waceon. — Philippus de Revers, apud 
Lovignei super Ousne dimidium feodum. — Michael de Maletot, apud Maletot unum quar- 


terium. — Thomas d’Euvile, apud Evile super Secanam unum feodum. — Decanus de An- 
degavis, u1 quarteria apud Olli et apud Chesneium. 

36. Ernaldus de Manle, quatuor feoda et unum quarterium apud Qilli et apud Kesnei 
et apud Villers le Caleis et apud Brai et al ‘lorp et 4 Solengi et 4 Boceré.— Robertus de 
Corci, sex feoda per servicium ducrum apud Vendevre et apud Lovigni le Petit et apud 
Poteriam et Merlaium et Fresneiam Faiel et apud Aci et Brai en Cingeleis® et apud Com- 
pigni de Eran et apud Escoville et apud Cormelles juxta Cadomum. — Nicholaus Males- 
mejns, dimidium feodum apud Chevilli et apud Gonoville. — Montchauvet, dimidium 
feodum super Nicholaum Malesmeins. — Balduinus Rastel, dimidium feodum apud Buxe- 


riam juxta Lexovium. — Robertus de Evile, apud Evile dimidium feodum. -— Wil- 
lelmus de Chauvigni, unum quarterium apud Grantemesnil et apud Lovigni super Osne. — 


Willelmus Marescal apud Mosterol juxta Trun, 1 quarterium. — Johannes Belvesen, unum 

feodum apud Sanctum Aignen super Sartam. — Liebof, dimidium feodum quem tenet 

Gaufridus de Montello. — Henricus de Chavicort, dimidium feodum apud Bois Robert. 
37. Feoda moventia de Britolio. 


Guillelmus de la Ferté, quinque feoda a la Ferté. — Willelmus Marescallus, apud Osnes m 


' E et F Rin. * E Gratemesen, adjecta compendii nota. F Grante- 
* Paviotus, regis balistarius. mesen. 
* E et F Grantemont. * E et F Tingeleis. 


- 





G 


—s 


1 





A 


i?) 


a 
— 


SCRIPTA DE FEODIS AD REGEM SPECTANTIBUS. 617 


unum feodum. — Willelmus de Ruperre, unum feodum apud Manneville juxta Gué Be- 
renger. — Gellanus de Pomereia, duas partes duorum feodorum apud Modios. — Gile- 
bertus de Moes, quartam partem feodi, et dominus rex tenet residuum tercie partis. — 
Michael Fresnel, unum quarterium apud Heroville.-— Karon, unum quarterium, quod est 
in manu domini regis. — Abbas de Cormeilles, quinque feoda; inde tenet Robertus de 
Maalou unum apud Maalou; et Robertus de Morenvilla, unum apud Morenvillam; et do- 
mina de Hedrevilla et sui participes, unum feodum apud Hedrevillam; et apud Novillam 
unum quarterium, quod! est in manu domini regis per eschaetam de Roberto de Cantelo, 
qui est in Anglia; et apud Capellam Herfrai dimidium feodum quod tenet Adam Servein; 
et apud Fereville et apud Boolei et apud Esturville unum feodum quod tenet Oliverus de 
Aubigni, et apud Saucei unum quarterium quod tenet Ricardus de Harecort, sed ille negat. 
— Abbas Lirie tenet duo feoda, de quibus alterum est apud Chalet, et dimidium feodum 
apud Marnéres, et apud Neafle dimidium feodum. 

38. Girardus de Auvergnaio, dimidium feodum apud Avergnaium. — Ricardus de Au- 
vergnaio, unum quarterium apud Auvergnaium. — Alexander de Valle, unum quarterium 
apud Alvergnaium. —Longum Pratum, tercium feodi, quod tenet Henricus de Gisaio. — 
Nicholaus de Gloz, unum feodum apud Burfaleise. — Radulfus Poilevilen, unum feodum 
apud Sanctum Albinum, de quo debet gardiam Britolii xt diebus. — Willelmot de Gisaio, 
unum quarterium apud Tevraium. — Hugo de Herneviller et Henri de Guitot, 1 quarteria 
apud Cernaium. — Nicoles de Bona Valle ct Willelmus de Alvergnaio, unum feodum apud 
Bois Anseren et apud Osnes et apud Bois Baril, in quolibet istorum locorum est tercium 
feodi. — Willelmus de Chamhaor, unum feodum apud Chamhaor. 

39. Domina del Sap, apud Sap quinque feoda militum. Inde tenet domina unum feodum 
in dominio; et castellanus de Gaillon*, unum feodum et dimidium; et Rogerus de Saucea, 
unum feodum; et Robertus Golafre , unum feodum; et Fulque de Aunai, dimidium feodum. 
— Radulfus de la Haie, dimidium feodum 4 la Haie juxta Gloz. — Petrus Malvesin, 
unum feodum apud Moncels. — Guillelmus de Sissi, unum feodum apud Sissi. — Le 
Chesne, unum feodum, quod tenet Willelmus de Minéres per ballium des Essarz. — 
Guillelmus de Minéres, unum feodum apud Cormilium. — Robertus de Biéres, unum feo- 
dum apud Biéres. — Mahi de Pomerolio, unum feodum apud Pomerolium, — Oliverus 
de Aubigni, apud Oines unum feodum.—Lande Perrose, unum feodum, quod tenet R. de 
Los de dono domini regis. — Renaldus de Cintraio, unum quarterium de feodis Scurelli 
apud Rugles. — Dominus rex, unum quarterium de feodo Scurelli apud Rugles. 

hO. Feoda militum Willelmi de Saquevilla. 

La Céle, ui quarteria. — Les Vals, 11 quarteria. — Charceam?, dimidium feodum. — 
In Riperia, unum feodum. — Bois Normant, dimidium feodum. — La Crespinére, 11 quar- 
teria.— Maneval et Bus Roont, dimidium feodum. — Gisarum‘, tria quarteria. — Le Mesnil 
de Gooudan, 11 quarteria. — Nicholaus de Glo, dimidium feodum. — La Chapéle, 1 quar- 
terium. — Bois Pantol et Bois Novel, unum quarterium. — Monachi de Trape, de feodo 
Lamberti Boffei, unum quarterium, quod dominus rex computat illis. 

41. Feoda de Erchamfrai. 

Ipse dominus tenet quatuor feoda et dimidium in suo dominio, quorum partes sub- 
scripte sunt.—Gervasius de Haia, unum feodum. — Nicholaus de Melicort, unum feodum. 


— Thomas de Plesseiz, unum feodum, — Sauquane, dimidium feodum. — Nicholaus de 
Gloz, octavam partem feodi. — Radulfus de Melicort, unum quarterium. — Monachi 
Trape, octavam partem feodi. — Petrus de Saunéres, octavam partem feodi. — Simon de 
Vallibus, octavam partem feodi. — Willelmus de Malloc, octavam partem feodi. — Yon 


de Bois Hubout, octavam partem feodi. 

42. Feoda de terra de Molins. 

Robertus de Moncoillein, unum quarterium feodi apud Ronceors. — Fulquo de Lovéres, 
dimidium feodum apud Sanctam Scolasticam. — Willelmus de Val Fermant, apud Val 
Fermant dimidium quarterium, de eodem feodo Fulquonis de Lovéres. — Matheus de 
Mota, dimidium quarterium a la Broce, de eodem feodo. — Willelmus de Folgeraus, 
dimidium quarterium apud Folgeraus, de eodem feodo Fulquonis de Lovéres. — Mansel 
et Album Perer, dimidium quarterium apud Moiré, de eodem feodo. — Willelmus de 
Hamello, quintam partem feodi al Hamel. — Willelmus Chanu, dimidium feodum apud 
Corte Evesque. — Simon de Gasprea et Poon, dimidium feodum apud Corte Evesque. 
— Simon de Manon, dimidium feodum apud Sanctum Hylarium.— Johannes de Bordon, 
unum quarterium, de eodem feodo, apud Francheville. — Gervasius de Chiraio, unum 


' E et F qui, hic et infra, post voces quarterium et * F Harceam. 
feodum. * Ita E et F. Rectius , ut conjicimus , Gisaium., 


TOME XXIII. 78 


* Cadulcus. 





618 SCRIPTA DE FEODIS AD REGEM SPECTANTIBUS. 


quarterium apud Mesnil Girout. — Willelmus Heron, dimidium feodum apud Grimoneram. 
— Colin de Aspres, dimidium feodum apud Ceyateram et Sanctam Aquilinum.— Simon 
de Ferraria, vu quarteria apud Ferrariam et as Mesnilz.— Girart de Bevillon, duas partes 
feodi apud Bruelium. — Johannes de Ferrariis, apud Moisieram terciam partem feodi. — 
Robertus de Falandres, unum feodum apud Falandres. — Lohardera et Maheru, tria 
quarteria apud Loarden et apud Maheru. — Le Despenser et Simon de Ronceors, unum 
quarterium ad Haes. 

43. Dominus Tileriarum, duo feoda pro Tileriis per servicium duorum militum ad exer- 
citum domini regis. — Gilebertus de Aquila tenet Aquilam cum pertinenciis suis et 
Haiam Richerii de comite Ebroicensi per servicium trium militum apud Ebroicas, faciens 
gardiam quadraginta diebus apud Ebroicas suo corpore et duorum militum ad consta- 
menta comitis, et si corpus suum sit in servitio ducis Normannie aut habeat essoniam le- 
galem, senescallus suus faciet servicium.loco domini sui; et ex quo exient de Aquila, ad 
constamenta comitis erunt, quousque sint retro in villa de Aquila. 

hh. Feoda de Sancta Scolastica. 

Guillelmus de Merle, decem feoda. — Ricardus de Bures, apud Sanctam Scolasticam 
unum feodum. — Robertus de Toltvoie, unum feodum apud Sanctam Scolasticam. — 
Willelmus de Longo Radio, unum feodum apud Coldraium. — Robertus de Ferrariis, 
unum feodum apud Ferrarias. — Radulfus de Neaufle, apud Sanctam Scolasticam unum 
quarterium. — Willelmus Ermengeot, unum quarterium ibidem. — Ricardus le Eir, 
unum quarterium apud Chalonge. — Glapion, dimidium feodum. — Hugo de Cremer, 
xv solidos. — Philippus de Noer, v solidos. — Rogerus del Oser, v solidos. 

45. Feoda domini de Merle. 

Guillelmus dominus del Merle tenet decem feoda que sunt in terra de Merle et in terra 
de honore Sancta Scolastice , de quibus debet gardiam apud Sanctam Scolasticam de decem 
militibus , et debet pro illis decem feodis domino regi servicium exercitus per unum solum 
militem, per manum comitis Gloucestria, et hea sunt partes feodorum. — Hugo de Portis, 
Guillelmus de Genevrea et Robertus Barbout tenent tria feoda, de quibus debent servi- 
cium quinque militum : apud Preestal unum feodum, al Bois Turpin unum feodum, Ta- 
Ienaium unum feodum. Fulquet apud Sanctum Leonardum, et Robertus Hurei al Mesnil 
Hurel unum feodum.— Guarin Chauvin et Enjorran de Fresnels et Hugo le Gris et Wil- 
lelmot de Mesdavi, unum feodum, quod est apud Sanctam Columbam et al Merle. — 
[tem notandum quod Guillelmus de Merle tenet de domino rege suum mercatum et suas 
ferias, ita quod dominus rex potest maritare filiam ejus primogenitam sine disparagiare 
illam, et etiam debet habere ballium terre domini de Merle , quando contingit , ad consue- 
tudines Normannie. 

46. Feoda de Alengonnais. 

Gervasius de Sancto Scelerino, duo feoda. — Oliverus de Larré , unum feodum. — Gua- 





leranus de Moiré , unum feodum. — Hugo de Avoisé, unum feodum. — Guarin de Nuilli, 
dimidium feodum. — Radulfus de Fonteneio , dimidium feodum. — Johannes de Loges, 
dimidium feodum. — Johannes Sanson, dimidium feodum. — Moricius de Radon, oc- 
tavam partem feodi.— Seraleis(?) Gervasius Revel, unum feodum. —Feodum Avenel, di- 
midium feodum. — Nicolaus de Sancto Dionisio, dimidium feodum. 


47. Feoda de dote domine Adelicie de Roia. 
Escures, unum feodum. -— Chailloel, unum feodum. — Novile, unum feodum. — Alnou 
et Neaufle, unum feodum. — Tremonz, unum feodum apud Essi. — Robertus de Plan- 


chis, unum feodum. — Girardus de Mesnil, unum feodum. — Gile de Ausneio, unum 


feodum. — Willelmus Bordin, dimidium feodum. — Matheus de Ovile, dimidium 
feodum. 
V. BALLIVIA PETRI DE TILLEIO. 


48. In capite de ducatu. 

Willelmus cambellanus de Tanquarvilla cognoscit quod debet domino regi servicium 
novem militum et dimidii de tota terra sua Normanniz, set nescit quot feoda militum te- 
nentur de eo. — Robertus de Corceio tenet baroniam suam de Corci cum terra sua Angliz 
per servicium quinque militum domino regi, et de eo tenentur xvu feoda ad servicium 
suum, ut dicit. Idem tenet feodum suum de Escaiol per servicium trium militum domino 
regi. — Robertus Bertran cognoscit quod debet domino regi servicium novem militum de 
honore Turei, sed nondum scit quot feoda tenentur de eo, ut dicit.-— Dominus Henricus 
de Novo Burgo tenet baroniam suam de Asnebec per servicium duorum militum et dimidii 
domino regi, et de eo tenentur xxi feoda militum uno quarterio minus ad servicium suum, 





A 


_ 
= 


= 


=~ 
2 


— 





A 


[ 


t 


— 


N 


SCRIPTA DE FEODIS AD REGEM SPECTANTIBUS. 619 


ut dicit. — Philippus de Vaasceio tenet baroniam suam per servicium duorum militum do- 
mino regi, el de eo tenentur quinque feoda ad suum servicium. — Colunces tenetur de 
domino rege per servicium unius militis domino regi, et est in manu domini regis ratione 
custodiea.— Braosa tenetur de domino rege per feodum trium militum, et est in manu 
domini regis. — Johannes de Tornebu tenet baroniam suam per servicium duorum mi- 
litum, et de eo tenentur sexdecim feoda ad servicium suum, ut dicit. 

49. Robertus Marmion tenet quartam partem unius feodi militis, et illa quarta pars te- 
netur de eo per feodum integrum. — Mauricius de Uxeio tenet tria feoda militum, de 
quibus debet domino regi servicium unius militis. — Willelmus de Uxeio tenet feodum 
unius militis ad serviciam domini regis. — Willelmus de Vado tenet quartam partem 
unius feodi, unde debet facere servicium in tempore guerre apud Falesiam. — Gueslanus 
de Vado tenet sextam partem unius feodi eodem modo. —Vunfridus de Vado tenet apud 
Vadum duodecimam partem feodi unius militis eodem modo. — Henricus de Pulcra Fago 
dicit quod tenet apud Ceriseium de Willelmo de Mineriis, sicut de antenato, dimidium 
feodum de feodo de Molinaus, et dicit quod dominus Willelmus debet tenere illud de 
domino rege in capite, et feodum istud datur in elemosinam abbati Belle Stelle per 
cartam domini regis, faciendo hoc quod feodum debet. — Archidiaconus Andegavensis 
tenet unum feodum militis apud Mereium.— Abbas Sancti Stephani Cadomensis tenet 
unum feodum quod Albereda de Ros tenet de ipso. — Heres Willelmi Marescalli de Ve- 
noiz tenet unum feodum. — Johannes de Linet et Hascoldis de Praeriis tenent dimidium 
feodum apud Praerias. 

50. Feoda abbatis Montis Sancti Michaelis. 

Abbas de Monte Sancti Michaelis, apud Bretevillam super Oudon unum feodum. — 
Robertus de Goviz, apud Goviz unum feodum. — Willelmus de Brai, apud Braium di- 
midium feodum. — Willelmus de Pirou tenet apud Traceium et Chantepuis cum perti- 


> nenciis unum feodum. 


Fulco de Alnou tenet baroniam suam per servicium quatuor militum domino regi. 

D1. Istt tenent de eschaetis domini regis. 

Hugo d’Orte tenet unum feodum militis de domino Feritatis, et Feritas est in manu do- 
mini regis. — Willelmus de Mota tenet unum feodum militis ie codem. — Radulfus de 

Lonlei, Sniden feodum, et alia medietas est in manu domini regis in dominico suo. — 
Johannes de Lacella, unum feodum de eodem. — Willelmus Rufus tenet quintam partem 
unius feodi de eodem. — Radulfus Malerbe, quintam partem unius feodi de eodem. — 
Fulco Forestarius, apud Berlou quartam partem feodi de eodem. — Willelmus de Gres, 
dimidium feodum de eodem. — Radulfus Buffard, apud Hablouvillam quintam partem 
feodi de eodem. — Sanctus Audoenus le Bruussont est feodum integrum, quod tenetur de 
eodem, et est in manu domini regis. — Hugo de Atheis, apud Roillerum, de escaeta Ra- 
dulfi de Somereil, dimidium feodum. — Robertus de Quinceio tenet apud Basocam, de 
escaeta de feodo de Luceio, unum feodum. — Girardus Boel tenet tria quarteria unius 
feodi de eschaeta Hugonis de Gornaio. — Rogerus de Linon, apud Esconcheium sextam 
partem unius feodi de eodem. — Nicholaus de Avignis tenet dimidium feodum de eodem. 
— Adam de Chantelou tenet quartam partem unius feodi apud Chantelou de eodem et 
sextam partem unius feodi de eodem apud Boon. — Non fuit qui responderet de feodo 
Veteris Pontis, quia domina que custodit pueros manet in Francia; postea’domina co- 
gnovit per litteras suas quod tenet per servicium duorum militum honorem Veteris Pontis 
domino regi. —— Robertus filius Ernesii tenet terram suam Normannie, que est de feodo 
comitis Glocestria, per servicium unius militis domino regi. 

52. [sti tenent de honore de Monbrai, qui est in manu domini regis. 

Willelmus Malerbe tenet de domino de Monbrai, qui est in manu domini regis, unum 
feodum et quartam partem unius feodi apud Nouvi et apud Basoches.— Girardus Boel tenet 
unum feodum apud Sanctum Briccium. — Isabellis de Cueleio, apud Cueleium unum 
feodum. — Willelmus Borrel tenet dimidium feodum. — Gaufridus Barle, dimidium feo- 
dum. — Willelmus Corbet tenet duas partes unius feodi. — Willelmus de Vaus tenet 
quartam partem unius feodi. — Johannes de Torigneio tenet quartam partem similiter. — 
Ranulfus Farsi tenet dimidium feodum. — Ricardus Bacon tenet unum feodum. — Gode- 
fridus de la Mosce et ejus participes tenent unum feodum. —Fulco de Huchon et Ranulfus 
de Cruis tene{n]t dimidium feodum. — Robertus de Grantvilla tenet dimidium feodum. — 
Dominus Engerranus de Hommet tenet in maritagium ex parte sororis Willelmi de Montbrai 


apud Escouceium duo feoda. — In ballivia castri Vire: Petrus Reaudi, dimidium feodum. 
D3. Isti tenent de honore de Braose. 
Lucas de Linou tenet quartam partem unius feodi. —Johannes de Queneillia tenet unum 


78. 





620 SCRIPTA DE FEODIS AD REGEM SPECTANTIBUS. 


feodum. — Robin de Poigiel tenet unum feodum. — Robertus Crassus et Robertus! de 


Saceo et eorum participes tenent unum feodum. — Henricus Banastre? tenet quartam partem 
unius feodi. -— Robertus de Sancto Hylario tenet quartam partem unius feodi apud Kin- 
ceium et terciam partem unius feodi apud Campum Petre ; auxilium vadit apud Asnebec. 
— Petrus de Cusseio tenet quartam partem unius feodi. 

5h. Isti tenent de feodo de Nonant, quod Garinus de Glapion tenuit. 

Willelmus de Vieta tenet unum feodum. — Robertus filius Fulconis tenet dimidium 
feodum. — Ricardus Faucon tenet dimidium feodum. — Nicolaus de Malenoue tenet di- 
midium feodum. — Fulco Basset tenet unum feodum. — Thomas de Duisset, apud Es- 
chalon sextam partem unius feodi. — Radulfus de Sancto Audoéno, terciam partem dua- 
rum parcium unius feodi. — Johannes Monachus, apud Sanctum Audoenum sextam partem 
unius feodi. — Robertus Maselet, apud Mesnillum juxta Braiose sextam partem unius 
feodi. 

55. Isti tenent de feodo Sancte Scolastice, quod idem Guarinus tenuit. 

Radulfus de Argenciis tenet unum feodum ratione Ricardi de Gisai, qui est in custodia 
sua. — Robertus de Boisseio tenet unum feodum.— Robertus de Neris tenet quartam 
partem unius feodi. — Garinus de Logis, de feodo Glocestrie, quod Guillelmus Crassus 
tenuit, unum feodum. 

56. Isti tenent de feodo de Meinpichon, quod dictus Guarinus tenuit. 

Guillelmus de Corlibof tenet unum feodum militis. — Simon Piquenot, unum feodum. 
— Fromont de Ponz, unum feodum. — Willelmus de Valle Legarum’, miles, dimidium 
feodum et tercium feodi. — Radulfus de Noviléte, dimidium feodum. — Ricardus Rossel, 
dimidium feodum. — Heres Guarini Cheisnel, qui est in custodia domini regis, unum 
quarterium. —~— Osmedus* de Buisson, unum quarterium. — Robertus de heciliev. ter- 
ciam partem feodi. — Willelmus Pipart, tertiam partem similiter. — Petrus de Mondevilla, 
i quarteria.— Willelmus de Valle Legarum, non miles, unum feodum et dimidium. — Ri- 
cardus Norricon, unum quarterium. — Andreas Porpensée, unum quarterium. — Rogerus 
de Candemande, unum quarterium. ~~ Guernon de Albevilla, unum quarterium. — Guil- 
lelmus Pifart, unum quarterium. Heres Ferrandenin® habet auxilium. — Radulfus de Ar- 
gois, dimidium feodum de feodis Rohais de Dubra. — Adam de Sancta Maria, dimidium 
feodum de eodem. — Willelmus Rufus, apud Maisnillum Guarin sextam partem feodi de 
eodem. — Ranulfus de Doito, apud Meisnillum Roberti terciam partem feodi de eodem. 

57. Isti tenent de feodo comitis Cesiria. 

Willelmus de Bavent, dimidium feodum. — Rogerus de Herovilla et Henricus de Bre- 
tevilla, dimidium feodum. — Hugo Boutevillein, duo feoda et dimidium cum feodo de 
Estoutevilla, que Alberedus Boutevilen tenet de eo. — Henricus de Bella Fago tenet unum 
feodum et dimidium apud Brevillam. — Ricardus de Argenciis, unum feodum. — Hugo 
de Putot, terciam partem feodi. — Normant de Curia, terciam partem feodi. — Hugo de 
Bruecort, dimidium feodum. — Willelmus Brabenchon, terciam partem ejusdem feodi. 
— Ansel de Caborc*, dimidium feodum de feodis , quod comes Cestrie habebat in vadium 


de domino Croleii. — Robertus de Petitvilla, quartam partem ejusdem feodi. — Dionisia : 


uxor Simeonis, quartam partem ejusdem feodi. 

58. Item de feodo comilis Cestria. 

Albereda de Ros, dimidium feodum, de feodo comitis Cestriz. — Eudonus’ Brito, 
quartam partem unius feodi, de eodem. — Tomas de Coisneriis, apud Aumaeium dimi- 
dium feodum, de eodem. — Simon de Culleio, apud Aniseium quartam partem feodi, de quo 
respondetur in ballia Baiocensi. — Alanus de Aniseio, ibidem quartam partem feodi. — Jo- 
hannes de Pratellis, apud Caligneium et Noiers unum feodum. — Radulfus Herbert, apud 
Baron quartam partem feodi, de feodo Roberti de Goviz. — Gaufridus de Conbrai, unum 
quarterium apud Colump. — Osmundus Peisson, dimidium feodum, de eodem. — 
Alexander de Hospitio, Willelmus Fresnel et Fulco de Berneriis unum feodum apud He- 
rovillam. — Hugo de Clinchamp, apud Maiserez et apud Rosel unum feodum, de eodem. 
— Henri de Clarai, apud Parfontru unum feodum, de feodo Willelmi Crassi. — Ricardus 
de Rovecestre, apud Ouilleium et apud Viloud{on] dimidium feodum de feodo de Meun, 
et apud Petras de eschaeta Hascoldis* de Soligneio quartam partem feodi. —Ricardus de 


Argenciis , xvi partem unius feodi apud Ambliam, de eschaetis quas Willelmus de Morevilla 
' E. Robe, adjecta compendii nota, fort. pro Roberge. * E et F Ferrandeni, adjecta compendii nota. Fort. le- 
F Rob. de Sacco. gendum Ferrande inde. 
* E et F Banastoe. ° E et F Caberc. 


’ E et F Valle Legar, udjecta compenilii nota. ” Codd. Eudon, adjecta compendii nota. 


* Fort. corrig. Osmundus. * Rectius, ut videtur, Hascoldi, hic et infra. 





Cc 


>| 


— 
— 


L 





A 


ic] 


_ 


— 


SCRIPTA DE FEODIS AD REGEM SPECTANTIBUS. 621 


tenuit — Constancius de Bitot, apud Lion quartam partem feodi de feodo de Meon, — 
Paganus de Meheudin tenet unum feodum et dimidium apud Sanctum Georgium et apud 
Molinaus. 

59. Isti tencnt de feodo de Clevilla. 

Rogerus Bertrandus, apud Clevillam quartam partem feodi. — Willelmus de Chesnai, 
unum feodum. — Matillis de Glatigneio, unum feodum. — Rogerus de Argenciis, unum 
feodum et unum quarterium. — Ricardus d’Onnebanc, duas partes unius feodi. — Ma- 
theus Maminot tenet terciam partem feodi. — Galter Franceis, terciam partem feodi. — 
Willelmus Poucin, terciam partem unius feodi. — Ricardus de Argenciis, terciam partem 
similiter. -—Willelmus de Angervilla, apud Clevillam unum feodum, et unum quarterium 
in valle Sancti Georgii. — Robertus de Lonvillers, apud Masuncellas dimidium feodum. 
— Robertus de Buron, dimidium feodum. — Willelmus Pelleivé, apud Kireium et apud 
Masuncellas dimidium feodum. 

60. Radulfus de Argogis, apud Champ de Bool, de eschaeta Hascoldis de Soligneio, 
duas partes feodi. — Willelmus de Angervilla, dimidium feodum. — Robertus de Goviz, 
apud Teil octavam partem feodi.— Willelmus Carité tenet apud Vadum Berengarii, de 
escaeta Ricardi de Soleirs, quartam partem feodi. — Henricus de Fonteneto, apud Fontem 
le Paenel, de escaeta Hugonis Paenel, sextam partem feodi. — Th. de Coismes, apud 
Cargigneium, de escaeta Johannis de Lineto', septimam partem feodi; episcopus Baiocensis 
habet auxilia. — Ricardus de Mondrevilla, de escaeta Rogeri Tirel, apud Jorkes, octavam 
partem feodi, de quo episcopus Baiocensis habet auxilium, per manum Ricardi de Rove- 
cestre. —I..... Lovel?, apud Cierneium®, de feodo de Monte Forti, terciam partem feodi, 
de quo respondetur in ballivia Baiocensi. — Robertus Guarin, apud Bretevillam la Rabel 
duas partes unius feodi, de eodem feodo, de quo ibidem respondetur. — Mathzus de Merlai 
tenet apud Baron, de escaeta Johannis de Erleia, quartam partem feodi, de quo auxilium 


* vadit apud Grantemesnil. — Petrus de Tilleio tenet in ballivia Bone Ville, de eschaeta Hu- 


gonis de Monte Forti, terciam partem feodi. — Alanus de Falesia tenet apud Estoupefos 
et Estarvillam, de escaeta Gaufridi de Saie, dimidium feodum, de quo respondetur in 
ballia castellani de Gallon de auxilio. 


VI. —~ FEODA BALLIVIZ DOMINI GUILLERMI! DE VILLA TERRICI. 


61. Castellania Gisortit. 

Hugo de Gisorcio tenet Besutum cum pertinenciis, et hoc quod habet apud Neaufle cum 
pertinenciis, et unum feodum apud Molendinum Bencelin, que omnia valent de reditu Lx 
libras, et debet de servitio pro omnibus hiis custodiam per totum annum infra castrum de 
Neaufle de here|diltagio, se tercio militum, et infra castrum est masura sua, in qua manet 
dum facit custodiam. — Guillelmus de Insula dimidium feodum lorice apud Sanctum Dio- 
nisium Ferman, unde debet unum mensem de custodia se solo infra castrum de Neaufle, 
et homines sui debent reparare unam perticatam de fossatis ad suum, et facere hericiam 
super illam perticatam cum reparata fuerit, et auxiliari ad merrennia bretagiarum levandum 
cum opus fuerit. — Matheus de Mucegros, similiter dimidium feodum et tantumdem de 
servitio. — Guillelmus Crispinus tenet baroniam suam, unde debet duos milites de ser- 
vitio, et vavassoriam suam de Danguto, unde debet unum militem. — Petrus de Tornella 
tenet unum feodum apud Molendinum Bencelin, unde debet custodiam per annum ad suum 
se solo. 

62. Petrus Brunus tenet unum feodum lorice apud Galteri Mesnil, unde debet unum 
militem. — Willelmus de Calvo Monte tenet unum feodum lorice apud Forest et Qui- 
iriacum cum pertinenciis, unde debet unum militem ad costum regis si rex voluerit; et, si 
rex voluerit, et ipse habebit auxilium exercitus de terra sua, et ibit in exercitum. — Hugo 
de Tigervilla, dimidium feodum apud Tigervillam. — Robertus Parquerius tenet qui[c|quid 
habet apud Villers, unde debet custodire parcum pro servicio. — Reginaldus de Muis 


- tenet unum feodum apud Muis et apud Calectum, de feodo comitis de Garanniis de Be- 


leecombre*. — Willelmus de Ronquerollis, dimidium feodum apud Ronquerollas , de feodo 
Britolii. — Robert de Plesseiz tenet feodum de Kervalae, unde reddit Lx solidos turonen- 
sium ad Purificationem beate Marie. — Matheus Torel tenet consuetudinem suam in fo- 
resta Andeliaci, et sex masuras apud Andeliacum, et unum modium bladi apud Spinetum, 
unde debet unum mensem de custodia apud Andeliacum, scilicet xv dies ad suum costum 
et xv ad costum domini regis se tercio militum. 


' Fort. pro Liveto. — ? E et F tbil’. fort. Isabellis. — ° E et F Oierneim, compendi: nota super im adjecta. 





a ee 











622 SCRIPTA DE FEODIS AD REGEM SPECTANTIBUS. 


63. Castellania Vernonis. 
Philippus de Blarru tenet unum feodum lorice de rege, unde debet unum annum et di- 


midium diem de custodia apud Vernonem ad costum suum et ad submonitionem domini 
regis, et inanno quo facit custodiam non debet escuagium , et debet exercitum et equitatum 
ad suum costum, excepto quod ipse in propria persona debet esse ad costum domini regis 
ad os suum, et hernesium suum debet esse ad costum proprium. — Robertus de Boscho, 
eodem modo, feodum et dimidium, sicut dictus Philippus, excepto quod debet plus ser- 
vicii de dimidio feodo quam dictus Philippus. — Philippot de Blaruco tenet decem mo- 
dios vini et unam domum apud Vernonem, unde debet quinque dies de servitio ad costum 
suum et residuum ad costum domini regis. — Petrus de Ronca tenet sua gorcia in aqua et prata 
sua tenencia pratis regis, unde debet quindecim dies de custodia ad costum domini regis. 
— Nicholaus de Fraxino tenet, de dono domini regis, decem modios vini , unde debet xv dies 
de custodia ad costum suum. — Heredes Guillelmi de Monasterio tenent tantum, et tan- 
tumdem debent de servitio. — Odo de Floriaco tenet unum feodum lorice, sed dominus 
rex quitavit ei medietatem, quia feodum erat parvum, sicut dicitur; et inde debet viginti 
dies de custodia ad custum suum. 

64. Stephanus de Amara Villa tenet unum quarterium lorice, unde debet unum mensem 
de custodia, xv diebus ad costum suum, et totidem ad custum domini regis. — Ricardus 
de Sancto Aigidio tenet unum feodum lorice, unde debet xt dies de custodia. — Odo 
Havart tenet unam vineam apud Longam Villam, et usuarium suum in nemore Longe 
Ville, unde debet regi duos modios vini. — Rogers Camin tenet unum quarterium lorice 
pro meiseia quam de eo tenet. —Galterus Postel tenet xm modios vini et xii solidos et 
molendinum suum, unde debet unam anguillam redditus et unum mensem de custodia, ita 
quod | sit] ipse et armigeri sui ad cibum regis, et hernesium suum ad costum proprium. --- 
Matheus de Crevecor debet octo dies de custodia ita, pro teneura quam tenet, de qua 
habet cartam domini Ricardi de Vernone, et hoc ad costum domini. — Willelmus de 
Coarvilla' tenet quicquid habet apud Presegniacum l’Orguellox, et libertatem suam in fo- 
resta et apud Vernonem, unde debet tres dies de custodia ad custum domini et cum armis 
militis, — Willelmus Havart tenet unum furnum et tres hostisias apud Vernonem, unde 
debet servicium apud Vernonem ad custum domini quociens dominus vult. 

65. Castellania Paciact. 

Gillebertus de Autolio tenet Campum Malart et c solidos in prefectura Paciaci et unum 
hospitem et unam culturam, et hoc per quarterium lorice et per decem dies de custodia 
ad custum suum. — Amauricus Pullus tenet unum feodum lorice apud Gransove, unde 
debet xt dies de custodia ad custum suum. — Dominus Simon de Vallecontart tenet la 
Valoiz® per decem dies de custodia ad costum suum. — Ricardus de Recucon tenet furnum 
et duas masuras que sunt in manu regis per tres dies de custodia ad custum suum. — Abbas 
Ivriaci tenet Gornaium juxta Paciacum per xx dies de custodia ad custum proprium, ita quod 
homines venient ad molendina regis et ad servicium castelli.-—- Guillelmus de Hueneria 
tenet unum feodum apud Hueneriam per xx dies de custodia, et aliud feodum apud Breher- 
curiam per XL dies de custodia, et apud Dons dimidium feodum per xx dies de custodia, 
et corveias ad castrum Paciaci per tres vices anni, et de feodis agit ad suum costum. 

66. Radulfus Coqus tenet apud Feins terciam partem feodi per xu dies de custodia ad 
suum costum. — Dominus Henricus de Feins tenet apud Feins tantumdem et eodem modo. 
-— Dominus Johannes de Hardencort tenet aquam suam et boscum suum et vineam suam 
et terram laborabilem per x dies de custodia ad suum custum. — Johannes de Breocort 
tenet Mesnilles unum feodum per xu dies de custodia. — Garsias tenet unum feodum sexta 
parte minus. — Bretegnoles, unum feodum, quod magister Yvo tenet, per xt dies de cus- 
todia ad suum costum. — Guillelmus de Osseia tenet quartum lorice per x dies de cus- 
todia ad suum costum. — Philippus de Cambinnes tenet unum feodum apud Merré per xt 
dies de custodia ad suum custum. — Johannes de Mesnillo tenet unum feodum apud Gua- 
rencéres per xt dies de custodia ad suum custum. — Dominus Bernardus tenet Roenné di- 
midium feodum lorice per xx dies de custodia. 

67. Robertus de Sancto Teloro tenet apud Sanctum Acolinum unum feodum per xt dies 
de custadia ad suum custum.-— Dominus Johannes de Alba Via apud Novam Villam de 
Vallibus tenet hoc quod habet ibidem per vin dies de custodia ad suum custum, — Ri- 
cardus de Guadencort tenet dimidium feodum apud Gadencort per xx dies de custodia ad 
suum custum. — Stephanus de Villaribus, Philippus de Chambeinne et domina Agnes de 
Chambeinne tenent dimidium feodum apud Gadeincort per xx dies de custodia ad suum 


" F Carvilla. — * F Lavaleiz, Fort. leg. l’Avaloir. 





A 


B 


F 


G 


— 


A 


a 


M 


N 


SCRIPTA DE FEODIS AD REGEM SPECTANTIBUS. 623 


custum, et predictus Stephanus tenet quartum de Doens, unde debet viginti dies de cus- 
todia ad suum custum. — Godefridus de Blarru tenet Holebec feodum et dominium per 
xi dies de custodia ad suum custum. — Filius Rogeri de Bosco tenet unum feodum apud 
Boscum Rogeri, unde debet xx dies de custodia ad suum custum. 

68. Castellania Meduntensis. 

Dominus Petrus de Manla tenet hoc quod habet apud Manlam in dominio, excepta domo 
sua de Manla quam tenet de rege ; tenet etiam de rege omnia feoda que tenentur de ipso in 
castellania de Manle, exceptis quinque feodis et dominio suo de Manla, unde debet exer- 
citum et equitatum ad costum suum. — Petrus de Richebore tenet omne hoc quod habet 
apud Medontam de domino rege, excepto molendino de subtus turre, et omne hoc quod 
habet apud Guerrevillam, excepto vico in quo manet prepositus de Guerrevilla, unde debet 
exercitum et equitatum ad suum custum; preterea tenet de rege xxvii feoda militum citra 
Secanam et ultra. — Lovellus de Herbevilla tenet domum suam de Roseio ex parte uxoris 
sue, unde debet exercitum et equitatum ad costum suum. — Johannes de Flaecort tenet 
medietatem de Flaecort in feodo et dominio et maritagium sororis de Villa Nova super 
Espoone, et hoc quod dominus Galterus de Porta tenet de eo, et hoc quod Simon de 
Mesalant tenet de eo, et hoc quod dominus Amalricus de Autolio. tenet de eo, unde debet 
regi exercitum et equitatum ad suum costum. 

69. Guillelmus de Bilanvilla tenet de rege apud Medontam unum feodum et unam 
domum et prata et molendina et census et Bilanvillam et sex feoda militum, unde debet 
exercitum et equitatum ad suum costum. — Dominus Johannes de Autolio tenet hoc quod 
habet apud Sanctum Martinum et Donjonem et griages in foresta, et omne hoc quod habet 
apud Medontam in feodo et dominio, et hoc quod dominus Guido de Rocca tenet de eo, et 
hoc quod domina Petronilla de Calvo Monte tenet de eo, ét omnia alia sua feoda de Vul- 
cassino, unde, etc.* —- Dominus Nicholaus Catus tenet de rege apud Medontam xx solidos 


> de censu, et unum feodum quod dominus Willelmus de Guereio tenet de eo apud Medontam, 


unde debet, etc. — Domina Aaliz de Rooniaco, mater Guidonis Mali Vicini, tenet de rege 
hoc quod habet apud Rooniacum in feodo et dominio, et hoc quod habet apud Sanctum 
Lubinum in feodo et dominio, et Chemiacum in feodo et dominio, et maritagium filia suze 
de Soendria, et xvii militum feoda, et feodum de Olmeio, quod ipsa tenet per maritagium, 
unde, etc. Et praterea hoc quod habet apud Chaufors in feodo et dominio et ad dictum 
servicium. — Dominus Gasco de Samevilla tenet de rege 11 solidos de censu et t allecia 
de redditu apud Medontam, unde debet custodiam in castro Medonte ad suum custum in 
tempore guerre et quamdiu guerra duraverit. 

70. Castellania Breevallis. 

Dominus Gaufridus de Vileta tenet de rege quicquid habet apud Viletam in feodo et 
dominio, et decimam suam de Guaenvilla, unde debet exercitum et equitatum ad costum 
domini. — Dominus Simon de Valle Guntardi tenet quicquid habet apud Vallem Gun- 
tardi in feodo et dominio, et boscum Ermengardis, exceptis duabus culturis et feodo de 
Praignement, unde debet exercitum et equitatum ad custum domini. Preterea ipse tenet de 
rege hoc quod Guido de Haloc, miles, tenet de eo, et ho¢ quod dominus Rogerus Batalle 
tenet de eo, et domina Julia tenet de eo apud Croisseli, et hoc quod Bernardus Sesne 
tenet de eo apud Nantelli et apud Guarenvillam, et ad unum feodum tenet hac omnia. — 
Dominus Robertus de Sancto Teloro tenet de rege quicquid habet apud Sanctum Te- 
lorum, boscum in feodo et dominio, in nemoribus et in planis, unde debet exercitum et 
equitatum ad costum domini. 

71. Dominus Simon de Mesnilio tenet de rege Mesnilium, feodum et dominium, et 
hoc quod Milo de Mesnilio tenet de eo, et hoc ‘quod Grimondus et Robertus et Simon 
tenent de eo apud Mesnolium”, unde debet exercitum et equitatum ad costum domini. — 
Dominus Rogerus de Gila tenet Gilam , et hoc quod habet ibidem in feodo et dominio, unde 
debet exercitum et equitatum ad costum domini. — Dominus Guido de Halot tenet de rege 
herbergagium suum de Halot, et suum plessetum, et sex arpenta terre, unde debet exer 
citum et equitatum ad costum domini.— Dominus Rogerus Batalle tenet de rege pomerium 
suum de Sancto Telorio. — Johannes-de Brehevalle tenet de rege famulatum Brehevallis, 
et per unum feodum, unde debet custodiam in foresta Brehevallis ad suum costum. 

72. Castellania Mellenti. 

Ansoldus de Herbevilla, miles, tenet hoc quod ipse habet apud Mellentum in hospitibus 
et censu, et feodum et dominium a domino rege, unde debet unum mensem de custodia 
ad suum costum. — Dominus Gillebertus de Molendino tenet de rege duos hospites apud 
Mellentum de vi solidis , unde debet unum mensem de custodia ad suum custum, et est homo 
suus ligius. — Dominus Droco de Hanches tenet domos tres apud Mellentum, et clausum 


" Ita codd. 





; 


a es 3 ae wee 





——— 





—— 


; 
’ 
| 
] 
: 
; 


624 SCRIPTA DE FEODIS AD REGEM SPECTANTIBUS. 


suum de Gontardo, et duos hospites apud Valles, et unam plateam et pressorium, unde 
est homo regis ligius, et debet exercitum et equitatum ad suum costum. — Dominus 
Eustachius de Percheio tenet domum suam de Mellento, et unum pressorium et hospites 
undecim, et pomerium suum, et vineas suas desuper stagnum, unde debet exercitum et 
equitatum ad suum costum, et senescallus tenet de eodem unam domum. 

73. Radulfus Vitulus tenet de rege apud Tessencuriam quicquid habet ibidem, excepto 
uno hospite et una platea apud Mellentum, et unum feodum apud Tessencuriam, unde 
debet unum mensem de custodia ad suum custum. — Radulfus Vitulus est homo ligius 
regis, et tenet de eo herbergagium de Tessencuria, et novem jugera terre et quinque ar- 
penta vinearum et duos hospites et dimidium, unde debet exercitum et equitatum ad suum 
costum et unum mensem de custodia ad suum costum. — Dominus Bertinus de Avesnis te- 
net domum suam de Mellento et tres hospites, unde est homo regis ligius, et debet exer- 
citum et equitatum ad suum costum.— Petrus de Cingula tenet domum suam de Cingula 
et vi solidos de censu in insula Sancti Dionisii, unde homo est ligius regis, et debet exercitum 
et equitatum ad suum custum. — Willelmus de Jambevilla tenet de rege tres solidos et sex 
denarios de censu, unde est homo regis ligius, et debet custodiam per unum mensem. — 
Dominus Gasco de Monaines tenet de rege quicquid habet in Bogimonte et apud Murellos 
in feodo et dominio, et duo feoda que tenentur ab eo apud Bogimontem, unde debet exer- 
citum et equitatum ad suum custum et custodiam in castro Mellenti per duos menses. 

74. Dominus Petrus de Gallonio tenet de rege xm solidos de censu apud Mellentum et 
apud Gastinam et apud Rucolum' xxi solidos et vi sexteria bladi, unde debet exercitum et 
equitatum ad suum custum. — Senescallus Mellenti dominus Rogerus tenet de rege quic- 
quid habet apud Mellentum villam, et domum suam de castro, et prata sua, et senescaltiam 
suam, et quicquid habet apud Cartram, unde debet exercitum et equitatum et custodiam 
apud Mellentum per xu menses ad suum custum. — Petrus filius senescalli tenet de rege 
tres partes Guerreaci, firmitatem et medietatem Guargenville in feodo et dominio, et 
medietatem conductus Mellenti de quadrigis ad vina, et Lx solidos in navibus que trans- 
eunt per Mellentum, unde est homo regis, et debet exercitum et equitatum ad suum 
custum et quatuor menses de custodia. — Galterus de Longuesse tenet de rege quicquid 
habet apud Longuesse in feodo et dominio, et domum suam de Mellento, et hospites 
suos de Mellento, unde debet exercitum et equitatum ad suum custum et x11 menses de 
custodia apud Mellentum. — Dominus Rogerus de Mellento tenet quicquid habet apud 
Halbergenvillam in feodo et dominio, unde debet regi exercitum et equitatum ad suum 
costum, et est homo regis ligius. 

75. Domina Emelina de Bruelio tenet de rege apud Mellentum vy solidos de censu in 
domo Nicholai Fabri et unam vineam et duos hospites, unde Galeranus, filius ejus, est 
homo regis ligius, et debet exercitum et equitatum ad costum suum et per annum statum 
apud Mellentum. —- Dominus Teoinus de Ruelio tenet de rege quinque arpenta terre et 
unam vineam apud Valles, unde debet exercitum et equitatum ad suum custum. — Cas- 
tellanus de Neaufle tenet de rege castellaniam? Neauflii cum omnibus pertinenciis, excepto 
quod Simonetus de Maruel habet in mercato, et Sancto Germano subtus Neaufle excepto, 
et hoc tenet ad duo feoda, unde debet exercitum et equitatum se alio milite ad suum 
custum. 

76. Vicecomes de Mesiaco tenet de rege hoc quod Amalricus de Blarru habet in foresta 
de Ruel, et hoc quod dominus Johannes de Ruel tenet apud Ruel, et hoc quod dictus 
Amalricus habet apud Sarriencuriam, et hoc quod idem Amalricus habet in Aiotis de Gua- 
renna, et hoc quod dominus Eustachius de Ruel habet in foresta de Ruel et apud Ruel et 
apud Bruel, et conductum Mellenti quem tenet senescallus, et viletam quam senescallus 
tenet, et feodum de Espoone quod Johannes de Espoone habet apud Murellos et apud 
Mellentum villam, et unum feodum quod dominus Petrus de Manle tenet apud Aunaiel, et 
feodum de Sicco Equo quod ipse'vicecomes tenet ad unum feodum, et debet exercitum et 
equitatum ad costum proprium. — Albericus de Vigneio tenet de rege apud Vigneium 
feodum de Botemont, et domum suam novam, et feodum quod uxor Hugonis de Marinis 
tenet de eo apud Vigneium, unde debet exercitum et equitatum ad suum costum. 

77. Castellania Calvi Montis. 

Dominus Willelmus de Calvo Monte tenet apud Calvum Montem unum feodum quod di- 
viditur in duo feoda, quorum Gervasius Tristan tenet unum, et Hugo de Coflans reliquum. 
Idem Willelmus habet unum feodum apud Sanctum Clarum, quod Robertus frater suus 
tenet, et aliud feodum apud Lamecort, quod tenent Hugo de Lamecort et domina Isabellis, 


' F Rivolum. — * E et F castellanum. 





A 


B 


Cc 


G 


— 





SCRIPTA DE FEODIS AD REGEM SPECTANTIBUS. 625 


a et aliud feodum apud Espiers quod Gasco de Essartis tenet, et aliud feodum apud Ave- 

riacum quod Radulfus de Liz tenet, et aliud feodum apud Lormesons, quod Willelmus 

de Aoni! tenet, et dominicum suum in Vicassino Francie valet xxxv libras, unde debet 

exercitum et equitatum domino regi, se altero militum, ad suum costum. — Dominus 

Gasco de Boconvillari tenet in feodo Calvi Montis centum solidos de redditu, unde debet > 
B exercitum et equitatum ad suum costum. 

78. Johannes de Bosco tenet quicquid habet in castro Calvi Montis et extra ibidem, 
exceptis hiis que habet apud Richeborc, unde debet octo dies de servitio in exercitu in 
Vicassino Normanno. Preterea tenet de rege domum suam Joiaci sine appendiciis ejusdem e 
domus, unde debet custodiam facere in castro Calvi Montis per unum mensem ad suum 

c custum. — Johannes Palmerius tenet unum feodum apud Hardrevillam, unde debet 
exercitum et equitatum et roncinnum de servitio ad suum costum. —- Dominus Johannes 
de Monte Capreolo tenet quicquid habet apud Ibovillam et apud Sanctum Crispinum in 
feodo et dominico, et griages quas habet en Téles, et tonlerum Pontisare in pane et in pel- 
lipariis, exceptis griagiis quas habet in suis dominicis nemoribus que tenet de domino Jo- 

p hanne de Tria, unde debet exercitum et equitatum, et quicquid habet apud Flavacort cum 
alio feodo ®. 

79. Dominus Johannes de Borriaco tenet Corcéles et Borriacum ultra aquam et Bel- 
seregium et quicquid Willelmus Trois habet apud Nuiecuriam, in feodo et dominio, et 
apud Villarceax, et hoc quod domina Maria de Maudestor tenet de eo apud Imbovillam, 

£ et commandisiam de Binanvilla, et unam aream ad molendinum apud Medontam, unde 
debet exercitum et equitatum ad suum costum.— Dominus Hugo de Anuel tenet boscum 
suum de Telis, unde debet duos menses de custodia ad suum custum. — Dominus Jo- 
hannes de Tria tenet ad unum feodum totam Triam et griages foreste, unde debet servi- 
cium, exercitum et equitatum ad suum custum; preterea tenet de rege quicquid Reginaldus 

r de Bocia tenet de eo apud Bociam in feodo et dominio. — Domina Petronilla de Calvo 

Monte tenet de rege quicquid habet apud Calvum Montem in feodo et dominio, et La- 

tenvillam totam in feodo et dominio, et vicecomitatum et tensionem avene apud Triam 

Villam, et duo feoda apud Dodeauvillam, scilicet totam villam; hoc totum tenet ad unum 

feodum, unde debet exercitum et equitatum ad suum costam. Preterea ipsa tenet de rege 
chaceiam suam in foresta de Tela. 
80. Castellania Aneti. 
Philippus de Alneto tenet Aunetum et Bociam cum omnibus pertinenciis, unde debet 
domino regi exercitum et equitatum ad custum domini. Praterea tenet domum suam de 

Aneto, unde debet roncinnum servicii vel ire in exercitum, utrum rex voluerit. — Fulco 

de Marcelliaco tenet ab eo Medenc et Bahuvillam’ et quoddam feodum Stampis quod ‘ dicitur 

Longa Resia, unde debet roncinnum servicii et roncinnum exercitus. — Simon de Yllou 

tenet feodum de Matroles, unde debet roncinnum exercitus et roncinnum servicii. — Ro- 
binus de Sauceio tenet Sauceium ultra Auduram et infra Cisiacum et feodum de Huber- 
villa et consuetudinem in foresta de Crot, scilicet vivum ad hospitandum et mortuum ad 
ardendum, et pastum ad porcos proprios, et famulum quitum, ita quod famulus habebit 
nemus mortuum in foresta ad ardendum et pastum ad porcos, et tenet domum apud Anetum, 
et feodum Johannis Pulcri, et pastum ad porcos in haia, et terram ad unam carrucam apud 

Gonsenvillam, unde debet roncinnum exercitus et roncinnum servicii. 

81. Robertus de Salicibus tenet hoc quod habet ad Sauceium infra aquam et consue- 

k tudinem in foresta, vivum ad hospitandum et mortuum ad ardendum, et pastum ad porcos 
proprios in foresta et in haia, et famulum liberum in foresta et furnerium et reliquos ho- 
mines per consuetum redditum, ad roncinnum exercitus et roncmnum servicii. — Robinus 
de Sancto Hylario tenet hoc quod habet apud Sauceium infra aquam et ultra, et haiam 
de Broneio®, et feodum Tioli, et consuetudinem in foresta, vivum ad hospitandum et mor- 

L tuum ad ardendum et pastum ad porcos, et domum et census apud Anetum, et famulum 

liberum, et porcos in haia, ad roncinnum exercitus et roncinnum servicii. — Amauricus 
de Ferrariis tenet hoc quod habet in calceia Ebraici, scilicet terram de Chantelers, et ne- 
mora cum pertinenciis, ad roncinnum exercitus et roncinnum servicii. — Robertus pra- 
positus tenet hoc quod habet Aneti ex parte patris et matris sue, et hoc quod habet apud 

Sauceium, et consuetudinem in foresta, vivum ad hospitandum et mortuum ad ardendum, 

pastum ad porcos proprios, et maritagium uxoris sue, et hoc quod habet apud Cheneium 


G 


— 
— 


a 


N 


— 


' F Aonoi. ’ F Rahuvillam. 
Voces et q. h. a. F. c. a. feodo secunda manu in E * E et F qui. 
adjectee sunt. * F Broncio. 


TOME XXII. 79 











626 SCRIPTA DE FEODIS AD REGEM SPECTANTIBUS. 


in feodo et dominico, et census apud Anetum, et homines pastum ad porcos in haia, ad 4 


roncinnum exercitus et roncinnum servicil. 


82. Guillelmus de Jumellis tenet hoc quod habet apud Sauceium ultra aquam et Ci- 
siacum in feodo et dominio, ad feodum plenarium armorum, éxcepta valle de Condon, 
consuetudinem in foresta, vivum ad hospitandum et mortuum ad ardendum, et homines 
liberos ad consuetum redditum, pastum in foresta et haia ad porcos proprios et famulum B 
in foresta. — Petrus de Cristun tenet apud Anetum xv arpenta terre et pratorum et po- 
meriorum et domum ad roncinnum exercitus et roncinnum servicii. — Teobaldus de Fa- 
verillis tenet in famulatu medietatem prepositure de Roboribus et terram ad herberga- 
gium, unde est famulus ligius. — Lotharius de Roboribus tenet xv arpenta terre in feodo 
et dominico et domos ad Robora ad predicta servicia. — Odo Persona tenet undecim ar- ¢ 
penta terre in feodo ad roncinnum exercitus et roncinnum servicil. 

83. Odo de Capella, miles, tenet omne illud quod habet apud Capellam in feodo et do- 
minico, unde debet roncinnum exercitus et roncinnum servicil, vel exercitum et equitatum 
ad custum domini. — Radulfus de Felins, miles, tenet terram quam habet apud Rovres, in 
qua terra rex capit medietatem campipartis, unde debet roncinnum servicii et roncimnum D 
exercitus, vel exercitum et equitatum ad custum domini. — Ricardus de Croissiles tenet 
omne illud quod habet apud Croissilles in feodo et dominico, unde debet roncinnum exer- 
citus et roncinnum servicii, vel exercitum et equitatum ad custum domini. — Osmundus 
de Chaumont tenet hoc quod habet apud Olins in feodo et dominico, et hoc quod habet 
apud Anetum, et hoc quod habet apud Culturam, et hoc quod dominus Simon de Mesnilio 
tenet de ipso apud Montem Falconis; unde debet roncinnum servicii et roncinnum exer- 
citus vel exercitum et equitatum ad custum domini. — Dominus Nevelo d’Orguel tenet 
de rege hoc quod habet {apud]} Marchieffroi, feodum et dominium, et hoc quod dominus 
Bernardus li Sesnes tengt de eo apud Marchieffroi; unde debet exercitum et equitatum ad 


custum domini. 
84. Castellania Nogenti'. 


Dominus Petrus de Divite Burgo tenet centum solidos in prepositura Nongenti die festi 
sancti Johannis Baptiste, de quibus ipse fuit homo comitis defuncti’, et tenet feodum de 
Chenoie* quod dominus Willelmus de Nigéle tenet de ipso, et feodum de Levainfontainne 
quod Henricus de Poncellis tenet de ipso , et unum aliud feodum apud Levainfontainne quod 6 
Amauricus de Probato Monte * tenet de ipso, et feodum quod Simon de Merroles® tenet de 
ipso; et debet inde exercitum et equitatum. — Garnerus Moreher, miles, tenet herberga- 
gium suum infra castrum, et hospites suos de Nogento, et terram suam de Nogento, et unum 
arpentum vine, et unum prati, et hoc quod habet apud Torfou®, et hoc quod Henricus 
Berengarii tenet de ipso, et hoc quod Petrus de Luat tenet de ipso apud Nogentum, et hoc u 
quod Bartholomus de Rufin tenet de ipso, et hoc quod Petrus Morel, et hoc quod duo 
fratres sui, et hoc quod Galterus de Villa Mota, et hoc quod Hugo major, et hoc quod 
Bartholomeus de Mesnil, et hoc quod soror sua apud Boarvillam’ et feodum Roberti Char- 
boneis*, et hoc quod Gadro® Drocensis tenent de ipso. Unde debet exercitum et equitatum 
ad custum domini, et duos menses de custodia ad suum, et hospites sui de Nogento et de 5 
Villa Mota fossata de Nogento. Item ipse tenet plateam molendini de Chandres. 

85. Garinus de Escrones tenet Escrones et Nuissement et Gascovillam " et Castaneium 
in Biausia', et feodum quod Petrus Morelli '* tenet de ipso, et domum et terram suam de 
Chaengnes"*, et duo feoda que Garinus de Sancto Leodegario tenet de ipso , et duo ligeia", 
et feodum de Matrevilla, quod Girardus de Maitrevilla tenet de ipso” et debet inde exercitum k 
et equitatum ad custum domini et xt dies custodia ad suum. Item Garinus d’Escrones tenet 
Motam Nocheri"’, et feodum Christiani de Marevilla, et feodum quod Philippus de Cham- 
pigniaco '* tenet de ipso, et unum feodum quod Hubertus de Berchéres tenet de ipso.— 


' Que spectant ad castellaniam Nogenti (S$ 84-91) 
exstant etiam in regesto C, fol. 122 v°, apposito hoc titulo : 
Isti sunt milites de castellania Nogenti qui tenent capi- 
taliter de domino rege. Vid. infra, $ 536, catalogam mi- 
litum de castellania Nogenti 'Erembert qui fecerunt ho- 
minagium domino regi. 

* Theobaldi, comitis Blesensis, a. 1218 moritui, cujus 
amite Margarita , comitissa Blesensis, et Elisabeth, comi- 
tissa Carnotensis, Nogentum Philippo regi dimiserunt. (Ca- 
talogue des actes de Phil. Aug. n. 1865, 1870 et 1891.) 

* C Chianioe. 

* C Probo Monte. 

* C Maeroles. 

* C Tofou. 


E et F Barvillam. 
* C Corbenois. 
* E et F Gardro. 
‘© C Escreniis. 
'' C Gascunvillam. 
'? E et F Castananum in Beusia. 
'’ E et F Moret. 
'* C Chahange. 
'® C duas lugetias. 
° Pro et feodum de M. q. Girardus de Matrevilla tenet 
de ipso, codd. E et F habent : et feodum Garini de Ma- 
tunvilla. 
' E et F Nicheri. 


a Campiniaco. 





A 


— 


G 


os 


SCRIPTA DE FEODIS AD REGEM SPECTANTIBUS. 627 


Simon de Senantes tenet hoc quod Hugo de Chandres tenet de ipso, et torcularia sua de 
Nogento et duos hospites, et hoc quod domina Mabilla tenet de ipso, et hoc quod Robertus 
Niger tenet, et hoc quod Henricus‘de Rufin tenet, et hoc quod Petrus Morelli tenet de ipso; 
unde debet exercitum et equitatum et unum mensem de custodia, et hospites sui de Chan- 
dres fossata. — Hugo de Boelaio' tenet custodiam terre sue, unde debet duos menses de 
custodia. — Johannes de Nocumento tenet hoc quod habet in platea et unum hospitem 
apud Nogentum; unde, etc. ad costum domini, et unum mensem de custodia ad suum. 
86. Willelmus de Tionvilla? tenet hoc quod habet ex parte patris sui apud Nogentum, 
et hoc quod habet apud Brochantellum *, et hoc quod Johannes de Herluat, et hoc quod 
Robertus de Auvillers, et hoc quod Guido‘ de Bella Fago, et hoc quod Petrus de Baster- 


: nis ®, et hoc quod Stephanus Morelli, et hoc quod Amauricus de Probato Monte tenent de 


ipso; unde debent, etc. ad custum domini, et duos menses de custodia. — Henricus de 
Poncellis tenet duos hospites et domum suam de Nogento; unde debet unum mensem 
de custodia pro custodia terre sue, et debet exercitum et equitatum. —— Amauricus de 


Probato Monte tenet hospites suos de Nogento et domum suam et prata sua de Insula et 
molendinum suum, et hoc quod frater suus, et feodum quod Stephanus Morelli, et hoc 
quod Manasserus clericus et Henricus et Reginaldus de Gambes, et hoc quod Petrus Groi- 
gnart ° et Jaquinus et duo Johannes de Herluat’, et hoc quod Petrus de Basterniis * et hoc 
quod Nivardus de Cange tenent de ipso; unde debet exercitum et equitatum ad custum 
domini et duos menses de custodia. Item ipse tenet hoc quod habet [apud] Vergevillam et 
apud Villam Motam®, et hoc quod dominus Willelmus Gofer '°, et hoc quod Robinus de 
Beevilla! tenent de ipso, et hoc quod Robertus de Brochantel !* tenet de ipso. 

87. Hemericus'’ Berengarii tenet hospites et molendina sua; unde debet tres menses 
de custodia et exercitum et equitatum, et hospites suos ad fossata. — Robertus de Beevilla 
tenet hoc quod habet apud Nogentum et apud Ulmeium, et hoc quod Willelmus de Col- 


> dreto tenet de ipso, excepto feodo Hugonis de Boeleio, unde debet estagium per totum 


annum apud Nogentum, et est castellanus feodatus et ponit guietam “ in castro, et debet 
exercitum et equitatum. — Domina I[savia'® de Gambes tenet herbergagium suum et hos- 
pites suos et prata sua et terras suas arabiles apud Nogentum et herbergagium suum de 
Valle Fusca'® et duas partes terre de Valle Fusca, et feodum Willelmi de Vicinis, et quicquid 
Huetus de Boarvilla tenet in castellania Nogenti, et feodum quod Eveillart tenet de ipsa, 
et feodum et dominicum Roberti le Bigot, et quicquid Radulfus Brostessauz"” habet in cas- 
tellania Nogenti, et feodum quod Guibertus '* de Senantes , et feodum quod Hemardus de 
Champigniaco *, et hoc quod Robertus Malus Vicinus apud Boeleium®*' tenent de ipsa; 
unde debet exercitum et equitatum et duos menses de custodia, et hospites sui de No- 
gento debent fossata Nogenti. 

88. Galterus de Villa Mota tenet custodiam terre sue de domino rege, et debet inde 
unum mensem de custodia, et hospites sui de Villa Mota ® fossata. —Domina Mabilla de 
la Roolée * tenet hospites suos, feodum et dominicum suum de Nogento, exceptis duobus 
hospitibus et dimidio, et tenet hoc quod habet apud Gibofossam™ et apud Botegni villam * 
tam feodum quam dominicum et servientes, unde debet unum mensem de custodia. Item 
ipsa tenet feodum quod Hemericus Berengarii, et feodum quod Petrus Morelli, et feodum 
quod Hamericus de Boteigniaco tenent de ipsa; et inde debet exercitum et equitatum ad 
custum domini: et tenet quinque modios bladi in grangia de Marevilla** pro molendinis ad 
Sesne *’.—Girardus de Botengniaco* tenet custodiam terra sue de domino rege, et debet 
inde exercitum et equitatum sicut alii et duos menses de custodia, et hospites qui tenent” 


de ipso debent fossata Nogenti.— Domina de Salicto * tenet quatuor hospites et unum 
' C Boleio. ” E Bretesauge. F Brethesauge. 
* C Tyonvilla. '* C Gilebertus. 
’ C Broantellum. * E et F Senonis. 
* Eet F Grodo. *° C Champiniaco. 
* C Basteniis. ** C Bolatium. 
* E et F Groingnart. * C Villa Molta. E et F Villamont. 
” C Herluart. *® C Mabilla la Roelée.—Eadem dicitur Mabilla de Boe. 
* C Bastervillis. leio in Catalogo militum de castellania Nogenti l’Erembert 
° E et F Villament, fort. pro Villameut. ( Hodie Ville- (infra, $ 536). 
meux, Eure-et-Loir, arr. Dreux, ce Nogent.) ** C Gibossam. 
'° C Guillelmus Goif, adjecta compendii nota. * E et F Botenvillam. 
"' C Behervilla. ** C Maranvilla. 
'* C Brocheantel. *” C Segnes. 
'S E et F Henricus, hic et infra, $ 88. ** C Botegniaco. F Botigniaco. 
'* C gaetam. ** Codd. tenentur. 
'* C Ysaeva. *° C Saleto. — Vocatur Agnes de Sauceia in Catalogo 
'* E et F Vaile Braina (corr. Bruna). militum de castellania Nogenti l’Erembert (infr. $ 536). 


79° 








628 SCRIPTA DE FEODIS AD REGEM SPECTANTIBUS. 


pratum', unde debet unum mensem de custodia et exercitum et equitatum. Item ipsa 
tenet feodum quod Hemericus de Hanches? tenet de ipsa. 

89. Bartholomezus de Rufin® tenet nemora sua et vineas suas et molendina et hospites 
suos de Roffin, et hoc quod Henricus de Roffin tenet de ipso apud Brocart, et quod Jo- 
hannes de Herluat tenet de ipso apud Proies, et inde debet exercitum et equitatum ad 
custum domini et duos menses de custodia. — Hugo de Wilmes ‘ tenet custodiam terre sue. 
— Petrus de Groinnel® tenet hoc quod ipse et Robertus frater suus habent in platea, et 
inde debet dictus Petrus unum mensem de custodia et exercitum et equitatum sicut alii 
milites Nogenti. — Reginaldus de Buxeria tenet decimam de Neiron® et duas boveias’ 
terre apud Ulmeium, et debet inde servicium unius roncinni tantum. — Galterus de Fa- 
deenvilla* tenet feodum Auberti Rimel® et feodum de Telvi et feodum de Bella Fago ; 
inde debet unum mensem de custodia et quinque solidos guiete °.—Ricardus Creste ™ 
tenet terram Petri de Lislou™ et terram de Marchesauceals; inde debet unum mensem 
custodie et exercilum et equitatum. ' 

90. Simon Monachus tenet hoc quod Petrus Morelli tenet de ipso apud Vallem Morini. 
—- Robertus Niger, hospites suos de Nogento, per unum mensem custodiz, exercitum et 
equitatum. — Stephanus Morelli tenet duas vineas et unum pratum et plateam de Atrio 
et custodiam terre sue, et inde debet exercitum et equitatum. — Domina de Auneello ™ 
tenet hoc quod Garnerus Moreher " tenet de ipsa apud Aunaellum , et hoc quod Hamericus 
de Buxeria tenet de ipsa, et unam partem justicie, et hoc quod Amauricus de Probato 
Monte tenet de ipsa; et inde debet exercitum et equitatum ad custum regis. — Petrus de 
Danjon '° tenet hoc quod Simon de Marroliis"’ tenet de ipso, et hoc quod Girardus de Rus", 
et Andreas Cholet et Reginaldus de Buxeria tenent de ipso, et hoc quod domina de Mar- 
villa tenet de ipso.—Godro Drocensis” tenet Lx solidos redditus in pedagio de Robert- 
cort™, et debet unum par calcarium deauratorum ad Pascha et exercitum et equitatum ad 
custum domini. 

91. Hugo de Castro tenet Tranbleium et Boleium Terrici ”, hoc scilicet quod Hugo de 
Boleio tenet de ipso, et feodum de Hunbernier quod Otrannus de Marcheiz®* tenet de ipso, 
et feodum de Champigniaco quod Johannes de Nulliaco™* et Hugo de Chalet® tenent 
de ipso, et Luat et Nuisemant et quandam villam que vocatur Priez®®: hec omnia tenet ad 
unum feodum et pro eo nullum debet servicium sicut dicit. — Galterus de Monte Letart”’ 
tenet de domino rege hoc quod Laurencius, frater suus, tenet de ipso apud Nogentum, 
exceptis quatuor hospitibus, et tenet custodiam terre sue, et debet inde unum mensem 
custodie et exercitum et equitatum.— Dominus Hugo de Chalet tenet de rege unum 
feodum apud Touviacum”, et inde debet unum mensem de custodia apud Nogentum.— 
Robertus de Brochantel® tenet de rege vi hospites apud Nogentum, et debet inde exer- 
citum et equitatum et unum mensem de custodia. 

92. Castellania Pontisare. 

Dominus Tebaldus de Maudestor tenet de rege feodum de Praeriis apud Gerincuriam, 
quod dominus Gasco de Boconvillari tenet de eo, et feodum de Takeinbu apud Gerin- 


curiam, et feodum quod fratres de Blemiis tenent de eo apud Gerincuriam, et feodum de : 


Ooni quod dominus Willelmus de Ooni tenet de eo, et feodum quod Guillelmus de Ogneio 
tenet de eo apud Gerincuriam, et feodum quod dominus Galterus de Marines tenet de eo 
apud Cormelias et apud Henovillam; et dominus Simon de Pissiaco tenet de eo duos hos- 
pites apud Buxiacum, et unum hospitem apud Andresiacum, et hoc quod dominus Bertinus 
de Avesnis habet apud Gironcuriam ; unde debet exercitum et equitatum ad suum custum. 
— Dominus Eustachius de Ruelio tenet de rege totum Percheium in feodo et dominio, et 
hoc quod domina Isabellis de Montengneio tenet per dotem apud Gozengres, et hoc quod 


' C tres arpennos prati. '? C Macroles , fort. pro Maeroles. 

* C Hanchiis. '§ C Ris. 

’ C Rofin. ' © Marevilla. 

‘ E et F Wimes. * E et F Gazro de Livoies. 

* C Groigniel. 2" € Roberti Curia. 

° C Neron. * Voces Tranbleium et Terrici desunt in C. 

’ C bovatas. ** C Ostrannus de Marchiz. — Conjicimus hunc Otran- 
* C Fadaonvilla. F Fadeenvillis. nam de Marcheiz pertinere ad eamdem gentem ac Ger- 
* C Rinel. vasium de Marcheto, in rationibus anni 1234 memoratum, 
* C guaete. supra, XXI, 241 c. 

"' C Croste. *" C Nueliaco. 

 C Lilona, vel fort. Lilova. ** C Chalot. 

'* C Marchesauces. *° C Pratum. 

 C Alneello. F Aunello. *7 C Guido de Monte Litardi. 

‘** © Morchol. 8 C Tovi. 


* C et F Donjon *° C Brocheantel. , 





A 


D 


_ 
G2 


SCRIPTA DE FEODIS AD REGEM SPECTANTIBUS. 629 


, dominus Simon de Ablegis habet apud Ablegas, et hoc quod Robertus de Boissiaco et 


_— 


Garnerus clericus habent de feodo suo apud Bosiacum, et hoc quod dominus Philippus 
de Gozengres tenet de eo apud Gozengres de feodo Percheii, et hoc quod dominus Guido 
habet apud Gozengres infra villam, et hoc quod dominus Simon de Triagnel habet apud 
Gozengres in feodo et dominio; unde est homo ligius regis et debet exercitum et equitatum 
ad suum custum. 

93. Dominus Johannes de Tria de rege tenet apud Pontasiam vu solidos de censu et 
molendinum Canteraine, unde debet exercitum et equitatum ad suum custum. — Do- 
minus Radulfus de Liez tenet de rege domum suam de Pontasia, et hoc quod habet in pe- 
dagio pontis, et molendina sua, et prata de Sancto Oino et de Bona Villa, et vi libras de 
censu apud Pontasiam, et furnum suum Pontasiz, et tria quarteria vinex apud Pontasiam, 
grangiam suam, et domum Rogeri de Vallibus, et feodum Willelmi de Erengneio. Radulfus 
de Montegneio unum feodum. Eustachius de Soisi unum feodum, et hoc quod Robinus de 
Cortereio tenet de eo. Feodum Galteri de Nosanz. Feodum Adz de Bleinu!. Feodum domini 
Stephani de Turre. Feodum Alberici de Frepellon. Feodum Anselii de Vallibus. Feodum 
Roardi de Nogento. Feodum Simonis panetarii. Feodum Galteri de Chambliaco. Feodum 
Ivonis Mugnerii. Feodum Herberti de Ooni. Feodum Radulfi Frepellon. Feodum Willeimi 
de Dugneio. Feodum Teobaldi de Cormet. Feodum Galteri de Marinis. Feodum Girardi 
de Valle Enguejardi. Feodum Teobaldi de Lié. Feodum Guidonis de Vers, Feodum Ra- 
dulfi de Arquela. Feodum Gasconis de Boconvillari. Feodum Hugonis de Tigerivilla. 

94. Dominus Johannes de Poiz tenet de rege conductum suum de Joiaco, unde est 
homo regis ligius, et hic conductus valet quindecim libras de redditu; unde debet exer- 
citum et equitatum ad suum custum.— Dominus Petrus de Danponte tenet de rege 
xxv.,...?de redditu, et m1 sextaria et dimidiam minam avene apud Medontam villam, et 
ibidem quatuor capones et tres panes et 111 sextaria vini et XIII denarios de censu; unde 
debet exercitum et equitatum ad suum custum. — Dominus Galterus de Marinis tenet de 
rege quicquid habet apud Cormelias in Vicassino, feodum et dominium, et qui[c|quid Phi- 
lippus de Ablegis habet apud Ablegas, feodum et dominium, et quicquid Johannes de He- 
novilla tenet apud Henovillam, feodum et dominium, et quicquid Engerrannus de Henovilla 
et dominus Adam de Villers tene[{n]t apud Henovillam, feodum et dominium, et quicquid 
Johannes de Torliaco habet ibidem, feodum et dominium, unde est homo regis ligius, et 
debet exercitum et equitatum ad suum custum. 

95. Dominus Girardus de Valle Enguejardi tenet de rege campiparcium de Amblevilla 
et nemora ejusdem villa, et duo feoda que dominus Johannes de Tria tenet de eo apud 
Amblevillam et apud Haraviller et apud Fay, et unum feodum quod Teobaldus, frater ejus, 
tenet de eo apud Hamblevillam; Johannes prepositus unum feodum, Licelinus li Turs 
unum feodum; Stephanus Bauche unum feodum; Philippus de Sendeucuria unum feodum; 
dominus Radulfus de Ategnocuria unum feodum; dominus Reginaldus de Estreis unum 
feodum; dominus Teobaldus de Maldestor unum feodum; Guillelmus de Aronvilla? unum 
feodum; Maria de Fay unum feodum et unum aliud feodum; unde debet exercitum et 
equitatum ad suum custum. — Ivo minerius tenet medietatem minagii Pontisare, et unum 
feodum quod filius Juliani Carnificis tenet de eo; unde debet exercitum et equitatum ad 
suum costum. — Willelmus de Dugneio tenet unum feodum apud Vallem Joiaci, unde 
debet xv dies de exercitu et equitatu. 

96. Domina Agnes de Anereio tenet tensamentum Cergiaci et tocius parrochie, et hoc 
quod habet in pressoriis, unde debet exercitum et equitatum ad suum custum. Preterea 
ipsa de rege tenet apud Pontisaram tonleium lini et scannabis* et lane, unde debet mensam 
domini regis servire de mapis quando rex vel regina sunt apud Pontisaram. — Item sciendum 
est quod supradictus Radulfus de Liez tenet de rege feodum Johannis de Borriaco , feodum 
Johannis de Tria, feodum domini Hugonis de Calvo Monte , feodum Engerranni de Triagnel, et 


. 5 . ce) . . . 
feodum Godefredi de Blemecort, et feodum Odonis de Monte Falconis; et domum Ricardi 
Potin, unde debet exercitum et equitatum ad suum custum. — Dominus Galterus de Santo- 


lio tenet de rege hoc quod habet apud Gerincuriam, unde debet exercitum et equitatum. 
97. Hec que secuntur feoda debent. esse domini regis‘. 
Dominus Theobaldus de Briencon dixit quod ista feoda devenerunt ad dominum regem. 


— Feodum de Briencon per mortem comitisse Sancti Pauli, filie comitis Bolonie®, que 
' F Beliniu, vel fort. Belinni. * Johanna, Philippi Hurepel fita, Galcheri de Castel- 
* Locus vacuus iv E et F. lione uxor, circ. a. 1252 mortua, que mendose in regesto 
° F Haronvillis. comitissa Sancti Pauli dicitar. (Recherches sur les comtes 


* Hoe caput, quod secunda manu in regesto E adjectum de Dammartin au xu" siécle, p. 34; extrait du t. XXXI 
est, deest in regesto F. des Mémoires de la Société des antiquaires de France. ) 


* Sic. 








* Ermont. 


» Johanne. 





630 SCRIPTA DE FEODIS AD REGEM SPECTANTIBUS. 


feoda dictus comes adquisierat a domino Guillelmo de Milliaco. Item feodum de Briencon 
est relevandum, quia heres est in etate.— Item feodum de Marines eodem modo devenit 
ad dominum regem, sed non est relevandum. — Item feodum de Flavacort eodem modo 
devenit ad dominum regem, sed non est relevandum. 

~ 98. Hec sunt feoda que Johannes de Gisorcio tenet de domino rege’. 

Quicquid habet apud Tor, et ecclesiam de Ermeron* juxta Aquam Bonam, et atrium et 
hospites atrii, et decimam ville in laicali feodo, quam quidam miles tenet ab eo ad laicum 
feodum, et quandam domum apud Pontisaram que fuit Thebaldi de Gisorcio cum omni 
porprisio, et unam domum que fuit Martelli, qua est ante monasterium Sancti Mellonis, 
et unum molendinum quod vocatur Bouteillier, et duos furnos, et omnes hospites quos 
Thebaldus de Gisorcio habuit in villa, et novum burgum qui est extra muros in via de Ane- 
liaco, et quicquid Bartholomeus Malus Filiaster habet apud Pontisaram, scilicet vineam unam 
que vocatur Vinez, et terras lucrabiles, et domum quam Guarinus Foin? emit a Bartho- 
lomxo, et quicquid habet apud Vallem Hermeri, scilicet unam vineam et unum torcular 
et unam domum cum porprisio et unum columbarium et hospites qui reddunt xx solidos, 
et quicquid Guillelmus de Percheio habet apud Aneliacum, in vineis, terris et rebus aliis, 
et unum hospitem quem habet apud Vallem Hermeri, et quicquid Thebaldus de Gisorcio 
habuit apud Aneliacum, quod Petrus Malus Vicinus tenet in vineis, terris et nemore et in 
omni creatura, et quicquid Odo de Fremecuria habet apud Grisi, et quicquid Rogerus de 
Maulia habet apud Grisi, et quicquid Richelz* de Henovilla habet apud Busencuriam sub 
Cormeliis in omni creatura, et quicquid Odo de Duigniaco* tenet de me? apud Cormeil- 
loles® et le Fai Droconis Corseint, et duo feoda apud Brienceon que tenent de eo duo 
vavassores, et totum Corceilles® juxta Boissi, et quicquid pertinet ad Corcellas, domanium 
et feodum, in molendino et in omni creatura, et Novam Villam que est desuper Corcelles 
et que est de allodio Corcellarum, et quicquid pertinet ad Longam Villam, et quicquid 
Petrus Malus Vicinus habet apud Sagi, molendinum, vivarium, avoeriam et tensamentum 
quod valet xvi modios avene, et quicquid illi de Longuesse habent apud Sagi quod te- 
nent de predicto Petro. 

99. Et quicquid Gaco de Thoreite’ habet in valle [de] Joi, scilicet domum, et quicquid 
habet in valle de Joi, feodum et domanium, et totum Chavenceon juxta Charz, nemus et 
planum, et quicquid pertinet ad Chavenceon, et quicquid Bartholomeus Malus Filiaster 
habet apud Lens, et quicquid Guillelmus de Lens habet apud Lens, et unam vineam 
quam habet idem Johannes de Gisorcio apud Lens que vocatur li Clos Milon et que est 
juxta vineam Guillelmi de Guarlande * que vocatur Roguelles®. Item quicquid Galterus de 
Monte Falconis habet apud Biaucort'*, feodum et domanium, et Montfaucon, et broceam 
de Montfaucon, et alnetum quod est sub Liencort", ubi Petrus, frater ejus, manet, et mm hos- 
pites Calvomonte, et unum campum terre et medietatem de Romesnillo. Item hoc quod 
Galterus de Bertrichéres ” habet in decima de Boca, et hoc quod leprosi de Calvo Monte 
habent in grangia Sancti Sulpitii. Item villam de Resbeiz , quam Johannes de Resbez tenet, 
et quicquid appendit ad Resbez, feodum et domanium, in plano, in nemore, in vivario et 
in omnibus appenditiis, et medietatem de Calleoi juxta Calvum Montem, et vineas et 
prata, et Novam Villam in nemore, et quicquid pertinet ad eam in nemore, in plano et 
in gagnagiis. 

100. Item quicquid Richardus Theutonicus habet ad Malli, et medietatem de Fosses, 
et quicquid illi de Corcelles habent ad Wanunfonténe“ et medietatem Calengii, et quartam 
partem campipartis de Ronciéres, et tres campos ad Molins, et unum pratum, et ecclesiam 
de Marines et cimiterium et hospites cimiterii, et prata Pontisare que Galterus de Marinis 
tenet, et domum Asseri de Pontisara que vocatur Pes Anseris.-—Item viariam de Robiez", 
et medietatem de Tolli, et totum Sanctum Ciricum, planum et nemus, et Mentchowrel, 
et Mont Hellant, et Mont Oissel'®, et vallem Donni Petri, et gaagnia que canonici de Mar- 
chesio Radulphi tenent de domino de Monte Chevrel'’, et quicquid dominus de Montchevrel 
tenet de domino de Robiez in foresta de Téles, et feodum quod Petrus de Faiel tenet de 


" Caput ad feoda Johannis de Gisortio pertinens est etiam * C Gallanda. 
in regesto C, fol. 8 v’, et in regesto D, fol. 10. Editum est > Codd. Roguell , adjecta compendii nota. 
apud Duchesne (Hist. ‘généal. de la maison de Montmo- © C Biancurt. 
rency, Pr. 415). " C Liencurt. 
* C Foin, adjecta compendii nota. '? C Bertrichiéres. 
’ C Richeuz. 'S C ad Novam Villam. . 
* C Dugniaco. '* C Wainunfonteéne vel fort. Wamunfontene. 


'* Melius Bobiez, hic et infra, ut conjicimus. 


* € Mont Oisel. 
" E et F de domino rege, Montechevrel. 


* C Cormeloiles 
* C Corcels. 
7 C Thorote. 





B 


D 


G 


J 


— 
t 








A 


~ 


= 


— 
—_ 


SCRIPTA DE FEODIS AD REGEM SPECTANTIBUS. 631 


domino de Robiez. Et hoc totum tenet dominus de Robiez de dicto Johanne de Gisorcio. — 
Item totum Nemus Guillelmi, nemus et planum, et quicquid pertinet ad Nemus Guillelmi, 
et octavam partem griagii de foresta de Téles, et quadrans Basincuriz, villam et prata et marés 
et aquas, nemus et planum. Hoc tenet Bartholomeus de Fay de eodem Johanne de Gi- 
sorcio. 

101. Item totum Noisement juxta Nemus Guillelmi, et villam et gaagnage et quicquid 
appendit, et quicquid Amalricus de Monteigni tenet! de Johanne de Boissi ad Cham- 
borz et ad Hornam et ad Porcellos. Hoc tenet Johannes de Boissi de dicto Johanne de 
Gisorcio. — Item duo feoda apud Larrevillam, quorum Galterus de Flava Curia tenet 
unum, et Simon de Ablegiis alterum. — Item totum Monci, feodum et domanium, in 


:nemore, in plano, in molendino, in vivario et in omni creatura, quicquid pertinet, et 


quinque feoda militis in villa de Monci, et totum Valéres, et quicquid pertinet ad Va- 
leires, planum et marés, et cum hoc Nuilli? juxta Charz, et quicquid pertinet ad Nuilli, 
nemus et planum, — Item nemus quod Garnerus filius Eve de Marinis tenet de eo, quod 
vocatur Boscus Tiboudi. — Item totum Botincurt, quod Galterus de Botincort tenet de 
eo.— Item quicquid Philippus de Vallibus habet apud Bosgillout, planum, nemus, feodum 
et domanium. — Item quicquid Arnulfus* de Boscho tenet de eo apud Boisgillout. — Et 
quicquid Guillelmus de Boscho et fratres sui habent apud Boisgillout. — Item unum feo- 
dum apud Mellentum, quem Matheus de Montmorenci tenet de eo. — Et Wasquignoles, 
quod Guillelmus de Fay tenet de eo, et hospites quos habet apud Harunvillam. 

102. Item totum porprisium Petri de Avesnes et ecclesiam et cimiterium et porprisium 
canonicorum, et omnes hospites qui tenent ad cimiterium, et furnum Petri de Avesnes, et 
totam decimam de Avesnes, et nemus Petri de Avesnes quod vocatur Brocia, et unum cam- 
pum terre que tenet ad brociam illam, et vi hospites qui sunt in uno vico de Avesnis; 
et tenet de eo ecclesiam de Fremevilla, et cimiterium et decimam ville et decimam de 


* Vernoil, que Radulfus de Ver tenet de Petro de Avesnis, et ecclesiam de Temericort +, et 


cimiterium et domum canonicorum et domum Galteri Naviant, et terciam partem decime 
de Timericort, et ecclesiam de Menolcort, et cimiterium, et vii hospites apud Longuesse, 
et tres arpennos terre, et unum hortum qui est sub molendino de Longuesse; et tenet de eo 
feodum quod Robertus de Gallon tenet de pradicto Petro apud Avesnes, et feodum de Ver- 
reria quem Hugo de Ronel tenet de Petro de Avesnes, et novem solidos censuales apud Hem 
in valle de Joy; et tenet de eo ecclesiam Sancti Petri de Moleincort® et domum Hugonis de 
Sencoz°, que est in veteri foro apud Calvum Montem, et vineam suam et omne porprisium. 

103. Post feodum istum, de eodem feodo Johannes de Gisorcio tenet de domino rege 
Vilers en Artie? totum, et Sanctum Leodegarium, et Villam Novam que est de feodo de 
Vilers, et quicquid pertinet ad Vilers et ad Sanctum Leodegarium et ad Villam Novam, et 
chaciam de foresta de Artie. Et sciendum quod tenet de eo ecclesiam de Ormervilla, et ci- 
miterium, et fortem domum Pagani Broscin, preter parum, et totum porprisium et gran- 
chias et culturas et omnem decimam villa et conductum Gisorcii et Tolomoutier cum per- 
tinentiis, quod movet de feodo Crispiaci, quod Mathzus de Gamaches tenet. — Item in 
Vulquasino Normanno Besiu cum pertinentiis, in boscho et plano et omnibus aliis rebus, 
et id quod habet apud Bernoville et maritagium uxoris Philippi de Blarru, et id quod habet 
apud Mesnil Giliberti, et id quod habet apud Molendinum Bencelin, et id quod habet apud 
Sanctum Eligium, et id quod habet apud Sanctum Paternum, et id quod habet apud Neel- 
pham, et feodum Adz de Buquet, quod est apud Tigervillam , qua omnia movent de feodo 
Nealphz , pro quibus debet custodiam apud Neelpham se quarto militum per totum annum. 

104. Feoda Roberti de Pissiaco*. 

Robertus de Pissiaco tenet de domino rege pedagium de Meisons in navibus descen- 
dentibus et ascendentibus, et quicquid habet apud Bethemont, tam in feodo quam do- 
manio, et quicquid habet apud Pissiacum, et dimidiam masurani apud Vernolium in silva 


' Vow tenet deest in E et F. 

* C Nuelli. 

’ C Anulfus de Bosco. 

* F Temincort. 

° C Molencurt. 

°F Sencorz. 

” Codd. Arcie. 

* Hic inserendam duximus clausulam que im regeslo 
C, fol. 9, et in regesto D, fol. 11, spectat ad ejusdem Ro- 
berti feoda 2 

Feoda que Robertus de Pissiaco tenet de domino rege. 
— Quicquid idem Robertus habet apud Pissiacum, pe- 
dagium de Domibus de ascendendo et descendendo, et 


quicquid habet apud Betemont, prater quandam domum 
quam ipse emit, et totum quod habet in vivo bosco de 
Cruie, et redditus quos capere solet cum servientibus 
domini regis in illo bosco, et quicquid Almaricus de 
Pissiaco, frater ejus , habet in villa de Alues, in qua par- 
ticipat cum domino rege; et breteschiam quam Gatho 
de Torota tenet de eodem Roberto, duo feoda apud 
Triellum, videlicet feodum Chesnelli de Triello et Odo- 
nis, et dimidiam masuram quam Robertus de Frauxinis 
tenet apud Vernolium. 

Hee clausula non ante annum 1212 annotata est. Conf. 
Catalogue des actes de Philippe-Auguste, n. 1404 et 
1405. 








632 SCRIPTA DE FEODIS AD REGEM SPECTANTIBUS. 


Creua, vivum nemus ad usuarium suum, et mortuum nemus hominibus suis de Bethe- 
mont, et quicquid Amalricus de Pissiaco babet in villa Alodiorum, et tria feoda in villa de 
Triel, et apud Avesnas duo feoda, et quicquid tenetur apud Chamborci a Gacione de Pis- 
siaco est de feodo domini regis, et quicquid tenetur ab ipso Gacione apud Montem Acutum 
et apud la Breteschiam et apud Chavenolium. 

105. Feoda Galiert Tyrel in Vulquasino. 

Galterus Tirel tenet de domino rege in domanio Lxxn solidos apud Pontisaram, et apud 
Ceongoles' xxvii solidos census, et XL solidos de foragio apud Pontisaram, et vit arpenta 
pratorum et xx arpenta terre et duo arpenta vinee, et suam domum de Pontisara, et bos- 
cum de Rosariis. 

106. Hac autem sunt feoda que tenentur ab ipso, et ipse ea tenet a domino rege. — 
Dominus Girardus de Valle Engoiardi tenet de eo medietatem de Hunboviller et medie- 
tatem Sancti Crispini.— Dominus Johannes de Tria, medietatem de Hunboviller et Sancti 


Crispini et totam villam de Holli. — Dominus Hugo Lupus, Neele et Fontenellas et Al- 
netum et Flaalli, et feodum Judas, et feodum Hugonis Boot, et feodum Richeri de Rua, 
et feodum Anculfi de Neele, et medietatem decime de Balloil et de Chinviller. — Do- 


minus Radulfus de Liez, nemus de Anevi, et terras que ibi appendunt , et medietatem unius 
molendini apud Totivam. — Dominus Herbertus de Ooni tenet x1 hospites apud Meri et 
hoc quod dominus Drogo Bufe tenet de eo apud Grisi. — Dominus Guillelmus de Ooni, 

hoc quod habet apud Ooni et apud Pontisaram. — Petrus de Manla, hoc quod habet apud 
Linviller et apud Menoucort et apud Cergiacum et apud Pontisaram et apud Cegongéles 
et alibi, quindecim feoda. — Radulfus de Petra Lata, duas partes decime de Giooenest. 

et hoc quod habet Pontisara quod ad feodum illud pertinet. -— Guillelmus de Poolli, hoc 
quod habet apud Berceucort, et hoc quod Adam de Frepillon tenet de eo. — Nepos Bal- 
duini de Sancto Verano, hoc quod habet apud Erbloi. 

107. Dominus Gasco de Torote, Fontenetum ct Plesserum et medietatem de Faiello 
juxta Balloil et Balesmont et Vaccariam. —Guillelmus Cordella, rivagium Pontisare et Le- 
nammont et Boscum Guillelmi et quindecim feoda.—Guido de Taverniaco, hoc quod habet 
apud Meri et ad Ceognoles. — Dominus Ansellus de Insula, hoc quod dominus Girardus 
de Vallengoiart tenet de eo ad Vallemgoiart.— Dominus Teobaldus de Briencon, hoc 
quod habet ad Briencon. — Dominus Galterus de Marinis, hoc quod habet ad Marinas, et 
quicquid de eo tenetur ad Cormelias in Wulcasino, et quicquid tenetur de eo ad Moogne- 
ville, et omnes advocacias et tensamenta que debentur ei ad Marinas. — Dominus Gal- 
terus de Flavascort, hoc quod habet apud Flavascort et quicquid ibi tenetur de eo. — 
Dominus Johannes de Calvo Monte, duos molendinos ad Pontisaram, scilicet unum ad 
bladum et aliud ad tannum, et clausum Galonis. — Dominus Simon de Genciaco, hoc 
quod habet ad Genciacum, et quod ibidem tenetur de eo, et hoc quod habet ad Ponti- 
saram et Mataigne et Boscum Jalet et Garnet, scilicet molendinum, et feodum apud Tie- 
comvillam. — Dominus Gascio de Boconviller, Betherel. 

108. Feoda que tenentur a Willelmo de Miliaco et que tenet de rege*. 

Dominus Galterus de Flavacort tenet domum suam, et unam partem terre de Flavacort 
a domino Guillelmo de Miliaco, omnes suos hospites, preter illos cum quibus Aubertus 
de Bosco Willelmi partem habet, et prater duos quos tenet a domino Johanne de Monche- 
vrel, et quartam paritem nemorum, excepto griagio et vaniraya, et tenet feodum a domino 
Willelmo, quem dominus Philippus tenet de domino Galtero, et tenet de eo medietatem 
matrimonil sororum suarum, que sunt a Laicort, et tenet de eo quartam partem gannarie 
et campipartis, cum quibus Aubricus* partitur cum eo, et tenet de eo totam ganneriam 
cum qua dominus Johannes de Monchevrello partitur, et duas partes camparti et tenet de 
eo vi modios vini apud Bezzacort. Praeterea dominus Johannes de Calvo Monte tenet de 
domino Willelmo de Miliaco quicquid Matildis de Cruce tenet de eo apud Brienceon, 
scilicet domum suam et ¢ arpennos terre et prati et unum hospitem, et dominus Gules 
de Marins* tenet suam domum de Marins de domivo Willelmo de Miliaco, et totum gan- 
nagium ejusdem ville, et universos suos hospites et suas vineas et sua nemora, et totum 
suum domanium illius villa, et feodum quod Theobaldus de Fremercort tenet de eo, sci- 
licet totam villam de Fremercort, boscum et planum, preter uu hospites, et quicquid Phi- 
lippus de Uns tenet de eo apud es, preter molendinum, et quicquid Theobaldus de Ulli* 
habet 4 Abherval, et quicquid domina Maria de Bernul habet a Abherval, et quicquid Wil- 
lelmus de Vaus tenet de Galtero de Marines a Milli in Belvassino. 


' F Ceongnoles, hic et infra. ° F Aubertus. 
* Que sequuntur ($ 108-111) in regesto E secunda * De hoc Theobaldo disseruit doct. vir L. Douet d’ Arcg 
manu, sed paulo post annum 1220, adjecta sunt. (Recherches sur les comtes de Beaumont, p. cxxttt). 





- 


— 


7 


G 


— 
— 


- 


=] 
= 





A 


a 


a 


G 


a 


K 


SCRIPTA DE FEODIS AD REGEM SPECTANTIBUS. 633 


109. Dominus Theobaldus de Briencon! tenet de domino Guillelmo de Milli domum 
suam de Briencon, et totum suum domenium, scilicet hospites et vineas et nemora et gaan- 
nagium, et molturam hospitum quam dominus Hugo de Ronel tenet de eo in feodo, et 
feodum quod Simon de Brinzon tenet de eo, et quicquid Walterus de la Leyre tenet de 
eo 4 la Leyre, et dominus Ansellus de Insula tenet de domino Willelmo de Miliaco tres 
partes de Valengojart. Et istud totum dominus Guillelmus de Miliaco debet de rege te- 
nere. — Hanc inquisitionem fecerunt per juramenta Petrus de Bobiez, Johannes de Monte 
Chevrelli, Johannes de Charcio et Theobaldus de Cormeilles. 

110. Inguisitio valoris feodoram castellania Pissiact facta a Th{eobaldo| Macro et Bernardo 
de Pissiaco, per juramenta militam antiquoram et proborum hominum, anno Domini m°ce?xv11’. 


: Milites. — Robertus de Pissiaco, u.m libratas. — Simon de Pissiaco, vin.c lb. — Ches- 


nellus, vui.xx Ib. — Ansoldus de Herbevilla, mm.xx 1b. — Amauricus de Pissiaco, u1.c lb. 
___ Petrus de Chaneveriis, xu1.xx lb. — Simon de Chaneveriis, um.xx lb. — Gaufridus 
de Mesnilio Renardi, mu.xx lb. — Petrus Scancio, mm.xx lb. — Gascio de Breteschia, 
u.c Ib. — Hugo Sine Averio, u.xx lb. — Odo de Tiverval, vi.xx lb. — Galterus de Or-_ 
deis, xxx lb. — Milo de Neafle, xu.xx Ib. —- Aubericus de Claencuria, tx |b. — Gaufridus 
Revel, uu.xx lb. — Rogerus Revel, xv lb. — Robertus de Fraxinis, tx lb. — Guido de 
Fraxinis, u11.xx lb. — Guarinus de Fraxinis, xxv lb. —Galerannus de Bavencuria, 11.xx lb. 


— Gaufridus de Pissiaco, c lb. — Hugo de Pissiaco, tx lb. — Eustachius de Furquex, 
mu.xx lb. — Robertus de Poenci, xxx lb. — Robertus Cuisanz, xx lb. — Petrus de Cris- 
periis, vi.xx lb. — Nicholaus Pica, txx lb. — Galterus Chotarz, v1.xx lb. 


111. Domicelli ejusdem castellanie. — Galterus filius Philippi, xx lb. — Robertus de 
Tria?, tx lb. — Ludovicus de Trelio, xxx lb. — Willelmus de Bello Loco, xxx lb. — Droco 
de Bello Loco, xv Ib. — Droco de Lyés, tx lb. — Hugo de Monte Amaro, xx lb. — Odo de 
Morenviller, 1. lb. — Henricus de Vico Perdito, xt lb. — Galerannus de Fraxinis, xxx lb. 
— Guillelmus de Trisencuria, xx lb. — Simon de Herbevilla , xt lb. — Amauricus Malvenu, 
t lb. —— Bartholomzus Malteint, tx lb. — Nivardus de Garenna, xt lb. — Willelmus de 
Boaffle, xxx lb. — Lovellus de Herbevilla, c Ib. — Simon de Monte Gaudii, mu.xx lb. — 
Galterus de Tivervalle, xt. lb. — Willelmus de Basemont, xv lb. — Amauricus de Bethe- 
mont, xxx lb. — Amauricus de Tivervalle, xxx lb °. 


VII. FEODA BALLIVIZ RENARDI DE VILLA TERRICI‘. 


112. Feodum Maminot apud Surrehaim et apud Basemvillam et apud Felgerias juxta 


Nuilleium, duos milites. — Henricus de Port, tres milites. — Robertus de Fontaines, duos 
milites. — Feodum Engerranni de Vauchié, dimidium militem. — Feodum Ricardi de 
Condé et de Vilon et feodum Guernon in Berroles, unum militem. — Feodum Mallevrer 


in Aneriis, dimidium militem. — Feodum Baldoini Wac apud Loon et Traceium, dimi- 
dium militem. — Feodum de Montberton, unum militem. — Feodum Philippi de Braiosa, 
apud Montreinbout, unum militem. — Feodum camerarii® de Tanquervilla apud Tor, 
duos milites. 

113. Feodum comitis Cestrie in Pert et in Lison, unum militem et dimidium. — In 
Fraxino juxta Mont Baqut, unum militem. — In demeigne de Pert, unum militem. — 
De Willelmo de Viarvilla in Loviéres et in Duxié, unum militem. — Conestabularius® 
Normanniz, pro Bello Monte et pro aliis tenementis quz tenet de episcopo Baiocensi, octo 
milites. — Feodum Sancti Clari quod tenetur de domino de Groileio’, unum militem. — 
De Sancto Suplicio, dimidium militem. — De Colevilla, unum militem. — De Spineto, 
unum feodum, sed contradicunt. — Feodum Suhart quod tenet comes Sancti Pauli®, vir 
milites, sed Rogerus® dicit quod totum tenet pro uno feodo. — Apud Campellos, feodum 





' E Brinceon. 

* F Triel. 

* Hic, e regesto E ( fol. 280) et regesto F ( fol. 238 v’), 
adjiciendum duximus instramentum, regnante Ludovico 
VIII confectum , quo continentur nomina villarum castel- 
lanie@ Pissiacensis. 

Hee sunt villz castellanie Pissiacensis. — Monten- 
villa. Marolium supra Maudram. Manlia. Basemont. 
Herbevilla. Hatovilla. Allodia. Crisperia. Huidevilla. Da- 
veron. Villarium ultra boscum. Chevenoiium. Sancta 
Gemma. Aveneriz. Vallis Martini. Brestachia. Forqueus. 
Monsjoia. Fillencort. Sanctus Leodegarius. Sanctus Ger- 
manus. Marolium juxta Malliacum. Hennemont. Mons 
Acutus. Chamburciacum. Aygremont. Labia. Ponccei. 
Beithemont. Tressoncuria Magna. Tressoncuria Parva. 


TOME XXIII. 


Orgeval. Monamers. Morenvilla. Bures, Clencort. Cha- 
peton. Sanctus Martinus de Boaffle. Boaflle. Vernoilles. 
Medan. Villeniz. Munelles. Trelium. Chantelou. Pince- 
fontaine. Andresiacum. Ascheria. Garenne. Herblaium. 
Fremerville. Mesons. Mesnillium. Quarrerie ultra bos- 
cum. Quarrerie ultra aquam Aupec. Sagnum. Ronche- 
roles. Montigniacum. Tyverval. Buc. Greignon. 

* Vide supra, $ 17 et 18, 

* E et F com, adjecta compendii nota. 

° F Conestabulus 

” Corrig. Croileio. 

* Galcherus. (Catalogue des actes de Phil. Auguste, 
- 413, 0. 1877.) 

* Rogerus Suhart. (Jugements de U'échiquier, n. 103, 
726, 793.) 


— 
— 


80 





* Sic. 


634 SCRIPTA DE FEODIS AD REGEM SPECTANTIBUS. 


unius militis. — Apud Longes, dimidium feodum militis, et L acras terre quas tenet 
Henricus de Flagi, de feodo Hugonis le Bing. -—- De feodo Peillevé et Ion le fiz' Gobout 
unum quarterium apud Nullié*. 

114. Apud Evreci feoda decem militum. — Apud Corcelliam® et apud Bernerias feodum 
quinque militum. — Ricardus Escorcheveille, apud Hermevillam, cum suis pertinenciis, 
unum feodum militis. — Alanus de Anisi, cum suis cognatis, in Anisi et in Barberiis, cum 
pertinentiis, unum feodum militis. — Apud Taon unum feodum militis. — Apud Cullié 
dimidium feodum militis. — Apud Sanctum Contestum unum feodum. De Matuon, cum 
pertinenciis, duo feoda militum. — De feodo Helya de Caignié, unum quarterium militis. 
— Apud Crasmesnil dimidium feodum militis. — De una vavassoria, que est apud Au- 
dreium, de feodo Rogeri de Fonteinnes, continet centum decem acras; valet auxilium xvim 
solidos turonensium un denarios quando feodum unius militis reddit centum solidos. — 
Feodum Marmion apud Jorkes, dimidium feodum militis. — Feodum Bongié* et Danvou, 
dimidium feodum militis. — Apud Lonvillers dimidiam feodum militis. — Apud Vilers 
feodum unius militis, et apud la Fresneie unum feodum quod tenet Nicholaus de Vilers, 
et idem Nicholaus quandam vavassoriam apud Sanctam Crucem, que vocatur Baiocasinen- 
sium. — Apud Duxeium feodum quod tenet Thomas de Coisnéres, et quicquid de eo te- 
netur in eadem villa, quod est feodum unius militis vel circa id. — Apud Maisunceles, 
quartam partem unius feodi militis, quod tenet heres Johannis de Maton. 

115. Apud Jorkes feodum Peillevé et apud Maisuncéles et apud Rocié, cum feodo Ro- 
berti Hugonis, dimidium feodum. — Feodum Roberti de Lonvillers, dimidium feodum 
militis apud Lonvillers. — Apud Bonam Meison, unum feodum de feodo Zotoneis. — 
Apud Sovenai, dimidium feodum militis, de feodis Hugonis Bigot. — Apud Sanctum Ve- 
dastum et apud Bolon, cum pertinenciis , duo feoda militum. — Apud Noers, unum feodum 
militis, de feodo Maminot.— Apud Floeneium juxta Lacié, unum feodum juxta® Maminot. 
— Apud Ronfougeré , unum feodum, de feodo Philippi de Braiosa. — Apud Lacié, unum 
feodum. — Ricardus de Rouvecestria, quinque feoda. — Apud Karevillam, unum feodum 
militis. — Robertus de Ponte Escollant, dimidium feodum militis. — Radulfus de Perri- 
gnié, dimidium feodum. — Travers, unum quarterium. — Flocigneium, decem solidos, 
quando auxilium levatur de ¢ solidis. — De feodo Michaelis de Coquina, xx solidos, 
quando auxilium levatur de c solidis. — Feodum Rogeri de Merlai, in honore Plaissecii , 
quartam partem militis. — Campus Andre servit pro quarta parte militis. 


VUI. BALLIVIA BONZ VILLZ, QU EST BALLIVIA JOHANNIS DE PORTA. 


116. Hec sunt feoda que tenentur ex baronia de Kauqueinvillari, qua est in manu 
regis, per eschaetam ex parte domini Hugonis de Monte Forti. —- Johannes de Asneriis, 
dimidium feodum situm apud Asnerias. —- Hugo Teillart, tercium feodi situm apud Pinum. 
— Guillelmus de Balloil, quartam partem apud Kamqueinvillare*. — Galterus Pipart, unum 
feodum apud Mannevillam et apud Balloil, et apud Surevillam dimidium feodum. -—— Do- 
minus de Altaribus, quinque feoda apud Altaria. — Henricus de Brucort, duo feoda sita 
apud Brucort et apud Adevillam et apud Sanctum Martinum Veterem, xm solidis minus. 
— Apud Tortam Quercum, unum feodum. — Dominus Petrus de Tilleio, tercium 
unius feodi apud Mesnil Maugier, apud Vignetot et apud Herbigneium, et apud Livetum 
unum feodum.— Apud Rovretas, unum feodum, x solidis minus. — Apud Goviz, tercium 
unius feodi. — Guillelmus Bardof, unum feodum apud Putot. — Alter Guillelmus Bar- 
dof, unum feodum apud Putot. 

117. Robertus de Sillié, unum feodum apud Vallem Ancore et apud Petram Siccam. 
—Guillelmus Marescallus, tercium Glatignei. — Ricardus Escharbot , quartam partem apud 
Crequevillam. — Filius Robini Trihan, unum feodum apud Douvillam, sed pagat tan- 
tummodo? de auxilio L solidos. — Guillelmus Malvesin, unum quarterium apud Dosuillé. — 
Robertus de Mortuo Mari, dimidium quarterium apud Dosuillé. — Willelmus de Bor- 
gauvilla, dimidium feodum apud Vallem Ancora.— Tomas Alan, dimidium feodum apud 
Sanctum Hymerium. — Radulfus de Balloil et Hugo de Rotis, unum quarterium apud 
Sanctum Himerium. — Rogerus Marmion, tercium apud Wauvillam. 

118. Dominus Robertus Bertran tenet feodum suum a domino rege per baroniam, et 
debet domino regi servicium suum, scilicet quinque militum, et debet ferre draconem 
duci Normannia. Et hac sunt feoda que tenentur ab ipso Bertran. — Apud Tilleiam, 


' F le fe. * Fort. corrigendum Bougie. 
* E et F Millié. * Pro juxta, fort. legendum de feodo. 
> F Corcelles. * Codd. terminus 





A 


C 


D 


E 


~ 


a 


L 


M 





SCRIPTA DE FEODIS AD REGEM SPECTANTIBUS. 635 
‘a apud Bellum Montem, apud Branvillam, apud Blouvillam, apud Angervillam, duo feoda, 


que sunt in manu domini regis, per eschaetam ex parte domini Roberti Teillart. — Do- 
minus de Clerebec, duo feoda apud Clerbec, et sciendum quod de auxilio centum soli- 
dorum deficiunt decem solidi. — Willelmus Marescallus, duo feoda apud Sanctum Cleotum et 
apud Sanctum Melanium.—Philippus de Mesnillo, duo feoda apud Crotas, apud Ketenvillam, 

B apud Tornetivet, apud Triasnum. Sed sciendum quod dominus rex tenet Triasnum in do- 
minico suo. — Rodulfus de Tillei tenebat duas partes duorum feodorum sitas apud Dar- 
nestal et apud Drubec, cujus tenementum est in manu domini regis. — Domina de Maris, 
unum feodum situm apud Maras et apud Guinnevillam et apud Boncibus. — Guillelmus 
de Blousevilla, duo feoda apud Blousevillam, apud Glatigné, apud Fontenei Paesnel. 

c 119. Guillelmus de Angervilla, Rogerus de Argences, Radulfus de Maris, Johannes de 
Gotranvilla , unum feodum situm apud Mesnil Tison et apud Gotranvillam, — Apud Drubec 
et apud Fauguergnon, unum feodum, quod est in manu domini regis ex parte Thome 
Basseit. — Domini de Drumare, unum feodum situm apud Drumare, cujus quarta pars 
est in manu domini regis, ex parte magistri Henrici de Guinevilla. — Dominus de His, 

Db unum feodum situm apud His. — Apud Kesnoi Espec, apud Fagernon, apud Tiliam, 
unum feodum, quod est in manu domini regis ex parte Willelmi Espec. — Robertus de 
Silleio, dimidium unius feodi situm apud Sillé, et duas partes dimidii feodi sitas apud 
Hoilant et apud Mesnil. — Apud Branvillam, tercium unius feodi, quod Baudri de Non- 
champ tenet ex dono domini regis. — Johannes Golafre, Ricardus Moreit, heres Becque- 

E heite, tercium unius feodi situm apud Livetum. — Sciendum quod dictus Robertus 
Bertran habet terram et feoda militum extra balliam Bonz Ville scilicet in ballia de Con- 
stantin', de dicta baronia. 

120. Henricus de Bella Fago tenet feodum suum a domino rege per baroniam, scilicet 
per servicium duorum militum, et hec sunt feoda que tenentur ab ipso Henrico. — Apud 

r Guirros, unum feodum. — Apud Druval, unum feodum. — Apud Chantelu et apud Cler- 
mont, unum feodum. — Apud Han et apud Bray, unum feodum. — Apud Escorces, unum 
feodum. — Apud Angervillam, septimam partem unius feodi, quod est in manu domini 
regis per eschaetam. —- Item apud Angervillam, septimam partem unius feodi. — Ricardus 
Moreit, septimam partem unius feodi sitam apud Sanctum Germanum de Liveit. — Ro- 

G bertus de Liveit, septimam partem unius feodi sitam apud Sanctum Aigidium de Liveit. 
— Rogerius de Hotot, terciam partem unius feodi sitam apud Clermont et apud Hotot. — 
Hugo de Bruecort, septimam partem unius feodi sitam apud Ham. — Hugo de Wi- 
quetot, decimam partem unius feodi sitam apud Kiquetot. — Dictus Henricus de Bella 
Fago, unum feodum in dominico suo situm apud Capellam Baivel; sed solebat teneri de 

H comite Mellenti. 

121. Dominus Guillelmus de Angervilla, marescallus, tenet feodum suum per mares- 
calciam suam, ita quod debet esse marescallus ducis Normannia. — Rogerus Tronnel, di- 
midium feodum apud Torouvillam et apud Torguisvillam. — Guillelmus de Mailloc, oc- 
tavam partem apud Torevillam. — Dominus Spineti tenet unum feodum, cujus medietas 

J sita est apud Spinetum, et altera medietas apud Metas. — Johannes de Asneriis, dimidium 
feodum situm apud Sanctum Clarum, de domini regis dono. — Martinus de Putot, dimi- 
dium feodum situm apud Torvillam et apud Formevillam. — Guido de Avrillé, dimidium 
feodum apud Formevillam, quod possidet ex dono domini regis. — Robertus de Auvilla 
tenet unum feodum, quod solebat teneri de comite Mellenti. — Apud Boneboz, unum feo- 

k dum, quod est in manu domini regis, quod solebat teneri de comite Mellenti. 

122. Feoda de Valle Rodolii. 

Apud Foucheroles, unum feodum militis, de honore Ebroicarum. — Apud Crovillam 
la Riclard], unum feodum militis, de honore Ebroicarum. — Apud Gravelon, dimidium 
feodum militis, de honore Ebroicarum.— Apud Lendes, unum feodum militis, de honore 

L Ebroicarum. — Ricardus de Maris, dimidium feodum militis apud Truncum, de honore 
Montis Fortis. — Dominus Willelmus|de| Tornebu, duo feoda et unum quarterium apud 
Marbotum, de honore Ebroicarum. — Dominus Guillelmus de Gallande, duo feoda et 
dimidium apud la Cambe. — Dominus Radulfus de Semellinis?, unum feodum cum plenis 
armis apud Torvillam. — Laurencius , nepos ejus, unum feodum cum plenis armis ibidem. 

m — Robertus de Chantelou, unum feodum cum plenis armis. — Ricardus de Haia, unum 
feodum cum plenis armis ibidem. — Thomas de Selongi, unum feodum cum plenis armis 
ibidem. — Dominus Guillelmus de Sancto Amando de Sauxio, v solidos ibidem. — Ab- 
bas de Becco, v solidos de auxilio ibidem. — Feodum Karelli, v solidos ibidem. 


' Vide supra, Siet2 ~~ * Codd, Semellin, adjecta compendii nota. 


80. 





" 

a 
7] 
" 
4 
\ 
; 





636 SCRIPTA DE FEODIS AD REGEM' SPECTANTIBUS. 


123. Apud Acauvillam, unum feodum militis, de honore Ebroicarum. — Dominus de a. 
Novo Burgo, duo feoda et dimidium apud Novum Burgum, et tenet ca de domino rege. 
— Odinus de Voleste, unum feodum militis apud A'squetot, de honore Ebroicarum, — 
Radulfus de Planchei, unum feodum militis ibidem, de honore Ebroicarum. — Dominus 
Ricardus de Tornebu, dimidium feodum apud Villers, de honore Ebroicarum. — Dominus 
Johannes de Abigart, dimidium feodum ibidem, de honore Ebroicarum: — Abbas Fiscanni, 8B 
unum feodum militis, apud Hudebovillam. — Dominus Stephanus de Meisnillo, unum 
feodum militis, quod tenet de domino rege, apud Mesnillum. — Ricardus Venator et Jo- 
hannes de Moaz, unum feodum militis, apud Anfrevillam, de feodo marescalli. 

124. Apud Supertoovillam, v feoda, de honore Ebroicarum, de quibus dominus de 
Quatuor Maris tenet unum feodum et unum quarterium, — Filius Samesse, unum quar- ¢ 
terium et quartum unius quarterii. — Johannes Comiunt et Nicolaus Balistarius, unum 
quarterium et quartum unius quarterii. — Robertus Brito de Cravilla, unum quarterium 
et quartum unius quarterii. — Filius domini Petri de Danevenvilla, unum quarterium et 
quartum unius quarterii. — Robertus Biten et sui participes, unum quarterium et quartum 
unius quarterii. — Radulfus Tirel, unum quarterium. — Dominus de Montpincon, dimi- p 
dium feodum et dimidium quarterium.— Guido de Sauceio, unum feodum militis apud 
Sessevillam, de feodo domini Novi Burgi. — Guillelmus de Autolio, unum feodum militis 
ibidem, de feodo Novi Burgi. — Dominus Johannes Crocus, dimidium feodum apud 
Sanctum Ciricum, de domino rege. —- Tencreus, dimidium feodum ibidem, de dono 
regis. — Domina Helena et Ricardus Bavart, unum quarterium militis apud le Tui Sinol, & 
et tenet de domino rege in capite. 

125. Feoda de ballivia Oximarum. 

Renaldus de Nonant, unum feodum apud Nonant. — Guillelmus de Veteri Ponte, 
unum feodum ibidem, — Petrus de Sorme, unum feodum apud Sorme. — Durandus de 
Pinu, unum feodum apud Neaffle. — Robertus de Sancto Leonardo, unum feodum apud F 
Sanctum Leonardum. — Henricus de Brogcort, unum feodum apud Pinum. — Et ista 
omnia sunt feoda militum. 

126. Eschaete. — Chambai, unum feodum militis. — Apud Nonant, terra Henrici de 
Nonant, unum feodum militis, et de eodem Henrico tenebant hii. — Ricardus de Mal- 
noier, unum feodum militis apud la Botonnére. — Rogerus Chennuel , unum feodum apud 6 
Clarum Folium. — Paganus de Coardum, apud Godichon unum feodum. — Anquetinus 
de Plesseto, apud Plessetum unum feodum.— Robertus de Planchis, apud Planchas unum 
feodum. — Girardus de Torneio, apud Corbam dimidium feodum. — Malus Vicinus, 
apud Corbam dimidium feodum. — Petrus de Villa Badan, de feodo comitis Cestre, unum 
quarterium. — Castellanus de Gaillon, de eodem feodo, apud Sanctam Anastasiam unum # 
quarterium. — Radulfus Tieucon, de feodo comitis Cestre, apud Corgiron unum quar- 
terium. — Apud Argentéle, de feodo comitis Cestra, in manu domini regis, unum feodum. 
— In valle de Contemer debentur domino regi auxilia de duobus feodis de feodo comitis 


Roberti'. — Robertus de Frollencort , apud Mesnil Gilbert , de feodo comitis Cestre, unum 
quarterium. — Henricus de Brocort, apud Chambenai unum quarterium, de feodo de 5 
Ferreriis. 


127. Hee sunt feoda que in ballivia Lexoviensi tenentur de ducatu. 

Dominus de Auribecco, pro feodo de Auribecco, servictum de duobus militibus et di- 
midio. — Johannes de Sauceio, apud Curbam Spinam, unum feodum militis. — Abbas 
Bernacensis, servicium pro duobus feodis et dimidio militum : apud Sanctum Johannem « 
le Bofei unum feodum, apud Robemont unum feodum, apud Fresnes dimidium feodum. 
— Episcopus de Avrengis?, servicium pro quatuor feodis militum, pro feodo Sancti Phili- 
herti, im eodem feodo. — Dominus de Ferrariis, servicium pro quinque feodis militum, 
pro feodis Ferrarjiarum], apud Sanctum Quintinum, et Faneium unum feodum, yuxta 
Chambretis quod tenet Reginaldus de Fresne unum feodum, apud Tanerum unum feodum, Lt 
apud Corcon unum feodum, apud Auquenvillam quam tenet Hugo de Bruecort unum 
feodum. 

128. Episcopus Lexoviensis, servicium pro feodis xx militum. Apud Piencort, unum 
feodum mirtitis, in manu Johannis de Asneriis. Apud Mesnilium Godeman, duo feoda et 
dimidium; in manu domini regis. Apud Fontes les Lovet, unum feodum,,. quod tenet Jo- 
hannes Lovet. Apud Esprevillam, unum feodum militis, quod tenet Johannes de Espre- 
villa. Apud Boneviletam, in dominico Gaufridi Lovet, unum feodum militis. Feodum 
Reginaldi Chaperon, dimidium feodum. Apud la Coeria, dimidium feodum, in manu Oli- 


* De Alencione, — * Td est Abrincensis. 





A 


— 
_ 


— 


SCRIPTA DE FEODIS AD REGEM SPECTANTIBUS. 637 


veri de Albigneio. Feodum unius militis, in manu Henrici de Quesneto, Willelmi de Gran- 
villa et Mathei de Favo. Sexta pars unius feodi militis, in manu castellani de Gallon?. De 
feodis Radulfi Teisson, dimidium feodum, in manu castellani de Gaillon. Pro feodo de 
Gloz, quinque feoda militum. Hugo Tirel, de eodem feodo, duo feoda et dimidium mi- 
litum. Feodum de Cortona la Murdac, duo feoda et dimidium. Feodum Guillelmi de 
Malloc, unum feodum militis. Feodum de Mesnillo Odonis, feodum unius militis. Apud 
Hombleriam, unum feodum militis. Apud la Rocham!, unum feodum militis. Apud Guine- 
villam, unum feodum militis. Apud Margileium, unum feodum militis. 

129. Abbas Sancti Ebrulfi, servicium de duobus militibus, unum feodum apud Kau- 
quenequei, aliud apud Oueleum? in ballia Falesie. — Dominus de Gaceio, pro feodo de 
Gaceio, servicium duorum militum, de eodem feodo. 

130. Hec sunt feoda eschaetarum. 

De feodo de Droicuria, in parrochia de Birreio, apud Ram[{um], unum feodum militis. 
— Apud Vovrenvillam, unum feodum militis. — Apud Droecort, feodum Ernaut, feodum 
unius militis. — Ibidem feodum Engerrani, quarta pars unius feodi militis. —Apud Fresnes, 
dimidium feodum militis. — Apud Sanctum Vincentium de Boelai, quarta pars unius 
feodi militis. — Apud Quesnetum, quarta pars unius feodi militis. — Apud Bornenvillam, 
dominus de Coudr{aio], dimidium feodum militis. — Apud Tiliam Noelent, dimidium 
feodum militis. — Apud Lurreium, Mathzus de Morenvilla, quarta pars feodi militis. — 
—TIbidem Matheus de Poteria, dimidium feodum militis.— Apud Cristequevillam, quarta 
pars feodi militis. 

13.1. Et sciatis quod feoda militum ballivie Lexoviensis pertinencia baroniis que sunt 
extra balliviam Lexoviensem respondent de servitiis suis capiti baronie, de feodo Britolii 
ad Britolium, de feodo Belli Montis ad Bellum Montem, de feodo Montis Fortis ad Montem 
Fortem, feoda de Eschafou et de Mosteroil ad Sanctum Scelerinum, et sic de aliis. Et 
ideo ea non scripsimus, quoniam alibi scripta sunt. 

132. Feoda que tenentur de episcopo Baiocensi in ballivia de Bona Villa. — Apud Espre- 
villam, unum feodum, quod tenet Ricardus de Harecort. — Apud Manerbe, Adam Servain, 
quinque feoda. — Dominus Bovillz apud Mosterolium et apud Bovillam tenet apud Taon 
tria feoda militis. — Apud Sanctum Laurencium de Montibus, Guillelmus Pocchin, Guil- 
lelmus de Tornai, Johannes Golafre, unum feodum vel circa id. — Johannes de Bruecort 
apud Crievecor tenet in pertinenciis quinque feoda in Hispania et in Salernia et in foresta 
Brotonie , que omnia tenebat comes Mellenti de episcopo Baiocensi. Tenct modo duo feoda 
militum. 

Feoda que tenentur in ballivia Rothomagi®. — Apud Petitviller in Cauz, unum feodum 
militis, quod tenet Guillelmus Marescallus. — Apud Franchevillet, que villa est super Ro- 
thomagum, dimidium feodum. 

Hac in ballivia Constanciensi. — Apud Montem Martini, Guillelmus Patriz, unum feo- 
dum ; et Matheus de Marlie, unum feodum. — Apud Kernevillam, Philippus d’Aigneaus, 
unum feodum. — Robertus Marmion, apud Virevillam, dimidium feodum. — Multi autem 
qui tenent de Baiocensi episcopo, in balliviis Guillelmi de Villa Terrici, Bone Ville, Ro- 
thomagi et Constanciensi negant se tenere de eo, ut asserit idem episcopus. 

133. Anno* Domini mccxxnu, regni regis Ludovici primo, die festi sancti Johannis 
Baptiste>, apud Turones, ita recesserunt de exercitu domini regis Constanciensis, Abrin- 
censis et Lexoviensis episcopi quod, si dominus rex per inquisitionem suam invenerit quod 
episcopi predicti et alii episcopi Normanniz non debeant ei exercitum in propriis personis 
suis, ips quiti remaneant de exercitu quantum pertinet ad personas eorum, et si invenerit 
quod dicti episcopi debeant ei exercitum in propriis personis suis, ipsi exercitum domino 
regi reddent in propriis personis, cum emenda de eo quod huic exercitui domini regis 
personaliter non interfuerint. Actum presentibus et testbus hiis : rege Johanne Jeroso- 
limitano, Garino Silvanectensi episcopo Francie cancellario, Bartholomeo de Roia Francie 
camerario, Matheo de Monte Morenciaci Francie constabulario, archiepiscopo Galtero 
Senonensi, episcopo Petro Meldensi, episcopo Milone Belvacensi, episcopo Roberto Tre- 
censi, episcopo Renaldo Nivernensi, episcopo Jacobo Suessionensi, Ursione cambellano, 
Ingerranno de Cociaco, Ada de Bello Monte, Guidone de Merevilla, Johanne de Bello 


Monte, Johanne marescallo, Johanne de Osniaco, Petro de Viriaco , Guillelmo Menerii. 
' F La Bocham. * Hoc instrumentum, quod in Amplissima collectione 
* Hta in E et F. Conjicimus legendum Cueleium. (I, 1188) edidit Edmundus Martene, secunda manu in 


* E et F Vallis Rothomagi feoda que tenentur. cod. E adjectum est. 


" Cadulci. 


> oh jun. 1224. 








eS tS: Se eee 


EI Oe 


638 SCRIPTA DE FEODIS AD REGEM SPECTANTIBUS. 


IX. BALLIVIA DOMINI GAUFRIDI DE CAPELLA’. 


134. Dominus rex tenet in suo dominico unum feodum quod Petrus de Velly tene- 
bat apud Sonjons et apud Eniencurt et unum vavassorem apud Sanctum Clarum, quod do- 
minus rex dedit Garsiz Petro. — Item dominus rex tenet in suo dominico unum feodum, 
quod fuit Girardi de Mesnil, quod est apud Sanctum Clarum.—Germondus de Sulies , unum 
feodum, quod est apud Sulies et apud Cuy, et hoc quod est apud Cuy tenet rex in manu 
sua. — Gaufridus de Ynecuria, unam vavassoriam apud Ynecuriam. — Simon de Bello 
Leporario, unum feodum apud Baulevrier. — Johannes de Bello Leporario et Willelmus 
Povilla, unum feodum apud Baulevrer. — Filia Richardi de Mautées, unum feodum ad 
Mautées. — Radulfus de Miliaco et Guido de Manemont, unum feodum ad Mautées. — 
Thomas de Mautées, unum feodum ad Mautées, de quo reddit domino regi quinque so- 
lidos. — Auquerus de Mautées tenet terram apud Mautees per 11 solidos servicii. — Re- 
noldus, filius Gersendis, tenet unam vavassoriam apud Mauteées, de qua reddit servicium ad 
equum. — Robertus de Bove, unum feodum apud Haricuriam. 

135. Huibertus de Sancto Sansone, unum feodum apud Sanctum Sansonem et ad Vil- 
lers et ad Hericuriam, et ad Gornaium unam domum in qua facit suum estagium. — 
Adelina de Reneri Curia, unam vavassoriam, de qua reddit servicium ad equ[u]m ad Reneri 
Curiam. — Robertus de Curceliis, unum feodum ad Grumesnil, quod partitur quatuor 
sororibus, et ad Gornaium unum masagium, in quo facit suum estagium. — Radulfus de 
Friecuria, unum feodum ad Friecuriam et ad Boscum Havot et ad Vivers et ad Mesnillum 
et ad molendinum de Quevrol, et medietatem molendini d’Agé, et in feodo de Monte, et 
hospites ad Gornaium, et unum masagium, in quo facit suum estagium. — Johannes de 
Haumeit, waum feodum apud Friecuriam et ad Boschum Havot. — Johannes de Creve- 
coir, unum feodum ad Boscum Haricurie. — Gilo de Hosdenc, unum feodum ad Gru- 
mesnillum et ad Hodenc et Sooment et ad Habeneure et ad Menardival et ad Gornaium 
et ad Forest et ad Hodenguel et ad Mesnil et ad Avénes, et habet suum masagium juxta 
aulam domini ad Gornaium, in quo facit suum estagium. 

136. Hugo Portarius, unum feodum apud Marreniacum et ad Donnam Petram et ad 
Longum Pirarium et ad Campunvillam et ad Haumet et ad Sanctum Oinum. — Hugo de 
Meinemares, unum feodum ad Quesneium ect ad molendinum Griburc et ad Mor et ad la 
Ramée et ad Cuy et ad Molineaux, et habet suum masagium ad Gornaium, in quo debet 
facere suum estagium. — Agnes de Changi, unum feodum ad Riois. — Robertus de Wa- 
vrin, unum feodum apud Rosaium et ad Wellebuef et ad Sanctum Michaelem, et hospites 
et unum pratum ad Molineaus, et unum masagium ad Gornaium, in quo debet facere 
suum estagium.— Johannes de Bevroil, unum feodum ad Bevroil et ad Belevilam, et 
habet suum masagium, in quo debet facere suum estagium. — Ada de Sancto Claro, unum 
feodum ad Sanctum Clarum. — Rogerus Falcon{arius|, unum feodum ad Hagé et ad 
Touvée, ad Bremoster et ad Boscum Huon, et hospites ad Gornaium, et hospites ad Me- 
sengevillam, et unum masagium ad Gornaium, in quo facit suum estagium. 

137. Hugo de Mesnillo, unum feodum ad Mesnil et ad Folmuchum, ad Lorrelau, et 
unam domum ad Gornaium, in qua facit suum estagium. — Johannes d’Avénes, unum 
feodum apud Avénes et ad Crousiacum, ad Haiam, ad Fabricas, ad Gornaium et ad Boscum 
Huon, et unam domum apud Gornaium, in qua facit suum estagium. — Petrus de Sancto 
Manevy, unum feodum apud Constantre et ad Bossencuriam et ad Boussaium, et unam 
domum ad Gornaium, in qua, etc. — Nicholaus de Bossencuria, unum feodum apud Bos- 
sencuriam et ad Wellebout super Andeliam, et unam domum ad Gornaium, in qua, etc. — 
Gilo Bulliquam, unum feodum apud Wellebuef et ad Bremoster et in transverso Orgelii, 
quod est de dominico domini regis, et ad Boscum Huun feodum Manasseti de Bures. — 
Odo de Crouciaco, unum feodum apud Wellebuef, ad Bremoster et ad Croucy. — Ro- 
bertus de Ellebuef, unum feodum apud Wellebuef et ad Boscum Huon. — Ricardus de 
Gallia, unum feodum ad Wellebuef. — Johannes de Sauceio, unum feodum ad Welle- 
buel, quod fuit Lamberti Venatoris. 

138. Abrardinus de Bremoster, unum feodum apud Bremoster et ad Boscum Huun, ad 
Bellam Villam et ad Brouquedale. — Malus Vicinus de Noolio, unum feodum ad Bremoster 
et ad Noolium et in molendino de la Rusteroia et Lx solidos in transverso de Orguolio. — 
Johannes Villanus, unum feodum ad Welleboef, ad Boscum Huun et ad Sanctum Sansonem. 
— Alermus de Wellebuef, unum feodum ad Wellebuef. — Morellus de Hodanc, unum 


" Id est Ballivia Caletensis. — Hujus capitis pars prior _ libro cui titulus The record of the house of Gournay, 
($ 134-143) ad fidem regesti E typis mandata est in p. 170-173. 





a 
C2 


D 


H 





A 


_— 


oe 


SCRIPTA DE FEODIS AD REGEM SPECTANTIBUS. 639 


feodum ad Musengevillam. — Perre Garsias, unum feodum, quod fuit Theobaldi de Ho- 
danc ad la Belleriam et ad Molinaus, ad Sanctum Albinum, ad Eincurt, ad Ereni, et boscum 
ad Cuy, et unam domum ad Gornaium, in qua etc. —Uxor Willelmi de la Lande, vat li- 
bras per dotem ad Rosaium et ad Sanctum Michaclem et ad Hadencuriam et ad Moli- 
neaus. 

139. Dominus rex tenet in suo dominico unum feodum apud Noefvillam, quod fuit 
Henrici Porci ad Bouvéles et ad Loveicamp et ad Betancuriam et ad Sigium. — Robertus 
de Pissiaco, duo feoda, unum apud Neele et aliud apud Bellum Beccum et ad Noefvillam 
et ad Bovéles. — Angomerus de Sancta Bova et Injorrandus de Sancto Remigio, unum 
[ad] Mesnil Mauger et ad Viver feodum. — Simon de Bello Sacco, unum feodum, quod est 
apud Bellum Saccum et ad Tourpie! et ad Contevillam et ad Tiliam, ad Hodanc, ad Lonc- 
mesnil, ad Sanctum Mauricium, ad Bellum Beccum et ad Watonvillam, ad Bichi, ad cam- 
pum de Vaust, ad Merreval, ad Trepei, ad Corenart, ad Sanctum Michaelem, ad Fossetum 
et ad Froumeries, per vere dictum servientum de Gornaio. — Robertus Brisebarre , dimi- 
dium feodum ad Sanctum Mauricium. — Dominus rex tenet dimidium feodum in suo do- 
minio apud Tiliam, ad Hodanc et ad Altaria, de predicto feodo. — Dominus rex tenet in 
suo dominico dimidium feodum ad Tiliam et ad Nouiers, de feodo Remundi de Tilia. 

140. Radulfus Goujon, dimidium feodum apud Laneevillam. — Odo de Betencuria, 
unam vayassoriam apud Gollani Fontanam.— Dominus rex, dimidium feodum apud cam- 

um de Wast, in suo dominico. — Willelmus de Hoocuria, unam vavassoriam apud Noers. 
— Willelmus de Noiers, unam vavassoriam apud Noiers. — Pere Perrés et Petrus de Sarcuit, 
unum feodum apud la Bellére, ad Fossetum, ad Poumerous et ad Ereni. — Rogerus de 
Longo Pirario, unam vavassoriam apud Fossetum. — Rogerus de Quenel et Girardus Bor- 
nicus, uterque dimidium feodum : hoc quod est Rogeri de Quenel sedet ad Compeinvillam, 
ad Trepeium et ad Gros Quesnaium, ad Hadencuriam, ad Sigi et ad Noefvillam; et dimi- 


‘dium feodum predicti Girardi sedet in eisdem locis. — Johannes Dandifer, unam vavas- 


soriam apud Treiforet, que fuit Radulfi Rustici. 

141, Guillelmus de Betencort, unum feodum, et est apud Betencort et ad Boscum As- 
celin. — Prior de Sigi, unum feodum, et est ad Sigi et ala Roondine et ad Capellam Sancti Au- 
doeni. — Yon de Ovilla, unum feodum, et est apud Novum Boscum, au Bosmesnil, ad Haiam 
et ad Bushoz. —- Manasserus de Sancto Luciano, duo feoda, et est primum apud Sanctum 
Lucianum et ad Osberti Mesnil, ad Boscum Giliberti, ad Boscum Renerii, ad Affri..... 2 
ad Cathenam, ad la Herletoire et ad Sigi.— Michael de Roboreto, duo feoda ad Boscum 
Odeline et ad Hurlou, ad Sarquex, ad Sanctum Sansonem, a Eteville, ad Rebeiz, ad Cas- 
tellionem. — Dominus Robertus de Peissi, unum feodum et dimidium, et est ad Boscum 
Herout et ad Bichi, ad Boscum Bordel et ad Mateleusse, ad Asquinemare, ad Cathenam et 
ad Wastmesnil, ad Hamellum et ad Brekerdale. 

142. Dominus Raginaldus de Bosco et Baudri de Longo Campo, unum feodum apud 
Fraxmeam, ad Boscum Rogeri, ad Rasseraus, ad Bordeaus, ad Estoutevillam et ad Assinum 
Coctum, ad Montem Renguier et ad Atevillam. — Hugo de Meinnesmares, dimidium 
feodum ad Meinnesmares et ad Quarroge.--- Engerrannus de Monteniaco, dimidium feodum 
ad Monteniacum, ad Mau....... 3, ad Launoi ect ad la Herlotére. — Girardus Strabo, dimi- 
dium feodum ad Boscum Strabonem, ad Montem Girardi, ad Sigi et ad Orgoil. — Nico- 
laus de Monteniaco et Hugo de Normanvilla, unum feodum ad Normanvillam, ad Heron- 
chel, ad Capud Aquz et ad Salomonis Villam. — Domina Castellionis, dimidium feodum 
in duobus Castellionibus, ad Loeusses et ad Feritatem. 

143. Johannes de Roboreto, dimidium feodum ad Binchi, ad Sanctam Surrectionem et 
ad Magnum Pratum. — Gualterus Havart, dimidium feodum ad Orgoil et ad Monten- 
niacum, ad Sigi et ad Montem Ascelini.— Willelmus de Fri, dimidium feodum ad Frii, 
ad Brivedent, ad Sanctum Sansonem et acd) Sanctum Lucianum, et hospites ad Gornaium. — 
Osbertus de Boissei, dimidium feodum ad Boisseium, ad Reinbouvillam et ad Nulphum 
Montem, ad Ollemont et ad Brevillam. — Galterus de Sancto Aniano, unum quarterium 
ad Mesnil Libre. — Willelmus de Hodenc, unum quartier ad Molendinum Hardoin et ad 
Hodenc. — Johannes de Mesnillo, unum quarterium ad Mesnil. — Petrus de Sunmeri, 
unum quarterium ad Sunmeri, et est in manu domini regis. 

144. Stephanus de Longo Campo et Rogerus* de Bosco, feodum unius militis, quod 
sedet apud Cristot et ad Maram Yvelent. — Fontana la Girart, quam tenuit Girardus de 
Malguenchi, unum feodum quod tenet Galterus Camberarius, de dono domini regis®. — Bos 


' F Tourpre. * Pro Rogerus, conjicimus legendum Raginaldus, ut 
* Lecus vacuus in E et F. supra, § 142. 
* Loeus vacuus in eisdem codd, * Hoc donum anno 1218 factum est. 





' 


ae 


A et 


j 
q 
i 
1 
a 
iy 
} 
| 


* Vel Niveis. 


640 SCRIPTA DE FEODIS AD REGEM SPECTANTIBUS. 


Berenger, unum feodum, quod Willelmus de Mineriis tenet pro custodia filii Rogeri des 
Essarz. — Grinossevilla, unum feodum, quod tenet Hugo de Grinossevilla in suo dominico. 
— Robertus Harenc, pro terra sua de la Crique et de Baumont, unum feodum et dimidium 
in decheio pro terra quam dominus rex dedit Gaufrido de Capella. — De feodo Harenc 
xv solidos, et pro feodo de Crotaio vi solidos et u denarios. Galterus de Goutevilla, 
pro terra de la Crique, dimidium feodum. — Willelmus de Blancmostier de Mesnil, di- 
midium feodum, quod est ad Mesnil apud Belencombriam. 

145. Gaufridus de Saio, pro terra de Quesneto, dimidium feodum, quod Mathzus de 
Chaumont tenet de dono regis. — Bos Huum de Alneto, dimidium feodum, et est in de- 
cheio pro terra quam dominus rex habet in manu sua xv sol. — Elias de Mesnil, dimidium 
feodum apud le Mesnil. — Cressi et la Pomerée, unum feodum, de quo Reginaldus de 
Bosco habet x1 solidos pro Pomereia. — Droco de Moy habet Cressi de dono regis. — Wil- 
lelmus Augustinus, pro terra de Fraxinea, unum quarterium. — Adam de Torciaco, unum 
feodum apud Torciacum. — Willelmus de Torciaco, unum feodum apud Torciacum. — 
Donestanvilla, unum feodum, quod est in manu domini regis. 

146. Willelmus de Milomesnil, dimidium feodum. apud Milomesnil. — Terra Oliveri 
de Eincuria, unum feodum apud Eincuriam. — Robertus le Gras, pro terra de Haltunvilla, 
unum feodum quod respondet Alneto. — Rogerus de Nuieis*, pro terra d’Oufreville unum 
feodum. — Robertus de Caletot, pro terra de Caletot quintam partem feodi. — Willelmus 
de Wasavic, pro terra de Bruetevilla unum feod»m, in decheio pro Sancta Fide de Longe- 
villa vi solidos. — Cravilla et Rochefort.et Wellebuef, unum feodum, de quibus Wellebuef 
respondet de xx solidis, et est in ballivia Rothomagi. — Radulfus de Plaiz, dimidium feodum 
apud Plaiz. — Robertus de Heinneval, pro terra de Hamenvilla dimidium feodum, sed 
numquam reddiderunt talliam nec auxilium. 

147. Hugo de Cressiaco, unum feodum apud Douvrent. — Robertus de Guerres, unum 
feodum apud Puchois. — Dominus de Freauvilla, unum feodum apud Bally. — Gaufridus 
de Balloil, unum feodum apud Bally. — Helias de Sancto Sidonio, dimidium feodum apud 
Bally. — Dominus de Sancto Martino, unum quarterium apud Bally. — Goberti Villa, 
unum quarterium, de feodo Fulconis de Cantalupo. — Breival, unum feodum, de ducatu. 

148. Bos Melet, unum feodum, quod Robertus de Ovetevilla tenet.— Branche de 
Sancto Dionisio, dimidium feodum apud Sanctum Dionisium. — Prior Alti Fagi, dimidium 
feodum apud Parcum et ad Languetuit. — Robertus de Crepud, dimidium feodum apud 
Crepud, in manu regis. — Petrus de Bosco Willelmi, dimidium feodum apud Boscum Wil- 
lelmi. — Li Chastelers, unum quarterium, quod Hugo de Boufardo tenet. — La Ravine, 
unum quarterium apud la Ravine et apud le Chasteler, quod filius Anastasia et Ricardus 
Grenon tenent. — Languetuit, dimidium feodum apud Languetuit, quod Adam de Gon- 
nevilla tenet, et Radulfus de Bello Monte unum quarterium; Robertus de Monasterio, aliud 
quarterium, et Reginaldus de Pratis aliud quartertum. — Galterus Burez, dimidium feodum 
apud Hubouvillam. 

149. Feodum de Neele, quintam partem unius feodi, quod Willelmus de Mesnillo 


tenet. — Refrevilla, dimidium feodum, quod Nicolaus de Mara tenet. — Radulfus de Duno 
tenet apud la Motam Ebrardi de Mesnil dimidium feodum. — Anglica Villa, unum quar- 


terium militis, cum suis participibus, quod rex habet in manu sua. — Sanmelle, dimidium 
feodum in Valle Duni, quod Willelmus Sanmelle tenet. — Willelmus Beton unum quar- 
terium in Valle Duni tenet. — Rogerus de Blouxvilla, unum quarterium in Valle Duni. — 
Bellus Campus, dimidium feodum ; Jordanus de Bosco, unum quarterium; sed non debent 
talliam, nec auxilium, et est in manu domini regis. 

150. Feoda de Mannevilla. — Renardus de Grenvilla, unum quarterium apud Guerres. 
-— Guillelmus de Grouchet, unum quarterium ad Grouchet. — Injorrandus de Sancto Au- 
doeno, dimidium feodum apud Sanctum Audoenum. — Elias Haquerc , unum quarterium 
ad Mesnil Haquere. — In duodecim hospitibus apud Bougellas, unum quarterium militis. 

- Johannes de Moncellis, pro Bourdeinvilla unum quarterium militis, et respondebat 
apud Clouvillam de feodo Feritatis, quando rex cepit terram. — Willelmus de Lindebouf, 
pro Osunvilla unum quarterium militis. — Nicolaus de Monteniaco, pro feodo Petri de 
Nicole ad Loomervillam, et pro Maciaco, et pro Boseval ultra Sequanam in ballivia Bone 
Villa, et pro terra Galteri de Trelli qu vocatur Mannetot, et pro Ricouvilla que fuit Galteri 
de Crossiaco, duo feoda. — Feodum Haoys de Blouxevilla, ad Blouxevillam unum feodum 
de tenencia Alba Mala. — Sarracena de Aupegart, unum quarterium militis. 

151. Feoda Sancti Richert. — Feodum de Neele , unum feodum militis, quod Willelmus 
de Kaou tenet. — Yvo de Sancto Remigio, unum feodum militis apud Sanctum Remigium. 
—Castellanus de Britolio, pro Alneto, unum feodum militis apud Alnetum et apud Coriletum. 





A 


B 


BD 


E 


F 


— 


K 


N 





SCRIPTA DE FEODIS AD REGEM SPECTANTIBUS. 641 


a —Ricardus de Velly, unum feodum militis apud Velli. — Giraudus de Bauneio, unum quar- 
terium militis apud Waudovreium. 

152. Feoda Mortui Maris. — Michael de Portu Mortuo, unum feodum militis apud 
Portum Mortuum. — Angomerus de Sancta Bova et sua mater tenent dimidium feodum 
ad Sanctam Bovam, quod Willelmus de Belenconbria tenuit. — De feodo Rogeri de Mortuo 

B Mari, dimidium feodum apud Sanctam Bovam et ad Espmetum, quod est in manu domini 
regis. — De feodo Radulfi de Bello Campo quod Willelmus de Belemcombria tenet, unum 
quarterium militis, quod est apud Sanctam Bovam, et est de eschaeta regis, et domina que- 
dam tenet illam per dotem. — De eodem, Hugo de Chamberon, apud Sanctam Bovam unum 
quarterium militis, quod est in manu regis. — De feodo de Sangomare, dimidium feodum 

c militis, quod est apud Salgomare et apud Pousevillam, et est in dominico domini regis, — 
Willelmus de Sancto Germano, unum feodum militis apud Sanctum Germanum. — De 
feodo Marescalli, unum feodum et dimidium militis ad Luci et ad Maneovallem, in manu 
domini regis. — Willelmus de Betencuria, dimidium feodum militis apud Betencuriam. 
— De feodo de Galteri Villa, dimidium feodum militis, unde xxvir solidi computantur 

D super dominum regem, de terra que est in manu sua. 

153. Philippus Caletot, Bouteleirs, Ravinel ad Maseit et Osbertus Curta Fides et Wil- 
lelmus Louvel, dimidium feodum militis. — Hugo de Tourpes, dimidium feodum militis 
apud Tourpes. — Toquevilla, dimidium feodum militis, quod Willelmus Barate tenet. 

154. Jordanus de Lindebout, apud Imbievillam dimidium feodum militis, et respondet 
Johanni de Roboreto. — Heres Galteri de Sancto Martino, duo feoda ad Wibout, ad la Fo- 
leteriam. — Willelmus de Lamberti Villa, ad Lamberti Villam unum feodum, in descheio 
xv solidos propter dominium quod dominus rex tenet in manu sua —~ Heres Roberti Tou- 
berti, ad Bures unum quarterium, quod tenet filius Roberti Toubert. — Feodum de Sauly, 
ad Osunvillam dimidium feodum, quod est in manu domini regis. — Willelmus de Sancto 
Audoeno, unum feodum ad Sanctum Audoenum, quod plures tenent de eo. Ad Guiberti 
Villam unum quarterium, quod est in manu domini regis. — Sauxetot, unum quarterium ad 
Sauxetot, quod heredes Johannis de Mara tenent. — Ad Guiberti Villam et ad Tiliolum, 
unum feodum, de quo tercia pars respondet Johanni de Roboreto. Gaufridus ad Inbevillam, 
dimidium feodum, et respondet dicto Johanni. — Rogerus de Petra Villa et Radulfus de 
G Petra Villa, unum feodum, et respondet eidem Johanni. — Willelmus de Osunvilla, ter- 
ciam partem cujusdam feodi, quod respondet dicto Johanni. 

155. Rogerus de Vallegitot, unum quarterium militis. — Heres de Magnevilla et Th.! de 
Gocequinmesnil et filius Rogeri de Brueria, unum feodum. — Rogerus li Chacoux?, unam 
vavassoriam in qua sumitur quarta pars vavassoriz, et in hiis feodis Johannes de Roboreto 
nondum suum tercium capit. — Jordanus de Tot’, dimidium feodum militis.— Robertus 
de Peretot, unum quarterium militis. 

156. Radulfus Calcensis, unum feodum militis apud Osmenvillam. — Petrus de Hotot, 
pro Hotot unum feodum militis. — Robertus Porquet, dimidium feodum militis. — Loo- 
mervilla, dimidium feodum militis, quod tenet Nicholaus Malesmanus. 

157. Guillelmus de Angervilla, duo feoda de comitatu de Clara apud Aurigier, et de 
illis tenet Petrus de Torgovilla dimidium feodum apud Torgovillam et apud Angervillam. 
— Robertus de Becco, unum feodum comitatus de Clara apud Genevillam: de illo tenet 
Willelmus de Molines dimidium feodum apud Toretot per loricam. — Willelmus de Bete- 
villa, unum feodum de comitatu [de] Clara juxta Mosteri Villare. — Elias de Longolio, duo 
K feoda de eadem Clara, unum apud Esponvillam, et unum apud Languetot et apud Colo- 
mesnil. — Robertus de Osunvilla, unum feodum de eadem Clara, apud Osunvillam, apud 
Ovevillam et apud Lesbor. — Nicholaus Grenet, unum feodum de eadem Clara, apud 
Girevillam. — Johannes de Crasmesnillo, unum quarterium de eadem Clara, apud Cras- 
mesnil, apud Estrutart et apud Abetot.— Willelmus, duo feoda de eadem Clara. Histerius 
autem, filius suus et heres, in terram Jerosolimitanam perrexit.— Pares de Heruce, unum 
feodum de eadem Clara, quod est in quinque partes, apud Vergovillam, apud Brueriam, 
apud Esculetot, Willelmus de Ingovilla et Theophana et uxor Willelmi Thoberi tenent tres 
partes‘; Hugo Malebisse, quartam partem, quam dominus rex habet, et domina de Cam- 
pania tenet quintam partem. 

158. Willelmus de Willeker, unum feodum de eadem Clara apud Fontes, de quo Wil- 
lelmus Paganus tenet dimidium quarterium apud Esponvillam, et Mathzus de Buletot aliud 
dimidium quarterium. — Johannes Larsic, dimidium feodum, de eadem Clara, apud Blu- 
villam, quod Willelmus Paviot tenet de dono domini regis, et nunquam pagavit auxilium. 





= 


al 


I 


_— 





a 


N 


= 


! F Tibaldus. > E do Tot, vel fort. d’Otot. 
? F li Chachous. * Codd. terciam partem. 


TOME XXIII. 81 








SS Se 2 t—2 


eee ee ee ee 


Se 


a 


642 SCRIPTA DE FEODIS AD REGEM SPECTANTIBUS. 


— Dominus de Gerarvilla, octo feoda, et de ducatu tria feoda, et de istis tenent Radulfus 
de Kenorvilla duo feoda apud Kenorvillam et apud Putot et apud Watetot, que villa est in 
manu domini regis, et Willelmus de Esmalevilla unum feodum apud Esmalevillam. Mater 
Eustachii Torbet, dimidium feodum apud Hamervillam, et ibidem dimidium feodum, 
quod est in manu domini regis. — Richardus de Auxevilla, dimidium feodum, de comi- 
tatu de Clare, apud Normanvillam et apud Granvillam et apud Mautevillam. 

159. Willelmus de Mortemari, unum feodum apud Granvillam et apud Othevillam et 
apud le Choquei ; apud Fontenei unum feodum, quod est in manu domini regis. [la tria 
feoda de ducatu sedent apud Gerarvillam, apud Fontes et apud Sanwicum et apud Que- 
sevillam, et ista tenet dominus de Gerarvilla in manu sua, et de aliis predictis feodis 
tenent Eustachius de Colevilla unum feodum apud Colevillam; Radulfus de Torrevilla 
unum feodum; Willelmus de Brueria, unum feodum apud Gonnevillam et apud Fo- 
villam ; Rogerus de Briautel, unum feodum ibidem ; Willelmus de Mesnil, unum feodum 
apud le Mesnil; Henricus de Sandovilla et Willelmus de Tonnevilla et Robertus Tebout, 
unum feodum de feodo Feritatis ; Mathzus de Buletot, unum feodum apud Buletot, apud 
Coldroi et apud Clavillam. — Hugo de Bosemoncel, unum feodum, de comitatu de Clara, 
ibidem et apud Rouvillam et apud Bolebec, et dimidium feodum decima parte minus apud 
Foleteriam et apud Clivillam et apud Eblelont, de feodo quod fuit Henrici Biset. — Enge- 
nout Soflet, unum feodum, de comitatu de Clara, apud Herdoic et apud Bosevillam et apud 
Bolevillam et apud Rafetot et apud Bolebec. — Willelmus Bennengel, unum feodum de 
comitatu de Clara apud Bendenges, et unum quarterium de feodo de Estoutevilla apud Osun- 
villam et apud Osbertot et apud Ricardi Villam et apud Flanmeinvillam et apud Escreite- 
villam et apud Focart Escales. 

160. Willelmus Fomin, dimidium feodum, de comitatu de Clara; de illo tenet Wil- 
lelmus de Sorenc quintam partem, et Radulfus Blanquet unam aliam quintam partem. — 
Apud Bermonvillam', unum feodum, de comitatu de Clara, quod tenet Willelmus Bardof. 
— Gillebertus de Herecort, unum feodum, de comitatu de Clara, ibidem et apud Sauxetot. 
— Petrus de Sancto Dionisio, qui est apud Albigenses, unum feodum, de eodem, apud 
Belebec. —-Garnerus ‘Trossel, unum feodum apud Flasmaram et apud Fotipou. — Ri- 
chardus des Malloz, terctum unius feodi, de comitatu de Clara, apud Teuvillam. — Nicho- 
laus de la Lande, unum feodum, de comitatu de Clara, apud Croismare. — Petrus de 
Tornelia tenet unum quarterium de terra Seheri de Canchi. — Aufredus Bordet, unum 
feodum, de comitatu’, apud Bennevillam et apud Mesnillum et apud Escobardevillam. — 
Petrus de Brueria, unum feodum, de ducatu, apud Gonfrevillam la Callot. — Sanevilla, 
duo feoda, que sunt in manu domini regis, apud Sanevillam et apud Aubinvillam; de illis 
tenent Radulfus de Fraxinis, Radulfus de Mannevilla, Arnulfus de Tancarvilla et Henricus 
de Estoutevilla et plures alii per minutas partes auxil[iorum]. — Robertus Durescu , unum 
feodum, de ducatu, apud Ausontot, quod tenet Maltildis de Pontibus per dotem. — Ni- 
cholaus de Estoutevilla, unum feodum, de ducatu, in manu domini regis est, apud Roque- 
fort et apud Evunvillam; set nunquam pagavit auxilium. 

161. Terra comitis Ebroicarum, sex feoda et dimidium, que sunt in manu domini regis. 
De illis tenent Gaufridus de Gornaio et Willelmus de Sorenc unum feodum apud Tresgar- 
villam: Willelmus de Willeker, unum feodum ibidem; Henricus de Willeker, unum feodum 
ibidem ; Ricardus de Lintot, unum feodum ibidem; Willelmus d’Estelant, unum feodum 
ibidem; Robertus Pagnardus, terciam partem unius feodi apud Bellam Fossam, et Robertus 
de Pissiaco aliam terciam partem, et dominus rex habet residuum in manu sua, et hee tres 
partes faciunt unum feodum; apud le Topin dimidium feodum. — Abbas Sancti Wandre- 
gisili tria feoda, de ducatu, in Caleto. 

162. Estotevilla, quinque feoda et dimidium, que dominus tenebat per unum feodum 
de domino suo, que sunt in manu domini regis. De illis tenent Henricus de Estotevilla 
unum feodum apud Walemont et apud Tigervillam et apud Angervillam; Radulfus Martel, 
dimidium feodum apud Angervillam et apud Heaumevillam, et apud Bendenges unum 
feodum, de quo Willelmus Bendengel tenet unum quarterium, et residuum tenet dominus 
rex ; Robertus de Hotetot, unum quarterium et tercium unius feodi apud Hotetot; Robertus 
de Divite Burgo, tercium unius feodi ibidem et apud Esquetot; Willelmus li Sesnes, di- 
midium quarterii apud Estotevillam, et unum feodum apud Estotevillam, quod tenet do- 
minus rex; Camerarius de Tancarvilla, unum feodum apud Estotevillam et apud Tigervillam; 
Willelmus de Mantot, dimidium quarterium ibidem; Radulfus de Plasseiz, dimidium feo- 
dum apud Hameauvillam et apud Aufrevillam; Eustachius de Binevilla, unum quarterium 


' F Bernonvillam. — * F ducatu, loco cujusdam vocis erase. 





A 


© 


D 


G 


_ 


K 





A 


G 


H 


oo 


N 


SCRIPTA DE FEODIS AD REGEM SPECTANTIBUS. 643 


ibidem; Robertus de Danpetra, unum quarterium apud le Fresnai; Willelmus de Rebés, 
dimidium feodum ibidem ; Robertus de Autretot, unum quarterium ibidem. 

163. Apud Roquefort, txxvi sol. in manu domini regis est. — Ricardus de Girevilla. 
unum quarterium, de comitatu de Clara, apud Girevillam. — Rogerus de Muies, unum 
feodum, de comite de Warenne, de Belenconbre, apud Torfrevillam. — Radulfus Martel, 
unum feodum, de ducatu, apud Angervillam. Heres Eustachii Portechein tenet de illo per 
plena arma. — Idem Radulfus tenet dimidium feodum de eschaeta apud Clevillam et apud 
Angervillam et apud Limanvillam et apud Tiouvillam et apud Tormovillam as Alloiers et apud 
Villers et apud Daubou et apud Nevillam. Idem Radulfus, dimidium feodum, de feodo de 
Estotevilla, ibidem et apud Hamervillam et apud Wallevillam. — Godardus de Vaus, unum 
feodum, de ducatu, apud Godarvillam et apud Petram Siccam, et inde Renaudus des Chas- 
telez tenet dimidium feodum apud les Chastelez. 

164. Patricia de Fiscanno, unum feodum, de ducatu, apud Fiscannum et apud Dode- 
villam , de quo Hugo Grenon tenet quintam partem unius feodi apud Werretot, et Rogerus 
de Winemesnil dimidium feodum apud Sauvillam et apud Winemesnil. — Durandus de 
Estrei tenet unum feodum de Henrico de Estotevilla apud Toroudevillam. Idem Henricus 
de Estotevilla tenet Beccon cum pertinenciis per servicium unius militis. Inde tenet Wil- 
lelmus Aguillon per quartam partem unius militis. Item tenet terram des Loges et terram 
de Fisc|anno] et de Sancto Thoma de l’Oselére, per feodum unius militis, de domino rege. 
De isto feodo tenet Eustachius de Buievilla dimidium feodum apud Groisselers. Robertus 
de Weineval, dimidium feodum ibidem. Raginaldus de Bosco, quartam partem unius 
feodi apud Sanctum Clarum. Henricus de Wiauvilla, quartam partem, quam Willelmus 
de Bosevilla tenet ibidem. Radulfus Hauxelin, sextam partem. Robertus Caletot, sextam 
partem. Radulfus Hurtelou, sextam partem. Rogerus Grenet, terciam partem. Gillebertus 
de Castellero, dimidium feodum. Robertus de Parco tenet de Henrico de Estotevilla unum 
feodum, de quo facit ad costum suum custodiam ad Novum Forum. Item predictus Hen- 
ricus tenet unam vavassoriam apud Raimes, de feodo de Sainevilla. Item tenet Wimmon- 
villam et Gillarvillam et Audebertot, de feodo de Raim{es], unde debet ire ad placita de 
Rogeri Villa semel in anno. 

165. Terra Hugonis Thalebot, unum feodum apud Beccum, quod est in manu do- 
mini regis, et apud Drosoi, de domino rege. — Robertus de Woinevilla, tria feoda, de 
ducatu, apud Kriquetot et apud Mautevillam et apud Pavelliacum et apud Blovillam. Inde 
tenet Henricus de Anglica Villa ibidem unum feodum, et dimidium apud Criketot. Heres 
de Esclonde, dimidium feodum apud Criquetot. Jordanus de Walicarvilla, unum quarte- 
rium apud Walicarvillam. Apud Frievillam, dimidium feodum, quod est in manu domini 
regis. Rogerus de Peretot, unum feodum et dimidium apud Criketot et apud Mautevillam 
et apud Ternemare et apud Yenvillam et apud Blovillam. Willelmus Belvilein, unum 
feodum apud Mautevillam. Willelmus de Flanme{n]|villa, dimidium feodum apud Criquetot 
et apud Flamenvillam. Willelmus Durescu, dimidium feodum apud Mesnil Gornel. Ra 
dulfus de Francquesnel, dimidium feodum ibidem. Willelmus de Similiaco, unum feodun 
apud Rancofeuquere. Radulfus de Plesseiz, unum feodum ibidem. 

166. Willelmus de Bello Campo, tria quarteria ibidem. Willelmus de Yquetot, unum 
feodum apud Huglevillam et apud Woineval. Nicholaus de Baudretot, dimidium feodum 
ibidem. Galterus Camerarius, dimidium feodum apud Fontes la Girart. — Hugo de Bou- 
faut, dimidium feodum apud Sanctum Anianum. — Nicholaus de Estoutevilla, unum feo- 
dum apud Clivillam, de Feritate, de feodo de Gerarvilla. — Osbervilla la Cortenei, unum 
feodum, de Bretevilla; in manu domini regis est. — Canvilla, unum feodum, de Britolio; 
in manu domini regis est. — Tilloitum, unum feodum, de Britolio, apud Archias; in manu 
domini regis est.—Galterus Dispensator, unum feodum apud Canvillam; in custodia domini 
regis est. — Guido de Tonnevilla, dimidium feodum, de Britolio, apud Tonnevillam. — 
Willelmus Barate, dimidium feodum, de Britolio, apud Toquevillam in ballia Archiarum 
et apud Parvam Villam. — Torpes, dimidium feodum, de Britolio. — Nicholaus Males- 
meins, dimidium feodum apud Berrevillam et apud Parvam Villam et apud Je Fay, de Britolio. 

167. Karevilla, dimidium feodum, de Britolio; in manu domini regis est. — Gaufridus 
Paternostre et Petrus de Kriquebou, dimidium feodum, de Britolio, apud Harquevillam. 
— Willelmus Malet, dimidium feodum, de Britolio, apud Crasvillam et apud Aufay. — 
Domina de Oinvilla, dimidium feodum, de Britolio, apud Oinvillam et apud Rivillam et 
apud Kaniacum et apud Bretevillam et apud Wisenniacum et apud Bardovillam. — Mein- 
molins, dimidium feodum, cujus dominus in terra Jerosolimitana est. — Johannes de Te- 
bout, unum quarterium, de Britolio, apud Mesnillum. — Petrus Recuchon, unum quar- 
terium, de Britolio, apud la Londe. Idem Petrus, dimidium feodum, de ducatu, apud 


81. 








] 
{ 
4 
| 


oe eee ee er ee, 


* SE. eS 





G44 SCRIPTA DE FEODIS AD REGEM SPECTANTIBUS. 


Fiscannum et apud Ostrutart' et apud la Poheroie. — Willelmus Aguillon, unum quarte- A 
rium, de Britolio, apud Fouqueroi. — Richardus Rubeus, unum quarterium, de Britolio, 
apud Boevillam. — Hugo de Limanvilla, unum quarterium, de Britolio, apud Limanvillam. 
— Gerelmus de Fors, unum quarterium, de Britolio, apud Bannos et apud Isnauvillam 
juxta Bannos. —- Yonus de Oovilla, unum quarterium, de Britolio, apud Isneauvillam. — 
Rogerus Ridel, octo partes unius feodi, de Britolio, apud Espinevillam. 

168. Robertus Porquet, dimidium feodum, de Caniaco, apud Torouvillam. — Petrus 
de Langelon et Eustachius Leo, dimidium feodum apud Langelon et apud Fresneiam, et 
Willelmus de Bosevilla tenet pro Eustachio Leone, de Kaniaco. — Robertus de Hotot, 
unum quarterium, de feodo de Kaniaco, apud Parvam Villam.—Jordanus de Walikervilla, 
decimam partem, de domino rege, apud Walikervillam. — Willelmus de Gerpenvilla, 
unum feodum, de comite Augi, ibidem et apud Brevedent. — Willelmus Lovel, dimi- 
dium feodum, de Clivilla, apud Tormovillam et apud Isneauvillam. — Galterus de Folete- 
ria, dimidium feodum, de Kaniaco, apud Foleteriam. — Camerarius de: Tancarvilla, 
unum quarterium, apud Froouvillam, de feodo Kaniaci. — Gillebertus de Morevilla, 
unum quarterium, de Kaniaco, in ballia Archiarum. — Ingerrannus de Montigniaco, unum 
quarterium ; nescimus ubi sit. — Willelmus de Milonmesnil , unum quarterium, de Kaniaco. 
—— Et de istis feodis de Kaniaco respondetur Marescallo per tria feoda. 

169. Feoda Camerarti de Tancarvilla, decem feoda de comitatu. 

Johannes de Sancto Audoeno tenet de Camerario de Tamquarvilla unum feodum, et 
sui participes apud Auberviller unum feodum, quod est in manu domini regis. — Eusta- 
chius de Cosances, dimidium feodum et unum quarterium, quod non cognoscit, et unum 
quarterium quod emit ab alio tenente de Camerario. — Robinus de Torqueteuvilla, di- 
midium feodum ; in custodia Camerarii est. — Helias de Berengervilla, unum quarterium. 
— Helias de Sancto Supplicio et Tecelinus de Carpeval, dimidium feodum. — Henricus 
de Berengervilla, unum feodum. — Philippus de Bestisiaco, duo feoda, de dono domini 
regis, et non cognoscit nisi unum, nec facit servicium nisi de uno. — Rogerus de Petra 
Curia, unum quarterium apud Mesnilium. — Robertus Rabasce, unum quarterium apud 
Estables. — Apud Estables, unum quarterium, de feodo Simonis de Bello Monte, quod 
uxor ejus tenet. — Johannes Rastel, unum quarterium apud Estables. — Balduinus de 
Freuslevilla, unum feodum. 

170. Guillelmus de Bodevilla, unum feodum apud Muchedent. — Halesbout de Fa- 
lencort et sui participes, unum quarterium ad Capellam. — Helias de Mesnil Haquet, 
unum feodum. — Guillemot de Plesseiz, tria quarteria, que? Petrus de Tornella habet in 
custodia. — Apud Hapevillam, dimidium feodum, quod est in manu domini regis. — 
Wiscart, dimidium feodum, apud Hapevillam et apud Espinei. — Jordanus de Tebermes- 
nil, dimidium feodum. — Rogerus de Lindebo, unum feodum et dimidium apud Lin- 
debo et apud Tebermesnil. — Guillelmus de Bodevilla, miles, unum feodum et unum 
quarterium apud Bodevillam et apud Monteborc. — Guillelmus Lipart, unum quarterium 
apud Sanctum Laurencium. — Simon de Sancto Laurencio, dimidium feodum ibidem et 
apud Estalevillam. — Richardus Caletot, unum feodum ibidem et apud Freuslevillam et 
apud Boscum Roberti. — Radulfus de Gosbervilla, unum feodum apud Caletot et apud 
Saane. — Nicolaus de Saane, unum feodum apud Wiguemare. 

171. Rogerus de Buievilla, unum feodum apud Buievillam. —. Guillelmus Rainart, 
unum quarterium apud Greinvillam et apud Sauxetot. — Johannes de Limisiaco, dimi- 
dium feodum apud Dum. — Ricardus de Anxevilla, terciam partem unius feodi apud Dum. 
— Lucas Malet, dimidium feodum apud Aufay et apud Crasvillam. — Robertus de Nevilla, 
unum quarterium apud Peretot. — Ricardus Duredent, unum quarterium apud Peretot. 
— Dispensator, unum quarterium apud Estalevillam ; in custodia Camerarii. — Rogerus de 
Blouxevilla, dimidium quarterium apud Dum. — Guillelmus Canis, unum feodum apud 
Estoutevillam ; in manu domini regis est. — Rogerus de Muies, dimidium feodum, apud 
Toufrevillam. — Apud Frievillam, dimidium feodum, quod est in manu domini regis. — 
Lucas Malet, unum quarterium apud Escales. — Guillelmus Palerne, unum quarterium 
apud Croismale, ~~ Gaufridus de Escales, unum quarterium. 

172. Robertus de Tauxis, ubi manet, duo feoda et dimidium. — Radulfus de Mesnil 
Gasce, dimidium feodum ibidem. — Filius Thome de Wivilla, dimidium quarterium, 
quod est in custodia Camerarii. — Guillelmus de Vado, unum feodum ubi manet, quod 
Adam Cam{erarius] tenet. — Guillelmus de Mortuo Mari, duo feoda, unum apud Brete- 
villam, et aliud apud Beccum, sed non cognoscit nisi unum, et illud tenemeéntum tenet 


> Melius Estrutart. — ? Codd. quos. 





- 


A 


— 


SCRIPTA DE FEODIS AD REGEM SPECTANTIBUS. 645 


Camerarius de comite Leicestrie, de Britolio. — Henricus de Estoutevilla, unum feodum 
apud Raimes. — Bellus Campus, unum feodum apud Auxetot. — Apud Crasmesnil, unum 
feodum. — Radulfus Martel, dimidium feodum apud Abetot. — R. de Abetot, unum 
feodum apud Abetot. — Richardus de Bolevilla, unum quarterium apud Crasmesnil. 

173. Rogerus de Abetot, unum quarterium apud Abetot. — Eustachius Torbert , unum 
quarterium apud Sanctum Michaelem. — Robertus Paganus, unum quarterium apud Go- 
mervillam. — Laurencius le Trainné, unum quarterium apud Esprotot. — Manasserius 
de Bures, unum quarterium apud Aennevillam. — Rogerus Paternostre, unum quarte- 
rium apud Tronchai. — Rogerus Rufus et Bartholomeus Foace, unum quarterium apud 
Gomervillam. — Johannes de Fraxinis, medietatem unius quarterii apud Wivarevillam. 
— Radulfus de Kenouvilla, unum quarterium apud Bruiéres. — Radulfus de Lislebou, 
dimidium feodum apud Milivillam. — Yonus de Milivilla, dimidium feodum apud Miltvillam. 
— Magister Hugo de Bosemoncel, unum feodum ibidem. — Radulphus de Reuvilla, unum 
quarterium, quod est in manu domini regis. — Robertus Boissel, unum quarterium apud 
Bruiéres. — Johannes de Normanvilla, unum quarterium apud Bruiéres. — Rogerus de 
Breautel, unum quarterium apud Bruiéres. 

174. Guillelmus de Sponvilla, unum feodum juxta mare. — Guillelmus Mauconduit et 

\obertus de l’'Aune, unum quarterium apud Criquetot.— Henricus de Estoutevilla, di- 
midium feodum apud Antes. — Jordanus de Walikervilla, unum quarterium apud Au- 
mesnil. — Cabot, unum quarterium apud Aelouvillam. — Guillelmus le Cauf, unum 
quarterium apud Aliqueinvillam. — Rogerus de Aliqueinvilla, unum quarterium ibidem. 
— Robertus de Bosevilla, unum quarterium apud Aliqueinvillam. — Willelmus de Bose- 
villa, dimidium quarterium apud Torovillam. — Johannes de Barra, unum quartertum 
apud Boseviléte. — Guillelmus d’Esmalevilla, unum quarterium apud Bosevillam. — Pa- 
tricia de Fiscanno, unum quarterium, de quo non reddit nisi quatuor solidos de auxilio 
apud Anquetervillam super mare. — Rogerus de Meinmolins, unum quarterium ibidem, de 
quo non reddit nisi tres solidos. — Putot, unum quarterium, quod est in manu domini 
regis, et non reddit nisi decem solidos. 

175. Abbatissa de Mosterviller, tria feoda, de ducatu, de quibus tenent Petrus de Hotot 
unum feodum apud Novillam et apud Monasterii Villare; Guillelmus de Angervilla, unum 
feodum apud Gonfrevillam, in feodo de Molines; Amauricus Cauvel, dimidium feodum 
apud Gaveauvillam!; Guillelmus de Monasterio, dimidium feodum apud Witreville et apud 
Monasterii Villare et apud Hubervillam, et est in manu domini regis; Radulfus Corbert, 
unum quarterium apud Witrevillam ; apud Lisoires, dimidium feodum in ballia Johannis 
de Porta?: de illo feodo dimidio tenet Radulfus [de] Lisoires unum quarterium, et aliud 
quarterium est in manu domini regis. 

Sciendum est autem quod Camerarius tenet in maneriis suis hoc, scilicet Tancarvillam 
cum pertinenciis, Manvillam cum pertinenciis, Hailebos cum pertinenciis, Manehouvillam 
cum pertinenciis, Mesedon cum pertinenciis, Oistrechan cum pertinenciis, Et de istis ma- 
neriis multa dividuntur in pluribus locis. 

176. Milites qui tenent de abbate Fiscannensi*. 

Abbas Fiscannensis tenet decem feoda de ducatu Normannie. — Dominus Henricus Ma- 
leconductus, apud Anglici Villam et Paluel feodum unius militis. — Robertus de Nevilla et 
Radulfus Neel, apud Nevillam feodum unius militis. — Ricardus Duredent, heres de 
Guerres, Gaufridus et Matheus de Ermenolvilla et eorum participes, apud Hermenovillam et 
Mesnillum feodum unius militis. — Filius Radulfi de Kenouvilla, ex parte uxoris sue, apud 
Yquelont quarterium unius militis. — Apud Dodevillam, domina Patricia de Fiscanno, di- 
midium feodum militis. Guillelmus de Plesseiz, ibidem unum quarterium; et Philippus 
de Fraxineto, unum quarterium ibidem. — Apud Mesnillellum de subtus Jardin{is], Willel- 
mus de Plesseiz, unum quarterium militis. — Philippus de Bestisi, apud Aiencort, feodum 
unius militis. — Apud Witharvillam, feodum Witrechart, unum quarterium militis. 

177. Simon de Hougervilla senior et particeps suus, apud Ripariam de sub Sancto 
Victore feodum unius militis. — Hugo de Siletot, apud Siletot quarterium unius militis. 
— Guillelmus de Mortuo Mari, apud Osberti Villam dimidium feodum militis. — Domina 
Patricia, apud Winemervillam dimidium feodum militis. — Willelmus Marescallus, apud 
Buievillam feodum unius militis. Idem in feod|is| de Bernetot feodum unius militis. — 
Camerarius de Tanquarvilla, apud Hasteinvillam et Hastentot dimidium feodum militis. ~ 
Guillelmus Gagen, apud Esprevillam dimidium feodum militis. — Apud Clevillam, unum 
quarterium militis, quod est in manu domini regis. — Henricus de Wiauvilla, apud Dau- 


' F Chauveauvillam. * Hee ($176 et 177) occurrunt etiam fol. 124 Chartulari: 
* Id est ballia Bone Ville. Fiscannensis (Archives de la Seine-Inférieure). 





646 SCRIPTA DE FEODIS AD REGEM SPECTANTIBUS. 
boium, Girevillam et Berteauvillam quarterium unius militis. — Apud Almenesches versus 
Alencon difforciat comes Robertus abbatie Fiscanni feodum duorum militum. — Johannes 


de Normanvilla, apud Hastentot, Rivillam et Tibermont dimidium feodum militis, quod 
difforciat abbatie Fiscannensi. — Et preterea dominus abbas tenet Fiscannum cum om- 
nibus pertinenciis a domino rege, exceptis tantummodo elemosinis. 


x. [VIROMANDIA '. | 


178. Feoda que tenentar a domino rege apud Sanctum Quintinum. 

Girardus juvenis de Rosseio juratus dixit quod tenet de domino rege Hargiscort et do- 
minium cum appendiciis, et debet exercitum et equitatum. — Amauricus d’Autevile est 
homo de pleno feodo, et tenet domum d’Autevilla et x libras in bursa domini regis apud 
Sanctum Quintinum, et debet exercitum et equitatum. — Guido de Noale, homo de pleno 
feodo, tenet parvum guionagium? de Sancto Quintino et vu modios bladi apud Trunquoi, 
et dimidium et circiter um modios® avene apud Vergies, et terciam partem molendini 
d’Omessi, et debet exercitum et equitatum. — Galterus Draco, homo ligius, tenet 
xuit modiatas terre apud Seroucort, et mansionem suam, et medietatem uu hospi- 
tum, et partem molendini de Seroucort, et debet exercitum et equitatum. — Simon de 
Roucort, homo de pleno feodo, tenet unam justiciar{iam] apud Sanctum Quintinum de 
Omessi, et justiciam de Agricort, et v solidos apud Clitan, et stipulas culturarum regis de 
Sancto Quintino , et de quolibet secatore unum par cyrothecarum et de quadriga que ducit 
decimam 1 solidos, et debet exercitum et equitatum. 

179. Odo de Faiel, homo ligius, salva fidelitate domini Gusiz, tenet c solidos de 
guionagio Sancti Quintini, et vi modios avene apud Francillies, et xxvii modiatas terre 
inter Francellies et Savi *, et debet exercitum et equitatum.— Clarembaldus de Vendolio, 
homo ligius , tenet Vendolium de rege cum appendiciis, excepto uno vico extra firmitatem, 
quem tenet de domino Ingerranno qui vocatur li Borgés, salva dote uxoris domini Henrici 
de Busenci; et tenet boscos et prata et aquas et villas et guionagia, salva hereditate sue 
matris, que habet ibi medietatem quamdiu vivet, et tenet terras arabiles et homagia : Gui- 
donem de Moy, Renaldum de Coci, Galterum de Vendolio, uxorem Godefridi de Tugni, 
Guidonem de Lier, Philippum de Brissel, Robertum de Olcheri, Guidonem de Crespi, 
Johannem de Segencort, Guidonem de Vendolio, Giletum de Mayoc, Johannem de Doillet, 
Gobinum Malum Clericum, Galterum de Chiri, Johannem de Noviant, Galterum de Ha- 
mengicort, Robinum de Moy, Radulfum de Regicort, Wiardum de Coegni, Clarembaldum 
Hospitem, Simonem Burbis de Urviller, Johannem le Rabatu, Odardum de Havart, Fou- 
cardum Teste de Tor, Johannem majorem, Anselmum de Montescort , Galterum le Volant, 
Simonem de Buci, Guidonem de Vendolio, Guidonem Pelet, Petrum de Asseni, castel- 
lanum de Ham, Albricum Bocéle, Terricum d’Antan, majorem de Brissel, Rogerum Putart, 
Aubertum de Coegni, Renaldum de Coegni; et debet exercitum et equitatum. 

180. Renaldus prepositus, homo ligius, tenet mansionem suam de Sancto Quintino, et 
centum solidos in vicecomitatu, et in carnificio® xxvi libras et stalagium sotularium, et 
gastellos quintane, et furnum, et decem solidos ad ortos, et 1 solidos et tres panes de 
quolibet bolengario, et maritagium uxoris Girardi de Buires, et forragia duarum domorum, 
et minutos redditus in potestatibus, et citationes, et avenam, et de qualibet quadriga ubi 
panis venditur mi panes, et capones cum denariis, et scabinagia potestatum, et circiter 
decem modiatas terre apud Seroucort, °....... et gastellos apud Vaus, et duo sextaria 
vini et duos capones, et homagia : Ebalum fratrem suum, Robertum de Franchilli, Gillanam 
d’Arteilli, Galterum Holart, Anselmum de Ouves, Robertum Cokel, Hugonem Grivout, 
Stephanum Gaignon, Hugonem de Mairincort, Renaldum de Faukenprei, Joscelinum de 
Tugni, Girardum d’Elpion, majorem de Seroucort, heredem Galteri de Pyeton, majorem 
de Meuiricort, Girardum de Bellancort, Guidonem Busnart, Petronillam de Someri, Si- 
monem d’Estrailiers, Robertum Cochart, homagium sororis Ansoldi de Rooucort; et debet 
exercitum et equitatum et custodire prisones et hostagia duelli. 

181. Simon de Sancto Simone , homo ligius, tenet domum de Sancto Simone, et terram 


quam rex dedit patri suo, et id quod habet apud Villers et apud Corbeni et apud Aubeni, 


' Hujus capitis (§ 178-237) textam, adjecta gallica ver- * F guidonagium. 
sione, publici juris fecit doctus vir Tailliar, in commentario * E et F m, adjecta compendii nota; fort. legendum 
cui titulus : La féodalité en Picardie , fragment d'un cartu- minas. 
laire de Philippe-Auguste (Amiens, 1868, in-8°; extrait * Tailliar Ham, minus recte. 
du tome XXII des Mémoires de la Société des antiquaires > E carnificium. F carnificum. 


de Picardie). * Locus vacuus in E et F. 





A 


>) 


D 


= 


- 


K 








SCRIPTA DE FEODIS AD REGEM SPECTANTIBUS. 647 


a et id quod habet apud Ham et molend{inum] de Pyeton, et salvamentum de Duri, et id 
quod habet apud Hapencort, et Alnetum, et homagia: Albricum Gigantem, Guidonem d’Es- 
pordon, Godefridum de Leir, Petrum de Ham, Fortinum, Petrum Robart, Anselmum de 
Anseribus, Flandrinam filiam Champenois, Gerardum d’Erpion; et debet exercitum et 
equitatum. — Balduinus de Bello Videre, homo ligius , tenet domum suam de Bello Videre, 

B et villam et dominium usque ad spinam de Gooncort, et quedam terragia circa Joencort, 

ct districtum usque ad boscum de Wasquentrou, et xxx libras apud Sanctum Quintinum, 

homagium Guidonis de Moy pro medio d’Estreies. 

182. Odo de Han, homo ligius, tenet baroniam suam et castrum de Ham, reddendum 
regi ad magnam vim et ad parvam et mandatum ejus, excepto eo quod habet apud Doilli 
cum pertinenciis, et homagia que tenet de episcopo Noviomensi. Tenet de rege totas per- 
tinentias castri de Ham et guionagia et conducta sua, et id quod habet apud Colesi, et 
quicquid alii de ipso tenent ibidem, de quo agmentavit feodum regis, et id quod acquisivit 
apud Boumont, et id quod habet apud Mategni, excepto maritagio uxoris sue, et dominium 
de Aque Curia, que est de baronia de Ham, et homagia: Odonem de Faiel, Johannem de 
pd Roia, Florencium de Hangest, Petrum de Folluel, Beatricem de Montescort, Renaldum de 
Bretegni, Odardum de Sunmeta, castellanum de Ham, Aubertum Canem de Franmeville, 
Odardum de Monciaco, Galterum de Vendolio, Hugonem de Betencurt, Johannem filium 
ejus , Johannem de Vileta, Matheum fratrem ejus, Gaufridum de Brachi, uxorem Goberti 
de Broci de duobus feodis, Johannem comitem de Roci', Radulfum de Mesi?, matrem ejus, 
Goddam de Bello Videre, Gregorium de Alneto, filium Odardi de Flavi de duobus ho- 
magiis, Galterum de Girbercort, Johannem de Nancy, Hugonem de Ufois, Guidonem pre- 
positum de Ufois, Godefridum de Lier, Colinum Venatorem, filium Petri d’Estorni, Josce- 
linum de Flavi, Matheum de Leheries, Gaufridum de Tumbis, Guerricum de Pyeton, 
Perruchéle, Hugonem de Alneto, Galterum de Espevilla, Matheum de Gossencort, Jo- 
hannem de Mone, Lovetum de Gosencort, Johannem Vint et set, Renaudum de Megni, 
Renerum de Duri, pueros Johannis Cruche, Beatricem de Montescort, Colardum de 
Bretigni. 

183. Radulfus de Broecort, homo, tenet domum suam de Brouecort, et debet exercitum 
et equilatum. — Petrus de Humbleires, homo, tenet Guarnerium Harnais, et debet pla- 
G citum et curiam. — Petrus de Foilloel, homo ligius, tenet id quod habet apud Seroucort, 
de quo partitur cum Girlardo] de Ja Truie et homagia : Heloidem de Villari Viridi, ma- 
jorem de Seroucort , Simonem de Dalon, Willelmum d’Oregni, Thomam Scotum, heredem 
Guillelmi dEssegni, Godefridum de Sancto Quintino; et debet exercitum et equitatum. 

184. Feoda que tenentur a domino rege apud Peronam. 

Girardus de Esquaiencort, homo regis ligius, tenet de eo quicquid habet apud Sanctum 
Martinum, excepto parvo Maresco, et x libras ad talliam de Moileins, et molendinum de 
Moileins, et terciam partem in avoeria de Monciaco, et xu libras in tallia de Monciaco, et 
quicquid dominus Simon de Esquaiencort habet apud Athias, et decem homagia: Acardum 
Rose, Petrum Chaauleir, dominum Robertum de Brai, sororem Guifroidi, Willelmum Ma- 
lin, Guillelmum Greiner, Johannem Dure, Henricum de Retunvilla, heredem Huberti Torel, 
filium Eudonis* de Haencort. — Dominus Petrus Carbonellus , ligius, tenet de domino rege 
xxvii bunaria terre apud Villers in Calceia, et villam de Vilers cum omnibus appendiciis, 
et decimam de Villers, et homagia: Johannem de Kaauleir, Petrum de Villers, Galterum 
de Villers fratrem ejus, Colardum de Biauvent, Renerum Cornutum de Lions, Petrum de 
K Maisencort, Robertum de Flossies, Petrum Fauvel de Barlues, Odonem de Pomerio de Gi- 
sencort, Petrum Comitem de Estrepeigni. 

185. Dominus Gaufridus de Karteigni, homo, tenet circiter 1.x. jornella terra apud 
Sebostecluse et Estrepigni et Kartegniacum, et decem jornella terre, que Galterus de Boo- 
cort debet tenere de ipso. — Dominus Johannes Cignus, homo, tenet quinque bunaria 
terre apud Athias et tres solidos et duos denarios de censu. — Johannulus Cignoz, homo 
ligius, tenet viginti tres modiatas terre ad modium Sancti Quintini apud Fleschin, et me- 
dietatem ville, et domum, herbergagium et medietatem furni de Fleschin. — Dominus 
Gaufridus de Clariaco, homo ligius, tenet quicquid habet apud Clari in villa et appendiciis 
ville, et homagia : Petrum Maneri, Girardum de Flers, Renerum de Donmart, Arnulphum 
m de Esclippes, Galterinum Flanmingum.— Dominus Galterus de Sorel tenet domum suam 

et fortericiam de Sorel et unam partem ville de Sorel apud Fyns, duas partes in duobus 

hospitibus et xxvin modiatas et vil quarteria inter boscum et terram, et super terram illam 
situm est molendinum ad ventum, et super hoc acquisivit terragia quatuor modiatas* et jor- 


' E et F Broci. * E et F Ludonis. 
* F Olesi. * Melius, ut conjicimas, modiatarum et jornelli, etc. 


i) 


ico) 


= 


I 


~_ 


ion 





SS eS eae pe eas 


— = . 








648 SCRIPTA DE FEODIS AD REGEM SPECTANTIBUS. 


nellum et dimidium, et terragium in xxvi modiatis duobus jornellis minus. Matheus de 
Bossavesnis, homo ejus de decem octo jornellis terre. Girardus de Seclin, de quatuor jor- 
netis. Hugo de Fins, de septem jornetis. 

186. Galterus, castellanus Perone, homo ligius, tenet castellaniam suam cum perti- 
nentiis, et Bocli cum pertinenciis, et Floocort' cum appendiciis, et le Hem et appendicias, 
et Cuniles cum pertinenciis, quas mater ejus tenet per dotem, et homagia : Boedon de Bar- 
lues, Johannem de Dung, Guifroidum de Clari, Petrum Casbonellum, Johannem de Bar- 
lues, Arnulfum de Lesdein, Renaldum de Croissiles, Robertum Maquerel, filiam Johannis 
Cloquier, Rogerum de Attrebato, Johannem de Goudecoet, Matheum de Cunbles, Guil- 
lelmum fratrem castellani, Galterum de Malrepast, Guifroidum de Clari, Balduinum Pollez, 
Renerum de Donmaart, Simonem de Sormont, Laurencium de Ham, Rogonem de Brai, 
Galterum de Moret, Colardum de Lyons, Henricum de Laceni, Lambertum de Roia, Ma- 
theum de Boolai, Simonem de Berni, Matheum de Floocort, Johannem Pingre , Albericum 
le Gai, Hubertum Gumbert, Albericum Blanche, Petrum Fauvel, Johannem de Basincort, 
Odardum de Floocort, Matheum Engelot, Furseium Bote, Guillelmum Furseii , Odardum 
de Clari, Girardum Bueriavalle , Gilotum de Roisset, Mariam filiam Huichardi, Matheum 
de Bodi, Johannem de Baerne, Galterum Bruisser, Matheum de Fonte. 

187. Johannes de Dung, homo ligius, tenet guionagium suum de Dung, et x libras 
apud Peronam in calciata, et homagia : Johannem Roondel, Colinum de Ronseio, uxorem 
Roberti de Balues, Girardum de Castello. — Renferus] de Spagniaco, homo, tenet Be- 
quincort, et quicquid ibidem habet, et terram arabilem, de qua debet modium Pero- 
nensem * de censu per annum, et tres modios avenz, et majoriam de Heudincort, et de hoc 
debet pro terris arabilibus xv modios bladi, et modium et dimidium Sancto Furseio pro 
rege de elemosina, et homagia Mathai de Cuegnoles, Nicholai Vinarii, Johannis majoris 
de Heudincort, filii Anselli, Johannis prioris de Bequincort, Odonis de Rostelon, domine 
Marie de Heudincort, uxoris Stephani. 

188. Gilo de Marquais, homo ligius, tenet Marquas cum omnibus appendiciis, excepto 
molendino de Moienpont, videlicet hospites et redditus ejusdem ville, sed nescit quantum 
valent, uno anno plus alio minus. Tenet etiam vivarium et molendin[um} de Hamelet, et 
modiatam pratorum et xxix modiatas et quinque quarteria terre, et vit modios de terragiis 
ad nonam garbam, et xu modiatas boscorum et tria jugera, apud Verrignes 1x modiatas 
de terra ad mensuram Perone. Tenet etiam Testrich, et molendin{um] et prata et x mo- 
diatas et v sextariatas terre octo virgis minus, et decimam de Testrich ad mensuram Sancti 
Quintini, et tenet homagia Guifroidi de Karteigni, Hugonis de Villers, Guillelmi de Har- 
velljis], Rosselli Queisne, Petri Murgale, Odardi de Pevelli, Arnulfi de Herleville, Radulfi 
de Harbongeriis, Roberti de Beeloi, Ren. de Cordemenche, Nivelonis de Lions, Jacobi 
Priére, Roberti de Vendolio, Gumberti de Roisset, Gilo* Moietiaus, Gueliers, Radulfum 
Geleir, Robertum de Haencort, Bartholomezum de Vendolio, Robertum de Verrignes, Jo- 
hannis Saligot, Johannis filii Nicolai, Rabuef de Athies, Johannis Rufi de Roisset, Roberti 
senescalli, Petri Macri, Roberti Quercus, Radulfi Prophete, majoris de Marquais, do- 
mine Aclidis de Hagircort. Si plus inquiret, plus dicet. 

189. Johannes de Boissavesnis , homo ligius, tenet apud Corcellas et apud Miralmont 
in X11.xX. jornellis terre terragium annuatim recipiendum et xvi hospites, et quando ven- 
duntur sarta terctum decimum denarium, et tenet manerium suum de Corceliis, et apud 
Villers " jornella in domanio, et in x jornellis terre terragium, et octo jornella bosei 

....4, et terciam partem avoerie de Morleins®, et decem homagia: Johannem d’Auville, 
Rehertun Herout, Johannem de Clari ligfium]}, majorem de Coveilie, majorem de Villers, 
Robertum filium Roberti Quercus de pontonagio Perone, Johannem Dent de fer, Ma- 
theum de Fonte, magistrum Girardum de Brai, Simonem de Romaucort. — Robinus de 
Leheraumont, homo ligius, tenet villam et domum suum de Leheraumont, et Lx modiatas 
terre arabilis et xv modiatas de bosco, et terragium in x1 modiatis terre. Hugo Abbas 
tenet de ipso xvi modiatas terre et domum. Nicholaus de Barlues, xvi modiatas et domum 
suam et 1x jornella de terragiis. Herlinus Torsiaus, xv jornella terre et 11m modiatas de 
terragio. Bartholomzus Roisset, quatuor modiatas terre jornello minus. Simon de Marte- 
ville, 111 modios et dimidium avene. Johannes de Honecort, m1 modiatas terre. Guido de 


* F Foolcort. * In regesto F, ad marginem (fol. 34 v’), hac adjecta 
* E et F mod, Peron. adjectis compendii notis. sunt : Dominus Bertaudus de Hamello, miles, fecit ho- 
* In codd. nomina hominum Giloni de Marquais obnoxio-  magium domino regi, anno Domini m°cc® sexagesimo 
Tum, nunc in genilivo, nunc in accusativo, aliquando etiam sexto, die Veneris ante Cathedram Sancti Petri (18 Febr. 
in nominativo exprimuntur. 1267, n.v.) , Parisius, de advocatia de Moulaines , quam 


* Locus vacuus in F et F. emit a domino Mathzo de Hardicort, milite. 





D 


G 


K 





SCRIPTA DE FEODIS AD REGEM SPECTANTIBUS. 649 


A Leheraumont, quinque jornella terre et domum suam et decimam modiat{am] terre. 
Adam de Hasicort, x1x jornella terre. Robertus de Heudincort, 111 modiatas terre et xu 
jornella de terragiis. Robinus de Leheraumont, homo. Arnulfus de Leheraumont, homo. 
Martinus de Sancto Quintino, homo. 

190. Dominus Johannes Canis, homo ligius, tenet Longueval et Framervillam et omnia 

8 appendicia', et quicquid. habet apud Peronam, et homagia Petri de Wavilla, Rogeri de 
Wavilla, Matheum de Wavilla, Colardum de Wavilla, Petrum filium Wigeri, Hugonem de 
Wavilla, Gilonem de Karnai, Ansoldum?de Ronquerollis, Nivelonem de Chanla, Robertum 
Chaauche, Johannem Roondel, Flamanc de Monz, Johannem Osenne, uxorem Roberti 
Magni de Mesnilio, Havidem de Planchi ; H. de Lions’, homo ejus de dimidio jornello ; 

c filius Girardi de Ognole, homo. — Petrus de Buissu, homo ligius, et tenet redditus quos 
habet apud Capi in panibus, denariis et caponibus et hominagiis Johannis de Clari et Petri 
magistri de Clari. 

191. Matheus de Hamericort, homo ligius, pro hereditate uxoris sue, et tenet in 

xvi modiatis terre terragia ad modiatam Cameracensem, et modiatam terre Cameracensem 
p de domanio, et v mencold{os] bladi annuatim. — Petrus de Bossavesnis, homo, tenet me- 

dietatem furnorum Bretannize. — Otho de Enchra, homo, tenet carrucatam terre apud Gros- 

seforestam, et villam de Miauta, et x libras de feodo apud Albemarle , et homagium Johannis 
de Susanne. — Girardus de Hapencort, homo ligius, tenet xxv bunaria de Hapeleincort, et 
villam et domum suam versus Peronam, et aquam a domo sua usque ad molendina de Bria, 

E et homagia Balduini de Kiqueri, Ade de Hapeleincort, Hugonis de Solenta, Odardum de 
Hapeleincort. — Robertus de Braio, homo, tenet octo hospites apud Clari, et Lx jornella 
terre, et 1 modios in terragiis, et vivarium apud Clari. -— Eustachius de Nueville, homo 
ligius, tenet Grosseforestam cum appendiciis, et fortericiam et hospites. 

192. Johannes de Perona, homo ligius, tenet quicquid habet apud Moileins in om- 

F nibus proventibus, et quicquid habet apud Fessi, et homagia Johannis de Clari, Girardi 
Quatuor ova de Clari, Girardi de Hamel. — Johannes major de Athies, homo ligius, tenet 
manerium et quicquid habet apud Athias, et homagium Gilonis de Marquais. — Dominus 
Simon de Martevilla, ligius homo, tenet hoc quod habet in guionagio Perone et in guio- 
nagio de Athiis, et apud Capi mu denarios censuales, et xvil capones, et xt panes, et 

G venditiones equorum Peron, et apud Peronam t solidos de censu, et apud Assavillam, et 
apud Capi viginti quinque bovatas avene, et homagia Josberti de Longueve, et Johannis 
Racinne. — Girardus juvenis de Ronseio, homo, tenet hoc quod habet apud Roisseium et 
apud Clari. 

1934. Nevelo de Chanle, filius Nevelonis de Attrebato, tenet de domino rege fortericiam 

u de Chanle, et terram arabilem ad eam pertinentem, et Fonches, et ad eam pertinentia, et 

prata de Hala, et terras de Perona, ct decem modios et 1 sextaria bladi apud Pisarias, etdomum 

de Braio, et molendinjum] de Capi. — Item hec sunt hommagia que tenentur de eodem 

Nevelone, que ipse tenet de domino rege: homagium Hugonis de Marcheis, Roberti de 

Chanle, Petri de Villari, Petri de Hiencort, et Petri Flamingi de Nigella, Simonis Decani. 

194. Feoda Crispiaci. 

Johannes li Bougres est homo ligius, et tenet id quod habet apud Pontem Rotondum 
de domino rege et apud Roisiacum et apud Gaumoise et apud Radulfi Villam, et domum 
suam de Crispiaco, et censum apud Crispiacum, et illud quod habet apud Romeri Locum, 
et id quod habet in Valesio tam in boscis quam in terris, aquis et vineis et rebus aliis, et 
k homagia: Renaldum de Bestisiaco, Gilonem de Aciaco, heredem de Castello in Bria, Hu- 

gonem de Croer, Ingerrannum de Seri, Petrum de Naée, Renoldum de Ponte, Johannem 
de Treme, Bartholomeum de Lueto , Teobaldum Rosel, Renaldum de Montigni; et debet 
exercitum et equitatum et estagium per annum. — Odo de Pisseleu est homo, et tenet 
justiciam de Pisseleu, et homines et feminas de corpore de Pisseleu, et adventitios qui se ar- 

L restant super terra sua per maritagium vel per mesnagium, et custodiam terre sue, et ho- 

magia: Gaufridum de Ouroer, Ingerrannum de Siri, Teobaldum le Melle, Stephanum de 

Siri, et unum feodum apud Roquemont, et tenet domum suam de Crispeio, que de eo te- . 

netur ad censum; et debet exercitum et equitatum et stagium per mensem. 

195. Milo de Bello Rivo est homo ligius, et tenet id quod habet apud Villers, et xum 
modios bladi in molendino de Colloles, et homagia: Petrum de Colloles, Petrum de 
Novis Scalis, filium Nicholai de Cuvergon, uxorem filii sui; et debet exercitum et equi- 


— 


N 


—_ 


tatum. — Robertus de Poureio est homo per ballum uxoris de feodo Sancti Milonis, et 
; Codd. appendic. adjecta compendii nota. * Clausule ad Nevelonem de Chanle spectantes secunda 
. PF Ansellum. manu in cod. E adjecte fuisse videntur. De eodem Nevelone, 
' F homo (locus vacuus) de Lions. ef. Catal. des actes de Philippe-Auguste, p. 258, n. 1.112. 


TOME XXItl. 82 














* Jul. 1218. 


650 SCRIPTA DE FEODIS AD REGEM SPECTANTIBUS. 


debet exercitum et equitatum. — Guido de Valu est homo ligius, salva ligeia domini de ; 


Nantolio, et tenet Plesseium cum pertinenciis et in bosco et in plano, et domum suam de 
Valu, et homagium Bartholomzi de Coi; et debet exercitum et equitatum. — Ingerrannus 
de Siri, homo ligius, salva ligeia domini de Nantolio, et tenet id quod habet apud Seri, 
excepta decima et hospitibus de atrio, et tenet id quod habet Crispiaci et apud Fenix, et 
censum apud Chennelaium et Valdomenche, et avenam apud Chennelaium, et homagia 
Johannem de Noée, et homagium neptis sue apud Urmeium; et debet exercitum et equi- 
tatum et stagium. — Robertus de Turnella, homo ligius, tenet donum Bonolii, quod 
rex fecit ei*, et debet exercitum et equitatum. 

196. Vicecomes de Bellival, homo ligius, tenet omne id quod habet apud Bellival et 
apud Crispiacum, et homagia: Adam de Croi, Guillelmum de Bellival, et debet exercitum 
et equitatum et stagium per mensem. — Petrus de Noée, homo ligius, tenet quatuor ar- 
pentos vine et! apud Morgnenvallem et unum modium vini et xvii minas avene et vii gal- 
linas et v solidos tallia et vi solidos tallie, et homagia: Matheum de Doy, heredem Teo- 
baldi de Fenix, et debet exercitum, equitatum et stagium. — Arnulfus de Ivorz est homo, 
et tenet custodiam hominum Sanctorum de Ivorz, et x libras in bursa domini regis nigel- 
lorum, et debet exercitum et equitatum et stagium. — Bartholomeus de Giroucort est 
homo, et tenet id quod habet apud Girocort, excepta decima, et homagia: Stephanum d’Ou- 
roer, Stephanum Grierium, Simonem de Goviz; et debet exercitum et equitatum et stagium 
per mensem. 

197. Ansellus de Germencort, homo, tenet illud quod habet apud Antelli et in Chesnei 
et in Vigneio, et debet exercitum et equitatum. — Uxor Johannis Chiendent debet esse 
femina regis, et tenebit illud quod habet {apud] Villers in mediis ca|m|pis, et homagia : Gi- 
rardum Canisdentem, Adam de Villers pro dimidio feodo ; et debet exercitum et equitatum. 
— Guido Coqus est homo, et tenet id quod habet apud Fresneel, et homagium, Petrum de 
Luat, et debet exercitum et equitatum. — Odo Coqus, homo ligius, tenet per uxorem 
suam id quod habet apud Bollant, et domum suam de Crispiaco, et homagium , Hodeardim? 
de Hulmeio, Teobaldum le Borgne, Stephanum de Siri, Anselmum de Germencort, Guil- 
lelmum de Bellival, Adam de Colloles, Guivardum Tarde, Radulfum de Gaingniaco, Teo- 
baldum Cochet; et debet exercitum et equitatum et stagium.-— Stephanus de Bestisiaco de 
Oroer, homo, per ballium uxoris sue tenet tercium molendini de Oroer, et quasdam via- 
torias ejusdem ville, et debet exercitum et equitatum. 

198. Adam de Meromont', homo ligius, tenet id quod habet apud Miromont, excepto 
quodam parvo censu, et tenet 11 solidos apud Duissies, et vineam apud Girocort, et ho- 
magia : Berten de Roquemont, Petrum de Noée, Stephanum de Bestisiaco, Stephanum de 
Siri, Carpentarium de Focis; et debet exercitum et equitatum et stagium per mensem. -— 
Johannes de Mal, homo ligius, tenet domum suam de Mall‘ et dominium ville, et Ches- 
neium et totam villam et nova essarta, et illud quod habet in vicecomitatu Crispei, et id 
quod habet apud Peraium, et id quod habet in terra Sancti Arnulfi apud Mal, et id quod 
Galcherus de Nantolio tenet per uxorem suam, excepto Bosco Guillelmi, et tenet id quod 
Guido, filius ejus, tenet, et homagia: Odardum de Velli, Hugonem de Oroer de duobus 
feodis, Radulfum de Bololio, Nivelonem Turcum, Arnulfum de Capella , Guillelmum de Ul- 
maio; et debet exercitum, equitatum et stagium. 

199. Mathzus de Bez, homo ligius, salva fidelitate domini de Nantolio, tenet hospites 
apud Bez, et homagia: Guidonem de Branchiis, Bartholomeum de Borsone , Petrum de Col- 
loles, Girardum de Voucenes, et debet exercitum, equitatum et stagium. — Stephanus de 
Siri, homo ligius, tenet moltam de Druissi et de Calido Monte, et homagia: Hugonem de 
Montigni, Thomam de Siri de duobus feodis, Eustachium de Siri, Teobaldum le Borgne ; 
debet exercitum et equitatum et stagium per mensem. — Petrus de Scala, homo, tenet 
domum suam de Oroer et boscum suum et terras arabiles, homines et feminas de corpore, 
et partem hospitum suorum, et census et quandam partem de terra sua de Peraio, et 
boscum de Peraio, et homagium Bartholomezi de Giroucort, et debet exercitum et equi- 
tatum. — Simon de Fenix, homo, tenet quinque hospites apud Gondrevillam, et duos hos- 
pites apud Ulmaium, et vin solidos de censu apud Bez, et u solidos apud Berengiacum, et 
debet exercitum et equitatum. 

200. Philippus de Nantolio, homo ligius, tenet id quod habet apud Nantolium citra 
aquam versus Crispiacum , et domum suam de Nantolio, et id quod habet apud Bez preter 
atrium quod tenet de episcopo Meldensi, et tenet id quod habet apud Morecort, et id quod 


* Vox et abundare videtur. * F Moromont. 
> F Hodeardum. * F Maul. 





B 


— 
G2 


H 


- 


~ 


A 


— 
7 


— 


~ 
. 


SCRIPTA DE FEODIS AD REGEM SPECTANTIBUS. 651 
habet in foresta Gobrize cum appendiciis, in qua partitur cum rege, et apud Crispiacum 
1x libras nigelloram quos communia reddit ei, et domum suam “ Crispeio, et justiciam 
terre sue de Crispiaco preter fundum culturarum quas tenet de abbatissa Jotrensi, et tenet 
terras campipartiales, jardinos, molendinum de Marivaus, homines suos liberos quos habet 
in Valesio, exceptis illis quos tenet de Buticulario ; item id quod habet apud Belincort, 
et domum suam de Lungnen*, et fortericiam de Lungnen, et totam villam cum appendiciis, 
et essarta, et omnes bosces de Lungnen, et asain suos de corpore, ubicumque sint in 
Valesio, et homagia: Petrum de Scala, Odonem de Pisseleu, Ingerrannum de Siri, Guidonem 
de Valu, Bartholomeum de Luat, Radulfum de Bonelio, Gaufridum de Meromont, Re- 
njerum] de Mesniolo, Matheum de Bez, Bartholomeum de Bez, Stephanum de Duni, Jo- 


: hannem de Noée, Tebaldum Rossel, Johannem de Bosco, Carpentarium de Nantolio, 


Adam de Lungnen, Odoinum de Bussi, Falconeni de Jotra, Johannem de Masquelinis, Al- 
bericum Coqum, Odonem Coqum, Guillelmum de Aneto, uxorem Hugonis de Bonoel, 
Petronillam de Channelaio, Bartholomzum de Toriaco, Adam de Villers, Duea' de Mor- 
gnevalle, Stephanum de Siri, Johannem de Montgobert, Hugonem de Longo Monte, Gi- 
rardum de Botenangle, Guillebertum de Gondrevilla; et debet exercitum et equitatum. — 
Galterus de Aneolo, homo, tenet vi libras in bursa regis nigellorum. — Robertus de Be- 
rongnes , homo, tenet Lx solidos nigellorum in bursa domini regis. 

201. Feoda de Calniaco. 

Guermondus de Chessoi est homo domini regis, et tenet xx hospites apud Hapleincort 
de communia Noviomensi, et debent ei L solidos et xxvit capones, et debet exercitum et 
equitatum. — Simon de Coquerel est homo, et tenet de domino rege apud Mesnilium 
Sancti Wenenc? domum suam, ct terragia que valent circiter xxx modios bladi, et justiciam 
terre sue, et apud Salenci terragia que valent circiter vi modios bladi, et vineam, et mo- 
dium et dimidinm vinagii, et tria sextaria terra, in qua habet sextam garbam, et hospites 


* apud Mesnilium, et Salenci, et circiter x1 capones et circiter x solidos de censu apud Mes- 


nilium et apud Salenci, et homagia : Gaufridum de Challoe, Simonem de Dive, et Petrum 
Volet de Humbleus , Germondum de Chessoi; et debet exercitum et equitatum. — Petrus 
de Ribecort est homo, et tenet vir et dimidiam modiatas terra apud Ribecort, et vit mo- 
diatas bosci, et circiter tres sexlariatas*® vinez, et quartum ville de Ribecort, et mansionem 


; et justiciam terre sue, et debet exercifum et equitatum. 


202. Johannes Baez est homo, et tenet apud Ribecort 1x modiatas prati et terre et do- 
mum suam et justiciam terre suz et xt solidos censuales, et apud Chamber|onne] vi solidos 
census, et unum modium vini et 1m modios bladi apud Montescort, et vi denarios census, et 
apud Ribecort xu hospites , et homagia: Petrum de Senicort, Johannem Paredowe?, Johannem 
d'Escoutart, Gilonem de Drainlicort; et debet exercitum et equitatum. — Girardus de Ri- 
becort est homo juratus bis, et tenet xx libras laudunensium, et de decem libris de istis 
denariis habet duo homagia, et de isto feodo tenet homagium uxor[em] Godefridi de Tuigni 
de c solidis hssilieansemtinins. et Johannem de Villanis de c solidis laudunensium, et tenet de alio 
feodo homagium Robertus frater suus de eo quod habet apud Ribecort; et debet exercitum 
et equitatum. — Johannes de Villanis est homo ligius, et tenet sex modiatas terra apud 
Villains, et domum suam, et hospites quos habet in villa, et circiter xx modiatas bosci, et 
quarrerias et vineas circa dimidiam modiatam, et circa x falces prati, et molendinum et 
vivaria et censum et capones et panes, que valent circiter xv libras, et homagia : Matheum 
de Villanis, Hugonem de Betencort , Renaldum fratrem ejus de Villanis, Simonem de Ko- 
querel, et debet exercitum et equitatum. — Sarra de Ferréres est femina regis, et tenet 
xx solidos laudunensium apud Viri de tallia, et debet exercitum et equitatum. — Albericus 
de Oroer est homo, sed est ultra mare. 

203. Johannes Pata Anseris est homo, et tenet terram apud Vaucéles, et tenet xx li- 
bratas terre apud Mareis, et terram apud Ronqueroles, et homagia: Radulfum de Calloé, 
Johannem de Pyeton, majorem de Sométe, Everardum Remusatum; et debet exercitum 
et equitatum. — Aubertus de Hangesto est homo, et tenet Genli cum appendiciis, et Gui- 
vencort, et boscos et medietatem bosci Oignois, et homagia: Johannem de Plesseio, Jo- 
hannem de Cigni*, Germondum de Draulincort, Guillelmum de Bougies, Petrum de Mon- 
tibus, Odardum de Guiencort; et debet exercitum et equitatum. — Johannes de Hangesto 
est homo, et tenet in feodum quicquid habet apud Genlui cum appendicitis. — Petrus Moi 
de Blé est homo, et tenet Divam cum omnibus appendiciis ville quas ibi habet, et valent 
circiter ¢ libras per annum, et homagia: uxorem Waingnardi et Emelinam de Liencort; et 


' F Duca. ' Codd tria sext. adjecta compendti nota. 
* E et F Wenec, compendti noia super ¢ adjecta. * Taillkiar Oigni. 


82. 


* Codd. 


Lurgnen. 


» Fort, Pate 
d’owe. 








652 SCRIPTA DE FEODIS AD REGEM SPECTANTIBUS. 


debet exercitum et equitatum. — Matheus de Sancto Simone debet esse homo ligius, et 
tenebit Teoil et totam villam et culturam Wacelini, et domum d’Ouffois, et unum hos- 
pitem, et debet exercitum et equitatum. 

204. Adam de Perona, homo ligius, tenet id quod habet apud Flavi et prata et boscos 
et appendicias , exceptis tribus modiatis terre, et debet exercitum et equitatum. -—— Rei- 
mondus senescallus, homo ligius, tenet tres modiatas terre et unum pratum et sex dena- 
rios de censu, et id quod habet apud Chavingni, et homagia : Girardum de Corcon, Gi- 
rardum de Traverci, et debet exercitum, equitatum et stagium. Castellanus Chauniaci, 
homo ligius, tenet .castellaniam Chauniaci, et circa xix modiatas terre, et id quod habet 
apud Betencort, et homines de corpore, et homagia: Johannem de Velli, Drogonem de 
Abelencort, Bertinum de Calvo Monte; debet exercitum, equitatum et stagium per annum. 
— Johannes de Savari Alnoi, homo ligius bis, tenet Savari Alnoi, cum appendiciis, et 1x 
modiatas terre, et panes et capones et census et venditiones apud Calniacum, et homines 
de corpore, et homagia: Thomam de Caumecon, Radulfum de Malni, Aubericum Rivard, 
Girardum Joninart, et debet exercitum et equitatum. 

205. Hugo de Porgeroucort, homo, per ballum nepotis sui, tenet domum de Buzci et 
hospites et dominium terre sue, et circa xx modiatas terre sue apud Buci et Giverci, et circa 
xx modiatas bosci, et homagium Roberti de Travechi, et debet exercitum et equitatum. 
— Renaldus de Cicingni, homo ligius, tenet id quod habet apud Crespigniacum et apud 
Cailloé cum appendiciis, et id quod habet apud Cicinni et apud Alteram Villam, preter 
vicecomitatum, et id quod habet in boscis de Cicinni, et pasturagia inter calciatam de 
Dongort et Bretingni, et apud Viri xx solidos, et xx modios frumenti in grangia regis, et 
xx solidos apud Calniacum de censu, et homines de corpore, et homagia : Johannem de 
Montescort, Gobinum de Apilli, et id quod frater ejus tenet pro parte sua, et feodum Ja- 
cobi de Crispiniaco, Johannem Tabari, Robinum Triccoc, Huardum Villanum, vicecomitem 
de Essingni, Petrum de Turre, filiam ejus, Radulfum de Say, Adam de Borbeleuse , Ma- 
theum de Cicinni, Balduinum de Betencort, Hugonem de Porgeroucort, Henricum Falco- 
narium, homagium sororis sue de Larci; et debet exercitum et equitatum et stagium per 
annum. 

206. Petrus de Foilleollo, homo ligius, tenet id quod habet apud Foilloel, excepto 
quodam parvo quod tenet de domino de Ler, et tenet terras et omnia nemora sua, exceptis 
xx modiatis bosci quas tenet de domino Vendolii, et tenet Ferréres et omne essartum et 
appendicias, et id quod dominus Johannes habet apud Gondram, et forteliciam et molen- 
din{um] et terras et prata et_appendicias, et id quod est ultra Ysaram versus Foilloel, et 
homagia: majorem de Foilloel et de Ferréres, Guidonem de Viri, Thomam de Chaumencon, 
Simonem de Amingni, Werricum de Clastres, Radulfum de Alneto, Gobinum de Calniaco, 
feodum de Alneel, et debet exercitum et equitatum. — Simon de Chavingni, homo, tenet 
mansionem suam de Chavingni, et totam villam et dominium et justiciam, et villam clausi, 
et centum solidos in tallia de Viri laudunensis monetz, et homagium, Galfridum de Vijri], 
et debet exercitum et equitatum. — Renadus de Meigni, homo, tenet Boscum Milonis, 
et xx hospites apud Babeie, et vit modiatas terre et vi falces prati, et debet exercitum et 
equitatum. — Hugo de Senicort, homo ligius, tenet quatuor modios frumenti apud Kailloé 
et Creppingai, et 11 solidos et duos denarios censuales, et circa tres modios vini ad mo- 
dium Calniaci, et unam modiatam bosci, et debet exercitum et equitatum. 

207. Marcellus de Abecort est homo ligius, et tenet mansionem de Abecort, illam sci- 
licet que est juxta pontem suum, et x hospites et molendin|um], et quartum de bosco 
Cygnois, et illud quod habet apud Ogne, et furnos suos de Calniaco, et circa xx solidos 
de censu ad Calniacum, et homagia: Johannem de Oisni, Johannem de Cloqueri, Gobertum 
de Faicuers, Gauterum d'Isseini, Ansellum de Montescort, Johannem de Laorni; et debet 
exercitum et equitatum et stagium per annum. — Johannes de Plesseio, homo, tenet ad- 
venticios de Vigniis, et debet stagium per mensem ad Calniacum. — Girardus prepositus 
de Viri, homo, tenet preposituram, et unum feodum Menasserum de Viri liberum, et 
debet exercitum et equitatum. — Tomas de Chaumencon, homo ligius, tenet Chaumencon 
cum appendiciis, et unum denarium ad carrum ad Calciacum, et unam septimanam per 
duos menses ad theloneum, excepto die mercati, et homagia : Guiilelmum de Chaumencon, 
Petrum de Turre, Robinum Galeus, et debet exercitum et equitatum. — Radulfus de Al- 
neto, homo ligius, tenet medietatem de Ogne, cum appendiciis, et unam tabulam apud 
Sanctum Quintinum, et homagia: Robinum Aigret, Huardum Villanum, Renaudim de Co- 
claco, Philippum de Urviller, Guidonem de Fera, et debet exercitum, equitatum et sta- 
gium. 

208. Johannes Rufus de Viri tenet quatuor modiatas terre gpud Pons, et duos hospites 








A 


B 


~ 
a? 


Cant 


M 


N 











SCRIPTA DE FEODIS AD REGEM SPECTANTIBUS. 653 


4 et duos panes et unum quarterium ad furnos Calniaci per septimanam, et circa Vv solidos 


-— 
=_ 


— 


M 


de censu, et omne illud quod habet apud Calniacum, et debet exercitum et equitatum. — 
Godardus Cauda Lupi, homo, tenet duos denarios ad carrum apud Calniacum, et quinque 
solidos de censu, et apud Viri xi solidos de censu, et tres gallinas et xv ova; et homa- 
gium Balduini de Saennecort, et debet exercitum et equitatum. — Odardus de Guien- 
cort, homo, tenet obolum ad quadrigam et obolum ad carrum et ad sumellarinm, et ad 
collum sive ad equum! unam pictavinam, et ad gregem bestiarum obolum, et debet exer- 
citum et equitatum. — Beumundus de Clingni, homo ligius, tenet vi modiatas terre ad 
Calniacum, et tercium justiciarum judicatarum per scabinos, et m1 denarios et obolum ad 
carrum, et medietatem guionagii de Viri, et censum quatuor mansurarum ad Calniacum, 
et partem furnorum de Calniaco, et alium minutum censum, et capones et homagia: Jo- 
hannem militem, Guiardum Pole, Foucardum de Cameli; et debet exercitum et equitatum. 

209. Johannes Clokier, homo ligius et homo de pleno feodo, tenet quatuor libras ad 
talliam de Seoncort, et xx solidos ad teloneum Calniaci, et unum denarium ad carrum, et 
apud Oufois? xxx1 denarios* de censu, et apud Ogne xvimt solidos de censu, et apud Flavi‘ 
circa xx solidos, et homines de corpore, et homagia: Gobinum d’Apeilli, Albericum Gole- 
deu, Godefridum de Atrio, Matheum de Sancto Simone, Matheum de Espeville , Vandmum 
de Molleio®, Adenam de Leherort, Matheum Magret, Atbericum Gigantem, molendinarium 
de Teeil®, et debet exercitum et equitatum et slagium per tres menses et dimidium. — 
Gobertus de Viri, homo ligius, tenet duas partes decime de Viri, et homagia Girardum 
de Viri, et debet exercitum et equitatum. --- Hugo Ferez, homo, tenet circiter 11° mo- 
diatas terre, et debet exercitum et equitatum. 

210. Gobinus de Maresio, homo, tenet mansum suum de Marés, et duos modios bladi 
ad molendin{a} Calniaci, et x solidos ad teloneum, et obolum ad carrum, et tercium for- 
ragiorum, et unam septimanam per duos menses, et debet exercitum et equitatum. — 
Radulfus de Crepigni, homo ligius, tenet tres modiatas terre, et xx solidos de censu, et 
quatuor hospites apud Crespigni, et boscum et pratum et parum vinee, et mansionem 
suam, et debet exercitum et equitatum et stagium per xi dies. — Huardus Villanus, homo 
ligius, tenet illud quod habet ad furnos Calniaci, et duos denarios, et obolum ad carrum, 


8 
et xxvi solidos de censu, et homagium, Godefridum de Barisi, et debet exercitum et equi- 


tatum. 

2117. Gobertus de Cherisi, homo regis, et tenet de domino rege Faviam in bosco et in 
plano, et quicquid soror sua habet apud Manicam‘, scilicet villam que est ultra pontem 
versus Faviam, et bladum quod monachi de Longo Ponte reddunt sorori sue pro cheneio 

uod est inter Longum Pontem et Chaudun{um], et debet exercitum et equitatum, — 
Alanus de Rociaco tenet de domino rege in feodum et hominagium ligium Flori et quic- 
quid ecclesia Fossatensis habebat Remis et in territorio Remensi, tam in feodo quam do- 
manio, tam in nemore quam in plano, tam in servis quam ancillis, et propter hoc dedit 
dominus rex ecclesie Fossatensi quicquid habebat apud Siau in excambium’. 

212. Feoda que tenentur a domino rege apud Ribemont. 

Johannes de Moiri debet esse homo ex parte Gilonis Supplicis, et tenet domum suam 
de Sancto Quintino, et homines et justiciam apud Sanctum Quintinum, et illud quod habet 
apud Yoncort et apud Fresnai, et homagia: Renaudum de Cavez, Bartholomeum Guei- 
gnon, Robertum Mustellum, uxorem Wlardi de Remicort, uxorem Goberti de Remicort, 
Droconem de Gricort et ejus soctum pro uno homagio, uxorem domini Simonis Sarmo- 
naril, majorem de Fresnai, et debet stagium per annum, exercitum et equitatum. — Droco 
de Villers debet esse homo ligius, et tenet prata apud Ribemont, et capones, et unam partem 
domus ejus de Ribemont, et terram et hospites, et debet exercitum et equitatum. — Gi- 
rardus de Herpion, homo ligius et par ex parte uxoris, tenet decem modios frumenti in 
molendino Insulez, et majoriam d’Estreliers, et homagia : Girardum de Fontibus duabus 


. vicibus, Baldoinum de Fay, dominam Agnetam de Archein, et debet stagium, exercitum et 


equitatum. 

213. Johannes de Folloel, homo et par, tenet Remicort cum omnibus appendiciis, et 
illud quod habet apud Lesdin in vivario et aliis, et swum teloneum de Sancto Quintino, 
et homagia : Evam del Cavez, uxorem domini Johannis de Sancto Simone, Johannem de 


Bedemont, Radulfum Monachum, Guidonem Monachum, Manasserum Quarrels, Adam 
' E et F ad callum seve ad equm. * F Gooil. 
* F Cufois. * Clausula ad Gobertum de Cherisi spectans secunda 
> E xxxi d. d. de censu. manu in E exurata est. 
* F Flui. § F Monicam. 
5 


F Melleio. * Cf. Catalogue des actes de Philippe-Auguste, n. 109. 





654 SCRIPTA DE FEODIS AD REGEM SPECTANTIBUS. 

Sarracenum, Robertum Thamise, Simonem d’Espinai; et debet stagium per annum, exer- 
citum et equitatum. Et tenet de feodo Ricardi de Cortelaire, de Urviler, et Radulfum de 
Roocort. — Terricus de Maceriis, homo, tenet unam domum et duos hospites apud Ri- 
bemont, et circa octo modiatas terra et prata, et unum homagium, scilicet Guillelmum de 
Sancto Petro, et debet exercitum ct equitatum. 





A 


214. Dominus Yobertus de Ribemont, homo ligius et par et dimidius, tenet tercium pg 


vinagiorum de Ribemont et Seri, excepto uno obolo, et mansionem suam, et hospites 
et terram arabilem et prata et boscum de Solu, et advocationem de Tenalles, et vi- 
varium de Kenni', et apud Henmellum domum suam, et talliam et advocationem de 
Coveni, et guionagium de Renni®, et advocatiam de Castellione , et homagia, scilicet Tho- 


mam de Poniruel, Hudardum de Wandrecort, Teodoricum de Macertis, Gobertum de c 


Vilers, Robertum de Parpres, Assellum Hague, uxorem Reneri de Orenni, Radulfi Bre- 
tel filium, Odardum Mesenage, Alardum de Struerai, Droardum de Vilers, Petrum de 
Vilers, Radulfum Brochefaute, Thomam de Villers, Renaudum de Hernausart, Go- 
binum Maissel, Hugonem de Benais, Elisabeth de Broocort, Simonem de Montibus, Ro- 


bertum de Braissi, Petrum de Humbléres, Johannem de Lulli; Johannem de Chauni, p 


Godefridum de Hernausart, Arnulfum Moinnel, Petrum de Buc, Philippum Bochet, 
Johannem de Mohi, Johannem de Sancto Petro, Lavinum, Guillelmum de Sancto Petro, 
Petrinum, Petrum Garlant, Monachum de Sancto Nicasio, Eustachium de Sessi, Gode- 
fridum de Sanctis, de duobus homagiis, Robertum de Vilers, Bouchardum de Velli, Pe- 
trum de Maceriis; et debet stagium sicut par et dimidius, exercitum et equitatum. 

215. Aigidius de Marquevais, homo ligius per uxorem suam, tenet castellaniam Sancti 
Quintini, et debet stagium, exercitum et equitatum. —— Eustachius de Sessi, homo li- 
gius, tenet domum suam de Ribemont et villam de Sessi de domino rege, et illud quod 
ibi habet cum appendiciis, et boscum Alauni Loci, et vivarium et terras et prata, et ho- 
magia scilicet: dominum Josbertum, filium Guillelmi Culi Putridi, Odonem de Faiel, 
uxorem Renjaldi| de Vileri, Matheum de Pontruel, Matheum de Maissemi, Matheum de 
Castello, Renaldum de Ernausart, Rob{er|tum Draconem, Foucardum Saisnecort, Stepha- 
num de Sessi, Girardum de Erpion, Girardum de Chaleindri, Odardum Belecote, valletum 
de Barentun, Gobertum Mucet, Albertum de Ribemont, Johannem de ‘Origni, Radulfum 
de Origni, Josbertum de Calniaco, et debet exercitum et equitatum et stagium per annum. 

216. Gilo Brochefautre, homo, tenet domum suam de Ribemont, et unum jardinum 
et unum hospitem, et homagia: uxorem Reneri de Oregni, Guidonem de Pooli, Simonem 
Bullum; et debet exercitum et equitatum. — Galterus de Regni, homo, tenet x modiatas 
terre, et septem hospites apud Regni, et debet exercitum et equitatum. — Renaldus de 
Ernausart, homo, tenet apud Ernausart domum suam et boscum et hospites, et circa XII 
modiatas terre, et homagia: Adam de Hirecon, Gobertum Malum Clericum, Simonem de 
Regni, Godefridum de Ernausart, et terragia apud Hernausart; et debet exercitum et equi- 
tatum. -— Johannes de Oregni*, homo, tenet duos hospites apud Ribemont de xx solidis, 
et apud Ropi* x solidos, et debet exercitum et equitatum. — Ricardus de Regni, homo, 
tenet majoriam dle Regni, et debet exercitum et equitatum. 

217. Stephanus de Sessi°, homo ligius, tenet domum suam de Sessi, et circa xv modiatas 
terre, et decem falchées prati, et quatuor homagia : dominum Josbertum, Gobertum Mor- 
tuum Militem, Arnulphum de Sessi, Petrum Musart, et quatuor hospites apud Sessi; et 
debet exercitum et equitatum. — Godefridus de Sanctis, homo ligius, tenet Sanctos et ap- 
pendicias, et de quadam parte sua quam habet apud Moncellos, et homagia: Balduinum 
de Roissi, Johannem Bedoinum, Ansellum de Moncellis, Guidonem de Lecheries, Jo- 
hannem de Hossael, Josbertum de Ribemont, Petrum de Sanctis, Gilonem de Sanctis, 
Guidonem de Moi, Albericum de Monte Chablon; et debet exercitum et equitatum. — 
Petrus de Ernausart, homo ligius et dimidius par per ballivam, tenet talliam de Hamegi- 
cort, et prata et terras et maresia, et x11 modios bladi de alio pare socio suo, et boscum 
d’Escort, et homagia: Johannem de Montoia, Fulconem Teste d’or, unum feodum apud 
Acheri, Johannem Musardum, Robertum Mingnot; et debet stagium per sex menses, 
exercitum et equitatum. 

218. Johannes de Chaaure, homo ligius, tenet domum suam de Ribemont, et guiona- 
gium suum de Oregniaco, et motam suam de Rabatu, et xv jalois terre apud Ribemont, 
et unum pratum, et homines et feminas de corpore, et dominum Johannem de Oregniaco , 
Stephanardum de Cessi, et debet exercitum et equitatum. — Petrus de Vilers, homo li- 


' F Chenni. Fort. corrig. Renni. Hic et infra, nisi - * F Coegni. 
fallimur, agitur de Regny (Aisne), ec Ribemont. * F Rep. 
* F Kenni. * E Sesi. 














A 


I 


— 


— 


dN A AE CE a 


SCRIPTA DE FEODIS AD REGEM SPECTANTIBUS. 655 


gius, tenet undecim modiatas terre apud Vilers, et circa xv jalois avena apud Ribemont, et 
xx capones et duos pratellos, et homagium dominz Aelidis de Parpres, et debet exercitum 
et equitatum. --- Petrus de Furno, homo ligius et par, tenet unum furnum apud Ribe- 
mont, et homagium Lamberti de Tornois, et debet stagium per annum, exercitum et 
equitatum. — Robertus de Maceriis, homo ligius, tenet boscum suum, et circa xxv mo- 
diatas terre et prata et hospites apud Ribemont, et duas partes mansi sui de Ribemont, 
et homagia : Galterum Joiter, Guillelmum Catum, Ricardum Cortelaite, Johannem de Ca- 
waire; et debet exercitum et equitatum. 

219. Renerus de Ernausart, homo ligius, tenet in guionagio de Sey et in guionagio de 
Ribemont, et illud quod habet apud Hemacort in omnibus profectibus, et vicecomitatum 
de Ernausart, et debet stagium per 11 menses, exercitum et equitatum. — Guido de Moy, 
homo ligius, tenet Aleincort, hoc excepto quod est extra fossatum versus Breteignicort, 
et terras arabiles, et illud quod habet apud Macerias et ad Sanctum Quintinum, et ma- 
joriam de placito burgi per serjanteriam, et homagia : Josbertum de Ribemont, Johannem 
de Betencort , Gobinum de Moroucort, Matheum de Sessi, vicecomitem de Essegni, Re- 
nerum Je Duc de placito et curia, Robertum Porcelet de placito et curia; et debet exercitum 
et equitatum, stagium per annum. — Et Josbertus de Ribemont, per totum annum si- 
militer debet custodiam apud Ribemont. — Robertus de Moi, similiter per annum, — 
Domina de Brisseel, per annum. 

220. Feoda que tenentur a domino rege apud Feritatem. 

Odardus Turcus est homo ligius et par, et tenet omne illud quod habet apud Feritatem 
et apud Merroles et apud Brancemont, et tercium ad Villam Novam et ad Plesseium de 
Roge Burse', et apud Crispiacum xx libras nigellorum, et illud quod habet apud Troisne, 
et boscum de Colongne et de Borni et Aviléte, et homagia : dominum Guidonem de Doi, 
Matheum de Bez, Adam de Borneville, Islardum Balenne, Adam de Mincé, Petrum de 
Colloles , Jacob de Noeraio, Galterum de Maroel, Girardum de Novis Scalis, Adam de Vi- 
lers; debet exercitum, equitatum et stagium per tres menses et duos menses apud Cris- 
piacum. — Albericus de Choi est homo ligius et par, et tenet omne illud quod habet a 
Gaiesderoles, et terram arabilem apud Choi, et prata, et domum Radulfi Fortis, et homa- 
gium eschaetam quam expectat habere de Aelidi Forti et a Savarico fratre suo et ab Ermen- 
gardi, et debet exercitum et equitatum et stagium per annum. — Hemardus est homo, et 
tenet duos modios et dimidium bladi ad molendinum comitis, et debet exercitum et equi- 
tatum. 

221. Radulfus Turcus est homo ligius, et tenet illud quod habet apud Corci et Flo- 
riacum, et custodiam, et homines sanctorum beate Marie Suessionensis qui sunt inter 
Esnam et Restam, et boscos suos, et quindecim modios bladi apud Pontem Rotundum, et 
v modios avene apud Crispiacum , et homagium filium Petri Barbot, et debet exercitum 
et equitatum et duos menses stagii apud Crispiacum, et duos menses apud Feritatem. — 
Petrus de Colloles, homo, tenet xt solidos ad Feritatem, et duos solidos de censu, et 


debet exercitum et equitatum et slagium per sex septimanas. — Wislardus Balenc, homo, 
tenet custodiam hominum sanctorum de Charci, et homagium Johannem de Faverolis, et 
debet exercitum et equitatum et stagium per sex septimanas, — Odo de Lusquie est homo 


ligius, salva fidelitate comitisse Campanie, et tenet illud quod habet apud Bersone et 
apud Buislemont, et homagia, Gilelmum? de Obeci, Aelidam de Berzi, et debet exercitum 
et equitatum, et stagium per mensem. 

222. Bartholomeus de Toiri est homo ligius et par, et tenet omne illud quod habet 
apud Toiri et boscos, et id quod habet apud Autoel et apud Colognances, et ad Novas 
Scalas apud Marolium, et boscos suos et boscum Galteri, et id quod habet apud Firmitatem® 
Milonis, et apud Molaium et apud Charci et apud Treme, et homines de corpore, et id 
quod habet apud Colloles, et in potestate de Cuvergnon et de Vilers, et homagia : sororem 
suam de Mala Morte, Petrum de Colloles, Petrum Juvenem de Colloles, Pavonem de 
Triée, heredes Landrici de Faveroles, Philippum de Calido Monte, feodum quod Oliverus 
de Croi tenebat, Nicholaum de Cuvergnon , Odonem Coqum, Petrum de Flori; et debet exer- 
citum et equitatum et stagium per annum. — Renaldus de Vilers, homo, tenet tensa- 
mentum de Vilers, et debet exercitum et equitatum. — Renaldus de Cheziaco, homo, 
tenet mansum suum de Chezi, et xxx arpentos terre arabilis, et xxv arpentos tam bosci 
quam brueriz, et circa xxv solidos de censu, et homagia: Radulfum de Monte Ulrici, Re- 
naldum de Chezi, uxorem Fulconis de Chezi, uxorem Ade de Chezi, Geroldum de Levri, 
Mariam de Chéle; debet exercitum et equitatum et stagium per mensem et dimidium. 


' Rectius fort. regis bursa. — * Vel fort. Gilonem. E Gil'm. F Guillm. — °* F Feritatem. 





656 SCRIPTA DE FEODIS AD REGEM SPECTANTIBUS. 


223. Feoda que tenet Johannes de Neele de domino rege. 

Je Johans, sires de Neele, conois que je sui bom liges lo roi de France avant toz homes 
el avant totes choses terriennes, et mis feiz si moet de la contée de Vermendois. Je tien 
en lige homage dou rei de France Neele et les apartenances, ce est a dire Biau Liu et la 
Forest et Fraisniches, et de cest fei meismes tieng je Hellie et Hellieul et Estalons et ce que 
jaia Curci, et si en tieng Fouchétes et Puenchi, et tot ce que jaa Halu, et tot ce que je 
ai 4 Pucheseaus; et si en tieng Hyencort le Petit et Hyencort le Grant et Brechoucort, et 
ce que j'ai 4 Omercort; et si en tieng Dreleincort, et Youcort, et Percaing, et tot ce que 
jai 4 Ableincort, et si en tieng Gomercort, et ce que j'ai 4 Fresne, et ce que j'ai 4 Mesein- 
cort, et si en tieng Marcel et Hapincort et Liiscort, et Engleincort et Chisencort, et Hoier- 
mont et la vile Seint Crist, et quant que j'ai 4 Brie ; et si en tieng Vilers et Morcaing et 
Gousseincort et Vaus, et ce que j'ai A Potes, et tot ce que j'ai au Mesnil le Grant; et si en 
tieng Roy le Grant et Roy le Petit, et tot ce que j'ai 4 Voiane, et tot ce que j'ai a Hy et 
Lonpaang et Landovoisin et Froemont et Buislencort et Cressi et Solente, et tot ce que 
jai a Ognole ; et si en tieng Je Montel, et quant que j'ai a Omencort; et si en tieng Falevi, 
qui siet de lez Omeincort, et tot ce que j'ai 4 Escuvelli, et dous molins 4 Martel en la 
garde, et tot ce que ge i ai. Et si en tieng la vile de Setfors, et tot ce que j'ai 4 Crimeri, 
et tot ce que j'ai 4 Veleruele, et tot ce que j'ai a Halons, et tot ce que jai a Buchuherre. 

224. Et ce sunt mi home que je tieng dou rei de cest fei meismes : Raous mis fréres, 
missires Bartholemex de Roie, missire Engerranz de Bove, missires Roberz sis fréres, li 
chasteleins de Neele , missires Hues de Betencort, missires Guis de Torote, missires Simons 
de Dargies, missires Guillermes de Mellou, missires Johans de Roie, Johans li filz monsei- 
gnor Raul de Roie, missires Huistaces de Martinsart et Johans de Boissavesnes, missires 
Huistaces de Noeville, missires Johans li Chiens, Nevelons de Lions, Hue de Moecort, 
Ybers de Chanle, et Roberz de Chanlle, Droe de Chanlle , Roberz de Chanlle sis filz, Perres 
de Hyencort, Robert Charbonaux de Hiencort, Raous de Brechoucort, Girart de Luscort, 
Rossaus de Goussencort, Felipes de Canllencort, Tibouz de Gomercort, li maires de Gi- 
seincort, Johans d’Oisni , Pierres de Buissu, Reners li joenes del Vergie, Baudoins de Goien- 
cort, Renauz de Buchi, Hues de PAunoi, Rogiers de Cressi, Roberz de Aippe , Gauteirs de 
Vendoeil , Johanz de Vile, Florent de Hangest, Hues Havez, Auberis Crosez , Jaques d’Esta- 
lons, Perres de Ribercort, Johans de Breteigné, Vilains de Tilloi, Roberz de Fouchétes, li 
heirs monseignor Mahui de la Boissére, Iberz de Templous, Johans de Perone, Hues d’Ou- 
fois, Johanz de Mollemont, Sehers de Moiri, Johans li Josticiers, Gui Rollant, Tomas de 
la Porte, Hues de Flavi, Hues de Builencort, Johans de Chilli, Godefroiz de Guise , Ernols 
de Landevoisin, Baldoins de Quiqueri, Raols Casée, Amauris de Baquencort, Perres de 
Liebermont, et Johans sis fréres, Waudins Grivelez, Roberz de Cameli, Raols d’Ognole, 
Roberz de Solente, Johans de Perceing, Hues de Bouchoerre, Gautiers de Gorpilléres’, Ni- 
coles li Meires de Roy, Perres li Maigres de Roy, Gui de Roy, Simon dou Bus, Perres li 
filz Liebert, Johans de Moiri, Gui Col de hart, Huistaces li filz Johan d’Ableincort, Acharz 
de Faiel, Alarz de Gastines, Gullermes de Kaieu, Felipes de Seroucort, Johans de Brie, 
Gui d’Auteville, Raols de Ruisseaus, Lorenz de Betencort, Rosseaus de Heroes, Hues Mar- 
ceaux, Henris Viguerox, Johanz de Seviguin, Mahuis Maigrez, Johans de Solente, Roberz 
de Falevi, Johans de Roie, Aubins Flamans, Herbert li Maistres?, Roberz Estriboz, Raols 
de Fay, Rogues de Casteni, Gaubert de Fresnoi, Odarz de Hellie, Roberz de Set Fors, Re- 
nauz de Cort Demenche, Simons de Renecort, Roberz de Foissies , Gauters li Povres, Hues 
li Gius, Doede de Quieviler, Odarz de Morlemont, Gautiers de Pucheseaues, Ermenris 
Nés, Gueras de Falevi, li meires de Fouchétes, li maires de Marcel, Raols Fossarz, Hues 
de Voviane, li meires de Landoveisin*, Roberz Damasins, Ouberz de Malrepast, Peirres de 
Buchi, Peirres de Cressi, Ancheirs de Marcel, Gaudins de Restouviler, Gauters de Restou- 
viler, Manesiers de Biauvoier, li filz Galois de Marceville , li heirs Eustace de Hardrecort, Ro- 
berz Herluins, Lovarz de Gomecort, Johans Mouffléte, Perres de Fresniches, Johanz de la 
Sale, Gileberz Lovez, Gileberz Cornez, Morez d'Espanencort, Climenz de Roy, Johans de 
Roiglise, Mahuis Carbonaus, Salez, Gui de Gornai, Gauters de Hale, Grigore de Curci, Rad. 
Porceaus de Goussencort, Johans de Marcel, Raols li Catiers, li filz Perron de Beroudl *. 

225. Quant que j'ai és viles que cist escriz nome, et quant que l’en i tient de moi, et 
les omages que cist escriz nome, et quant que j'ai entre Arroise et Oise, en feuz et en de- 
meinne, tieng ge ligement dou rei, fors censels que je tieng de l’esvesque de Noion et de 
monseignor sce ,* Betencort et de Johan de Monmasques et de Gilebert Cornet, et 


' F Gorpillers. * F Landove. 
* F li Mistres. * E et F Beroudl, adjecta compendi nota. 





B 


= 
ta 


D 


G 


H 


L 


M 











A 


k 


a 


— 


M 


SCRIPTA DE FEODIS AD REGEM SPECTANTIBUS. 657 
autres menulz censels, et la vallance de celz censels ai ge aesmée au mien escient a bone fei 
au plus prés que je pois, et vaut entor cent livres par an, petit plus ou petit meins. 

Sire, je vos envoi l’escrit des feiz que je lieng de vos, et je l’ei devisé au mien escient 
en bone foi, et se je i avoie rien laissei qui 4 amender i feissit, je !'amenderoie 4 bone 
foi. 

226'. Guillelmus Fursei, burgensis Peronz, tenet de domino rege x libras pagisiensium 
in guionagio Roie, quas emit a Florentio de Hangesto, et quicquid emit ab eodem Flo- 
rentio apud Fransart, in terris, hospitibus et omnibus aliis proventibus, quod ‘dictus Flo- 
rentius tenebat in allodium. 

227. Feoda castellanie Montis Desiderui per juramenta mililam. 

Aubertus de Hangest, homo, tenet domum suam et villam de Tabula et custodiam bos- 
corum suorum, ita quod potest boscum sarctare sine licencia domini regis, et debet exer- 
citum et equitatum ad usum Viromandesii. — Petrus Flanmans, homo, tenet custodiam 
domus sue de Plesseio per ballium uxoris suz, et debet exercitum et equitatum ad usum 
Viromandesii. — Johannes de Plesseio de Goecort, homo, tenet quicquid habet apud Har- 
gicort, et homagia Ansoldi de Bolonia, Osmundi de Harella, Mathzi de Morvisel, et debet 
quod alii.— Florencius de Hangest, homo, tenet quicquid habet [apud] Davenescort, extra 
molendinum de Vinea et vivarium et septem hospites, et tenet de eodem homagium ma- 
joris [de] Davenescort. 

228. Simon de Dargies, homo ligius de octava parte de Bules et de pertinenciis oc- 
tave partis, sed nescit quot homagia tenet, et de hoc se debet inquirere. Idem est homo 
ligius de medietate de Vilers juxta Roiam, et tenet x libras de feodo apud Montem Didier, 
et vi modios et dimidium bladi ad molendina de Roia quando molunt, et debet exercitum 
et equitatum ad usum aliorum. — Johannes de Cardineto, homo ligius et dimidius par, 
tenetCardinetum cum pertinenciis, et terram et boscum, et homagia: Robertum de Varmases, 
heredem domini Petri de Usseio; tenet praterea hoc quod habet apud Petre Pontem et apud 
Davenescort, et homagium Johannis de Abbatia; et debet exercitum et equitatum ad usum 
Viromandesii, et stagium, sed nescit quamdiu. — Dominus Radulfus de Cartegniis, homo 
ligius de hoc quod habet apud Montem Desiderii, debet exercitum et equitatum ad usum 
Viromandesii; de stagio nescit. 

229. Radulfus de Sainz, homo ligius, tenet preposituram de Roquencort, et homa- 
gium, medietatem homagii Johannis majoris de Sainz, et medietatem homagii Roberti ma- 
joris, et medietatem Odonis de Moranvilla; et debet exercitum et equitatum ad usus Vi- 
romandesii, et tenet terram quam habet apud Sainz; de stagio nescit, et de amplius, si 
debeat, debet inquirere. — Drogo, thelonearius Belvacensis, ‘heen ligius, tenet quicquid 
habet apud Remogies et Ouviller, et homagia Ansoldi de Davenescort, _ oe Ballet, Re- 
noldum Dodin, et  debet stagium, sed sea quamdiu, et exercitum et equitatum ad usum 
Viromandesii. — Hugo de Meignelers, homo regis de Meignelers et de Montigniaco et de 
pertinenciis, extra feodum domini Johannis de Kardineto, et homagia: Johannem de 
Gaunes, Renaudum de Wamont, Johannem majorem de Montigniaco, acquisita nuper ; 
stagium nescit se debere, sed inquiret, exercitum et equitatum ad usum Viromandesii. 
— Dominus de Morolio homo de molendinata de Rainevel et de pedagio, pictavina de 
quadrigata ad transversum Morolii, et debet exercitum et equitatum ad usum Viroman- 
desii , et inquiret se de amplius. 

230. Johannes de Campo Reminis”, homo, tenet vicecomitatum de terra sua de Kesnoi, 
et debet exercitum et equitatum ad usum Viromandesii; stagium non debet. — Balduinus 
de Fornival, homo ligius de hoc quod habet apud Fornival in omnibus pertinenciis, et 
de hoc quod habet apud Valescort et in pertinenciis, et homagia : Johannerh de Tornella, 
Guarinum de Regibai, Radulfum majorem de Osseio, Gilonem de Olpillieres, Gosbertum 
de Roeglisa, Obertum de Ossei; dimidius par, debet stagium, nescit quamdiu; debet exer- 


. citum et equitatum ad usum Viromandesii, et inquiret amplius. — Johannes de Roia, 


homo ligius, par, debet stagium, nescit quamdiu, et tenet per custodiam domum de Mon- 
ciaco et domum de Garmegniaco, et terram suam de Lineriis, et debet exercitum et equi- 
tatum ad usum Viromandesii; de amplius se inquiret. — Advocatus de Brac, homo regis 
de custodia terre sue de Brach, debet exercitum et equitatum ad usum Viromandesii. 
231. Simon de Espaeres, homo ligius de Espaeres et de pertinenciis, debet stagium per 
duos menses in anno, et tenct homagium: dominum Alodum de Cepoi, Galterum de Es- 
paieres, Droconem de Bolonia; debet exercitum [et] equitatum ad usum Viromandesii. — 
Henricus de Cesseio, homo de Hosseio et de pertinenciis et de vivario de Maissepont; tenet 


' Sequens clausula recentiore mann in codice E exarata est. —* E Remis, compendii nota super m adjecta. 


TOME XXIII. 83 





658 SCRIPTA DE FEODIS AD REGEM SPECTANTIBUS. 


septem hominagia : Balduinum de Villa, dominum Johannem de Tornella, dominum Gua- 
rinum de Regiboi', Radulfum majorem de Hosseio, Gilonem de Holpilliéres, Josbertum de 
Roeglisa, Osbertum de Ossoi; dimidius par est; debet stagium, nescit quamdiu, et exer- 
citum et equitatum ad usum Viromandesii, et inquiret de amplius. — Bernardus de Setror- 
tes, homo de custodia terre sue , tenet circa vii libratas terre per annum apud Mondidier, 
et debet gxercitum et equitatum ad usum Viromandesii. 

232. Renaldus de Lis, homo de Trunquoi de fortericia et avocria et vicecomitatu ejus et 
hominum suorum. Ejus homines sunt Gaufridus Polez, Robertus de Trunquoi, Hugo de 
Vaus, Droco de Trunquoi, Petrus Ballez, Droco de Bolonia ; et debet exercitum et equi- 
tatum ad usum Viromandesii. — Johannes de Ravenel, homo regis de domo sua de Ravenel, 
et de manerio suo et de quinto denario in majoria de Ravenel, et debet exercitum et 
equitatum ad usum Viromandesii. — Johannes de Conci, homo de omni hoc quod debet 
apud Conci et de hoc quod in villa tenetur de eodem. — Castellanus Nigellensis, homo, 
tenet vicecomitatum et dominium? in terra Radulfi de Biaufort et in terra Fulconis de War- 
villa et apud Sanctam Luireongam, et apud Peronam x libras de feodo et xx solidos de 
censu in domo; Johannes de Villa, homo ejus ex parte uxoris; Guirardus de Querlu, 
homo ejusdem, pro c solidis capiendis apud Peronam. Si plus inquisierit, plus dicet, et 
debet quod alii. 

233. Johannes de Nigella, homo ligius, tenet hoc quod dominus rex habebat apud 
Mategni et advocatos qui pertinent ad Mategni, et debet exercitum |{et] equitatum ad usum 
Viromandesii. — Johannes de Pratellis* est homo regis, et tenet de eco Raneval et Petrepont 
et Conterel, Tori et Loveri et Anoienvillam, et quicquid illuc habet, et Fienéres et vice- 
comitatum de Borsincort, et homagia : castellanum Nigellz , dominum de Marolio*, dominum 
Radulfum de Areines, Simonem de Feviéres, Eustachium vavassorem de Raneval, Simonem 
de Dargies; debet exercitum et equitatum ad usus Viromandesit; et, si plus inquisierit, plus 
nominabit. — Petrus de Triecoc, homo ligius, et tenet Triecoc, Quievre et Diaulel, cum 
omnibus pertinentiis earum, et de hiis est homo Renaldus de Triecoc, filius ejus. 

23/.-Feodum?® quod Adan de Manencurt (tenet| de domino rege; medietatem de Har- 
decurt, domum suam de Mannencurt. 

235. Feodum Girardi de Ecri, quod tenet de domino rege. Girardus de Ecri tenet 
de domino rege tercium justicia de "cri, et intra villam et extra, sicut territorium ville 
continet, et in tercio suo habet novem solidos de censu et triginta solidos pro tallia ho- 
minum suorum. Item apud Ecri tenet de eodem Girardo Michael de Chaudardre centum 
nonaginta quinque sextaria avena, que valent x10 modios ad mensuram Laudunensem, 
et xxvii sextaria framenti, que valent duos modios ad eandem mensuram, et xx solidos de 
censu, et tercium justicia ejusdem ville, et hac omnia tenet de domino Girardo de Ecri, 
et dominus Girardus de domino rege °®. 


qualem debebant habere per jus. Dicti milites super hoc 
per judicium nichil dixerunt, sed dixerunt quod usus 
habuerant a tempore comitis Flandria, et super usus 
illos aliud jus non dicerent. Dicti avunculi usum illum 
noluerunt recipere, quia milites illi per judicium illud 
I. dicere non volebant. Et sciatis quod hoc dixerunt quod 

habent pro usu quod pater dum vivit potest facere par- 


' F Regibor. 

> F dimidium. 

* Ad feoda Johannis de Pratellis spectant instrumenta 
duo que hic adjicienda duaimus : 


De transverso de Petra Ponte augmentatur leodum 
quod Johannes de Pratellis tenebat de domino rege , quod 
transversum datum est in escambium ab Adam de Car- 
donoy, qui illud tenebat a Johanne de Cardonay, pro 
prato sito inter Couturre et Cotereau, et aqua a molen- 
dino d’Agumunt usque ad boscum de Contereel , quod 
pratum cum aqua cedit loco transversi. (EF regesto E 
fol. 27 v°.) 

I. 


Excellentissimo domino suo Philippo, Dei gratia regi 
Francorum, Gilo de Verselliis, Renaldus de Bestisiaco 
et Seherus de Lauduno, salutem et fidele in omnibus 
obsequium. Excellencia vestra signilicamus quod, sicut 
nobis pracepistis , Sabbato post octabas Sancti Johannis , 
apud Montem Desiderii fuimus, et a pluribus hominibus 
vestris et militibus de castellania eadem, ad hoc citatis, 
requisivimus et injunximus, super feoda et fidelitates 
quibus vobis tenebantur, quod per judicium nobis di- 
cerent qualiter Johannes de Pratellis se deberet habere 
erga avunculos suos, et quicquid deberet facere adversus 
ipsos pro parte terre hereditatis patris sui Radulli de 
Pratellis, de qua dicti avunculi petebant talem partem 


tem filiis suis ; sed postquam pater decessit, primogenitus 
potest facere fratribus suis partem si vult; sed nunquam 
viderunt quod per jus ad hoc facere cogeretur, sed fra- 
tribus suis necessaria in hospitio suo tenetur providere 
rationabiliter, secundum valorem terre et secundum 
numerum infancium : militi tamquam militi, clerico 
tamquam clerico, scutifero tamquam scutifero; et, si de 
rationabili providencia aliquid deficeret, per communes 
amicos emendari deberet. Similiter si clamatores ultra 
jus aliquid quererent, per eosdem amicos emendaretur, 
et hoc per judicium dicere noluerunt. Propter hoc autem 
quod per judicium dicere hoc noluerunt, tam de pre- 
sentibus quam de absentibus militibus, res eorum capi 
fecimus et usque ad mandatum vestrum tenebimus. (E 
regesto E,, fol. 317, et e regesto F’, fol. 267.) 

* F Morolio: 

* Que sequuntur, $$ 234 et 235, secunda manu in co- 
dice E annotata sunt. 

* Anno 1223 (n. st.), mense Januario , Robertus de Pa- 
rigniaco , Laudanensis prepositus , regi litteras misit de rebus 
upud Provisiex, in territorio Novi Castelli, sitis, quas 
Gerardus de Ecri in feodo domini regis posuerat. (Teulet, 
Layettes du Trésor des chartes, 1, 558, n. 1564.) 





A 


= 
or) 


G 


— 


{ 











A 


iw] 


OQ 


Le >| 


—_ 
t 


SCRIPTA DE FEODIS AD REGEM SPECTANTIBUS. 659 

236. Meoda de Remi ejusdem casiellanie '. 

Misire P. li Rous tient dou roi en fief son mennoir, vi hostes qui valent xxxu s. 
11 mines de blé de ux s. v arpens de bois xxx s. Summe : vi lib. 111 s. — Madame Eve, son 
manoir, Vv arpenz de bois de xxx s., 11 mines de terre de xm sol. mu d. Summa: xu s. 
it d. — Misire Ph. de Beroigne, vi arpenz de bois de xxxvi sol. et 11 hostes vi sol. et vi d. 
Summa: xi s. et vi d. — Mah. Aubert, son mennoir mu Ib. au petit cens de Saint Remi 
v arpenz de bois de xxx s.— Ph. dou Port, vi arpens de bois de xLvin s. et xxvi mines 

ue blé qu’avainne de xx sol. Summa: mu lb. et vii s. — Oudart de la Céle, xvi mines de 
blé de xxv sol. et vurd. xm sol. de cens, et 11 mines de terre de x s. 1 arpent de vingne 
de xt s. Summa: mu Ib. et vin s. et vir d. — Robert de Faiel, de moitié de son men- 
noir, v arpenz de bos de xxx s. 11 sol. de cens et1 chapon. Summa : xxx sol. et vi d. 

237. P. de Rovucles? de son mennoir, 11 arpenz de bos de xvi s. — Rad. de Chantilli, 
de son mennoir, dous arpenz de bos de x11 s. — Mesire Johan li Rans, de son mennoir et 
u arpenz de bos de xu sol. — Wiart de Chaumont, son mennoir, vit muis de vin de 
im lib. m1 muis de terre semeure XLVI s. A mui de avainne, xv sol. vi s. de cens, x cha- 
pons v s. seur 1 aunoi x s. Summa : 1x lb. et 1x s. — Bouchart, major de Bomi, de feodo 
suo de Bomi. — Mesire Jahan de Hangest, xxxu lb. x muis de ble, la moute des hostes le 
roi. — Misire Droué de Moy xu lb. — Supradicti de feodo de Remi. 

Madame Margerite d’Aurengni, fame lou roi de son fiez de la Bruére, in castellania 
Compendii. 

Wales de Pleno Valle, miles, de feodo suo de Mondidier, in castellania de Mondidier. 


XI. FEODA BALLIVIA STEPHANI DE ALTO VILLARI®. 


238. Teobaldus de Ripariis, miles, tenet de rege quicquid habet apud Melapart, et ter- 
ciam partem molendinorum de Montenon. — Dominus Robertus de Vaccariis*, terram de 
Veteri Foro, et hospites de foulereia Castri Nantonis, et hoc quod Guarinus de Charnai 


‘ tenet de illo in foro Castri Nantonis. — Dominus Fulco de Villa Episcopi, quicquid habet 


ad Groetas et domum suam de Monte Argi. -- Dominus Gaufridus de Jalemein, domum 
suam Castri Nantonis et jugleriam de villa illa. — Dominus Robertus Porcus, quicquid habet 
ad Gaacon, et quicquid ibidem de ipso tenetur, et quicquid habet apud Buxias, preter 
hoc quod tenet de Johanne de Broca et Renardo de Orfavilla®, et quicquid habet apud 
Auxi, preter illud quod movet de feodo de Challi et de Willelmo Turpin, et suum her- 
bergagium Castri Nantonis, et quicquid habet in eadem villa, preter hoc quod ibi tenet de 
domino de Nemore et de abbate Sancti Severini et de Gilone de Dormellis, et quicquid 
habet apud Branliam, preter illud quod ibi tenet de abbate Ferreriarum et de magistro 
Ponc{io}, et illud quod partitus est domino Hugoni de Acra Villa. 

239. Dominus Johannes Runbaudi, hoc quod habet apud Gisonvillam. — Dominus 
Godefridus de Palai, id quod Johannes Marescallus tenet de eo apud Castrum Nantonis. 
— Vicecomes de Fessardo tenet de domino rege quicquid habet apud Castrum Nantonis 
in vicecomitaria et in aliis, et herbergagium suum de Besegniaco, et quicquid habet 
ibidem in feodo et domanio, et hoc quod ipse habet apud Megnoretes, et quicquid habet 
apud Briam juxta Lorci, et custodiam et dominium de Vilermostjer|, et terram que vo- 
catur Allodium, que est apud Meignéres, et hoc quod dominus Guido de Corguileroi et 
ejus mater habent ad Corguileroi, ad Troiges et ad Pinum, et hoc quod ab eodem tenetur 
in minagio de Castro Nantonis. — Guido de Prunai, quicquid habet apud Nantolium et 
in boscis de Fois. — Mater Tecelini Boudin, molendinum de Castro Nantonis, et quinque 
solidos quos habet in prepositura. 

240. Arnulfus de Saxis tenet de domino rege domum suam de Corgenu®. — Stephanus 
de Foresta, miles, quicquid habet in parrochia de Monte Cresson, et quod domina Aenors 
tenet ibi de illo ad Corremenen ; dominium valet Lxx solidos, et retrofeodum vi libras et 


x solidos. — Dominus Ren(erus] de Sora’ Terra, quicquid habet apud Soram Terram, et 

hoe quod Isembart tenet ibi de illo valet yu libras per annum. — Dominus Gilo de Choisi, 

quicquid habet apud Rubeum Montem, et quicquid de illo ibi tenetur, et quatuor sexta- 

riatas terre juxta Lupam, quod valet vii iibras. — Dominus Petrus de Chenevariis, quic- 
' Caput quod sequitur damus ex regesto F, wbi anno 1247 ' F Vicariis. 

vel cire. exaratum est : in regesto E paulo recentius adjec- ° F Bernardo de Orphavilla. 

tum fuisse videtur. ° F Gorgenu. 


* F Rouuel, adjecta compenda nota. ’ E et F Soia terra. In eisdem codd. paulo infra apud 
* Stephanus de Alto Villari, miles, ab anno 1216 ad Soram terram habetur. Hodie Solterre, Loiret, c® Cha- 
annum 1223 vel circ. ballivie Senonensi prefuisse videiur tillon-sur-Loing. 


83. 











oS Cr Se +=... 


660 SCRIPTA DE FEODIS AD REGEM SPECTANTIBUS. 
quid habet apud Barras, et hoc quod Renaudus de lEnfernat et P. li Blaches tenent ibi 
de illo, et valet x libras. 

241. Dominus Fulcho Passart, quicquid habet ad Platevillam , et domum de Monte Argi 
cum eo usu quem solet habere, et hoc quod Gilo Hardoini tenet ibi de illo; dominium 
sine usuario valet centum solidos. — Dominus Fulco de Vignoliis, usuarium foreste, et 
quicquid ejus pater emit ad Villam Mandatorum, de domino Henrico de Joviniaco', et valet 
xxv libras. — Dominus Henricus de Katalleta, quicquid habet apud Katalletam et ad Lanci 
et ad Poocort et ad Montenon, et quicquid alius de eo ibi tenet, et plateam unam ad 
Montem Argi, cum usu domus; dominium valet ¢ solidos, et residuum x solidos. — Do- 
minus Hugo de Pennis, quicquid habet ad Pennas et ad Gundrevillam et ad Feissart et ad 
Curiam Guillerai, et quicquid ab eo tenetur ibidem; dominium valet t libras, et retro- c 
feodum xxx libras.— Dominus Guido Oison tenet de domino rege, et ipse est ultra mare, 
et gentes ejus nesciunt quid. 

242. Dominus Milo Genart, domum suam de Monte Argi et scuta, unde idem debet 
gardam in villa Montis Argi.— Johannes de Castelleta, quicquid habet apud Castelletam 
in terra, et unum modium bladi in molendino Castellete, et valet Lx solidos per annum. 1 
— Gaufridus Bocherius, quicquid habet apud Amilliacum, valet xxx solidos. — Dominus 
Arnulfus Motet, quicquid habet ad Brociam de Mont Gruiel, et quicquid Simon Genarz 
tenet ibidem ab eo, et hoc quod Gaufridus de Seugulo emit a dicto Simone Genart, et 
quicquid Gervasius tenet ibidem de conjugio uxoris sue, et sex denarios census ad Vile- 
mandor, et hoc quod dominus Petrus Loviaus debet tenere ad Brociam de illo. — Ren{erus| 
de Corguil{er|oi, id quod habet apud Brocaquin, et medietatem furni de Oratorio. 

243. Dominus Radulfus de Braia tenet de rege quicquid habet ad Brocam, et hoc quod 
ejus filius tenet ibi de illo, et domum suam de Moreto, et hoc quod Ren{erus] ejus frater 
tenet ad Grangiam, sine censivis quas ibi tenet de aliis dominis. — Dominus Galterus de 
Monchavam, quicquid habet ad Monchavam, et hoc quod H. frater ejus et Simon ejus 
filius et neptis sua et Chouvinus de Meleduno tenent ibi de illo.— Dominus Hugo de 
Espiri, quicquid habet apud Moretum et ad Vendorf.— Hugo de Espiriaco, quicquid 
habet in furno de Moreto, et quicquid alter habet ibi, et costuras de Moreto; dominium 
valet vii libras, retrofeodum xuu libras. — Domina Lora, domum de Moreto, et huc quod 


=~ 


— 


= 


= 
4 


habet apud Champegniacum in atrio et in doman|i]o in corpore ville, et hoc quod habet ad c 


Crain et ad Yrachias, et feodum defuncti Harduini de Espiriaco, quod Eustachius tenebat. 
244. Dominus Tecelinus de Boolai tenet de rege quicquid habet in minagio et in mo- 
lendino de Evera, et valet xxx libras. — Dominus Willelmus de Menguecoros et fratres sui, 
domum suam de Evera, et hoc quod Willelinus de Turnodio tenet apud Boscum Males- 
herbes a Cruce Boissata versus Tresant; domanium valet xu libras, retrofeodum c libras. 
245. Adam de Achillosis tenet de rege herbergagia sua, terram suam et terram fratris 
sui cultam cum aratro, et territorium de Chatres, furnum, pressorium, tabernarium et 
alias costumas villa, et hoc de Blenche Fonténe quod Johannes Fredus tenuit ab eo, et her- 
bergagium et terram Petri Colomelli, et terciam partem decime bladi, et hoc quod Gau- 
dris de Mespuis tenet ab eo. J 
246. Dominus Guido de Joiaco tenet de domino rege id quod habet apud Tresant. — 
[ile qui habebit eschaetam de Buno tenebit a domino rege. — Saerius de Bona Valle tenet 
a rege id quod dominus rex dedit, Randonam, apud Bonam Vallem. — Furnerius de Bosco 
Menardi, miles, tenet de domino rege herbergagium suum, nemus et hospites suos de 


Bois Menart, et quicquid hospites illi colunt in territorio de Nantolio, et totum mares- k 


sium quod est in suo dominio, et hoc quod dominus Petrus et dominus Tecelinus tenent 
de eo in parrochia de Nantolio, et hoc quod Willelmus de Otel habet ad Nainval, et hoc 
quod Willelmus de Mesnilio habet ad Doseinvillam, et hoc quod Matheus tenet in par- 
rochia de Nantolio a domino Roberto de Valle, et hoc quod domina Eufimia tenet in ter- 
ritorio de Nantolio, et herbergagium et boscum de Bossmenart et maresium, et octo de- L 
narios census in esclusagio de Espaillardo, et hoc quod heredes de Cossanciis habent in 
decima de Tosson. 

247. Dominus Garinus Buticularius tenet a domino rege viginti libras giemensium red- 
ditus, sed nichil scimus de residuo, et ipse est ultra mare. — Dominus Ivo le Bergoins, 


quicquid habet apud Giemum et ad Arcole et ad Oratorium ; valet xu libras per annum. M 


— Dominus Renjerus] de Ratelliaco, quicquid habet apud Brociam; valet xv libras: — 
Dominus Gaufridus de Brueria, domum de Ponte Chevroim et quicquid habet apud Mes- 
soncellas, et hoc quod Bernardus de Brieria tenet ibidem de eo, et hoc quod Galterus de 


' Rectius fort. Jouiaco, cum in regesto F littere in (Jouiniaco) expuncte fueriat. 





“a9 




















SCRIPTA DE FEODIS AD REGEM SPECTANTIBUS. 661 
A Biaugrant tenet de eo ibidem, et hoc quod ipse habet apud Gruerias in foresta, et hospites, 
et hoc quod habet apud Rosiers , et hoc quod li Caille tenent ab ipso in territorio de Mes- 
soncellis, et furnum et censum quem idem Gaufridus apud Giemum habet, et hoc quod 
Stephanus Manveez et domina Emelina la Mellesse tenent de eo, et hoc quod Radulfus de 
Champloez tenet de eo. — Willelmus de Giliaco, portum de Giemo, quod valet x libras. 
p 248. Domina Villana de Brierria, quicquid habet apud Luci de suo conjugio, et hoc 
quod Guido de Luci tenet ibidem. — Dominus Henricus de 'Enfernet tenet de domino 
rege id quod dominus Odo Ferperius tenet de eo apud Noent, et hoc quod Arnulphus de 
Sarris tenet de eo apud Messoncellas ad Villanas, et hoc quod partitus est apud Pontchevron 
cum domino Gaufrido de Rableio. -— Guido de Luci, domum suam et custodiam domus 
: de Luci. — Marescallus de Bulli, domum suam de Cortdanperre et hoc quod emit a Jos- 
celino de Chevoi. — Dominus Johannes de Giemo, quicquid habet in tonleio de Giemo, 
et decimam de Buno, et trossas de Brolio, et terram que est juxta domum Renferi] Che- 
vallier], et valet centum solidos giemensium. 
249. Dominus Ferricus Fulgur, quicquid habet apud Esclinolias, et hoc quod Stephanus 
p et Petrus, fratres sui, tenent ibidem de eo, et quicquid habet apud Giemum, et hoc quod 
Matheus Cocherellus, Bernardus Cato, dominus Hato, sororius dicti Ferrici, et Gaufridus 
de Maincre et relicta Gaufridi Hodoini tenent de eo apud Giemum, et hoc quod dominus 
Burellus tenet de eo apud Esclinolias, et hoc quod tenetur ab Arnulpho de Saxis apud Che- 
nepoclous', et hoc quod domina de la Ferrére tenet ab eo apud la Ferrére, et hoc quod 
dominus Willelmus de Porta tenet de eo apud Chenepoclous, et hoc quod Petrus frater 
ejus habet ad Chenepoclous, et hoc quod Stephanus frater ejus tenet apud Perronnel, et hoc 
quod Gaufridus presbiter tenct de eo apud Blenellum , ad Baubegniacum et in parrochia de 
Brieria, et hoc quod magister Ren{aldus] de eo tenet apud Arcole et ad Podium juxta Sanc- 
tum Gundulphum, et hoc quod dominus Herbertus de Acoy tenuit de eo apud Bonei et 
> ad Podium, et hoc quod dominus Gilo de Noen tenet de eo apud Blenellum et Novillam, 
et hoc quod Gaufridus de Brieria tenet de eo apud Forestam, et hoc quod dominus Gimo 
apud Forestam tenet de eo, et feodum quod li Caile tenent de co apud Forestam, et hoc 
quod magister Herveus tenet de eo apud Chesne Foudrous in avoeria, et feodum quod 
Gaucherius de Corcellis tenet de eo in castellania de Giemo, et hoc quod Willelmus de 
¢ Coldreio tenet a Renaldo de Katelliaco® apud Codreium et ad Chastoi, et hoc quod tenetur 
ab eodem Renaldo in castellania de Blenello. 

250. Dominus Renaldus de Coldreio, domum de Giemo. — Johannes de Insula, 
decem modios vini apud Giemum in decima et in censu, in quibus frater suus habet ter- 
ciam partem. — Dominus Gaucherius de Corcellis, duas vineas apud Giemum in foro 
et in costa, plateam de castro, in pedagio Ligeris Lx solidos giemensium, census in me- 
neria® et in aqua, et terram quam Ren|aldus| Palmarius herbergiari fecit, de qua adbuc 
inter ipsos est discordia. — Dominus Gimo de Arquein*, campum quod? est juxta domum 
leprosorum de Giemo, census et decimas que sunt apud Giemum. — Hato de Monte Re- 
gali, quicquid habet apud Oratorium, et hoc quod Johannes de Forgis, Monachus de 
Monte Regali et Renaudus Pelaut et Segoiers tenent ibidem de eo apud Giemum et ad 
Navoi, et hoc quod Coluns tenet a Johanne de Forgis. 

251. Dominus Adam de Cuiciaco tenet de domino rege id quod Sagoz nepos suus tenet 
de eo apud Giemuin et ad Nevoi, et hoc quod demlans Gaufridus ‘i Brocia, Herveus 
Tafors et Robinus Porcherius tenent de dicto Sagoz apud Giemum et apud Navoi et in 
castellania de Giemo. — Dominus Gaufridus de Rablei, quicquid habet apud Giemum et 
apud Rabloi, et id quod dominus Gaufridus de Vova tenet de eo apud Oratorium et ad 
Corguil{erjoy, etid quod dominus Gaufridus de Challevoi tenet de eo apud Challevoi, et hoc 
quod dominus Burellus tenet apud Malpertuis, domum suam scilicet cum rebus aliis, et 
hoc quod Bernardus Cato habet apud Chastelloinex juxta Giemum, et hoc quod Guido 
. Juvenis apud Oratorium et ad Brieriam et ad Giemum, quod tenet de dicto Gaufrido, et 
hoc quod Ren{aldus| de Coldreio liabet apud Giemum et ad Challevoi, et hoc quod do- 
minus Deinbertus de Chamlouex tenet de eo apud Chamleuet et apud Pontfol, et hoc quod 
Lepus tenet in furno de Giemo a dicto Deinberto, et hoc quod Ren{aldus] de Corguil [er]oi 
tenet de eo apud Launoi et ad Brueriam, et hoc quod Pinonus emit ad Chantegruel, apud 
Giemum et in parrochia de Novoi, et hoc quod Adam Chevaleruns tenet apud Chante- 
gruel, et hoc quod uxor Hervei Herlebaudi tenet in minagio de Giemo, et hoc quod habet 
in Deserto, et hoc quod habet in Berriaco et hoc quod habet 4 Craiox, et tres sextarios et 


~ 


a) 


— 


~ 


I 


N 


' E Chevepoclous. F Chevepoelons. Corrigendum dixi- ’ Id est, nisi fallimur, minaria. 
mus Chene Poelons. Vide infra § 261, p. 663 j. ‘ F Arquem. 
> F Batelliaco. * Sie in codd. 

















662 SCRIPTA DE FEODIS AD REGEM SPECTANTIBUS. 


dimidium bladi, que uxor Girardi Lungi tenet apud Brierriam, et quicquid dominus Fulco 4 
de Mota habet apud Rableium, et quicquid Bernardus Cato miles habet apud Rabloi ex 
parte uxoris sue, et hoc quod Teobaldus de Forgis tenet de eo apud Tesnerias, et hoc 
quod Gruerius habet in parrochia de Oratorio et ad Curiey et ad Rochei, et censivam de 
Portu Aldrici. 

252. Maltildis de Samessio tenet de domino rege quicquid ipsa habet apud Samessium B 
et Hericiacum sine censivis suis, et quicquid Petrus de Samessio tenet ex parte matris suz 
apud Samesium et apud Hericiacum et apud Effoudre et apud Taumeriacum, et hoc quod 
Hersendis tenet ex parte patris et matris sue, et hoc quod Stephanus Patez tenet de con- 
jugio uxoris sue, et hoc quod Galterus de Toriaco tenet apud Samesium et Hereciacum 
ex parte uxoris sue, et hoc quod Willelmus Grainche tenet in feodo apud Samesium, et c 
hoc quod Stephanus Gachot' tenet apud Samesium, et hoc quod domina Elisabeth de Servon 
tenet ab eadem Maltilde, et hoc quod Willelmus de Servon tenet apud Samesium, apud Ef- 
foudre et apud Taumeriacum, et hoc quod Adam Carret tenet apud Samesium et apud 
Hericiacum, et quoddam frustum terra quod Herveus tenet apud Herici, et hoc quod do- 
minus Haoinus de Sancto Aniano tenet apud Samesium et apud Hericiacum, et hoc quod p 
Aubertus de Verno tenet apud Taumeriacum. 

253. Dominus Hugo de Herespiriaco est homo domini Haoini de hoc quod tenet apud 
Venoors, et dominus Tecelinus Bodins similiter est homo de hoc quod tenet apud Herici. 
— Terra quam Terricus de Corbolio tenet apud Machel, que dicitur feodum militis, est de 
feodo domine Maltildis, sicut dicit, et hoc quod Stephanus de Mostelloto tenet apud Tau- 
meriacum et apud Effoudre, et hoc quod Petrus gener suus tenet apud Hericiacum et 
apud Samesium sunt de feodo dicta Maltildis. 

254. Johannes de Valeriaco tenet de domino rege quicquid habet apud Valeriacum in 
bosco et in plano et apud Villam Terrici et apud Mesnilium in feodo et domanio, et apud 
Villeron et apud Gron, et hoc quod domina Lora tenet ab eo apud Champeigniacum, et F 
hoc quod Terricus de Corbolio tenet de eo apud Blevie, et hoc quod Reginaldus de Villa 
Terrici tenet de eo in territorio de Villa Terrici, et xx arpenta terre, que Willelmus de 
Villa Terrici tenet de co, et unum modium bladi quod Willelmus Chardons tenet de eo 
in molendino de Valeriaco, et hoc quod Willelmus de Troes tenet de eo in terra de Villa 
Terrici, et hoc quod Henricus de Tremevilla tenet ab eodem in feodo apud Villam Ter- 6 
rici, et hoc quod Petrus Rex de Voes tenet de eo apud Voes, apud Diant et in bosco Re- 
gnardi et in bosco Sancti Petri, et hoc quod Hugo de Cella et Adam de Chevriaco et Au- 
bertus de Verno et Willelmus de Moreto et Petrus de Boy? tenent de eo apud Chevriacum, 
et feodum quod Otrannus tenet de eo, et feodum de Torencio, et feodum domini Ful- 
conis de Boelei, et feodum Milonis de Doelez, et feodum Renaldi Pelliparii, et feodum u 
Petri fratris sui.— Gilo de Meleduno tenet de domino rege herbergagium suum de Heri- 
nardo’, et hoc quod habet apud Bleve de conjugio uxoris sue. 

255. Odo de Barris tenet de domino rege quicquid habet apud Nantolium, in bosco et 
in plano, in domanio, et feodum quod dominus Galterus de Nemosio ibidem tenet de eo, 
et quicquid habet apud Diant, sicut via molendini apportat usque ad aquam de Ervanna, 
salvis hospitibus suis de Bleva et hostisiis, et hoc quod habet apud Doelet, de quo partici- 
patur cum comite Altisiodori, et decimam quam habet inter aquam de Ervanna et Che- 
seium, et quicquid habet apud Gissiacum , Chasneium Ebrardi, Lineroles et ad Bois Porcel, 
et justiciam quam habet ibidem, et quicquid habet apud Senones et apud Gron et apud 
Malleium Vicecomitis, sicut aqua comprehendit que currit subtus domum domini Salonis, k 
et hoc quod Willelmus de Bleva tenet de co apud Diant et apud Blevam. 

256. Guillelmus de Novilla juxta Senones tenet de domino rege quicquid habet apud 
Sanctum Martinum juxta Senones, et hoc quod Willelmus de Villa Terrici et Gilo de To- 
reigni* tenent ibidem de eo, et hoc quod Renaldus de Coldreio tenet de eo in territorio de 
Galli Cantu, scilicet ad Coldreium, et quod ibidem tenetur apud Coldreium de eodem i 
Renaldo, et quod Fulco de Sancto Baudo habet apud Sanctum Martinum in Tertro, et Gari- 
nus de Trena. 

257. Guido Gasteblé tenebat de domino rege quicquid habebat in domanio apud 
Senones, et quicquid Willelmus de Villa Terrici tenet de eo apud Craiéres® et apud Se- 
nones, et hoc quod uxor defuncti Teobaldi et Iterius et Guido Gondonis tenent de eodem 
Guidone, et quicquid Hellebaudus® tenet de eo in parrochia de Craeriis, et hoc.quod uxor 
defuncti Fraerii tenet in parrochia de Craeriis, et hoc quod Petrus de Malloi tenet de eo 


7 


_ 


= 


' F Gauchet. * F Goreigni. 
F Doy. F Graieéres. 
3 6 . ’ . +. 
F Hermardo. E et F Werelleb. adjecta compendu nota. 














SCRIPTA DE FEODIS AD REGEM SPECTANTIBUS. 663 

a apud Billy, et hoc quod pater Guidonis [de] Malli habet in decima de Grisollis, et hoc quod 
‘dominus Hugo de Veron tenet 4 Veron de Hermein ' Ardini de Voes, et hoc quod Amau- 
ricus de Praifonteinne tenet de Maria de Voes. 

258. Dominus Hellebaudus tenet de domino rege portam Sancti Desiderii et posternam 
de claustro, et hoc quod fratres sui tenent de eo apud Evriacum, et censum quem Petrus 

B de Sergines et Gaufridus de Sergines habent apud Senones, et censum quem Reginaldus 
de Villa Terrici habet, pontem Senonis, et heredes defuncti Fulconis de Trengna tenent 
de eo, terram de Cruce Giraudi , et uxor defuncti Garini v solidos de censu apud Senones, 
et hoc quod Joscelinus de Parrochia habet 4 Rinuil, et vineam de Cruce Giraudi, quam 
Bocherius nepos ejus tenet, et domum et census, et hoc quod Hodoinus de Giliaco? tenet 

c de eo scilicet terram de Bosco Bordin, et hoc quod habet apud Craerias ex parte patris sui; 

tenet etiam Henricus, sororius ejusdem Hellebaudi, quicquid habet apud Veron de eodem 

Hellebaudo. 

259. Radulfus Gorge tenet de eo quicquid domina de Gacent tenet de dicto Radulpho 
apud Villers Loiez, et quicumque tenent de illo Radulpho apud Villers Loiez. — Tenet 
etiam uxor defuncti Hugonis Beleoiez de eodem Hellebaudo quicquid habet apud Gissiacum 
et apud Oissiacum et ad Sanctum Martinum, et quinque solidos census apud Grenchetes. 
— De eodem tenet Grossa terram suam de Vileroi et de Colviners. — Odo Carterius tenet 
de domino rege quicquid habet apud Paciacum et ad Veron et ad Noer et apud Senonis ; 
de hoc tenet Fulco de Sancto Mauritio quicquid habet apud Valmor. 

t 260. Milo de Flagiaco terram suam de Toriaco, et territorium duarum forestarum, et 
molendinum de Choisel, et territorium de Chasneto, et hoc quod Joscelinus, dominus 
suus, habuit in territorio de Becherello et in territorio de Montaport et in territorio de 
Monte Renaudi, et franchisam de burgo Secane de Mosterolio, et oschas que sunt circa 
ecclesiam de Toriaco, et quicquid habet apud Champignei, et hoc quod Johannes de Tori 

* habet in communitate de Tori et in oscha de Lupo Pendu, et hoc quod Galterus, frater 
eyus, tenet in allodio et in communitate, et hoc quod Johannes de Tori de Petro‘ Mo- 
nacho, et hoc quod Petrus Monachus tenet de eo, et feodum Odonis de Chaumont, et hoc — 
quod Odo habet apud Champegni et 4 Chesnoi Evrart et apud Rachies, et hoc quod Jo- 
hannes de Tori habet ex parte matris sue, et feodum Petri Monachi, et feodum Aveline 

G de Varengnis, et dimidium modium bladi in molendino de Meen, et quicquid habet in 

feodo Mathi de Chevriaco, et feodum Galteri de Vois quod sedet apud Toriacum, et 

terram de Graterello quam Johannes de Hervangna tenet, et herbergagium quod Stephanus 
de Tori habet ex parte matris sue, et medietatem Nemoris Radulfi; et hoc quod Joscelinus 
frater Stephani habet apud Sanctum Angelum, et molendinum quod habet apud Tori, et 
hoc quod Isenbardus® habet ad villam quod tenet ex parte patris Stephani, et hoc quod 

Menardus tenet de Stephano in molendino de Palei, et feodum Milonis de Emant, et 

feodum Hugonis de Emant, et hoc quod Richerius de Verno [et] fratres et sorores ej{u|s- 

dem tenent de eo apud Massengiacum. 

261. Sanctus Ferreolus, videlicet hoc quod dominus habet in castellania, Roncheriz , 
Mesiles, Setfonz et eorum justicia, Sanctus Privatus, boscum et planum, illud quod do- 
minus habet in riparia de Mostiers, et hoc quod habet ad Boraz et ad Cheine Poilous. — 
Domanium valet : in denariis : ut.c et Lx1 libras de fortibus nivernensibus, sine expletis 
terre ; bladi: x1 modios frumenti et xx11 modios avene ad mensuram Senonensem. 

262. Dominus Eufridus de Vova tenet..... Sancti Ferreoli in feodo Ligeris, quicquid 
k domina de Malrepast et fratres sui tenent in castellania Sancti Ferreoli, excepta domo 

forti quam domina de Malrepast tenet ab eodem domino. — Dominus Hugo de Api- 

niau tenet ab eodem domino domum de Mota, et terram de Mici que partitur ad domi- 
num Willelmum de Blenello.— Dominus Stephanus de Bretello, Bretellum, et quod alius 
ibidem tenet de eo. — Dominus Willelmus de Blenello, terram de Mici, et quicquid tenet 

L ibi in bosco et in plano. 

263. Dominus Gaufridus presbiter, quicquid habet ad Sanctum Privatum, exceptis 
vi denariis censualibus. — Dominus Simon Cato, medietatem omnium que habet inter 
duas riparias, et quicquid dominus Stephanus Roissiax habet in decima de Mici et ad 
Sanctum Privatum, et piscariam aque Sancti Ferreoli. — Dominus Henricus Grenoille, 
quicquid habet ad Mici et medietatem molendini Fabri et domum suam. -— Dominus Re- 
naldus de Baali, quicquid habet in castellania Sancti Ferreoli, excepto feodo de Cruz. — 
Dominus Gaufridus de Malicorne, quod habet ad Tonnourre, ad Loime, ad Biaurein, 


_ 
a 


— 


-— 
_ 


— 


N 


_ 


* E et F Hmei, duabus compendii notis super H et ei > F Godo. 
adjectis. ‘ E et F Prato. 
? F Ceriliaco. * F Isenbertus. 





664 SCRIPTA DE FEODIS AD REGEM SPECTANTIBUS. 

ad Bruiant, in hai[ijs de Gratecamp, ad Cortoum et ad Liniéres. — Dominus Guido de 
Porta, terram de Jafeit de Mesiles. — Dominus Willelmus li Bas, terram de Chanoi, mo- 
lendinum de Brocin', unam noam et terram quam Stephanus Gallus tenet de eo ad censum. 
— Dominus Lienus de Chassein, quicquid tenet ad Mesilas. —- Dominus Stephanus 
Gallus, quicquid tenet ad Monboolen, et quod ibi tenetur ab eodem. — Dominus Renaldus 
de Coldreio, firmitatem de Kateli et quicquid habet infra fossata. — Dominus Stephanus 
Goberti, terciam partem de hoc quod habet ad Roncherias. 

264. Dominus Robertus de Cortenai, feodum de Blenello et feodum de Malicorne. —- 
Dominus Henricus Mala Corona, xu solidos de redditu in stallis carnificum Sancti Ferreoli. 
— Petrinus de Mesiles, quicquid habet ad Mesilas. — Dominus Willelmus de Coldra, 
duas partes de Roncheriis, quas Stephanus Gober tenet ab eodem. — Henricus Botaut, 
quicquid habet ad Monboolen. —- Dominus Renaldus de Castro Renardi, quod habet ad 
Sanctum Privatum et quicquid Willelmus de Coldroi et Guido de Fontenai, milites, tenent 
ibi ab eodem. — Simon Collum Argenti, quod Willelmus de Sancto Martino capit in 
grangia domini Hugonis de Apineto, et duo tenementa. — Gaufridus Limerat, domum 
suam et sex ostisias. — Dominus Willelmus de Oenna, quicquid habet ad Mesilas et in 
castellania Sancti Ferreoli. — Perrinus Grenoille, quicquid tenet ad Chardonnerias. — 
Odinus Sarradins, terragium de Setfonz et firmitatem quamdiu domino placuerit. — Gau- 
fridus de Barra, quicquid habet ad Mesilas. 

265. Dominus de Boscho tenet de domino de Buno paagium de Buno et medietatem 
molendini et medietatem furni et omnes hospites quoscumque habet ad Bunum, et quod- 
cumque tenet apud Soisiacum a fossa Roberti Galesi sine aqua et in maresiis, et molen- 
dinum de Mirabel. Preterea tenet decimam de Buteriis, et hospites quos Renaldus 
de Cantembra tenet de Teone Nantolii, et terram de Malrepast quam tenet Renaudus 
de Maigné, et terram Teonis de Gesunvilla quam ipse Teo tenet de domino Nemoris, et 
terram Roberti de Maroil de costuris, et paagium ollarum Odonis Furnerii, et hostisiam 
Fulcheri Galiz, et medietatem molendini de Sorel, et medietatem molendini de Roel, et 
Corcellas, et Corlaulleram, et terram Joscelini de Baignevilla. 

266. Item Milesendis de Sancto Cyriaco tenet de domino de Buno? quodcumque tenet 
apud Gesonvillam Robertus de Cathena, et hoc quod tenet apud Gandevillers, et feodum 
Odonis Furnerii, et feodum Teonis de Gesonvilla, et Molenvillam, et feodum majoris de 
Bosissia, et feodum Willelmi de Tylia, et feodum Bernoali de Sancta Valle, et feodum Er- 
mine de Beignevilla, et feodum Adz de Premvalle, et decimam de Autrevilla, et quinque 
solidos de censu quos habet ad Bunum. — Robertus de Argevilla tenet de domino de 
Buno Argevillam totam, boscum et planum, aquam et molendinos, et molend{inum] de 
Aurevilla, et hoc quod Droco habet, et hoc quod alius de eo tenet, et suam terram de 
Burseio, et terram Galteri de la Céle, et terram Willelmi Viatorii, et terciam partem de- 
cime de Lanesvilla. — Item Teo de Nantolio tenet de domino de Buno terram de Praellis, 
et terram Isembardi de Cantambra quam tenuit ad Buno villam et ad Crustanz, et medie- 
tatem Sorelli, et decimam Renaudi de Cantambra, et medietatem Burrellorum?, et decimam 
Meseriarum et medietatem Oenville. 

267. Item Johannes de Loarviller tenet de domino de Buno hospites quos habet ad 
Bunum, et Baldoinus de Nangevilla, et medietatem decimz de Meauviller, et Charimotam 
villam Johannis Monachi, et Barberonvillam, hoc quod Leodegarius, suus avunculus, tenet 
de Johanne de Loarviller, et duas partes decime de Lanesvilla. — Arnulphus Celerarius 
tenet de domino de Buno quarterium de Russinio in bosco et in plano, et tres hospites 
Stampis in vico Prati, et decimam d’Arancort, et atrium, et medietatem Rovreii et medie- 
tatem Tyliz. — Amalricus Sponderus tenet de domino de Buno Campum Motosum et me- 
dietatem de Roel. — Bartholomeus de Parisius tenet de domino de Buno conjugium 
matris Milonis de Luorseimz. — Vicecomes Meleduni tenet de domino de Buno Luingni. 
— Aubertus de Poollei tenet de domino de Buno Setronse, terram Hugonis Male Punc- 
ture et grangiam Friderici de Ver de juxta Polli. — Robertus Clemens tenet de domino 
de Buno Meseras. 

268. Johannes Tremais tenet de domino [de] Buno Broceam, hoc quod habet ibi et 
terram quam uxor Pagani Lupi habet ad Campum Motosum. — Guido de Valle Griniosa* 
tenet de domino de Buno terram Hugonis de Bernei de la Broce. — Guido de Alneo tenet 
de eodem Burnum, terram Petri, fratris sui, de Sancto Germano super Escolam. — Jo- 
hannes Tremeis tenet de eodem apud Saucellas hospitem et pratum et terram super Ynam 


; F Broein. ’ F Burresiorum. 
E et F Duno * Codd. Valle Briniosa. 





A 


B 


K 


_ 
. 


al 
—_ 





ont 


) 


SCRIPTA DE FEODIS AD REGEM SPECTANTIBUS. 665 


set frustum terre in campis. — Uxor Pagani Lupi tenet medietatem Tylie de Viecvi', id 


— 


~ 


est Veterem Vicum. —— Dominus de Nemore tenet hostisiam Renaldi clerici, et feodum 
Johannis de Tremois quod tenet ad Prunetum, et terram Ansel Buort quam habet ad Rao- 
ville et Valbufart, et terram Pagani Lupi quam habet ad Corcellas juxta Nantolium, et 
feodum Ade Panarii, decimam de Toval, et quartam partem molendini de Vado, et feodum 
Aucherii de Otroui, et duos hospites quos Marcha* tenet de Johanne Tremeis ad Geson- 
villam. 
269. Johannes de Loarviller tenet Viller Martini.— Amauricus Sponderius tenet mo- 
lendinum de Toveel et quatuor hospites ad Pincon, et medietatem decimz de Boissi Re- 
ost.— Guido de Valle Grinosa tenet terram Hugonis de Bernai, quam tenet in territorio 


; de Buno villa, videlicet terram et hospites, et terram Roberti de Maroil, et quicquid tenet 


ad Buno villam et Boneval et Prunetum et medietatem molendini de Vado. — Amalricus 
Sponderius tenet terram Roberti de Maroil quam habet ad Cantambre. — Guido de Al- 
neto tenet terram [et] quatuor hospites ad Cousancias. — Guarmondus de Cosanciis tenet de- 
cimam Tussonii et quicquid Martha tenet ab eo in parrochia Sancti Martini. —- Teobaldus 
de Tenonvilla tenet terram Marie de Audevilla. — Robertus Lupus tenet hostisiam Cla- 
rembaudi. 


XII. FEODA BALLIVL£ BITURICENSIS. 


270. Evrardus de Aulis est homo ligius domini regis de decima de Gii, et de terra 
dou Bauron et de consuetudinibus de Porticu et de terra de Vornaio, et de ballia? cartarum 
Bituricensium et de terra de Croces. — Rogerus de Cosdremoret tenet de domino rege 
hoc quod habet in parrochia Sancti Georgii. -— Dominus Archembaldus de Soliaco tenet 
de rege castellum Sancti Gundulphi et castellaniam, sicuti aqua nomine Nocrosa dividit 
usque ad Ligerim, et feodum de Villa Nova et Argenton, et totam castellaniam, et Cossa- 
gire et Climont et Baignolois* et Jars, et feodum de Montou, et feodum de Montigneio, et 
ulus de Riparia, my feodum de Ennordre, et quicquid habet in parrochia de Meri et de 
Corcelles. 

271. Feoda que tenentur Bituris et circa Bitaricas. 

Gaufridus Tebelinus tenet de domino rege hoc quod habet Bituricis, et quod habet 
apud Mortuum Mare et apud villam Saveiam, et decimam, et quod habet apud Solen- 
giacum et in parrochia Sancti Martini de Auxin{eio], et quod habet apud Sanctam Solen- 
viam, ct quod Odo Blancus tenet apud Lochi et apad Jonam. — Domina Plesencia tenet 
de rege domum suam Bituricensem, et redditus et census Bituricenses exceptis loidis, et 
hoc quod habet apud Lisiacum, in parrochia de Pegniaco, in terra et censu, et omne illud 
quod habet in parrochia Sancti Germani de Podio exceptis* xxu denariis quos debet de 
censu, et omne illud quod Petrus Cochet tenet de ea in parrochia de Lochi et in septena 
Bituricensi, videlicet in decima et terra tenente ad villam de Lochi, et hoc quod Girardus 
de Magduno tenct in decima Sancti Florencii. 

272. Dominus Willelmus Girardi tenet de rege omne illud quod habet apud Clausum 
et apud Solengiacum et apud Mortuum Mare, et duos panetarios Bituricis, et omne illud 
quod habet apud Brueriam et apud Chastellum et apud Sanctum Michaelem de Valen- 
giaco, et decimam de Minbraio, et jugleriam Bituricensem et de septena, et quod habet 
apud | Namon, et dominum Reginaldum Maubertum, et omne illud quod habet apud Por- 
ticum et apudl Gevauden. — Dominus Odo Sancherus tenet de rege quod habet in decima 
Pleni Pedis et in decima de Fuciaco et quod habet apud Gevauden. —- Dominus Radulfus 
de Bolesia tenet de rege omne illud quod habet apud Pererou, excepto censu quod tenet 
de domino Gaufrido de Calceia, et excepta decima Sancti Martini, et tenet de rege hoc 
quod habet apud Sanctum Micaelem de Valengniaco, et hoc quod Henricus Aigrevin, miles, 
tenet ad dictum Pererou. 


273. Dominus Gaufridus de Langis tenet de domino rege hoc quod habet Bituricis et 


. apud Fusciacum, et excepta domo sua de castello Sancti Austregisili, et hoc quod habet in 


parrochia Pleni Pedis et de Sancto Justo, et quod habet in parrochia de Laveit® et de Voi- 
liaco, excepto quodam nemore quod tenet de Sancto Ursino, et hoc quod habet apud 
Sanctam Solengiam et ad Sanctum Michaelem de Solengiaco, et hoc quod dominus Wil- 
lelmus Girardus habet apud Fusciacum, et hoc quod Petrus de Estergul habet in Bolesia 
et apud Voiliacum et apud Casale Chauve®, et hoc quod Matheus Garrellus emit de do- 


‘ E et F Viecin. ' E et F excepto. 
* F ballio. * F Laucit. 
' F Brugnolois. ° F Casale Cheuve. 


TOME XXIII. 8h 


* Fort. Martha. 





f 
i 


ee 








666 SCRIPTA DE FEODIS AD REGEM SPECTANTIBUS. 


mino Mathzo de Juaio in Bolesia, et hoc quod Odonetus Reingart habet apud Colunbe in 
parrochia Pleni Pedis et de Vorliaco. — Rogerus Barba Auri tenet de rege hoc quod habet 
ubicumque habeat — Petrus de Molenis tenet de domino rege hoc quod habet in parro- 
chia de Prulliaco et de Monesterou. — Ernulfus de Viridario tenet de rege portagium de 
porta pontis Utrionis, et sequtam suam apud Bituricas, et portagium quod Willelmus Gi- 
rardi habet ad dictam portam. 

27h. Radulfus de Riparia tenet de domino rege omne illud quod Guillelmus Largus 
tenet apud forestam Bituricensem in pratis et censu, et quemdam servientem apud Bitu- 
ricas, et vavassoriam suam Bituricis. — Odo Foucherus tenet de domino rege hoc quod 
Matheus Michenauz' tenet de dicto Odone apud Senecaium. — Dictus Guillelmus Girardi 
tenet de rege omne illud quod habet apud Namon, et duos solidos parisiensium censuales 
quos habet in palatio Bituricensi, et dimidium porcum, et unum cultellum, et omne illud 
quod soror sua tenet ad porticum, et furnum de Villa Nova, et unum servientem apud Bi- 
turicas, et sequtam suam. — Petrus de Espinolio tenet de rege sequtam suam de hominibus 
suis, ita tamen quod non potest perdere homines suos in terra domini regis, et omne illud 
quod habet apud Fuciacum. — Robertus de Bosmez tenet de domino rege ct libras turo- 
nensium in feodo apud Saumur, et apud Bituricas xxx libras parisiensium, — Guillelmus 
de Lineriis tenet in feodo de domino rege xx solidos parisiensium in bursa. 

275. Raginaldus de Avor est homo Jigius domini regis super hoc quod ipse habet et 
nepotes sui et Odo Purerons in castellania Duni, sive in terra, sive in censu, sive in 
pratis, sive in hominibus, et maxime in ....... 2 de Duno. — Dominus Mousus tenet in 
feodo de domino rege quendam furnum apud Dunum situm juxta domum Willelmi Ful- 
conis, et omnia alia que habet apud Dunum vel alius pro se, et omnia que possidet 
apud Gratain aut alius pro se, et omnia que habet apud Linerolis et apud Coudroi aut 
alius pro se, sive homines, sive terras, et omnia que possidet apud Terlos vel alius pro 
se, et ea que possidet in terra de la Roe aut alius pro se, et ea que possidet apnd Gui- 
chet vel alius pro se, et insuper unum sextarium avene et omnia que habet apud Plenum 
Pedem aut alius pro se. — Dominus Gerfredus tenet de domino rege villam que vocatur 
Avinoil, et omnia ad villam pertinencia, et quandam domum que sita est in castello Duni 
et apud Sancais census, prata, terram et terragium et nemus. — Willelmus de Follicuria 
tenet de domino rege hoc quod habet apud Cois, et motam de Sancta Solonge, et prata 
que sunt circa, et molendinum de ‘Tornemine, et terram que est ante molendinum, et 
hoe quod habet apud Gratin, et hoc quod Guido de Vovraudo et domina Meauce tenent 
de eodem, et hoc quod Menetus tenet de eo, et hoc quod idem Willelmus habet apud 
Pratum Augusti, et hoc quod Robertus Odebrant tenet de eo. 

276. Evrardus Moret tenet de domino rege in feodo medietatem tocius decime de 
Lenten et de parrochia ejusdem ville, et medietatem terre que vocatur terra Sancti, et 
totam terram que vocatur terra Demeigne, et quatuor familias hominum, et nemus quod 
vocatur Nemus Dros, et septem arpenta pratorum sita in parrochia de Lentanno, et hoc 
totum tenent dictus Ebrardus et fratres sui et cognati sui, filii domini Huabaudi Moret et 


filii domini Flamein’ et dominus Orseaus, qui habet cognatam domini Evrardi, et Guiaudus : 


de Vovrauz, qui tenet in hominio de prefato Evrardo hoc quod habet in feodo isto. Pra- 
terea dictus Evraudus habet in feodo de domino rege census de terra Sancti et census 
terre que vocatur terra Domaigne. — Robertus Hast[arius] tenet de domino rege quicquid 
habet apud Dunum, preter vigeriam et furnum Duni, et tenet de rege Joscelinum de Cal- 
ceia, et omnes homines quos habet apud Dunum, et hoc quod Gerricus Garrelli tenet de 
eo apud Estrechi, et tenet de rege hoc quod habet a ’Eschamel et apud Fonbon, et suos 
homines de Vornaio et de Corteigni et de Crois et de Avor. 

277. Odo de Bomelles tenet de domino rege vigeriam et minariam Duni, et prata sua 
sub turre, et Johannem Bergerium, et genus suum, et terram quam Johannes Joscelinus 
tenet de eo apud Sanctum Dionisium, et terram suam de Anoia, quos habet circa Dunum 
preter heredes Balbi, et hoc quod Radulfus Rerout tenet de eo apud Sanctum Dionisium, 
et terram suam de Anoia de hereditate sua, et terram et homines suos de Sancto Justo, et 
terram et homines suos de septena Duni, preter illud quod habet ad censum, et hoc quod 
Meenelli habent ad boscum de Erilli, et hoc quod Willelmus de Pruneirs habet de eo 
apud Sanctum Justum, et medietatem furni de Laveto, et quintam partem alterius medie- 
tatis dicti furni, et roagium molarum que transeunt inter Carum et Utrionem, et feodum 
quod fuit domini* de Spina. 


I Micheus. F Flameur. 
* Locus vacuus in E. ‘ F domini regis de Spina 





> 


— 


) 


= 
re) 


= 


G 


A 


SCRIPTA DE FEODIS AD REGEM SPECTANTIBUS. 667 

278. Domina de Busco Buardi tenet de domino rege totam decimam quam habet apud 
Dunum, et portagium de Duno, et aquas de Riparia, et prata et sua molendina de Utrione, 
et prata et aquas et terram quam habet inter Dunum et Cuzaium, et quicquid ipsa habet 
apud Anoium et hoc quod habet apud Vorvaium et apud Lentam, et homines suos de 
Duno et de castellania, et domum suam de Bosco Buardi, et nemus et hoc quod habet 


p apud Jussi, et stagnum de Tesello, et hoc quod habet apud Graten, et feodum Odonis de 


Bosmelle, de Cornelai et de Targon et de Tregirbor, et hoc quod Guido Cros tenet de ea 
apud Graten et Terlos et ad Calceiam et ad Campum Clus, et hoc quod Robertus Hast{a- 
rius] tenet de ea in vigeria de Duno, et in decima de Palein, et in decima de Casali Cal- 
verii, et in pratis de Establois, et hoc quod Willelmus de Pruneirs tenet de ipso Roberto 


c in villa Menein, et hoc quod idem Robertus habet apud Terlos, et hoc quod Tossin' tenet 


de dicto Roberto apud Palain, et hoc quod Tossini habent apud Estrichi de eodem, et hoc 
quod idem Robertus habet in appartinenciis de foresta, in quadam parte foreste et in 
prato Rubaut, et hoc quod Robertus habet in furno de Postella, et quod Willelmus Ri- 
dellus habet de eadem in Chaumeio et in prato Sancti Aniani et in decima de Solengiaco, 


p et unum sextarium frumenti quem Willelmus Ridel habet censualem in Flai, et totam de- 


E 


F 


G 


cimam de Sancto Justo, quicumque illam teneat, et quicquid Willelmus Bofart habet apud 
Anoium in pratis et in terra, ct quicquid ipse Willelmus habet apud Senezaium et ad 
Lavet. ' 

279. Item dicta domina tenet de domino rege hoc quod Beraut habet in prato Sancti 
Aniani, et hoc quod heredes Willelmi de Parregneio habent in botagio et in terra sua de 
Duno, et hoc quod Gaufridus Reinbaldus habet in decima de Tessello, et quicquid Ro- 
bertus Renbaudus habet de ipsa in feodo de Silli vel alter de ea, et tenet de rege quic- 
quid Matheus de Ruffardello habet apud Croeretum ? et in Chaumeto et in furno de Pos- 
tella, et hoc quod Petrus de Tregullio habet in Riperia, in pratis et in aqua et in molendino 
de Cort, et tenet de domino rege aulam de Duno, et hoc quod filii Giraudi Pelorde habent 
apud Linerolas et apud Aunaium, et hoc quod dominus Mousutus habet de ea apud Sanc- 
tum Justum et apud Aunoium. — Dominus Amelius de Carentonio tenet de rege omnia 
que habet ad Nemus et ad Tregul et ad Varliacum, et omnia que Radulfus, frater ejus, 
tenet de eodem apud Chambun et ad Sanctum Justum et apud Monbertre et ad Liceitum. 

280. Petrus de Artenaio tenet de dominis Exolduni domum suam que sita est in castro 
veteri cum pertinenciis suis, et homines quos habet in terra Exolduni, et omnia qu possidet, 
et portagia sua, et census quos habet apud Exoldunum, et duos servientes, et vineas suas 
Exolduni sitas in castellania, et sequtionem suam, et quicquid habet apud Avalles in ho- 
minibus et in terris, in censu et decima, et unum carnificem in Bannis, de quo accipit 


H Omnes costumas suas, et omnia prata que possidet a Pratea usque apud Lezanaium, et 


J 


K 


L 


M 


domum suam de Tizaio, et censum et furnum et homines quos emit, et prata sua de Tizaio. 
— Raginaldus Seschaut tenet de dominis Exolduni hoc quod habet in moneta Exolduni, 
in decima Exolduni vini et bladi, et octo salis rés*, et hoc quod habet apud Taceium. — 
Ebroinus de Carrofio tenet de dominis Exolduni hoc quod habet apud Exoldunum et apud 
Maroil, videlicet medietatem hominum aubenés ad mortem et ad vitam duos denarios de 
servitio, et omne illud quod habet apud Condé et ad Sanctum Leodegarium, et omne illud 
quod habet apud Enorre et ad Boscum extra calceiam et intra, et omne bladum quod 
habet ad grangiam de Lacon, et hoc quod Girardus de Varennis tenet de ipso in riparia 
de Anorre. 

281. Petrus Boce tenet de dominis Exolduni omne illud quod habet [a] Merroles, etomne 
illud quod habet apud Gaides, et unum servientem apud Exoldunum et suam sequtam. 
— Hamelius de Charenton tenet de dominis Exolduni ista casata : Gaufridus Macelinus 
tenet de dicto Amelio domum de Campo Forti et de Vilemont et de la Ronce et de la 
Brocea et de Creivecor; item Turpinus de Karrofio tenet de Amelio prata de Ruisul, et 
pedagium de gaides, et hoc quod habet ad Casale Benedictum; item Radulfus Torchebou 
tenet de dicto Amelio medietatem decime de Tachi; item Guido, nepos Hervei de Bu- 
sencaio, tenet de eodem decimam de Marolio, et hoc quod habet in decima de Pruneirs, 
item Petrus de Arteneio tenet de eodem duas partes decime de Pesteaus in vino et annona, 
et duo arpenta pratorum apud Changé; item Haubaudus Gaubertus tenet de eodem aquam 
quam habet in flumine de Tiou, et Hugonem de Roncea, et domum de Villa Campi; item 
Radulfus Seginus tenet de eodem feodum de Vallibus; item Radulfus de Sancto Hylario tenet 


8 
de eodem hoc quod habet in Vallibus et apud Beignaus‘, et prata que sunt post molendinum 


' E Tosfin. F Toffin. * Jd est mensuras rasas. 
* I Trocretum, * F Reignaus. 


8h. 





668 ~ S$CRIPTA DE FEODIS AD REGEM SPECTANTIBUS. 


novum. [tem Matheus Tabos tenet de eodem uxorem suam, et hoc quod habet apud : 


Condé et in terra de Bello Visu. Item Fulco Tabos tenet de eodem molendinum de Esco- 
tart et duos campos apud Noent. Item Petrus Flocellus tenet de eodem terciam partem de 
Pesteas. Item Radulfus de Noent tenet de eodem x1 denarios censuales, qui sunt subtus 
domum Rogerii de Praellis et hoc quod habet apud Noient. 

282. Dominus Guillelmus de Boisbeile tenet de rege medietatem terre sue de Chesa- 

nia et feodum de Enardie. — Bernardus Acervinus tenet de rege hoc quod soror sua tenet 
apud Meisnil Velim et Verrerias, et hoc quod Radulfus de Cison' tenet de eo apud Boe- 
latum*, et hoc quod habet apud Burges. — Raginaldus de Mente Falconis tenet in feodo 
de domino rege Troi et Toies* et Molins, et feodum Sancti Petri et la ballie burgensium. 

283. Feoda moventia* de Exolduno. 

Dominus Haimo de Karrofio tenet de domino rege castellum et castellaniam de Carrofio, 
et secutionem hominum suorum per totam terram regis usque ad Ligerim, et homagium 
Robini de Bomerio; et homagium Raginaldi senescalli de Autri, et homagium Ebroini de 
Karrofio, et homagium Rogeri de Karrofio, et homagium Herberti Bivaut, et homagium 
Guillelmi Potardi, et homagium Hervei de Artenaio, et homagium Raginaldi senescalli de 
Karrofio, et homagium Emonis senescalli de Karrofio, et homagium Turpini militis, et 
homagium Petri Broce, et homagium Petri Coralli, et homagium Boamundi de Ponte, et 
homagium Guillelmi Girardi, et homagium Josberti de Fraiselines; et homagium Herberti 
Turniel®, et homagium Raimondi de Morlac, et homagium Humbaudi de Roortello, et ho- 
magium Hemerici de Cognelli, et homagium Gaufridi de Pogis, et homagium Radulfi 
Coralli, et homagium heredis Gaufridi Poncii, et homagium Petri Boche Noire. Et sciendum 
quod iste dominus Haimo, ut dicit, et omnes hii vavassores ejus prenominati habent se- 
qutionem hominum suorum per totam terram domini Exolduni, et preterea tenet ex parte 
domini Renulfi de Castello Novo, de feodo domini regis, Garriolam et Sivraium et Cou- 
droie, de feodo domini Exolduni. : 

284. Dominus Rogerus de Carrofio tenet de domino Exolduni Avalles, et omnia que ibi 
habet, et omnia que habet apud Chaugé, et omnia que habet apud Anore et apud Gaciacum®, 
et omnia que habet 4 Ruine, et omnia que habet in terra de Marolio, et quamdam domum 
liberam et omnes habitantes in ea, scilicet Bertremi Mediatoris, et prata sua et terras suas 
et servientes suos qui sunt in terra Exolduni liberi, et omne illud quod habet ad Ville- 
saium’, et omne illud quod habet apud Jamvarennes, et omnia que habet apud Paudiacum 
et apud l’Espinére, et illud quod habet in ballia de Campania’. — Hii sunt milites qui sunt 
homines domini Rogeri de Carrofio de feodo domini Exolduni, scilicet Emonons de Ter- 
ralio homo ligius, Hugo li Borgnes homo ligius, Gaufridus Strabo homo ligius, Johannes 
de Sancto Hylario, Fulco Tabuz ligius, Turpinus Miles, Petrus de Artenaio. 

285. Dominus Stephanus de Craceio tenet de domino rege Creceium et Luceium et 
castellanias excepta valle de Noent. — Guillelmus de Lineriis tenet de domino rege, pro 
parte Exolduni, Linerias et Prunirs et castellanias et Tizatum et Gevaregnes et omnes per- 
tinencias ejusdem, et omne illud quod habet apud Exoldunum et in terra Exolduni, et 


omne illud quod habet apud Castellum Novum et apud Marolium et in potestate Castelli ; 


Novi super Cher, et secutam suam hominum suorum et hominum domini Exolduni in totam 
terram Exolduni. — Hubertus de Praellis tenet de domino Exolduni decimam de Gratechin 
de blado et de vino, et hoc quod habet in decima de Noent et de Fontenella, et hoc quod 
habet apud Gevaregnes, et quod habet apud Exoldunum, et hoc quod habet apud Sanctum 
Albinum et apud Villanous, et homagium Herberti Vivent, et hoc quod habet ad Sanctum 
Paternum et apud Cheneverias. 

286. Girardus de Varennis tenet de domino Exolduni domum Johannis Avenarii cum 
pertinenciis suis, et ipsius domus libertatem, et illud quod habet in decima de Claise et 
de Podio Putrido, et illud quod habet apud Tacai et in viaria® et in libertate de Parvis 
Vilenes, et illud quod habet in parrochia de Liziraio, in hominibus et in decima et in ter- 
ragiis, et quicquid habet in parrochia de Sancta Linaia, et quidquid habet apud Megni, in 
terris et pratis, et quicquid habet apud Villafavent et homines quos habet in castellania 
Exolduni, et senescalciam tocius terre Exolduni, de qua est homo ligius domini Exolduni. 
— Fulco Tabos tenet de domino Exolduni census suos quos habet in castello Exolduni in 
ortis, et homines quos habet apud Exoldunum, ut credit, et omnes redditus quos habet 


' F Gison. ° F Taciacam. 

* F Soclatum. ’ F Vilbesaium. 

’ F Coies. * F in Campania. 
* Vox moventia in f° omissa ’ F in Viana. 


* Vel fort. Turmel. °F Lizaraio. 





= 
~ 


=~ 
«- 


H 


_ 
t 











SCRIPTA DE FEODIS AD REGEM SPECTANTIBUS. 669 


, apud Tizaium et ad Jamvaregnes et apud Reamce et in parrochia de Chodaio et in decima 
de Fontenis et in Nigra Terra et in Vallibus, apud Villanous et apud Benos, et quicquid habet 
uidam miles nomine Bornes, et quicquid Gaufridus Benedictus habet in terra Exolduni. 
287. Ermengard{is| de Solerio tenet de domino Exolduni hoc quod habet in sale et in 
jaolagio, et in nundinis Sancti Dionisii census et custodes, et hoc quod habet in parrochia 


B de Lizerai, et homines quos habet in castello Exolduni, et hoc quod habet in parrochia 


de Chodaio et apud Esvalles et apud Tizaium, et medietatem decime Sancti Austrigisili, 
et aliam partem decime de abbate Sancte Marie Exolduni. — Herbertus Vivenz tenet de 
domino Exolduni hoc quod habet ad Concisen in hominibus et in terris , et hoc quod habet 
in bellis et joises et in villa Exolduni, et in decima de Caisse et de Runcai, et quod ha- 


c bet apud Lizeraium et in parrochia Sancti Dionisii Exolduni, et quod dominus Petrus Ber- 


nardus tenet de eo in decima de Peleus, in blado et vino, in parrochia Sancti Dionisii, et hoc 
quod Girardus de Varennes habet apud Valles Luporum, et hoc quod Nicolaus Aurelia- 


nensis habet in moneta Exolduni. 
288. Johannes de Sancto Hylario tenet-de domino Exolduni terras et prata et census et 


p homines, aquas et terragia que sunt apud Castellum Chard{[onis], et censum quem habet 


-_ 


G 


in nemore de Narou', et etiam homines, census et gallos et nummos quos habet censuales 
in parrochia de Chodsia, et terras et prata que sunt apud la Genevrai. — Evrardus de 
Furno tenet de domino Exolduni aquam de Dion, apud Chambun 1 modios bladi, et mo- 
lendin{um] de Prato, aquas, census, prata el terras de Sancta Linaia, et quicquid habet apud 

: Juoi et Naro et Lizerai.— Dominus Turpinus tenet de domino Exolduni duos panetarios, 
et vui solidos giemensium in primo die? de marcio, et quendam servientem liberum, et 
botagium de quatuor domibus que sunt site in vico Sutorum. 


XIII. FEODA BALLIVIZ ADA HERON. 


289. Et primo Meleduni. 

Vicecomes Meleduni tenet de domino rege quicquid habet in castellania Meleduni de 
dominio suo, et isti tenent de vicecomite : uxor Petri de Ponte, domina Castelli juxta 
Nanges, Aubertus de Ruello, Bartholomeus de Marconniis, Ebrardus d’Escorci, domina 
Emelina de Genoli, dominus Johannes Par.*, Philippus de Pooli, Robertus de Spina, 
Petrus Rigaudus, Simon de Orgenai, Johanna de Gatin{is], Petrus de Atrio, Gilo de 
Atrio, Renerus de Sancto Germano, Teobaldus de Gragiaco , Guido de Colomariis, Petrus 
clericus de Minciaco, Johannes Fortis, Jaquetus de Atilliaco, Thomas de Vignof, Guil- 
lelmus de Chastelé, uxor Renjeri|de Alneto, Simon de Ororio, Simon de Roseto, heredes 
de Villa Pagani, Paganus de Soissiaco, Adam Hasaiz, Simon de Espina, Adam de Sancto 
Mederico, Bertrandus de Ebula, Gaufridus de Solario, Hugo de Bosco Galteri, Hugo 
Costez, Johannes Boscheir, Guillelmus de Gragiaco, Gilebertus de Chancolia, Johannes de 
Monguillon, Galterius Camerarius, Guillelmus de Miliaco, Hugo de Chamelli, dominus de 
Marcilli, Guillelmus de Moreto, Simon de Vernolio, Petrus de Jardo, Guido de Dene- 
mois‘, Guido de Lanezvilla, Joscelinus de Paleio, Hugo de Perrigni, Evrardus de Vere, Jo- 
hannes archidiaconus Senonensis, Renardus frater ejus, Guillelmus de Meleduno, Gilo 
frater ejus , Odo de Vernolio, Adam Herons, filia Ade Heron, Johannes de Cramoel, Guil- 
lelmus Granche, Odo de Meinpincon, Robertus de Spissa, uxor Th{eobald|i de Corpalai, 
Simon de Chatelon, Philippus de Corpeins, Milo falconarius, Girardus Chalons, Guil- 
lelmus Panerius, Petrus de Villa Marquaz. 

290. Dominus Henricus Britaut tenet de domino rege quicquid habet in castellania de 


a 


x Nanges, domos et nemora et alia. Et isti tenent de domino Henrico: dominus Droco Bri- 


taudus, dominus Josbertus de Cordenai, dominus Johannes Hurez, dominus Aubertus de 
Cortiaco, dominus Guido de Alneto, dominus Tebodus de Villa Nova Comitis , Guillelmus 
Batiaus, dominus Stephanus de Rumpellon, dominus Willelmus de Footeris , dominus Odo 
de Toquino, dominus Renoldus Bessez, Herloisa de Boison, Anguiz de Fonte, Ebrardus 


t de Boleia, Petrus de Boleia, Henricus Potié, Petrus de Footeris, Petrus Poillevilein, Gilo 


M 


de Magno Puteo, familia defuncti Gaufridi Cordele de Rampellon. — Domina Emelina de 
Genoli tenet de domino rege quicquid habet ad Peniz, excepto quodam parvo feodo quem 
tenet de vicecomite Meleduni ; et isti tenent de domina Emelina : dominus Johannes de 
Penillo, dominus Milo de Alliaco, et domina Emelina de Minciaco, dominus Guiliermus 
de Celliaco. 


‘ F Nanori. lia codd. adjecta compendu nota. 
* FE bien. F dien * F Guido de Nemois. 








* Gall. Partout. 


670 SCRIPTA DE FEODIS AD REGEM SPECTANTIBUS. 


291. Domina Capraria tenet de domino rege quicquid habet ad Firiciacum, excepto | 


herbergagio suo quod habet Firiciaci, et quicquid habet apud Fontanas, et isti tenent de 
ipsa: dominus Tomas de Bruieriis, dominus Aubertus de Carnotulis, dominus Hugo de 
Parrigniaco, dominus Milo falconarius, Guido armiger de Nanziaco. — Domina de Castello 
juxta Nanges tenet de domino rege quicquid habet in Bria, exceptis tribus parvis feodis 
quorum unum movet de vicecomite Meleduni, et alterum de domino Johanne de Moncellis, 
et alterum de dominaGila de Malenoe, et isti tenent de ipsa : domina Elisabeth uxor defuncti 
Milonis, dominus Garinus de Corteriaco, dominus Freerius frater ejus, dominus Galterus 
de Clauso Fonte, dominus Bertrannus de Cormeingnot, dominus Reginaldus de Sancto 
Merrico, dominus Jaquerus de Fontenai, dominus Radulfus Bessez, dominus Galterus de 
Spisso, dominus Petrus de Mesnillo, dominus Guillermus de Footeris, Milo armiger de 
Clauso Fonte, Gilo de Grandi Podio, dominus Gillebertus de Meinpincon, Guiardus de 
Boleia, Girardus de Montigni, Challez de Bosco Regis, uxor defuncti Auberti de Closiaus 
Cornuti, Petrus de Cordoun. — Dominus Johannes Per totum*, quatuor arpenta terre et 
domum suam que est in ipsa terra. 

292. Dominus Johannes de Grangia tenet de domino rege quicquid habet in Bria et 
apud Meledunum, excepto molendino pontis et xt arpentis terre. Et isti tenent de ipso: 
dominus Milo de Corteri, dominus Stephanus de Sancto Merrico, dominus Petrus de Ne- 
more, dominus Johannes de Vodoi, dominus Teobaldus de Corpalai, dominus Guillelmus 
de Montgirbert, dominus Stephanus de Corpalai, Raginaldus de Guerart, dominus Simon 
de Roseto, dominus Simon de Nigella, dominus Robertus de Bernoiaco, dominus Gille- 
bertus de Pontperre, Petrus de Vicinis, dominus Milo de Paris, Johannes de Boissetis, 
Andreas de Bossetis. — Dominus Rererius de Oratorio tenet de domino rege totam terram 
suam de Oratorio, exceptis duobus arpentis prati, et isti tenent de domino Rererio: do- 
minus Hugo de Oratorio, dominus Simon de Oratorio, dominus Milo de Genolli, dominus 
Radulfus de Lesters, dominus Gaufridus de Solerre, domina Teofania de Corbaait, do- 
minus Guido de Danemais, domina Basilia de Maurevart, dominus Johannes de Paris, Jo- 
hannes de Gratins, dominus Petrus de Plesseio, domina Emelina de Aciaco, dominus Gilo 
de Nogento, Gillotus Coquelin. Et dominus Rererius tenet hoc de rege. 

293. Dominus Gillebertus est homo ligius domini regis, et tenet de rege quicquid habet 
in parrochia Nigella, excepta domo forti, et unum feodum apud Ulmiaus et unum apud 
Corpalaium', et unum ad Belvoier cum domo forti, et totum Molendinum Datum, et totam 
curiam Otranni, exceptis les alues et terris monacorum de Carmis, et quicquid dominus 
Josbertus de Nigella tenet de eo apud Meisons et ad Ferci et ad Molendinum, et omnia 
que tenentur de domino Josberto. — Dominus Droco de Atrio tenet de domino rege 
quicquid habet apud Faiacum, et la banerie de clos de Meleduno, et dominus Adam de 
Faiaco tenet de domino Drocone, et Radulfus frater domini Adz. 

294. Feoda domini Guidonis et Petri de Donjone, fratrum? beati Guillermi, Bituri- 
censis quondam archiepiscopi, que tenentur ab ipsis, et ipsi ea tenent a domino rege. — 
Guillelmus de Anneio est homo eorum de hiis que habet apud Seint Soplet et de om- 
nibus que de eo ibi tenentur. — Gualerannus de Loco Sancto, de domo sua de Loco 
Sancto et de omnibus que possidet apud Bruneium et apud Tigiriacum. — Dominus Guido 
de Valle Grinosa, de quadam villa que vocatur Bria versus Boneles et de omnibus appen- 
diciis. — Baldoinus de Orengi, de hoc quod habet apud Orengiacum, de dono domini 


Ferrici de Dongeone. — Adam de Orengi, de omnibus que pater ejus habuit apud Cloci 
et apud Feritatem. — Simon de Atheis, de omnibus que tenentur de eo apud Savigniacum 
super Orge. — Hugo de Valencum, de omnibus que habet apud Hederam preter suam 


porprisiam. — Gilo Chapon, de omnibus que habet apud Hederam. — Stephanus David, 
de molino suo et terris et pratis suis. 

295. Oirsus de Bodnes, de omnibus que habet apud Bondofle. — Ferricus de Aigre- 
fein, de hoe quod habet apud Livriacum in Bria. — Mauvielus de la Broce, de grangia 
Radulfi Galopin, que sita est juxta Montem Letericum. — Adam Heron, de hoc quod 
pater ejus habuit apud Athies, et de alio feodo de excidemento atavi sui. — Johannes de 





D 


<>} 
eed 


7 


G 


— 


K 


_ 
t 


Cramoelo, de toto Cramoelo, et de consuetudine quam habet apud Boscum Plassiaci Co-.’ 


mitis, et de hoc quod dominus Odo de Mauni tenebat de eo apud Mauni. — [sti prano- 
nominati sunt homines ligii. 

296. Arraudus de Plessiaco, de omnibus que habet apud Plessiacum et apud Curto- 
ronam. — Bartholomeus de Molignon, de omnibus que habebat apud Montbelin et de 


; EeF Corpalar. adjecta compendii nota. notalum est : Fuerunt domini de Edera in prepositura 
Codd. fratres. Ad marginem regesti F, seculo xv, hoc Parisiensi. : 














A 


i?) 


= 


— 
_ 


— 




















































SCRIPTA DE FEODIS AD REGEM SPECTANTIBUS. 671 
hospitibus quos dedit filia sue apud Ries, et de grangia Roberti Polin, que est juxta Mon- 
tobert. — Simon de Esperneio, de omnibus que tenentur ab eo apud Dravellum. — An- 
sellus de Bruneio, de tota terra que partitur ad Galerannum de Loco Sancto apud Brunoi. 
— Bertrannus de Ible, de cimiterio de [ble et de decima. —-- Theobaldus Buinele, de 
omnibus que habet apud Lissi. — Ferricus Briaiz', de grangia Reneri, de villa Paaole 
versus Toralles. — Guido Piper, de omnibus que habet apud Corbolium. — Thomas de 
Brueriis, de omnibus que habet apud Bondofle et apud Boncornu. — Guillelmus Paste, 
de vinea sua de Boart. — Galerannus de Bossi, de terra sua Montis Oberti. 

297. Aubertus de Danemois, de nemoribus suis et de territorio quod eidem appendet. 
— Hugo de Escheroon, de omnibus que habet apud Escheroon et de omnibus que te- 
nentur ab eo et de terra que est apud Crucem Excommunicatorum juxta Corbolium. — 
Nicholaus de Atheis, de omnibus que tenet in territorio Villa Abbatis. — Odo de Mon- 
tion, de omnibus que tenentur ab eo apud Conflans et apud Verti. — Adam de Boissi, de 
omnibus que tenentur ab eo apud Hederam. — Simon de Ver, de omnibus que habet 
apud Oreigniacum, tam in feodo quam in domanio. — Aubertus dou Mes, de molino de 
villa Moisson. — Hubertus de Vilecreinne, de la meison d’Autuel et de bosco. 

298. Ansoldus de Vilers, de atrio de Vilecreinne et de omnibus que ibi tenentur ab 
eo, tam in feodo quam in domanio, et de decima de Mendres, et de vineis de Monte 
Roollie, et de terra de Cerse et de hospitibus. —- Simon de Nuelli, de omnibus que te- 
nentur ab eo apud Limoel et apud Montatif et apud Cons. — Gaufridus Roscarz, de om- 
nibus que habet apud Vilejuive et apud Lai, tam in feodo quam in domanio. — Gau- 
fridus Pooz, de decima de Lices, et de censu et de domo quos habet ibidem. — Hugo 
Briart, de hoc quod habet apud Savigniacum, et de hoc quod habet in molendino de So- 
laigi. — Johannes de Bondofle, de omnibus que habet apud Bondoflle et que tenentur 
ibidem ab eo. — Terricus de Corbolio, de domo Cupaeli. — Hugo de Vileboen, de om- 


> nibus que tenentur ab eo apud Orengni. 


299. Vicecomes Corbolii tenet de domino rege domum suam de Bosco que est inter 
Mintriacum? et Moiriacum, et villam suam de Bosco, et xi arpenta terre site ibidem, et 
Xx arpenta nemoris siti ibidem, et hc omnia valent xxx libras de redditu. 


XIV. FEODA CASTELLANLZ MONTIS LETHERICI °. 


300. Johannes de Corbolio est homo ligius regis, et debet custodiam duorum mensium 
ad Montem Lethericum ‘, de Plesseio Comitis Radulfi et de Grigni. — Arraudus de Plesseio 
est homo ligius regis, et debet custodiam 11 mensium ad Montem Lethericum, et propter 
illam custodiam tenet Villers que est ad calceiam de Feritate. — Guillelmus de Feritate 
est homo ligius regis de eo quod habet apud Vervillam. — Guarinus de Ver est homo li- 
gius regis de eo quod habet apud Ver Magnum, excepta terra quam tenet de Guidone de 
Alneto et de feodo de Papellon® et de terra Theobaldi de Cocherel de Villa Bousaen®, et 
de eo quod Guillelmus de Villa Justa tenet de Theobaldo in eadem villa, et de Vilebuen, 
et de terra de Brocia; et debet custodiam 11 mensium ad Montem Lethericum. — Guil- 
lelmus de Guillervilla est homo regis de molendino de Basseto et de domo sua, et debet 
custodiam 1 mensium apud Montem Lethericum. 

301. Stephanus de Guencort debet custodiam 1m mensium de terra de Palesiaco, quam 
Renaldus de Montiniaco tenet, unde idem Renaldus est homo ligius regis. — Galerannus 
li Veautres’ est homo regis, et debet custodiam duorum mensium ad Montem Letheri- 
cum pro terra de Vileis* super Nucerium. — Paganus Malus Filiaster est homo regis, et 
debet custodiam 1 mensium ad Montem Lethericum pro terra de Merroliis et pro decima 
de Egliis. — Ursio de Bonnis est homo regis, et debet custodiam 1 mensium ad Montem 
Lethericum pro terra de Bonnis. — Tecelinus de Bunou est homo regis, et debet custo- 
diam ad Montem Lethericum de medietate furnorum Montis Letherici et quarta parte pe- 
dagii. — Galfridus Pooz est homo ligius regis de eo quod habet apud Castras, et de feodo 


. 
et de dominio, et de eo quod Ansellus de Cheteinvilla habet in viaria Castrarum, et de 


* eo quod habet apud Evauvillam °, excepto hoc quod tenet de abbate Sancti Germani, et 


fol. 28, hoe prefixo titulo: Feoda Montis Leherici. 


debet custodiam duorum mensium ad Montem Lethericum. 


' Vel fort. Briarz. * C Lehericum, hic et alibi. 

> F Mitriacum. C Paipellon. 

' Caput ad feoda castellania Montis Letherici perti- C et E Bousae, adjecta compendu nota. Regesti C 
nens exstat etiam in regesto C, fol. 142, et in regesto D, folium 25 habet Bosaen. 
fol. 183 v°. Ejusdem capitis octo priores clausule verum ’ C Viautres. 
descripte sunt in regesto C, fol. 25 v’, et in regesto D, * F Vilers. 


’ C Esvanvillam. /° Euvavillam. 

















672 SCRIPTA DE FEODIS AD REGEM SPECTANTIBUS. 


302. Thomas Caro Macra est homo ligius regis de hoc quod habet apud Norvillam, et | 


de censivis, et de hoc quod bhabet apud Castras ex parte sui patris, et de hoc quod habet 
ad Celos, et de feodo militum quod tenet de rege, videlicet de hoc quod Johannes de Cas- 
tris tenet de eo, et de eo quod Paganus de Fgliis tenet de eo, et de hoc quod Ansellus de 
Burguenestre tenet de eo, et de eo quod Hugo de Auvers tenet de eo apud Norvillam, et 
de hoc quod Galterus Nantiers tenet de eo, et de hoc quod Thomas Mathue tenet de 
eo; et debet custodiam 1 mensium ad Montem Lethericum. — Philippus de Moressardo 
est homo ligius domini regis de hoc quod Lancedis de Sancto Verano tenet de eo ad Es- 
corci, et de eo quod Robertus de Varennis tenet de eo apud Escorci, et de co quod An- 
sellus de Guibevilla tenet de eo apud Escorci. et de hoc quod Herveus de Brueriis habet 
apud Bonam Villam', et de hoc quod Paganus Tassiaus tenet de eo apud..... 2, et de eo 
quod Hugo Corcous® tenet de eo, {et de hoc} quod Landricus Major tenet de eo, et de 
hoc quod Radulfus Botials* tenet de eo apud Ver Parvum, et de hoc quod Sevinus de 
Stampis Vetulis tenet de eo, et de hoc quod Philippus de Turre de eo tenet apud Montem 
Lethericum ; et debet custodiam duorum mensium apud Montem Lethericum. 

303. Johannes Cornez debet custodiam 11 mensium apud Montem Lethericum pro feodo 
Vallis Latronis. — Hugo de Sancto Yonio est homo ligius regis de Sancto Yonio, et debet 
custodiam 1 mensium ad Montem Lethericum pro fortitudine Sancti Yoni. — Ursio de 
Duison debet custodiam u mensium ad Montem Lethericum pro terra de Serni. — Ar- 
raudus de Chesnaio debet custodiam 1 mensium ad Montem Lethericum pro terra de Fa- 
veriis, et est homo regis de hoc quod habet in nemoribus Beata Marie apud Dordanum , 
et de hoc quod habet in nemoribus de Richervilla, et de hoc quod Garsil{ius] de Dordano 
habet apud Roenvillam. —Galterus Nanters est homo regis, et debet custodiam u mensium 
ad Montem Lethericum de hoc quod tenet ad Berlanviller. — Gaufridus de Balleolo debet 
custodiam 11 mensium pro terra de Balleolo. —- Galterus de Limoiis est homo regis, et 
debet custodiam 1 mensium apud Montem Lethericum pro terra de Limoiis. 

304. Tioinus de Forgiis est homo ligius regis pro terra de Forges et pro terra de Ver, 
et de hoc quod Martha tenet de co, et debet custodiam m mensium apud Montem Lethe- 
ricum. — Bochardus de Fontencio est homo ligius regis pro terra de Fonteneio et pro 
terra de Bona Villa, et debet custodiam m mensium ad Montem Lethericum. — Petrus® 
de Munellis debet custodiam m mensium ad Montem Lethericum de terra de Igni. — 
Yvellacius est homo ligius regis de hoc quod habet ad Biesvre et de Balneolis et de feodo 
et dominio, et de hoc quod Gilo Pilutus tenet de eo ad Allodium, et debet custodiam 
u mensium ad Montem Lethericum.— Stephanus Mala Terra est homo regis, et debet cus- 
todiam 1 mensium ad Montem Lethericum pro terra de Palesiaco et de domo sua que est 
apud Montem Lethericum. — Robertus de Repanti debet custodiam 11 mensium ad Montem 
Lethericum pro terra de Villa Feur. — Symon Rufus Datus debet custodiam 1 mensium 
ad Montem Lethericum ad vim et adjutorium domini regis, et griagium de Sequigni id 
calefaciendum. 

305. Philippus de Atheiis debet custodiam 11 mensium ad Montem Lethericum ad for- 
titudinem castri. — Teobaldus Rufus est homo ligius regis de hoc quod habet apud Gra- 
vegni et apud Basiliacum, et de hoc quod Renaldus Aculeus et Fulco de Leirs tenent de 
eo, et debet custodiam duorum mensium ad Montem Lethericum.— Fulco de Leirs est 
homo regis, et debet exercitum et equitationem pro Judzis et de molendinis castrorum, 
et debet custodiam 1 mensium ad Montem Lethericum.— Gaufridus de Villa Bona debet 
custodiam 1 mensium ad Montem Lethericum pro terra de Villa Bona. — Albertus de 
Mesio debet custodiam 1 mensium ad Montem Lethericum pro terra de Villa Moisson. — 
Guido de Valle Grinosa est homo ligius regis de hoc quod habet apud Montem Lethericum 
et de terra communi de Boissiaco, et de hoc quod habet ad Salices, excepto feodo quod 
tenet de Johanne de Maciaco, et de nemore de Sequigni, et de hoc quod habet in parro- 
chia Longi Pontis, et de feodo quod Bochardus, ejus frater, tenet de eo apud Britignia- 
cum °, et de Macheri et de Castenereia et de Villa Bona, et tenet de domino rege xx feoda 
militum et eo amplius, et debet stationem ad Montem Lethericum. 





=— 


— 
~~ 


Le» 


i 


— 


K 


306. Odelina de Nucerio est vavassoria regis de feodo quod Philippus de Morcssart te- 


net de ea apud Bossiacum, et debet custodiam 1 mensium ad Montem Lethericum. — Hece- 


linus de Linaiis est homo ligius regis de hoc quod habet apud Linaias, et debet custodiam : 


it Mensium ad Montem Lethericum pro terra quam Renaldus de Corbolio tenet de eo ad 


' F Villam bonam. ’ F Corcus. 

* Hie unam vocem omisisse videtur amanuensis qui re- ‘ F Bouciax. 
gestum C descripsit. In regestis E et F vocis omisse locus * Voces Petrus de M.—M. Lethericum in cod. F omisse. 
vacaus est. * E et F Brigtiniacum. 








SCRIPTA DE FEODIS AD REGEM SPECTANTIBUOS. 673 


4 Montem Lethericum. — Thomas Bibens'! est homo ligius regis de Vado Petroso et de Ne- 
more Lucenti, et de hoc quod Galterus Nantiers tenet de eo apud Gressillum, et de hoc 
quod Guarinus habet apud Villers et ad Vadum Petrosum, et de feodo d’Eschereum, et 
debet stationem ad Montem Lethericum. — Robertus de Rubeo Monte debet exercitum et 
equitationem propter debita Judezorum. — Guido de Vallibus est homo ligius regis de hoc 

B quod habet apud Vaus, et de hoc quod habet apud Vilemoisson et ad Morcant?, et de hoc 
quod Johannes habet apud Villam Moisson, tam de feodo quam de domanio, et de viaria 
Sancti Germani, et debet stacionem ad Montem Lethericum. 

307. Lisiardus de Chevanvilla debet custodiam m mensium ad Montem Lethericum et 
exercitum et equitacionem , de domo sua quam habet ad Montem Lethericum. — Radulfus 

; miles de Gornaio tenet Villare super Nooreium de rege. — Galterus miles de Lardi est 
homo ligius regis de eo quod habet apud Lardi, et de duobus dimidiis molendinis, et 
debet custodiam 1 mensium apud Montem Lethericum, et illud dicit se tenere de Guil- 
lelmo de Barris. — Renaldus de Savigniaco debet 1 menses custodie pro terra Stephani 
de Britigniaco, et 1 menses pro terra Droconis de Savigniaco. - 

p 308. Paleseolum et quicquid est apud Fresnes, excepto feodo comitis Roberti, est de 
castellania Montis Letherici. Extortum autem fuit ab eadem castellania tempore Philippi 
de Livies® et adjudicatum prepositure Parisiensi.— Plessetum Comitis Roberti * Radulfi et 
Grigniacum sunt de castellania Montis Letherici, sed extracta sunt ab eadem castellania, et 
adjudicant sibi prepositi Corbolii, et factum fuit istud tempore Johannis de Corbolio. — 

et Bones, Torfol, Malus Campus, Brichia et Faverie sunt de castellania Montis Letherici, quas 
adjudicant sibi prepositi Stampenses. Similiter de eadem castellania est Sanctus Chiron. 
Hoc factum est tempore Hugonis de Gravella. Testibus Guidone de Valle Grinosa, Guil- 
lelmo filio ejus, Hugone de Valle Grinosa, Nicholao de Chevanvilla, Fulcone de Lers, 
Hugone de Buxi, Renaldo Carnifice, Simone Tibolde, Bertranno Griario, Guiardo Ro- 

- selli, Willelmo Mulier® astantibus. 

309. Guido de Alneto est homo regis de eo quod habet apud Ver Magnum et de qua- 
gee , que milites tenent de eo apud Dordanum, et debet custodiam 1 mensium 
apud Menta Lethericum. — Guido de Parisius est homo ligius regis de firmitate Pale- 
sioli et pro firmitate de Orceio. — Hugo de Val Grinose est ae regis de eo quod habet 
apud Fous, et de quinque solidis et mu* denartis censualibus quos ‘habet apud Montem 
Letherici, et de domo sua que est apud Montem Letherici, et debet stacionem ibidem. 
— Galterus de Lardi est homo ligius regis de eo quod habet apud Lardi, et de duobus 
dimiciis molendinis que sunt ibidem, et debet custodiam 1 mensium apud Montem Le- 
thericum. — Guillelmus Cuichevit de quarterio nemoris de Mastins est homo’, et debet 
custodiam 11 mensium apud Montem Lethericum. -—- Robertus de Varennis est homo li- 
gius de hoc quod habet apud Grootel et apud Petram Omesiam, et de feodo quod habet 
ad Salices, et de eo quod habet apud Firmitatem, et de hoc quod Garinus, avunculus 
ejus, habet apud Bonnas, et de terra carruce que est apud Retolu, et de nemore de Garii, 
et de domo de Feritate que est Fanque, et debet custodiam m mensium ad Montem Le- 
thericum. — Thomas de Brueriis est homo ligius regis de hoc quod habet apud Bruerias 
et de castellania Brueriarum et de sua parte. — Sedilia de Brueriis est vavassoria regis de 
terra de Mesnil, et debet custodiam t mensium apud Montem Lethericum. 

310. Thomas Mathue debet exercitum et equitacionem pro tribus arpennis pratorum 
quz sunt apud Alnetum et de domo Brueriarum, et ideo fuit quitus de debito Judezorum. 
k — Hugo de Bastons est homo ligius regis de censiva Veris * Grandis et de uno feodo. — 

Thomas de Mota est homo ligius regis pro quitacione jacendi de castris, et de hoc quod 
Garinus de Malo Foramine tenet de eo, et pro domo Montis Letherici, ubi debet stationem. 
— Milo de Alneto est homo regis de molendino de Buisson, et de eo quod frater ejus 
tenet de eo apud Fontenellas, ct debet custodiam 1 mensium apud Montem Letherici. — 

. Henricus de Doleinvilla est homo regis de hoc quod Arnulphus Gascongne tenet de eo 
apud Lardi. — Ansoldus de Coldreio est homo ligius regis de Coldreio et de Valle Gri- 
gnose et Limoes, excepto atrio, et de Mulerum, et de eo quod Ansellus de Cheteinvilla 
tenet de eo, et de hoc quod Sedilia tenet de eo, et de Sancto Teorio, et debet stacionem 


la 


_— 


N 


apud Montem Lethericum. —— Girbertus de Turre debet exercitum et equitationem pro 
i domo sua de Monte Letherico, et ibidem* debet custodiam 1 mensium. — Bartholomeus 
Vox Bibens deest in F. ’ F Muber. adjecta compendu nota. 
> F Morcatum. * Locus vacuus in FE et F. 
* Ante annum 1204 mortui, teste A. Moutié, Cartul. de ” Voces est home desunt in C. 
l'abbaye de Notre-Dame de la Roche, p. 318. * C Veri. 
' Vox Roberti eapungenda videtur. ° Vox ibidem deest in E et F. 


OME XXII. 85 








674 SCRIPTA DE FEODIS AD REGEM SPECTANTIBUS. 


est homo regis de medietate de Dampetra, et de hoc quod habet apud Sanctum Albinum , 
et debet custodiam 1 mensium apud Montem Lethericum. 

311. Teobaldus Cocherel est homo regis de domo Montis Letherici, et debet custo- 
diam 1 mensium ibidem, et exercitum et equitationem pro debito Judeorum. — Guil- 
lelmus de Orceio est homo ligius regis de quocumque tenet apud Orceium, tam feodum 
quam domanium, et de eo quod Thomas tenet de eo apud Estrichi et apud Villam Novam 
et apud Vivarios, et de eo quod Aales de Brueriis tenet de eo apud Orceium et Vilehier, 
et de eo quod Guillermus Biherons tenet de eo apud Viviers et apud Villehier, et de eo 
quod Henricus de Berchenviller tenet de eo apud Orceium et in granchia monachorum de 
Vaus, et de hoc quod Hungerus Rossellus tenet de eo apud Orceium et in Valle, et de eo 
quod Boscardus, frater ejus, tenet de eo apud Orceium et apud Maudestor, et debet cus- 
todiam 11 mensium apud Montem Lethericum. — Odo de Valgregnose est homo regis de 
domo sua de Monte Letherici, et ibidem debet custodiam u mensium, et debet exercitum 
et equitationem. — Henricus de Leudevilla est homo regis de hoc quod Galterus Corcons 
tenet de eo apud Braolium, et debet custodiam 1 mensium apud Montem Lethericum. — 
Guido de Boolun est homo regis de terra de Frecoe, et de hoc quod Robertus de Vilevant 
tenet de eo, et de hoc quod Thomas Bibens habet apud Buisson, et Simon de Nemore, et 
debet stacionem ad Montem Lethericum. — Robertus de Logiis ante Ruppem Fortem 
est homo ligius regis de Logiis de feodo et dominio, et debet apud Montem Lethericum 
custodiam 11 mensium. — Guillelmus Pastillus est homo ligius regis de hoc quod habet 
apud Montem Lethericum, et de hoc quod habet apud Sequigniacum, et debet stationem, 
et de hoc quod Guido de Valgregnose tenet de eo apud Boissi. — Ansoldus de Villari 
debet custodiam 1 mensium apud Montem Lethericum de sua domo de Monte Letherico , 
et debet exercitum et equitacionem. — Aupes de Viriaco debet custodiam 1 mensium de 
terra de Viriaco. — Renaldus de Savigni debet custodiam nu mensium, pro terra Ste- 
phani de Britigni u menses, et pro terra Drogonis de Savigni duos. — Borez de Lardi 
debet custodiam duorum mensium de hoc quod habet de Renaudo Escharaz, et imsuper 
exercitum et equitacionem. 

312. Balduinus de Sancto Verano debet exercitum et equitacionem et stacionem de 
hoc quod tenet a rege. — Rogerus Sine Nappis de Sancto Cyriaco est homo regis de me- 
dietate Logiarum ante Ruppem Fortem, et de molendino de Levenpont, et de nemo|re]! 
de Mastins, et de hoc quod Garsilius de Stampis tenet? de eo et de hoc quod Nicholaus 
Tadez tenet de eo, et de hoc debet custodiam u mensium apud Montem Lethericum. 

Hec sunt nomina militum quorum sacramento istud scriptum factum® fuit et firmatum : 
Guido de Valgregnose, Bocardus frater ejus, Galterus * Pooz, Guido de Alneto, Bencelinus 
de Lunvilla, Hugo de Valgregnose, Guillelmus de Valgregnose, Thomas Caro Macra, 
Thoma de Mota, Hugo de Bastons, Robertus Quartier, Guido de Vaus. 

313°. Hae sunt nomina illoram quorum sacramento factum fuit hoc scriptum: Renaudus 
Carnifex, Azo Gauterez, Ricardus de Castanaio, Arnulfus de Solario, Simon Teboldi, Ste- 
phanus li Gasteler, Jocelinus de Porta, Bertrannus le Grier, Guillelmus de Trapis, Johannes 
de Breteigni, Milo de Caprosa, Guido li Ferrons, Guillelmus de Villabon, Herbertus Goes. 

Isti omnes dixerunt quod tempore Hugonis de Gravella diminuta [uit castellania Montis 
Letherici ex parte Stamparum de eo quod Ferricus de Duison habet apud Bosnes, unde 
debebat custodiam apud Montem Letherici, et de villa Mali Campi et de villa de la Briche 
et de Faveriis et de Villa Comportata et de eo quod Galterus Oliverii habet apud Larzi, et 
ex parte Corbolii Grigniacum et Plesseium Comitis Radulfi, et ex parte Parisius Palesolium 
et Champlant. — Preterea dixerunt quod, quicunque interfectus fuerit violenter et ne- 
quiter infra castellaniam Montis Letherici, inde est forifactum et justicia domini regis. Item 
Petrus de Castris commutavit vel emit ab Anselmo de Cheteinvilla tercium justicia viarie 
de Castris quod est de feodo regis. Idem etiam Petrus recipit pedagium apud Castra, quod 
debet esse domini regis, quod pater ejus nunquam recepit. Item dixerunt et conqueruntur 
quod, quando homines Montis Letherici coquebant ad furnos Guidonis de Valle Grinosa, 
ipsi solebant reddere pro quolibet sextario vel coctione duos tortellos qui fiebant de uno 
pane; nunc petunt heredes ejusdem Guidonis de quolibet sextario vel coctione duos panes, 
et heredes illius Guidonis prohibent ne aliquis faciat de uno sextario ultra xxx panes. Item 
talemerarii Montis Letherici conqueruntur quod, cum predictus Guido de Valgrenose et 
heredes ejus soleant querere forniliam ad furnos calefaciendos, nunc heredes ejusdem, 


P I’ de treino de Mastisiensi. * C Galfridus. 
A Voces tenet de eo et deh. q. N. T. tenet desiderantur * Hane inquisitionem , qua completur caput ad feoda cas- 
mE et F. tellanie Montis Letherici spectans, damus e regestis C fol. 


* Vow factum deest in E et F. 143 v’, D fol. 185 v*, E fol. 273 v’ et F fal. 232 v’. 





A 


B 


Cc 


= 


G 


I 


a 


M 





SCRIPTA DE FEODIS AD REGEM SPECTANTIBUS. 675 


1 Guidonis compellunt ipsos talemerarios ad forniliam querendam. Item dicti homines con- 
queruntur quod chemini Montis Letherici ‘sunt strictiores quam esse solebant ex parte 
Sancti Lazari. 


xv. [FEODA GUILLELMI DE SILLI. | 


B 314". Feoda que Guillelmus de Silli tenet de domino rege in castellania Firmitatis. 

Ipse tenet vi modios tam bladi quam avene in tensamentis inter Ourc et Saviére, et 
xxx gallinas, et xxxm panes, et x solidos 1 denariis minus nigellorum census. Item ipse 
tenet xx sextaria bladi et vim sextaria avene ad molendinum de Traine, de feodo Petri 
Frutarii?, et tenet Silliacum tam in boscis quam in planis, tam in feodis quam in domaniis, 

c cum omnibus pertinentiis, de domino rege. Ipse vero vendidit Petro Tristan, de feodo 
Feritatis, totam justiciam quam habebat inter Ourc et Saviére, tam in planis quam in boscis, 
et in villis et in omnibus locis, excepta justicia corporis molendini de Troine, quam re- 
tinet dictus Willelmus ad opus suum. Vendidit etiam dicto Petro circa m™ arpennos prati 
que habebat prope molendinum comitis, et dominus rex concedit eidem Petro ut ea te- 

D neat cum alio feodo suo de domino rege. 

315. Mons Corneti et Meins Loez, Doys, Rosetum cum castellania sua sunt de feodo 
domini regis. 


XVI. [COMITATUS BELLI MONTIS. | 


316°. Hee sunt nomina eorum qui tenent feoda in comitatu Belli Montis *. 
Guillelmus de Bleencurt. — Guillelmus de Vallibus. — Hugo de Wagnonru. —- Phi- 


E lippus de Fresnai. — Johannes de Tria. — Odo de Ronqueroles. — Johannes de Borriz, 
— Hugo de Pomponia. — Walters de Marines. — Guillelmus de Leumeisons®. — Godoi- 
nus de Sancta Genovefa. — Ren. de la Boce. — Petrus Hidex. — Guillelmus deu Fai. — 
Galters li Rous. — Robertus deu Marois. — Th. d’Autrevoisin. — Margareta de Bruires. — 
Adam de Campaniis. — Petrus de Croi. — Robertus de Buschoi. — Ren. de Estrée®. — 

F Simon Degener. — Bernerus de Sancto Lupo. — Acho de Bruieriis. — Hugo de Boviller. 
— Guillelmus Bohadras’?. — Simon de Pissiaco. — Adam clericus de Baterna. — Phi- 
lippus de Faiel. — Radulphus de Plesseicio. —- Robertus de Gondecort. —. Th. de Rou- 
leval. — Hugo de Mortuo Fonte. — Girardus de Cergiaco. -- Droco de Lardiéres. — 
Galterus de Leumeisons. --- Th. de Andevilla. — Ivo de Hondencort. — Adam Choisiaus. 


¢ — Filius Pagani Mauclavel. — Guillelmus de Thorote. — Gauters de Thorote. — Radul- 
phus de Francorvilla*. — Girardus de Deloge. — Radulphus de Lardiéres. — Petrus de 
Balleul. — Th. Bocardus de Balluel. — Girardus de Val Angeujart. — Ansellus de Insula. 
— Ren. Toellez. — Morellus de Hodanc. — Petrus de Fouqueroles. — Guillelmus Theu- 


tonicus. — Johannes de Fresneio. —— Galterus de Mesnillio. — Bartholomeus de Brueriis. 
H — Richier? de Borranc. — Petrus de Mariscis. — Johannes de Assi. — Adam de Ja- 
veruel. — Simon de Bosco. — Anquetinus de Asneriis. — Thomas de Mor. — Thomas 


de Noistel. -— Guillelmus de Beelai. — Mathaus de I’Ileste. — Agnes de Ateignevilla. — 
Guillelmus Batel. — Robertus Malus Vicinus. — Filius Gautier Tirelli. — Hugo de Con- 
flans. — Henricus de Palesellis. — Droco de Meri. — Radulfus de Buri. — Angonus de 
3 Conceignicort. —Galterus de Flavacurt '®. — Adam li Chauloiers"'.— Gervasius Tristanus. 
— Th. de Maldestor. — Robertus de Fresnes. — Droco de Moi. — Adam de. Villers. — 
Petrus Hideus de Chambliaco!2. — Galterus deu Pereer. — Robertus de Pommereus. — 
Th.'* de Sangi. — Johannes filius Th. * — Matheus de Tria. 
317. Th. de Outrevoisin-est homo ligius domini regis, et tenet de eo Outrevoisin cum 
k omnibus pertinenciis, et id quod habet apud Hemeucurt et apud Montegniacum, et id 
quod Petrus Hideux tenet de eo apud Chambliacum et apud Maenecurt. — Bartholomzus 
de Bruires est homo ligius, et tenet de domino rege quicquid habet apud Chambliacum, 
et feodum et domanium, et xu jornalia tam terre quam vinee apud Bruerias, et quicquid 
Henricus de Palai tenet de eo, et hominagium, filium Henrici de Monasterio apud Baer- 


L num, et id quod Geudoinus de Sancta Genovefa tenet de ipso. — Petrus Hidex, homo li- 
' Hoe caput secunda manu in regesto E exaratum est. ” F Poadras. 
* E et F Frat. adjecta compendii nota. * F Francovilla. 
* Que sequuntur (§ 316-342) in codice E serius nec una ° Ita F. E Rich. adjecta compendii nota. 
manu adjecta sunt. ‘© F Flaancort. 
* Hune indicem typis mandavit Ludovicus Douet d’ Arcq '' F li Chevaliers. 
(Recherches sur les anciens comtes de Beaumont-sur- '? Loco Petri Hideus de Ch. in E priore manu anno- 
Oise, p. 222). tatum fuerat hoc nomen : Balduinus de Bello Videre. 
* F Leurmesons. ‘SF Thomas. 
* F lEstrée. * F filius Thome. 


85. 





» 


d 


"ia Nov. 1234. 


17 Jan. 1235. 


* Cire. 
1 Nov. 1242. 


24 Jan. 1243. 


SCRIPTA DE FEODIS AD REGEM SPECTANTIBUS. 


gius de feodo Balduini de Bello Videre quod habebat idem Balduinus in vicecomitatu Belli 
Montis, scilicet de xxx" libratis terre quas habebat in pedagio pontis Belli Montis. 


676 


r 


XVI. [ANNOTATIONES DE VARIS FEODIS, QUARUM PLERAQUE TEMPORE LUDOVICI IX 
REGIS REGESTIS INSERT SUNT. | 


318. Castra que Aimarus de Poitiex tenet de domino rege : Chalankon, Castrum No- 
vum, Vernom, Rokemoiere, Nonerie, Sanctus Julianus, la Torrete, Pierregorde; et con- 
tentio est de duobus istis, videlicet Volta, Bays, utrum sunt de regno vel de imperio. 

319. Haimericus de Rochechoart fecit hominagium ligium de Rochechoart et baronia, 
et juravit se redditurum domino regi et heredibus suis [fortericiam] de Rochechoart, et 
omnes alias fortericias suas, ad magnam vim et parvam. 





A 


B 


320. Eraclius de Monte Lauro! fecit hominagium ligium domino regi contra omnes ho- c 


mines, et recognovit se tenere de domino rege castrum de Monte Boneto et castrum d’Agrein 
et castrum de Roca Forti et castrum de Mirmanda et castrum de Vabres et castrum de 
Monte Eiros. Hec castra juravit reddenda ad magnam vim et parvam domino regi et he- 
redibus suis, quotiens inde ex parte domini regis fuerit requisitus ; et si dominus rex pote- 
rit inquirere quod dictus Eraclius teneat alia de ipso, de illis faciet hominagium et securi- 
tatem sicut de predictis. Idem etiam Eraclius dicit se tenere de comite Tholose castrum de 
Albenas et castrum Sancti Laurentii et castrum de Wissellis; nec ad diem qua fecit homi- 
nagium domino regi Ludovico apud Sanctum Germanum in Laya, die Martis proxima..... 3. 
anno Domini M° cc° xx° yi’, receperat dicta tria castra ab episcopo Podiensi, nec ab ali- 
quo alio, nec exinde fecerat hominagium alicui alii. — Post modum idem Eraclius recepit 
castrum de Albenas et castrum Sancti Laurentii et castrum de Wissel de domino rege, et 
juravit reddenda sibi et heredibus suis ad magnam vim et parvam, et hoc factum fuit in 
obsidione Avinionis. 

321%. Dominus rex habet de comitatu Pertici, pro rachato suo et dono suo et juribus 
suis, Mauritaniam cum pertinenciis, et Corbonesium cum pertinenciis, et Belesmum et Be- 
lesmesium, excepto Tilio et pertinenciis Tilii et Manvis cum pertinenciis. ' 

322. Ipsa die beati Martini hiemalis* recognicioni quam fecit regina Cipri* coram domino 
rege et domina regina apud Parisius, de eo quod ipsa tenebat se pro pagata de quadraginta 
mil|1]ibus libris turonensium , quas dlominus rex ei solverat pro comite Campaniz, et quod 
ipsa volebat et concedebat emptionem illam quam dominus rex fecerat a comite Campania 
de feodis Blesis, Carnoti, Castri Duni, Sacri Cesaris et eorum pertinenciis, interfuerunt : 
dominus Senonensis archiepiscopus Galterus, Ansellus Laudunensis et Ph, Cathalanensis 
episcopi, dominus Bj artholomeus] de Roya, Francie camerarius, Amauricus comes Montis 
Fortis, Francie constabularius, Stephanus de Sacro Czxsaris, Johannes de Nigella, Adam et 
Johannes de Bello Monte, Renaudus de Berona, Guillelmus Menerii, Gaufridus de Capella, 
Ph. de Monte Forti, fratres Templi, scilicet frater Haimardus, frater Gilo, frater Augulfus, 
magister Johannes de Curia, dominus Gilo, canonicus Carnotensis®, et plures alii milites, 
clerici et servientes. Actum hoc anno Domini m® cc® xxx° quarto, die pradicta. 

323. Uxor Gilonis de Fonte Summe, femina domini regis, apud Bellum Montem, die 
Mercuri! post vicesimam diem Natalis® anno Domini m? cc? xxx° 11’. 

Galterus de Vendulle, homo domini regis, de eo quod tenet apud Brai, in castellaria 
Sancti Quintini®. 

324. Guido de Novilla, miles, homo domini regis, apud Parisius, circa Omnes Sanctos 
anno xi secundo *, de Novilla et pertinenciis in castellania Sancti Richeri. 

Johannes de Paagio, scutifer, homo domini regis, de redditibus molendinorum Perone, 
apud Parisius, circa Omnes Sanctos anno xx secundo. In castellania Perone. 

Apud Lorriacum, die Sabbati post festum sancti Vincentii?, anno Domini m® cc° x00, fe- 
cerunt homagia domino regi isti qui secuntur : Jordanus de Mala Vetula, Hermandus de 
Boucagues, de ballivia Biterrensi?. — Petrus de la Grave, Petrus de Mirmon, Vagerius de 


Mont Olif, in ballivia Carquasseii. 


' Conf. Catalogue des actes de Philippe - Auguste , 
p- 427, n. 1933. 

* Hic in codd. omisse sunt nonnualle voces. 

* Hec nota anno 1226 vel circ. adscribenda est , cam 
Perticensis comitatus hoc anno, post mortem Guillelmi, Ca- 
thalaunensis episcopi (Gallia christ. IX, 884), in regias 
manus devenerit. Conf. Bry, Histoire des pays et comté 
du Perche et duché d'Alencon, p. 240. 

* Vide Aelidis regine litteras, a doctissimo Al. Teulet 


(Layettes du Trésor des chartes, Il, 277, n. 2322) edi 
tas. Conf. d’Arbois de Jubainville , Histoire des comtes de 
Champagne, V, 335 et 337, n. 2309 et 2316. 

* Is est, nisi fallimur, Gilo Cornutus , qui postea Seno- 
nensi Ecclesie prefuit. F 

* Ad quem annum referenda sit hec annotatio incertum. 
— Clausule ad uxorem Gilonis de Fonte Summe et ad 
Galterum de Vendulle spectantes in regesto F desiderantur. 

” F Bituricensi. 


G 





SCRIPTA DE FEODIS AD REGEM SPECTANTIBUS. 677 


a Johannes de Cantaing, miles, Johannes de Maris, Petrus de Escripigni, armigeri, ho- 


mines domini regis, ad Candelosam®*, Parisius, anno xz secundo. * . Febr. 1243. 
Renaudus de Sancto Dionisio, miles, homo domini regis, apud Compendium, die Jo- 
vis post Brandones? anno xx secundo. In ballivia Viromandesii. » 5 Mart. 1243. 


Relicta Balduini de Moy, femina domini regis, apud Noviomum, Sabbato ante mediam 
8 Quadragesimam® anno xt secundo, de ballo puerorum suorum. In castellania Sancti «2: Mart.1243. 
Quintini. 
Renaudinus de Cinceni, homo domini regis, apud Noviomum, Sabbato ante mediam 
Quadragesimam. In castellania Chauniaci. 
Vicecomes de Pois, homo domini regis, de feodo suo Ville Nove in Belvas{ino], in 
: castellania Montis Desiderii, anno xi secundo, apud Pontisaram, in media Quadrage- 
sima4, 499 Mart. 1243. : 
Apud Pontisaram, in media Quadragesima, anno xi secundo, Gobinus de Torneoyson , 2 
homo domini regis, in castellania Ribemontis. 
325. Balligorius, miles, de castellania Bituricensi, homo domini regis, apud Parisius, 
die Veneris post octavas Ascensionis®, anno XL tercio. * 29 Maii 1243. 
Guillelmus de Villa Clar, miles, de castellania Exolduni, homo domini regis, dictis die 
et loco. 
Apud Peronam, die Jovis ante festum beati Nicholai‘, anno xx° tercio, fecerunt isti qui ‘3 Dec. 1243. 
secuntur homagia domino regi : Guido de Meseroles, Johannes de Orion, milites; Rober- 
rz tus de Heurreimenil, Aleaumus de Montibus, Rogerus de Hanchiis, heres domimi Richardi 
de Curcillis, Ingerrannus de Bello Videre, Ingerrannus de Candaso. 
Apud Peronam, die Veneris ante festum beati Nicholai#, anno xx° tercio, Giletus de * 4 Dec. 1243. 
Boullencourt, homo domini regis, de villa de Boullencourt, in castellania Montis Desi- 
derii !. 
r Domina de Bargale, femina domini regis, de ballo puerorum suorum, in castellania 
Ribemontis, in crastino beati Nicholai’, anno xL°1°, apud Ribemont. » 7 Dec. 1243. 
Apud Sanctum Quintinum, Dominica in festo beati Nicholai‘, anno xuim®, filia Rogeri ‘6 Dec. 1243. 
de Faiello, femina domini regis, et est de castellania Sancti Quintini. 
Anno Domini m?cc° quadragesimo tercio, mense Februarii, apud Sanctum Germanum 
; in Laya, die Cmerum’, fecit dominus Hugo de Antogni homagium domino regi de hiis qua } 17 Febr.1244. 
de nullo tenebat, videlicet de fortericia de Villi super Soone et de Charre. Valent bene 
ducentas libras parisiensium per annum. 
326. Apud abbatiam Pontisare, die Dominica ante decollationem beati Johannis*, * 28 Aug. 124i 
anno xLu1°, dominus Gilo de Mailliaco, homo domini regis, de terra quam emit a domino 
Johanne de Susanna. 
Apud Parisius, in festo sancti Michaelis', anno x° uu°, dominus Johannes de Lens, ' 29 Sept.1244. 
homo domini regis, de doario relict domini Gaconis de Pissiaco. 
Apud Parisius, circa Omnes Sanctos™, anno xi°uu°, Hugo de Chacen[eio|, armiger, ho- — * Circa _ 
mo domini regis, de terra Busenc{eii]. In ballivia Bituricensi ®. aii 
Eodem anno et ibidem, Guillelmus de Tianges, miles, homo domini regis, de terra Pe- 
tri Houdri juxta Bellum Locum. In ballivia Bituricensi. 
Apud Compendium, die Mercurii ante Pascha Floridum®, anno xL° uu°, Petrus de Bou- ° 5 Apr. 1245. 
cli, miles, et uxor ejus, homines domini regis de mota de Manencuria et de homagio 
Philippi de Hadecuria, qui valet xxx libras per annum. In castellania Peronnensi. 
k 327. Apud Parisius, die Martis post octabas Pasche®, anno xL°v°, Petrus de Vy, miles, ° »5 Apr. 1245. 
homo domini regis, de terra quam habet in castellania Bestisiaci. 
Anno Domini m°cc® quadragesimo quinto, die Veneris post Sanctum Dionisium?, apud ° +3 Oct. 1245. 
Parisius, Mauricius de Credonio fecit homagium domino regi, et juravit ei super sacro- 
sancta evangelia quod castra sua et fortericias suas ad magnam vim et ad parvam tradet ei 
. vel ejus mandato, suas patentes litteras deferenti , quocienscumque super hoc fuerit requisi- 
lus, presentibus istis qui secuntur : Joello archiepiscopo Remensi, Johanne Ebroicensi 
episcopo, H. comite Marchie, G. vicecomite Castri Duni, J[ohanne| de Bello Monte, 
Francie camerario, Giaufrido] de Capella, Francie panetario, et multis aliis. 
Omnibus * presentes litteras inspecturis, Philippus Savarici, dominus Montis Basonis, 
salutem. Noverint universi quod ego juravi tradere excellentissimo domino meo Ludovico, 
Dei gratia Francorum regi, castrum meum de Monte Basonis ad magnam vim et modicam, 
quocienscunque ab eodem vel ab ejus mandata, patentes ipsius deferenti, fuero super hoc 


= 


— 
—) 


on 
= 


\ 


‘ Hee et due clausula que sequuntur codice I’ absunt. Alexander Teulet (Layettes du Trésor des chartes, Il, 
* F In valle Bituricensi. 58g, n. 3396). — Que ad Mauricium de Credonio et ad 
Has Philippi Savarici litteras ex autographo edidit Philippum Savarict pertinent ea in regesto I desunt. 











* Dec. 1245. 
® g Jan. 1246. 


® 96 Maii 1246. 


4 5a Jun. 1246. 


* 16 Jun. 1246. 


143 Jul. 1946, 
® 98 Jul. 1246. 


* 30 Oct. 1246. 


* a1 Sept.1248. 


+ a2 Sept. 1248. 


* 95 Sept.1248. 


678 SCRIPTA DE FEODIS AD REGEM SPECTANTIBUS. 


requisitus. In cujus rei testimonium, presentes litteras sigilli mei munimine roboravi. Da- . 


tum anno Domini m° cc® quadragesimo quinto, mense Novembris. 

Anno Domini m°cc° xiv’, apud Cligniacum, circa festum beati Nicholai*, Renaudus de 
Luzy, miles, homo domini regis. 

Anno Domini m° cc? x. v°, apud Parisius, die Martis post Ephifaniam Domini>, Guillel- 
mus, castellanus Belvacensis, homo domini regis. 

328. Anno Domini m°cc?x1° sexto, apud Meledunum, vigilia Penthecostes*, filius Gi- 
rardi de Ronceio, militis, homo domini regis de hiis que habet in castellaniis Perone et 
Sancti Quintini. 

Anno Domini m? cc xivi°, apud Parisius, die Martis post festum beati Barnabe apostoli?, 
Isiardus de Luzes, scutifer, homo ligius domini regis, et est in castellania Belli Quadri. 

Anno Domini m° cc? quadragesimo sexto, die Sabbati post festum beati Barnabe apostoli®, 
apud Pontisaram, Raymondus, vicecomes Turenne, super sacrosancta evangelia juravit 
domino regi quod omnia castra sua et fortericias suas ad magnam vim et ad parvam tradet 
ei vel ejus mandato suas patentes litteras defferenti, quotienscunque super hoc fuerit re- 
quisitus, presentibus istis qui secuntur : Johanne de Bello Monte, Francie camerario , Gau- 
frido de Capella, Francie panetario, Renaudo de Triecot, et multis aliis’. 

Je Gauchiers de Chateillon, sires de Saint Aignien, fas savoir 4 touz ces qui ces lestres 
verront que ge ay juré 4 rendre mon chastiau de Damfront 4 mon chier seigneur le roi 
de France a grant force et a petite, toutes les foiz que ge en seray requis par lui ou par 
ses lestres pendanz, cumme a monseigneur lige. Et en tesmoignance de ceste chose, ge 
len ai donées ces lestres pendanz seelées de mon seel. Ce fut fait 4 Paris, en l’'an de l’in- 
carnation Nostre Seigneur mil deus cenz quarante sis, au moi de juignet. 

Anno Domini m°cc?xtvi, apud Parisius, die Veneris post translationem beati Bene- 
dicti ‘, Petrus de Sancto Simone, miles, homo ligius domini regis de x. libratis terre sitis 
apud Apencort, apud Corbeny et Villaria. In castellania Sancti Quintini. 

Anno Domini m?® cc® xLvr, apud Ebroicas, die Sabbati post festum beati Jacobi ¢, Johannes 
de Booleio, homo domini regis de feodo de Croysi. In castellania Paciaci. 

Apud Sanctum Germanum in Laia, die Martis ante festum Omnium Sanctorum *, anno 
Domini m°cc® xi° vi’, Petrus de Claro Monte, miles, homo domini regis de castro Claro- 
montis, et de hiis omnibus que habet. Et est in ballivia Carquassone. 

329%. Hugo Blondellus, de castellania Castri Fortis, homo ligius, apud Fontem Bleaudi. 

Bernardus de Brueriis, miles, homo ligius de Seche Bruiére, et sicut dixit de vineis 
Fayci et censu Jandarum. 

Nevelo de Ponte Rotundi, homo ligius de Roissi, Ganvose et Raavilla, ex parte matris sue. 

Johannes de Souci, de castellaria Crispiaci, homo ligius, et est de feodo Petre Fontis. 

Adam de Sauz, homo ligius, et est de eodem feodo. 

Robertus de Morgnevalle, homo ligius, manens in castellaria Crispiaci. 

Radulfus de Muro, de castellaria Crispiaci, de eo quod habet apud Roquemont et alibi 
est homo ligius. 

Alanus de Bello Forti, Johannes de Dol, homines ligii. 

Petrus de Macac, de Alunna*, homo ligius. 

Guido de Ballolio, homo ligius, de comitatu Belli Montis. 

330%. Apud Meledunum, anno Domini m° cc? x? vii’, die Veneris post Nativitatem beate 
Mariz ‘, Johannes de Mouciaco, filius Odonis de Alneto, militis, fecit fidelitatem et ho- 
minagium de feodo quod habet in castellania Perone. — Eodem die, ibidem, Radulphus 
de Oysniaco fecit similiter fidelitatem de feodo quod babet in castellania Rybemontis. — 
Eodem die, ibidem, Agnes de Alneio, domicella, fecit similiter fidelitatem de feodo quod 
habet in castellania Capyaci. 

Die Martis in crastino beati Mathzi apostolij, apud Castrum Novum super Ligerim, 
Petrus de Montigneio fecit fidelitatem de eo quod obvenit ei apud Siccam Brueriam de 
morte matris uxoris sue. — Henricus de Alto Bosco, eodem die, ibidem, fecit fidelitatem 
similiter de elemosina quinti ejusdem feodi. 

Die Veneris post festum beati Mathzi apostoli*, apud Milliacum, fecit fidelitatem Fou- 
quetus de Vignolis, scutifer, de eo quod obvenit ei de morte patris sui in castellania Montis 
Argi. — Eodem die Veneris, apud Corbolium, fecit fidelitatem Guillelmus, presbyter de 
Radon , de eo quod obvenit de morte fratris sui in ballivia Vernolii. 


* Hee nota et charta Galcheri de Castellione que sequi- * Cod. F Alun, adjecta compendii nota. Fort legendum 
tur in codice F desiderantur. Alvernia. 
* Notas que hic num. 32g distinct sunt et que in re- * Que sequuntur (§ 330-342) ea nobis suppeditavit unus 


gesto E desiderantur, e regesto F edimus. codex EF. 





i 
| 


G 


L 


A 


a 


SCRIPTA DE FEODIS AD REGEM SPECTANTIBUS. 679 

331. Anno Domini m°cc? xi vin’, die Sabbati post festum beati Martini hiemalis*, apud 
Parisius, Galterus de Vendoillis fecit fidelitatem et homagium de feodo quod ipse habet 
in villa Sancti Quintini. — Eadem die, ibidem, Radulfus filius Clementis de Roy, militis, 
fecit fidelitatem de feodo quod habet in castellania Noviomi. 

Die Sabbati post festum beati Nicholai», apud Pontysaram, fecit fidelitatem Richeudis 
de Piru, de Campania. 

Eodem anno, Guillelmus de Belna, de castellania Gyennii, fecit fidelitatem. — Symon 
de Pissiaco juvenis, similiter. — Tres filie domimi Symonis* senioris, similiter. — Filius 
Droconis Tonnoiarii. — A. relicta Almaurici de Limolio fecit fidelitatem ratione balli de 
terra quam idem Almauricus tenebat in Albigesio. — Magister Guillelmus, frater eyusdem 
Almarrici, fecit similiter fidelitatem de parte sua de eadem terra. — Dominus Lambertus, 
frater ejus, fecit similiter pro parte sua. — Magister Hugo de Lupidomibus fecit fideli- 
tatem de decem libratis terre sitz2 in comitatu Belli Montis. — Dominus Johannes de Ho- 
denc fecit fidelitatem de parte sua de eschaeta terre domini Morelli de Hodenc, fratris sui. 

332. Die Veneris ante sanctum Arnulfum 4, anno xxix’, fecerunt fidelitatem, apud Pon- 
tysaram, Johannes de Fonte, de castellania Perone, de feodo quod habet in eadem castel- 
lania. — Galterus de Aspiliaco, eadem die , fecit fidelitatem de feodo quod habet in eadem 
castellania. 


Anno xu1ix°, die Mercurii in vigilia Maria Magdalene *, apud Bellum Montem, fecit fide- - 


litatem Adam de Campan{ia] de feodo quod habet apud Boonel in ballivia Virom|andesii]. 
Anno Domini m® cc xLix°, die Sabbati ante Omnes Sanctos‘, apud Bellum Montem super 
Asiam, fecit fidelitatem*® comes Grandis Prati. 
Galterus de Ernausart, miles, de castellania Sancti Quintini, fecit fidelitatem, apud Me- 
ledunum, de terra que obvenit ei apud Villar{ia] Guillani, de morte uxoris sue, anno Do- 
mini m°cc?1°, die Jovis post Penthecosten*. — Eodem anno et eadem die, ibidem, Ma- 


’ theus de Brochefautre fecit fidelitatem de terra que obvenit ei ex successione patris sui in 


castellania Ribemontis. — Eodem anno et eadem die, ibidem, Symon de Sancto Ger- 
mano fecit fidelitatem de térra que obvenit ei in castellania Compendii ex successione pa- 
tris sul. 

Magister Arnulphus de Fontibus Lovet fecit fidelitatem de terra quam tenet in ballivia 
Rothomagensi per dimidium feodum lorice. 

Ricardus Taillebois fecit fidelitatem de terra quam tenet in ‘ballivia Baiocensi. 

333. Anno quinquagesimo, die Jovis ante sanctum Aroulfum ‘, apud Sanctum Clodoal- 
dum, fecit fidelitatem Johannes Buticularius. 

Anno Domini m°cc° quinquagesimo, Sabbato post sanctum Nicholaum), fecit fidelitatem, 
apud Sanctum Dicnisium, Johannes, comes Britanniz. 

Eodem anno, die Mercurii post sanctum Nicholaum‘, fecit fidelitatem, apud Parisius, 
relicta Johannis Pate. — Eadem die, ibidem, fecit fidelitatem Guillelmus Maleherbe , de 
feodo de Sicca Brueria. 

Eodem anno, die Martis post Annunciationem dominicam|, fecit fidelitatem, apud Gi- 
sorcium, Bartholomeus de Relliaco, in ballivia Gisortii. — Eadem die, ibidem, fecit fide- 
litatem Hugo Tesson, de ballivia Kaletensi, videlicet de hoc quod obvenit ei ex parte patris 
sul. 

334. Die Mercurii post octabas Pasche™, anno Domini m°cc® quinquagesimo primo, 
fecit fidelitatem , apud Meledunum, Ansoldus de Thorota, in ballivia Virom|andesii]. 

Die Martis post Nativitatem Beate Mariz *, apud Pontysaram, eodem anno, fecit fideli- 
tatem relicta Najordi de Fenis. 

Die Sabbati in crastino Sancti Michaelis®, eodem anno, fecit fidelitatem , apud Nogentum , 
Almaricus de Proemont, in castellania Nogenti. 

335. Anno Domini m°cc® quinquagesimo secundo, die Martis post festum beati Martini 
estivalis?, fecit fidelitatem, apud Pontisaram, Petrus, dominus de Craceio, de terra sua de 
Craceio. 

Eodem anno, die Veneris post festum beati Martini estivalis4, fecit fidelitatem dominus 
Renaudus de Insula, apud Regalem Montem, de terra uxoris sue, in castellania Feritatis 
Nebertis. 

Eodem anno, die Veneris post octabas Pasche", fecit fidelitatem Anjorranus de Mese- 
roliis, in castellania de Dullens, de feodo suo. 

Eodem anno, die Mercurii in festo sancte Cecilie', fecit fidelitatem Renaudus Anichart, 
in castellania Calniaci. 


' Anno 1252, festum sancte Cecilie, 22 Novembris, annum 1251, quo 22 Novembris in diem Mercuri concur- 
non in diem Mercurti, sed in diem Veneris incidit. Fort. ad rit, referenda est Renaudi fidelitas. 


“14 Nov. 1248. 


* 12 Dec. 1248. 


* de Pissiaco. 


* 16 Jul. 124y. 


21 Jul. 1249. 


* 30 Oct. 124g. 


® Henricus. 


* 19 Maii1a5o. 


"14 Jul. 1.a5o0. 


1 10 Dec. 1250. 


* 14 Dec. 1250. 


' 98 Mart.i251. 


" 96 Apr.1251. 


12 Sept. 1251. 


° 30 Sept.1a51. 


® g Jul. 1252. 


45 Jul. 1252. 


r 


12 Apr. 1292. 

















26 Maii 1252. 


17 Aug. 1252. 


12 Sept.1252. 


* 90 Maii 1252. 


e 


25 Aug. 1202. 


* 19 Mart.1253. 


2h Mart.1253. 


22 Febr.i253. 


‘93 PFebr. 1253. 
?S Apr. 1253. 
ioe ne 
25 Apr. 1253. 
Yo Jun. 1253. 
“90 Jun.1253, 


2D Jul. 1253 


° 99 Febr.1254. 


18 Mart.1254. 


16 Apr. 1254. 


680 SCRIPTA DE FEODIS AD REGEM SPECTANTIBUS. 

Eodem anno, Dominica in octabis Penthecostes *, fecit fidelitatem Radulfus de Estrées, 
in castellania Roie, de hoc quod habet de dono regis in castellania pradicta. 

Sabbato post Assumptionem beate Marie > eodem anno, apud Bellum Montem, fecit 
fidelitatem dominus Guido de Borbonno, pro se et pro fratre suo quem tenet in ballo. 

Die Jovis post Nativitatem beate Marie‘, eodem anno, apud Parisius, fecit fidelitatem 
Aubertus de Hangesto de terra quam habet in comitatu Claromontis, de morte patris sui. 
— Item eadem, ibidem, fecit fidelitatem idem Aubertus de terra quam habet de morte 
patris sui in ballivia Virom{andesii]. — Item idem Aubertus est homo domini regis de terra 
quam habet in Normannia. 

336. Eodem anno, in crastino Penthecostes‘, fidelitatem fecit, Pontysare, Johannes de 
Prato, de ballivia Senonensi, pro feodo suo sito in castellania Giennensi. 

Eodem anno, Dominica in crastino sancti Bartholomei®, fecit fidelitatem, Pontysare , Ro- 
binus de Tebovilla, in ballivia Rothomagensi. 

Eustachius de Lisiaco, de castellania Ribemontis, fidelitatem fecit. 

Vietus dictus Monachus, de eadem castellania, fecit fidelitatem. 

Relicta Bartholomei de Coudreio, militis, fecit fidelitatem die Mercuri post Reminis- 
cere‘, anno eodem, de feodo quem tenet apud Yssiacum. 

Die Lune post Dominicam qua cantatur Occuli [sic] mei*, eodem anno, Parisius, fecit 
fidelitatem Johannes de Barris de hiis que habet in castellania Corboliensi. 

Sabbato in festo Cathedre sancti Petri", eodem anno, fecit fidelitatem Gilo de Mailliaco, 
de castellaria Bella Quercus, in ballivia Ambianensi. 

Dominica in crastino Cathedra sancti Petri’, Parisius, eodem anno, fecit fidelitatem 
dominus Goberdus de Roboreto juxta Sanctum Quintinum de xxv modiis bladi quos per- 
cipit apud Clatres in ballivia Virom{andesii]. 

337. Eodem anno, Sabbato ante Isti sunt dies), apud Parisius, fecit fidelitatem dominus 
Robertus de Sancto Claro de terra Sorelli, tanquam de ballo, pro Robino filio suo. 

Item fecit aliam fidelitatem, tanquam de hereditate, pro uxore sua, de Blevi de Maille- 
bois, tam de feodis quam domanio, de xx libratis apud Drocas, et de xx libratis apud Mo- 
nasteria. 

Johannes de Calniaco debet venire ad homagium regis de viginti libratis quas habet 
apud Mesengevillam post decessum Johannis de Bello Monte , camerarii Francie. 

Similiter etiam Symon de Foullosis, miles, de vinginti libratis terre ad turonenses quas 
habet ibidem post mortem ejusdem Johannis de Bello Monte. 

Simon de Sarto fecit fidelitatem de feodo quod habet in castellania Laudunensi. 

Mathzus, similiter de feodo quod habet in eadem castellania. 

Domina de Malremi, de eo quod habet in castellania Calniaci. 

Eustachius de Sani, de eo quod habet in castellania Sancti Quintin. 

Colardus de Estrailies, de hoc quod habet in eadem castellania. 

Johannes Prepositus, de hoc quod habet in eadem. 

Domina Johenna, de castellania Ribemontis, de ballo et doario quod habet ibi. 


338. Die Veneris post Pascha*, anno Domini m° cc? Li’, fecit fidelitatem Robertus Polin . 


de Chevennes, miles, de hoc quod habet apud Dordanum. — Eadem die, ibi fecit fideli- 
tatem relicta Petri de Bormonte, militis, de hoc quod tenet de rege. — Ren. de Chanle, 
miles, fecit tune fidelitatem Parisius de medietate de Chanle quam tenet de rege. 

Die Lune ante Penthecosten', eodem anno, fecit fidelitatem, Parisius , Guido, filius do- 
mini Guidonis de Caprosia, de feodo Nealfle. — Ricardus de Fornaus, eadem die, fecit 
fidelitatem de terra quam habet in ballivia Baiocensi. — Johannes de Saciaco, miles, 
eadem die, fecit fidelitatem de hoc quod habet apud Hesiacum, in castellania Aneti, ra- 
tione UXOris suz. 

Die Veneris post Trinitatem™, eodem anno, fecit fidelitatem Hugo de Rumigniaco, 
miles, de hoc quod tenet de domino rege apud Capiacum, in castellania Peronensi . 

Relicta Guidonis Mali Vicini fecit fidelitatem, die Veneris post Magdalenam", eodem 
anno. ‘ 

339. Anno Domini w° cc? Lin’, Dominica in festo Cathedre sancti Petri®, fecit fideli- 
tatem, Parisius, abbas de Marciliaco, diocesis Caturcensis. 

Die Mercurii ante mediam QuadragesimamP, eodem anno, fecit fidelitatem Robinus filius 
Roberti de Bomez de terra patris sui, in Bitur[ia]. — Eadem die, fecit fidelitatem Pe- 
trus de Acigneio, miles, de terra quam dominus rex dedit patri suo in Constantino. 

340. Die Jovis post Pascha4, anno Domini m°cc® Lun, apud Parisius, fecit fidelitatem 
Gaufridus de Mortuo Mari, scutifer, de terra quam habet de morte patris sui in castellania 
Montis Desiderii. 





\ 


B 


Cc 


— 
~ 


M 


N 











SCRIPTA DE FEODIS AD REGEM SPECTANTIBUS. 681 


1 Die Martis post Penthecosten*, anno Domini m° cc? Lum, apud Parisius, fecit fidelitatem 
Martinus de Ailliaco de feodo quem tenet de domino rege in castellania Falesiz. 





* 9 Jun. 1254. 


Die Sabbati in vigilia Penthecostes b Guillelmus de Andusia, filius Petri Bremond), fecit * 30 Maii 1254. 


fidelitatem de terra quam dominus rex dedit predicto patri suo in senescallia Belli Cadri. 
Guillelmus Crispini fecit tres fidelitates, die Jovis post Trinitatem °, anno Domini pre- 

dicto, videlicet pro hereditate paterna, aliam pro terra uxoris sue, terciam pro caduco 

constabularii Normanniz. 

Eodem anno, Dominica post Sanctum Barnabam‘, fecit fidelitatem , Parisius, Guillelmus ‘ 
de Lineriis de terra et feodo quod habet in castellania Exolduni. — Tunc ibi fecit fideli- 
tatem Gaufridus de Loupy de xxx libris parisiensium quas percipit annuatim in preposi- 
c tura Laudunensi. 

Eodem anno, Sabbato post Sanctum Martinum estivalem®*, fecit fidelitatem Guillelmus 
de Vernone, miles, de escaeta sororis sue, apud Plailliacum. 

Eodem anno, Sabbato ante mediam Quadragesimam’‘, fecit fidelitatem Robertus de 
Croisillis de feodo quem tenet in castellania Aneti. 

p 341. Anno Domini m°cc?Lx°’, die Martis post Assumptionem beate Marie*, apud 
Fontem Bliaudi, fecit fidelitatem Johannes de Uxeyo de terra quam habet in castellania 
Falesiz. 

Anno Domini m® cc? sexagesimo primo, die Jovis in Nativitate beatae Marie", Hugo de 
Courguillel, miles, fecit homagium domino regi, apud Fontem Bliaudi, de Costesina 1 in 

r castellania Montis Argi. 

Anno Domini m°cc°Lx® octavo, die Veneris in festo sancti Bartholomei’, fecit) comes 
Guerrelensis homagium domino regi de placito spade quod habet apud Hareflue ratione 
uxoris sue. 

342. Poncius de Monlor, in senescalcia Belli Cadri, fecit homagium domino regi anno 

*incarnationis Domini millesimo ducentesimo septuagesimo septimo, die Martis in festo 
beati Mathei evangelista *, de castro de Monbonnet et de castro de Mirmande, que castra ‘ 
idem Poncius tenet in Soniinne a domino rege. Item de castro d’Aynac et de castro de 
Burset et de castro d’Agrain, que idem tenet in retro feodum a domino rege. 


ow 


PARS POSTERIOR. 
G XVIII. CIVITATES ET CASTRA QUA REX HABET IN DOMANIO!. 


343. Hew sunt cwitates quas rex Philippus habet in domanio suo. 

Abrincensis civitas. — Constanciensis. — Baiocensis. — Lexoviensis. —— Sagiensis. — 
Ebreicensis. -—- Rothomagensis. — Cenomannensis. — Andegavensis. — Pictavensis. —— 
Turonensis; procurationem in domo archiepiscopi et thesaurarii et decani. — Bituricensis. 

u — Aurelianensis ; episcopus exercitum. — Parisiensis ; episcopus exercitum. — Seno- 
nensis ; exercitum.— Silvanectensis. — Belvacensis; episcopus exercitum et procurationem. 
—_ Ambianensis ; episcopus exercitum tantum. — Attrebatensis. —- Tornacengsis. — No- 
viomensis ; episcopus exercitum et procurationem. — Suessionensis; episcopus exercitum. 
— Laudunensis ; episcopus exercitum. — In Remensi civitate habet dominus rex exerci- 
tum et procurationem, et in Katalaunensi; et in Morinensi filius ejus '. — In Eduensi habet 
similiter rex Philippus exercitum, — Lingonensis ; similiter exercitum. — Meldensis; exer- 
citum. — Trecensis; exercitum. — Masticonensis; regalia. — Carnotensis; exercitum et 
procurationem et regalia extra civitatem. — Altisiodorensis; exercitum tantum et procura- 
cione|m|, si feodum Giemi recederet de manu ejus. — Claromontensis; exercitum ultra Li- 
K gerim. 

344. Hec sunt castella et fortelicia que Philippus rex Francoram tenet. 


Cesaris Burgus. — Barbefluvius. —- Wavreium. — Karentonum. — Castrum Vire. - 
Falesia. — Coleen, — Eximium. -— Bona Villa super Tosquam?. — Pons bate, ~~ — 
Gratemesnil. — Gloz. — Britolium. — Mons Fortis. — Briona. — Bellimons. — Verno- 

u lium. — Molinelli. — Pons Archie. — Vallis Rodolii. — Castrum Gaillardi. — Gaillion , 
post decessum Cadulci. — Goletum. — Verno. — Paciacum. — Brehervallis. — Anetum. 
— Gaienvilla. — Medunta. — Mons Calveti, medietas. — Calvus Mons. — Gisorcium. -— 
Nealpha. — Mellentum. — Pontisara. — Pissiacum. — Archie. — Belemcombre. — Fons 
Girardi; G[alterus] ju[venis]* habet. — Feritas in Braio. — Mortuum Mare. — Golleni Fons. 

’ — Gornaium. — Formelis, post decessum episcopi Belvacensis Philippi. —*Lyons 

' Ea regestis A fol. 60, et B fol. 69. — * Corr. Toleam. — * B hadet G. Il. 


TOME XXIII. 





© 4a Jun. 1254. 


e 


f 


4 Jun. 1254. 


11 Jul, 1254. 


6 Mart. 1255. 


® 17 Aug. 1260. 


* § Sept. 1261. 


i 


24 Aug. 1268. 
Otto. 


21 Sept.1277. 


' Ludovicus. 








682 SCRIPTA DE FEODIS AD REGEM SPBCTANTIBUS. 


345. Lens. — Hennin. — Bapalme. — Perona. — Bella Quercus. — Hesdinum. — 4 
Capium et Ranin '. — Clari. — Corbeia. — Roia. — Mons Desiderii. — Villa Nova in Bel- 
vasino. —- Compendium. — Chosiacum. —- Thorota. — Amblegni. — Bestisiacum. — 
Petrifons. — B{rjueria juxta Laudunum. — Velliacum. — Cerniacum. — Condatum. — 
Crespeium.— Gonessia. — Corbolium. — Mel [e]dunum. — Samesium. — Chastelier. — 
Moretum. — Gressium. — Capella. — Buxie. — Evera. — Castrum Nantonis. — Mons p 
Argi. — Lorriacum. — Castrum Novum. — Vitriacum in Logio. — Villa Nova Regis. — 
Chesaium, medietas. — Lissiacum. -— Lorriacum in boscagio, medietas. — Flagiacum, 


medietas. — Faiacum. — Boscus Communis. — Checiacum. —Giemum. — Albiniacum. 
medietas, — 


— Dunum. — Monasteria, medietas. — Cencoins, Walliniacum , Columb? 


Sanctus Porcianus, demanda. — Noneta. —- Anazac. — Monsterolium juxta Pictavim. — c 
Langes. — Baugi. — Hiemisvilla. — Stampe. 





Losdunum. — Salmurum. — Chinon. 


— Dordanum. — Mons Letherici. — Castrum Forte. 


XIX. |PRASLATI, BARONES ET COMMUNLE REGNI FRANCIA °.) 


346. Archiepiscopi et episcopi regni Francie. 


Lugdunensis. — Bituricensis. — Remensis, sb‘. — Turonensis. — Senonensis, sb. — pb 
Rothomagensis. — Burdegalensis, non est. — Axenensis, non est. — Narbonensis. 

Podiensis. — Masticonensis, sb. -— Claromontensis. — Cabilonensis. — Lingonensis, sb. 
~ Eduensis, sb. — Nivernensis, sb. -— Trecensis, sb. — Autissiodorensis, sb. — Aure- 
lianensis, sb. — Carnotensis, sb. — Parisiensis, sb. — Meldensis, sb. — Suessionensis, sb. 
~-- Noviomensis, sb. — Laudunensis, sb. — Kathalaunensis, sb. — Silvanectensis. — Bel- £ 
vacensis, sb. — Ambianensis, sb. — Attrebatensis. — Morinensis, sb. — Tornacensis. 

Ebroicensis, sb. — Lexoviensis, sb. — Baiocensis, sb. — Abrincensis, sb. — Constan- 


tiensis, sh. — Sagiensis, sb. 


Redonensis. — Nannetensis. —- Venetensis. — Corisopitensis. — Leonensis. -— Treco- 
rensis, — Briocensis. — Macloviensis. — Dolensis. — Andegavensis. -— Cenomannensis. ¥ 
Lemovicensis. — Petragorensis. — Biterrensis®.— Eailnensis. — Porte- 





Pictaviensis. g 


clusa®. —Angolismensis. — Cadurciensis. — Xantoniensis. — Tholosensis. — Mimatensis. 
— Nemauzensis. -— Agathensis. — Agenensis. —- Albiensis. 
Comingia 7, -— Magalonensis. — Lodoviensis. — Baioniensis. — Bisaciensis. — Uticensis. 


— Ruthinensis. — Carcasonensis. 


347. Abbates °. 


Abbas Sancti Dyonisii. — Abbas Sancti Germani. — Abbas Sancta Genovefe.— Abbas 
Ferreriarum. — Abbas Sancti Benedicti. — Abbas Sancti Maximini. — Abbas Mauriniaci. 
— Abbas Sancti Mauxencii in Pictavia. — Abbas de Burgolio. — Abbas Majoris Monas- 
terii. — Abbas Sancti gidiu.— Abbas Trinorcii. — Abbas Sancte Columbe. — Abbas 
Compendii. — Abbas Sancti Medardi. — Abbas Sancti Crispini Magni. — Abbas Sancti 
Remigii Remensis. — Abbas Corbeiz. — Abbas Sancti Richarii. — Abbas Figiaci®. — Abbas 


Sellac!°.— Abbatissa Sancte Marie Suessionensis. -— Abbatissa Kalensis. — Abbatissa Fa- 
remonasterii. — Abbas Ixiodori. — Abbatissa Montis Martirum. — Abbas Sancti Johannis 
Laudunensis. — Abbas Sancti Judoci. — Omnes abbates Normanniz qui sunt monachi 


nigri. — Abbas Sancti Petri Pictavensis. 
348. Duces et comites". 


Dux Britannia *.— Dux Burgundia. — Comes Sancti gidii. — Comes Flandrie. — 
Comes Trecencis. — Comes Cabilonensis. — Comes Masticonensis. — Comes Foresii. — 
Comes Alvernensis. — Comes Nivernensis. — Comes Sacri Cesaris.— Comes Blesensis '°. 
— Comes Perticensis. — Comes Vindocinensis. — Comes Drocensis et Brene. — Comes 
Belli Montis. — Comes Sancti Pauli. — Comes Bolonie. — Comes Moretolii et Albz 
Marle. — Comes Pontivi. — Comes Rociaci. — Comes Suessionensis. —Comes Dompni 
Martini. —Comes Barri super Secanam. — Comes Augi. — Comes Marchie. 


' B Rani, adjecta compendii nota. 

* B Colub, superaddita compendii nota. 

* Eregestis A fol. 6, B fol. 4, C fol. 14 v°, D fol. 14 v’. 

* Nota sb. (fort. pro subest), que hic et infra in co- 
dice B oceurrit, deest in codicibus C et D. 

* Cod. B Bederensis. 

* Voces Eailnensis, Porteclusa, que in codice B desi- 
derantur, manu secunda in C adjectw sunt. 

Pro Convennensis que dicitur Comingia, B Roda- 
nensis. 





* B Abbates regales. 


* Nomina que sequuntur desunt in B. 
© Jta req. C, adjecta compendii nota. Fort. corrigendum 
q 4] Pp 9 


Solliaci. 


" Articulus 348 descriptus est etiam in regesto E, fol. 
311, 

'* Priora hujus capitis nomina in codice B eo ordine an- 
notata sunt : Comes Sancti Agidii. Dux Burgundie. 
Comes Flandria. Dux Britanniw. Comes Trecensis. 


13 


et in F, fol. 263. 


Addit B et Claromontensis. 





Convennensis, que dicitur 


— 





SCRIPTA DE FEODIS AD REGEM SPECTANTIBUS. 683 


a Alenconis. — Comes Autissiodori et Tornodori. — Comitissa Sancti Quintini. — Comi- 
tissa Flandrie regina. — Comes Petragori. — Comes Engolesmensis. 

349'. Barones?. 

Delfinus de Alvernia. ——- Guido de Domna Petra. — Guichardus de Bellijoco. — Iterus 
de Tociaco. — Archembaudus de Soliaco. — Odo de Dolis. — Dominus Castri Radulfi. 

8 — Dominus Montis Falconis. —- Dominus Virsonis. — Dominus Sancti Aniani. — Do- 
minus Exolduni. — Vicecomes* Sancta Susanne. — Guillelmus de Rupibus. — Robert de 
Perronaio *«. — Juhellus de Meduana. — Amalricus® de Credone. — Guido de Laval. — 
Vicecomes Thoarcensis. — Guillelmus de Malleone. — Gaufridus de Lizignen. — Gau- 
fridus de Castro Eraudi. — Dominus Castelli. — Dominus Montis Fortis Amalrici. — 
Dominus Montis Maurenciaci. — Dominus de Rupe. — Dominus Livriaci et Novi Mer- 
cati. — Dominus Nigella. — Dominus Cociaci. — Dominus Sancti Vualerici. — Vicedo- 
minus Pinqueigniaci.— Petrus Ambianensis. — Rogerus de Roseto °. — Advocatus Be- 
tune. — Buticularius Silvanectensis. — Balduinus de Albigneio. — Aymardus de Pictavia. 
— Bernardus de Anduisia. — Vicecomes Turene. — Guillelmus de Monte Pessulano. — 
p Fulco Paganelli. — Constabularius Normannie. — Radulfus Tesson. — Dominus de Orbec 
et Longe Villa. — Dominus Osiaci. — Vicecomes Castri Duni. — Vicecomes Lemovi- 
censis. — Vicecomes Brociea. — Archembaudus de Conbort. — Nevelon de Vantador. — 
Gaufridus Martiaus. — Renaudus de Pontibus. —- Gifardus de Didonne. — Gaufridus de 
Rancon. — Gaufridus de Taunaio. — Haymericus de Roca Forti. — Guilelmus Mainguot. 
r — Guillelmus de Mauseio. — Vicecomes de Cona. -— Poncius de Mirebel. — Dominus 
de Alto Forti’. 
350. Castellani. 
Castellanus Gandavi. — Castellanus Belli Mesi et Bapalmarum. — Castellanus Attreba- 
tensis. — Castellanus Perone et Braii. — Castellanus Noviomensis. — Castellanus Insule. 
r — Dominus Melloti. — Dominus de Bove. — Dominus Morolii.— Dominus de Hangest. 
— Balduinus de Dors. — Hugo de Auxi. — Hugo de Calvo Monte. — Guido Camp d’a- 
vene. — Clarembaldus de Monte Chablon.— Dominus Escriaci. — Dominus Milliaci. — 
Dominus de Poiz. — Dominus de Montenaio. — Dominus Marliaci. — Richardus de Ver- 
none *. — Dominus Nealfle. — Dominus de Cauda.— Dominus Caprose. — Dominus 
G Feritatis Aales. — Dominus Feritatis juxta Vernolium. — Dominus Mereville. — Dominus 
Escheriarum °. — Dominus Nemosii.— Dominus Lochiarum. —- Dominus Montis Fal- 
conis. — Dominus Milliaci®. — Dominus Puisati !'. — Dominus Magduni?. — Dominus 
Baugenciaci. — Dominus de Nidis. — Gaucherus de Jovigniaco. — Vicecomes Fesardi. 
— Vicecomes !* Senonensis. — Dominus [ractz Vallis. — Dominus Feritatis Bernardi. — 
H Dominus Novi Castelli. — Dominus de Montoire. — Dominus Montis Fortis le Rotrou. 
— Dominus Montis Basonis. — Bartholomeus de Insula. — Bartholomeus Pagani. — 
Robert de Bomed™. — Dominus de Lineriis. — Dominus Cracaii. — Dominus Charro- 
ciaci '». — Dominus Magdunensis'®. — Johannes de Colduno”. — Johannes de Tria. 
— Johannes de Gysorcio. — Galcherus de Castellione. — Castellanus Belvacensis. — 
Droco de Melloto. — Castellanus Ebriaci. — Castellanus Radepontis. — Castellanus No- 
nencurtis '§, — Castellanus Chambraii. — Dominus Cracaii. — Dominus Liner[iarum]"”. 
— Dominus de Cullent. — Dominus de Harecuria.— Dominus Pratellorum. — Dominus 
Tanquarville. — Dominus Basquevilla. — Dominus Galemontis. — Dominus de Cli- 
quetot. — Dominus Livriaci in Parisio. — Dominus de Argentonio ”. — Dominus de Castro 
k Melant. — Dominus de Busanteio. 

351. Vavassores. 

Michael de Harniis. — Eustachius de Novilla. — Robert de Beloes. — Robert de Bello 
Boco*!. — Hugo de Hamelicurte. —— Hugo de Malo Alneto. — Radulfus Plonquet. — Aa- 
lardus de Croisilles. — Heres Guillelmi de Attrebato. — Bernardus de Plesseio. — Ra- 

. dulfus de Roia. — Radulfus de Claro Monte. — Robert de Tornella. — Radulfus de 


C 


. 


— 


' Articulum 349 edidit Eus. de Lauriere, Glossaire du '0 B in Gastinesio. 
droit francois, I, 141. "! B Puseaci. 
* B Barones regni Francia. '* B Dominus Magduni Aurelianensis. 
° B Vicedominus. '’ B Vicecomitissa. 
* B Petronaio. '* B Bomez. 
° B Mauricius. '® B Charroti. 
° Addit B se decimo. © B in Bituresio. 
” Hoe nomen, quod in B deest, in C adjectum est, loco '7 C Eolduno. Conf. Catal. desactesde Ph. Aug. n.1626. 
vocum Bertrannus de Borz, dominus de Alto Forti dele- 'S B Nonencuriz. 
tarum. '® B Linemar. adjecta compendii nota. 
* B addit se quinto milite. *°© Henricus Clemens, marescallus. 
* B Ancheriarum. 7! B Ballolio. 


86. 





| 





684 SCRIPTA DE FEODIS AD REGEM SPECTANTIBUS. 


Tornella. — Radulfus de Sarto. — Alanus de Rociaco. — Balduinus de Remin '. — Gau- 
cherus de Nantolio.— Philippus de Nantolio.— Guido de Choisiaco.— Radulfus de Stratis. 
— Guido Malus Vicinus. — Petrus de Richeburgo.—Robert de Pissiaco.— Symon de 
Pissiaco. — Johannes de Botainvillari 2. — Milo de Corteri. — Domina de Nangies. — Bal- 
duinus* de Comines. — Aubert de Hangest. — Radulfus de Pratellis. 

Henricus de Ferreriis. — Dominus Aquile.— Guillelmus de Pratellis. — Robert de 
Harecuria. — Dominus Tyboutvilla. — Dominus Curciaci juxta Falesiam. — Guillelmus 
de Mortuo Mari. — Dominus de Monte Morenciaci. 

352. Communie*. 

Atrebati. — Perona. — Noviomum. — Ambiani. — Tornacum, tria servitia °. — Mons 
Desiderii. — Roia. — Balpama. — Corbia. — Compendium. — Suessionis. —- Laudunum 
et Sanctus Johannes. — Laudunum et Condé. — Brueria. — Velliacum. — Cerniacum. 
— Crespiacum. — Cala juxta Parisius. — Silvanectis. — Belvacum. — Mosterolum supra 
mare. — Calvus Mons. — Pontisara. — Mellentum. — Pissiacum. — Medunta. — Se- 
nones. — Villa Nova in Belvasino. — Lens. — Hesdinum. — Fererie. 

Rothomagum , Vernolium, Cadomus, Falesia, Pons Audomari, Sanctus Johannes Ange- 
liacensis, Pictavis, Niortium: ad consuetudines Rothomagi. 


XX. [MILITES REGNI FRANCLE “J 


353. Milites Normannie ferentes banerias. 

Constabularius Normannie. — Thomas de Hometis. — Ingerrannus de Hometis. — Ra- 
dulfus ‘exon. — Fulco Paganelli. — Johannes Paganelli. — Guillelmus Bacon. — Robert 
de Guoviz. — Philippus de Vaace. —- Robert filius Erneis. — Robert Marmion. — Ro- 
bert de Corciaco. — Guillelmus de Reviers. — Henricus de Bello Fago. — Johannes de 
Bruecurt. — Fulco de Alnoto. — Henricus de Ferreriis. — Gislebert de Aquila. — Guil- 
lelmus de Planes. — Robert de Tebotvilla. — Richardus de Harecurte. — Dominus Novi 
Burgi. — Johannes de Tornebu. — Gauterus Pipart. — Robert Bertrannus. — Dominus 
Sancti Celerini. — Johannes de Pratellis. — Guillelmus de Pratellis. — Guillelmus de 
Mortuo Mari. — Cambellanus de Tanquarvilla. — Heres Guillelmi Martelli. — Johannes 
de Roboreto. — Obert de Roboreto. — Henricus de Esto|te]villa. — Thomas de Paveilli. 
— Richardus de Vullequier. — Ren. de Bosco. — Gaufridus de Bosco. — Gylo de Ho- 
denc, — Stephanus de Longo Campo. — Robert de Oisnevalle. — Petrus de Hotot. — 
Nicholaus de Montigneio.— Symon de Bello Sarto. — Heres de Gaci. — Hugo de Co- 
lunces. — W. Crispini. — Rogerus Vicecomes. — Robert le Borne. — Robert de Ivriaco. 
— Robert Maleti. — Dominus Croiliaci. — Petrus Malus Vicinus. — Castellanus de 
Gaillione. — Comes de Alencone. — Dominus de Carroges. — Johannes de Tilli. — Guil- 
lelmus de Semilli. — Rollandus Avenel. — Richardus de Argenciis. 

354. Milites Pertici. 

Guillelmus de Loncrai. — Guido de Monte Dulcet|i|. -— Guillelmus de Follet. — Ful- 
cherus Quarrellus. — Guillelmus de Feritate. — Heres de Veteri Ponte. — Gervasius de 
Castella. — Hugo de Castello. 

355. Milites Britannie. 

Comes Guido de Toarcio. — Alanus filius comitis. — Guihomar de Leone. — Herveus 
de Leone. — Paganus de Malo Stricto. — Eudo filius comitis. — Joscelinus .de Rohan. 
— Radulfus de Monte Forti. — Guillelmus de Monte Forti. — Petrus de Loheiac. — 
Roaldus vicecomes. — Guillelmus de Guirchia. — Berrardus de Baim. — Andreas de Vi- 
treio. — Gaulridus de Filgeriis. — Gaufridus Gyron.— Alanus de Castro Gironis. — 
Guillelmus de Albigneio. — Juhellus de Meduana. — Oliverus de Dinan. — Johannes de 
Dolo. — Gaufridus Spina. — Oliverus de Tinteniac. — Herveus de Bello Mortario. — 
Gaufridus de Castro Briencii. — Gaufridus de Ancenis. — Guillelmus de Clicon senex. 
— Guillelmus de Clicone juvenis. — W. de Roca de Venz. — W. de Plesseicio. — Ber- 
nardus de Machequol. — Haculfus de Radiis. — Oliverus de Roca. — Eudo de Ponte. — 
Rollandus de Reux. — Gaufridus de Hiheric. — Alemannus de Albigneio. 

356. Milites Andegavie. 

Senescallus Andegavensis.— Gaufridus de Rupibus. — Balduinus de Rupibus. — Amal- 





ricus de Credone. — Guido Turpin. — Vicecomes Sancte Susanne. — Bernardus de Fe- 
' € Rem. aidjecta compendii nota. Codex B habet : * Communiarum indiculus deest in codicibus C et D. 
Baudoinus Rem. compendit nota super m addita. ° B Tornac’.111',s'vi. 
* B Bonteraviller. * Ex regestis A fol. 75, B fol. 79, C fol. 15 v°, et D 


’ B Radulfus. fol. 16. 





G 


_ 
. 





A 


B 


D 


I 


a 


SCRIPTA DE FEODIS AD REGEM SPECTANTIBUS. 685 


ritate. — Fulco Ribole. — Comes Vindocinensis. — Guido de Laval. —- Paganus de Vegé. 
— Aalardus de Castro Gunteri. —- Dominus de Montoire. — Guillelmus de Silliaco. — 
Lisiardus Heremita. — Eudo de Cortenerru. — Fulco de Roi. — Henricus de Musterolio. 
— Giraudus Bellaii.— Dominus de Doé. — Dominus de Passavant. — Gaufridus de 
Losduno. — Theobaldus de Blazon. — Petrus de Brisaio. — Gervasius de Pruilleio. — 
Hugo de Campo Chevrier. — Johannes de Brueria. —Gaufridus de Vindocino. — Oliverus 
de Doon. — Haimericus de la Jaille. — Haimericus de Averio..— Gaufridus de Paluel. 
— Gaulridus de la Gresille. — Renaudus de Insula. — Rotroldus de Monte Forti. 

357. Milites Turonie. 

Dominus Ambazize. — Dominus Montis Basonis. — Guillelmus Pressigniaci. — Bartho- 
lomeus Pagani. — Bartholomeus de Insula. — Haimericus filius Ivonis. — Hugo de Bau- 
caio. — Jollanus de Bloz. — Nevelon de Fracta Valle. — Johannes de Aleia. — Robert de 
Perronaio. — Dominus Montis Sorelli.— Dominus Rupis Corbonis. — Dominus Haiz. 
— Guido Senebaldus. — Garnerus de Donjonio. — Guido de Rameforti. — Hugo de Fon- 
tencllis. —Vicecomes Brocie. — Dominus Cluia.— Rogerus Paletel. — Heres Calvigniaci. 
— Guillelmus de Mirmande. — Dominus de Castro Meliandi.— Guillelmus de Monte 
Lion{is]. — Dominus Castri Meliandi. — Guillelmus Torpini. — Dominus Pruilliaci. — 
Vicecomes Castri Eraudi. — Ren. de Pepate. — Comes Augi. — Comes Marchia. — Gau- 
fridus de Lezign{ano]. — Johannes Castanearius. — Guillelmus de Malo Leone. — Guil- 
lelmus de Aspero Monte. — Guillelmus de Soldaio. — Herbert Turpini. — Savaricus de 
Alta Nosa. — Rogo de Coé. — Rollandus de Monte Revelli. — Petrus Achart. — Gau- 
fridus de Feritate. —Th. de Matefelon. — Gaufridus Guodeschal. — Patricius de Chaor- 
ciis. — Dominus Sancti Michaelis. — Hugo Ridel. — Guillelmus de Erceio. — Symon de 
Samau. — Guillelmus de Meriaco. — Symon Mainguot. — Radulfus de Mortuo Mari. — 
Dominus de Monte Morillon. — Guillelmus de hoes — Dominus Lochiarum. 

358. Milites Flandria. 

Comes de Hollandia. — Johannes Nigella. — Terricus de Bevra. — Boidinus de Prato. 
— Castellanus Guistellarum. — Gauterus et Girardus de Sotenguien. — Race de Gaure. 
-— Arnulfus de Audenarde. — Philippus de Marleguien. — Baldoinus de Commines pater. 
— Gilebert de Borgelle. — Broissart de Braguelle. — Castellanus Tornacensis, — Cas- 
tellanus Gandavi. — Castellanus Insulz.— Gauterus de lormesellis. — Gauterus de Hon- 
detot. Castellanus de Furnes. — Castellanus de Bergues. — Comes Guinarum. — Cas- 
tellanus Sancti Audomari. — Heres de Vuaverin. — Advocatus Betune. — Dominus de 
Hallu. — Petrus de Bruec. — Petrus de Mesnillio. — Baldoinus de Commines filius. — 
Castellanus de Dauci'!. — Daniel de Corteraio. — Prepositus de Dauci. — Castellanus de 
Raisse. — Johannes de Lens. — Henricus de Baillol. — Castellanus Ypra. — W. de 
Cresec. — Raboz de Rume. — Balduinus constabularius. — Johannes de Selinguehom. 
— Bartholomeus Daub:. — Gale de la Copelle. — Girardus de Rodes. — Johannes de 
Cisonio. 

359. Milites Bolonie. 

Comes Boloniz. — W. de Fienes. — Ansellus de Kahieu. — Eustachius buticularius. 
— Guillelmus de Monte Cavrel. — W. Tebrone. — Dominus de Montenai. 

360. Milites Pontivi. 

Comes Pontivi. — Thomas de Sancto Walerico. — Gauterus de Feritate. — Ren. de 
Ambianis. — Guillelmus de Kehu.— Hugo de Fontanis. — Hugo Boteriu. — Gauterus 
de Halecurte. — Hugo de Bailloi!. — Radulfus de Arrer?. ... —Guillelmus de Belio Ramo. 
— Rogo de Bauchain. — Theobaldus de Ambianis. — Hugo de Auxi. — Hugo Champ 
d’avéne. — Johannes de Maineriis. 

361. Milites comitatus Sancti Pauli. 











Comes Sancti Pauli. — Robertus Bretel. — Hugo Tacon. —-Gilebert d’Avredogn*®, — 
Balduinus de Aria. —- Eustachius de Encre. — Balduinus de Crequi. — Balduinus de 
Pas. 


362. Milites Attrebatlenses). . 

Dominus Ludovicus*. — Hugo de Malo Alneto. — Radulfus Plonquet. — Michael de 
Harniis. — Eustachius de Novilla. — Robert de Beloes. — Aalardus de Croisillis. — Cas- 
tellanus de Bello Maso. — Guido de Chaumonte. — Ingerrannus de Hesdino. — Guillelmus 
de Attrebato. — Castellanus de Lens. — Dominus de Houden. — Hugo Havet. — Do- 
minus Johannes de Longueval. — Advocatus Morinensis. — Dominus Oisiaci. 


* Fort. pro Dauei. * Cod. Davredog. compendii nota super g addita. 
* Adjecta compendit nota. * Filius Philippt regis. 








686 SCRIPTA DE FEODIS AD REGEM SPECTANTIBUS. 


363. Viromannia. 
Robert de Tornella. — Radulfus de Tornella. — Albertus de Hangest. — Bernardus 


de Plesseio. — Hellinus de Vuaverin. — Heres Radulfi de Roia. — Radulfus de Stratis. 
— Dominus de Moroil. — Hugo de Bova. — Ingerrannus de Bova. — Robert de Bova. — 
Gauterus de Helliaco. — Castellanus Perone. — Heres Hangesti. — Castellanus Novio- 
mensis. -— Radulfus de Claro Monte. — Radulfus de Pratellis. — Johannes de Roia. — g 


- Gylo de Marches|io]. — Baldoinus de Bello Videre. -— Bartholomzus de Roia. — Gau- 


terus de Avesniis et frater eyus. — Henricus de Chessesio. — Radulfus Flamingus. — Cas- 


tellanus Nigelle. 


364. Cuciacum. 
Ingerranus de Cociaco. — Thomas de Coci. — Robert de Coci. — Castellanus Cociaci. ¢ 


— Radulfus de Sarto. — Alanus de Rociaco. — Clarembaldus de Monte Chablon. — 
Fulcaudus de Berziaco. — Johannes de Monte Gumbert.— Herveus de Busenci. — Guido 
de Villar{ibus]. — Johannes de Tor. — Radulfus de Castro. — Heres de Petra Ponte. — 
Albericus de Buissi. — Radulfus de Escri. — Johannes de Coldune. — Ansoldts de Ron- 
querollis. — Maneserus de Melloto. — Petrus de Milliaco. — Castellanus Belvaci. — Te- p 
lonearius Belvacensis. — Radulfus de Gif. — Gauterus ‘Tirel. — Heres de Argies. — Comes 
Belli Montis. — Baldoinus de Rem{ino]. — Rogerus de Roseio. — Petrus de Triecoc. — 


Dominus Montis Acuti. 
365. Valcasinum. 


Johannes de Tria. — Johannes de Gysorcio. — Johannes de Monte Chevrel. — Hugo r 
de Calvo Monte. — Guido de Rupe. — Heres Guidonis Mali Vicini. — Robert de Pin- 
queigni. -— Petrus de Divite Burgo. — Mathzus de Monte Maurentiaci. — Buticularius 


Silvanectensis. — Nevelo buticularius. — Heres de Ponte Sancta Mauxencie. — Philippus 
de Nantolio. — Guillelmus de Cornillone. — Gauterus de Alneio. — Guido de Nantolio. 
—  Guillelmus de Barris. — Johannes de Barris. — Odo de Barris. — Petrus de Barris. F 
— Guillelmus de Barris juvenis. — Hugo de Marolio. — Baldoinus Bretel. — Gylo de 
Aciaco, --—- Gauterus de Sancto Dyonisio. — Henricus de Sancto Dyonisio. — Symon de 
Pissiaco. — Robertus de Pissiaco. — Robertus de Pissiaco juvenis. — Dominus Marliaci. 
— Dominus Caprose. — Castellanus Neelfle. 

366. Comes Suessionensis. — Dominus Montis Fortis. — Johannes de Botenvillari. — 6 
Ansellus de Tornan. — Guillelmus de Garlanda. — Johannes Beliart. — Vicecomes Me- 
leduni. — Baldoinus Corbolii. — Mylo de Corteric{o|. — Ferricus de Bronaio. — Rogerus 
de Cauda. — Hugo de Ponpona. — Guillelmus Prunole. — Paganus de Sancto Ionio. — 
Ansellus de Botainvillari. — Johannes de Botenvillari. — Johannes de Aurelianis. — Ursio 
Camerarius. — Guido, filius eyus. — Thomas Brueriarum. — Comes Barri super Secanam. 4 
— Johannes de Baugenciaco. — Robert de Cortenaio. — Henricus marescallus. — Adam 
de Bello Monte.— Guillelmus de Milliaco.— Gauterus de Nemosio.— Gauterus Juvenis. 
— Gaucherus de Jovigniaco. — Stephanus de Sacro Cesare. — Guillelmus de Torneella. 
— Adam filius G{auteri] juvenis. — Jedoinus de Bello Villari. — Stephanus de Fenis. — 
Iterus de Tociaco. — Duo fratres ejus. —- Droco de Melloto, pater. — Petrus de Jovigniaco. J 
— Gnuillelmus de Cortenaio. — Bochardus de Vendovre. 

367. Comes Pietrus] Altissiodorensis. — W. de Melloto. — Dominus de Sellenaio. 
— Vicecomes Sancti Florentini. — Guido de Meleigni. — Bartholomeus de Poleigni. — 
Pontius de Monte Sancti Johannis. — Dominus Rubei Montis. — Hugo de Sancto Mau- 
ricio. — Joscelinus de Avalon. — Ascelinus de Merri. — Dominus de Noers. 

368. Comes Herveus [Nivernensis].— Hugo de Ulmo. — Odo de Castellione. — Iterus 


de Fresneio. — Heres senescalli de Pogues. — Chauderon de Feritate. — Dominus de 
Luzi. — Dominus de Melins. . Dominus de Pierre Pertus. —- Johannes de Monte Regali. 
—— Libesors. 


XXI. |NOMINA MILITUM LX LIBRATAS REDDITUS HABENTIUM ° 


369. Hec sunt nomina militum gui tenent de domino rege in castellania Meleduni, et habent 
Lx libratas redditus : 


Adam vicecomes Meleduni. — Guillelmus de Moreto. — Milo de Cortriaco. — Domina 
Helois de Nangis. — Henricus Britaut. — Gilibertus de Nigella. — Johannes de Granchia. 
— Rericus de Oratorio. — Simon de Pissiaco. — Johannes de Andresel. —- Aubertus, 


frater ejus. — Filius Gilonis de Asci. — Gilo de Meleduno. — Guido de Danemosio. — 


' E regestis C fol. 4 et D. fol. 4. 











SCRIPTA DE FEODIS AD REGEM SPECTANTIBUS. 687 


a Simon de Revigniaco. — Amelina de Genolli. — Th. Buinele. — Johannes de Memorant. 
— Stephanus de Sancto Merriaco. 

370. Hec sunt nomina militum qui tenent de aliis quam de domino rege in castellania Meleduni 
et habent xx libratas redditus : 

Adam de Challiaco. — Petrus de Gardo. — Bartholomeus de Gallande. — Petrus de 
Castello. — Robertus de Villa Baart.—Johannes li Gais.— Simon de Vernolio. — Girar- 
dus de Vernolio. — Milo Parisius. — Johannes de Peml. — Hugo de Poolli. — Gilo de 
Arbone. — Domina Mace de Soesi. — Ansel de Minci. — Stephanus de Corpaleio. — 
Robinus de Spina. — Renaudus de Sancto Merrico. — Henricus de Més. — Robertus de 
Molengnone. —Galterus de Clofonténe. — Stephanus de Campillun. — Britaudus. —Odo 
c de Ormecon. —Garinus de Corteriaco. — Petrus de Minci. — Petrus Rubeus. — Hugo de 

Arsi. — Mathzus de Vernolio. — Milo de Genolli. — Petrus de Cordoun. — Herbertus de 

Gasteriz. —Uxor defuncti Villelmi de Penil. — Hugo de Capella. — Simon de Vernolio. — 

Milo Bretel. — Guillelmus de Sarqueus. — Johannes de Quarreis. — Johannes de Mon- 

cellis. — Simon de Oratorio. — Gaufridus de Solore. — Gilo de Cuisi. — Guillelmus 
» de Succi. — Petrus de Sancto Portu. — Guillelmus de Castello. — Simon de Perrucheto. 

— Ansellus de Broneio. — Galterus de Spissa. — Johannes de Floriaco. — Petrus de 

Lives. — Robertus de Molengn| eio|. — Guillelmus de Meleduno. — Bertrannus de For- 

gis. — Isabel de Carnotulis. — Adam de Succi. — Guillelmus de Sancto Portu. — Ferri- 

cus de Gaserene. — Simon de Corpaleio. 
e 37). Isti sunt milites de castellania Corboli tenentes de rege et habentes x libratas redditus : 
Balduinus de Corbolio. — Robertus de Messiz. — Hugo Beliart. — Petrus de Danjo- 
nio. — Johannes Beliart. — Fodericus de Molignon. — Andreas Polin. — Fodericus de 

Bronau. — Guido de Donjon. — Thomas de Braia. —- Vicecomes Corbolii. — Willelmus 

de Valle Grinosa. — Guillelmus Paste. — Petrus Panier. — Petrus de Corbaart. 
rF 372. Isti sunt milites tenentes de aliis dominis in eadem castellania, et habent ix libratas terre: 

Ansellus de Bronaio. — Radulfus, frater ejus. — Adam de Nanzeiaco. — Robertus de 

Milliaco. — Adam de Loco Sancto. — Renaudus de Tiés. — Girardus Chalan. — An- 

sellus de Cocinig. — Ansellus de Tiger. — Johannes Moutier. — Ansellus de Plesseto. — 

Simon de Manveris. — Evrardus de Chevri. — Ansellus de Granchia. — Ansellus de 
G Malo Nido. — Guillelmus de Glosera. — Thomas Paste. — Andreas Pan|etarius]. —— 

Gilibertus de Pleseto. — Petrus de Egrenuelio. — Federicus Beliart. —- Petrus de Tigeri. 


— 
jo~) 


— Petrus Buinelle. — Tibaudus Buinelle. — Petrus de Perinig. 
373. Isit sunt milites de castellania Silvanetensi : 
Buticularius Silvanetensis. — Guido, filius ejus. -— Manasserus de Melloto. — Simon 


—~ 
— 


de Argies. — Guido de Toroto. — Droco -de Moi. — Renaudus de Pompon. — Radul- 
fus Cocus. — Johannes Choeseaus. — Petrus Rigaut. —Uxor Ludovici de Sorvilers. — Fla- 


maricus de Frenoe. — Petrus de Chavereiaco. — Guido Cocus. — Droco de Montingniaco. 
— Petrus Scambio. — Radulfus de Fonte. — Bartholomeus de Silvanetis. — Amalricus 
de Vilers. — Radulfus de Avringniaco. — Guido de Avrigniaco. — Guido de Soesiaco. 
5 374. Istisunt milites de Destisincs qui tenent de domino rege Lx libratas terre : 
Rogerus de Verbria. — Hugo de Bestisiaco. — Ph. de Bestisiaco. — Petrus castellanus 
de Bestisiaco. — Johannes filius prapositi de Bestisiaco. — Ph. de Nantolio. 
375. Milites tenentes de domino rege in ballivia Aurelianensi : 
Hugo de Vico Novo. — Johannes de Botesiaco. — Chotardus de Sauneri. — Rogerus 
x de Sancto Sigismundo. — Chauchardus de Marcore. — Laurencius de Ponticulo. — Ro- 
bertus de Maresio. -— Renerus de Combous. — Adam de Mota. — Ernaudus buticularius. 
— Petrus Grierius. — Petrus de Castro Novo. 
Istt sunt milites de eadem castellania qui non tenent a domino rege : 
Hugo buticularius juvenis. — Hugo buticularius de Gidiaco. — Radulfus Baderan. 
Lt 376. Lorriacum. Isti tenent a domino rege : 
Aubertus de Prunaio. — Subtanus de Soesiaco. — Stephanus de Chesneto. — Gaufri- 


dus Silrianus. 

Isti sunt milites de eadem castellania qui non tenent a domino rege : 

Guillelmus Serene. — Henricus de Altovilla. — Guido de Linariis. — Hato de Bor- 

w dellis juvenis. 

377. Gres et Capella : Guillelmus de Milliaco tenet a rege. 

Isti sunt milites de eadem ballia qui non tenent a domino rege : 

Gaufridus de Milliaco. — Mathzus de Bosco Menardi. — Aubertus de Codreta. — Pe- 
trus de Roceto. — Ph. de Augervilla. — Mulier de Codreto. — Ph. de Garnunvilla. — 


nN Tescelinus de Boelio. 























688 SCRIPTA DE FEODIS AD REGEM SPECTANTIBUS. 


378. Mons Argi : 
Girardus Godart. 
379. Evera. Isti tenent a domino rege : 


Guillelmus de Bolunvilla. — Galeranus de Cranna. — Guido de Loyaco. 

Isti de eadem castellania non tenent a domino rege : 

Willelmus de Senovilla. — Gasco de Rubeo Monte. — Johannes de Rubeo Monte. — 
Petrus Beroardi. — Henricus de Bosco. — Johannes de Liservilla. ——- Galeramus de Yen- 
villa. — Ph. de Gaudengni. — Matheus de Daucenvilla. 


389. Curciacum. 

Droco Monachus tenet a domino rege. 

Isti de Curciaco non tenent a domino rege : 

Ph. Males Herbes. — Willelmus de Erenis. —~ Henricus de Buissceel. 

381. Moretam. Isti tenent de rege : 

Gilo de Villa Servi. — Adam Panerii. — Guillelmus de Villa. — Henricus de Chailoel. 
— Galterus de Monte Chavan. — Berruerus. -— Guillelmus, castellanus de Vernolio. — 
Gilo de Flagiaco. 


Isti sunt de eadem castellaria, nec tenent de rege : 


Ansellus de Dormella. —- Aubertus de Taumarie. 

382. Isti sunt de Castro Nantonis, et tenent de rege : 

Baldoinus de Auxi. — Guillelmus de Moreto. — Hugo de Acrivilla. — Johannes Rem- 
baudus. — Adam de Trusiaco. — Robertus Porc| us|. — Robertus de Corbolio. — Gau- 
fridus de Iclemein. — Gaulridus de Chacenaio. — Guido de Chal'... — Abbas de 
Ferreriis. 

Isti sunt de eadem castellania et non tenent de rege : 

Jocelinus de Bordell{is|. — Garnerus, frater Johannis Rembaudi. —- Adam Lanerius. — 
Galerannus de Corbolio. — Domina Elisabeth. — Jocelinus de Villa Marchaz. —- Petrus, 
frater ejus. — Bertrannus Guarraii. -- Gilo Bullican. — Stephanus Garrellus. 

383. Domina de Egqrevilla tenet de abbate Ferrariensi, et alii qui secuntur omnes : 

Philippus vicecomes de Fessarto. — Robertus Turcus. — Domina de Soisi. — Hugo 
de Cortenaio. — Robertus Clemens. — Dominus de Buno. — Ulricus de Auxi. — Guil- 
lelmus de Moreto. — Thescelinus Porcus. — Stephanus Garrel. — Henricus de Sanci. 
— Hugo de Cella. — Petrus de Valleb{ona]. — Gaufridus de Galman. “— Pontius Piz 
d’oe. — Guido de Moretaigne. — Henricus Siccus. — Paganus de Bosco Regis. — Guil- 
lelmus Senene. — Pontius Crassus. —— Bald{uinus| de Auxi. — Raembaudus. — Ansellus 
Bullion. — Tescelinus Boedin. — Guido de Gaudein. 

384. Giemum. Milites tenentes de domino rege : 

Herfredus de Vova. — Gaufridus de Arrableto. — Juendus Burgundus. — Garinus 
Buticularius. — Daimbertus de Horci. — Girardus Familie. — Gaufridus de Castello. — 
Joscelinus de Chesneto. — Johannes de Giemo. — Galcherus de Corcellis. — Paganus 
de Sancto Benedicto. — Albericus de Bulliaco. — Regnaldus de Cordreto. — Regnaldus 
Palmerius. — Gaufridus de Brierrio. — Adam Breinvis. — Henricus de l'Enfernet. — . 
Federicus Fulmen. — Dionisius de Gilliaco. — Regnaldus de Rately. — Vilana de Brier- 
rio. — Gaufridus Hodoin| us|]. — Matheus de Foresta. —- Johannes de Bello Monte. 


Isti sunt de eadem castellaria nec tenent de rege : 

Guido de Acheriis. 

385. Isti sunt de castellaria Pissiaci tenentes de rege et habentes sexaginta libratas terre : 

Ansoldus de Herberti Villa. — Robertus de Pissiaco. — Castellanus de Neaufle. — Si- 
mon de Neaufle. — Simon de Pissiaco. 

Isti sant ejusdem castellari@ totidem habentes, nec tenent de rege : 


Simon de Cheneveriis. — Petrus de Careriis. -— Petrus de Chaneveriis. — Galeran- 
dus de Bavencuria. — Hugo de Pissiaco. —- Odo de Tivervalle. —- Raherus de Neaflle. — 
‘Chevel de Triel. — Amauricus de Pissi. 

386. Isti sant milites de castellaria Medunte tenentes de rege : 

Johannes de Flaccuria. — Petrus de Richeburgo. — Guillelmus Roiffin. — Petrus de 
Mallia. — Ph. de Blarru. —- Dominus de Roeniaco. — Colinus le Chat. — Perrinus de 
Maulia. 


Isti sunt milites ejusdem castellarie non tenentes de domino rege : 
Odo de Cauda. — Radulfus de Ver. — Guillelmus de Resae. — Galterus de Porta. — 
Robertus Malus Vicinus. — Guillelmus Malus Vicinus. — Guillelmus de Mesnilio Renardi. 


* Ita codex , adjecta compendii nota. 





B 


M 

















SCRIPTA DE FEODIS AD REGEM SPECTANTIBUS. 689 


A 387. Isti sunt de castellaria Aneli et Breevallis tenentes de rege : 


Simon de Valle Gontardi. — Simon de Mesnilio. — Johannes de Salictu.  Qanliainde 
de Alneto. 
388. Isti sunt de castellaria Domni Martini : 
Guillelmus de Barris. — Senescallus. — Duo vicecomites. — Hugo de Ponponia. — 
B Galterus de Juliaco. —-- Petrus la Truie. — Petrus de Beamches. — Guillelmus Glignet. 
— Simon de Bri. — Droco de Compaus. — Simon de Compaus. — Odo de Compaus. 
Theobaldus Marescallus. — Ph. de Sancto Paulo. — Manasserus de Sancto Medardo. — 
Gaufridus Anglicus. — Petrus Bordin. —- Matheus de Longo Piro. — Galterus Borrez. 


— Milo de Cuisiaco. 
c 389. Isti sunt de castellaria Parisiensi tenentes de domino rege! : 

Petrus de Montibus. — Simon de Pissiaco. — Federicus de Paleis| olo|.— Rogerus de 
Villa Davra. — Bochardus de Malliaco. — Radulfus de Plesseiz. — Regnaldus de Monte- 
gni. — Johannes Palmarius. — Johannes de Maciaco. — Federicus de Maciaco. — Ste- 
phanus de Moldenoi (valletus est). — Johannes de Gleseria. — Gilebertus de Neela. —- 

p Rogerus de Mollento. — Radulfus de Gornaio. — Balduinus de Andeli. — Henricus de 
Gehenni. — Ph. de Boissiaco. — Guillelmus de Cornillone. —- Comes Belli Montis. --- 
Mathzus de Monte Morentiaci. 

390. Isti sunt de eadem castellaria, sed non tenent de rege : 

Amauricus de Pissiaco. — Anjorrannus de Separa. — Johannes de Gleseria?. — Guil- 

E lelmus de Aneto. — Petrus de Moldonio. — Guillelmus Marmerel. — Ansellus de Am- 
becle. — Ebrardus de Chevriaco. — Renaudus de Campis. — Guillelmus Rufus de Cam- 
pis. — Guillelmus de Monte Firmali. — Guido de Torota. — Radulfus de Puisellis. — 
Guido de Aurivilla. — Comes de Bello Monte*. -— Mathzeus de Monte Morentiaci. — 
Petrus de Richebore. — Ansellus de Torne{m]. 

er 391. [sti sunt de castellaria Montis Leherici tenentes de rege : 

Paganus de Sancto Yonio. — Thomas de Brugeriis. — Petrus de Castris. — Guido de 
Valle Grinosa. — Simon de Valle Grinosa. — Guillelmus de Valle Grinosa. -— Johannes 
Beliart. — Guido de Lanorvilla. — Hugo de Sancto Verano. — Henricus de Vailibus. — 
Ansellus de Chetenvilla. — Robertus de Logiis. — Robertus Sine nappis. — Guillelmus de 

6 Guillervilla. — Guido Rossellus, per dotem. 

Milites tenentes de aliis in eadem castellaria Montis Leherict: 


Guillelmus de Britiniaco. — Johannes de Bries. — Ansellus de Gornaio. — Philippus 
de Sancto Yonio. — Furco de Lers. 
392. [sti sunt de castellaria Stampensi tcnentes de rege* : 
nu Lucas de Richervilla. — Jaquelinus de Ardena. —Johannes de Boonvilla. — Domina Aaliz 
de Auversiato. — Johannes de Botcunviller®. — Guillelmus Prunelez. — Philippus de 
Cathena. — Petrus de Roceio. — Thomas de Braia. -— Crispinus de Orfino. — Andreas 
Polin. 
[sti sunt milites tenentes de aliis in eadem castellaria: 
sy Gilo de Oistrevilla. — Manasserus de Gallandia. — Petrus de Thuschis. — Bartholo- 
meus de Amervilla. — Gerricus de Cathena. — Ferricus de Busone. — Petrus de Brueriis. 
— Petrus juvenis de Bocunviller. — Ansellus de Bocunviller. — Guillelmus de Taingni- 
villa. — Guido de Foresta. — Thomas Furnarius. —- Johannes de Aurel [ianis]. 


393. Alanus de Rociaco tenet ligie de domino rege terram quam tenet in Remensino, 
K pro excambio quod dominus rex dedit monachis de Fossatis apud Siau °. 


XXII. [NOMINA MILITUM, VIDUARUM ET VALLETORUM’. | 


394. Balliva Lorriaci. 





Milites : Fulco Boche. Henricus de Groetiau. — Fulco de Machet. -— Guillelmus de 

Chevillon. — Henricus de Bulli. — Hato de Bordell | is]. — Rei Dorin. -— Herveus de 
L Rupibus. — Gaufridus Joceran. — Galterus Dorin. — Gaufridus de Bulli. — Stephanus 

de Chacenai. — Dominus Loiaus. — Jocerannus de Bello Campo. — Pontius de Aula. — 
Robertus de Monbarrois. —Hugo de Monbarrois. — Willelmus de Monleart. — A|r|nulphus 
Breon. — Gaufridus de Monbarrois. — Gaufridus Lumbarz. -— Gaufridus de Barvilla. -— 

* Hoe caput editum est apul De la Roque (Hist. de * Hoc caput editum est apud Fleureau (Antiq. d'Es- 
Harcourt, IV, 2161). tampes, p. 132). 

> Hoc nomen in cod. cancellatum est. . > Cod. Botviller, compendit nota super t adjecta. 

’ In cod. cancellata sunt nomina comitis B. M. et Ma- * Vide supra, p. 653 h. 
thei de M.M ’ E regestis C fol. 6 v’, et D fol. 6 v’. 


TOME XXIII. 37 








691) SCRIPTA DE FEODIS AD KREGEM SPECTANTIBUS 


Guillelmus, frater eyus. — Guillelmus de Parrevilla. — Odo de Gaubertein. — Paganus de | 


Meng{en]cort. — Arnul de Montlejard. — W. de Freivilla. — Arnulfus Cordier’. — 
Amauricus de Monboferan. — Petrus de Alneto. —- Hugo Doilon. —- W. Serene. — 
Robertus de la Broce. — Odo de Aucerre. — Simon Serene. — Guido de Aucerre. — 
Gaulridus de Espineus. — Gaufridus de Auvilla, ct filius eyus. — — de Tespont, 
et filius ejus. — Johannes de Montegni. —— Petrus de Gratelou. - - Guillelmus de Josen- 
villa. — Arnal de Vil{ler|most{er]. — Imbertus de Vil[ler r|most{er].-— Rei de Alto Bosco. — 
Henricus de Pruneio. — Galterus Mirele. —- Aubertus de Pruneio. — Gaufridus de 
Chailli. Tecelinus de Chastelers. — Guillelmus de Monte Mart{ini]. — Ansellus Bul- 
licans. —- Henricus de Bois. — Henricus de Buxus. 

395. Vidue ejusdem ballive : Florentia de Soisi. —- Ermensendis de Blaretei|n}.. — 
Odierna de Chaili. -— Mahauz Boche. — Elisabeth de Insula. — Gila de Gaudein. — 
\delina de ‘Tespont. — Uxor defuncti Gilonis de Capella. — Uxor Girardi Dorin. — Phi- 
lippa de Sanciaco. 

396. Valleti ejusdem ballive : Ansellus de Suri. — Guido de Gaudein. — Hugo de Gau- 
dein. — Anulphus Pavo. — Joscelinus de Meso. — W. Godefridus. — Stephanus de la 
Broce. — Robertus de Meso. — Gilo Barbelin. — Gilo Bairen.-—Gilo Pagani. — Guido, 
{rater vicecomitis. — Milo, dominus Broce. — W. Pilus Cervi. 

397. Balliva Giemensis. 

Wilites : Stephanus de Favis. -— Hellredus de Donjon. — Heflredus de Vova. — Gau- 
cherius de Corcellis. —- Briennus de Brierra. — Philippus de Insula. — Rei Palmerius. — 
Johannes de Giemo. — Buticularius. — Matheus Cocheriau. — Ferricus Fulmen. — Do- 
minus Raspetus. — Gaufridus Lepra. — Matheus Lepus. — Girardus Mesnée. Gaufri- 
das de Castello. — Albericus de la Broce. — Albericus Catus. — Hugo Brito. — Deim- 
bertus de Mureor et Henricus, frater ejus. —~ Rei de Ratilli. — Gaufridus de Chailoel. — 
Rei de Coldreio. — Gaufridus de Donjon. — Gaufridus Hodein. — Albericus de Bulli. 
— Gervasius de Insula. — Odo Ferperius. — Dyonisius de Gilli. 

Vidue ejusdem ballive : Uxor Sevini presbiteri. — Adelina de Corguill|er|ei. — Villana de 
Brueria. 

Valleti ejusdem ballive : Mathzus de Foresta. — Simon Catus. — Petrus de Pilo. 

398. Ballva Montis Argi. 

Milites : Fuleo de Sanciaco. — Henricus de Pennis. — Henricus Moriau. — Petrus Poile 
Oselle. — Fulco Alingard. — Fulco Passard. — Herveus de Villa Mandor. — Rei de Cru- 
erviis. — Gilo de Conflans. — Guido Oison. — Petrus de Chenevariis. — Renardus Oison. 
— Stephanus Rossellus. -- Henricus de Varenniis. 

Viduee ejusdem balliva : Domina de Monte Martini. 

Valleti ejusdem ballive : Gilo de Toisi. — Gilo de Capella. — Landricus de Chaelete. 

399. Balliva Castri Nantonis. 

Milites : Theobaldus de Gaudigni. — Balduinus de Auxi. — Anulphus Breon. — Sevi- 
nus de Corbolio. — Gal. frater eyus. — Galterus Girlard. -- Vicecomes. — Amauricus de 
Valle. — Garnerus Rembaudi. — Johannes Rembaudi. —--- Willelmus de Moreto. —— Gode- 
fridus pater de Palei. — Jocelinus de Bordell [is]. — Godefridus Lippa. —- Tecelinus Boidin. 

- Stephanus Garrellus. —Tecelinus Porcus. --- Guido lnfans. —Petrus Bullicanus. —Guido 
de Acheriis. — Adam de Trusi. — Robertus Clementis. — Marescallus. — Major Belniz. 
— Bertrannus Garrel. — Burgundus de Meso. — Ret Polotin. — Gaufridus Herici. — Adam 
de Banell| is}. —-Galerannus de Suppis. — Bertrannus de Auvervilla. — Menardus de Palai. 
— Galterus de Palai. — Hato de Bordell{is]. — Renaldus Hedus. — Dominus Huetus. — 
Gaufridus de Crueriis. — Guillelmus de Mainvilla. — Bertrannus Lippa. — Fulco de Johi. 
— Adam de Trem|en|villa.——- Robertus Hedus. —- Robertus li Turs. — Galterus Longus de 
Bunione. — Gaufridus de Longa Aqua. — Petrus Bische. — Henricus Poucins. -— Phi- 
lippus li Gaufres. — Robertus li Merée de Ferr{ariis|. — Robertus Remigiei. — Doardus de 
Gillfer|s. — Deimbertus de Gillfer]s. — Johannes de Ervannia. — Urbanus. — Nicholaus de 
Porta. — Ulricus de Repost. — Dominus Nemosii. — Ursio de Albuceonvilla. — Garne- 
rus de Aleario. — Guillelmus Lippa. -—- Gaufridus de Jalemein. — Jocelinus de Villa Mar- 
chaiz, et Petrus, frater eyus. — Menardus d’Ormecon. — Rei Putier. — Guillelmus de 
Correnoud. — Arnulphus Motet. — Fulco de Villa Episcopi. — Adam de Auxi. — Rober- 
tus Poreus. — Galterus de Escorci. — Deimbertus de Villa Episcopi. — Odo de Ferroliis. 
— Sarbardus de Boloi. —- Galterus de Chasneau. — Gaufridus Gallus. -—- Henricus de 
Alto Bosco. — Anulphus de Bruelet. — Paganus de Bosco Regis. — Galterus de Imis Ol- 





Cod Apmal Cord. adjeeta compendit nola. 





a 


L 





SCRIPTA DE FEODIS AD REGEM SPECTANTIBUS. 691 


a cis. — Isembardus, frater ejus. — Renardus de Proifonte. — Fulco Pilus Cervi. — Gilo 
Bullicans. — Guillelmus Bullicans. — Trecelinus de Mondru. — Girardus Paignon. — 
Robertus de Repost. — Galerannus de Gaudigni. — Gaufridus de Auxi. 

h00. Vidue ejusdem ballive : Uxor Roscelini defuncti. — Domina Acriville. — Domina 
de Erma Villa. — Elisabeth de Turre. — Elisabeth Nigra. — Uxor Verigni defuncti. — 
sp Uxor Guillelmi Garsilea defuncti. — Uxor Ulrici de Auxi defuncti. — Alba de Auvervilla. 


— Uxor Hugonis Vitul: defuncti — Ada de Cordampeére. — Maria de Vilers. — Uxor 
defuncti Ogerii de Cruce. — Prasa. — Uxor defuncti Willelmi de Vacheria. — Uxor 
defuncti Hemonis de Mercurian. — Uxor defuncti Herberti de Dord{ano}. — Uxor Adam 


de Brurole. — Domina de Repost. — Maria de Villa. 
c AO1. Valleti ejusdem ballive : Thecelinus de Boloio. — Renardus de Orfarvilla. — Guil- 


lelmus de Vacheria. — Robertus et Deimbertus de Longa Aqua. — Guillelmus de Bag- 
nell[is].— Robertus Emblechat. — Robertus Frument. -— Thomas de Glandell{ is]. — 
Guillelmus Josceran. — Robertus de Bordell{is]. — Guido de Cheutriax. — Robertus 


de Ermanvilla. — Josce de Palai. — Ursetus de Villa Marchaz. — Milo de Bordis. 
p 402. Balliva Aurelianensis. 

Milites : Ulricus de Moulene. — Thomas de Puisellis. -— Robertus de Maresio. — Pa- 
ganus Canis. — Radulfus Baderan. — Johannes de Aloine. — Gaufridus Monachus. — 
Matheus li Forsenez. — Johannes de Bestisiaco, et filius ejus. — Stephanus de Pleisseiz. 
— Fochardus, frater ejus. — Radulfus li Boeliers. — Laurentius de Pontiau. — Petrus li 

: Bocliers. — Hugo de Vico Novo. — Hugo de Saron. Hugo de Rupibus. — Chotardus 
de Saumeri. — Herveus de Guizins. — Petrus de Laies. — Radulfus Malemuée. — Ful- 
cherus de Melloi. — Johannes Corte Huese. — Aubertus Major. — Johannes Durdi. — 
Gaufridus de Codreio. — Lebertus de Brisi et duo filii eyus. — Stephanus de Teigni. — 
Tirellus. — Hugo Tyrellus. — Aubertus de Megi. — Guarinus de Marmaigne. — Hugo 

» Buticularius. —- Golduinus Ronge Quetier. — Fulco Pirus. — Stephanus de Mesamien. 
— Odo de Remis. — Gautridus de Imonvilla. — Stephanus 1i Berruers. —- Archembaudus 
de Comblosio. —— Johannes de Villa Mocon. — Helias de Capella. — Rembaudus de Mogi. 
— Joscelinus de Bordis. — Henricus de Porta. -— Petrus de’ Porta. — Hugo Bechane. 
—— Robertus de Gratelo. — Hugo de Codreceai. — Hugo de Charmoi. — Stephanus de 

G Sancto Leto. — Rembaudus Cacuauz. — Guarinus Buticularius. — Gatinus filius Ful- 

conis. — Radulfus de Lueriis. — Rei Manselli. — Hugo Manselli. — Paganus major de 

Marmaigne. — Thomas de Domeci. — Johannes Marescot. — Guibertus de Visseau. — 

Fulco Coctus de Patai. — Galterus de Nemosio, pro Eschiéres. 

403. Vidue ejusdem ballive : Uxor defuncti Gaudini. — Uxor defuncti Rogeri de Capella. 
— Uxor defuncti Theobaldi de Ponte. — Uxor defuncti Odonis de Rupibus. — Uxor de- 
functi Petri Barril. — Uxor defuncti Hugonis Pigon. — Uxor defuncti Roberti de Saran. 
-— Uxor defuncti Rogeri de Monceio. — Uxor defuncti Radulfi de Dumo. — Uxor defuncti 
Johannis de Genvri. — Uxor Hodoheri de Repeilli. — Uxor Goeri de Coinces. — Uxor 
Johannis de Cressi. — Uxor Ascelini Corbel. — Uxor Roberti Corbel. 

hO4. Valleti ejusdem ballive : Hugo de Chilloirre. — Filius defuncti Gaufridi de Booz. 
— Gaufridus de Capella. — Petrus de Meso. — Angirbaudus de Ongre. — W. de Palude. 
— Goherius de Costura. — Rei d’Oiguez. — Theobaldus Corbel. — Johannes de Porta. 
— Mauricius de Teni. — Mathzus Covercle. — Gaufridus Haia. — Philippus de Chaons. 
— Alardus. — Hato de Sancto Cymonte*. — Filius Roberti de Monborri. — Johannes de * Sic. 
x Genvri. — Guillelmus de Codreio. — Hugo Poinzon. — Hugo Pigon. — Guillemetus de 

Mesamion. —— Robertus de Saron. — Guimundus Durdi. —~ Filius defuncti Chauzardi. 

405. Balliva Aurelianensis, apud Chatiacum. 

Milites : Renaldus de Comblosoi. — Jordanus de Bou. — Archembaudus Venator. — 
Robertus Bordons. — Philippus Venator. — Petrus de Longa Aqua. — Jordanus de 

i Averdai. — Pinellus de Rueasnon. — Herveus de Huella. -— Fulco Tabo. — Gaufridus 
Vall[etus] — Britius de Rupibus. — Petrus de Planchetorte. — Petrus Rasus. — Albericus 
de Crevan. — Bartholomeus de Fai. — Landricus de Ciconia. — Johannes de Loiri. -—— 





- 


— 


Adam de Mota. — Seintius de Verreilles. — Radulfus de {uericon. 
406. Vidue ejusdem ballive, de Chatiaco: Uxor Pagani Venatoris. — Hersendis de Chan- 
u tesme. — Uxor Aalardi, — Uxor Pagani Polein. — Uxor Hervei de Monte Regali. — Uxor 
Herberti Bolfaut. -- Eremburgis de Vilers. — Uxor Hervei de Broces. — Hersendis de 
Charmoi. 
Valleti ejusdem ballive, de Chatiaco : Paganus Bordons. — Robinus de Comblosio. — Pa- 
ganus de Ciconia. — Radulfus de Charmoi. — Hugo Tabo. — Fulco de Rupibus. — Gau- 


N fridus de Suligni. 
87. 








692 SCRIPTA DE FEODIS AD REGEM SPECTANTIBUS. 


hO7. Castrum Novum. 

Milites : Petrus de la Ronce. — Adam de la Ronce. — Ursio de Bich. — Odo de Porta. 
— Dionisius de Gilli. —- Dominus Sancte Marie, valletus. 

hO8. Vitriacum. 

Milites : Petrus Griarius. — Ernaudus Buticularius. — Herveus des Ruez, et Rei frater 
ejus. 

409. Balliva Curciact. 

Milites : Robertus de Auvers. — W. de Escrenes. — Theobaldus de Veriniaco. — Rei 
de Verigni. -— Hugo de Estoais. — Petrus de Curtiaco. -— Odo de Chesa. — Rei de 
Pleisseiz. —- Hemericus de Bosseel. — Matheus Porcel. —- Simon Voverius. — Rogerus 
de Marcilli. — Matheus de Cocherel. — Philippus de Isiaco. — Guido de Joiaco. — The- 
celinus de Joiaco. — Herbertus de Isiaco. — Simon, frater eyus. — Droco Monachus. — 
Rei Tremeis. — Radulfus de Setois. -— Sevinus de Setois. — Gaufridus Papion. — Gau- 
fridus Berardois. — Rei de Espinnuel. — Johannes Monachus. 

Vidue ejusdem ballive : Maria de Crotes. 

Valleti ejusdem ballive : Philippus de Gainvilla. — Guiotus Beroard. — Anulphus de 


Belvia. — Philippus de Merau. 

410. Ballijvja Kvere. 

Wilites : Gilo Theowim. — Robertus Piz doe. — Rocelinus de Ondrevilla. — Johannes 
de Loartvilla. --- Gilo Galeran. — Robertus de Dumo. — Adam de Monteliart. — Bal- 
duinus de Nemont. — Michael de Nemont. — Johannes de Nemont. —- Petrus Garsadoine. 
— Hugo Raher. — Odo de Meserétes. — Josbertus de Guinevilla. —Theobaldus de Tre- 
tenvilla, — Petrus Beroardus. — Theobaldus de Ulmis. — Hugo de Bolonvilla. — Ger- 
vasius de Bolonvilla. — Robertus Pirus. — Gilo de Scutell{is].— W. Brette. —- Heimo 
Mouton. — Johannes de Dosonvilla. — Menardus de Dosonvilla. — Berardus de Folia. 
-— Johannes de Rubeo Monte. — Guillelmus de Parrevilla. — Galerannus«de Ainvilla. — 
W. de Segnorvilla. 

Viduew de Evera: Aeliz de Mjenjgeric|urt|.— Aupes de Autenvilla.— Uxor Sarraceni de 
Morvilla. — Uxor Hugonis de Alto Bosco. 

Valleti ejusdem ballive: Guiotus de Donvilla. — Aubertus de Segnorvilla. — Ferricus 
de Corcelétes. —- Petrus de Monteleard. 

All. Balliva Gressii et Capelle. 

Milites : Gaufridus de Argevilla, — Ricardus de Bona Valle. — Ansellus de Montorguri. 
— Bartholomeus de Saauz. — Symon Bordel. — Hugo de Jatlevilla. — Hugo de Ampon- 
villa. — Burgundus de Bust|er|s. — Bartholomeus de Malcrepon. — Philippus de Evera. 
— Matheus de Meudon. — Furnerius de Bosco Menardi. — Theobaldus de Brec.... --- 
Gilo de Erbone. — Johannes de Morcort. 

Vidue ejusdem ballive : Mahauz de Meudon. — Mulier de Coldreio. 

Vallett ejusdem ballive : Johannes de Prainval. — Petrus de Nantolio. — Guillelmus de 
Saazie. —— Furnerius de Oci. — Petrus de Ouci. —— Josbertus de Sorel. — Girardus vi- 
cecomes. 

412. Bailva Buzxiarum. 

Miles : Galerannus de Crene. — Sevinus de Buxits. — Adam de Eschillosiis. 

Viduew cjusden ballive : Aaliz. 

Valleti ejusdem ballive : Tecelinus filius Aaliz— Robertus de Eschilosiis. — Tecelinus 
de Eschilosiis. — Milo de Eschilosiis. 

A13. Balliva Hiemville. 

Milites : Rembaudus. — Rei de Aleine. — Kembaudus de Cotenvilla. — Petrus Potardus. 
-— Herbertus de Ongre. — Balduinus de Telai. -- Seintius Bechet. — Fulco Dairs. — 
Stephanus Monachus. — Girardus de Chastelers. —- Hugo de Chastelers. — Rembaudus 
Renardus. — Philippus de Villa Nova. — Hugo de Artenai. — Rei de Auvilla. — Guido 
de Arrabloi. — Tancré Meinzard. — Thomas Billard. —. Hugo de Mesamion. — Radulfus 
dle Messamion. — Rogerus de Messamion. — Petrus de Vilers. — Gilo de Meseriis. — 
Petrus de Meseriis. —- Henricus de Bione. — Philippus de Rondel. — Richardus Harenc, 
— Hugo de Basoches. — Hugo de Gudrevilla. — Galerannus de Basochiis. —- Lisseardus 
de Vilariis. — Radulfus Gaard. — Stephanus Gaard. — Johannes de Joilliaus. — Major 
de Torriaco. — W. de Torriaco. — Hugo de Tosches. — Rei de Javerci. — Sevinus de 
Poli. — Radulfus de Melori. — Gaufridus Vovarius. -— Philippus Voverius. — Herbertus 
Voverius. — Sarracenus de Persania. — Sarracenus, filius ejus. — Jodoinus de Cotenvilla. 
— Radulfus Pictavinus. — Petrus de Poinvilla. — Anulphus de Rovraio. — Rei de Ro- 
vraio. — Jodoinus de Bermevilla. — Tancré de Bermevilla. — Anulphus de Arbovilla. 








be] 
rar) 


br >| 
Pi) 


L 


M 





SCRIPTA DE FEODIS AD REGEM SPECTANTIBUS. 


693 
, —Herbertus de Essevilla.— Fulco de Alcanvilla. — Hugo de Alcenvilla. — Terricus Bos. 
— Ansellus de Botenvilla. — Rei de Tancrevilla. — Anjorrannus de Sancto Germano. — 


Anulphus de Landrevilla. — Lyone de Landrevilla. — Adam de Balio. — Ursio de Fre- 
marvilla. — Hemericus de Boisseel. 
Ai. Vidue ejusdem ballive : 

B Mater Guarini de Guillervilla. — Majorissa de Seintilli. — Uxor Petri Barril. — Erem- 
burgis de Baigniax. — Mater Malgrenjonis]. — Agnes des Pereus. — Soror Hugonis de 
Mesamion. — Uxor Henrici de Trinai. — Florida de Omunvilla. — Mater Radulfi de 
Baudrevilla. -— Beatriz de Donnichevilla. — Gersendis de Damberon. 

Valleti ejusdem ballive : Radulfus de Baudrevilla — Johannes Rocard. — Willelmus 

c Rocard. — Petrus de Peletrein. — Herveus de Auneus. — Jocelinus de Porpre. — Jo- 
hannes Besagu. — Simon Besagu. — Hardoinus de Fremarvilla. —- Gaufridus de Fremar- 
villa. — Gaufridus de Mereloi. 


XXIII. | SERVITIA NONNULLORUM FEODORUM ' }. 


415. Matheus de Monte Morenciaci se vicesimo. — Comes Belli Montis se vicesimo. 

p — W. de Gallandia se vicesimo. — Guido de Rupe se decimo. — Droco de Moy se 
quiets. — Ansoldus de Ronquerol|is] xt. — Triginta milites de Vulcaxino. — Johannes 
de Rovreio se decimo. — Nicholaus de ! Montegniaco se quinto. — Johannes de Pratis se 

a milites Pontivi. -- Johannes de Nigella et frater ejus x. — Stephanus 
de Longo Campo se quinto. — Galfridus de Bosco et Ren. frater ejus se decimo. — Ro- 

r bertus de Hasquevilla se quinto. — Robertus de Pinquegni se quinto. 

Johannes de Sancto Simone. — Et Clarembaldus de Monchaalon. — Quadraginta mi- 
lites Sancti Quintini. 

Albertus de Hangest. —- Johannes de Mongumbert. — Radulfus Flamenc. — Gilo de 
Plesseio. — Radulfus de Claro Monte. — Robertus de Tornella. — Quinquaginta milites 

F Montis Desidertii. 

Hellinus de Waverin. — Gilo de Marques. — Quinquaginta milites Perone. 

Philippus de Nantolio. — Guido Cocus. —— Et milites Chauniaci et Valesii et Silvanecti, 
t milites. 

416. Petrus de Richebore se quinto. — Castellanus Neelfa se quinto. — Robertus de 

G lvriaco se quinto. — Petrus Malevicinus se quinto. — Thomas de Sancto Walerico xx.- 
Comes Sancti Pauli xxx. — Manasserus de Melloto se decimo. — Ren. de Ambianis xx. -- 
Ingerrannus de Bova x. — Isembardus de Fontan{[is] se quinto. — Hugo de Fontjanis| se 
quinto. — Petrus de Kahe se quinto. — Johannes de Petri Ponte x. — Florencius Ville 
se quinto. — Ren, de Mengni se quinto. — Viginti milites Petra Fontis. 

u _ Rogerus de Rosaio x. — Vicedominus Laudunensis se quinto. — Girardus d’Escri se 
quinto. — Guido de Chosiaco se quinto. — Guido de Thorota se quinto. — Radulfus de 
Strata se quinto. — Balduinus de Rom. ..? se quinto. — Gilo de Aaci se quinto. — Electus 
Laudunensis x. — Guido buticularius x. — Decem milites de Domno Martino. —— Robertus 
de Pissiaco Dives se quinto. — Amalricus, frater ejus, se tercio. — Stephanus de Sacro 

§ Cesaris x. — Episcopus Belvacensis xx. 








XXIV>. HOG EST SCRIPTUM DE SERVICIIS MILITUM QUA DEBENTUR DUGI NORMANNLA *. 
417. Episcopus Abrincensis debet servicrum militum de Abrincensi, et de honore 
Sancti Philiberti v milites. — Episcopus de Costanciis, servicium y militum et ad suum 


servicium xi milites, [id est debet capere servicium XII militum pro exercitu, et similiter 


' E regestis C fol. 89 v°, et D fol. 120. 


carel (Anglo-norman Antiquities; Append. p. 29), ex 


* Pro Rom. fort. leg. Rem. id est Remino. 

* Hie catalogus, quem anno 1172 confici curavil Hen- 
ricus 1], rex Anglia duaque Normannie, paulo post an- 
num 1204, adjectis nonnullis annotationibus, insertus est 
in regestis Philippi Augusti. 

Prior contex ius continetur in Libro Rubeo Scaccarti , Lon- 
donie asservato ; posterior im regesto A Philippi Augusti, 
fol. 32 v°, necnon in regesto B fol. 37. Prores articuli 
($ 417- 419) descripti sunt quoque in regestis C fol. 25, 
et D fol. 27 v°. Exstat et in Thesaaro chartarum regiarum 
( Serinio Moriain, J 224, n. 2) vetus apographum articu- 
lorum 418 et 419. 

Priorem contextum publici juris fecit cl. vir Andreas Da 


quo recusa est apud Houard (Coutumes anglo-normandes , 
, 239) et apud Léchaude d’Anisy (Antiquités anglo- 
eae de Ducarel, p. 225). Contextus alter e regesto 
B valgatus est ab Andrea Duchesne (Script. Norm. 1045); 
ejusdem contextus priores articul: e codice D typis mandati 
sunt apud De La Roque (Hist. de Harcourt, 1V, 2171). 

Textum codicis B, cum curtis lectionibus Libri Rubet 
apud Dacarel editi , proferimus ; uncis distinzimus ea que 
tempore Philippi Augusti adjecta sunt. 

* Lib. Rub. INveuDATIONES MILITUM QUI DEBENT SER- 
VICIA MILITARIA DUC! NORMANNIA ET IN QUOT MILITIBUS 
QUILIBET TENETUR E! SERVIRE. 

© Lib. Rub. xvint. 








O_o 


* Plenrici If. 


* de Pontivo. 





694 SCRIPTA DE FEODIS AD REGEM SPECTANTIBUS. 


de aliis.| — Episcopus Baiocensis, servicium xx militum, et ad suum servicium cxx mi- A 
lites. — Episcopus Sagiensis, servicium sex militum. — Episcopus | exoviensis, servicium 
xx militum, et ad suum servicium xxx milites et terciam partem unius militis, et prater hac 
habet x milites in banleuca Lexoviensi, qui remanent ad custodiendam civitatem donec 
retrobannus summoneatur, et tunc ibunt cum propriis expensis episcopi. Idem habet 1 mi- 
lites de dono regis Henrici filii Matildis*, scilicet in Mesnilio Odonis et in Corbespina. —- 
Abbas Fiscannensis, servicium x militum, et ad suum servicium xi milites et tres partes 
unius militis. — Abbas Bernaii, ad suum servicium 1 milites. — Abbas Gemeticensis, ser- 
vicium 11 militum, et preter hoc ad suum servicium 1 militem in Esmalevilla, quem comes 


Hugo le Bigot ei difforciat. — Abbas Montis Rothomagi, servicium vi militum et tres partes 
unius militis'. — Abbas de Monte Sancti Michaelis, servicium vi militum in Abrincensi et c 


Costanciensi et 1 militem in Baiocassino, quem faciunt vavassores nisi fuerint in exercitum. 
— Abbas Cadomensis, servicium 1 militis, de feodo de Taillebois. — Abbas Sancti Ebrulfi, 
servicium 1 militum, et preter hoc feodum Rogeri Gulafre, quod Guillelmus Paganelli 
habet de rege in vadio, unde difforciat servicium abbatis. — Abbas Sancti Wandregisili, 


oD 


servicium mi militum. — Abbas Sancti Audoeni de Rothomago, servicium vi militum, p 
et ad suum servicium quatuordecim milites. — Abbas de Bernaio habet de feodo suo 
i milites?. — Abbas Sancti Dyonisii, servicium 1 militis de feodo Bernevallis *.— Abbatissa 
de Mosterviller, servicium m1 militum, et ad suum servicium v milites et terciam partem 
unius militis*. — Comes Johannes», servicium xx militum, et ad suum servicium ¢ 
x1° milites. — Comes Mellenti, servicium xv militum, et ad suum servicium Lxxu° milites & 
et dimidium. — Comes Cesitriz, servicium x militum de Sancto Severio’ et de Bricessart, 
et ad suum servicium Lt milites et dimidium et quartam partem et oclavam unius militis®. 


Idem " de feodo Morectonii. 


418. Comes Leecestrie, servicium x militum, 
suum servicium xi milites. Idem uu.xx. et 1!! milites ad suum servicium de honore Britolii, 1 
et? faciet tantum quod honor sit duci et comiti'®. — Robertus* de Curceio, servicium 
v militum, de honore Curceii, et ad suum servicium xxxm muilites et terciam partem et 
quartam militis. Item servicium 1m militum de honore de Escaiol, et ad suum servicium 
xvii milites et unam quartam. — Hugo Paganelli, servicium v militum, et ad suum servi- 
servicium vi! militum de honore de Cau- G 


5 


cium vi milites. — Robertus de Monte Forti, 
kainvillari '°, et ad suum servicium xxxiu milites et terciam et quartam militis. Idem ser- 
vicium mu militum et dimidii de honore de Orbech, 
vavassoria minus '’. | Rex habet. | — Ricardus de Aufai, v milites, et ad suum servicium 
xvi milites. — Engougerus de Bohony,  milites et septimam'® partem militis, et ad 
suum servicium vit milites!. {Rex habet.] — Hunfridus de Bohun, u milites et septimam 1 
partem tercii militis °, et ad suum servicium 1 milites*'. | Rex habet.] — Ricardus ® filius 
comitis, 11 milites, wm feodo Eudonis dapiferi, et ad suum servicium x1 milites prater pre- 
dictorum *, [Gaufridus de Rupibus habet.| — Guillelmus de Aurea Valle, servicium 
nu militum et dimidii, et ad suum servicium vi milites*. [ 
419. Osbernus de Kalleio, 1 milites de honore de Kalleio. | Ren. de Bosco habet. | 
— Hugo* de Gorneio, servicitum de xu militibus et omnium reliquorum ad marchiam. 
— Turgisus de Traceio, 1 milites, et ad suum servicium vit milites. {Guillelmus de Pirou 
habet. | — Guillelmus de Romara, servicium xu militum” apud Novum Mercatum; et, si 
dux eum mandaverit alibi, ibit cum mt vel i militibus.— Hugo de Monte Pincon, m mi- 
lites, et ad suum servicium xu milites de honore de Monte Pincon. [Garinus de Glapion k 
habet.|— Jordanus Texon, x milites de honore de Tuireio®, et ad suum servicium xxx mi- 
lites et dimidium. Idem servicium vy militum de honore Sancti Salvatoris, et ad suum ser- 


' Lib. Rub. Abbas de Monte Rothomagi, tres milites 
et wv part. 
> Deest in Libro Rubeo. 
B,C, D, Bonevallis. 
Voces et t. p.1 mil. desunt in Libro Rubeo. 
Lib. Rub. exn. 
Ibid. uxin. 
Lib. Rub. Severo. 
Ibid. Bregesard. 
Voces et q. p. et o. u. militis desunt in Libro Rub. 
'* In regests B, C, D, tem 
"Lib. Rub. wuexx. 
'* Vox et deest in codd. B, C, D. 
S Lib. Rab. addit in Falesia. 
* Lib. Rab. Wilhelmus. 
'® Lib. Rub. v 


w 


ve 


o 


9 


'® B Chauqueinvillari. 
7 Lib. Rab. 
de Orbec. 


'S Lib. Rub. sextam. 


'° Lib. Rab. 
*° Lib. Rub. 1 milites. 
** Lib. Rub. 


de honore de Grentemesnillo, et ad 


et ad suum servicium x1 milites, 


Rex et comes Relenies habent. | 


Idem duos milites et dimidium de feodo 


addit in Constantino. 


addit in Constantino. 


** Hic versiculus deest in Libro Rubeo. 
’’ Fort. subaudiendum servicium. 


** Lib. Rub. in Constantino. 


® Lib. Rub. xu. 


® Hic versiculus deest in codd. 


Cet D. 


7 Lib. Rub. xu milites in Romeis. 


** Lib. Rab. de Treveris, mendose quidem, cum constet 
Jordanum Texon dominam fuisse Tureyi (hodie Thury- 


Harcourt, Calvados). 





- 


-- 
~ 


—s 


b 


SCRIPTA DE FEODIS AD KREGEM SPECTANTIBUS. 695 
vicium xv milites', — Guillelinus de Moion, servicium v militum, et ad suum servicium 
x1 milites. |Garinus de Glapion habet.] — Robert Bertran, v milites , et ad suum servicium 
xxx milites et dimidium ?. — Richerius de Aquila, servicium v militum et dimidii de 
feodo de Crepon *. — Camerarius de Tanquarvilla, x milites, et ad suum servicium II. XX. 
milites et xm milites et tres quartas militis. — Nigellus de Montbrai, servicjum v militum 
de honore de Montbrai et Castri Gonteri, et ad suum servicium XI milites et quartam par- 
tem et septimam ‘ militis. | Rex habet. | 

420. Amalricus de Sabloio, servicium apud Gaceium 1 militum, et ad suum servicium 
x1 milites et dimidium. [Guido de Sabloio habet. |] — Fulco de Veteri Ponte, servicium 
u militum, et ad suum servicium x milites et quartam partem militis. |Guillelmus de Ve- 
teri Ponte. |] — Juliana de Vaaceio, servicium uu militum. [Ph. de Vaaceio. In ballia Ca- 
domi.] — Mathaus de Jerardi Villa, servicium mu militum, et ad suum servicium x11 milites 
et dimidium. |Guillelmus de Pratellis habet.]—— Galfridus Martel ®, servicium 1 militum, 
et ad suum servicium vii milites et terciam partem militis. — Thomas de Tornebu, ser- 
vicium 11 militum, et ad suum servicium xvii milites. [Richart de Barcurt® habet.] — Ro- 
bertus de Wesneval, 1 milites, et ad suum servicium xi milites et quartam partem militis. 

421. Vauquelinus de Ferrariis, v milites, et ad suum servicium XLU milites et tres 
quartas, et mm milites? cum planis armis. — Rogerus de Nonant, 1 militem *, et ad suum 
servicium i milites et dimidium. — Ricardus de Vernone, servicium x militum, de honore 
de Neauhou, et ad suum servicium xxx milites*. Idem de comitatu Moretoni, v milites. 


- Idem", servicium xvi militum, de honore Vernonis, ad custodiam ejusdem castri.— Jor- 


danus de Humeto, mi milites, de feodo de Clune, et ad servicium suum xim.— Ricardus 
de Humeto, in milites et dimidium, de honore de Humeto, et ad suum servicium Xvill mi- 
lites !!. | Rex habet. | Idem, servicium corporis sui ", de Bello Monte.—Henricus de Novo 
Burzo, servicium x militum, et ad suum servicium xv milites et decimam sextam partem 


* militis. — Ricardus de Belia Fago, 1 milites, et ad suum servicium vi milites et terciam 


partem unius militis. {Henricus habet.] — Eudo filias Herneis, servictum corporis sui, et 
ad suum servicium i milites et dimidium et octavam ct sextam militis. | Robertus. In ballia 
Falesia.| — Guillelmus Patriz, de honore Lande,1 militem, et ad suum servicium tres 
milites. — Symon Aneti'’, 1 milites, et ad suum servicium 1 milites. 

422. Gillebert de Tilerits, servicium im'* militum, et ad saum servicium mi milites et 
tres quartas. — Rogerus de Sancto Andrea, servicium 1 militis.-—Fulco de Alnou '’, ser- 
vicium de itt militibus, et ad suum servicium xxxum'° milites et dimidium. [In ballia de 
\rgentonio. | — Guillelmus de Braiosa, ui milites de honore Braiose. Idem, servicium 
unius militis de Covert. — Guillelmus de Sancto Selerino, v milites, de honore de Mos- 
terol et de Wasprée et de Eschaufou, et ad suum servicium xxt'’ milites. [In Lexivensi '*.| 
— Hugo de Mortuo Mari, v milites, et ad suum servicium xm milites et dimidium. | Rex 
habet.| — Galfridus de Montforti, servicium trium militum et dimidii, et ad suum servi- 
clum xui milites et dimidium. [Rex habet. | — Guillelmus de Veteri Ponte, 1 milites, et 
ad suum servicium x1 milites et quartam partem militis. {In ballia Sagiensi.] — Rogerus 
de Pavelli, 1 milites, et ad custodiam de Lions mu milites per terciam partem anni. [In 
ballia Rothomagi. | — Johannes de Solligneio, 1 militem, et ad sunm servicium im milites. 
|Rex habet.] — Guido de Nonant, 1 militem, et ad suum servicrum x1 milites et unam 
quartam. | In Sagiensi.] — Radulfus de Haia, 1 milites et dimidium de honore Plesseun, et 
i militem de honore Moretonii, de feodo de Crienciis, et ad suum servicitum sex milites et 
dimidiam '*. [Rex habet. 

423. In ballia Ricardi de Bleville®®. — Ricardus Talebot, servicium unius militis. — 
Guillelmus Chaillot, servicium unius militis, de feodo de Gumfrevilla. | Rex habet. | — 
Rogerus Martel, 1 militem in Angervilla cum pertinenciis. —- Alexander de Putot, unum 
militem in Putot. [In Chauceio.|—Feodum Guillelmi de Moretonia”', 1 militem et dimidium. 


' Lib. Rub. et ad s. s. v milites in Constantino. '' Reg. B Jordanus de Humeto 11 mil. et dim. de ho- 
Lib. Rub. addit in Constantino. nore de Humeto, et ad suum serv. x11 milites. 
Lib. Rub. de Crepon. In Cadomo (fort. legendum Ca 2 Lib. Rub. de honore de Bello Monte. 
domensi). * Lib. Rub. Simon d’Anet. 
' Lib Rub. et octavam. ' Lib. Rub. in. 
> B de Marcel. '© B Arnou. 
* Ste in B. Fortasse corrigendum Harcurt. "Lib. Rab. xxi. 


Reg. B xtu mil et in quart et ui mil’ cum planis Lib. Rub. xx 
armis. Lib. Rub. x1 milites et tres quartas et quatuor Melius Lexoviensi. 
m. cum planis armis. ’ Lib. Rub. in Constantino. 
® Lib. Rub. duos milites. 2° Lib. Rab. In balliva Galfridi de Blevilla de Caleto. 
* Lib. Rub. addit in Constantino. Lib. Rub. Mauritania. B Moreton, adjecta compendiu 
Req. B pro Idem habet Ead. adjecta compendi nota. nota. 











* Renaudus 
de Domno 
Martino. 


696 SCRIPTA DE FEODIS AD KEGEM SPECTANTIBUS. 


~~ Richardus de Riseio', 1 militem.— Guillelmus Bordet, 1 militem. — Robertus Catot2, 
dimidium militem. — Gillebertus de Fontibus, dimidium militem. — Hugo Talebot, di- 





A 


midium militem*. — Godardus de Vallibus, 1 milites*. — Radulfus Recucon, 1 militem. - 


—Galterus de Aufai, de feodo Guillelmi de Fiscanno, u milites. —De feodo de Lomervilla, 
quod Nicholaus habuit, dimidium militem.— De feodo de Berneval, quod abbas Sancti Dyo- 


nisii habet, 1 militem. — Hugo de Evremou, 1 militem. — Matheus de Lindebue, quartam B 


partem militis. — Manesserus Biset, 1 militem. {In Chauceio. ] — De honore comitis Gi- 
fardi, c et  milites et duas tercias partes et quartam partem mililis per jureiam, ad ser- 
vicium comitis, sed ad servicium regis nescitur quot®,-— Galfridus de Malchencei, domum 
suam de Blienvilla® et Lx acras terre, et de hoc servit regi ut miles. | Johannes de Pratellis 
habet. | 

h2h. In balliva de Constanciis. —Guillelmus’? de Tresgot, 1 militem et dimidinm. — 
Guillelmus de Ouvilla juxta Constancias, tres partes militis °. 

In ballia de Gavreio. — Rogerus de Monte Acuto, quartam partem militis ad custodiam 
castri de Gavreio quando rex est in exercitu. — Radulfus de Teuvilla, 1 militem ad eandem 
custodiam. Idem, de feodo Torgissi de Traceio, quartam partem mililis ad eandem custo- 
diam. — Helias de Amundevilla®, 1 militem ad servictum de Gavreio. — Radulfus de Ver, 
1 militem similiter. — Ricardus de Rollos, 1 militem de feodo de Rollos. — Guillelmus 
de Diva, tres quartas militis de feodo as Bloet. —- Guillelmus de Busseio, 1 militem. — 
Galfridus Trossebot, 1 militem de serjanteria foresteriz. {Rex habet. ] 

N25. In ballia Regnaudi de Cornelun®. — Philippus de Kartrai, 1 militem. — Petrus de 
Valoniis, 1 militem. — Guillelmus de Siflrewast, terciam partem militis. — Guillelmus fi- 
lius Estulti'', dimidium militem, — Ricardus de Martinwasto, cum equis et armis, cum 
communia de Cxsaris Burgo. 

De honore Moretonii in eadem ballia. — Picardus filius Rou, 1 militem.— Jordanus de 
Barnevilla, 1 militem, uno die cum constamento suo, et deinceps cum consiamento co- 
mitis. — Rogerus de Mannevilla, 1 milites et dimidium, et ad servictum suum 11 milites. 
— Johannes de Botemont, terciam partem militis ®.— Feodum loberti de Uxeio'3, 1 mi- 
litem ', et ad suum servicium m1 milites et dimidium. (Rex habet.] — Henricus de Pomeria, 
terciam partem militis de feodo de Vado", et tenet castrum de Pomeria cum propristura 
de rege. -— Guillelmus de Uxeio, 1 militem'®. [Rex habet. | 

In vicecomitata de Cerenciis. — Oliverus de Traceio, 1 militem, et ad suum servicium 
i milites, et isti quatuor debent esse in servicio comitis Moretonii, uno die in constamento 
suo, et deinceps cum constamento comitis.— Hugo de Bello Campo unum militem" regi 
de comitatu Moretonii. — Guillelmus de Sola, 1 militem, et ad suum servicium 1 milites 
de comitatu Moretonii. — Willelmus Abrincarum, 1 militem, de comitatu Moretonii '’. 
— Jordanus de Campo Arnulphi,1 militem, et ad suum servictum 1 milites. — Guillelmus 
Avennel, v milites regi, et sibi 1 militem, de comitatu Moretonii. |Comes* habet.] — Ro- 
bertus de Tronquevilla, 1 militem per mensem ad constamentum suum. 

426. In ballia de Nonencaria. — Galterus de Bosco Geroldi, 1 militem. Similiter. 


In ballia Guillelmi Polli, Caduci ®. — Guillelmus Croc, 1 militem regi. — Osbernus . 


Poreus, 1 militem. — Goel de Baudemont, 1 militem. — Hugo de Mauquencie , dimidium 
militem. — Michael de Bosco, dimidium militem. — Rogerus de Pavillie, mm milites 
apud Leones”! per tres quarantenas; et, si rex eum alibi mandaverit, ibit cum 1 militibus. 
—- Gilebertus de Wasquoil, 1 militem apud Leones per tres quarantenas; et, si non poterit 
ire, mittet tres vavassores.— Nicholaus de Stotevilla”, 1 militem de feodo de Logis et Preteio® 
et vii hospitibus quos habet apud Fiscannum. — Guillelmus de Stotevilla**, 1 militem de 
feodo de Dodeauville. 

427. De honore Sancte Marie Ecelesiew. {In ballia Cadaci.| —- Ricardus de Trege- 


'S Lib. Rab. addit in Falesia. 


'® B Vad. adjecta compendii nota. 


' Lib. Rab. de Breseio. 
* Lib. Rub. Caletot. 


* Lib. Rub. unum militem. 

* Lib. Rub. unum militem. 

* Lib. Rab. De honore comitis Giflardi xeviut milites 
et dimidium et quartam partem et duas partes ad ser- 
vicium comiulis. 

* Lib. Rab. Blenvilla. 

In Libro Rubeo omissus est Guillelmus de Tresgot. 

* Lib. Rab. terciam partem militis. 

* B Amuerdevilla. 

"Lib. Rub. In balliva de Hosa (leg. Osberti de Hosa). 

'"' Lib. Rub. Estur. 

* Lib. Rub. addit in Lexoviensi. 


ss B Urseio. 


' Lib. Rab. uddit in Constantiensi. 
’ Voces unum militem desunt in B. 

'S In Libro Rubeo nulla Willelmi Abrincarum menivo. 

** Conjicimus corrigendum Guillelmi Pulli et Cadulci. 
Lib. Rub. habet In ballia Willelmi de Malepalet (fort. pro 
Mala Paluce}. 

*° Lib. Rab. tres milites. 

** In Libro Rub. desideraiur finis hajus versiculi. 

** B Sotevilla. 

** Regestum B Pto, duabus compendit notis super lit- 
leris p et tadjectis. — In Libro Rubeo deest finis versiculi 
a voce Logis. 

* B Sotevilla. 


Cc 


D 


G 





SCRIPTA DE FEODIS AD REGEM SPECTANTIBUS. 697 


a villa, dimidium militem. — Galfridus Malvesin, dimidinm militem. — Guillelmus de 
Mara, dimidium militem.— Galterus de Boseinvilla!, dimidium militem?.— Sanson Mar- 
mita, dimidium militem. — Ibertus de Willevilla, dimidium militem. — Ricardus filius 


Eute*, dimidium militem. 
De vicecomitatu de Contevilla*. — Gilebertus de Alneto, dimidium militem. — Jocelinus 
Crespin, dimidium militem ®, et sibi remanent xxx milites, et de feodo de Novo Mercato 
u milites, et 1 militem de xv diebus ad custodiam Novi Mercati. — Hasculfus de Sancto 
Hylario, u milites et dimidium, scilicet de comitatu Moretonii 1 militem et dimidium, et 
de Abrincassino 1 militem. 
De ballia de Oismes*. — Robertus de super Viam,1 militem regi, et sibi 1 milites. — 
: Gilibertus de Bruecort, 1 militem? regi, de Pinu cum pertinenciis. [dem 1 militem, de 
feodo Moretonii, in Cerenciis. — Robertus de Sancto Johanne, | unum] militem de Terra 
Wasta. 
428. In ballia de castro Vire. — Johannes de Praeriis, dimidium militem. — Mathzus 
de Praeriis, quartam partem militis. — Thomas de Colunces, 1 militem *® regi, et sibi 
p 1 militem, de Colunces. Idem de Val Dari, 1 militem regi, et sibi 1 militem. j 
De Baiocassino. — Sello de Lingéwre, dimidium militem. — Guido de Sancto Galerico, 
1 militem pro allodiis de Taillebois. — Robertus de Bonesboz®, 1 militem regi de tribus 
militibus quos habet in Algia. — Robertus de Auvilers, 1 militem de 1 militibus et quarta 
parte militis quos habet. — Feodum"™ de Merie, 1 militem de un militibus et tribus 
® quartis ", -- Ricardus Brito, 1 milites regi de feodo de Spineto, quod rex habet in vadio 
de comite Mellenti. : 
429. De Passeis '®. — Achardus de Ambréres, 1 militem de x1 militibus cum scutis. 
— Guillelmus de Traceio,1 militem, et sibi v milites. — Guillelmus de Ferraria, 1 mi- 
litem, et sibi v milites. — Henricus de Bosleio, 1 militem, et sibi vu milites. — Gervasius 
* Paganellus, i militem, et sibi mm milites. — Ricardus de Luceio, 1 militem, et sibi xvii mi- 
lites. — Matheus de Feritate, 1 milites, et sibi xv milites. — Henricus de Danfront, 
1 militem. (Comes* habet.] — Oliverius de Riolei '*, Guillelmus Gerei, Hubertus’ de Valle + Renaudus 
Borel, Moruel'*, 1 militem regi, et unusquisque debet gardam per mensem in Passeis, et ™ de 
‘ ona 4 Be > mno Martino. 
extra Passeis 1 militem. — Robertus de Capella’, 1 militem per xt dies de garda, et post 
G ad constamentum regis. — Guillelmus Baudet, 1 militem similiter. — Henricus de Bre- 
ceio, 1 militem '*. — Hamelinus de Villana, 1 militem similiter. —- Hugo Bretellus, 1 mi- 
litem '. -— Odo de Monte Gerol, 1 militem similiter. — Ricardus de Luceio”, 1 militem. 
De ballivia de Cerenciis. — Scilicet feodum Hugonis de Sancto Dyonisio. — Hugo Car- 
bonel, 1 militem, primo die cum constamento suo, deinde cum constamento comitis More- 
H tonu. — Hugo de Longo Campo®*', 1 militem in Braio. [Comes habct. | 
430. De ballia Trossebot”. — Willelmus de Putot, dimidium militem. . 
In ballia de Tenechebrai.— Rogerus de Amondevile, 1 militem, et sibi 1 nnlitem, — 
Jordanus de Champbernon”, 1 militem. — Radulfus de Chaagnes*4, 1 militem.—Johannes 
de Soligneio, 1 militem, de honore de Gilibervilla, et sibi 11 milites.— Gebertus* de Per- 


n=] 


oo 


Le >| 


- 
J ceio, 1 militem de eodem honore, et sibi 11 milites. — De honore de Sapo*,1 militem. 
— De Bosco Balduini, mm milites. — Galeranus de Ivreio, 1 militem de pincernatu, et sibi 


ut milites et dimidium. Idem habet de lvreio vi milites et dimidium, et regi quod rex 
voluerit. — Feodum Giliberti Abrincarum, 1 milites. 


431. In ballia de Londa®. — Marcus de Mucedent, 1 militem. — Rogerus lEspre- 
kK vier”, dimidium militem. —Guillelmus de la Bataille %, dimidium militem.—Guillelmus 
de Molis, terciam partem * militis. — Robert de Ossel, quartam partem militis. — Guil- 
* Lib. Rub. Bolevilla. © Lib. Rub. Mornewell. 
* Lib. Rub. duos milites. "Lib. Rub. Campellis. 
' Lib. Rub. Heltonie (fort. pro Heltonis). '® Hie versiculus desideratur in B. 
‘ B Contenvilla. '’ Hugo Bretellus in B omissus est. 
* Lib. Rub. tres milites. © Lib. Rub. Lasceio. 
° Lib. Rub. de Oximis. *' Lib. Rub. Belo Campo. 
* Lib. Rub. duos milites. * In regesio B omissa est Ballia Trossebot , que alias 
* Lib. Rub. duos milites. dicitur de Bonavilla. 
° B Bonescoz. ** Lib. Rub. Campo Ernulfi. 
'° B Feodus hic et infra. — Versicalus iste desideratur 24 Ibid. Chaineis. 
in Libro Rubeo. °° Hic versiculus deest in Libro Rubeo. 
'' B quartu, adjecta compendii nota. 2° Lib. Rub. Sax. 
Lib. Rub. De ballia de Basseris. * Lib. Rub. In ballia Radulphi de Rollancurt. 
'* Lib. Rub. de xu. ** Lib. Rub. de Lesperever. 
" Lib. Rub. Frollei. * Lib. Rub. de Duello. 
Vox Hubertus omissa in regesto B. * Lib. Rab. quartam. 


TOME XXIII. 88 





* de Mandevilla. 


SCRIPTA DE FEODIS AD REGEM SPECTANTIBUsS 


698 


lelmus de! Haiis, quartam partem militis. —— Robertus de Harecourt, feodum militis ; 


quod Ricardus de Bosco Ranulfi et Ricardus de Berville tenent. 

432. In ballia Falesie. — Ricardus de Oilleio, dimidium militem, de Tillolio et de 
Valle Herbaut. — Honor Haie de Puteo, de comitatu Morctonii, 1 militem regi. —— Flers, 
1 militem regi. — De baronia de Sancto Sydonio, m milites regi. — Osbertus de Challi, 
n milites, scilicet unum ad suum custum, et alium ad custum domini. — De Sancto Sy- 
donio®: — Guillelmus de Malecuple 1 militem, Ricardus de Pirrecort 1 militem, Gal- 
fridus de Sancto Martino 1 militem, Michael de Bosco 1 militem, Galfridus de Ou‘ 1 mili- 
tem, et isti quinque milites serviunt ad custum domini. — Manasserus Aguillon, 1 militem 
ad custodiam Falesia, quamdiu homines ville erunt in exercitu. — Gilebert de Bruecourt 
senex, quartam partem militis in Colevilla et in Ansgervilla. — Henricus de Tilli tenet cas- 
trum de Tilli et x acras terre in villa, de rege. — Gilibertus de Rovres?, 1 militem regi de 
terra sua de ultra Secanam in Bondevilla et in Malo Alneto. 

433. De honore de Conches et de Tooni xii milites, et vit milites quos Matheus de 
Cc lara tenet®, prater hoc quod comes de Albemalle et comes Hugo Bigot et Hugo de Moreto- 
‘nio’ tenent de feodo illo ; ad servicium vero 4 nesciunt|ur]* quot. — De ae Montis 
Fortis, xx1 milites et Sinidien et duas partes® militis et quartam partem militis ad servi- 
cium de Monte Forti per juream; sed ad servicium regis nesciuntur quot. — De honore 
comitis Moretonii, per Ricardum Silvanum xxix milites et dimidium '° et octavam partem 
militis ad servicium regis per manum comitis, ad marchiam, per xi dies ad constamentum 
eorum, deinceps ad constamentum regis vel comitis, et comiti serviebant prout debebant. 
-—- Sunt etiam in ballia de Gerenciis et in ballia de Costantiis, qui hic positi sunt in ballia 


Renaldi de Cornelun. — Jordanus de Mesnilio, 1 militem regi, et sibi 1 militem. — Gode- 
fridus de Gamaches, dimidium militem regi. — Guillelmus Abrincarum, 1 militem de ho- 


nore de Moretonio. — Johannes de Gisorcio, m milites ad custodiam '' Neophili per tres 
menses vel per totum annum si regi placuerit cum carta. — Robertus de Pissiaco, 1 militem 
regi de terra de Montflames et de Aaquevilla”, et 1 militem de feodo Britolii. — Feodum 
de Alisi, 1 militem prope Pontem Arche regi, et domino feodi 11 milites. Et Kenonus'* de 
Perrefons tenet. — Guillelmus de Aubigniaco in Basquevilla '.—Robertus de Vitrie, me- 
dietatem de Ria in Baiocassino et Trungie et Chainol et Duxeium in boscagio. 

A34. [sti sant qui non vencrunt nec miserunt nec aliquid dixerunt. — Archiepiscopus Rotho- 
magensis. — Episcopus Ebroicensis. — Comes Gloocestria. — Comes Arundelli. — Comes 
Alb Marla. — Comes Augi. — Gerardus de Camvilla. — Hugo de Sancto Claro in Algia. 
— Guillelmus de Cortenaio. — Robertus de Estutevilia. — Robertus le Ros'®*. — Doun 
Bardof. — Guillelmus de Humet pro feodo de Saccio .— Richerius de Aquilla, nisi pro 
feodo de Crepon. — Robert Marmion. — Comes de Garennes. — Hugo Bigot. — Galterus 
de Mediana. — Comes Ebroicensis. — Bernardus de Sancto Galerico, pro feodo de Valle 
de Duno. — Osbertus de Pratellis. — Comes Guillelmus*. — Rogerus Bachon " pro 
quarto de Campigneio. 

Summa " militum istius scripti: v.c.et mi. xx. et 1 milites ad servicium regis. 

Summa militum ad servictum baronum: circiter m. et v. c. milites. 

435. Nomina militum tenentium de ecclesia de Baiocis ". 

Robertus filius Hamonis, x milites de honore Ebricensi. Feodum Grimoudi de Plas- 
seiz erat feodum vut militum cum terra de Bugeio et de Damvou”, quam Grimoudus de- 








derat Willelmo de Albinieo cum sorore sua in maritagium.— Hugo de Monte Forti, 
vu milites. — Rogerus de Cou(r|cella, v milites. — Feodum Aeloudi Camerarii, yi mi- 
lites. — Rogerus Sward, vit milites. — Ranulfus vicecomes, m1 milites et dimidium. — 


Vox de deest in B. '? Lib. Rub. Harechevilla. 


* Pro Flers unum militem regi, Liber Rubeus habet 
In ballia de Oximis : Robertus de Sancto Leonardo unum 
militem regi. 

* Pro De Sancto Sydonio, Liber Rubeus habet Ista 
sunt ad custamentum domini. 

* Lib. Rub. Augo. 

> Lib. Rub. Romeis. 

* Tenent B. Liber Rubeus habet et sex milites quod 
Matheus de Clara tenet. Fort. corrigendum de hoc quod 
M. de Cl. tenet. 

‘Lib. Rub. Mortuo Mari. 
* B noscuntur. 
® Articuli Jinis deest in Libro Rubeo. 
'° Hujus etiam articuli finis desideratur in Libro Rubeo. 
'' Liber Rubeus ad wardam, cwleraque omittit. 


Lib. Rub. Conon. 

' Lib. Rub. Barbevilla. 

'® Lib. Rub. Rufus. 

'* Ducarel per feodo et Saeyo. 

'’ B Rogerus de Bacon. 

'* Aliam summam , post feoda episcopt Baiocensis re- 
jectam , Liber Rubeus eahibet in hance modum : Summa mi- 
litum omnium pracedentium qui debent servicia duci: 
DCCLXXxI1I milites et dimidius, Vicesima pers et quadra- 
gesima. 

' E Libro Rubeo damus hunc mititum ecclesie Baio- 
censis indiculam, qui in regesto B desideratur, quique e 
fusiore catalogo, infra (§ 437-451) edito, manavisse vi- 
detur. 


’ Ed. Damon. 





of 
te 


= 


= 


I 





SCRIPTA DE FEODIS AD REGEM SPECTANTIBUS. 699 


\ Malilastre, vm milites. — Rogerus, vicecomes de Sancto Salvatore, yu milites. — Ricardus, 
comes Cestrie, V siilden. —Engeramus de Spineto, vy milites. — Hugo de Crevequer, 
v milites. —- Maminot!, v seilines, — Picot, m milites. — Henricus de Portu2, m milites. 
— Henricus de Warwick, in Sancto Vedasto, 1 milites. — Rogerus de Beaumont, in His- 
pania, 1 milites. — Wille!mus Camerarius, 1 milites, preter Frebois. — Eudo dapifer, 

B 1 milites. — Feodum de Laceio, 1 milites. — Feodum de Monte Martini, 1 milites. — 
Feodum Roberti filii Osberti, 1 milites. — Feodum Philippi de Braiosa, m milites. — 
Feodum de Carthennio, 1 milites. — Feodum de Campeigajeijo, 1 militem. — Walterus 
Giffard, in Petitvilla, 1 militem. — Marmion, 1 militem. — Corbinus de Agnellis, 1 mi- 
litem. — Raynaldus de Villers, 1 militem, — Othon de Carevilla 

« de Veace*, dimidium militem. — Robertus de Loveriis, 1 militem. — Feodum Gernun, 
iu milites. Conde de Turlon. — Escorteméle ‘, 1 militem. — Espervilla, dimidium militem. 
— Sampson de Baiocis, pro Geranth, 1 militem. —- Feodum Bigotti in Logis et Savenai, 
dimidium militem. — Feodum Peulevé *®, dimidium militem. 

Summa feodorum militum de casemento ecclesie Baiocarum cxix et dimidius, preter 

D vavasorias et dominica. 

436. Episcopus Baiocensis debet invenire x optimos milites ad servicium regis Fran- 
corum per x1 dies, et ad eos procurandos debet capere in unoquoque feodo militis xx solidos 
Rotomagensis monete. Cum autem invenit duci Normanniz xx milites per xt dies, debet 
capere in unoquoque feodo militis xt solidos predicte monete et nihil amplius. Ad servi- 

E clum vero episcopi debent omnes esse p: arati armis et equis. Et unusquisque miles debet 
feodum suum relevare de morte patris sui per xv libras Rotomagensis monete vel per equum 
et loricam. 

Nomina eorum qui juraverunt se verum dicere de feodis militum tenentium de ecclesia 
Baiocensi et serviciis eorum post mortem Ricardi filii Samson®: Rogerus Suard, Ra- 

F dulfus de Roff’, Helto constable, Hugo de Crevecort, Gaugelinus*® de Corsella, Engeramus 
de Port, Willelmus filius Roberti de Fontibus, Willelmus de Sancto Quintino, Rogerus 
Hareng, Gaufridus de Daubra, Godefridus Caltbram°, Osmundus Bedel. 





APPENDIX I AD CAPUT XXIV. —— FEODA ECCLESL£ BALOCENSIS '°, 


437. Henricus, rex Anglia, fecit inquiri de feodis baroniarum militum et vavassoriarum |! 
; tenentium de ecclesia Beate Marie Baiocensis et de serviciis eorum, videlicet qua servicia 
facere debebant ipsi regi per manum episcopi, et que de jure facere debebant ipsi epi- 
scopo. Hoc autem factum est coram Roberto , comite Glocesirie, filio regis", qui ad hoc au- 
diendum ab ipso rege missus est apud Baiocas statim post mortem Ricardi episcopi fil 
Sansonis !°. 
u Hee sunt nomina corum qui se verum dicere de feodis et de serviciis juraverunt : Ro- 
gerius Suhart, Radulfus de Mondesert™, Hugo de Crevecuir, Galcellinus de Courcellis, 
Enguerandus de Portu, Guillelmus filius Roberti de Fontibus, Guillelmus de Sancto Quin- 
tino; et de servientibus episcopatus Rogerius Harenc de Feraria, Gaulridus de Dopra, 
Godelridus de Baiocis '°, Osmundus Bidellus de Nulleyo. 

A438. Isti jurati dinceas quod episcopus Baiocensis debebat domino Normannie decem 
milites ad servicium regis Francorum, et quod decem milites episcopatus faciebant hoc ser- 
vicium per unum militem per quadraginta dies. Dixerunt etiam quod idem episcopus de- 
bebat servicium viginti militum in marchis Normannie per quadraginta dies, ubicumque 
rex vellet, et istud servicium faciebant quinque milites per unum. Si vero dominus Nor- 
kK mannie, submonens exercitum nomine prelii, adire bannum' suum non poterat, non re- 


= 
7 


' Ed. Maimot. datum d. Léchaudé asservati. Usi sumus et exemplo quod 
Ed. Nortunn. inter schedas clarissimi viri A. Le Prevost invenimus. An- 
Ed. Veare. notandas curavimus nonnullas varias lectiones quas nobis 
* Fort. legendum Escorceviele. suppeditavit indiculus in Libro Rubeo scaccaru descriptus 
* Edit. Peulene. ; (supra $ 435 et 436). 
* Hie agitur de Ricardo, Baiocensi episcopo , qui anno "Fort. corrig. baronum, mililum el vavassorum. 
1133 mortuus est. Vide infra, § 437. "* Robertus, Glocestriw comes, Henrict I regis Anglie 
* Alias de Mondesert ($ 437). filius nothus, anno 1147 mortuas. 
* Edit. Gangelinus. '* Ricardas, filius Sansonis, Baiocensis episcopus , obiit 
* Alias Godefridus de Baiocis ($ 437). anno 1133, in hebdomada Pasche, ut legimus apud Or- 
° Hune catalogum, anno 1133 vel circ. confectum, dericum Vitalem (ed. Le Prevost, V, 31). 
quemque d. Léchaudé d’Anisy anno 1835 typis mandari '* Idem dicitar Kadulfus de Rolf sapra , § 436. — Hic 
curavit (Extrait des chartes qui se trouvent dans les Ar- omissum fuisse videtur nomen Heltonis constabularii. 
chives du Calvados, Il, 425) recudimus, non paucis in '* Alias Godetridus Calthram, Vide supra, § 436. 
locis emendatum ope recentioris apographi, olim penes lau- ‘© Edit. banerium. 


SS. 








700 SCRIPTA DE FEODIS AD REGEM SPECTANTIBUS 


maneret qui feodum militis tenet quin ad exercitum iret ', vel si justam excusationem ha- 4 
berent, pro se unum militem mitterent. 

Et similiter dixerunt de vavassoribus qui feoda sua libere tenebant, hoc |est| de serviciis 
ad regem pertinentibus. 

439. Iste autem Robertus comes primus, qui habebat filiam Roberti filii Hamonis, 
dixit : « Ego sum unus de baronibus Beate Marie, Domine mez, et jure hereditario sum 3 
signifer ejus, et teneo feoda decem militum sicut de honore Ebroceii, et debeo servicium 
unius militis ad servicium regis Francie ; ad servicium domini Normanniz debeo servicium 
duorum militum in marchis suis per quadraginta dies de pradicto feodo. Preterea de feodo 
Rogeri Suhart, quod est feodum octo militum, et de feodo Mali Filiastri, quod est feodum 
septem militum, qua ego teneo de episcopo Baiocensi, debeo ad servicium regis Francie © 
militem unum et dimidium, et ad servicium in marchis Normanniz servicium trium militum 
per quadraginta dies. Et ad submonitionem sui exercitus debeo ei per manum episcopi 
omnes milites quorum feoda de episcopo teneo. » 

A440. Dixerunt etiam predicti juratores quod rex Willelmus dedit Odoni, fratri suo, 
Baiocensi episcopo, feodum Grimoudi de Plesseyo in incrementum ecclesia Baiocensistotum p 
integr um, post mortem Grimoudi, qui in carcere regis apud Rothomagum mortuus est et 
sepultus 1 in cimiterio Sancti Gervasii extra villam, eos. adhuc tibias in compedibus fer- 
reis, in signum proditionis de qua erat ab ipso rege accusatus. Episcopus vero de eodem 
feodo fecit septem prabendas, et retinuit in dominium suum manerium de Plesseyo, cum 
foresta de Montpinchon. De reliquo vero honoris Grimoudi habet episcopus servicium octo &: 
militum, cum terra de Bougeyo et de Dampvou, que fuit de predicto feodo dimidium 
militis, quam terram Guillelmus de Albigneyo tenebat de Grimoudo in maritagio cum sorore 
Grimoudi. De hiis autem militibus servit episcopus regi sicut de feodis que comes Glo- 
cestria tenet de episcopo. 


441. Hugo autem de Monte Forti tenet feoda octo militum de Baiocis, de quibus Guil- Fr 
lelmus Sylvani tenet quinque, et Gaufridus de Bosvilla tria. — Ranulfus 2, vicecomes 
Baiocensis. tenet feodum septem militum et dimidi. -— Rogerus vicecomes de Sancto Sal- 


vatore tenet feodum septem militum, scilicet: in Pert et Lyson feodum unius militis et di- 
midii; in Fraxino prope Montem Baout | feodum] unius militis; in Kaigneyo feodum unius 


militis, videlicet feodum Helize. — Alanus de Anisie et Ranulfus, cognatus ejus, tenent feo- «¢ 
dum unius militis. — Dominus® de Pert servit pro uno milite. — Henricus de Aignellis 


lenet feodum unius militis et dimidit de pradicto feodo. 

442. Comes Cestria tenet de episcopo feodum quinque militum, scilicet apud Bram- 
meest et apud Mesnillum Osulfi, et feodum Roberti de Fontibus, et forestam de Alleya et 
apud Fraxinos et Montem Secretum et Clivefeugeriam. — Enguerandus de Espineto tenet 1 
de episcopo feodum quingue nuilitaum. — Hugo de Crevecuier, feodum quinque militum. 
— Vacellinus de Corcella, feodum quinque militum in Corcella et in Berneriis et in terris 
Maisnilli ® et in Petiis. —- Feodum Maminoth® est feodum quinque militum in Surrehain et 
Bazenville et apud Filgerias juxta Nulleyum et apud Taun’ et apud Noers et apud Froi- 
gneium juxta Laceyum. ~ Feodum Guillelmi Picoth, feodum trium militum in Culeyo, in. 
Trac eyo et Leon et Franca Villula supra Rothomagum et Montberton*. — Feodum Hen- 
rici de Port, feodum trium militum. —- Feodum Rehersl filii Osberti, feodum duorum mi- 
litum. —- Hee duo feoda faciunt servicium unius militis in marchis Normannie. — Similiter 
unumquodque feodum quinque militum facit servicium unius militis in marchis Norman- 
nie, et duo eorum servicium unius militis, si necesse fuerit facere servictum regi Francie. k 

413. Robertus de Novo Burgo tenet feodum duorum militum in Sancto Vedasto et 
Belun’.—Comes Mellenti'®, feodum duorum militum propter! Friebois.—Feodum Odonis 
dapiferi, duorum militum '.—Feodum de Lacey in Campellis '°, duorum militum, scilicet 


— 


' [ta restituendum censuimus locum mendosum. Editio 
habet : Alias remanere qui feodum militis tenet qui ad 
exercilum nec, vel si justam, etc. 

* Cod. Raimondus. Hic est Ranulfus dictus de Briques- 
sart, de quo apud Ordericum passim actum est ; vide indicem 
novissimer Orderici editioni adjectum (t. V, p. 429). 

* Ed. Dominicus. 

* Ed. Aignellia. 

* Cod. Maisuill, adjecta compendii nota. 

* Cod. et edit. Maminoch. 

’ Edit. Than. 


* Henricus , Baiocensis episcopus , annuente Henrico 11, 
Anglice rege, Rogero Suhard dedit servitium unius mi- 
litis, seilicet servitium de Montbertonis et de Franche- 
villeta, (Lib. nig. ecclesie Baioe. fol. 38 y 


°, n. 142.) 


° Ed. Belm. 

°° Indic. Willelmus Camerarius. 

"' Indic. privter. 

'* Anno 1152 Eugenius papa II{ Baiocensi ecclesia con- 


firmavit : quartam partem Matonii, quam Eudo dapifer 


ab antecessoribus episcopi in feudo noscitur tenuisse, et 
ibidem feudum quatuor militum, et quicquid idem Eudo 
habuit in villa de Claio. (Lib. nig ecel. Baioc. fol. 43, 
n. 154.) 

'* Cod. Capell, adjecta compendii nota. Editio Capella. 
Anno 1146, Robertus, Glocestrie comes, Baiocensi epi- 
scopo dimusit tota feoda Ilberti et Giiberti de Laceio, que 
de Baiocensi ecclesia et de episcopo tenebant apud La- 
ceium et apud Campels. (Lib. nig. ecel. Baio. fol. 10 v° 
n. 41.) 

















SCRIPTA DE FEODIS AD REGEM SPECTANTIBUS. 701 
1 Guilleberti et Henrici. — Feodam de Monte Aperto', duorum militum, Ricardus de Lu- 
ceyo et Guillelmus de Moon. — Feodum Philippi de Braiosa, duorum militum in Monte 
Rambout, cum Feugereio. — Feodum Aaloudi? Camerarii, trium militum. — Feodum 
Quarquengneyum*, duorum militum; et feodum de Campigny, unius militis. — Feodum 
de Gueron, unius militis. — Feodum de Lapis et de Duxeio, unius militis. —- Galterius 
B Giffart*, in Caleto et in Petra Villa® feodum unius militis. — Feodum Marmion et Jorges°® 
et in Buevilla unius feodi. — Feodum Corbini de Agnellis’, in Chernevilla *, unius militis. 
— Feodum Guilleberti de Villariis ®, unius militis in Frasneya. — Otho de Kareville ', 
feodum unius militis. 
44. Enguerandus de Vaceyo vavassor, sed servit pro dimidio milite. — Condeium et 
: Jubam " et feodum Guerron ” in Berollis sunt vavassoria, sed serviunt pro uno milite. — 
Feodum Esnotheville , in Hermanvilla, Condeyo et Ageyo, unius militis. — Feodum de 
Esprevilla ™, vavassoria, sed servit pro dimidio milite, et ecclesia est de donatione episcopi 
Baiocensis.— Feodum Hugonis Bigoti in Logis et in Savenayo ™ vavassoria, sed servit pro 
milite dimidio. — Feodum Malevrier in onions 16 debet servictum dimidii militis. — 
p Feodum Roberti Pellevey et Odonis filii Geneboudi"’, vavassoria, debet servicium pro quarta 
parte militis episcopo. — In Blasgney feodum etes 18 vavassoria. —- Feodum Henrici de 
Chastelier, similiter. — Feodum Ricardi de Wenwsisite. ibidem et apud Hayam vavassorta. 
445. Vavassores sunt prior de Sancta Barbara de feodo Gilieberti de Ebroicis in Ageyo; 
Thomas de Blarreyo de sexta parte de Noron et de quadam terra in Rocheyo; Alanus de 
: Falesia apud Escures de feodo [de] Plaisseyo; Hubertus Canis, apud Tresdecim Vetulas. 
— Floigneium et feodum de Mellay, vavassoria. — Robertus de Lucerna, in Campo An- 
drie'®. — Feodum Campanie in Esentot 2°, — Ibidem feodum Hervei constabularii.—In 
Burnoville et Sancto Albino est quedam vavassoria. — Apud Nulleyum sunt plures vavas- 
sores qui debent custodire castrum et dare auxilium duodecim librarum ad custodiam. 
r 46. Omnes vero vavassores episcopi qui tenent libere quinquaginta acras terre vel 
sexaginta aut eo amplius debent servicium?! domino Normannie in exercitibus suis sub- 
monitis nomine preelit cum equis et planis armis, videlicet lanceis™, scutis et ensibus. oenyge 
autem prescriptt milites debent episcopo servire de omnibus feodis que de eo tenent, 
necessitatem de serviciis eorum habuerit, et, sicut ipsi dixerunt, ad constamentum ™ Hie 
scop!. Praterea de feodo uniuscujusque wuilithe debet episcopus™ habere relevium, scilicet 
sirepam et loricam, vel quindecim libras de mortibus patrum. Debent etiam ei auxilium 
de unoquoque feodo militis viginti solidorum, si opportuerit eum Romam ire pro neces- 
sitate ecclesie suze, et vavassores similiter competenter * auxilium pro feodorum suorum 
quantitate. Debent utique omnes homines episcopi facere ei auxilium ad relicilendum ec- 
clesiam Beata Marie Domine su, si necesse fuerit, vel etiam ad reficienda wdilicia sua de 
civitate si combusta fuerint. 
447. Dominica mansura episcopi Baiocensis in civitate Rothomagensi est justa Sanctum 
Candidum et fossatum castelli, contigua muro quo civitas clauditur a parte Secane *. Lau- 





~ 


— 


G 


rentius canonicus manet in ea per episcopum. — Idem episcopus habet prata sua apnd Sote- 
5 villam 2’ cirea seplem acras. Clarus”* de Rothoinago tenet de episcopo. — Abbatia Sancte 


Catharine de Monte reddit episcopo duos cereos quotiescunque venerit Rothomagum, pro 
terra et decima quas tenet de eo in Esprevilla. — Idem episcopus habet quandam mansuram 
in Barbefluctu®, in qua manet Radulphus Goudian. Guillelmus de Sancto Johanne tenet 
eam ab episcopo.— Idem episcopus habet quandam mansuram ab antiquo tempore in villa 
k Sancti Laudi deversus Nulleyum. Garinus tenet eam de episcopo. —Guillebertus de Villaribus 
tenet vavassoriam de episcopo ad Sanctam Crucem de Grantonne, et dicitur feodum Baicas- 


' Indic. Monte Martini. '* Indie. Espervilla. 
> Cod. Daboudi. — Ed. d Abondi. — Indic. Feodum 'S Ed. Savenaye. 
Aeloudi Camerarii vin milites. '° Ed. Asinicres. 
* Indic. Feodum de Carthennio. * Kd. Geurboudi. 
‘ Cod. et ed. Gilfart. — Hic agitur de Galterio Giffart , 'S Ed. tria 
nomine IIT, qui, teste Roberto de Monte, unno 1164 obiit. '® Ed. Andrex. 
Vide supra, tomi nostri XIII pag. 389. ** Ed. Escotot. 
* Indic. Petitvilla. *! Ed. servitio. 
* Ed. Rogeri. ** Ed. \aureis. 
Cod. et ed. Corbun et de Agnellis. * Ed. stauramentum. 
° Ed. Chivervilla. ““ Ed. episcopum. 
’ Indic. Raynaldas de Villers. * Ed. comparent. 
'° Ed. Karville. »® Ed. Francie. 
'' Ed. Baugy. “Ed. Sorcevillam. 


& 


* Ed. Guerou. 
Indic. Escorteméle, fort. pro Escorceviele. 


Fort. corrig. Clarembaldus. 
Ed. Barbeflectu. 


° 





702 SCRIPTA DE FEODIS AD REGEM SPECTANTIBUS. 





sinorum '. — Robertus de Longvillers tenet vavassoriam apud Jorches et decem acras terre 4 


apud V alles super Seullam. 

448. De feodo *octo militum qui fueruat de honore Grimoudi? sunt® Radulphus de 
Rouvencestria, et terra de Dampvou, et quarta pars de Bougeio, que Guillelmus Pincerna 
de Albigneyo tenet de episcopo, [et] facit servicium dimidii militis; Robertus nepos epi- 
scopi servicium unius militis de Ferraria* de Vaile et de Crespigneyo® et de Rouchamp, de B 
feodo Aaloudi Camerarii ; Pons Escoullandi® et Perrigneium servicium unius militis; feodum 
Rogerit de Mellay in honore de Plesseyo servit pro quarta parte militis, et Campus Andree 
pro quarta parte militis. Reliqui vero sunt liberi vavassores servientes cum planis armis et 
ipsi episcopo et regi: scilicet feodum Alani de Falesia apud Escures, et feodum Buffei de 
Clete 7, in Orbigneyo et alibi; feodum Huberti Canis apud Tresdecim Vetulas et apud Can- ¢ 
lepie, et ahem Rogeri de Nullye ; Aldreyum similiter vavassoria. 

4h9. De septem vero prebendis quas Odo episcopus de eodem honore fecit est epee 
apud Sanctum Johannem Album cum pertinentiis; quadam apud Sanctam Mariam Evrioci® 
quadam apud Sanctum Petrum de Vetula cum pertinentiis, quedam apud Dampvou et 


apud Undefontem ; quedam apud Rouscamp ct apud Castillon. Ecclesia de Ferraria Vallis, p 


que est de eodem feodo, est de decanatu ecclesia Baiocensis, cum omnibus pertinentiis 
suis. Prebenda vero de Lochoour® tota fuit de pradicto feodo. Arreyum vero totum de 
eodem feodo, quod est pars unius prabende de aliis septem. 

450. Hew sunt terre quas tenuit Ranulfus '°, vicecomes Baiocassini, de feodo ecclesia 
Baiocensis : Buivilla, et terra Adw'' de Herouvilla, et Plena Silva, et terra Osberti Bussini, 
scilicet apud Spinetum illam partem Spineti quam Jordanus tenet de comite Cestrie, et 
Sanctus Manveus, et Marcheleth ?, et Mara, cum tota terra quam filtus Tustini de Aniseio 
tenebat a Ranulfo, et terra Geilichai de Collevilla in Collevilla, et terra Tort Capel, cujus 
scilicet heres est '® Radulpbus filius Alani, et tenebat de feodo episcopi Baiocensis in Cou- 


= 
= 


vains et in Juvigneio et in pluribus aliis locis et in Sancto Supplicio, et terra Bernardi filu F 


Algeri, et illa pars de Braio que est de feudo episcopi Baiocensis, et terra de Busco que 
fuerat Roberti de....... “et terra Hugonis de Rosel, et terra Guillelmi Cochet ", et 
terra quam episcopus Baiocensis.....' in Busseyo et in Villeriis. Has terras tenuit prafatus 
Ranulfus vicecomes pro servicio novem militum et dimidil. 

A51. Hoe est feodum episcopi Baiocensis apud Mathonium: Tallebot de Mesnillo cum 
toto tenemento suo; feodum Osmondi Goscelini, quod tenent heredes ejus, scilicet Ray- 
mondus, Thomas filius Hervei ” et Henricus filius Osmondi.— Simon Tan tenet de feodo 
episcopi tenementum suum. — Guillelmus Monachus tenet quadraginta acras terra, quas 
tune tenent heredes ejus, scilicet magister Symon et Guillelmus Payen et eorum tenentes. 


=~ 


— Ricardus d'Ingene '* tenet totum suum feodum de feodo episcopi. — Johannes Danois, |! 
tenementum suum. -— Rogerus Grimoult, tenementum suum. — Godelridus Textor "’, te- 
nementum suum. — Ricardus Pevrel tenet de episcopo. — Guillelmus filius Beugier tenet 


de episcopo. 
Feodum Fera” de eodem feodo, quod tenent Guillelmus Feré junior et Guillelmus 


Feré 2!, avunculus ejus, et filius Sansonis Feré et Durandus Fere. J 
J 


Herveus™ Brischard, de eodem feodo. — Guillelmus Fromont, de eodem feodo.— Ro- 
bertus Boissel, de eodem feodo. -— Filii Ricardi Fromont, de eodem feodo. — Gaufridus 
Fromont, de eodem feodo. —- Feodum le Doc, quod Willelmus Gordin tenet. — Eudes 
de Plumetot, de eodem feodo.--- Feodum Anquetilli Griflart, de eodem. — Feodum 


Campion, de eodem. — Radulfus Chief de villa et Hubertus, {rater ejus, de eodem. -— 


Feodum Morin, de eodem. -— Raymondus* de Val, de eodem. — Gaufridus frater, de 
eodem. — Ricardus Berenguer, de eodem. 


' Ed. Baccassinorum. Cod. sunt. 
* Grimoudus de Plesseio, qui jam supra (p. 700 c) Lacuna in cod. et in ed. 
memoratus est. '° Ed. Corsel. 


’ Cod. sicut. '° Hic una vox deesse videtur. 
' Ed. Ferario. " Ed. Henrici. 

* Cod. et ed. Trespigneyo. '* Ed. Nugens. 

* Ed. In Ponte E. '® Ed. Hotot. 

’ Ed. Rots. *° Fort. corrig. Feré. 


* Ed. Evrecy. 
* Ed. Lochoona. 
'° Cod. et ed. Raymondus, hic et infra. 


Voces Guillelmus Feré junior et desunt in, ed. 
Ed. Uenricus. 
' Voces De feodo, nomini Raymondus in cod. et in ed. 


Vox Adz omissa in ed. preficas, delendas esse censuimus. — Pro Raymundus , 
” 
Ed. Manvieux et Maresceleth. hic ut supra, fort. legendum est Ranulfus. 














SCRIPTA DE FEODIS AD REGEM SPECTANTIBUS. 


A APPENDIX II AD CAPUT XXIV. —— FEODA ECCLESIZ MONTIS SANCTI MICHAELIS !. 


452. Anno ab incarnatione Domini m°c°Lxx°1? facta est hac intitulatio de numero mi- 
litum et vavassorum hujus ecclesie, ex pracepto domini regis Henrici secundi. 

Anno ab incarnatione Domini m°c°Lxx°1® convenerunt omnes barones Normannie Ca- 
domi in nativitate beate Marie virginis, ex precepto regis Henrici secundi, et ibi recognitum 

B est ab unoquoque baronum, ante justic{ias] regis, quot milites unusquisque baronum de- 
beret ad servicium regis, et quot haberet ad suum proprium servicium, et unusquisque 
baronum fecit duos breves, unum cum sigillo, alterum sine sigillo : in sigillato autem erat 
tantummodo numerus militum quos debebant regi, in altero non sigillato erant nomina eo- 
rumdem militum, et partes et divisiones; et omnes isti breves baronum, tam sigillati quam 
non, asportati sunt et positi in thesaurario? regis. Et pro hoc fecit Robertus abbas hanc 
intitulationem. 

453%. Anno ab incarnatione Domini m°c°*tuu°, quando Robertus abbas venit ad regimen 
ecclesia Montis, ut de minimis taceamus, isti barones fecerunt ei homagia de tenemnandie 
que tenebant de ecclesia Beati Michaelis. 

Comes Cestrie, apud Sanctum Gabrielem, de medietate de Bacilleio et de Verguncé et 
de Pelvin et de Berleria in Costantino. — Guillelmus de Sancto Johanne, Fulcho Pagi- 
nellus, apud Sanctum Paternum. — Aschulfus de Suligneio et Jordanus Tessum, apud 
Genecium, — Guillelmus Avenel, de Meisnillo Adelée, apud Pontem Ursonis. — Gille- 
bertus filius Aschulfi de Suligneio, apud Montem. — Fulcho Paginellus, post mortem ipsius 
: Gilleberti, de tenemento ipsius Gilleberti, quia sororius ejus erat, apud Genetium. — 
Guillelmus de Abrincis, de Noant, apud Montem. — Robertus de Briencurt et Gaufridus 
de Venuiz, marchalli, apud Brettevillam. — Guillelmus Chamberlencus de Tancharvilla, 
apud Fulgerias, in exercitu in castris regis. — Guillelmus de Brae et Eudo de Tania et alii 
milites de Abrincatino, apud Montem. — Robertus de Sancto Johanne, de feudo Alani 
cujus filiam habebat, apud Montem. — Johannes de Chumburg, pincerna, de willa Mel- 
veine, apud Montem. — Hugo filius Hamerii et Rainaldus Grimbaldus, apud Montem. 
— Cullledees de Orival, apud Montem. — Robertus de Tot et Raginaldus de Meisnillo, 
apud Montem. — Johannes de Suligneio, apud Montem. — Hugo Mala Herba et Gellinus 
de Mundevilla et Robertus de Missé et Radulfus de Cleei et Radulfus Taillebois, ane 
Brettevillam. — Radulfus Tessun, in capitulo, apud Montem. — Abbas Montis debet vi * 
milites cum loricis ad servicium regis : tres in Abrincatino et tres in Constantino ; sep- 
timum in Baiocasino °. 

454. Hit sant milites de Abrincatino. 

Comes Cestrie debet facere medietatem unius militis de Bacilleio. —- Willeimus de 
Sancto Johanne, aliam medietatem, de feudo Sancti Johannis. — Radulfus de Fulgeriis 
debet facere unum militem de medietate de Buillun et de Chavei et de quadam parte 
Olivi. Istud autem servicium debet facere pro eo Bertramnus de Verdum, filius Normanni. 
—— Item Radulfus de Fulgeriis debet facere terciam partem unius militis de Maidreio. — 
Eudo de Tanie et Thomas de Belveer et Rogerus Baillard, alteram terciam partem. De 
ista tercia parte Eudo de Tanie debet facere duas partes, et Thomas de Belveer et Rogerus 
Baillard terciam, et de ista ultima tercia parte Thomas de Belveer debet facere duas partes, 
et Rogerus Baillard terciam. — Willelmus de Abrincis de Noeant et Hamo de Mace et 
Ruallfonus] de Macé, terciam partem’unius militis, et de ista tercia parte Noeant facit 
tres partes, et Macé quartam. 

K 455. Hii sant milites de Constantino. 

Fulcho Paginellus debet unum militem de Bricchevilla et de, Unnovilla, et Gaufredus 
de Bricchevilla debet facere hoc servicium pro eo. — Willelmus de Musca debet unum 
militem de Masnillo Drogonis et de Sancto Ursino, — Robertus de Boscho debet unum 
militem, et auxiliatur ei ad hoc servictum feodum de Croem, quod tenent Gaulredus de 

. Bricchevilla et Willelmus de Verdum, et masura Heriz, quam tenet Robertus de Monte 
Aquil et Willelmus de Leseaus. -— Auxilia Roberti de Boscho faciunt custodiam apud 
Montem. 


7) 


o 


fs 


7 


G 


I 


—- 


= 


ae 


' Accuratissimam feodorum ecclesie Montis Sancti Mi- _— exceptis, ex eodem Chartulario, apud D. Morice (Mé- 
chaelis recensionem que subsequitur nobis suppeditavit Char- moires pour servir de preuves a l'histoire de Bretagne, 
talarium ejusdem monasteri (fol. 132 v°), in bibliotheca 1, 618) jam anno 1742 edita sunt. 

Abrincensi asservatum. * In cod. priore manu scripta fuerat nota V1. 
* Sic in cod. * Secunda manu adjecte faerunt voces : septimum in 


’ Que sequantur, a § 453 ad§$ 459 inclusive, paucis Baiocasino. 
q P 








704 SCRIPTA DE FEODIS AD REGEM SPECTANTIBUS. 


Isti sunt vavassores de Abrincatino ad servicium ecclesiz Montis cum scuto et lancea. — 
Hoel est liber vavassor cum scuto et lancea. —Eudo de Tanie similiter, habens duas va- 
vassorias, unam apud Winnes, aliam apud Ardevun, quam Ruell{onus] de Hume tenet de 
illo. — Willelmus Chauceboef, similiter de duabus vavassoriis, quarum una est de feudo 
Badelun, altera de feudo sui patris. — Tomas de Belveer, liber vavassor. —Feudum Rogeri 
Ruffi, liber vavassor. — Gelduinus de Aucé, et Gaufredus filius Michaelis, et Aschuil Bre- 
sard, liberi vavassores. — Willelmus de Braé, similiter de Brahé. — Feudum Rogeri de 
Curé, liber vavassor. — Ruelljonus] de Macé, liber vavassor de duabus vavassoriis. —— 
Hamo de Mace, liber vavassor. 

456. In honore Crucis, Ricardus de Vilers, liber vavassor. Willelmus de Braé et Mori- 
cius de Ruflinni et Amelinus de Burdunai, similiter. -— Isti supradicti faciunt custodiam 
apud Montem, preter illos de honore Crucis, qui servant unam portarum de castello 
Sancti Jacobi, quando excercitus Normanniz alicubi progreditur. 

In honore Genecii tres liberi vavassores : feudum Hugonis pretoris, et feadum Willelmi 
filii Morini, et fendum Radulfi filii Wimundi, quod modo habet Willelmus de Verdum. 

457. In honore Sancti Paterni comes de Arundel est vavassor de Longa Villa. — Item 
idem vavassor de dimidia Dunvilla. — Alanus de Sancto Petro, vavassor de alia medietate 
de Dunvilla. — Fulcho Paginellus, vavassor de Chantelo. Idem, vavassor de Sancto Martino 
Vetere. Idem, vavassor de dimidia Brevilla. Idem, vavassor de Torta Zavata. Idem, vavassor 


de Tjlia et de Fulebech. — Nicholaus de Tot, cum Radulfo de Poterel, liber vavassor de 
Herengavilla, cum scuto et lancea. — Gaufridus Baldevinus, liber vavassor. — Rannulfus 
de Nevilla, vavassor. — Raginaldus de Brevilla, vavassor de Piro. 


458. De minist{erio} de Sancto Paterno. — Willelmus de Sancto Johanne, in Hiquelun, 


J 


de feudo Malregard vavassor. Idem de feudo Gaufredi de Greinvilla, vav\assor] in Hique- 
lun. Idem de feudo Marsite, vavassor in Hiquelun. Idem de feudo Nigelli de Greinvilla, 
vavassor in Hiquelun. — Philippus de Leseauls, vavassor. — Hugo de Grandvilla, vavassor 
de feudo de Grandvilla. — Willelmus de Vastinneio, de feudo Prime, vavassor in Grein- 
villa. Idem, de feudo de Vastinneio vavassor. — Philippus de Greinvilla, vavassor in 
Greinvilla. — Rogerus de Pascheio, vavassor de Anschetevilia. 

De minist{erio] Deserti. — Comes Cestrie, vavassor de feudo de Berlitre. — Fulcho 
Paginellus, vavassor de Uchinneto. 

459. In Pomeria. — Willelmus de Sancto Johanne, vavassor de feudo Gaufridi Meisme, 
in Pomeria. Idem ibidem vavassor de feudo Torgelin'. — Idem vavassor de feudo Cor- 
nard ibidem. Idem vavassor ibidem de feudo Cocorum. — Ricardus de Tabula, vavassor 
in parrochia Sancti Johannis. — Masura Calcebof, liber vavassor. 

Feudum de Columba, quod tenet Jordannus Tessun, facit decimam partem tocius ser- 
vic! contra Sanctum Paternum. 

Isti supranominati de honore Sancti Paterni, qui sunt liberi vavassores, faciunt custodiam 
apud Montem, et procedunt cum scuto et Jancea cum abbate, si inde fuerint summoniti, 
ad capiendum nammum, vel ad alia negocia, ita ut eodem die possint reverti ad domos 


suas. Et preter istos, alii minuti vavassores quam plurimi faciunt custodiam apud Montem, : 


et portant pannos monachorum. 

460. In honore de Brettevilla. — Willelmus Camerarius de Tancharvilla, liber vavassor. 
— Willelmus de Brée, similiter. — Feudum de Ardevun, quod tenet Robertus Belet, 
vavassor. — Robertus de Missi, vavassor. — Hugo Mala Herba, vavassor. — Feudum Pun- 
celini, vavassor. — Radulfus filius Auvredi, vavassor. -—— Radulfus Taillebois, vavassor. — 
Feudum Radulfi de Clecé, vavassor. — Feudum Goelleni de Amundevilla, vavassor. — 
Feudum Geudevin de Versun, vavassor. — Jordanus Tessun, vavassor de quodam 
molendino quod tenet de Sancto Michaele, et Wille!mus Patricius de eo. — Vavassores de 
Baiocassino, inter Ounam et Viram, faciunt unum militem cum lorica et armis ad servi- 
cium domini Normannie, quando milites Sancti Michaelis faciunt illud. 

461. Vavassores de Versun et de Brettevilla. — Guillelmus Chamberlencus de Tan- 
charvilla, xu acras terre et xxx in uno molendino. — Alexander, chamberlencus regis, 
i. acras, — Ricardus de Versun, marescallus regis, LX acras. — Guillelmus de Brée, sep- 
ties xx acras. — Goldevinus de Versun, sexies xx acras. — Molendinum Patricii, quod 
Jordanus Tessun tenet, et molendinum medium quod Gaufridus marcallus et Robertus de 
Bruicurt tenent, Lxx acras. — Goellenus de Mundevilla, L acras. — Terra de Greinvilla, 
x acras. — Radulfus de Cleci,-sexies xx acras. — Radulfus Taillebois, de molendino Tur- 
neht, xxxx acras. — Feudum Puncelini, quater xx acras. — Radulfus filius Alvredi, 


* Hee clausula altera nec tamen recenti manu in cod. adjecta est. 





A 


Cc 


<>} 
el 


F 


G 














SCRIPTA DE FEODIS AD REGEM SPECTANTIBUS. 705 


A Xxx acras. — Robertus de Missi, xt acras. — Hugo Mala Herba, xt acras. — Feudum 
Ardevonis, quod tenet Robertus Belet, et Robertus de la Martre, xxv acras. — Rogerus 
filius Turstini, xx acras. — Guillelmus filius Tierri, xv acras. — Feudum Roberti de Bue- 
villa, quod modo habet Johannes filius Roberti filii Bernardi, xu acras. — Terra Fran- 
conis, xu acras. — Terra Roberti sacerdotis, yi acras. — Isti wavassores faciunt unum 

B plenum militem cum equis et armis ad servicium domini Normanniz. 


XXV.—— FEODA NORMANNI& !, 


462. FKeoda comitatus Britolit. , 

Domina de Boterellis, vi feoda militum. — De Bosco Ansered, 1 feodum militis. — 
De Cernaio, 1 feodum militis. — De abbate Insule, u feoda militum. 

c De Bosco Ernaudi, 1x feoda et dimidium et terciam feodi. — De feodo Escurel, dimi- 

dium feodum militis. 

Guillelmus de Feritate, vy feoda. — De Ponte Erchemfredi, m1 feoda. — De Nicholao 
de Gloz, 1 feodum. — De Sapo, v feoda. — De Lende Perosa, dimidium feodum. 

De abbate Cormelliarum, v feoda. — De Guebertvilla, dimidium feodum. — De Hu- 


p drevilla?, dimidium feodum. — De Marescalla, 1 feodum. — De Manlevilla, dimidium 
feodum. — De Muies, u feoda. — De Quaronna *, quarterium feodi. 
De Byéres*, 1 feodum. — De Pomerol', 1 feodum. — De Cisseio, 1 feodum. — De 


Humis°, 1 feodum. 

Robertus de Ivry, ut milites, pro Ivri’. 

E De Hala*® juxta Beccum Helloini, quarterium feodi. — De Plesseio, 1 feodum. — De 
Ronquerollis °, dimidium feodum. — De Chantelou, dimidium quarterium feodi. — De 
Troncheio juxta Rothomagum, dimidium feodum. 

463. De Chanvilla, 1 feodum. — De Guillelmo Dispensario, 1 feodum. — De Galfrido 
de Saio, apud Til et apud Trievillam™, 1 feodum. — De Obertviller', 1 feodum. — 

F De Guillelmo de Mortuo Mari, 1 feodum. — De Oynvilla'’, dimidium feodum. — De 
Aufai, dimidium feodum.—De Boeres et de Lyes '*, apud Karevillam, dimidium feodum. 
— De Guilebert Haufagart ®, apud Harguenvillam"’, dimidium feodum.—De Mainmolins”, 
dimidium feodum. — De Torpes, dimidium feodum. 

iex'S habet auxilium de omnibus feodis Bretolii et de Grantemenil ™. 

G De Guillelmo Recuchon, quarterium feodi. — De Guilibert Malesmains, apud Berre- 
villam , dimidium feodum. — De Gautero de Abetot, quarterium feodi.— De Guillelmo 
Aguillon, quarterium feodi.— De Ovilla’, 1 quarterium.— De Giralmo de Furnis, 1 quar- 

‘terium feodi.— De Hugone de Hermanvilla, 1 quarterium feodi. — De Rogero Ridel, 
apud Espinevillam, dimidium quarterium feodi.— De Richardo Rubeo, apud Boovillam, 

H I quarterium feodi.— De Rogero de Ronquerollis, apud Toquevillam, dimidium feodum. 
— De Gilibert de Mineriis, in valle de Andele® apud Rumilliacum™, 1 quarterium feodi. 

464. Feoda de honore de Gravenchon in Caleto de comitata Ebroicarum™, — Silvester de 
Alisi**, dimidium militem pro herede de Tupin®. — Guillelmus de Estelant, 1 militem. 
— Ludovicus de Willequier, 1 militem. — Guillelmus de Willequier, 1 militem. — Ri- 

y chardus de Lintot, 1 militem. 

Heres Belle Fosse ,1 militem. — Heres Mathzi de Becco, dimidium militem. — Heres 
de Tragarvilla, 1 militem, — Isti debent custodiam apud Ebroicas; et quando fecerint cus- 
todiam, ipsi comedent” cum comite. 

465. Feoda de Grantemesnil 2’. 

k De Augo*® feodam.— De Johanne de Alba Via, apud Oscaigne 1 feodum. — De Andrea 





* In regestis A fol. 67 wv’, B fol. 73, C fol. 19 bis, '* B Giliberto Aufagard, adjecta compendii nota. 
D fol. 20 »°. Edit. ab Andrea Duchesne, Script. Norm. '° B Harganvillam. 
1037. Vide et De la Roque, Hist. de Harcourt, IV, 2163. ‘” B Maimolins. 
> B Heudrevilla. "® Conjicimus hanc clausulam, que in C et D deest, ad 
* B Karon, adjecta compendii nota. calcem paragraphi rejiciendam esse. 
* B Bieriis. *® B Gratemenil. 
® B Pomerello. © B Onvilla. 
° B Hummes. * B Andella. 
” B Ibriaco. * Voces apud Rum. desunt in C. 
* B De la Hale. *5 C Feoda de honore de Cravencon et de Kaleto et 
* B Roncerellis. Ebroicarum. 
'° B Canvilla. ** B Aliseio. 
" B Tonevillam. * B Cupin. 
'* B Obvill. adjectis duabus compendii nolis. * C et tanc comedunt. 
‘SB Oinviila. 7 Codd. Gratemesnil. 
'* B Liis. * B Ou. C Augi. Forlasse corrig. De comite Augi. 


TOME XXII. 89 








706 SCRIPTA DE FEODIS AD REGEM SPECTANTIBUS. 


de Oscagne 1 feodum'.— De domina de Riveriis, 1 feodum. — De Richardo Pantol, a 
apud Malnoer, m quarteria feodi. — De Roberto de Vivilla, apad Vivillam et Fugi, 

1 feodum. — Renaldus de Tornaio, 1 feodum. — Symon de Ulmaio, 1 feodam. — Guil- 
lelmus de Cordaio apud Bellum Mesium?, 1 feodum.— Robertus Lupellus, apud Mortnam 
Aquam, 1 feodam. —- De Roberto de Jovineio*, apud Barou, u feoda. — Durandus Du- 
rade, apud Noereiumr, 1 feodam.— De Matheo de Melleio, 1 feodum. — De Guarino 8 
Guorvetot, dimidium feodum. — De Guillelmo de Torp, 1 feodum. — De Guillelmo 
Bordon, 1 feodum. — De Guillelmo de Feritate, de Bosco Roberti’, 1 feodum. — De 
Hugone Paganelli, apud Beloet®, dimidium feodum. — De Richardo Cafrei °, apud Ollan- 
done, u feoda. 

466. Johannes de Huese’, apud Sauceium, dimidium feodum. — De Richart Escorche- c 
veille °, 1 partes feodi. — De Guillelmo Paupere, tercium feodi. — De Guodefrido 
Aguillon, dimidium feodum. — De Johanne de Loveriis, apud Lovegneium super Ollam, 

1 feodum.— De Michaele de Maletot , quarterium feodi.— De Thoma de Vivilla, 1 feodum. 
— De archidiacono Andegavensi’, apud Oilleium, m quarteria feodi. — De Arnulfo de 
Maula, apud Oilleium, m1 feoda et quarterium feodi. — Robertus de Curciaco tenet vu feoda D 
per servicium duorum.— Gilibert Malesmains, apud Chevilliacum et apud Guimerevillam”, 
dimidium feodum. — Baudoinus" Rastel, apud Boisseiam, dimidium feodum.— De Gau- 
frido de la Herupe, apud Linbof, dimidium feodum. 

Summa feodorum Britolit et de Grantemesnil et de Caleto'?: u.xx et xm feoda. 

467. Feoda Oximensis '*.—Henricus de Nonant, vi feoda per servicium unius. Rex habet. £ 
— Renaudus "* de Nonant, 111 feoda et dimidium per servictum unius. — Guillelmus de 
Veteri Ponte, um feoda per servicium unius. — Henricus de Bruecurt, 1 feodum. — Ro- 
bertus de Sancto Leonardo, 1 feodum. — Chambaium, 1 feodum. — Petrus de Super 
viam, 1 feoda per servicium unius. — Nealfla, v feoda per servicium unius, et est de feodo 
Belli Montis. Rex habet.— Sancta Anastasia, 1 quarterium feodi. Rex habet. — Argentella, F 
1 feodum, et est de feodo comitis Cestria. — Mesnilium Girardi, dimidium feodum, et est 
de eodem feodo. —. Cort Giron, 1 quarterium, et est de eodem feodo. — Villa Badain ", 

1 quarterium de eodem feodo. — Fulco Basset", in baillivia Falesiz et Oximensi dimidium 
feodum de tenemento Henrici de Nonant. — Pinus, 1 feodum. 

h68. Feoda Sagiensis. — Comes Robertus, c et xt feoda per servicium xt militum. — 6G 
Episcopus Sagiensis debet regi vi feoda, de quibus unum solum est in ballivia Sagii. — 
Domina de Alta" Ripa, 1 feodum de rege. — Guillelmus de Sancto Celerino'* v feoda de 
honore de Musterolio et de Wasprée et de Eschaufou, et ad suum servicium xx1 milites. 

Comes Pertici tenet Molins ect Bonsmolins, feoda x militum, per servicitum unius mi- 
litis. — Idem comes tenet 1 feodum apud Gaspreiam. H 

Guerinus de Glapion tenet 1 feodum Sancte Scolastice "°, xv feoda per servicrum duorum. 

h69. Feoda militum ballivie Cadomensis. 

Abbas Cadomi, 1 feodum militis. — Hugo Paganelli, 1 feodum. Rex habet. — Osmundus 
Piscis, dimidium feodum. 

Feoda comilis Cestria ™. J 

De honore de Evreceio, 1x feoda et dimidium, que tenebat de episcopo Baiocensi per 
servicium duorum militum ad servicium regis. Rex habet. 

Gilibert de Vilers, 1 feodum, de feodo comitis Cestriz. — Guido de Sancto Galerico , 
dimidium feodum, de eodem feodo. 

Eudo Brito, dimidium feodum, de quo medietas est in ballivia Baiocensi. — Rogerus k 
Vicecomes, dimidium feodum. — Robertus de Guoviz”', apud Baron dimidium feodum, 

Radulfus Tesson, feodum xv militum ad servicium regis. —Guillelmus de Herolvilla”, 


feodum unius militis. — De Meriaco, 1 feodum ad servicium regis**. — Hugo Guisoart, 
1 feodum. — Robertus de Corcellis*, 1 feodum. — Jacobus de Mesoardo, 1 feodum. — 

' Hec clausula deest in B. '® B Renier. 

* B Mansum. '® B Badein. 

* C Ivoneio. '© B Fielto Passet. 

‘ C De Guil. Feritatis Bosci Roberti. '? Codd. Altera. 

> B Belloet. 'S B Selerino. 

> B Cafrea. '* Fort. corrigendum in feodo Sancte S. 

’ B Huesa. , °° B Gloecestrie. 

* B Escorcheville. *" B Goviz. 

* B De decano Andeg. apud Olleium. * B Herouvilla. 

© B Gunnevillam. * Hec clausula, que in regesto B rubeis characteribus 

" B Radulfus. exarata est, deest in regestis C et D. 

* B Chauz. - * B Guissohardus. 


** B Feoda de Huimes. *° B Curcellis. 











SCRIPTA DE FEODIS AD REGEM SPECTANTIBUS. 707 


a Bartholomeus de Corcellis, 1 feodum.— Symon de Culleio et participes sui feodi, dimi- 


_— 





dium feodum de comite Cestrie. — Phillippa de Rosel, dimidium feodum de eodem 
feodo. — De honore Cleville, vi feoda, de quibus 1 vadunt ad servicium regis, et de re- 
siduo capit dominus rex auxilium. 

470. Feoda ballivie Falesie. 

Mauricius de Usseio!, 1 feodum.— Thomas de Botemont?, 1 quarterium feodi. — Ra- 
dulfus Martel, terciam partem militis de feodo de Kauquainvillari. — Guarinus de Glapion, 
tires milites de Monte Pincon. — Dominus de Corceio, vit feoda. — Breosa, 1 feoda. Rex 
habet. — Castrum Gunterii, n feoda, de quibus Girardus de Buceio tenet 1 feodum, et 
Hugo de Livet alterum. Rex habet. — Guillelmus Mala Herba, 1 feodum apud Novi, de 
feodo de Basoches. Idem Guillelmus, apud Basochas quartum feodi. — Homines de Ba- 
soches, tercium feodi, ad servicitum domini de Basoches. 

471. Robertus Marmion, quarterium feodi , quod tenet Johannes de Livet, et um milites 
ad servicium Belli Montis. — Hugo Guarini, duas partes unius feodi, de feodo de Kau- 
quainvillari. — Fulco Basset, tres partes unius feodi, et quarta pars ejusdem feodi est in 
manu domini regis apud Pontem Oilleii. Idem tenet de feodo comitis Cestrie feoda 
duorum militum. — Guillelmus de Husseio, 1 feodum. — Marescallus debet pro Argen- 
tonno v milites, et ex alia parte v milites. — Guarinus de Logis, 1 feodum de feodo Guil- 
lelmi Crassi. — Robertus de Guovid * debet servicium 1 militis de regal{i].—- Comes Ro- 
bertus* de Alencon, xxx milites, xx de feodo Normannia, et x de feodo Cenomannie. — 
De honore de Bavant, vii feoda et dimidium, de quibus rex habet auxilia. 

h72. Baliivia castri Virie®. — Philippus de Vaascé, quinque partes 1 feodi. — Hugo 
de Colonces, 1 feodum et de Valle Dari 1 militem, et ad suum servicium duos milites. — 
Johannes de Livet, quarterium 1 feodi. — Radulfus de Argojes, 1 feodum. — Hasculfus 
de Praeriis, quarterium feodi. —- Feodum de Moubrai®, 1m feoda militum et tria quar- 
teria. Rex habet. — Guillelmus de Roullos , 1 feodum. — Guillelmus de Piron, 1 feodum ’. 
—Juhellus de Louvigneio, quarterium feodi.— Renaudus de Cruies*, dimidium quarte- 
rium. — Richardus Silvain °, 1 feodum. 

473. Feoda militum de ballivia Rothomagi.— Abbas de Gimegiis"™, m feoda. — Abbas 
Sancte Katerine de Monte, vi feoda et terciam partem unius feodi. — Abbas Sancti Au- 
doeni, vi feoda militum. — Stephanus de Longo Campo et Ren. de Bosco, duos milites 
de honore Challiaci. — De honore Sancti Victoris, vy feoda. Rex habet. — Thomas de 
Pavilliaco, 1 feoda. — Robertus de Wesneval!', m1 feoda. —— Henricus Porcus, 1 feodum. 
— Richardus de Rovris, 1 feodum. — Jordanus de Bosco, dimidium feodum. — Lauren- 
cius de Montenages, dimidium feodum. — Stephanus de Novilla, pro herede de Mau- 
quenci, dimidium feodum. — Johannes de Pratellis. — Heres de Mauquenci, 1 feodum, 
pro domo sua de Blaenvilla’ et pro Lx acris terre. — Robertus d’Elesdes '*, quarterrum 
1 feodi apud Boscum Girardi. — Guillelmus de Frauxinosa '*, servicium cum plenis armis. — 
Bertinus, serviclum cum plenis® armis. — Renaudus Ruflus, servicium cum plenis armis. 
—Guillelmus de Tuit, servicium cum plenis armis ©. — Guillelmus de Romara, servicium 
xu militum ad custodiam Novi Mercati; et si dux eum alibi mandaverit, ibit cum tribus 
vel mu militibus. — Gilibert de Vuascuel "’, servicium 1 militis apud Lyons per tres qua- 
dragesimas; et si non poterit ire, mittet pro se tres vavassores. 

A74. KFeoda ballivie de Caleto'*.—Prior Alti Fagi, dimidium feodum militis ad servicium 
regis. — Jordanus de Lislebof, 1 militem.— De honore de Aufai, una medietas in manu 
regis, et alia medietas Willelmus Martel. — Gauterus Branche, dimidium militem. — Ro- 
bertus de Cropiz, dimidium militem. — Michael de Bosco Guillelmi, dimidium militem. 
— Apud Langutuiz, dimidium militem. — Apud Castelers, quartam partem militis. — 
Apud Ravinam, quartam partem militis.—Joscelinus de Belengervilla®, dimidium militem. 
— Domina de Bosco Milonis, dimidium militem.— Guillelmus de Mota?', dimidium mi- 


litem. — Guillelmus Sancmeslé, dimidium militem.— Guillelmus Betin, dimidium militem. 
— Galerannus de Mara, dimidium militem. — Gaufridus Ridellus, Guillelmus de Blose- 
’ C Useio. '"' B Wesnevalle. 
* B Boutemont. '? C Baenvilla. 
> B Govid. 'S B de Ledes. 
* C Com. Roberti. ' C Fresnosa. 
* In codd. Castri Vill. adjecta compendii nota. '* C planis, hic et infra. 
* B Mobrai. '© Hee clausula deest in C. 
* Hec clausula deest in C et D. Pro Piron conjicimus '’ B Guilibertus de Vascolio. 
legendum Pirou. '® B Cauz. 
® B Crues. © B Lillebol. 
* C Selvaign. *° B Belenguiervilla. 


°C Abbas Gyemeg. ** C Mouta. 








708 SCRIPTA DE FEODIS AD REGEM SPECTANTIBUS. 


villa!, Radulfus de Auxevilla 2, dimidium militem.— Guillelmus Martel tenet medietatem 
de Aufai, unde debet domino regi pro servicio 1 milites et dimidium. 

Apud Dovreinc.— Hugo de Huncmesnil, 1 militem:rex habet auxilium. — Helias de 
Sancto Sydonio , 1 militem. — Robertus de Girros,1 militem as Pucheuz*. — Robertus 
de Freauvilla, 1 militem. — Galfridus de Balluesl, 1 militem *. 

475. Feoda de honore comitis de Clara®. 


Guillelmus de Angervilla, 1 milites. — Robert de Becco,1 militem. —- Guillelmus de 
Botevilla, 1 militem. —Guillelmus Malet, de Sennevilla, 1 milites. — Helyas de Longoillo, 
u milites. — Robert de Sorvilla, feodum militis.— Guillelmus de Hontinguofoille, di- 
midium militem. Odo Trossel et Guar{inus}, frater ejus, habent. — Nicholaus de Vuernez, 
dimidium militem.— Lucas de Crasso Mesnillo, quartam partem militis. — Guillelmus 
de Trublevilla, 1 milites. — Pares de Herupe, 1 militem. — Guillelmus de Vullequier, 
1 militem. —- Rembertot, quartam partem militis. — Fontenetum, dimidium militem, — 
Seherus de Quinci, quartam militis. P. de Tornella habet.— Johannes Affich,1 militem. 
W. Paviot habet. — Guillelmus de Pratellis, vir milites pro Guerarvilla. — Johannes de 
Boisemoncellis, 1 militem. — Enguenout Sofflet, 1 militem. — Feodum de Bolebec, 1 mi- 
litem. P. de Sancto Dyonisio habet. — Guillelmus Benenguel, 1 militem. — Feodum de 
Benenques, t militem. —. Guillelmus Fomerici, dimidium militem. — Gilibert de Hare- 
curia, 1 militem. — Robert Porquet, dimidium militem. 

476. Guillelmus Marescallus, v milites de feodo Longe Ville et de feodo comitis 
Clare. Idem, de Orbec, u milites et dimidium. Idem de Cotevrardo, m1 milites in ballivia 
Rothomagi. — In terra comitis Ebroicensis in Kaleto, feoda vi militum et dimidi. — 
Prior de Berneval, 1 militem. — Guillelmus de Loncraio de Folevilla, 1 militem. — Ro- 
gerius de Muis, quarterium militis. — De Varvennes, dimidium militem. — De Clovilla, 
in milites. Robert de Pissiaco habet medietatem, et Petrus Malus Vicinus alteram medie- 
tatem. — Hubervilla, dimidium militem. — Ernoutot, dimidium militem. 

477. Guillelmus Martel, duos milites. — Henricus de Estotevilla, u milites et dimi- 
dium. — Cambellanus de Tanquarvilla, x milites. — Abbas Fiscani, x milites. — Abbas 
Sancti Vuandregisili, 1 milites, de quibus debet in ballivia Kaleti servicium trium mi- 
litum. — Petrus de Hotot, 1 militem. — Radulfus Martel, 1 militem. — Godardus de Val- 
libus, 1 militem. — Abbatissa Monasterii Villaris, m1 milites. — Nicholaus de Monteigni, 
uu partes militis, de feodo Nichol|ai]. — Guillelmus de Hesquetot, quarterium militis. 
— Estoutevilla, 1 militem. Rex habet.— Guillelmus Malet, de Girardi Villa, 111 milites, quos 
Guillelmus de Pratellis tenet in domanio domini regis. — Domina Patricia, 1 milites. — 
Augiens, 1 militem. Rex habet. — Putot, quartam partem militis. Rex habet. — Johannes 
Pengnardus, 1 militem. 

478. Militum de Belemcombre. — Guillelmus de Wascue®, 1 militem. — Robertus de 
Kaleto, quintam partem militis. -— Robert de Wesnevalle, dimidium militem. — Dones- 
tanvilla, 1 militem. Rex habet. — Guillelmus de Milonmesnilio, dimidium militem. — 
Galfridus de Say, 1 militem. Rex habet.— Guillelmus de Torcheio, 1 militem. — Adam de 
Torcheio, 1 militem. — Hugo Sarracenus, quarterium militis. — Cresseium, dimidium 
militem. Rex habet. — Helyas de Hautmenillo, dimidium militem, —-- Boscum Hugonis 
de Alneto, dimidium militem. — Thomas de Guentevilla, dimidium militem. — Robert 
de Harecort, 1 militem. —- Boscum Berengeri, 1 militem. — Hugo de Grenosevilla, 1 mi- 
litem. -— Stephanus de Longo Campo et R. de Bosco, u milites. — Fons Girardi, dimi- 
dium militem. Rex habet. 

479. Militam Mortui Maris. — Michael de Pormort, 1 militem. — De feodo Sanctz 
Bove, quod Guillelmus de Belencombre tenet, dimidium militem. — De feodo Rogerii 
de Mortuo Mari, dimidium militem. Rex habet.— De feodo Radulfi de Bello Campo, 
quod Guillelmus de Belencombre tenet, quarterium militis. — De feodo Hugonis de Cam- 
beron apud Sanctam Bovam, quarterium militis. — De feodo Sauceosa Mara, dimidium 
militem. Comes Bolonie habet. — De Guillelmo de Sancto Germano, 1 militem. — De 
feodo Marescalli, 1 militem et dimidium. — De Guillelmo de Sancto Martino, dimidium 


militem. — De domino de Betencort, dimidium militem. 

480. Feoda de Tillio. — De Angerranno de Sancto Audoeno, quarterium militis. — 
De Guillelmo de Grochet, quarterium militis. — De Galfrido Renard|o|, quarterium mi- 
litis. ‘ 

' B Blossevilla. * Que sequuntur ($ 475-484), usque ad voces De feodo 

* B Aussevilla. de Espinello, desunt in reyesto B et apud Andream Du- 

oe apud Aspucheuz. chesne. 


* Hee clausala deest in C. ® Corr. Wascuel. 





A 


D 


G 


H 


— 


M 














SCRIPTA DE FEODIS AD REGEM SPECTANTIBUS. 709 
A 481. Ballia Baiocensis. 


Episcopus Baiocensis debet xx milites ad servicium ducis Normannie, et ad servicium 
regis x milites in Francia. — Hasculfus de Soligniaco, de honore Giliberville, 1 milites 
ad servicium ducis Normanniz in Normannia, et extra Normanniam 1 militem. Rex habet. 
— Gilebertus de Aquila, de honore de Crepon, 11 milites et dimidium ad servicium ducis. 

s — Johannes de Humeto, de honore de Amanvilla, 1 militem, quem rex habet. — Comes 
Cestrie, v milites, quos rex habet. — De Govert, 1 feodum ad servicium regis. — De 
terra de Linguévre, dimidium militem. Rex habet. 

482. Ballia Abrincensis. — Episcopus Abrincensis debet v milites ad servicium ducis 
Normanniz, sed dicunt quod nunquam de uno viderunt facere servicium, et Fulco Paie- 

c¢ nelli debet feodum illius. — Abbas Montis, vu milites. — In Terra Wasta, 1 militem. — 

Federicus Malemains, 1 militem pro Saiaco '. — Nigellus de Moreton{io], 11 partes militis pro 

Dussé. —- Boscum Baldoini, 1 militem. — Domina de Gripon, u milites. — Soliniacum 

cum pertinenciis suis, 1 militem. — Vallis Segie, 1 milites. Fulco Paganelli habet. 

483. Feoda de Valle Augie. 

p Feodum de Bono Bosco, 1 militem. Rex habet. — Feodum Robert de Auviller, 1 militem 
ad servicium regis. — Henricus de Bello Fago, pro Beveron 1 milites. — Feodum de 
Herovexard{i], dimidium militem. In manu regis. —Feodum de Angovilla, 1 militem, de_ 
feodo Hugonis Paganelli. -- Feodum Bertrandi de Roncevilla, vy milites. — Robertus de 
Angiervilla, ad servictum domini regis 1 militem, et ad servicium domini sui 1 milites 

x xu denariis minus. — Guillelmus de Claro Becco, cujus terra est in manu regis, 1 militem 
ad servicium regis, et ad servictum domini 11 milites v solidis minus. — Guillelmus de 
Ansjervilla, ad servicium regis 1 militem, et ad servictum domini sui 1 milites. — Guil- 
lelmus de Bloxevilla, 1 militem ad servicium domini regis, et ad servicium domini u mi- 
lites. — Radulfus de Tillie, ad servicium regis 1 militem, et ad servicium domini sui 

r 1 milites. Rex habet. — Philippus de Mesnilio, ad servicium domini regis 1 militem, et 
ad servicium domini 1 milites, excepta quarta parte feodi quam rex habet. 

484. Terra Willelmi Espec debebat Bertranno servicium 1 militis. Rex habet. —- Ro- 
bertus de Ivibus, servicium 1 militis. — Feodum de Drumare, servicium 1 militis. — 
Feodum Amaurici filii Radulfi, 1 militem. Rex habet. — Feodum de Gratanvilla et de 

Gc Mesnilio, servicium 1 militis. — Feodum Roberti de Sulie, terciam partem militis, — 
Feodum Ricardi de Glanvilla, terciam partem militis. Rex habet. --- Feodum de Maris, 
servicium 1 militis. -—- Feodum de Luceto, terciam partem militis, de quo cecidjer}unt 
mu solidi et mu denarii. 

485. De feodo de Espinello et de Rotis, 1 militem. — Johannes de Asneriis, pro feodo 

u Galteri de Esselée*, 1 militem. — Johannes de Garsale,  milites ad servicium domini regis. 

— Feodum Guillelmi de Putot, dimidium militem. — Feodum Roberti de Ros, dimidium 

militem. Rex habet.— Feodum Rogeri Tronel, cujus heres est infra ztatem, dimidium 

militem. 

Nicholaus de Monteigni *, pro feodo de Maci et pertinenciis, et pro feodo Petri de Ni- 
chole apud Laomervillam‘ et apud les Mesniz, et pro feodo Galteri de Treli apud Menetot, 
et pro feodo Guillelmi Crassi apud Richevillam, servicium debet domino regi de duobus 
militibus ad sumptus suos. 

Johannes de Roboreto debet servicium duorum militum pro terra Rogeri Bigot® ad 
sumptus suos. — Johannes de Mongombert, pro terra de Sotevilla servicium unius 
K militis. 

486. Ballia Lunde. — Rogerus de Hais, quarterium militis. — Robertus de Mucedent, 
1 militem. — Robinus de Novilete, quartertum militis.-— Feodum de I'Espervier, quar- 
terium militis. 

487. Ballia Pontis Audemari. 

i Johannes de Joe, dimidium militem. — Guillelmus de Calvo Monte, 1 militem. — Guil- 
lelmus de Plagnis, 1 milites et dimidium. — Radulfus de Piencort, dimidium militem. 
— Baldoinus de Espervilla, quarterium militis. — Guillelmus de Bornevilla®, 1 militem. 
—- Thomas de Livet, quarterium militis. — Ludovicus de Willekier, 1 militem. — Juliana 
de Novilla, quarterium militis. — Hugo de Espervilla et Robertus de Condé, quarterium 


— 


m militis. — Nicholaus de Tanaio, 1 militem. — Robertus Lovet, 1 militem. — Robertus 
Bigot, ni milites. — Guillelmus de Bonesbore’, terciam militis. — Hugo de Alneto, ter- 
' Corrig. Saciaco. * Anno 1204 Johanni de Roboreto a rege data fuerat 
* B Essellée. terra comitis Rogerii Bigoti. 
* B Montegniaco. ° B Roruevilla. 
* B Nicole apud Laoumervillam. ? B Bonesbors. 











710 SCRIPTA DE FEODIS AD REGEM SPECTANTIBUS. 


ciam militis. — Ernaudus de Torvilla, quartum militis. — Guillelmus de Seglaz, quartum 
militis. — Ren. de Valle', quartum militis. 

488. Gaufridus de Champigné, 1 militem. — Rogerus de Torvilla, u milites. — Guil- 
lelmus Malet, 1 milites et dimidium. —Henricus de Osmundi Villa et li Pognooz?, dimi- 
dium militem. — Robertus de Mosterolio, quartum militis. — Hylarius de Bella Fago, 
1 militem. — Henricus de Osmonvilla, dimidium militem. — Guillelmus de Houetevilla, 
dimidium militem*. — Guillelmus de Friardel, dimidium militem. — Oliverus de Au- 
beigni, duas partes militis. — Hugo Croc, terciam militis. — Haimon de Claro Becco, 
1 militem. — Eustachius Golias, xv dies. — Lucas filius Johannis, dimidium militem, de 
rege. —- Abbatissa de Pratellis, v milites, auxilium. — Roes, 1 militem. — Radulfus de 
Bello Moncello, quartum militis. 

489. Ballia Lexoviensis. — Episcopus Lexoviensis, xx milites. — Feodum de Ollie, 
1 militem. — Episcopus Abrincensis, 1 milites et dimidium. — Abbas de Bernaio, 1 mi- 
lites et dimidium. — Johannes de Sauceio*, 1 militem. — Henricus de Ferrcriis, v milites. 
— Abbas Sancti Ebrulfi, 1 milites. — Domina de Sapo, u milites et dimidium. — Hugo 
Paganelli, 1 milites et dimidium. — Dominus de Gace, 1m milites. 

490. Feoda® de honore Montis Fortis. 

Matheus de Poteria, 1 militem. — Guillelmus Marmion, 1 militem.— Gauterus Pipart, 
1 milites. — Robertus Lovet, tercium militis. — Robertus Bigot, duas partes militis. — 
Amauricus de Espineto, tercium militis. — Henricus Biset, terciam militis. — Galerandus 
de Pontivo , terciam militis. — Guillelmus de Calvo Monte, sextam militis. — Rogerus 
de Torvilla, terciam militis. — Radulphus de Magnevilla, 1 militem. — Radulfus® de Ha- 
recort, 1 milites. — Escacallon, 1 militem. — Robertus de ivetot’, dimidium militem. — 
Hugo de Toquevilla*, dimidium militem. — Feodum Escaves, dimidium militem.— Hen- 
ricus de Perynon®, dimidium militem. — Guillelmus de Mortuo Mari, 1 militem. — Ri- 
chardus”, filius Landrici, quartum militis.— Henricus de Mortuo Mari, quartum militis. 
— Radulfus filius Alani, quartam militis. — Johannes de Bosco, sextam militis. — Hen- 
ricus de Malloc, u milites. — Guillelmus Ferrandi, 1 militem. — Wailerannus de Mara, 
dimidium militem. — Nicholaus Trossebot, 1 militem. — Robertus de Varetot"', dimi- 
dium militem. —- Ricardus Silvain, dimidium militem. — Oliverus de Albigni, u mi- 
lites. — Roetot, 1 militem. — Lucas de Aviron, quartum militis. 

491. Feoda'? de honore Belli Montis. — Gauterus Pipart, 1 militem. — Guillelmus de 
Plaignis, 1 milites et dimidium. — Robertus de Fralencort, 1 milites. — Richardus de 
Tebraio, 1 militem. — Radulfus de Mosterolio, quartum militis. — Henricus de Pinu, 
quartum militis. — Johannes de Joe et participes ejus, dimidium militem. Idem Jo- 
hannes, dimidium militem. — Agnes de Romillé, dimidium militem. —— Robertus de Mor- 
cenc, 1 militem. — Robertus Marmion, v milites. — Matheus de Hoslaporte, quartum 
militis. — Gylo de Valle, quartum militis. — Renaudus de Valle, 1 militem. — Prior de 
Bello Monte, 1 milites. — Gaufridus Peilevilain, dimidium militem. — Abbatissa de Pra- 
tellis, dimidium militem. — Henricus de Torvilla, quartum militis. — Bochart, quartum 
militis. — Filius Galeranni de Bigarz, quartum militis. — Filius Johannis de Saquainville, 
u milites. — Domina de Corneville, dimidium militem. — Thomas de Osmunvilla ", di- 
midium militem. — Robertus de Tibouvilla, duos milites et dimidium. — Hugo Croc, 
terciam militis. — Aaline de Roené, 1 militem. — Guillelmus de Houetevilla, dimidium 
militem. — Rogerus de Cyrré", quartum militis. — Eustachius Golias, quartum militis. 
— Sanctus Albinus, 1 militem. — La Harpinére ‘8, quartum militis. — Robertus de Hare- 
cort ®, v milites. — Vallis Meinerii, quartum militis. — Grolai, 1 militem. — Robertus 
Guichart ’, quartum militis. — Robertus de Auviler, 1 militem. 

492. Milites de honore Pontis Audemari ". 

Henricus de Bosco, 1 militem. — Robertus de Cyrré, quartum militis. — Eustachius 


de Estotevilla, quartum militis. — Herbertus ” Lexoviensis, 1 militem. —- Johannes de Au- 
; : aan 'S B Osmondi Villa. 
ognoor. ™ B Cirré. 
* Hec clausula deest in C. '* B La Harpignore. 
* B Saceio. ‘© B Harecuria. 
° B Milites de. " B Guischart. 
, B Robertus. 'S B addit in feodo comitis Mellenti. Philippus Au- 
: B Ivecot aut Juecot. C Iveto. qustus, anno 1204 vel circ. honorem Pontis Audomart, 
: B Tonquevilla. ut ceteras Roberti comitis Mellenti terras, in suam diljo- 
M4, Pynon. nem redegit. (Catalogue des actes de Philippe-Auguste , 
r a P: 202, n. 887.) 
elot. B Cirra. 


'* B Milites de h. * B Robertus. 





B 


H 


cs 





A 


B 


D 


— 


- 


SCRIPTA DE FEODIS AD REGEM SPECTANTIBUS. 71h 


neto, terciam militis. — Obertus Torpin, quartum militis. — Gauterus de Laci, u milites. 
— Rex habet'. 

493. Feoda de Monte Forti.— De feodo Hugonis de Monte Forti que servicia de- 
beantur domino regi. Idem Hugo, servicium vy militum. Rex habet. 

De illis qui tenent |de| Huagone de Monte Forti. 

Apud Mesnilium Maugerii, terciam militis. Rex habet. — Apud Montelles, tercium mi- 
litis. — Robertus de Tornai, apud Montes, tercium militis. — Guillelmus Pullus, ibidem 
terciam partem militis. — Robertus de Wigetot, terciam partem militis. — Radulfus de 
Herbigneio, tercium militis. — Robertus de Liveto, terciam partem militis. — Heres de 
Groseliis, vit partem militis. — Apud Rouvires, in ballia Petri de Tilleio, 1 militem. — 
Apud Bretevillam, in eadem ballia, u partes + militis, una vavassoria minus. — Apud 
Ciernie, in eadem ballia, terciam partem militis. — Robertus, 1 feodum militis, de quo 
respondet per auxilium dimidii militis. 

494. Henricus de Bruecurt, dimidium militem, de quo respondet de? xu solidis minus 
ad auxilia. Idem Henricus, apud Adevillam et apud Sanctum Martinum, 1 militem. — 
Robertus de Crequevilla *, terciam partem militis. — Radulfus filius Alani, dimidium 
militem. — Guillelmus de Surevilla, dimidium militem. — Hugo de Rotis, vin partem 
militis. — Radulfus de Bailloil, sextam partem militis. — Oliverius de Albignie, terciam 
partem militis. — Guillelmus de Ansjervilla*, marescallus, tercium militis. — Guillelmus 
de Monte, terciam partem militis, x1 solidis et 1 denario minus de auxiliis. — Apud Gonun- 
villam, terciam partem unius militis. — Gauterus Pipart, 1 feodum militis. — Robertus 
de Sulie °, 1 militem. 

495, Johannes de Valle de Ruille, « militem, de quo tercia pars est in ballia Cadulci. 
— Apud Altaria, 1 militem. — Millessent de Tallia®, terciam partem militis. — Johannes 
de Asneriis, dimidium militem, qui est in ballia Cadulci. — Apud Bewredam, terciam 
partem militis, que est in eadem ballia. — Guillelmus de Bailloil, in eadem ballia ter- 
ciam partem militis. — Hugo Teillart, in eadem ballia terciam partem militis. — Ro- 
bertus Bardol, 1 militem.— Apud Herofessart, quartum militis. — Robertus Malevicinus, 
quartum militis. — Guillelmus Trihan, quartum militis. — Robertus de Monteigni et 
\obertus de Ansjervilla, quartum militis. Rex habet. 

496. Feoda Vernonis’. — Robert de Pinquigni, mm milites singulis diebus apud Vernonem 
perendinantes, et quando rex summonet exercitum suum se alio per xi dies ad sumptus 
suos. — Gauterus de Vernone,1 feodum jorice. — Gilebertus de Autolio, 1 feodum lo- 
rice. — Girelmus de Bosco, 1 feodum ei dimidium residentem apud Vernonem, et in 
exercitu 1 feodum. — Philippus de Blarru, 1 feodum lorice. — Odo Florepo et ejus par- 
ticipes, 1 feodum lorice. — Gilebertus Camin, dimidium feodum lorice. — Symon de 
Sancto Aigidio, 1 feodum lorice et 1 quarterium lorice pro villa de Hericort. — Stephanus 
de Amara Villa, 1 quarterium lorice. — Amalricus Coispel, pro Nuiseio, 1 feodum lorice. 

497. Feoda ‘allis Rodoli. — Esketot *, duo feoda, et pagavit totum, exceptis XII so- 
lidis et 1 denariis quos rex tenet, et illos non habuimus. — Sortovilla®, quinque feoda. 
— Marboe, v feoda. Willelmus de Garlanda tenet  feoda et dimidium. — Torvilla, duas 
partes feodi. — Villare, 1 feodum. — Sessevilla, 1 feoda. Rogerus Pescheveron tenet 
xv solidos. — Escauville, 1 feodum. — Landes, 1 feodum. — Barquet, 1 feodum. — Es- 
manvilla, mui feoda. R. de Cortenaio habet. — Graveron, dimidium feodum. — Fuche- 
roles et Crovilla, u feoda, que Rogerus de Mellento tenet. 

h98. Feoda Ebroicaruam.—Saciacum, 1 feodum.— Normanvilla, v feoda. — Charmoie '° 
quartam feodi, que tenetur de Roberto Dardées ".— Angervilla, dimidium feodum, quod 
tenet Aco de Plesseio et socii sui!?.— Guest, 1 feodum. Bernardus de Plesseio tenet terciam 
partem '°. — Dominus de Anfrevilla, duo feoda. Rex habet, exceptis partibus feodi quod 
Rogerus Pescheveron habet'*. — Sissé, quartum feodi. — Ferreriz, 1 feodum °. — Sa- 
kenvilla'®, v feoda. Cadulcus tenet unum. — Cyrré"’, quartum feodi.— Houetevilla, 1 feodum. 


' Nota Rex habet spectat ad universa feoda quer in hoc '' Voces que t.d. R. Dardees, que desunt in B, secunda 
paragrapho recensentur. manu in C adjecte sunt. 

* Vou de abundare videtar. '? Voces quod t. A. de P. et s. sui desunt in B secun- 

* B Crekevilla. daque manu in C annotate sunt. 

* C Anservilla. Js est Guillelmus de Angervilla, ma- 'S In C voces Bernardus de P. t. t. partem delete sunt, 
rescallus, de quo vid. supra, 635 h. quibus in eodem codice hee substituta sunt : Amauricus 

° B Suillie. Pullus duas partes apud Guell. et W. Allec terciam par- 

° B Milessent de Calli. tem apud ‘Tornedos. 

7 B Feoda lorice de ballivia Vernonis. ' C Rex habet, extra feodum quod R. P. habet. 

* B Esquetot. '® Hec clausula deest in C. 

° B Sotovilla. '* B Saquenvilla. 


0 B Charmoia. ” B Cirré. 





\ 
' 
] 
{ 
\ 


712 SCRIPTA DE FEODIS AD REGEM SPECTANTIBUS. 
— Guichenvilla, u feoda. — Perai, 1 feodum. — Sanctus Albinus, 1 feodum. — Sanctus 
Lucius, 1 feodum. 

499. Novilla, dimidium feodum. — Berou, quartum feodi. ——- Matheus de Orevaus, 
quartum feodi. — Radulfus de Ruelli, quartum feodi. —- Autolium, 1 feoda. Cadulcus 
tenet quatuor partes. — Sanctus Sanxon, dimidium feodum in friche. — Henricus de 
Poonciax', quartum feodi. — Clauvilla 1 feodum : tercium est in friche. — Boscus Josce- 
lini, quartam feodi. — Coldraium *, 1 feodum. — Apriliacum, dimidium feodum. — 
Garrel, dimidium feodum. — Glisolie#, 1 feodum. — Hodeervilla*, 1 feodum. Rogerus 
Pescheveron tenet. — Sanctus Germanus,1 feodum. Bernardus de Plesseio habet. 

500. Feoda Paciaci. — Grandis Silva, 1 feodum. — Garencéres, 1 feodum. — Bretin- 
enoles, 1 feodum. — Nova Villa de Vallibus, 1 feodum. — Boscus Rogeri, t feodum. — 
Merei, 1 feodum. —- Gadencort, 1 feodum. —Feins, 1 feodum. — Menilles, 1 feodum. — 
Holebec, 1 feodum. — La Huenniére, 1 feodum. — Brehocort, 1 feodum. — Duens, 
1 feodum. — Gornaium, dimidium feodum. — Rooné, dimidium feodum. —- Plesseium , 
dimidium feodum. — Villonvei, dimidium feodum. — Corbert, dimidium feodum. — 
Boisset et Sanctus Vincentius, dimidium feodum. — La Rue Maillart, quartam feodi. — 
Feodum Huberti de Pice, quartum feodi. — Le Buisson, 1 feodum. 

501. Defectus predictorum feodorum Paciact.— Amauricus Pullus, ¢ solidos pro Grandi 
Silva, per praceptum regis. — Magister Ivo, c et x solidos et dimidium, per preceptum 
regis. — Stephanus de Sepe, xvi solidos et vin denarios, per preceptum fratris Garini, de feodo 
{de} Gadencort. — Renaudus Cambellanus, xx solidos pro Gadencort, per regem. — Remun- 
dus de Tarente, xxi solidos et mm denarios pro Feins, per regem. — Amauricus Coispel, 
1. solidos de dimidio feodo de Villenvoi, per regem. — Garsirius, c et xvut solidos, per 
regem. — Aubertus scutifer, xxv solidos de feodo de Duens, per regem. — Guillelmus 
de Huennaria, xxi solidos et mu denarios, per Bartholomzum de Roia. — Le Buisson, 
t solidos de dimidio feodo quod est in manu regis. — Feodum Huberti de Pice, xxv so- 
lidos, quod est in manu regis. 

502. Feoda comitis Mellenti*. 


Vicecomes Mellenti, 1 feodum ligium. — Amalricus de Blarru, 1 feodum ligrum. — 
Petrus de Mellento,1 feodum ligium. — Guillelmus de Mellento, : feodum ligium. — 
Senescallus Mellenti, 1 feodum ligium. — Filius Girardi de Gallione, 1 feodum ligium. — 
Dominus Longuesse, 1 feodum ligium. — Hugo de Bocunvill[ari| °, 1 feodum ligium. — 
Bochardus de Marliaco, 1 feodum ligium.— Dominus Neelfe, 1 feodum ligium. — Do- 
minus Manlue, 1 feodum ligium. — Rogerus de Mellento, 1 feodum ligium. — Dominus 
Ville Petrose , 1 feodum ligium. — Dominus Cortenaii, 1 feodum ligium, -— Guido de 
Rupe, 1 feodum ligium. — Guillelmus de Gueri, 1 feodum ligium. — Gilebert de Molen- 


dino, 1 feodum ligium.— Radulfus Vituli, 1 feodum ligium. — Radulfus de Ajou, 1 feodum 
ligium, --- Heres Guillelmi de Ajou, t feodum ligium. — Dominus de Menevilla, 1 feodum. 

503. Heres Petri de Cingula, 1 feodum ligium. — Galerannus de Bruellio, 1 feodum 
ligium. — Tioninus de Ruolio, 1 feodum ligium. — Symon de Vineio, 1 feodum ligium. 
— Hugo Jambon, custodiam terre sue. — Johannes de Montchevrelli, 1 feodum ligium. — 
Bertinus de Avesnis, 1 feodum ligium,— Alauda de Jambevilla, 1 feodum ligium, —— Hugo 
de Leivilla, 1 feodum ligium. — Guillelmus de Bosco Roberti, 1 feodum ligium. — Ques- 
nellus de Triel, 1 feodum ligium. — Albericus de Marolio, 1 feodum ligium. — Heres 
Guidonis Mali Vicini, 1 feodum ligium. — Ansoldus de Herbervilla, 1 feodum ligium. — 
Apud Bogimont, 1 feodum ligium. — Robertus de Mostelleto °, 1 feodum ligium. — Jo- 
hannes Touon, custodiam terre sua. — Adam de Wadencort, 1 feodum ligium. — Jo- 
hannes de Gisorcio, 1 feodum ligium. — Noisi’ et Neseellum, 1 feodum. — Radulfus de 
Quercu, 1 feodum ligium. — Herbert Veel *, 1 feodum. — Hugo Pullus, apud Avenes ° 
1 feodum ligium. — Symon de Jambevilla, custodiam terre sua. — Radulfus de Han- 
tona '°, 1 modium bladi. —- Hugo presbiter, herberjagium suum, pro mapis querendis. — 
Parisius, tota gravia et Moncellum Sancti Gervasii. 

904. Hugo de Castro, 1 feodum apud Meduntam. — Blarru, « feodum''. — Symon de 
Nealfa, feoda sua pro costis Chevrie. —-- Dominus de Serenz, domum ” suam de Serenz 
ad magnam et parvam vim. — Dominus Montis Morenciaci, terram suam Mellenti ct 


* B Ponciaus, ° B Monstelleto. 
* B Coldrarium. ’ B Nesi. 
* B Hodiervilla * B Herbet Neel. 
* In regesto C caput ad Feoda comitis Mellenti spec- * B Avesnes. 
tans descriptum est post caput cui titalus Milites de honore '° B Hantonne. 
Pontis Audomari. '' Voces Blarru 1 feodum omisse@ sunt in C. 
B Boainvill * C Serenz propter domum. 





- 


B 


G 


a 


\ 





SCRIPTA DE FEODIS AD REGEM SPECTANTIBUS. 713 


A Fraxinos et Cruiam et Vernolium et Vernoliolum ', et id quod tenetur ab eo apud Medenc 
et Cloiencort et Orgevallem. 

5057. Feoda Mellenti* in manu regis. — De feodo de Abigarz, unum clausum vine, in 
quo clauso duo arpenni vinex et unus hospes. — In Esmeard, duo frustra vinee et unum 
frustrum vinez apud Bengnols et clausum de Albergenvilla *. — In feodo de Tiboudi Villa °, 

B duos hospites et duo frustra vinearum. — In feodo de Anglemare, unum clausum vinez. 
— In feodo de Hommes et in feodo de Joiaco tres hospites , et unui clausum vinee apud 
Valles, et aliz vinee apud Nocennias et apud Mellentum. — In feodo de Harecort unus 
hospes ct unum frustrum vinee et unum clausum apud Mellenti villam.— In feodo de 
Herneis, quod adcensetur x solidis, est quedam vinea. — Aliud feodum est apud Valles, 

c in quo est vinea Hunfredi. — Feodum Anquetini Malore de Tessencurt. 

506. Item de feodo Mellenti®. 

Tota Neelfa cum suis pertinenciis spectat ad feodum Mellenti, ita quod dominus Nealfe 
est homo ligius comitis Mellenti. Villers et vicecomitatus est de feodo Neelf. Tivervallis 
cum suis pertinenciis, et la Boissére, feodum et proprium; et Plesseium, feodum et pro- 

D prium; et le Buc, feodum et proprium; et Villers in Creia; et Aveners, feodum et pro- 
prium. Baailli’, feodum et proprium. Noisi, feodum et proprium, et Bogival. Villofleium °, 
feodum et proprium; et custodia de Wideville °; et Chanevéres", feodum et proprium; et 
la Coue ; et la Perruche, feodum et proprium ; et Meulemont"!, feodum et proprium. Veil- 
lencies, feodum et proprium. Blarru, feodum et proprium ; et feodum de Tilleut, quod tenet 

E Herbertus de Longuesse de domino Amalrico de Neelfa; et feodum de Beronval, quod Ga- 
lerannus de Fraxinis tenet de predicto Amalrico de Neelfa; et feodum de Felins, quod 
Guillelmus Monachus tenet; et feodum de Tieci, quod Rogerus de Maulia tenet de domino 
Neelfe; et feodum de Autoil, quod Bouchardus de Hanemont tenet de domino Neelfe; et 
feodum de Croissi; et feodum de Saumarches, quod movet de Neelfa; et feodum Arnulfi 

F de Arsiz, quod ipse tenet apud Cressi, et feodum de Montjoie ; ct quotquot feoda dominus 
Neelf habet in Belsia. 

907. Feoda Vulquasini' gallicit. — Radulfus de Lie. —- Galterus Tyrel. — Ansellus de 
Valmondois!*. — Droco Basein!*. — Johannes de Poiz. —Ive !e Minier de Pontisara, me- 
dietatem minagii ®. — Theobaldus de Valengojart. — Hugo de Rognel.— Thomas de 

G Briencon. — Galterus de Marines. — Johannes de Gisorcio. — Petrus de Ruell{io]. — 
Galterus Dues. — Odo de Dugni. — Petrus Daneri. — Hugo de Calvimonte '’. — Johannes 
de Tria. — Guido de Rupe. — Tibaudus de Maudestor. — Vicecomes Medunte. — Jo- 
hannes '* de Monte Capreoli, telonium panis et pellipariorum Pontisare, et q uicquid habebat 
apud Ebouviller et Sanctum Crispinum, in feodo et domanio, et grueriam boscorum 

H suorum. — Johannes de Borri. — Guillelmus de Calvo Monte. 

908. Feoda Vulgquasini normanni. 

W. de Insula, medietatem Sancti Dyonisii et de Amencort, per xr"™ mensem custodiz 
apud Neelfam, et debet plevium" cum evenit. — Johannes de Gisorcio, Besu cum omnibus 
pertinenciis, per 11° servicia militum, —- Johannes de Mucegros, medietatem Sancti Dio- 

y nysii et de Amencort, xv dies custodia Neelf, et alii de Amencort debent xv dies cus- 


todie Neelf per manum Johannis de Mucegros. -— W. Crispini, baroniam de Nealla et 
vavassoriam de Dangu. — Galterus d’Argaz*, molendinum Bencelin, — W. le Galois, 


Galteri Mesnilium.— Hugo de Tigervilla, per escheamenta, feodum de Tigervilla, et apud 
Estrepigni*! terram.— Huesart, feodum apud Estrepigni.— Adam Cabot”, id quod habet 

k apud Basincurt. — Episcopus de Lexovio, terram apud Estrepigni. —- Baldoinus Dane- 
mois, apud Autavesnes feodum de Tornebu. — Johannes de Tria, Fonteneium*. — Hugo 
de Calvi Monte, Dodeinvillam. — Girelmus de Fors, quicquid habet in Vulgasino, preter 
Roketort, quod est de feodo Vernonis. 


" Voces et Vernoliolum desunt in C. ‘* C Droco Basain de Seran; quibus vocibus delelis, se- 
* In codice B que sequuntur ($ 505 et 506) rejecta sunt — cunda manus hee annotavit : Gatio de Bocunviller. 

ad calcem, post Feoda Vulquasini Normanni. __ '® Voces de Pontisara medietatem minagii, gue desunt 
* C Item comilis Mellenti. in B, secunda manu in C adjecte sunt. 
* B Albergeinvilla. ‘© In regesto C hec secanda manu adjecta sunt : quic- 
> B Tiboldi Villa. quid habet apud Cormelles, et quicquid tenelur ab eo 
* Hic titulus deest in B. apud Herovillam et Ablegias. 
” B Baalli. '? B Calvo Monte. 
* C Vill flein, compendii nota super n adjecta. 'S He voces Johannes usque Calvo Monte in B omisse 
* B Videville. sunt secundaque manu in C adjecte. 
” B Chanevieres. '* C pelevium. 
" B Meullemont. *° Bd’Argax, nisi Dargaz legendum sit. 


12 21 


B Vulcassini. B Estrepegni. 
'* In regesto C vox Valmondois deleta est, ejusque loco 2 B Chabot. 
exarata est vox Insula. *3 B Fontanaium. 


TOME XXIII, go 





714 SCRIPTA DE FEODIS AD REGEM SPECTANTIBUS. 
509. Rogerus Torel, v hospites apud Andeli, et dimidium modium bladi apud Espi- a 


neium, et consuetudinem suam in foresta. De hiis debet unum mensem custodie apud 
Andeli, xv dies ad custum suum, et xv dies ad custum domini regis. — Willelmus de 
Calvo monte, Quitriacum et Forestam et Limbecort, et unum feodum apud Estrepigni et 
Mofleines, per unum militem et dimidium. 

De eschaetis. — Willelmus le Mareschal est de feodo Reginaldi Med.' de Corni. — 
Robert de Pinquigni, Baskevillam? et Baudemont, de feodo Vernonis.— Willelmus de 
Gallande, Novum Castellum. — Galterus de Torni, Torni, per xt dies servicii apud Creel 
ad custum domini regis. — Rogerus de Muies, feodum de Muies. — Petrus de Moreto, 
Radepont et Noion super Andelam. — Robertus de Pissiaco, Mofleines. — Ricardus de 
Plesseio, tx solidos.— Eustachius de Clari*, quod habet apud Corcelles. — Albert de 
Hangest. — Rabellus de Muies. — Guillelmus de Limoges. 


XXVI. [FEODA BRITOLI &T GRENTEMESNILLI ‘. | 


510. Hit sunt milites tenentes de feodo Britolit. 
Johannes de Sakenvilla, vit feoda. — Guillelmus de Feritate, v feoda. —- Apud Pontem 


Erchenfrei, 111 feoda. — Nicholaus de Gloz, 1 feodum. -— Apud Lande Perrose, dimidium 
feodum. — Gubervilla, dimidium feodum. — Apud Heudrevillam, dimidium feodum. — 
Apud Cormellias, v feoda. — Marescalla, 1 feodum. — Apud Magnam Villam, dimidium 
feodum. — Apud Mues, u feoda. — Apud Sapium, v feoda.— Apud Charron, quarterium 
feodi. — Apud Boscum Anseré, 1 feodum. — Apud Cerneium, 1 feodum. — Hernaudus. 
de Bosco, v feoda. — Abbas de Lyra, m1 feoda. — Guillelmus Escuroel, 1 feodum. 


511. Mathus de Poteria, apud Haulam juxta Beccum Heloini, quarterium militis. — 
Henricus de Aufai, apud Ulmos, 1 militem.— Thomas de W(ilvilla, 1 militem.—Apud Ples- 
seium, 1 feodum, quod tenet Simon de Angovilla. — Apud R \onceroles, dimidium feodum. 
— Petrus de Chantellu, octavam partem cujusdam feodi in valle Andela. — Rogerus de 
Essartis, apud Troncheium juxta Rothomagum, dimidium feodum.— Gerardus de Can- 
villa, apud Canvillam, 1 feodum. — Guillelmus ie egre apud Canvillam, 1 feodum re- 
cognitum et dimidium negatum.—Galfridus de Saie, 1 feodum recognitum et 1 feodum 
negatum. — Robertus de Cortaneio, 1 feodum. 

512. Guillelmus de Mortuo Mari,1 feodum recognitum et 1 feodum negatum. — Thomas 
de W{i|villa, apud Oinvillam dimidium feodum.— Guillelmus Malet, de Aufai dimidium 
feodum. — Helias de Boiéres, apud Carevillam dimidium feodum recognitum et dimidium 
negatum. — Gilbertus Affegart, dimidium feodum apud Heudrevillam. — Robertus de 
Mortuo Mari, dimidium feodum apud Mainsmolins. —- Guillelmus de Torpel, dimidium 
feodum. — Guillelmus Recuchon, 1 quarterium. — Gilebertus Malesmains, apud Gere- 
villam dimidium feodum.— Geralmus de Furnis, i quarterium, et est in manuregis. — Hugo 
de Cremanvilla, 1 quarterium. — Rogerus Ridel, apud Espinevillam octavam partem mi- 
litis. — Comes de Warenne, apud Warengevillam u feoda negata. — Idem, apud Aien- 
curt 1 feodum negatum. — Idem, apud Pulcram Fossam 1 feodum negatum. — Ricardus 
Rubeus, apud Boenvillam octavam partem cujusdam feodi. — Rogerus de Roceroles, apud 
Estoquevillam dimidium feodum.— Apud Pomeroel , 1 feodum. — Apud Briéres, 1 feodum. 
— Apud Sisseium, 1 feodum. — Apud Romilleium in valle Pistraruam, dominus Gille- 
bertus de Mineriis, 1 quarterium. 

513. Hae sunt nomina militum de feodo Britolii qui fecerunt hominagium domino 
regi : Guillelmus de Feritate, Matheus de Bosco Anseré, Rogerus de Biéres, Guillelmus 
Agullon, Guillelmus de Oinvilla, Hugo de Limanvilla, Midhalems de Gloz, Helias de Roeles. 

S14. Hii sunt de feodo lorice et de feodo de Grentemesnil. 

Apud Augum, 1 feodum militis, seilicet dimidium negatum et dimidium recognitum. 
— Johannes de Albania, apud Oscannum i feoda, 1 negatum et 1 recognitum. —~ Andreas 
de Oscagnjes], ibidem 1 feodum, dimidium negatum et dinsilione recognitum. — Domina 
de Rivoriis, 1 feodum. — Ricardus Pantol, apud Malnoier m1 partes cujusdam feodi re- 
cognitas. — Robertus de Euvilla, apud Foge dimidium feodum recognitum. Idem, apud 
Revilles dimidium feodum recogniitum. — Radulfus de Tornaio, ibidem 1 feodum re- 

cognitum. —- Simon de Ulmeto, 1 feodum recognitum. — Guillelmus de Cordaio, apud 
Belen te 1 feodum recognitum. — Robertus Lovel, apud Mortuam Aquam 1 feodum 
recognitum. — Robertus de Jovegnic, apud Barou 1 feoda recognita. — Durandus Durade, 


' Codd. Reg. Med. adjectis compendii notis. ” B Cleri. 
* B Basquevillam. ‘In regestis A fol. 35 et B fol. 40. 





B 


G 


L 


M 











ev « 








SCRIPTA DE FEODIS AD REGEM SPECTANTIBUS. 715 


A apud Noretum, 1 feodum recognitum. — Matheus de Mellaio, dimidium feodum recogni- 
tum. — Garinus de Gernecot, dimidium feodum recognitum. — Guillelmus de Torpo, 
1 feodum’ recognitum. — Guillelmus Bordon, 1 feodum recognitum. 

515. Guillelmus de Feritate, apud Boscum Roberti 1 feodum, dimidium negatum et di- 
midium recognitum. — Johannes de Huesa, apud Saceium dimidium feodum recognitum. 


B — Hugo Paganellus, apud Bloet dimidium feodum recognitum. — Ricardus Caferei, apud 


Olendon et alibi m feoda recognita. — Ricardus Escorchevielle, 1 partes cujusdam feodi 
recognitas. — Guillelmus Pauper, terciam partem cujusdam feodi recognitam. — Gode- 


fridus Aguillon, apud Sanctum Germanum l’Aguillon dimidium feodum recognitum. — 
Philippus de Riveriis, apud Lovigné super Ounam 1 feodum dimidium negatum et dimi- 
c dium recognitum. — Michael de Maletot, ibidem quartam cujusdam feodi recognitam. 
516. Robertus de Corceio, vu feoda per servicium duorum militum. — Galfridus de 
la Herupe, dimidium feodum apud Limbeof. — De feode de Grentemesnil notandum quod 
comes tenet in dominico quartam militis apud Gondovillam. -— De pradicto feodo, Bal- 
duinus Rastel, dimidium feodum de novo dono. — Gilebertus Malesmeins, 1 feodum apud 
p Cheveillie juxta Rothomagum, et de hoc dicitur quod datum est ei pro x libris, et bene 
valet Lx libras. 
517. Hii sunt milites qui venerunt ad hominagium domini regis de feodo de Grente- 
mesnil : Johannes de Ja House, Thomas de Wivilla, Galfridus de la Herupe, Radulfus 
Rastel. 


E XXVII. HAC SUNT FEODA IN BALLIVA BARTHOLOMAI DROCONIS. 


518. Robertus comes Alenc{ionis| dicit quod tenet et antecessores sui tenuerunt in du- 
catu cxr milites, et inde debet domino regi servicitum xx militum per xt dies; sed dominus 
rex tenet ex istis feoda xvi militum in manu sua, que Gervasius de Sancto Serenico de- 
beret tenere de comite apud Eschaufol et apud Musterol, et isti xvii debent domino regi ser- 

* vicium trium per manum comitis. Abbas de Troartio debet tenere de comite mu milites; 
inde debent domino regi servicium unius militis per manum comitis. Dominus de Feri- 
tate Mathai debet tenere de comite feoda duorum militum apud Longlai le Teisson et 
apud Maram Fulconis, et isti duo debent domino regi servicium 1 militis per manum co- 
mitis; et Goviz feodum unius militis, quod comes Gloucestrie tenebat de comite, quod 

G dominus rex tenet in manu sua. Isti milites, quos dominus rex tenet in manu sua, sunt 

de numero cx militum. 

Episcopus Sagiensis tenet a domino rege 1 feodum ab Alc'. — Domina de Alta Ripa, 
feodum apud Altam Ripam. — Gilebertus de Aquila?, servicium 1 militum et dimidii. 

519. Feoda Britolii. 

Abbas Cormeliacensis, v feoda.— Al Sap v feoda. Inde tenet castellanus* 1. — Dominus 
de Ponz Erchanfrai, 11 feoda et dimidium.— Guillelmus de Feritate Fresnel, v feoda. — 
Champhaor, 1 feodum. — Nicholaus de Glo, 1 feodum. — As Boterels, vit feoda et dimi- 
dium. — Boscus Roberti, dimidium feodum. — Haya, dimidium feodum. — Boscus An- 
seré, 1 feodum. — Cernay, 1 feodum. — Lamda Petrosa, dimidium feodum, — Et apud 
Pineium, 1 quarterium. — Abbas Linia, 1 feoda. — Alvernay, 1 feodum. 

520. Radulfus Poieng le vileins, 1 feodum. — De Escurello, dimidium feodum. — 
Domina de Olives, 1 feodum. — Sissi, 1 feodum. — Moncels, 1 feodum. — Pomeroles, 
1 feodum. — Biéres, 1 feodum. —~ Carnulium, 1 feodum. — Chesnes, 1 feodum. — Lon- 
bof, dimidium feodum. — Sanctus Albinus, 1 feodum. — Gisasium, tercium feodi. — 
k Capella, quarterium feodi. — Li Bois Pantoille, 1 quarterium. — Longum Pratum, ter- 

cium feodi. — Guillelmus de Enguevilla, 1 feodum. 

521. Grantemesnillum. 

Anulphus de Manle tenet 1 feoda et 1 quarterium per servicium 1 militis, et tenet terram 
quam dedit R. Crasso, pro qua debet bis venire ad placita. — Robertus de Curci, vii feoda 

L per servicium 1 militum. — Philippus de Rivers, feodum et dimidium. —Richardus Taphrai, 
ut feoda. — Archidiaconus Andegavensis, tt quarz. — Duradeu, 1 feodum. — Willelmus 
de Guernetoth, dimidium feodum. — Estorteville, duas partes feodi. — Robertus Lo- 
vellus, 1 feodum apud Mortuam Aquam, unde heres de Tallebois debet tenere de ipso 
medietatem, et Petrus de Tilleio tenct alteram medietatem, per eschaetam domini regis. 


— 


I 


co 


_ 


m — Andreas de Autegnes, dimidium feodum. — Petrus de Jovigniaco, 1 feodum. — Jo- 
' Fort. pro ab Alencione. * Id est Cadulcus, castellanus de Gaillon; vide sup. 
* Vide supra, 618 be. 617 e. 


go. 








716 SCRIPTA DE FEODIS AD REGEM SPECTANTIBUS. 


hannes Ellie, 1 feodum, quod Petrus de Tilleio [tenet] per escaetam.— Mathzus de Mellay, 
dimidium feodum. — Johannes de Osé, dimidium feodum. 

522. Abbas Sancti Ebrulfi, 1 feodum. — Guillelmus Burdon, 1 feodum. — Radulfus 
de Tornay, 1 feodum. — Domina de Modiis, 1 quarterium. — Hugo de Warnembraz et 
Richardus Sodé, 1 feodum. — Gaufridus Aquinal, 1 feodum. — Simon de Ulmaio, 1 feodum 
et dimidium. — Guillelmus de Engrevilla, 1 quarterium. — Gellanus de Pomereia, quinque 
partes un feodorum. — Johannes de Alba Via, 1feodum. — Richardus de Pantol, Malnoer, 
it quarteria. — Robertus de Uville, dimidium feodum. — Castellanus Gallionis, apud 
Bulloet dimidium feodum. — Robertus Pantol, 1 feodum. — Guillelmus de Chauvegni, 
1 quarterium. — Guillelmus de Belanes, 1 feodum. — Balduinus Rastellus, a la Boissiéres, 
dimidium feodum. 

523. Honor de Merle et de Sancta Scolastica. — Guillelmus de Merle, mercatum de 
Merle et nundinas, de domino rege, tali forma. quod dominus rex debet habere ballium 
terre sua, et debet maritare filium primogenitum et filiam suam primogenitam. Idem 
Guillelmus tenet terram suam de Merlia de domino rege, per servicium per xi dies apud 
Sanctam Scolasticam, tempore guerre. 

524. Honor de Sancta Scolastica. — Robertus de Toutevoie, 1 feodum. — Richardus de 
Bures, 1 feodum.— Robertus de Ferrariis, 1 feodum. — Terra de Coldraio, quam tenet 
Guillelmus de Longuai, 1 feodum et decimam de Sancta Scolastica, pro qua debet gardiam 
apud Sanctam Scolasticam per mensem Augusti se quarto milite. — Guillelmus Ermenget, 


I quarterium feodi. — Hugo de Neaflle, 1 quarterium, — Hervi de Pevers, 1 quarterium. 
— Philippus Ermenjet, 1 quarteriam. — Richardus de Chalonge, 1 quarterium. — Hugo 


de Loiers et Guillelmus de Champels et Hugo de Crem'..., 1 quarterium. 
Gervasius de Sancto Scelerino tenet Sanctum Scelerinum et Chaufou et Musterolium, 
per servicium wt militum. 


XXVIII. [ MILITES COMITATUS MORITOLII®. | 


525. Isti sunt milites qui fecerunt fidelitatem domino regi de honore et comitatu Moritolit. 
— Freslinus Malesmeins. — Rogerus de Miliaco. — Guido de Heucon. — Henricus 
de Ballolio. — Fulquetus de Pratis. — Guillelmus de Sancto Britio. — Guillelmus de 
Astin ®, — Radulfus de Buato. — Guillelmus de Guviniaco. — Jordanus de Mesnillo Rein- 
fredi. — Guillelmus de Sancto Simphoriano. — Guillelmus de Parriniaco. — Ionius de 
Ferreriis. — Guillelmus de Oissi. — Guillelmus Mansel. — Jordanus Rosel. — Rogerus 
de Chinon. — Philippus de Moissi. — Guillelmus de Ferreriis. — Ricardus Rosel. — 
Ricardus Servain. — Hamelinus de Breci. — Guillelmus de Basogia.— Guillelmus de 
Sancto Johanne. — Alanus de Chacegné. — Hugo de Heuci. — Philippus de Hisengni. 
— Guillelmus de Breci. — Rogerus de Argenciis. — Guillelmus Grimaut. — Guillelmus 
de Landa. — Radulfus de Oisiaco. — Robertus de Cuves. — Gervasius de Chance. — 
Galterus Tirel. — Radulfus Lesnier. — Ricleyn de la Basoge. — Robertus de Teillolat. 


XXIX. |FEODA EBROICARUM ET VALLIS RODOLII*. | 


526. Item apud Ebroicas. 

Saquenvilla, v feoda. — Normanvilla se detfendebat per duo feoda et dimidium quando 
baro eam tenebat; sed postquam venit in manu regis, reddit v feoda. — Houetevilla, 
1 feodum. — Saceium, 1 feodum. — Anfrevilla, u feoda. —-Guichenvilla, 1 feoda. — 
Pereum, 1 feodum. Sanctus Lucius, 1 feodum. — Radulfus de Ruliaco, apud Chambrai 
1 quarterium, et apud West 1 feodum. — Cirré, 1 quarterium per se. — Codretum cum 
pertinentiis, 1 feodum. — Glisoles, 1 feodum, cujus Amauricus Pullus tenet duas partes 
apud Gri|s|oles, et Guillelmus Harenc tercium apud Tornedos. — Sanctus Sanson, apud 
West dimidium feodum de Witeclive. — Anglilus de Guaitelle, dimidium feodum, quod 
tenet Aco de Plasseio et socii ejus. — Novilla, dimidium feodum. — Charmeia, 1 quarte- 
rium, quod Robertus Dardés tenet. — Bero, 1 quarterium. 

527. Apud Buscum Garini, apud Ebroicas, 1 quarterium, quod tenet Henricus de Pon- 
cellis. — Apud Sisi, 1 quarterium. — Apud Sanctum Germanum, 1 feodum.-— Apud 
Ferrarias, 1 feodum. — Apud Sanctum Albinum, 1 feodum. — Heudiervilla, 1 feodum. — 
Gilebertus de Autolio, u feoda et dimidium. — Angervilla, dimidium feodum. — Asnerie 





' Cod. Crem. adjecta compendii nota. * Fort legendum Deastin. 
* Ex regesto A fol. 85, et regesto B fol. 89 v°. Edit. ‘ E regestis C fol. 24 v°, et D fol. 27. — Edit. apud 
apud A. Duchesne, Script. Norm. 104g. D. de La Roque, Hist. de Harcourt, IV, 2171. 





A 


B 


G 


H 


K 














SCRIPTA DE FEODIS AD REGEM SPECTANTIBUS. 717 


a et Cugy, 1 quarterium, quod tenet Mathzus de Orivalle. — Clavilla, 1 feodum. —— Avrilly, 
dimidium feodum, priusquam esset burgum jussu comitis. 
528. Feoda Ebroicarum et ballivie Vallis Rodolit. 
Esquetot, 1 feoda. — Sortoovilla, v feoda. —Marbue, v feoda, quorum dominus W. de 
Garlande tenet 1 feoda et 1 quarteria, et dominus J. de Tornebu u feoda et 1 quarterium. 
Bp — Torvilla, u partes feodi. — Villers, 1 feodum. — Sessevilla, 1 feoda. — Eschauvilla, 
ut feoda. -— Landes, 1 feodum. — Barquet, 1 feodum. — Esmanvilla, ni feoda. 
529. Graverun, dimidium feodum. — Feugeroles et Crovilla, 1 feoda, que tenet Ro- 
gerus de Me!lento. — Vatevilla, v feoda, que tenebat comes Cestre , que sunt in ballia 
Cadomensi, et apud Noion super Eu habentur nescimus quot. 


Cc , XXX. [FEODA BALDRICI DE LONGO CAMPO ‘J 


530. Baldricus de Longuo Campo tenet de domino rege Mesiéres et villam de Til, et 
quicquid habet in valle de Vernon de feodo de Vernone, et de hoc debet domino regi 
servicium unius militis et quarte partis militis; et tenet Hollebof? de feodo Paciaci, et de 
hoc debet domino regi servicium unius militis; et de hoc reddidit prapositis Ebroicensibus 

p xv libras turonensium de relevio. ° 

531. Hee sunt feoda que tenentur de Baldrico de Longo Campo, de parte illa quam fecit 
Ren. de Bosco. — Matheus de Gamaches tenet feodum de plenis armis. — Gilibertus de 
Sauceio tenet feodum de plenis armis. — Dyonisius de Ruilliaco tenet feodum de plenis 
armis. — Feodum Cabot, quartum militis. — Henricus de la Perruche, quartum militis. 

E — W. de Grismenil, quartum militis. — Matheus de Hernevilla, feodum de plenis armis. 
— Feodum Richeldis de Ricoucurt, ad plena arma. — Guido de Sennecurt, feodum ad 
plena arma. — Radulfus de Corbie, feodum ad plena arma. — Saugale de Forges, feodum 
de plenis armis. — W. de Couarvilla, feodum de plenis armis,— W. de Fontenaio, feo- 
dum de plenis armis. — Rogerus de Daubolio, feodum de plenis armis. — Rogerus de 

‘Porta, feodum de plenis armis. — Feodum Guidonis Chaperon, ad plena arma. — He- 
redes Giralmi de Sancto Remigio, feodum ad plena arma. —Gilibertus de West, feodum 
de plenis armis. — Aaliz de Bavenc, feodum de plenis armis. — Et si quid per oblivionem 
residuum fuerit in presenti pagina non memoratum, ad particionem reducatur. 

532. Pars Ren. de Bosco. — Robertus d'Escoz, feodum lorice. — Feodum de Musce- 

G gros et de Hunvas, feodum lorice. — Rogerus Andel|iaci], quartum militis. — W. de 

Chambines, quartum militis. — Eustachius de Seusai, quartum militis. — Amalricus de 

Warclive, feodum de plenis armis. — Matheus de Mesnilio et Odo de la Gripiére, 

feodum de plenis armis. — Guido de Fraxinis, feodum de plenis armis. — Robertus de 

Warclive, feodum de plenis armis. — Guido de Fouges, feodum de plenis armis. — Ma- 

theeus de Pressigneio, feodum de plenis armis. — Hugo Malus Filiaster, feodum de plenis 
armis. — Petrus de Bestjisiaco], feodum de plenis armis. — Feodum de Cyveriis , feodum 
de plenis armis. — Ricardus Miles, feodum de plenis armis. — W. Mala Herba et 

W. Chapel, feodum de plenis armis.— Girardus de Hericor, feodum de plenis armis. — 

Robertus Vicecomes, octavam militis. — Et si quid oblitum fuerit in presenti pagina non 

memoratum, ad partem reducatur. 


Le >| 


I 


a 


ae 


XXXI. [FEODA ROBERTI VICECOMITIS ®, | 


533. Dominus de Rupe tenet de Roberto vicecomite feodum de Monasterio extra muros 
Vetolii, et Autilli, et Jantenmelle, et Langesne, et feodum d’Aumenencurt et de Auren- 
cort, et feodum Renaudi Boez de Lymez, et Larmevillam, et omnia que ei appendent, et 

k le gesne et la garenne, salva sua chacia et suo jure. — Dominus Braii tenet de Roberto 
vicecomite conductum et pedagium ejusdem ville. — Galterus vicecomes tenet de Roberto 
vicecomite quecumque habet apud Hervillam et apud Sanctum Martinum, et feodum et 
domanium, et conductum somariorum et quadrigarum, et est suus homo ligius. — Guil- 
lelmus de Faveriz tenet de Roberto vicecomite quod tenet apud Garnes. — Petrus de 

L Ruel tenet de eo omnia feoda communia de garenna de Dono Monte, que Radulfus de 
Conflant et Nicholaus Catus et Johannes Comitisse et Droco de Foleinvilla tenent, et gria- 

cium sui nemoris de Ruel. 


te) 
534. Tyonius tenet de eo quicquid habet apud Sanctum Martinum in Garenna, et 
' E regesto C fol. 24 v’ et 25 v°, et regesto D fol. 27 * Melius fort. Hellebof. 

et 28 v°. Conf. de La Roque, Hist. de Harcourt ,1V, 2170 * EB regestis C fol. 26, et D fol. 29. Conf: de La 


et 2172. Roque, Hist. de Harcourt, IV, 2173. 








718 SCRIPTA DE FEODIS AD REGEM SPECTANTIBUS. 


feodum et domanium, et griagium sui nemoris de Ruel, et id quod Galterus vicecomes 
tenet apud Garnes. — Dominus de Amblevilla tenet de eo feodum Chaperon et domanium. 
__ Dominus W. de Caumont tenet de eo feodum et domanium de Droencurt et feodum 
et domanium de Surci apud Droencurt, — Hugo de Calvo Monte tenet de eo medietatem 
viarie et de l’avoirre ultra Calvimontem. — Johannes de Tria tenet de eo quartam partem 
viarie et de l’avoirre tensamentum. — Ingerrannus de Crievecuer tenet de illo aliam 
quartam partem viaria et advocacie, quod Drogo de Cressonessart et Robertus de Po- 
meros ibi habent. — Galo de Sancto Cirico et suus homo ligius de feodo Rembert de 
Sancto Cyrico ad faciendam domum in feodum. — Dominus de Marines est suus homo 
de omnibus viariis quas tenet apud Santol, apud Cormelles, de Huens et de omnibus ubi- 
cumque tenet. 

535. Robertus de Salli est homo Roberti vicecomitis, de omnibus que tenet apud 
Sailli in feodo et domanio. — Johannes de Gisorcio est homo suus de terra de Hadencurt, 
et de feodo et domanio, quod Guillelmus de Muecurt et Amalricus de Blarru habent in 
villa, et de feodo et de domianio et viaria de Fayel. — Rogerus de Villa Nova est suus 


homo de duobus modiis bladi quos tenet apud Ablesges. — Herbertus de Ponte est suus 
homo et heredes sui de custodia granchie de Ablesges. — Guiardus de Guerri est suus 


homo de feodo quod tenet apud Commeny. 


XXXII. | MILITES NOGENTI L°EREMBERT - 


536. Milites de castellania Nogenti ' Erembert qui fecerunt hominagium domino regi. — Amau- 
ricus de Provemont. — Petrus de Richeborc. — Garnerus Moriher. — Simon de Senantes. 
— Girardus de Botegni. — Domina Isava de Gambes*. — Mabilla de Boeleio. — Ste- 
phanus Morelli. — Ivo de Castro. — W. de Mineriis. — Bartholomeus de Rofin. — 
Hugo de Boeleia. — Guillelmus de Thionvilla. — Henricus de Poncellis. — Renaldus de 
Buxeria. — Garinus de Escrones. — Johannes de Nuesement. — Petrus de Divione. — 
Galterus de Villament. — Jollanus de Lives. — Petrus de Groignello. — Hemericus Be- 
renyljeri|. — Robertus Niger. — Robinus de Beervilla. — Domina Alneelli. — Galterus 
de Fandevilla. — Domina Agnes de Sauceia. Simon Monachus. 





XXXHI. ILEC SUNT FEODA QU DOMINUS SANCTI WALERICI TENET DE DOMINO REGE 3. 


537. Sanctum Walericum, et quicquid habet apud Sanctum Walericum et ejus perti- 
nentias, et advocatiam terre abbatis Sancti Walerici, et le haule, per x libras de redditu, 
castrum de Aust, Domnum Medardum cum pertinentiis suis, et Bernardi Villam que est 
de pertinentiis Domni Martini. — De comitatu Albe Malle tenet Mers et feodum Simonis 
de Mers, et feodum Galteri de Camberon pertinens ad Mers, et feodum Petri de Mare- 
siis, feodum vicecomitis de Cantepia, feodum de Baucent, feodum de Pendeell, feodum 
de Herselenes, feodum de Rombures, feodum de Dodelenvilla, feodum de Soren *. — De 
comitatu Augi tenet calceiam de extra villam Gamachiarum ad veniendum de Normannia; 
tenet communes vias foreste et herbagia communia usque ad forestam, et tenet refugium 
terra sue. — De ducatu Normanniz tenet terram quam habebat apud Dun et apud Sanctum 
Hylarium juxta Rothomagum, et domos quas habebat apud Rothcmagum.— Comes Pon- 
tivi tenet de domino Normannia Sanctum Albinum super Depam, quod dedit filie suz® in 
maritagium. 

538. Gamaches fuit cujusdam militis qui vocabatur Galerannus de Gamaches, qui di- 
cebat quod illud tenebat in alodio, et associavit sibi Bernardum de Sancto Walerico ad 
medietatem de Gamaches, et aliam medietatem cepit a dicto Bernardo ad servicium ron- 
cini, et idem Bernardus pactus est cum comite Augi, pro eo quod Gamaches permitteret 
firmari, quod comes Pontivi nichil forisfaceret ei in terra sua per Gamaches; sed si per 
alibi transiret et haberet necessitatem in redeundo, idem Bernardus reciperet eum et 
gentem suam apud Gamaches, ita quod comes Pontivi nichil adduceret ibi de rebus 
tierra comitis Augi; et si eos ibidem adduceret, idem Bernardus eos redderet comiti Augi. 
Et idem Bernardus idem pactum fecit cum comite Pontivi contra comitem Augi, et, si 
guerra esset inter comitem Augi et comitem Pontivi, comes Augi deberet habere heredem 
illius qui custodiret turrem de Gamaches pro predicta pactione tenenda. . 


' E regestis C fol. 10 v* et D fol. 11 v’. — Hune ca- 
talogum anno 1219, quo Philippus rex possessionem cas- 


D Jambes. 
E regestis C fol. 27 v° et D fol. 30 v’. 


2 
a 

tellani@ Nogenti adeptus ¢st, adscribendum esse conjicimus. “ Conf. de La Roque, Hist. de Harcourt, IV, 2162. 
* Maria. Conf. Catal. des actes de Phil. Aug. n. 1992. 


Vid. supra, $ 84-91. 





A 


B 


D 


G 


— 


K 














ae nia) 


OBS. ne, 








SCRIPTA DE FEODIS AD REGEM SPECTANTIBUS. 


A XXXIV. [ BARONES BRITANNI& '. | 


539. Omnes isti debent summoneri per litteras de Redonis. — Barones Britannia qui debent 
exercitum regi. — Alanus filius comitis. — Guiemardus de Lion. — Herveus de Lion. — 
Comes Guido de Thoarcio. — Paganus de Malo Stricto. — Eudo filius comitis. — Josce~ 
linus de Rohan. — Radulfus de Monte Forti. — Guillelmus de Monte Forti. — Petrus de 

B Loheac. — Factudus Vicecomes. — Guillelmus de Guischia. — Berardus de Baim. — 
Gaufridus de Fulgeriis. — Gaufridus Giron. — Alanus de Castro Giron. — Guillelmus de 
Albiniaco. — Juellus de Meduana. — Oliverius de Dinan. — Johannes Dolensis. 
540. Isti sant in media?. — Gaufridus de Castro Briencii. — Gaufridus de Ancenis. — 
Guillelmus de Clicon, juvenis. — Guillelmus de Clicon, vetus. — Guillelmus Richardi de 
c Veuz. — Bernardus de Machecou. — Harcodius de Radiis. — Item Rot{1]andus Vice- 
comes. — Oliverus de Rup[ibus].—Eudo de Ponte. — Bollandus de Rex. — Gaufridus de 
Hyherie. 
XXXV. [DE RIBODI MONTE ®.| 


541. [sti sant pares Ribodi Montis qui debent estagiam. — Jobertus de Ribemonte est par 
p et dimidius, et debet per annum estagium. — Dominus Firmitatis est par et dimidius, et 
debet estagium per annum. — Guido de Moi est par, et debet estagium per annum. — 
Robertus de Moi est par, et debet estagium per annum. — Petrus de Foulluez est par, et 
debet estagium per annum. — Eustachius de Sessi est par, et debet estagium per annum. 
— Verricus de Falaenes est par, et debet estagium per annum. — Pentecoste de Hamigi- 
E cort est dimidius par, et debet estagium per annum. — Nepos Gilonis le Suple est par, et 
debet estagium per annum. — Petrus de Hamigicort est dimidius par, et debet estagium 
per annum. — Petrus de Fumo est par, et debet estagium per annum. — Renerus de Her- 
nausart debet estagium per 111 menses. 
542. Isti debent custodiam apud Ribemont. — Jobertus de Ribemont per totum annum. 
r — Guido de Moi totidem. — Robertus de Moi totidem. — Domina de Brisseel totidem. 


XXXVI. [FEODA COMITISSA VIROMANDLA ‘. | 


543, Ista tenebat comitissa Viromandiz® de episcopo Silvanectensi : decimam de Fenix, 
quam abbacia Loci Restaurati tenet, decimam Sancti Germani Bulliantis et decimam de 
Raauvilla, quam Johannes li Bogres tenet, et de ipso eas tenent alii, prater terciam partem 

G decime de Raauvilla; et decimam de Gehegni, quam Philippus.de Crespiaco tenet de rege, 
et eandem de ipso tenent alii, et decimam de Seri, quam Ingerranus de Seri tenet de 
nobis. 

XXXVIi. [FEODA CLARI MONTIS ET CREDULII®.| 


S44. Hee sunt feoda comitatus Clari Montis. 

nH Johannes de Conti. — Albertus de Hangest. — Robertus de Turnell{is}.— Guido de 
Pratis. — Simon de Hargenlui. — Theobaldus de Cressonessart. — Florencius de Nova 
Villa. — W. de Cressonessart. — Magister W. de Baillolio. — Ansoldus de Ronqucrolis. 
— Guido de Thorote. — Petrus de Monasteriis. — Petrus de Lys. — Simon de Dargies. 
— Hugo Candavéne. — Comes Sancti Pauli. — Radulfus Candavéne. — Johannes Can- 

s davéne. — Ren. de Berone. — Simon Monachus. — Johannes de I’Eglentier. — Johannes 
de Stratis. — Ren. de Garcy. — Johannes Darion. — Girardus de Bez. — Prior de Longa 
Aqua. — Johannes de Remin. — Johannes de Villers. — Johannes de Garti. — Matheus 
de Feucheroliis. — Evrardus de Charron. — Ansoldus de Soisy. — Radulfus de Giencurt. 
— Ren. de Britolio. — Johannes de Noentel. 

k 545. Simon de Noereio. — Aaliz de Busencurt. — Ansoldus d’Erqueri. — Maria Cho- 
lete. — Johannes de Plesseio. — Rogo de Prunereio. — Odart de Castaneio. — Thomas 
Canis. — Gilo de Longa Aqua. — Fulco dOoni. — Galfridus de Luat. — Emmelina de 
Buleincurt. — Johannes de Luat. — Avicia de Roviler. — Johannes de Nova Villa. — An- 
soldus de Coongniéres. — Johannes de Goocurt. — Simon de Chiveréres, — Radulfus de 


' E regestis A fol. 70 et B fol. 75 v°. Editum apud Du- * E regestis C fol. 1, et D fol. 2. 
chesne , Script. Norm. 1042. * Alienor, que anno 1214 supremum diem obiisse tra- 
* Melius fort. misericordia. ditur, at minus recie, cum ipsam anno 1219 adhuc in vivis 
* E regesto C fol. 26 et 17, et D fol. 29 et 18. Conf. De _fuisse constet. 
La Roque, Hist. de Harcourt, IV, 2172. * E régestis C fol. 6, et D fol. 6. 











\ 
} 
f 
} 
| 





720 SCRIPTA DE FEODIS AD REGEM SPECTANTIBUS. 


Cungniéres. — Gilo d’Erqueinviler. — Odo li Ardans. — Arnulfus de Quesneel. — An- A 
telmus Serviens. — Radulfus de Nova Villa. — Odo de Stratis. — Johannes de Cosduno. 
—Rogo de Fransiéres. — Guido d’Avregni. — Johannes de Jaunes. — Simon d’Espineuses. 
— Simon de Meinbeuvilla. — Manasserus de Gornaio. — Renaldus de Maisnilio. 

546. Feoda Credalii. — Johannes de Cramoisi. — Amalricus de Vilers. — Petrus de 
Monte. — Radulfus Danvel. — Hugo de Curto Loco. — Odo de Summevilla. — Odo de 
Mongnevilla. — Theobaldus li Poz. —Ren. Abbas. — Ren. de Montatire. — Hilesent 
de Cramois. — Guillelmus de Pratis. — Odo de Chauferi. — Odo de Vallibus. — Bar- 
tholomeus de Silvanecto. — Bartholomeus de Soisiaco. — Petrus Choisel. — Ph. de 
Faiel. — Uxor Theobaldi Marescalli. — Odo de Ronqueroles. — Johannes de Noeremont. 


XXXVI. [FEODA STEPHANI DE FEINS'.| 


547. Stephanus de Feins, miles, tenet a domino rege quicquid ipse habet infra che- 
minum de Esclinolliis per medium Buxeria versus Giemum et quicquid apud Batelliacum. 

Hii sunt homines domini Stephani de Feins. — Stephanus de Chaneio, miles, est homo li- 
gius de omnibus rebus quas tenet extra Chaumontois in castellania Giemi. — Renaudus 
Palmarius, miles, est homo ligius de feodo Bartholomzi Forré. — Gaufridus de Brierria, 
miles, est homo ligius de terra de Briau et de Villanis et de hiis {rebus} quas Arnulphus de 
Ruppibus, miles, tenet ab eodem. — Giraldus Meusex, miles, est homo ligius de omnibus 
que tenet in castellania Giemi.— Sustonius de Soisiaco, miles, est homo ligius de conjugio 
matris sue. — Galerannus de Evera, miles, est homo ligius de maritagio matris sua. — 
Bernardus Cato est homo ligius de hoc quod tenet au Ruat, et de omnibus rebus quas alter 
tenet ibidem ab eo. — Gruo de Pau, miles, est homo ligius de omnibus quz tenet in cas- 
tellania Giemi. 

548. Heredes Hugonis de Trembloi debent homagium domino de Fenis de hiis que 
Simon Cato tenet au Bocherat, et de una masura que est subtas Moncell{is], quam Ber- 
nardus Cato tenet. — Pinovus de Meni est homo ligius de hiis que tenet in castellania 
Giemi. — Gaufridus Brito est homo ligius de hoc quod tenet in castellania Giemi. — Pelez 
de Meri est homo ligius de hoc quod tenet in castellania Giemi. — Kayus et Gaufridus pre- 
positus sunt homines de rebus illis quas tenent. — Gaufridus Porcherius est homo de eo quod 
tenet Baubegni. — Sagoz, miles, est homo. — Dembertus de Navoi est homo de hoc quod 
tenet apud Navoi et Broce Grosse. — Gaufridus Bonssius*, miles, est homo de hoc quod 
Petrus Lagniers tenet in castellania Giemi. — Gaufridus de Jarrecoi et Giraudus Albus 
sunt homines de hiis que tenent apud Batelliacum. — Gilo de Noen, miles, est homo de 
hoc quod tenet in castellania Giemi. — Girardus Tibauz est homo de feodo de Sancto 
Romano. — Hoc quod Simon Cano tenet in barrachia de Buxeria de maritagio matris sue 
est de feodo regis. — Feoda militum xu et 1x servientum. 

549. Valores de domanio quod Stephanus de Feins tenet a domino rege: Batelliacum 
et alodia , xu libra parisiensium et vit modii et dimidius ibernagii et avene , que valent 
xv libras parisiensium; pro 1 mediatariis que valent vi modios siliginis et avene, x1 libre 
parisiensium; pro balliva xx solidi parisiensium. Stagnum Domne Marie, sicut cursus 
aque dividit, et qaoddam molendinum sunt de feodo regis, et valent xx solidos de red- 
ditu parisiensium. Buxeria, xx libre parisiensium, et 11 modii et dimidius bladi et avene 
valent vi libras parisiensium, pro la metotriez que valet 1 modios et dimidium siliginis et 
avene ¢ solidi parisiensium. Pro vinea, xx solidi parisiensium. Pro balliva, xx solidi pari- 
siensium. Summa cvi libre, et stagnum de Buxeria. — Mobilia inventa apud Buxeriam : 
xLv modii vini Altissiodorensis valent xm libras parisiensium. Avene valent xt solidos pa- 
risiensium. Oves vi.xx.viil, que valent xi libras parisiensium. Summa xxvi libre parisien- 
sium, 

XXXIX. [FEODA GILONIS DE SOILIACO®.| 


550. Humbertus Caprarius recepit a Gilone de Soiliaco, et Gilo a nobis* nemus de Monte 
Ferrier, et quindecim familias hominum cum possessionibus suis, et terram quam habet 1 
apud Cierni extra burgum. — Idem Gilo recepit a nobis domum de Podio Narjoti de 
Sancto Gund{ulfo]. — Item domum Bernardi de Insula de Spineto, et totam terram quam 
habet Bernardus in castellania Soiliaci, preter terram de Vannis, et totam terram quam 
habet in castellania de Argento; item vu feoda militum cassatorum* ad Curconcellium, 


' E regestis C fol. 28, et D fol. 30v°. * E regestis B fol. 76, et C fol. 22. 


* Fort, Bosserius. * B casatorum. 














SCRIPTA DE FEODIS AD REGEM SPECTANTIBUS. 721 


qui tenet Burdinus monachus; item quicquid ipse Gilo habet in alodio apud Anorde; item 
totum nemus de Signi, quod est Girardi de Blancafort; item nemus de Morez| is], et terram 
in qua manent Lx homines vel eo amplius, que tenet Mauguinus! de Aiis de G. Monacho, 
et Girardus* tenebat pro alodio. — Alia etiam omnia feoda G[ilo|recipit a nobis, que 
homines sui tenent pro alodiis. 


B XL. FEODA MONTIS LEHERICI’. 


551. Guido de Valgrinose. — Balduinus de Corbolio, 1 feodum. — W. de Guiller- 


villa. — Henricus de Vallibus. — Bencelinus de Lunvilla. — Hugo de Valgrinose. — 
Guido de Varennes. — Thomas de Bruéres. — Paganus de Sancto Ionio. — Petrus de 
Castris. — Johannes Briardas, 1 feodum pro Firmitate.— Galterus de Isne. — Ansellus de 


C Cheteinvilla. — Roberius des Loges. 





XLI. [ FEODA SERVIENTIUM ET MILITUM AURELIANENSIUM “J 


552. Feoda servientium Aurelianensium. 
Landricus de Aula, juratus, dixit quod quicquid habet apud Faiacum, tam in pratis 
uam in aliis rebus, totum est a rege, et quicquid Bartholomeus et Gaufridus, frater ejus, 
D habent apud Faiacum est a rege, — Dionisius, juratus, dixit quod homo regis est ligius, 
et terram quatuor boum, et tres hospites apud Chine, et tres olcas apud Novillum, quas 
Hamericus de Boisseel habet ab ipso, et domum et terram de Chantolio : omnia hac habet 
a rege. — Angirbaudus, juratus, dixit quod habet a rege quatuor boveias® terre apud 
Villas. — Major de Chean habet herbergagium suum a rege et vineas et duas boveias 
E terre et majoratum suum, — Gaufridus de Chien habet herbergagium suum a rege et duas 
boveas terre et tria arpenta vinearum. — Matheus Cuvercles, juratus, dixit quod forestam 
de Melerai tenet a rege. 
553. Feodum militum Aurelianensium. 
Petrus Griarius, juralus, dixit quod homo ligius regis est de grieria, et de hoc quod 
F Hugo Buticularius habet apud Mosterellum et apud Landelam, et de hoc quod Ulricus 
habet apud Corbiniacum et in villa de Mosterollo, et de hoc quod Herbertus de Cecilia 
habet in parrochia de Donesi, tam in plano quam in bosco : hac omnia habet Petrus Gria- 
rius a rege. — Hernaudus Sietiealacion, juratus, dixit quod quicquid habet in villa Vitriaci 
et in tota parrochia habet a rege, et terram quinque carrucarum quam habent Garinus et 
filia Hugonis Buticularii apud Lucarias, et terram ad quatuor boves, quam Stephanus dou 
Plaisseiz possidet, et quicquid mater sua in dominio et in feodo, et fratres sui et Guarinus 
habent apud Paenivillam, et xm modios bladi apud Hyemvillam: omnia hee habet a rege. 
— Johannes de Jalemein, juratus, dixit quod villam que appellatur Loerviller et nemus 
de Genci, et quicquid ibi habet, et quicquid Auncrus habet ibi, totum habet a rege. — 
Siephanus de Plesseiz, juratus, dixit quod habet a rege duo stalla que dedit filiz sue ad 
portam Dunesi.— Odo de Remis, juratus, dixit quod quicquid habet apud Jupeam et 
apud Martiniacum et quicquid Arnulphus ab Hernaudo tenet totum habet a rege. — Elyas, 
juratus, dixit quod [tenet] quicquid habet a rege, terram de Vilers et balliam suam, et 
censum suum quem habent fratres sui apud Marreni, et partem census de Capella. 
55h. Odo de Porta, juratus, dixit quod quicquid habet apud Cigloi, et custodia[m] tocius 
terre sue, habet a rege. — Thomas, juratus, dixit quod ligius est regis, et quicquid habet 
in Legio, circiter ook modios, et domum quam habet Aurelianis, et quicquid habet ibi 
tam in censu quam in aliis rebus, excepta domo defuncti Odonis Cerarii, Hugonis Crassi, 
Roberti Colier, Alardi Boolerii : totum habet a rege. — Bricius, juratus, dixit quod homo 
K regis est ligius, et totam villam Coilliaci habet a rege, et Hugo de Toloniaco habet medie- 


G 


I 





— 


tatem ejusdem ville ab illo. — Uxor defuncti Gentes. jurata, dixit quod quicquid habet 
apud Montem Chevrin habet a rege. — Paganus Canis, juratus, dixit quod homo est regis 


ligius, et quicquid habet in civitate Aurelianensi, tam in vineis quam in censu el in om- 
nibus, totum est a rege. 

L 555. Renerius, juratus, dixit quod homo est regis ligius, et quicquid habet apud Com- 
blous, in vineis et herbergagiis, exceptis quatuor arpentis vinearum, totum habet a rege, 
et quicquid habet apud Dumum, et quinque arpenta pratorum, et novem solidos census 
apud Chaciacum, et rouagium de Sancto Johanne, et usuagium in nemore Sancte Crucis °® 


’ B Maulguinus. * Ex regesto E, fol. 269, et regesio I’, fol. 229. 
* B Girardum. > Let F soveias. 
* EB regestis C fol. 24, et D fol. 26. * Id est ecclesive Aurelianensis. 


TOME XXII. Ql 





722 SCRIPTA DE FEODIS AD REGEM SPECTANTIBUS. 





et regis, et pasturam centum porcorum et verris extra forestas, et quicquid rex habet in a 


Feritate de Bione habet ab ipso, et quicquid Agnes habet apnd Combloeus, totum habet 
ab ipso. — Gaufridus, juratus, dixit quod quicquid habet Aurelianis, tam in censu quam 
in aliis rebus, exceptis quatuor solidis de censu, totum habet a rege.—Reinb[ertus}, ju- 
ratus, dixit quod homo est ligius regis, et quicquid habet apud Tronceium, tam in terra quam 
in censu, et brenagium apud Estables, et quicquid Sanccio de Toriniaco habet apud Ver- 
reles, ab ipso habet, et ipse a rege, et terram duorum boum, quam Rogferjius habet apud 
Villerai, et de hoc quod Johannes Mintore habet [apud] Montem Baudier. — Philippus 
Chenardus, juratus, dixit quod homo ligius regis est, et domum que vocatur Curia habet 
a rege in allodio, viridarium et plateas Aurelianis, habet a rege, et quicquid Lebertus 
habet [apud | Brissiacum. 

556. Hugo de Mesamium habet a rege terram ad dimidiam carrucam et herbergagium 
suum de Mesamium. — Major de Germiniaco habet a rege terram unius carruce, et duo 
arpenta vinearum, et forestam de Germiniaco. — Lebertus de Brisiaco, juratus, dixit quod 
homo ligius est regis pro guarandia terre sux, et inde debet exercitum regis. — Uxor de- 
functi Guidonis Boveti habet a rege trium carrucarum terram apud Villarson. — Gui- 
bertus, juratus, dixit quod quicquid habet apud Galisi habet a Leberto, et de hoc debet 
ipse Guido exercitum regis. — Montpipet est a rege. — Hugo de Rua Nova, juratus, dixit 
quod habet a rege guarendiam suorum hospitum de Chaciaco, et medietatem de Nozcis, 
quam habet soror sua de ipso, ct septem modios avene de brenagio: hoc totum habet 
a rege. 

XLU. °PRISIA SERVIENTUM !. 


557. Sanctus Maximinus, Lx servientes et 1 quadrigas. — Sanctus Sanson, xx servientes. 
— Sanctus Severinus, xxv servientes. —Ferreriz, c servientes et 11 quadrigas. — Sanctus 
Benedictus, vii.xx servientes et 11 quadrigas. — Checiacum, Castrum Novum, Vitriacum, 
Faiacum, ¢ servientes et 11 quadrigas. — Hienvilla, Novilla, Lx servientes et 1 quadrigas. 
— Ville circa Lorriacum, x servientes. Evera, 1 servientes et 1 quadrigam. — Cor- 
ciacum, X servientes. — Buxie, xx servientes et 1 quadrigam. — Cepeium, xx servientes. 
— Castrum Nantonis, ¢ servientes et 1 quadrigas. — Gressium et Capella, Lx servientes 
et 1 quadrigas. — Moretum et Samesium, Lx servientes et 1 quadrigas. — Aurellianis], 
m et y.c libras. — Terra militum Castri Nantonis, x1 libras.— Morigniacum, x1 servientes 
et m quadrigas. — Stampe, m libras aut amplius, si rex voluerit. — Mons Letherici, 
c servientes et 1 quadrigas. — Dordanum, xu servientes et 1. quadrigam. — Sancta Co- 
lumba, 1. servientes et 1 quadrigas. — Dymons, xx servientes. — Sanctus Dionisius, 
XlI.XX servientes et v quadrigas. — Sanctus Germanus, vil.xx.x servientes, et m1 quadrigas. 
— Fossata, 111.xx.x servientes et 1 quadrigas. — Sanctus Maglorius, xx servientes. — 
Sanctus Martinus, xi servientes et 1 quadrigam. — Sanctus Victor, xt servientes et 1 qua- 








drigam. — Sancta Genovefa, Lx servientes et 11 quadrigas. 
558. Vitriacum et Unciacum, xx servientes. — Parisius, 10. libras. — Bituris, m.m li- 
bras. — Mons Argi, ut.c libras. — Giemum, un.c libras. Lorriacum, v.c vel m libras, 


st rex voluerit. —- Albiniacum, v.c libras. — Villa Nova juxta Senones, uil.c libras. — . 


Meledunum et Corbolium, in voluntate regis. — Villa Nova juxta Parisius, xx servieptes. 
— Kala, xt servientes et 1 quadrigam. — Gonessia, LX servientes et 1 quadrigas. — Mons 


Martirum, xx servientes. — Sanctus Crispinus, x. servientes et 1 quadrigam. —— Sanctus 
Medardus, u.c servientes ct mu quadrigas. — Sancta Maria Suessionensis, c servientes et 
u quadrigas. — Terra Sancti Johannis Lauduni, xt servientes et 1 quadrigam. — Best{i- 


siacum|] et Verbria, ¢ servientes et 11 quadrigas. — Petrifons, Lx servientes et 1 quadrigam. 
— Abbas Compendii, t servientes et 1 quadrigam. — Bernulia, Villarfe], Fresnaium et 
Nongentum, Lx servientes et 1 quadrigas. — Chosiacum, Thorota, Mons Magi, Roisselli, 


Lxut libras. — Meriacum, Galquemolin, Ravenelljum], 11.xx.x1 libras. 
559. Communie. — Senones, 11.c servientes et vi quadrigas. — Laudunum, 1.c ser- 
vientes et vi quadrigas. — Brueria, vi.xx servientes et 11 quadrigas. — Velliacum, L ser- 





vientes et 1 quadrigam. Cerniacum et Crispiacum, 1t.xx servientes el 1 quadrigas. — 
Noviomum, ViI.xx.x servientes et 1m quadrigas. — Silvanectum, ¢ servientes et m1 quadrigas. 
-— Villa Nova in Belvasino, xt servientes et 1 quadrigam. — Mons Desiderii, m1.xx ser- 
vientes et 1 quadrigas. — Roia, ¢ servientes et 11 quadrigas. — Compendium, cc servientes 
et mm quadrigas. —- Abbas Corbiensis, cc libras. — Ambianis, x11.xx.x servientes et v qua- 
drigas. — Corbeia, cc servientes et um quadrigas. — Monsterolium, vi.xx.x servientes et 


' Ex regestis A fol. 90, B fol. 94, C fol. 29 v° et D fol. 32 v°. 


= 


=~ 
42 


u 


L 














SCRIPTA DE FEODIS AD REGEM SPECTANTIBUS. 723 


A ut quadrigas. — Belli Quercus', xxx servientes et 1 quadrigam. — Hesdinum, 11.xx ser- 
vientes et 1 quadrigas. — Bapalme, 111.xx servientes el 11 quadrigas. — Tornacum, 
1.c servientes. — Attrebatensis, m servientes vel u1.m libras. — Lens, c servientes et 
u quadrigas. — Heninum, xxx servientes et 1 quadrigam. — Pontisara, vi.xx.x ser- 
vientes et m1 quadrigas. — Mellentum, 1 servientes et 1 quadrigam. — Medunta, cc ser- 

B vientes et 11 quadrigas. — Calvus Mons, c servientes et 11 quadrigas. — Belvacus, v.c ser- 
vientes et x quadrigas vel m.v.c libras. — Andeliacum, c servientes et nm quadrigas. — 
Suessiones, vul.xx servientes et 111 quadrigas. — Pissiacum, ¢ servientes et 1 quadrigas. 

Summa servientum ad servicium regis V.M.INI.C.xxxv et CxIx quadrige, que valent 
XVii.M.vi.c et rv 1. Summa nummorum : xii.M.Lxix libre. 


Cc XLII. SUMMARII QUI DOMINO REGI DEBENTUR ?. 


560. Abbas Mathaii, 1 sammarium. — Sanctus Sulpicius Bituricensis, 1 summarium, 
— Sanctus Benedictus de Floriaco, 1 summarium. — Sanctus Maximinus, 1 summarium. 
— Abbas Ferreriarum, 1 summarium. — Sanctus Severinus Castri Nantonis, 1 summarium. 
— Sancta Colomba Senonensis, 1 summarium. — Sanctus Germanus de Pratis, 1 summa- 
D rium. — Sancta Genovefa de Monte, 1 summarium. — Sanctus Maglorius, 1 summarium. 
— Sanctus Martinus de Campis, 1 summarium. — Sanctus Dionisius, 11 summarios. — 
Sanctus Crispinus Suessionensis, 1 summarium. — Sanctus Petrus Carnotensis, 1 summa- 
rium. — Sancta Maria Columbensis, 1 summarium. — Abbas Moriniacensis, I summarium. 
— Sanctus Petrus Fossatensis, 1 summarium. — Sanctus Cornelius Compendiensis, 1 sum- 
E marium. — Sanctus Medardus Suessionensis, 1 summarium. — Abbatissa Suessionensis, 
1 summarium. — Sanctus Johannes Laudunensis, 1 summarium. — Abbas Corbeiz, 
il summarios. — Sanctus Richerius, 1 summarium. — Abbas Monsterolii, 1 summarium. 
— Abbas Sancti Vedasti Attrebatensis, charrum. — Abbas Sancti Wallerici °. 


XLIV. [DE QUADRIGIS ET EQUIS REGI DEBITIS *. | 


F 561. Prepositus Ambianensis, xx quadrigas. — Regnaudus de Bestisiaco, decem. — 
Guido de Bestisiaco, decem. — Major Senonensis, quinque. — Guillelmus de Capella, 
decem. — Guillelmus Menerus, quinque. — Major de Allodiis, quatuor. — Major Me- 
dunt, quinque. — Prepositus Parisiensis, decem. 

Ursicampus, xu eques ad charros. — Vauceles, xu.— Caroli Locus, xu.— Longus 

G Pons, vir. — Vallseri, nu. — Fusniacus*, mi.— Vallis Beatz Maria, vii. — Sicnaaiitin, 
Vil. 








SUBMONITIO AD DIEM VIII JUNII 


ANNO M.CC.XXXVI. 





MONITUM. 


Hoc monumentum, pluraque ejusdem generis ab Agidio Andrea 
de la Roque jam pridem edita’, ad illustrandos rerum Francicarum 
annales aliquantulum valere nemo non fatebitur. Neque satis erat si ad 
ipsum eruditi viri opus lectores nostros remitteremus, cum tot nominum 
paginas, ubi indices litterarum ordine dispositi omnino desiderantur, 


' Fort. melius Bella Quercus. * Voces Abbas S. W. in C et D desunt. 
* E regestis A fol. 5, B fol. 3 v°, C fol. 29 v’, D * In regesto A, fol 1, et in regesto B, fol. 1. 
fol. 33, E fol. 299 et F fol. 245 v’. * B Sumacus. 


gi. 





* Traité du ban 
et 
arriére-ban. 





* 98 Dec. 1314. 


* a Sept. 1315, 


Simone II 
Festa, 





724 SUBMONITIO ANNI M.CC.XXXVI. 
longum sit perlegere. Nonnullos prawterea codices in promptu habe- 
bamus qui novas nobis lectiones suppeditabant. In primis memorandus 
est codex latinus 10932 in Bibliotheca imperiali servalus, quem, reg- 
nante Philippo LV, clericus quidam nomine Felisius conscripsisse vi- 
detur. Is autem initio libri quem jam absolverat pauca superaddidit 
qua hic referenda censuimus. 

« Anno Domini millesimo trecentesimo quarto decimo, die Sabbati* 
« post festum Nativitatis Domini, tradidi ego Felisius domino Johanni 
« Maillardi, clerico secretario domini Ludovici, Francorum et Navarre 
«regis, in domo sua, quam dominus rex quondam Philippus sibi dedit 
« versus Sanctam Crucem vel domum Crucesignatorum, litteram Gui- 
« donis', quondam comitis Marchi, de conventionibus et confoedera- 
« ionibus quas contra dictum dominum regem quondam cum senes- 
«callo Vasconie regis Angliz nomine inierat. Et fuerunt prasentes in 
« traditione dicta anaes lenshes de Virtuto’, et Symon Clericus, dicti 
«domini Jacobi nepos, et duo alii famuli ipsius domini Johannis. » 

« Anno Domini millesimo trecentesimo quinto decimo, die Martis > 
« post festum sanctorum /AXgidii et Lupi, tradidi ego Felisius magistro 
« J. de Donno Martino in Camera compotorum litleram conventionum 
« habitarum inter dominum regem et mercatores Nemausi’ et Ytalicos, 
« sigillatam sigillo mercatorum ipsorum, prasentibus reverendo patre 
« domino Simone®*, Meldensi episcopo, magistris P. de Condeto, | magis- 
« tris compotorum‘], Parisio, R. Palquerii, Gervasio, notariis, et magistro 
« P. Tesson, nolario, G. Quoquatrici et Billouart; quam tradidit idem 
« magister J. domino Michaeli, capellano suo. — Restituta est michi. » 

Ex iis que antecedunt, Felisium nostrum inter clericos aut in Cancel- 
laria regis, aut in Camera computorum inslitutos, numerandum esse 
conjicimus, immo eundem esse qui in quodam rotulo Parlamenti gal- 
lice scriplo inter nolarios curia anno 1316 mense Decembri?® Mestre 
Féhz nominatur, non ambigimus. Notandum est quoque ab 1 ipso in ro- 
tulis sive voluminibus apud Cameram computorum servatis inventa 
fuisse non Omnia quidem sed multa que suo codici inscribenda cu- 
ravil. Liquet igilur ipsi licuisse regium archivum intrare et publica 
tractare instrumenta. Clericum etiam seu scribam egisse Petri de Stam- 
pis, lunc temporis regii archivi custodis, opinamur. Codex nempe cui 
Felisius in primo folio nomen suum exaravit, fere totus eodemque or- 
dine rescriptus est in registro Petri de Stampis signato I° quod nunc 
in archivo imperil Calta asservatur®, ubi idem Petrus a se ipso extracta 
dicit documenta que in latino 10932 inveniuntur. Unde conjicere licet 
Felisium amanuensem potius quam compilatorem extitisse , verbaque 
invent, extraxi, aut hujusmodi ad custodem thesauri chartarum potius 
quam ad clericum esse referenda. 


' Gaido Hugont XIII, fratri suo, anno 1303 successit. magistris compotorum manu sua in codice saper lineam 
* Cod. Vir” additis; unde nos hec eadem verba uncis includenda 
* Cod. Nem. addita compendii nola. duximus. 

* Simonem Meldensem episcopum et P. de Condeto ambo * Reg. du trés. des chartes, JJ, LVII, fol. 64 v’. 


magistros esse Computorum admonuit Felisias, his verbis ® JJ 1°, fol. uxim vr? ad fol. 101.xx.v1 v’. 


























SUBMONITIO ANNI M.CC.XXXVI. 725 


Quod ad submonitionem anno M.CC.xxxvi (adversus Campanie co- 
mitem, ut opinamur) factam attinet, quendam Camera computorum 
rotulum, cui signum erat 3, a se evolutum fuisse Petrus compilationis 
auctor testatur. Quo quidem ex fonte hausta fuisse monet Andreas de la 


Roque ea que de eodem argumento edidit*; sed pro exemplari latino + tritédu ban, 


gallicam habuerat translationem pluribus mendis deformatam neque 


absimilem ab ea quam exhibet codex quidam? Bibliotheca imperialis *Fondstr.5295. 


(fol. 260) vernaculo sermone scriptus. Quoniam autem Felisius ipse 
nonnunquam erraverat, ejus codicem nec non registrum Petri de Stam- 
pis (fol. 1111.xx.1v verso) cum contextu gallico conferre non negleximus. 


‘we? 





Item in quodam rotulo Camere compotorum cu: signum est 3 inveni quod anno Do- 
mini M.CG.Xxx sexto isti qui secuntur submoniti fuerunt ad tres* septimanas Penthecostes 
apud Sanctum Germanum in Laya ad servitium. 

Primo! episcopi qui nominati sunt supra in rotulo cujus signum est 5*, — Item quinque 
episcopi Normannie et abbas Fiscanni. — Item comitissa Flandria. — Comes Carnoti. 
— Comes Rouciaci. — Comes Nivernensis. — Dux Burgondia. — Archembaudus de Bor- 
bonio. — * Comes Guinarum*. — Comes Sacri Czsaris*. — Comes Pontivi. — Robertus 
de Curtineto. — Vicecomes Castri Duni. — Comes Suessionensis. — Buchardus de Monte 
Morenciaco. —Guillelmus de Barris. — Relicta Gaucheri de Jovigniaco, mittat®. — Do- 
minus Roseti. — Droco de Melloto. — Symon de. Pissiaco. — Gaco de Pissiaco. ——- Ro- 
bertus de Pissiaco. — Petrus de Barris. — Johannes de Monte Morenciaco. — Paganus 
de Sancto Yonio.— Thomas de Brueriis. — Guillelmus Prunelez® pater. — Hugo de 
Castellariis ’. — Dominus Puisati*. — Guillelmus de Joiaco.— Ferricus de Joiaco. — Jo- 
hannes de Donjonno. — Johannes de Andresello. — Relicta Auberti de Andresel, mittat. 
—- Johannes Briart. — Ferricus Briart. — Philippus de Bronnayo®. — P'’. de Castello, — 
Henricus Britaut. -— Ansellus de Palaciolo. — Johannes de Guillarvilla. — Herveus de 
Castello. — Robertus de Bernayo ''. — Ludovicus de Augervilla. — Comitissa Bolonia. — 
Comitissa Drocensis. — Comes Sancti Pauli et Blesensis '*. — Ingerrannus de Couciaco. 
— * Comes Marchie. — * Comes Barri. — * Dux Lothoringia. — * Comes Cabilonensis. 
— Odo de Monte Acuto. — Comes Vienna. —Castellanus Torote.—Thom. de Augervilla. 
— Castellanus Nealphe. — Guillelmus de Bello Sarto. — Gilo de Monte Capreoli. — 
Amauricus de Pissiaco. — Rogerus de Villa d’Avrai. — Guillelmus de Nantolio. — Gal- 
terus de Avesnes. — Symon de Dargies. — * Ansellus de Triangnel '*. — Ansericus de 
Monte Regali. — Ursio de Merevilla'*. — * Ursio de Berciaco. — * Johannes de Criéve- 
cuer. — Johannes de Valeri. — Guido de Court Guillerai ®. — Johannes de Magduno. 
— Symon de Baugenciaco. — Theobaldus de Bello Monte. — Petrus de Marliaco. — 
Comes Vindocinensis. — Johannes de Touciaco. — * Hugo Lupus. — Petrus de Richeri 
Villa. — Guillelmus de Monte Sancti Johannis. — Guido de Ruppe. — Robertus de Sancto 
Claro. — Petrus de Richebourc. — Petrus de Maulia!®. — Guillelmus de Moncellis. —- 
Amaurricus de Mellento. — * Guillelmus de Torneel, vel mittat!”. — Relicta Bertrandi , 
mittat. — Richardus de Harecourt'*. — Dominus Novi Burgi. — Robertus Malet. —* Cam- 
bellanus de Tanquarvilla. — * Guillelmus Crispini. — Johannes de Tornebu. -—— * Heres Jo- 
hannis de Bourayo '. — * Relicta Johannis de Bourayo, mittat. — Guillelmus de Yvriaco. 








* Hic locus in editione desideratur. * Ed. de Puysac; cod. 5291, de Puisat. 

* Fragmentum Rotuli cui signum erat 5 paulo inferius * Ed. de Brunay ; cod. 5291, de Berronay. 
reperies, p. 726, ubi nomina que sequuntur plerumque pre © Cod. 5291, Pierre. 
oculis habebis. '' Ed. de Vernay. 

* Asteriscum prefiximus iis nominibus que in submoni- " Cod. Fel. Bles. addita compendéi nota. 
tione anni 1242 non apparent. ' Ed. de Trainel. 

* Ed. Sanxerre. Cod. 5291 Sanxuerra. '* Ed. de Merville. 

* Pro mittat codex Felisii non uno in loco habet m supe- '* Ed. et cod. 5291, male de Montguillaume. 
raddita compendii nota ; inferius tamen legitur Guillelmus '© Ed. de Maule. 


de Torneel, vel mittat nulla littera omissa, id est veniat 


Ed. male ou envoyé ; cod. 5291, ou envoie. 
vel pro se hominem mittat. , 


Ambo codd. male Barecourt; ed. Harecourt. 


* Ed. de Pruneley. '* Ed. les hoirs de Jehan de Boury; cod. 5291, Bou- 
” Ed. de Chastelleraut; rectius fort. des Chastelliers ; ray. Hie et infra pro Bourayo vel Bovrayo censemus le- 
cod 5291, Chartilliéres. gendum Rovrayo. 


preuves , p. 19. 


© 8 Juni. 











* Traité du ban, 
preuves, p. 25. 


» 5 Maii. 


726 SUBMONITIO ANNI M.CC.XLIL. 


— Guillelmus Mali Vicini. -— Petrus de Pratellis.— * Amauricus de Gaciaco'.— Johannes 
de Bruecourt. — Dominus Tuilleriarum?. — Guillelmus de Mortuo Mari. — Martellus®. 
— Guillelmus de Mellento. — Wauquelinus de Ferreriis. — Relicta Roberti de Tibouvilla, 
mittat. — Heres Argent{omi]. — Renaldus de Paveilli. — Johannes de Mancigniaco *. — 
Johannes de Londa. — Guillelmus de Tilleio®. — Aubertus de Angesto®. — Comitissa 
Augi, mittat. — Laurentia de Aufai, mittat. — Radulfus Mali Vicini. — Guillelmus de Dou- B 
cellis. —* Domina regina Aurelianensis’ omnes illos qui ei subsunt et debent servitium ad 
suum, qui habent xx libras terre vel plus. — * Andreas Juvenis, omnes illos de ballivia sua ® 
qui habent cx libras terre vel amplius et debent servittum. — * Johannes Jaucus? similiter. 
~~ * Nicolaus de Auvillari ", similiter. —*Renaldus de Triecot !'!. — * Similiter ballivi Nor- 
manniz, omnes illos de suis balliviis qui debent servitium. — Sequitur ibidem alia submo- ¢ 
nitio ” aliorum ad denarios. 








SUBMONITIO AD DIEM V MATI 


ANNO M.CC.XLII. 





MONITUM. 


Pauca nobis de hoc monumento dicenda sunt, quod in codicibus 
Felisii * et P. de Stampis '‘ reperimus, e quodam Camere computorum 
volumine descriptum. Hunc contextum cum codice 529 1 gallice scripto 
(fol. 253) ;illinc cum gallica translatione ab Andrea de La Roque edita’, 
nec non cum allera submonitione que proxime antecedit conferendum 
curavimus. Multa enim nomina utrique monumento communia esse 
animadvertet eruditus lector; qua autem asterisco notavimus ea in 


altero non occurrunt. 








In quodam rotulo de Camera compotorum cujus signum est 5 inveni quod isti qui se- p 


quuntur debent servictum, elt non declarat illud servitium '*. Et submoniti fuerunt apud 


Chinon ad crastinum” octabarum Pasche pro eundo super comitem ' Marchiz anno Domini 


m.cc quadragesimo secundo. 
Cathalanensis, Laucdunensis, Suessionensis, Ambianensis, Morinensis, Tornacensis, Bel - 


vacensis, Noviomensis, Carnotensis, Aurelianensis, Parisiensis, Meldensis, Autisiodorensis, £ 


Trecensis, Nivernensis, Lingonensis, Eduensis, Baiocensis, Lexoviensis, Ebroicensis, Sa- 
giensis, Abrincensis, episcopi. —* Kegalarius Remensis"’.— Comes Flandrensis. — * Comi- 
tissa Montis Fortis '*. — Comitissa Carnotensis ®. —- Comes Rociaci. -— Comitissa Niver- 


" Ed. de Vacy; cod. 5291, Bacy. ' Hee submonitio in codice desideratur. 

* Ed. le sire de Tilliéres; cod. 5291, Tuilliéres. Lat. 10932, fol. 27. 

* Ed. N. Martel; Cod. P. de St. Marcellus. "JJ. 2, fol. m11xx v’. 

* Cod. Fel. Mantign.; ed. Montigny ; cod. 5291, Man- '* Cod. P. de Stampis declareat ; ed. et ne desclarent 
tegn... pas quel. 

* Ed. et cod. 5291, de Tilly. © Ed. sur ja comté. 





* Ed. de Hangest. 

” Ed. madame la royne jouit d'Orléans: rectius qui 
jouit. [bt agitur de Ingeburge Danica. 

* Id est de ballivia Viromandensi. 

* Ballivus Aurelianensis; ed. male, Jehan le Joine. 

°° Ed. de Avrilly; codd. de Anull. vel Amill. addita 
compendii nota : corrigere oportet de Auvill. Is erat ballivus 
Senonensis. 

‘' Ballivus Gisortii; ed. male de Trictot. 


7 A mense Juli 1240 usque ad annam 1244 vacavit se- 
des Remensis. Reqalario Remensi, iisque nominibus que in 
submonilione anni 1236 non apparent, asteriscum piefi- 
aximus. 

*® Sabmonita est Beatrix, Montis Fortis comitissa, non 
autem filius ejus Johannes , qui scilicet patri suo A matlrico 
V1, nuper in Apulia mortuo , nondum successerat. 

'® Elisabeth aut filia ejus Mathildis; incerto enim anno e 
vivis excessit Elisabeth. 











SUBMONITIO ANNI M.CC.XLIL 727 


A nensis. — Dux Burgondie. — Comes Suessionensis. -—~ Comes Sacri Czesaris. — Dominus 


E 


Roseti!. — Droco de Melloto. — Relicta Galcheri de Joegniaco. — Gazo? de Pissiaco. — 
Symon de Pissiaco, pater. — *Symon, filius ejus.— Robertus de Pissiaco.— Comes Pon- 
tivi. — Ansericus de Monte Regali. — Archembaudus de Borbonio. — Ingerrannus de 
Couciaco. — * Petrus de Curtineto. — Robertus de Curtineto.— * Johannes de Curtineto. 
— Buchardus de Monte Morenciaco. — Johannes de Monte Morenciaco *. — Galterus de 
Asveniis *. —— Petrus de Barris. — Odo de Barris. —Paganus de Sancto Yonio. — Thomas 
de Bruieriis._—* Johannes de Aurelianis. — Guillelmus Prunelé °. — Hugo de Chasteleriis®. 
-~- Dominus Puysati’. —Guillelmus de Joy. — Ferricus de Joy.— Johannes de Donjonno. 
— Relicta Johannis de Andresel. — Relicta Auberti® de Andresel. — Relicta Johannis Be- 
kart. — Relicta Ferrici Bekart °. — Relicta Philippi de Bruneyo °.— Petrus de Castello. — 
Henricus Britaut. -— Heres Anselli de Palesolo''. — Johannes de Guillenvilla!?. — * Guido 
de Caprosia. — Guido Mali Vicini. — Herveus '* de Castello. — Robertus de Bernayo. — 
Ludovicus de Augervilla*. — Guido de Curia Guillerai 15, Johannes de Mauduno *, — 
Symon de Baugenciaco. — Relicta Theobaldi de Bello Monte. —* Relicta Guillelmi Buticu- 
larii'” (iste vidue citate fuerunt ut mitterent).—* Buchardus de Mailliaco. — * Guillelmus 
de Bello Monte. — Johannes de Touciaco '*. —* Relicta Rotroudi de Monte Forti. —* Guil- 
lelmus de Silliaco. — Petrus de Richeri Villa. — Guillelmus de Monte Sancti Johannis. — 
Johannes de Ruppe. — Robertus de Sancto Claro. — Filius Petri de Divite Burgo”. — 
Petrus de Manlia 2°, — Filius Guillelmi de Moncellis. — Amarricus de Mellento. — * Gau- 
fridus de Millerai 2!? — * Magister Phillippus de Milliaco. — Odo de Monte Acuto. — Mater 
Petri de Marlliaco”. — Castellanus Thorote. — Relicta Theobaldi de Augervilla.— Comes 
Vindocinensis. — Vicecomes Castri Duni. — * Vicecomes Belli Montis. — * Vicecomes Me- 
leduni. — Comes Viennensis. — * Comes Joegniaci. — Comes Sancti Pauli. — Comes Bo- 
lonia. — Comes Drocensis. —* Petrus de Brana*, quondam comes Britannie. —* Johannes, 
comes Britannize.-— * Robertus de Bomez. —* Gaufridus de Brana?+, — * Dominus Sancteze 
Maure. — * Dominus Craceii ®.—* Dominus Castri Maiglan **,— * Heres Ren. de Preci- 
gniaco.—*Heres Harduini de Precigniaco.-_—-* Dominus de Passavant.— *Dominus de 
Haya. — Castellanus Nealphe.—* Mathzus de Marliaco. — Symon de Dargis’. — Guil- 
lelmus de Bello Saltu*’. —* Symon de Bello Saltu.—*Giletus de Calvo Monte. — Heredes 
Montis Capreoli. — Armarricus”® de Pissiaco. — Johannes de Villa Avreii °°. — Aubertus de 
Angest.— * Herveus de Feritate.— * Heredes Amarrici de Provemont*!. — Guillelmus de 
Nantolio. — * Heredes filii Yvonis. —* Petrus de Chemilly*. — * Ren. de Maulevrier. — 
* Rob. de Maulevrier**, — *Hemericus de B)uc. — * Heredes Radulfi de Sancto Alemando. 
—*Hemericus de Argentone. —* Ridellus de Rilli. — * Gauffridus Paganus. — * Gaulflridus 
de Lezegniaco pro Moncontor.—* Dominus Pruliaci. — *Herbertus Torpin. — * Domina 
Insule Buchardi. — * Domina Feritatis Bernardi. — * Ales de Briseyo. — * Joceliuus de 
Campo Caprario“. — * Petrus de Bauceyo.— *Domina Sancti Michaelis. — * Heredes Ful- 
caudi de Maucac *, — * Gervasius de Pruleyo. — * Radulphus de Fougeriis. — * Henricus 
de Soliaco.— * Gauffridus de Poenciaco. — *Renaudus de Sancto Palesio. —*Gauffridus 


' Cod. Ros. superaddita compendii nota; et cod. 5291, 
Monsieur Rogier : in submonitione anni 1236 cod. habet 
Roseti. 

? Alias Gaco. 

* Hic in editione desideratur. 

* Rectius fort. Avesnis; cod. 2591, d’ Avesnes. 

® Alias Prunelez; cod. 5291, Prunelle. 

* Alias de Castellariis; iterum edit. sed male, ut videtur, 
Chastelleraut; cod. 5291, Chastelier. .. 

”. Edit. Puysac. 

§ Cod. 5291, Robert. 

* Ed. Briart; sic quogue Fel. codex in submonitione 
anni 1236; cod. 5291, Bebart. 

'° Alias Bromayo:; ed. Prunay. 

" Alias Palaciolo; ed. et cod. 5291, Jehan Ansel de 
Paloisel. 

2 Alias Guillarvilla; ed. Guillerville. 

'S Ed. et cod. 5291, Huet; cod. Fel. anno 1236 habet 
quogque Herveus. 

'* Ed. et cod. 5291, Angerville. 

'® Ed. Court Guilleraut. 

* Alias Magduno; ed. et cod. 5291, Meun. 
” Ed. et cod. 5291 male, le Boucloier. 
* Ed. et cod. 5291 male, ut videtur, Coucy. 

'* Alias Richebourc; ed. male, Bourger; cod. 5291, 
de ..... Bourg... 


2 Ed. Maule; cod. Fel. anno 1236, Maulia. 

*" Cod. P. de St. de Mista, lectio dubia; in. cod. Fel., 
ed. et cod. 5291, 1a Mile, hic et loco sequenti. 

* Ed. male, maistre Pierre de Milly; cod. 5291, 
maistre Pierre de Marlly. 

33 Ed. Pierre de Dreux, dit de Braine; cod. Fel. male, 
de Barna; cod. 5291, de la Barne. 

* Cod. 5291, de la Barne. 

* Ib. Cracy. 

* Ed. et cod. 5291, Chasteau-Mainglan vel Mainglen; 
nanc, ut videlur, Chateau-Meillant (Cher). 

*? Cod. 5291, des Darges; ed. d’Argies; cod. Fel. 
anno 1236, de Dargies; nunc Dargies c™ Grandvilliers 
(Oise). 

°8 Cod. 5291, Biausaut; ed. Beausaut, cod. Fel. anno 
1236, Bello Sarto. 

29 In altera submonitione Amauricus. 

° Ed. male Villeamée; cod. 5291, Viile Avree. 

*t Ed. male Prevemont. 

"Ed. Chambly. 

‘3 Hunc omisit editor, necnon heredes Radulfi de Sancto 
Alemando et Hemericum de Argentone qui paulo infe- 
rius sequuntur. Eadem nomina absunt cod. 5291. 

** Ib. de Champ. 

*° Jb. Mautat. 








728 SUBMONITIO ANNI M.CC.XLILI. 


de Bello Morterio '. — *Gauffridus de Castro Bruient. — * James de Castro Gonterii. -— 
* Gauffridus de Ruppibus. — *Guillelmus de Toarcio. —— * Gibaudus de Autri?. — *Ren. de 


Monte Falconis. — * Odo de Soliaco. — * Ren. de Plesseyo. — Dominus Merevilla. —* Pe- 
trus de Mesalant. — * Stephanus de Kiercu pro Condon*...— *Johannes de Nantolio. — 
* Galterus de Charrot*. —*Guillelmus de Virsone. — * Renoudus® de Culent. — * Guil- 
lelmus de Chauvigniaco, armiger.— *Imbertus de Bello Joco.— * Hugo de Waleriaco. — 
Johannes de Waleriaco. — * Robertus dominus Bovarum®. — * Vicedominus Piquegniaci. 
—* Petrus Cambellanus. —* Domina Atheiarum’. —* Bartholomzus de Manlia*. —* Guil- 
lelmus de Moncellis. —* Relicta Theobaldi de Mathefelon. —* Guido de Foresio. —* Petrus 
de Alneto. —* Guido de Agrevilla®. —* Petrus Choiseler°. — * Johannes de Bouterviller™. 
—*Dominus Bosci Malarum Herbarum. —*Matheus de Tria. — * Dominus Nigella. — 
*Reginaldus Scutum ad Collum. — * Reginaldus qui habet relictam Johannis de Nantolio. 
— *Johannes de Granchia "2. 
Idem sequuntur in eodem rotulo : Normanni qui debent servitium submoniti apud Chinon. 
Abbas Fiscanensis; conventus mittat. — *Abbas Montis Sancti Michaelis. — Constabu- 
larius Normannie. — Robertus Bertrandi; mater ejus mittat. -— Relicta Richardi de Hare- 
curia. —*Fulco Paganelli. —* Guillelmus Paganelli. -—* Johannes Paganelli. — * Tesson'® 
Paganelli. — Dominus Novi Burgi. — Robertus Maleti. — Johannes de Tornebu. —* Guil- 
lelmus de Haquevilla. —*Guillelmus de Roboreto '. —* Haymericus de Castro Eraudi. — 
Guillelmus de [vriaco .— Dominus Pratellorum.— Johannes de Bruencourt '*.— Dominus 
Tuilleiarum '’. — Guillelmus de Mortuo Mari.— Gaufridus Martel.— Guillelmus de Mel- 


lento, — Gauquelinus'® de Fereriis. — Guillelmus de Tiboudi Villa. — Heres Argen- 
ciarum (sic). — Ren. de Pannillosa'. — Johannes de Mancigniaco *°. — Nicolaus de Londa. 


— Guillelmus de Tilleio.—*Heredes Trubeville. — 


*Guillelmus de Vernone. —* Ri- 


chardus de Curte?!. —- Comitissa Augi; mittat. — Laurentia de Aufaio; mittat. — Rad. 


o 


Mali Vicini. — Guill. de Doucellis. — * Fulco de Alneto 2. — * Johannes de Auneto. — 


*Guillelmus de Sancto Celerino. — 


neval 2*, — * Johannes d’Estouteville. — * Andreas de Vitriaco. — 


* Johannes de Saqueinvilla*®. —* Robertus de Oes- 


*Henricus de Avaugor. — 


*Richardus de Croileyo *. — * Guillelmus de Rupierre. — * Guillelmus Pull. ....*° 

Item in eodem rotulo continentur due submonitiones ad denarios facte pro Albigesio, 
tam militum cum certo numero equitum, quam communiarum quod mittant certum nu- 
merum peditum; item abbatiarum quod certum numerum equorum mittant pro carris; 


item ballivi quot quadrigas mittant 27, 


' Ed. Biaumortier oun Beaumanoir; cod. 5291, Biau- 
mortier. 

* Ed. Averey; cod. 5291, Avery. tro 

’ Sic cod. Fel. addita in fine compendii nota ; wd P. de 
St. Pf sar snare de Kierra pro condan, super addita quoque 
compendii nota. Ed. et col. 5291 male, Estienne deChense 
pour Jehan de Nantueil, 

id. Charots. 

® Ed. Remon; cod. 5291, Renon 

* Cod. Fel. Bovar, addita compendii nota; ed. et cod. 
5291, des Boves. 

” Ed. et cod. 5291, Acyes. 

* Tb. Maule. 

* Ed. Angreville; cod. 5291 , d Aigreville. 

'° Ed. de ) Choiseul. 

'' Ed. Bouteville. 

Ed. de la Grache. 

'* Id est Tesson Paganelli; cod. 5291, Tesson Paienel. 
Sed Tesson pro cognomine vulgo usurpabatur. Ed. eo loco : 
Jehan Painel ..... Tesson, quia scilicet nomen cogno- 
mini Texson prefixum leyere non potuerat. 

' Ed. Guillaume de Bellemare; cod. 5291, Guil- 


laume de ..... 


* Hune omisit editor; cod. 5291 iterum Guillaume 


'° Ld. Brucourt; cod. noster anno 1236, Bruecourt. 

'? Alias Tuillerarium; ed. Tillieres; cod. 5291, Tuil- 
lieres. 

Alias Wauquelinus; ed. Vauquelin. 

'* Ed. Pamilleuse; codd. Pannill. addita compendii 
nola; sed anno 1236, post heres Argentomi legitur Re- 
naldus de Paveili. 

*° Codd. Fel. et P. de Stampis Montigniaco. 

*" Codd. Curt. addita compendii nota; ed. Courcy. Veri- 
similiter de Curce. 

* Melius fort. de Alnoto. Vide infra 729 CD. 

* Cod. P. de St., Fauquinvilla; ed. Franqueville; cod. 
5291, Faqueinville. 

‘ Ed. Esneval. 

* Ed. Creully; cod. 5291, Orloy. Anno 1234 in Sca- 
cario liotomagensi judicatum est auxilium exercitus a 
Ricardo de Croleio solvendum esse. 

*° Sic codd. addita compendii nota; ed. de Pavilly ; ibi- 
dem omissa sunt ea que sequuntur. 

” Cod. 5291, item Jes baillis quantes — charrétes il 
envoient. 


le) 
2 


D 


E 


F 


G 


sami sede = - 























: Ri TT re 
ee ee Se Oe ee : tek, 


Sn ae 








SERVICIA NORMANNIA. 





MONITUM. 


Tempus quo hee pagina confecta fuerit' intra certos fines circum- 
scribi posse existimamus. Nulla enim mentio facta fuisset de escasura 
domine Ale ante annum M.CC.xxxIx quo ejus hereditatem Roberto Malet 
et vicecomiti Castri Eraudi obvenisse constat. Neque domina de Ha- 
recuria inter eos qui servicia debebant inscribi potuit, nisi antequam 
filius ejus Johannes, sui juris factus, baroniam Sancti Salvatoris, 
anno M.CC.XLVI, ut videtur, administrandam suscepisset. Verisimile est 
igitur hac Normanniz servicia circa annum M.CC.XLI descripta fuisse. 
Eadem gallice translata exhibet cod. 5291 (fol. 258). 





1 Item in quodam alio rotulo de Camera compotorum, cujus signum est O, inveni quod ista 
sunt servicia Normannie, et isti sunt qui ea debent. Et est titulus dicti rotuli talis: Ista SUNT 
SERVICIA NORMANNIA ET ISTI DEBENT, SCILICET : 

Constabularius Normanniz se quinto. — Ricardus de Corceyo, se quinto. — Petrus de 
Subvie , solus. — Symon de Monte Gobert, solus.—— Fulcatidus de Hucon?, servictum pro 

B xxvi diebus. — Johannes de Mota, solus. — Robertus de super Loler* pro Terra Gasta, 
solus*. — Episcopus Constanciensis, 11 milites. — Episcopus Abrincensis, 1 milites. — 
Gauquelinus °, 11 milites. — Johannes de Nonant, solus. — Johannes de la Londe, solus. 
— Nicolaus Bordel, solus. — Oliverius de Rovres, solus. — Johannes de Mancegni, 1 mi- 
litem et dimidium. — Petrus de Moreto, solus.— Johannes de Tornebu, se tertio. — Guil- 

¢ lelmus de Huysseio, solus. — Domina de Harecuria, m1 milites. — Esmauricus de Huyssi, 
solus. — James de Bolinguehan pro servicio de Tileres°, se tertio. — Johannes de Brui- 
cort, solus. — Henricus de Biaufo, 1 milites. — Johannes d’Atoville, u milites et dimidium. 
— Guillelmus de Nemor, dimidium militem.— Rad. de Uerneval, pro patre suo, se tertio. 
— Johannes de Piro, solus. — Guillelmus de Sancto Celerico, se tertio. — Fulco de 

p Auno’, se tertio. — Robertus de Novo Burgo, 1 milites et dimidium. — Petrus de Pra- 
tellis, se tertio. — Fulco Paanel, solus.— Tessonnus, pro feodo de Perci, solus. — Frain- 
linus Malemains, solus. — Episcopus Baiocensis, m1 milites. — Hugo de l’Epinay, solus. 
—Robertus Malez,1 militer et tres quarterios, pro escasura domine Ale *.— Item, idem 
Robertus Malez pro baronia de Garavilla, 11 muilites. — Haymericus, vicecomes Castri 

£ Eraudi, m1 milites et 11 quarterios. — Johannes Crot, dimidium militem. — Abbas Montis 
Sancti Michaelis, um milites. — Episcopus Lexoviensis, mt milites. — Guillelmus de 
Rovrai, se altero. — Guillelmus Paanel, de baronia de Marciaco, solus. — Guillelmus de 
Vernon, se quinto. — Robertus Bertran, se quinto. — Garinus de Mehudin, solus. — 
Guillelmus de Mortemer, u milites. — Regnerus de Pavilla®, n milites. — Richardus de 

F Sancto Germano, solus. —Gaufridus Martel '°, se quarto. — Laurentia de Pontibus, 1 mi- 
lites. — Comitissa Augi, 1x milites. — Petrus é Remi, solus. 





' Lat. 10932, fol. 28 vw’. — J.J. T°, fol. r1xx.u v’. quia scilicet vocem solus cum compendu nota scriptam (sol.) 
* Nance Husson, c™ le Teilleul (Manche). translator perperam interpretatus est solvit. 
* Rectius fortasse de super lo Ler; nam prope Saint- ° Idem qui alias Wauquelinus de Ferreriis. 
Aubin-de-Terre-Gatte et Saint-Laurent-de-Terre-Gatte ° Cod. 5291, Tillieres 
(Manche, c” Saint-James), reperire est Haut-Surlair ef * Nance Aunou-le-Faucon, c” Argentan (Orne). 
Bas-Surlair, gue locorum nomina a proximo rivulo dicto * Ala de Almenéches. 
Lair sumpta fuisse liquet. * Reectius fort. Regnaldus de Pavilliaco sive de Pavilli 
* Cod. 5291, hic et in tribus locis qui antecedunt a paié , '° Cod. 5291, de Saint Marcel. 


TOME XXIII. 92 





: 
: 








* Viede S. Louis, 
IV, 7. 


/ 


* 6 Sept. 


* a3 Sept. 











SUBMONITIONES ANNO M.CC.LIT FACTA. 





MONITUM. 


Cur anno M.cc.Lui, mense Septembri, multi ad exercitum vocati fue- 
rint, jussique Exoldunum, Martellum, vel Lemovicas certa die conve- 
nire, doctus Tillemont rationem reddidisse nobis videtur*. Cum enim 
Vasconiam paucis abhinc annis turbatam ac rebellantem armis com- 
pescere pararet Henricus III, Anglie rex, us qui, absente Ludovico IX, 
regnum Francie administrabant idoneum visum est Normanniam mu- 
nire, oppidis castellisque Pictavie presidia imponere et in regiones 
Vasconiz proximas exercitum mittere. Dubitamus autem num eodem 
coacti fuerint carri abbatiarum (§ 7) et servientes (§ 8 et g) quos in- 
scribendos curaverunt Felisius et Petrus de Stampis postquam submo- 
nitionis apud Lemovicas facta meminerunt. Lineam enim duxisse 
videntur ut hee et illa, qua uno tenore non scripta sunt, distingui 
possent. Praeterea, si attenderis in Picardia sita esse pleraque ex mona- 
steris et oppidis de quibus eo loco agitur, vix intelliges cur e Septen- 
trionalibus regni provinciis in seaitibuees longo itinere et maximo 
sumptu copie transmovende fuissent, cum vicinum eo tempore in 
Hannonia bellum gereret Carolus Andegavensis. Hoc denique notan- 
dum est Wernonem de Verbria et Ren. de Triecot (§ g) diu antea bal- 
livi munere functos fuisse. 





§ 1. In quodam alio rotulo de Camera compotorum , cujus signum est 4, mveni quod 
anno Domini M.cc.L1 submoniti fuerunt apud Exoldunum ad Sabbatum ® ante Nativitatem 
beate Marie, ad servicium: 


Comes Sacri Cesaris. — Comitissa Carnotensis, mittat. — Comitissa Nivernensis, ut 
mittat. — Odo dominus Borbonii. — Henricus de Soliaco. — Renaudus de Cullent. — 
Guillelmus de Chauvigniaco. — Dominus Craceii. — Robertus de Bomez. — Guillelmus 


de Lineriis. — Ren. de Insula, dominus Feritatis Naberti'!. — Gaufridus Pagani. — Do- 
minus Puysati?. — Johannes de Corguilleray*. — Odo de Soliaco.— Theobaldus de 
Blazon. 

§ 2. Item, in eodem rotulo continetur quod submoniti fuerunt ad servitium ad diem 
Sabbati” post Nativitatem beate Marie apud Martellum‘. 





Episcopus Caturcensis. — Episcopus Lemovicensis. — Vicecomes Comborni>®. — Vice- 
comes de Ventedor.— Fortenerius® de Gordon. — Naimericus’ de Gordon. -— Deodatus 
Baras. — Bertremius® de s® de Pestilhac. — Guibertus de Teminis. 
— Gaillardus de Rainac. — Girardus de Mala Morte. — Villa Caturcensis. — Figiacum. 
— Villa Rupis Amatoris. — Sarlatum. — Martellum. — Petragori. — Lemovice. — Briva. p 
— Sanctus Junianus. 

¥ Ed. et cod. 5291, Ferté-Auberi. * Ed. male, Combom. 

* Ib. Puysac. ° Ed. Fortemer. 

* Ib. Cornilleray. ? Ed. Aimeri; cod. 5291, Naymeri. 

‘ Id est & Martel, arr. Gourdon (Lot); ed. male Sa- * Ed. Bertran. 


medy aprés la Nostre Dame aux Marteaus * Ed. Amalri; cod. 5291, Amalvi. 

















LES NOMS DES ABBAYES QUI DOIVENT CHARROI AU ROI. 731 


a $3. Item, ibidem scriptum est quod ballivus Bituricensis debuit submonere omnes de 
sua ballivia qui servicium debent'. an 
§ 4. Item, ibidem scripta sunt nomina plurium nobilium qui cum certo numero sub- 
moniti fuerunt apud Exoldunum ad diem Sabbati* ante Nativitatem beatae Marie ad dena-  * 6 Sept. 
rios. . . . . . 
B $5. Item alia submonitio apud Exoldunum ad quindenam? Nativitatis beatae Marie. > 9 Sept. 
§ 6. Item, alia apud Lemovicas, ad eamdem diem. 
§ 7. Carri abbatiarum. 


Ursi Campus. — Longus Pons. — Karoli Locus?. — Foiniacum*. — Boeries*. — Vau- 
celles. — Mortuum Mare. — Vallis Beate Marie. — Vallis Sarney®. — Barbeel*®. — 
¢ Bellum Pratum. — Alnetum. — Vallis Serena’. — Clarus Mariscus vel Vallis Clara in 
Laudunesio. — Sanctus Martinus de Lauduno. — Sanctus Martinus in Aroesia*. — Sanctus 


Laurentius in Brayo’, quilibet x1 equos’°. 
§ 8. Communiz que miserunt servientes pedites. 


Laudunum, ccc. — Brueriz, c. — Suessiones, cc. — Sanctus Quintinus, ccc. — Pe- 
D rona, ccc. — Mons Desiderii, ccc. — Corbie, cccc. — Ambiani, ccc. — Compendium, 
ccc. — Roya, ccc. — Athies, c. — Capiacum, c. — Braium, ¢. — Villa Tornaci, ser- 


vientes quos debet. 
Werno de Verbria", ccc. — Quidam ex parte domini Ren. de Triecot'’, n.c. — Rad. 
de Builiencourt, ccc. Quidam de Atichiaco, c. 











LES NOMS 


DES 


ABBAYES QUI DOIVENT CHARROI AU ROL. 





AVERTISSEMENT. 


Cette liste a été imprimée par André de La Roque immédiatement 
apres celle qui précéde*; mais le titre qu'elle porte dans le manuscrit «traité du ban, 
5291 prouve qu'elle n’a pas élé extraite du méme role, et quelle ne" 
se rapporte pas a une expédition déterminée. Comme, d ailleurs, elle ne 
se trouve pas dans le manuscrit de Feliz, nous avons cru préférable de 
la publier a part, en essayant de rectifier quelques-unes des fautes qui 
altérent les noms de plusieurs abbayes. Nous espérons y avoir réussi 
a l'aide dun manuscrit du fonds de S. Germain (aujourd'hui n.*1 2814 
du fonds latin), qui renferme‘ un texte moins incorrect du méme mor- * Fol. 219, 
ceau. C’est donc ce manuscrit que nous suivons de préférence. 


' Ea que proxime sequuntur (§ 4, 5 et 6) omisit editor. * Ed. Saint-Martin-en-Artois; rectius Mont-Saint- 
> Id est Chaalis; ed et cod. 5291 male Cherlieu. Martin en Arouaise. 
* Cod. P. de St. Foinriacum, minus recte; ed. male, * Saint-Laurent-en-Lions. 

Forni. © De carris abbatiarum, alleram Andreas de La Roque 
* Ed. et cod. 5291 male, Boiers. edidit paginam quam paulo inferius reperies. Vide etiam 
* Ib. male, \e Val Ferney. supra, p. 723, FG. 
* Ed. male, Varbel. ‘' Vernolii ballivus ab anno 1237 ad annum 1244 
7 Ed. male Vaus Serné, et cod. 5291, Vau Seréne, * cee deest in cod. P. de Stampis. 


pro Valsery. '’ Gisorcii ballivus ab anno 1235 ad annum 1237. 


Y2. 








* P. 305. 


» Bibl. nat. 
lat. go16, 
pitce 8. 


* Bibl. nat. 
francais 20853, 


732 CHEVALIERS DE L'HOSTEL LE ROI CROISIES. 


Les noms des abbaies' qui doivent charroi au roy toutes fois que le corps dou roy va en guerre 
en quelque lieu que ce soit. 


Premier, l’'abbé de Clervaus, un chariot attelé de chevaus. —L’abbaie de Saint-Urbain, 
un chariot tout attelé. — L’abbé de Longuay?, un chariot tout attelé. — L’abbaie de 
la Creste 3, un chariot tout attelé. — L’abbaie de Mores, un chariot tout attelé. — L’abbaye 
de la Chalade*, un chariot tout attelé. — L’abbaye de Moremont, un chariot tout attelé. 
— L’abbaye de Bailleval en Dyolet®, un chariot tout attele. — L’abbaye de Saint-Vaast 
d’Arraz, un chariot, ou un char couvert pour mener les armeures dou roy. — L’abbaye 
d’Orbez®, un chariot tout attelé.—L’abbaye de Moustiers, un chariot tout attelé. — L’ab- 
baye de Trois-Fontaines, un chariot tout attelé. — L’abbaye de Hurion, un chariot tout 
attelé. — L’abbaye de Vauluisant, un chariot tout attelé. — L’abbaye de La Rivour’, un 
chariot tout attelé. — L’abbaye de Moustier Arraine *, un chariot tout attelé. — L’abbaye 
de Saint-Pére de Meleun, une charette attelée. — L’abbaye de Jart, un chariot tout at- 
telé. — L’abbaye d’Orquans®, un chariot tout attelé. — L’abbaye de Laon, une charrette 
attelée. — L’abbaye de Saint-Quentin de Beauvais, un chariot tout attelé. — L’abbaye de 
Saint-Lucien de Beauvais, une charette tout attelée. — L’abbaye de Saint-Symphorien de 
Beauvais, une charette toute attelée. — L’hospital © de Mont-Yon, une charette tout at- 
telée. L’abbaie de Chage, une charette toute attelée". 











CHEVALIERS DE L’HOSTEL LE ROI CROISIES. 





AVERTISSEMENT. 


Nous publions ici une liste moins étendue que celle dont la qua- 
trieme édition a paru dans le tome XX de cette collection*; mais elle 
renferme un certain nombre de noms nouveaux, et fournit, en outre, 
plusieurs variantes relativement au chiffre des gages accordés par le 
roi a plusieurs chevaliers croisés. Notre texte, d'ailleurs, est tiré d'un réle 
original’ qui mérite plus de confiance que les copies empruntées au 
registre Noster de la Chambre des comptes pour l’édition de Ménard, 
ou au manuscrit de Notre-Dame‘, pour celle de Capperonnier et de 
ses collaborateurs. Outre le titre francais dont nous avons reproduit 
plus haut la substance, on lit sur le revers du parchemin deux titres 
rédigés en latin’*; les uns et les autres sont dépourvus de date. Néan- 


' Lems. lat. 12814 ajoute, et d'autre lieus ; le ms. 5294 
(fol. 256) porte : Item j'ai trouvé en un autre role (més 
le dit rolle gstoit touz nouveaux, et le me bailla messire 
J. Mignon) les nons des abbayes, etc. 

* Les mss. et l'édition portent Longueil ; nous préférons 
Longuay, parce que les abbayes qui précédent et celles qui 
suivent immédiatement sont du diocése de Langres. 

* Les mss. et U'édition portent la Croce et la Crosse; La 
Rogue ajoutait a tort : c'est la Croix-Saint-Leufroy. Nous 
préférons la Creste, abbaye du diocese de Langres. 

* Ed. Ahadelle : ms. 5291, Chadelle. L’abbaye de la 
Chalade était du diocése de Verdun. . 

* Ed. Bailleval en Dyalet; c’est Belval en Dieulet, du 
diocése de Reims. 

* Ed. Orles. Le ms. ajoute a ce nom et aux trois suivants, 
de la prevosté de Chastel Thierri; au nom de Vauluisant 
et aux deux suivants, de la prevosté de Troies ; auz noms 
de Mont-Yon et de Chage, de \a prevosté de Miaux. 


7 Ed. et ms. 5291, Larmont. 

* Moustier Ramey (dioc. de Troyes); éd. Moustier 
Avaine. 

* Ms. 5291 , Ocquans ; ms. latin 12844 Auquans ; c'est 
Ourcamp (dioc. de Noyon). 

© Ms. 12814, par erreur, V'abbaye de 1l'Ospital, etc. 

"' Des notes de différentes mains, ajoutées a la marge du 
manuscrit lat. 12814 , annoncent que des listes plus completes 
existaient dans d'autres registres de la Chambre des comptes : 
Idem in alio libro viridi coperto (sic), ad asseres, signato 
Pater, folio 11.xx.v1, et ibi latins. — De hoc etiam in alio 
parvo libro viridi , sine asseribus, folio vi.xx.x111; sed non 
est omnino simile. — Videatur aliud registrum ad as- 
seres, coopertum de viridi, in quo latius et plenius 
continentur folio 1111.xx.vi et sequentibus, quia omnes 
non sunt hic. 

'* Nomina militum crucesignatorum ; — Milites cru- 
cesignali, et eorum deverium. 





jib BE 9 ee, 





BWR ag 


CHEVALIERS DE L'HOSTEL LE ROI CROISIES. 733 


moins il est certain que la croisade dont il sagit est celle de 1270; 
cest ce que prouvent non-seulement une vingtaine de noms propres 
qui figurent a la fois dans notre liste et dans celle du tome XX, dont 
la date est incontestable, mais encore quelques noms nouveaux qu'il 
nous parait impossible de rattacher a la premiére croisade de saint 
Louis. Le lecteur en pourra juger, sil consulte les notes qui accompa- 
gnent les articles du comte d’Auxerre, du comte de Dammartin et de 


Godefroy de Brabant. 








Voci les chevaliers de lostel le roi croisiés. 


Li connestables, lui quinzime, vi.M libres', lui tiers de banerés. 


Li bouteillers. 


*Li cuens d’Eu?, lui quart de banerés, li sezime de chevaliers, vi.m et vut.c libres. 
* Li cuens d’Aucoirre®, lui tiers de banerés, lui douzime, v.m et chent libres. 
*Le cuens de Donmartin‘, lui quinzime, vi.m libres, lui tiers de banerés. 


Li sires de Monmorenci. 


*Me sires Simon de Meleun, lui quint, 1.m libres. 

* Li enfant de Saint Pol®, aus vintiesme, vint.m libres, aus quar de banerés. 
Mi sires Gilles de Mailli, lui cuinsiéme, vi. libres ®, lui tiers de banerés. 
Mi sires Mahi de Roie, li disime, uum libres’, lui autre de banerés. 

Me sires Colart de Morlaines, li sisime, 11.m et m1.c libres. 

Me sires Pierres de Morlaines, li sisime, 1. et 11.¢ libres °. 

Me sires Florens de Varennes, li disime, uu.m libres °, lui autre de banereés. 
Me sires Jehan de Varennes, li chieinquiesme, .m libres. 

* Me sires Harduins de Mailli, li quint, 1. libres. 


Li Forrers, lui quart, xvit.c libres "°. 


Me sires Jehan de Vile, lui quart, xvu.c libres". 
Me sires Raoul de Neele, li douziesme, u1.c libres!”, lui tiers de banerés. 


Me {sires| Jehan de Harencort, le pére. 


Me sires Jehan de Harencort, son fil, li douzime, u1.c libres, lui tiers de banerés. 
Me sires Aubert de Longueval, !i chieinquisime, 11. libres’. 

*Li vidames de Chartres, li witisime, 11.m et m.c libres, lui autre de banerés. 
Li sires d’Aufemont, lui douzime, v.m et c libres", lui tiers de banerés. 


*Me sires Gilles de Varsies". 


Li mareschaus de Champagne, lui douzime, v.m et chent libres '°, lui tiers de baneres. 
* Me sires Gauchiers de Creci, soi trezime, L.i.c libres, lui tiers de banerés. 

* Le duc de Borgoungne”’, soi quarantiesme, xxu.m libres, lui witisme de banerés. 

* Mon seigneur Godefroi, frére au duc de Breban "*. 

Me sires Angorans de Bailluel, li quint, 11.m libres. 


' Variante du tome XX des Hist.de France, quatre mille 
livres tournois. 

* Jean de Brienne I. Ce nom manque dans la liste du 
tome XX; il en est de méme de ceux que nous avons mar- 
qués d'un astérisque. 

* Jean de Chalon. En 1248 , le comté d’ Auxerre appar- 
tenait @ Mahaut, fille de Pierre de Courtenay, et veuve , 
depuis 1241, de Guigues V, comte de Forez. 

* Mathieu de Trie. En 1248, le comté de Dammartin 
était aussi entre les mains d'une femme, Mahaut, fille de 
Renaud I” ; Alphonse de Portugal, son mari, U'avait aban- 
donnée depuis 1245, ou environ. 

* La liste publide dans le tome XX nomme seulement le 
comte de S. Paul, qui était alors Gui III. 

° Var. du tome XX, soy dixiesme de chevaliers, 
trois mil livres. 

” Var. du tome XX, soy huitiesme de chevaliers..... 
et aura deux mille livres et deux cens livres de don 
privé. 

* Var. du tome XX, ly cinquiesme de chevaliers..... 
et aura du roy treize cens livres tournois ct quatre cens 


livres de don privé ou segré a ces deux, c’est-a-dire a 
lui et a son frere Colart, dont il est dit qu'il aura les 
mémes conditions. 

° Var. du tome XX, Monsieur Florent de Varannes, 
ly admiraulx,..... lui douziesme..... trois mille deux 
cens cinquante cinq livres tournois. 

'° Var. du tome XX, ly Fourriers de Vernuel, pour 
soy quatriesme de chevaliers , douze cens livres. 

"Var. du tome XX, douze cens livres. 

'* Var. du tome XX, soy quinziesme de chevaliers, 
quatre mil livres tournois. 

"® Var. du tome XX, unze cens livres. 

'* Var. du tome XX, Monsieur Ansout d’Offemont, 
soy dixiesme de chevaliers, ving six cens livres tournois. 

'® Ce nom est biffé dans le réle. 

'° Var. du tome XX, yra soy dixiesme et n’aura riens 
du roy. Zl s’‘agit ici de Hugues II de Conflans. 

'” Hugues [V, qui s’dtait déja croisé en 1239 et en 1248. 

'® Godefroi de Brabant, frére de Jean I". Henri IIT, 
dac de Brabant en 1248, n’avait pas de frére dn nom de 
Godefroi. 








734 EXERCITUS FUXENSIS INDEX PRIMUS. 


*Me sires Jehan de Denisi', soi quart, xvu.c libres. 

Me sires Guillaume de Prunai, soi quart, xvu.c libres. 

*Me sires Guillaume Crespins, li vintiesme, vini.m libres, lui quart de banerés. 
Me sires Raoul Flamans, li setisme, x1.m et vi.c libres?. 

*Me sires Jehan de Soisi, quart, xvu.c libres. 

* Li vicuens de Meleun, li douzisme, tt.c libres, lui tiers de baneres. 

*Me sires Tibaus de Marly, soi quart, xvu.c libres. 








HOMINUM AD EXERCITUM FUXENSEM VOCATORUM 


INDEX PRIMUS. 





MONITUM. 


Militum, armigerorum et aliorum qui anno M.CC.LXxxiI ad exercitum 
Fuxensem vocali sunt tres indices typis iterum post Andream de la 
Roque mandare sumus aggressi, eosdemque non tantum meliori: or- 
dine disponendos, sed etiam multis (quanquam non omnibus) mendis 
expurgandos curavimus. Cur autem eum indicem a quo ille initium 
fecerat tertium habeamus, primumque rursus eum quem duobus aliis 
postposuerat, facile est intelligere. Primo enim indice eorum nomina 
continentur qui aul a rege aut a ballivis submoniti fuerunt ut instanti 
quindena Pasche Turonis armati adessent; qui die dicta ibidem com- 
paruerunt in secundo indice sunt inscripti ; in tertio denique eos re- 
peries quos in exercitum Fuxensem venisse constat. Eosdem indices ab 
Andrea de la Roque prepostero ordine dispositos fuisse nemo difhite- 
bitur, siquidem in ipsius editione 11 primo occurrunt qui in exercitum 
Fuxensem venerunt*, secundo qui Turonis adfuerunt in quindena 
Pasche ‘, tertio qui submoniti sunt ut Turonis adessent instanti quin- 
dena post Pascha®. Cujus quidem erroris facilis fuit et expedita cor- 
rectio. De pravis autem nominum lectionibus, quas fere innumeras esse 
dixerimus, res aliter se habebat, cum nulla primi et secundi indicis 
exemplaria suppeterent, neque magno nobis adjumento esse possent 
tres codices et volumen que tertium indicem gravioribus mendis defor- 
matum exhibebant. Hocimprimiscavendum erat ne propter diversitatem 
lectionum penitus aliena esse viderentur nomina eorumdem hominum 
quos in primo secundoque indice et nonnunquam in tertio inscriptos re- 
perire est. Qua inter se attentius conferentibus nobis sepe licuit vera 
falsis distinguere editorisque et amanuensium errores corrigere, cum 


' Le réle porte par erreur Denifi. of. in tomo nostro XX (p. 541): Nomina militum, etc., qui 

* Ou platét, u. Mm et vi c. Var. du tome XX, soy six de venerunt in exercitum Philippi III regis apud Apamiam. 

chevaliers, mil cing cens livres tournois. * Hi sunt qui comparuerunt Turonis in quindena 
_* Les chevaliers et escuiers et autres qui doivent ser- Pasche (ibid. p. 67). 

vice au roy et qui vindrent en l’ost de Foix ( Traité du * Hee sunt nomina militum citatorum, etc. (ibid. 


ban et arriére-ban , Preaves, p. 33). De eodem arqumento _p. 99; of. p- 102). 











—_ 
a 


- 


— 
a 


= 


EXERCITUS FUXENSIS INDEX PRIMUS. 735 
prasertim intra singularum balliviarum fines corrupta hominum cogno- 
mina ab ipsis locorum circumstantium nominibus detorta fuisse suspi- 
caremur. Nobis tamen non tantum sumimus ut plura superesse qua 
novam requirant emendationem ultro non confiteamur ’. 


— a 
© 





$1. HAC SUNT NOMINA MILITUM CITATORUM IN EXERCITUM? DE BALLIVIA 
CONSTANTIENSI, ANNO 1272. ‘ 


Henricus de Friscampis, miles, tenet de dono regis per cartam. — Guillelmus de Mo- 
nasteriis*, miles, tenet pro quarta feodi. — Thomas de Octevilla ‘, miles, per quartam. — 
Robertus de Monasteriis, per quartam. — Johannes Malet, miles, per duos milites. — Ro- 


bertus de Tilly, miles, tenet per quartam. — Guillelmus Crispini, miles, tenet per consta- 


bulariam.— Reginaldus de Cartret, miles, tenet pertertiam partem, ut dicitur, sed credimus® 
per feodum integrum. — Guillelmus de Vernone tenet per baroniam. — Matheus de 
Mailliaco tenet per membrum integrum. — Episcopus Constantiensis tenet per baroniam. 
—— Johannes de Haricuria tenet per baroniam. — Robertus Bertran tenet per baroniam. 
— Guillelmus de Corci tenet per baroniam; sed dicit se esse de_baillivia Cadomi.— Guil- 
lelmus de Meautis, per duos milites. — Johannes Paganelli, miles; sed nescit quomodo 
tenet. — Galtherus de Sancta Maria Ecclesia ® et ejus participes, per unum feodum. — 
Episcopus Abrincensis, per unum feodum de patrimonio suo; item, idem pro ecclesia, per 
septem milites et dimidium. — Guillelmus de Chantelou, per quartum ; item, in Comitatu’ 
per dimidium.— Petrus de Soules*, per unum feodum apud Bonum Fossatum, de quo facit 
servitium ad castellum de Toregny®, item, idem unum feodum in Comitatu apud Karen- 
tilly, de quo reddit domino regi ad mediam Quadragesimam, ut dicitur, et triginta homines 
ad custodiendum nundinas Montis Martini" et custodiamad Barram Montis Santrelli!'. — 
Richardus Goielon tenet unum feodum intra tertiam partem Mesnillieni-Herman ”. — Ro- 


: bertus de Ver, miles, tenet per unum feodum integrum. — Gaufridus Boterel tenet per 


quartum feodum. — Eudo de Monte Forti, per dimidiam baroniam. — Radulfus Tesson, 
per baroniam imtegram. — Abbas de Monte Sancti Michaelis tenet per baroniam. — Do- 
minus de Haya Paganelli!® tenet per unum militem. — Guillelmus Paganelli, per duos 
milites. — Gaufridus de Landa tenet unum feodum. — Fulco de Orto tenet per unum 


> feodum. — Guillelmus de Toart, per septimam partem feodi.— Richardus" de Pirou per 


duos milites, item per tertiam partem. — Nicholaus de Sancto Dyonisio, per feodum in- 
tegrum. — Richardus de Monte Acuto, per unum militem. — Guillelmus Avenel, miles, 
per duos milites. — Nicholaus Avenel, miles, per quartam partem. — Robertus Avenel, 
miles, per quartam partem. — Guillelmus de l’Apentis, miies, per unum feodum. -— Ro- 
bertus Roussel, per quartam partem. — Richardus Torgot, vel Tourgot, et ejus participes, 
per feodum integrum. — Gaufridus de Orenge, miles, per feodum integrum. — Guil- 
lelmus Malet, per quartum feodum.— Richardus Monachus, per dimidium feodum. — 
Guilleimus de Husson, miles, per feodum integrum. — Guillelmus de Duxeio", miles, 
per feodum integrum. — Guillelmus Huchon, vel de Husson", per dimidium feodum in 
parochia de Ballolio. — Robertus de Buat’, miles, tenet duas partes feodi. — Robertus 
de Breceyo'*, miles, tenet duas partes feodi. — Robertus de Samay, miles, tenet dimidium 
feodi. — Robertus Grimaut, miles, tenet quintam partem feodi; item, sextam partem 
feodi. — Guillelmus de Sancto Britio tenet feodum integrum. — Aymericus de Huchon, 
vel Husson, tenet feodum integrum. — Johannes de Cuves'® tenet feodum integrum. — 
Gillebertus Males Mains tenet feodum integrum. —Richardus de Soulles tenet per quartam 


' Hune primum indicem edidit Andreas de la Ro- * Soules, c” Canisy (Manche). 
que ( Traité du ban et arriere-ban, p. gg et séq.) ex libro * Torigny, ar. Saint-Lo (Manche). 
dicto Pater, qui seculo proxime elapso in Camera com- '° Montmartin-sur-Mer, ar. Coutances (Manche). 
putorum flammis deletus est. '' Melius fort. Montis Fautrelli. 

> Ed. in exercitu. " Rectius fort. Mesnilli Herman, nunc le Mesnil-Her- 

* Index 3, hic et infra, de Monte Tirel. Hic agitur man, ce Canisy (Manche). 
de Guillelmo de Monasteriis (Les Moitiers d’Allonne, '® La Haye-Pesnel, ar. Avranches (Manche). 
Manche, c* Barneville), patrono ecclesie Sancti Petri ’* Rectius fort. Rogerius ut in secundo et in tertio indice. 
de Alumpna. Vide supra, 517 e. '® Ducey, ar. Avranches (Manche). 

* Sic in indice 2. Ed. Omevilla. '® Husson, c” le Teilleul (Manche). 

* Ed. si credinous. ‘7 Le Buat, c” Isigny (Manche). 

* Sainte-Mére-Eglise, ar. Valognes (Manche). '* Brécey, ar. Avranches (Manche). 


7 Subaudi de Moritonio. "* Cuves, c™ Brécey (Manche). 














736 EXERCITUS FUXENSIS INDEX PRIMUS. 


partem ! feodi. — Henricus de Semilly, miles, Guillelmus Patri, miles, Johannes Paga- 
nelli, miles, Guillelmus de Brae, miles, Guido? de Tournebu, miles, tenent feodum in- 
tegrum. — Robertus de Feritate tenet quartam partem feodi. — Juhellus* de Bosco 
Frehout, dimidium feodi. — Guillelmus Gravant, miles, tenet quartam partem feodi. — 
Robertus de Rupellis tenet tertiam partem unius feodi.— Normandus de Verduno tenet 
dimidiam partem feodi.— Duodecim pares Terre Vaste* tenent feodum integrum. — 
Thomas de Sancto Pancratio tenet dimidium feodum. — Thomas de Meullent tenet per 
quartam de domini regis dono, sed non vidimus. 


§§ 2-7. NOMINA MILITUM ET ALIORUM BAILLIVIZ® CADOMENSIS QUI SUBMONITI SUNT QUOD ITEM SINT TURONIS 
HAC INSTANTI QUINDENA POST PASCA IN ARMIS ET EQUIS PRO SERVITIO DOMINI REGIS FACIENDO. 








§ 2. Litteree domini regis prasentate fuerunt istis per baillivum. 

Ferrandus de Bruticuria®, miles. — Rogerus Bacon, miles. — Johannes de Tilly, miles. 
—Radulphus de Meulento, miles. — Guillelmus Bertran, miles. —Henricus marescallus. 
— Fulco de Melle. 

§ 3. Primo in vicecomitatu Baiocensi isti submoniti sunt per baillivum. 

Dominus episcopus Baiocensis. — Gaufridus de Bosco, miles. — Guillelmus de Via- 
villa®, miles. — Gaufridus de Plesseyo. —Robertus de Forgtis. — Gaufridus de Lu- 
cerna’, miles. — Robertus Taisson. — Abbas Sancti Laudi. — Guillelmus de Couvert’. 
— Nicholaus de Breboef. — Hebertus de Agniaus. — Georgius de Londa. — Robertus 
de Hotot, miles. — Guillelmus de Doucellis, miles. — Guillelmus Brasart, miles. — Guil- 
lelmus Brasart, miles*. — Philippus Bochart, presbyter. — Enguerranus de Villaribus, 
miles. Laurentius de Vivario. — Thomas de Escaiolio '°. — Guillelmus de Treveriis". 
— Robertus de Perciaco "*, miles. — Philippus de Columberiis '°, miles. 

§ 4. In vicecomitatu Cadomensi. 

Henricus de Bavento '*. — Johannes de Tribehou '*. — Guillelmus de Hecoville °. — 
Ansel de Cabort'’. — Petrus de Argentiis '*, miles.— Magister Galo [de] Bigardis. — Jo- 
hannes Morant. — Radulphus de Croilly , miles. — Henricus de Aigniaus, miles. — Os- 
mondus Poisson. — Garinus de Meheudin, miles.—— Robertus de Aniseio. — Thomas de 
Praeriis, miles. — Johannes de Tessel 2°, miles. — Johannes de Mathone?', miles. — Jo- 
hannes de Villy *. — Johannes de Quesneto, miles. — Radulphus de Meriaco, miles. — 
Johannes Barate, miles. — Guillelmus Poucin, miles. — Johannes d’Onebaut%, miles. — 
Galtherus Gallicus. — Radulphus de Argenciis. — Rollandus de Argenciis. — Guillelmus 
de Goviz, miles. — Guillelmus Patri de Mezheudiot™, miles. — Radulphus de Ofhiéres. — 
Rogerus de Lonvillers*, miles. — Robertus de Plumetot”, miles.— Rogerus de Euvreciaco”’. 
— Gaufredus Aguillon, miles. — Abbas Cadomensis. — Thomas de Sancto Germano. — 
Guillelmus Malherbe, miles. — Simon de Hermanville2*, miles. — Abbas Montis Sancti 
Michaelis. 

§ 5. In vicecomitatu Castri Vira 2°. 
Johannes Malbeent, miles. —- Guillelmus de Pirou. — Gaufridus Farsi, miles. — En- 
' Ed. 4 partes. '* Tribehou, ec" Saint-Jean-de-Daye (Manche). 
* Ed. male Guiodo. '© Escoville , ce” Troarn (Calvados). 
* Ed. male Inhellus. '? Cabourg, «” Troarn. 
* Sic in indice 2; ed. male, ut videtur, terre Bousce. '* Argences, c” Troarn. 
* Brucourt, ce” Dozulé (Calvados). '® Creuilly, ar. Caen (Calvados). 
* Index 3, Viarvilla; nunc Vierville, c” Treviéres *° Tessel-Bretteville , c* Tilly-sur-Seulles (Calvados). 
(Calvados). ** Mathieu, c’” Douvres (Calvados). 
” La Luzerne, c” Saint-Lé (Manche). * Villy Bocage, c* Villers-Bocage (Calvados). 
* Couvert, c™ Balleroy (Calvados). ** Rectius fort. d’Anebaut, id est Annebault, c’* Dozulé 
* Locus bis repetitus ab edit. (Calvados). ; 
; © Ed. Escardio; subjunzit edit. d’Escaieul; index 2, ** Méheudin, c™ et c* Ecouché (Orne). 
Esquajol , nunc Ecajeul, ce” Mezidon (Calvados). ** Longvillers, c” Villers-Bocage (Calvados). 
"' 'Treviéres, ar. Bayeux (Calvados). ** C* Douvres (Calvados). 
2 Percy, ar, Saint-L6 (Manche). * Evrecy, ar. Caen; ed, male Euvieciaco. 
Colombieéres , c” Tréviéres (Calvados). ** €* Douvres (Calvados). 


'* Bavent, c* Troarn (Calvados). ** Ed. male Viromuri. 


Q 


= 


= 











-— 


G 


EXERCITUS FUXENSIS INDEX PRIMUS. 737 


a guerranus de Villaribus, miles. — Robertus de Lovigny'. — Heredes domini de Vi- 
triaco pro Monbray?. — Guillelmus de Brae, miles. — Robertus Mahias, miles. —Jo- 
hannes de la Fresnaye. — Johannes de Falesia. — Item heredes domini de Vitriaco pro 
Sancto Severo’. — Richardus de Rovencestre, miles *. — Guillelmus le Boef. 


§ 6. In vicecomitatu Falesiz. 


s Hamelotus de Logie *, miles. — Radulphus de Gubervilla®, miles. — Guillelmus de Pel- 
leevilla’. — Johannes de Tremblay. — Robert Boien. — Richart de Gisay*. — Guillelmus 


de Coudreto°®. — Johannes Marmion, miles. — Johannes de Dumo. —Guillelmus de Lo- 
giis, miles. —Guillelmus de Maigny", miles. — Richardus de Perciaco . — Guillelmus 
Bateste. — Robertus Bertran. — Guillelmus Pantol, vel Pantoul. — Richardus de Sacy"’. 


¢ — Tierricus de Mara. — Guillelmus Tesart. — Robertus de Collibuef '*, miles. — Guil- 
lelmus de Fontenay. — Dyonisius Garin, miles. — Robertus de Saint Legier. — Johannes 
de Roonay. — Robertus de Chaset. — Symonus Basset. — Gaufridus de Mota, miles. — 
Guillelmus de Cella, miles. — Guillelmus de Grés, miles. — Johannes de Lonlay’®. 
Richardus de Druseto.— Radulphus de Mosterolio, miles. — Henricus de Lignon"*, miles. 





p — Guillelmus de Freres. — Richardus de Reveriis 1”, miles. — Guillelmus de Guernetot. 


— Radulphus de Barou '’, miles. — Thomas d’Escorcheville *, miles. — Robertus de 
Fontaines, miles. — Robertus Buschart. — Robertus de Sancta Maria, miles. — Robertus 
de Prulay *, miles. -— Galtherus Cornutus. —- Radulphus de Clinchamp”, miles. — Jo- 
hannes de Usseio?2. — Odo de Trembleio, miles. — Gaudinus de Usseio. —Renaudus de 
: Malo Leporario, miles. —- Guillelmus de Corciaco®’, miles. — Johannes Malet, miles. — 
Vicecomes Castri Heraudi.— Radulphus de Tornay **, miles. — Bordon de Katefaveril ®. 
— Guillelmus Tirel, miles. — Belot de Royeville *°.—Bertrandus de Tailleriis *’.— Guil- 
lelmus Quesnel, miles. — Domina de Poily. — Radulphus de Putangle*’, presbyter. — 
Magister Guillelmus de Valle Ogerii. —Johannes de Briquiny. — Philippus de Malvalet. 


r — Petrus d’Estrées?®. — Guillelmus de Reveriis. — Johannes Barate. — Oliverius de Ar- 


genciis. — Abbas Sancti Elbruffii. — Grivellus de Modiis. — Colinus de Casteillon. — 
— Robertus de Meheudin, miles. — Richardus Hernays. — Guillelmus de Sorvie. — Pe- 
trus de Sorvie *. — Robertus de S. Leonart. — Guillelmus de Mainbeville. — Johannes 
de Villebaudein *'. — Nicholaus de Prulay, miles. -- Petrus de Torciaco, miles. — Jo- 
hannes de Argentele **, miles. — Renaudus de Nonant*. —— Richardus de Planchis *. — 
Paganus de Coardan. — Johannes de Tornay. — Almauricus de Gisnay *. — Dominus de 
Cortomer*®, — Communitas Falesiz. 


$7. 


Burgenses Cadomenses submoniti sunt quod intersint Tholose ad mensem post Pasca, 
et burgenses Baiocenses similiter. 


‘* Lignon, c Briouze (Orne). 
'” Reviers, c* Creuilly (Calvados). 
'® Barou, c” Coulibceuf (Calvados). 


' Louvigny, c* Caen (Calvados). 
: Montbray, ce Percy (Manche). 
’ Saint-Sever, ar. Vire (Calvados). 


* Idem Richardus pro episcopo Baiocensi Turonis com- '* Ecorcheville prope le Breuil (Calvados). 
paruit. (Cf. Ind. 2, $1.) Anno 1316, Richardus de Rou- *° Prulay, c” Mortagne (Orne). 
vencestre, armiger, apud Coulombs, c™ Creuilly (Cal- *' Clinchamps, c™ Saint-Sever, vel Clinchamps-sur - 


vados) quoddum feodum tenebat (Bibl. nat. Fonds la- — Orne, ce” Bourguébus (Calvados). 
tin 10085, piéce 2). * Ussy, c” Falaise. 


° Rectius fort. Logio sive Logiis, id est Les Loges, ** Courcy, c™ Coulibceuf (Calvados). 
c* Aulnay-sur-Odon (Calvados). Index 2, Hamelinus * Tournay-sur-Dive, c” Trun (Orne) ; vel Tournay- 
de Nogeyo. sur-Odon, c” Villers-Bocage (Calvados). 


° Reetius fort. Cuvervilla. *© Quatre-Favrils prope Saint-Gervais-des-Sablons, 
’ Fort. Plainville prope Percy-en-Auge, c** Mezidon —_c Tran (Orne). 
26 


(Calvados). 

* Ind. 2, de Gislayo. 

° Ed. Condreto. ; 

'° Nunc, ut videtur, les Loges-Saulces , c”" Falaise (Cal- 
vados). 

'' Magny-la-Campagne, c” Bretteville-sur-Laize (Cal- 
vados). 

'* Percy-en-Auge, ec” Mezidon (Calvados). 

'* Sassy, c™ Coulibeeuf (Calvados). 

'' Coulibceuf, ar. Falaise (Calvados). 

** Lonlay l’Abbaye vel Lonlay-le-Tesson (Orne). 


TOME XXIII. 


Roiville, c’’ Vimoutiers (Orne). 
* Telliére-le-Plessis , c* Courtomer (Orne). 
** Putanges , ar. Argentan (Orne). 
*° Ed. Estrés. 
* Survie, c* Exmes (Orne); ed. Sorme; Ind. 2, Survie. 
*' Villebadin , c°** Exmes (Orne). 
“ Argentelles prope Villebadin (Orne). 
*’ Nonant, ec” Le Merlerault (Orne). 
“’ Les Planches, c” Le Merlerault (Orne). 
Ginai, c*” Exmes (Orne)j. 
> Courtomer, ar, Alencon (Orne). 


738 EXERCITUS FUXENSIS INDEX PRIMUS. 


§§ 8-24. HIl SUNT HOMINES FEODALES QUI SUBMONITI FUERUNT PRO EXERCTITU 
DOMINI REGIS IN BALLIA VIROMANDENSI. 


§§ 8 et g. PERONA. 
5 8. Milites. 


Eustachius de Progast!.— Gilo de Hardecourt*. — Gilo de Dernoncourt*. — Hugo de 
Sapignies *. — Robertus de Castro. — Fuseius de Roya. — Petrus de Villaribus. — Ber- 
trandus de Humello. — Matheus de Buletel. — Ancellus dictus du Bosc. — Gilo de Es- 
paigniaco °. — Eustachius de Marteville °.— Jacobus dictus li Caz.—Guillelmus de Longa 
Valle 7. — Ingerrannus de Malo Manso *. — Stephanus de Pedogio®. — Gilo de Roya. — 
Gossuinus de Sancto Albino '*. — Hugo de Soiecourt ". — Johannes de Folluel ®. — Jo- 
hannes de Baleux'®. — Johannes Alaigne'*. — Petrus de Bocliaco'’. — Nicholaus de 
Bocliaco. — Guerardus de Marchais. — Petrus de Manencourt!’. — Guerardus de 
Sorel '*. — Robertus de Caiencourt. — Guerardus de Harvelly . — Guillelmus de Lar- 
tancourt™”, — Ibatus de Idra?!. — Colardus de Condeto”?. — Johannes de Canis ?*. — Au- 
bertus de Flex 2*. — Robertus de Bria ®. — Johannes de Friecourt °. 


Sy. Armigeri. 
Domina de Susanna’. — Domina de Gomiecourt”*. — Domina de Hardecourt. — 
Domina de Ronsoy*. — Galterus Greniers. — Galtherus Burguez. — Johannes Coubez. 


— Robertus de Helbusterne *°. — Eustachius Hastel. — Gilo dictus Hastel. — Robertus 
de Mollaincourt *'.— Eustachius de Chuignes*. — Johannes de Susanna. — Mannerius de 
Proiast.—Gilo de Buissu *. — Petrus de Flossio **. — Mathzus Buisine. — Johannes Mau- 
roys. — Petrus de Roya. — Johannes Normannus de Boiecourt.— Johannes de-Gournayo. 
— Johannes le Cointes**.— Colardus de Sailly *. — Guillelmus de Frisa*’.— Johannes 
Fabry. — Hugo Cretons. — Filiaster Bricii Carbonarii. — Heres de Chaula**. — Radul- 
phus de Caveny. — Johannes de Cantain *°. — Major de Floecourt “°. — Renerius Poulez. 
—~— Johannes de Chaule. — Ingerrannus de Aubercourt“!. — Petrus de Fonte. — Heres 
de Soecourt “. — Eustachius de Foresta. — Hurepez de Baleux. — Colardus de Athiis “. 
— Arnulphus de Pruille. — Heres Iberti** de Boiset. —- Bartholomeus de Soiecourt. 
— Helinus de Urasieres. — Petrus de Fonte. — Johannes de Idra. — Wiotus de Viraudi 
Monte. — Flavians“* de Mons “’. — Johannes Rondiaus. — Pruninus Pelex de Ballex. 
— Johannes Ruschus* de Athiis.——Radulphus de Clari*®*.-—dominus de Boissavesnes"'. 
— Maritus domicelle du Sart. 





' Ed. paulo inf. Proiast; nunc fort. Proyart ,c’” Chaul- * Brie, c Péronne (Somme). 


nes (Somme). 
* Hardecourt-au-Bois , c** Combles (Somme). 
* Dernancourt, c* Albert (Somme). 
* Fort. Sapignies , c** Bapaume (Pas-de-Calais). 


* Epagny, c” Vic-sur-Aisne (Aisne), sive Epagny prope 


Chaussoy-Epagny, ce Ailly-sur-Noye (Somme). 

* Marteville , c* Vermand (Aisne). 

” Longueval, c* Combles (Somme). 

* Fort. Mametz, c® Albert (Somme). 

* Rectius fort. de Pedagio. 

© Saint-Aubin, nomen cajusdam castelli, prope le Ples- 
sier-Rozainvillers , c’** Moreuil (Somme). 

"' Soyécourt, c’" Chaulnes (Somme). 

- Fd. inferius Foilluel; nunc Faillouel prope Friéres- 
Faillouel , c’* Chauny (Aisne). 

'® Barleux, c” Péronne (Somme). 

'* Rectius fort. de Alaigne; est enim prope Peronam 
villa nomine Allaines. 

'* Boucly, c® Roisel (Somme); ed. Botliaco. 

"© Marquais , c”*, Roisel. 

‘7 Manancourt, ce” Combles (Somme). 

"* Sorel, ce” Roisel (Somme). 

” Hervilly, c Roisel. 

* Rectius fort. Hattencourt, c* Roye (Somme). 

*" Itres, c’* Combles (Somme). 

* Condé-Folie? c* Picquigny (Somme). 

*" Ed. in secundo indice , de Cans. 

* Flez prope Monchy-la-Gache, ¢’ Ham (Somme) 


** Fricourt, c” Albert (Somme). 

*” Suzanne, c” Bray (Somme). 

*® Gomiecourt, c* Chaulnes (Somme) ; ed.Gonnicourt. 

** Ronsoy, c** Roisel (Somme). 

” Hébuterne, c” Bray (Somme). 

** Morlancourt, c*" Bray (Somme). 

* Chuignes, c* Chaulnes (Somme). 

*S Bussus, c” Péronne (Somme). 

* Fort. de Flessio , idest Flez prope Monchy-la-Gache, 
ec” Ham. 

*8 Ed. Coitnes. 

*° Sailly-le-Sec, sive Sailly-Lorette , c* Bray (Somme). 

” Frise, c* Bray. 

88 Fort. Chaulnes, ar. Péronne. 

** Cantaing, c™ Marcoing (Nord). 

“© Flaucourt, c® Péronne. 

“' Aubercourt ,c” Moreuil (Somme). 

*? Supertus , de Soiecourt. 

** Athies, c’” Ham (Somme). 

“ Rectius fort. Imberti. 1 

* Ed. Sorecourt; rectius ut supra Soiecourt vel Soe- 
court. 

 Rectius fort. Flamans. 

“ Mons en Chaussée, c" Péronne. 

‘* Supers Baleux id est Barleux. 

** Rectius fort. Rufus sive Rusticus. 

*’ Cléry-sur-Somme, c” Péronne. 

°* Bouchavesne, c” Péronne. 


A 


B 


b> | 


~ 




















vt 


<¥ 








EXERCITUS FUXENSIS INDEX PRIMUS. 739 
§§ 10 et 11. GALNIACUM. 
§ 10. Milites. 
Dominus de Foilluel. — Radulpbus Flamanz. — Johannes de Magival'. — Johannes 


de Pontruel?. — Guido de Ribertaut®.— Jacobus de Maureni*. — Jobertus de Lulliaco®. 
— Ansellus de Fayello®.— Castellanus Noviomensis. — Castellanus Calniaci. — Dominus 
de Offemonte ’. — Episcopus Noviomensis. 


S11. Armigeri. 


Aubertus de Hangesto *. — Johannes de Cantaing. — Johannes dictus Bahe. — Johannes 
de Viriaco®.— Johannes de Croy °.— Herveus de Cherisy. — Johannes de Esmeriaco"'. 
— Adam dictus Haloz. — Johannes de Fontanis. — Petrus Agorellus. — Johannes de Bu- 


: siaco '2 — Johannes de Susanna. — Robertus de Molino Chevreig 13. __ Robertus de Far- 


niers '*, — Domicella d’Erbaincourt . — Relicta domini de Sonmette "°. 


§§ 19 et 13. MONS DESIDERII. 
§ 12. Milites. 


Petrus de Mallains.— Bernardus de Marolio . — Aissoldus de Ronquerollis *. —- Guil- 
lelmus de Magnelers'’. — Robertus de Turnella. — Radulphus de Boillencourt *°. — Ra- 
dulphus de Gavecourt. — Adam de Cardoneto*. — Gilo de Espagieres. — Radulphus de 
Framicourt”. — Johannes de Triecos*’.— Guillelmus de Maiseriis**.— Johannes [de] Han- 
gesto. — Balduinus de Guines. — Gobertus de Argies. — Eustachius de Campremy ®. — 
Johannes de Cepeio®®. —— Radulfus major de Garmigny. — Radulphus de Lineriis”’. 


§ 13. Armigeri. 


Matheus de Haussoy **.—Radulphus de Bosco.—Ansellus [de] Latuviller ®’. — Johannes 
de Moy *°.— Lyenardus de Coivrel *'. — Johannes la Avve. — Domicella de Braich *. — 
Johannes dictus Vicomte. — Guerardus de Furnival **. — Gobertus de Plaiseio *+. -— Si- 
mon de Baronne*. 


$$ 14 et 15. SANCTUS QUINTINUS ET RIBEMONS. 
§ 14. Milites. 
Domina de Roya**. — Galterus de Ernaudi Saltu’?. — Johannes de Remicourt **. — Hugo 
de Fulainnes *°. — Johannes de Pontruel. — Thierricus de Huefalise. — Eustachius de 


** Bouillancourt, ec” Montdidier (Somme). 

*! Le Cardonnois, ce” Montdidier. 

* Framicourt, castellam prope Cantigny, c’* Montdi- 
dier; ed. Franucourt. 

** Tricot, c™ Maignelay (Oise). 
Meziéres, c** Moreuil (Somme). 
* Campremy ? c” Froissy (Oise). 
© Chepoix, ce” Breteuil (Oise). . 
” Ligniéres, c* Montdidier (Somme). 
** Houssoy prope Remaugies ,c” Montdidier (Somme). 
* Rectius fort. Locoviller nunc Lieuvillers , c* Saint- 
Just (Oise). 

*° Moy, ar. Saint-Quentin (Aisne) ; vel Mouy, ar. Cler- 
mont (Oise). 


so 


Margival, ec Vailly (Aisne). 
Pontru, c’” Vermand (Aisne). 
Rectius fort. Ribécourt , ar. Compiégne (Oise). 
Fort. Mauregny, c” Sissonne (Aisne). 
Leuilly, ¢°* Concy-le-Chateau (Aisne). 
Fayel , c* Estrées-Saint-Denis (Oise). 
Oflémont, c* Attichy (Oise). 
Hangest, c* Moreuil (Somme). 
* Viry-Noureuil , ce” Chauny (Aisne). 
'° Crouy, ce Soissons (Aisne). 
'' Esmery-Hallon, c* Ham (Somme). 
'* Bucy-lées-Cerny, c” Laon, vel Bucy-lés-Pierrepont, 
c™ Sissonne (Aisne). 
'® Rectius fort. de Molino-Chevreig ,.d est du Moulin- 


24 


> wu eS wo & & 


w 


Chevreuil; quod quidem molendinum situm fuisse conji- 
cimus prope Chevrecis-Monceau vel La Ferté-Chevresis , 
ce" Ribemont (Aisne). 

'* Fargniers , c™ La Fere (Aisne). 

'* Fort. Herbécourt, c™ Bray (Somme). 

'° Sommette-Beaucourt, c” Saint-Simon (Aisne); ed. 
Somnelte. 

‘7 Mareuil-la-Motte, c** Lassigny (Oise). 

'® Ronquerolles prope Agnetz, c®™ Clermont (Oise). 
Rectius fort. Ansoldus. 

'* Maignelay, arr. Clermont (Oise). 


*' Coivrel , c** Maignelay (Oise) ; ed. Coiurel. 

*? Braches, c” Moreuil (Somme). 

** Fournival , c* Saint-Just (Oise). 

™ Le Plaissier-Rozainvillers, c’" Moreuil (Somme). 

* Fort. Baron, ce” Nanteuil-le-Haudoin (Oise). 

*° Typographo oscitante tituli vice inscripte sunt he 
voces domina de Roya, quibus succedunt, inter nomina 
militum, Sanctus Quintinus et Ribemons. 

* Renansart, ce” Ribemont ( Aisne). 

** Ramicourt, c” Bohain (Aisne). 

" Fieulaines , c’” Saint-Quentin (Aisne). 


g3. 


740 " EXERCITUS FUXENSIS INDEX PRIMUS. 


Diciaco'. — Radulphus de Genvry *. — Radulphus de Inchy*. — Johannes ejus filius. 
— Ibertus* de Alneto®. — Goulardus de Moyaco®. — Johannes de Sarniaco. — Re- 
gnaudus de Campis. — Renerius de Vandolio’. 


§ 15. Armigeri. 


Dominus abbas de Houbleriis *. — Johannes de Gallaincourt®. — Colardus de Van- 
duille!°. — Quintinus de Moyriaco.— Johannes de Rojercourt ''.— Johannes de S. Prix. — 
Gilo Pions. —Johannes Raverniaus. — Wiardus " de Loyey. — Petrus de Bargare. — Ste- 
phanus Pascionarius. 


§$ 16 et 17. BESTICIACUM. 
5 16. Milites. 


Castellanus Besticiaci '*. — Ansoldus Granerius '*. — Regnaudus de Espaigniaco. — Odo 
de Santinis °.— Matheus de Turvilla. — Johannes de Verberia'®. — Guido de Nesry "; 
frater eyus. — Gilo de Roquemont **. 


. §17. Armigeri. 

Li vintres de Verberie '*. — Johannes Ancieq Baquins. — Petrus de Santinis. — Petrus 
de Roquemonte. — Gerardus de Vy». — Neveletus de Roquencourt ?!. — Regnaudus de 
Glaingne *. — Gilo de Focis». — Henricus de Focis. 

§ 18. LraupuNuM 24. 
Milites. 
Comes Rociaci *. — Gobertus de Montechablono *. — Symonus du Sart ”’. — Johannes 


de Sarniaco. — Robertus de Cayencourt. — Jacobus de Montechablono. — Symonus Du- 
flart **. 


$$ 1g et 20. Roya. 
Sig. Milites. 


Johannes de Tilloy®. — Johannes de l’Essart**. — Gilo de Katheni *". — Dominus de 
Triecos. — Radulphus de Stratis. — Castellanus de Roya®. 


§ 20. Armigeri. 


Heres de Chaulle. — Heres de Roussy.— Johannes Gombars de Erchis**. — Johannes 
de Cheisoy. — Bernardus de Plaiseyo. 


' Rectius fort. Siciaco. (Cf. Ind. 2, $ 1.) '* Id est le gedlier, le concierge de Verberie, que 


* Janvry? c™ Ville-en-Tardenois (Marne). quidem voces tituli vice in editione inscripte sunt: ibidem 
* Inchy, c” le Cateau (Nord). deest titulus Armigeri, quem supplevimus. 
* Rectus fort. Imbertus. * Vic-sur-Aisne, ar. Soissons (Aisne). 


*" Rocquencourt , c” Breteuil (Oise). 


Glaignes , c” Crépy (Oise) ; ed. Glavigne. 
Feu prope Néry, c” Crépy (Oise). 


* Aunois, c”* Saint-Simon (Aisne). 
* Moy, ar. Saint-Quentin (Aisne). 
” Vendeuil, c’” Moy (Aisne). 


22 
23 


* Abbaye de Hombliéres, c** Saint-Quentin. * Ed. Landunum. 
* Rectius fort. Gollaincourt , nunc Golancourt ,c* Guis- ** Roucy, ce” Neufchatel-sur-Aisne (Aisne). 
card (Oise). ** Montchalons, c* Laon (Aisne). 
‘© Vendhuile, c” Le Catelet (Aisne); ed. Vaudville. *” Le-Sart-Notre-Dame prope Anguilcourt, c*” La 
'' Rogicourt ? prope Versigny, c™ La Fere (Aisne). Feére (Aisne). 
'* Edit. Vvrardus. ** Rectius fort. du Sart sive d’'Ussart, id est les Ussarts 
’ Bethizy, ec Crépy (Oise).’ prope Viry-Noureuil , c” Chauny (Aisne). 
'* Ed. Graverius. * Le Tilloy, castellam prope Kéthonvillers, c* Roye 
'* Saintines, c” Crépy (Oise); ed. Sontinis, sed infra (Somme). 
Santinis. *° Fort. les Essarts prope Cuy, c” Lassigny ad. 
'* Verberie, c’” Pont-Sainte-Maxence (Oise). *' Catigny, c* Guiscard (Oise). 
'" Néry, ec" Crépy (Oise). ** Roye, ar. Montdidier (Somme). 
* Rocquemont, ce” Crépy. * Erches , c™ Montdidier (Somme) ; ed. Derchis. 


A 


D 


E 




















EXERCITUS FUXENSIS INDEX PRIMUS. . 741 


A § 21. COMPENDIUM. 


Dominus de Coduno '. — Stephanus de Marescheriis. — Stephanus dictus Carec, bur- 
gensis Compendii. 


§§ 22 et 23. PETRAFONS. 


§ 22. Milites. 


B Petrus de Arciaco?. — Radulphus de Ambligniaco*. — Nevelonus de Vouties. — Re- 
naudus de Montigniaco*. — Johannes de Fayel. — Radulphus de Merchie. — Adam de 
Sciauziaco. — Robertus de Bigny. — Odo de Petrafonte °. — Ansoldus de Faiel. 


§ 23. Armigeri. 


Robertus de Martini Monte®. — Philippus de Scala’. — Johannes dictus Cayn. — Ra- 
c dulfus de Prato. —Guillelmus dictus Alori. — Philippus de Burgo. — Tallebotus de 


Alliaco *. — Johannes de Bretolio®. — Johannes de Stanseriis®. — Radulfus de Nigella. 
§ ah. 
Domina de Fouetix. — Domina de Guise ". 


§§ 25-38. CE SONT LES NOMS DE CEUX QUI TIENNENT A NU DU ROY EN LA BAILLIE D’OR- 
D LIENS, QUI SONT SEMONS A TOURS A LA QUINZAINE DE PASQUES PAR LE COMMANDE- 
MENT DU ROY. 


5 25. Par lettres du roy. 


L’evesque d’Orliens. — Les hoirs monsieur Payen d’Orliens. — Monsieur Estienne de 
Sanscerre. 
E § 26. De la prévosté d’Orliens, sans lettres. 


L’evesque de Nevers* excusavit se Turonis per Robertum, nepotem suum. — Philippe 
de Cochet'’, chevalier. — Raoul de Linéres, chevalier. — Geoffroy de Saint Cismont", 
chevalier. — Philippe du Pont, chevalier. — Simon de Meleun, chevalier. — Jeudouyn 
dAlonne '*, chevalier. — Monsieur Renaut de I'Isle, chevalier. — Le seigneur de Bau- 

F jenci '*. — Madame Agnés de Corney °. — La dame de Jupeau '’. — Estienne Potet, es- 
cuier. — Regnaut Villarson. — Jocet de la Braise, maire de Jumigny'*. — Denise de Bogi'”. 
— Philippe de la Folie °. — Adam de Clerc, pauper, ut dicit. — Venot? de Villeriau*'. 
— La femme de feu Jehan de Longueville. — Philipot de Coinces *. — Guillaume de 
Coinces. —Estienne de Linéres. — Jehan Pharesi* de Chicy**.—Bougi, gendre de Colin. 

¢ — Geoffroy Levin de Bou®. — Guillaume de Bruiriéres®*. — Jehan de Ruilly *’, escuier. 
— Philippot de Ruilly, escuier. — Berthelin de Ruilly, escuier.— Adam de Lonquesan”. 
— Guillaume de Marcilly*®.— Guillaume Monceau. — Philippe Monceau. — Geoffroy de 








Boisgrant. — Jodoin de la Brosse*°. — Guillaume le Fauconnier. 


‘ Coudun, e”* Ressons (Oise). 

* Fort. Arsy, ec” Estrées-Saint-Denis (Oise); ed. Ar- 
cieco. 

* Ambleny, c™ Vic-sur-Aisne (Aistie). 

* Montigny-l'Engrain, c™” Vic-sur-Aisne. 

* Pierrefonds , c* Attichy (Oise). 

° Montmartin, c” Estrées-Saint-Denis (Oise) ; ed. Mas- 
tinimontle. 

” La Chelle, e” Estrées-Saint-Denis (Oise). 

* Fort. Ailiy-sur-Noye, ar. Montdidier (Somme). 

* Breteuil-sur-Noye, ar. Clermont (Oise). 

'° Rectius fort. de Franseriis’, id est Franciéres, c” Es- 
trées-Saint-Denis (Oise). 

'' Guise, ar. Vervins (Aisne). 

'2 Ed. Cochot; in indice 2, Cauchet. 

'S In indice 2, de Sancto Sisimundo; nunc Saint-Sigis- 
mond, c™ Patay (Loiret ). 

'* In indice 2, Jodoinus de Alumpna; nunc Allones 
prope Villeneuve-sur-Conie, c” Patay (Loiret). 

'® Beaugency, ar. Orléans (Loiret); ed. Banienti, et 
in indice 2 domina de Beauneauy, 


'® Cornay prope Saint-Cyr-en-Val, c” Orléans. 

'? Jupeau prope Bonneval (Eure-et-Loir) ; ed. Jupean. 

'® Fort. Gemigny, c” Patay (Loiret); ed. Jotet de Ja 
Braisemére de Jumigny, maire. 

'® Bougy, c” Neuville-aux-Bois (Loiret). 

* La Folie prope Mardié vel La Folie prope Saint- 
Denis-en-Val, c” Orléans. 

* Villereau , c™ Neuville-aux-Bois (Loiret). 

* Coinces, ce” Patay (Loiret); ed. de Cointes, hic et 
inferius. 

°° In indice 2, Farisi. 

* Checy, c’* Orléans (Loiret). 

>» Bou, c” Orléans; ed. Bon. 

*° Rectius fort. Bruivres. 

* Reuilly, castellum prope Fay-aux-Loges , c” Chateau- 
neuf-sur-Loire (Loiret). 

** In indice 2, Lonsant ; fort. Longsaut vel Longsart. 

* Fort. Marcilly-en-Villette , c** La Ferté-Saint-Aubin 
(Loiret). 

*” Fort. La Brosse prope Saint-Lyé, ec” Neuville-aux- 
Bois (Loiret). 


* Robert 
des Marais. 


EXERCITUS FUXENSIS INDEX PRIMUS. 


§ 27. Noville?. 


Guillaume d’Oseriaus *, escuier; pauper est, ut dicit. — Adam de Halanzier, escuier. 


§ 28. Corey ®. 


Guillaume Malesherbes *, chevalier. — Guillaume de Montpollin®, escuier. — Perrot 


Braost, escuier. — Henry de Vrigny°, escuier.— Jehan de Berthelin; pauper est, ut dicit. 
— Pierriau de Jorville’. — Helissant de Vrigny. 


Sag. Vitry®. 


Henry de S. Sauveur’, chevalier. — Jehan le Bouteiller. — Pierre le Gruier. — Phe- 
lippon de Flammarville. —- Jehan de Fay '*, clerc; et est in respectu '', pauper. — Mahaut 


du Bois. 


§ 30. Chatiauneuf !?. 


Babo de S. Benart. — Monsieur Jehan de la Porte Hudomer. — Monsieur Renaut de Cha- 
lantras '*, prestre. — Monsieur Guillaume de Chalantras, prestre. — La dame de la 


Quesvre '*. 
§ 31. 


- 


Boiscommun !°. 


Jehan de Henrique, chevalier. — Pierre de la Motte, chevalier. —- Les enfans du 
Plesseys ‘7; pauperes sunt, et sunt in respectu. — Jehan de Sarricy. — Ithier de Biaune "*, 


chevalier. 


§ 32. 


Evres !°, 


Thibaut de Chanbon”, chevalier. — Mile de Losierville, chevalier. — Madame Agnés 
de Boloville. — La dame de Villeriau*'. — La dame de Boigniaus”. — Berthelemy Fils- 


de-Roy *. 


§ 33. Boisses *4. 


95 


Jehan de !Ounoy®*, chevalier, comparuit pro se. — Guillaume de Vallencey. — Adam 


Hudebuef. — Jehan de la Broce”. 


5 34. Montargis. 


Gille Dorin *’, chevalier. — Fouques des Barres*, chevalier. — Jehan de Chanevéres®’. 
—Les hoirs de monsieur Estienne de Pernes. — La damoiselle de Tousnes. — La dame 
de Carquelles 0, — La damoiselle de la Motte. — Damoiselle Ermangast de Pertuis*'. — 


' Neuville-aux-Bois. 


* Ozereau prope Neuville-aux-Bois. 

* Courcy-aux-Loges, c” Pithiviers (Loiret). 

* Malesherbes, ar. Pithiviers (Loiret). 

* Maupoulin, prope Mareau-aux-Bois, c™ Pithiviers. 

* Vrigny, c™ Pithiviers (Loiret). 

’ Jorville prope Mareau-aux-Bois, c™ Pithiviers. 

* Vitry-aux-Loges, c* Chateauneuf-sur-Loire (Loiret). 

* Fort, Saint-Sauveur prope Nibelle, c* Beaune-la- 
Rolande (Loiret). 

'° Fay-aux-Loges , c* Chateauneuf-sur-Loire (Loiret). 

'' Idestenrépit. Ad eumdem Johannemde Fay, clericum, 
spectat altera clausula quam inferius ($ 38 , p. 744 c.) videsis. 

"* Chateauneuf-sur-Loire, ar. Orléans. 

'* In indice 2, de Chaulantes ; rectius fort. Chalautre, 
id est Chalautre-la-Grande, la-Petite vel la-Reposte , ar. 
Provins (Seine-et-Marne), unde hoc cognomen sumptum 
fuisse coujicimus. Locus autem ipse , Castro Novo procul situs 
a castellaria Pravinensi pendebat (Livre des vassaux de 
Champagne, etc. par Aug. Longnon, art. 133, 134, 
144 bis, 302 et 353.) 

‘* Id est, wt videtur, le Queuvre (olim La Queuvre) 
prope Ferolles-le-Queuvres, c* Jargeau (Loiret) ; ed. 
Quesure ; in indice 2 reperies pro domino (rectius fort. 
domina) de la Couvre. 


'® Boiscommun, c”* Beaune-la-Rolande (Loiret). 

'* Fort. La Motte-Poirier prope Boiscommun. 

'? Fort. le Plaissix prope Montbarrois, c* Beaune-la- 
Rolande (Loiret). 

'® Beaune-la-Rolande, ar. Pithiviers (Loiret). 

'* Yévre-le-Chatel, c** Pithiviers (Loiret); ed. Cures. 

** Chambon, c”™ Beaune-la-Rolande (Loiret). 

* Fort. Villereau prope Aulnay-la-Riviére, c* Pui- 
seaux (Loiret). 

* Baignaux prope Nancray, c” Beaune-la-Rolande 
( Loiret). 

*° In indice 2, Berthelotus, dictus Filius regis Bur- 
gundie. 

* Boesse, c” Puiseaux (Loiret). 

** In indice 2, de Alneto; nunc, ut videtur, Aulnay- 
la-Riviére, ce Puiseaux (Loiret). 

* Fort. La Brosse, c” Malesherbes (Loiret). 

* Reetius fort. Droin. 

** Fort. Les Barres prope Nogent-sur- Vernisson , 
ce Chatillon-sur-Loing (Loiret). 

** Chenneviére prope Montbouy, c” Chatillon-sur- 
Loing (Loiret). 

© Rectius fort. Corquilleroy, ec Montargis (Loiret). 

“ Le Perthuis prope Conflans, c” Montargis. 








B 
Cc 
D 
E 
? 
F 
, 
<i 








EXERCITUS FUXENSIS INDEX PRIMUS. 


743 


4 Guillaume Doart '. — Les hoirs de Chanclettes?. — La dame de Langlée*. — Pierre de 
la Broce *, escuier. — Guillaume de Revorin®, miles; propter paupertatem remittitur. 


§ 35. Yenville®, 


Le seigneur de Puiset’. — Guillaume de Liners*, chevalier. — Philippes d’Alemen’, 
chevalier ; senex impotens, sed mittit Johannem, filium suum. — Ambroise de Persone, 
B chevalier. — Jehan de Joy, chevalier. — Guillaume de Muchien, chevalier. — Guillaume 
de Mantac, chevalier. — Estienne d’Alonville °, chevalier. — Guillaume d’Escraines"', che- 
valier. — Guynet le vieil de Chartres, chevalier. — L’abbé de S. Pére de Chartres. — Les 
hoirs monsieur Pierre de la Motte *. — Berthelemy de Landreville ’, chevalier. — L’abbé 
de Bonneval '*. — Guyart Broart, escuier. — Aubert de Nemours, clerc. — Les hoirs feu 

c Guillaume de Nemours. — Maistre Barthelemy de Charmont '°. — Le doyen de S. Pére en 
Pont '°. — Guillaume de Couptenville’, escurer. — Guillaume de Marville '*, escuier. — 
Henry de Ponville *, escuier. — Simon de la Broce, escuier. — Phelipeau de Landre- 
ville, escuier. — Renaud de Gurcy”, sire de Baillie. —- Enjoran de Laleu*, escuier. — 
Henry de Lion™. — Borriau de la Borde, escuier. — Colin Baillehache, escuier. — Es- 


p tienne de Riay, escuier. 


§ 36. Lorris?5. 


L’evesque de Baieus*. —Guillaume du Chesnay, chevalier. — Simon de la Bernardiére, 
chevalier. — Jehan de Nogent *, chevalier. — Guillaume de Miausse, chevalier. — Es- 
tienne de Soisy”, chevalier. — Pierre Pelorde, chevalier. — Le vicomte de Fessart®*. — 

t La femme monsieur Philippe de Grandchamp; mittit Petrum Agnelet®, fratrem suum. — 





Les hoirs de la Mesonfort *°. — Bienvenu d‘Orliens*'. — Le mareschal de Bruilly. — Les 
hoirs de la Cendre. — Philippe de la Besniére de Fessart. — La dame d’Oroir®. — Le 
fils au vicomte de Fessart. — Pierre de Cham, escuier. 


§ 37. Gyen. 


? vr Le seigneur de la Buissiére**. — Guillaume de Mianche, chevalier. — Jehan de Bruilly, 
chevalier. — Regnaut de Camerolles*', chevalier. —Guillaume de Ponchevron®, chevalier. 
— Geoffroy d’Escrinolles**, chevalier. — Le doyen de Nostre Dame de Paris». — Robert 
de Mehun®*’, chevalier.—Geoflroy de Brouer, chevalier.—Marc * de Batilly**, chevalier.— 
Odo de Cauld’Argent, chevalier. — Jehan du Pré, chevalier. — Varnot de la Buissiére, 

q 
’ ‘ In indice 2, Douart. * Fort. La Brosse prope Santeau, c” Pithiviers (Loi- 


* Rectius fort. Chalette, c’”” Montargis. 
’ Langlée prope Chalette , c°* Montargis. 
: * Fort. La Brosse prope Girolles , c’* Ferriéres ( Loiret). 

* Rectius fort. Vimory, ce” Montargis, vel Thimory, 
ce Lorris (Loiret). 

* Janville, ar. Chartres (Eure-et-Loir). 

* Le Puiset, c” Janville. 

* Rectius fort. Limers, id est Limiers prope Vrigny, 
c™ Pithiviers (Loiret). 

* Allemant prope Boutigny, c* Nogent-le-Roi (Eure- 
et-Loir). 

'* Allonville prope Neuvy-en-Dunois, c” Bonneval 
( Eure-et-Loir). 

"' Escrennes, ec” Pithiviers (Loiret). 

'* Fort. La Motte prope Bazoches-en-Dunois, c” Or- 
géres (Eure-et-Loir). 

'® Landreville prope Bazoches-les-Gallerandes , c” Ou- 
tarville (Loiret); ed. Laudreville. 

‘* Abbaye de Bonneval apud Bonneval , ar. Chateau- 
dun (Eure-et-Loir). 

'* Charmont-Gironville, c* Outarville (Loiret). 

'® Saint-Pierre-en-Pont, ecclesia collegialis in civitate 
Aurelianensi. 

’ Cottainville prope Oinville-Saint-Liphard, c” Jan- 
ville (Eure-et-Loir). 

'® Rectius fort. Marvilliers; in indice 2, Marvileno 
(corr. Marvillari) ; nunc Mervilliers , c* Janville. 

'® Pontville prope Saint-Peravy-Epreux, ce” Outar- 
ville (Loiret); vel fort. Poinville, c* Janville (Eure-et- 
Loir). 








ret). 

*' Ed. Phelipean. 

* Fort. Gurey prope Donnemarie (Seine-et-Marne). 

** Laleu prope Egry, c’* Beaune-la-Rolande (Loiret) ; 
ed. Lalen, et in indice 2, de Allegio. 

** Lion-en-Beauce, c” Artenay (Loiret). 

** Lorris, ar. Montargis (Loiret) 

*° Nogent-sur-Vernisson , c” Chatillon-sur-Loing (Loi- 
rel). 

* Olim Soisy vel Choisy, nanc Bellegarde, ar. Mon- 
targis (Loiret). 

** Fessart prope Saint-Maurice-sur-Fessart , c” Mon- 
targis (Loiret). 

* Ed. mittit de Tuneagnelet; in indice 2, Petrum 
Quarrelet. 

*° Fort. La Maisonfort prope Ardon,c™ La Ferté-Saint- 
Aubin (Loiret). 

3 In indice 2, Beneventa domicella. 

* Fort. Ouzouer-des-Champs , ec” Lorris ( Loiret). 

** La Bussiére, c” Briare (Loiret) 

“ Camerolles prope Chatillon-sur-Loing (Loiret) ; ed. 
Carnerolles, et in indice 2, Cainolles. 

** Pontchevron , castellum prope Ouzouer-sur-Trezé, 
ce” Briare (Loiret). 

** Kcrignelles, c”” Briare (Loiret). 

” Fort. Meung-sur-Loire, ar. Orléans (Loiret). 

8 In indice 2, Matheus. 

*® Batilly-sur-Loire, ce” Briare (Loiret); ed. Ratilly; 
in indice 2, Ratigly et Batigly. 


* Eudes 
de Lorris. 


» Geoflroi 
de 
Pontchevron. 





74h EXERCITUS FUXENSIS INDEX PRIMUS. 


escuier. — Li Bourgoins, seigneur de la Bove, escuier. — Geffroy le Paumier, escuier. — a 
Jehan d’Arrablay', escuier.— Geoffroy de Bonoy*, bourgeois de Gien. — Jehannot de Saint 


Esmer. — Huguenin de Montréal ®, escuier. — Pierre de la Broce, escuier. — Renaut de 
Biaune *, escuier. — Colin de la Chatre 5, escuier. — Galais, son frére, escuier. — Perriau 


le Cauchet, escuier, remittitur. — Jehan de Vixiau, escuier. — Le Levrais de Montfort ®, 
escuier. Le Petit Gand, escuier. — Jehan de Tracy, escuier. — Le fils feu Maugars’, 
escuier. —— Le fils monsieur Jehan de Courcelles. — Li heritier de la Broce *: — La 
dame de Briére®. — Fondrat, escuier. — Maistre Estienne Vivras, clerc. — Guillaume 
des Forges '°, escuier. — Li Cous de Montregnaut, clere. — Jehan de Chantelous", escuier. 
— Les enfans de feu Ernaut'? le Bouteiller. 





§ 38. 


Je vous envoie cet escript par Jean du Fay, clerc, qui est homme lige le roy, qui ne 
tient du roy que dix livres de rente 4 tournois; mais je ne Posse respitier: si en faites vostre 


voulente. 


§§ 39-42. NOMINA TENENTIUM DE DOMINO REGE IN TOTA BAILLIVIA CALETI. 
5 39. Et primo abbates et clerici. 


Dominus abbas Sancti Dionisii in Francia. — Dominus abbas de Fiscanno . — Abbas 
de Becco Heluini '*. — Prior de Bures *. — Abbas Sancti Vendrigesilii 16 __ Abbatissa Mo- 
nasterii Villaris '".—Prior de Guerarvilla ‘Ss —Magister Eustachius de Grandicuria '°.—Ma- 


gister Thomas Rastel. — Prior de Segeyo”. 


5 ho. Milites. 


Comes de Damno Martino. — Dominus comes de Drocis. — Dominus Robertus de Es- 
totevilla?'. — Dominus Gaufridus Martel. — Dominus Godardus® de Goda|r|ville °. — 
Dominus Henricus de Crasmesnillio**. — Dominus Guillelmus de Languilon. — Dominus 
Jacobus de Buinville*®. — Dominus Hugo de Septemainville **. — Dominus Johannes 
Louvel de Tourmovilla. — Dominus Nicholaus de Cresetot 2”. — Dominus Nicholaus Belet. 
— Dominus Richardus de Sihervilla**. — Dominus Hugo Bourdin. — Dominus Gaufridus 
de Anserervilla®. — Dominus de Archeliz*®. — Dominus Robertus de Ruparia. — Do- 
minus Guillelmus de Freavilla*!. — Dominus Nicholaus de Saana **. — Dominus Johannes 
Malet du Fay **. — Dominus Guillelmus du Plessays. — Dominus Guillelmus de Hotot*. 





— Dominus Herveus de Leonibus *. — Dominus Johannes de Nevilla *°. — Dominus Jo- 
hannes de Roya.—Dominus Robertus de Oinvilla®?.— Dominus Johannes de Grainvilla*®. 
— Dominus Henricus de Bailleu!*®. — Dominus Robertus de Hondevilla. — Dominus Jo- 


** Etoutleville, c® Yerville (Seine-Inférieure). 


' Arrabloy, ce” Gien (Loiret). acs op Me 
* In indice 2, Odoardus. 


* Fort. Bonaée, c** Ouzouer-sur-Loire (Loiret). 

* Montréal prope Donnery, c* Orléans (Loiret) ; ed. * Goderville, ar. Le Havre (Seine-Inférieure). 
Monreage,, sed in indice 2, de Monte Regali. * Cramesail prope Saint-Vincent-Cramesnil , c” Saint. 

* Ed. Biaume; in indice 2, Rogerius de Belna, id est Romain (Seioe-Inferieure). 
Beaune-la-Rolande ( Loiret). * Biville , ar. Dieppe (Seine-Inférieure). 

* La Chatre prope Briare (Loiret). *° Septimanville, prope Saint-Martin-aux-Bunaux , 

* Fort. Montfort prope Gien (Loiret). e”* Cany (Seine-Inférieure). 

” Ed. Mangars. *” Crétot prope Goderville (Seine-Inférieure). 

* Fort. La Brosse prope Nevoy, c* Giew (Loiret). ** Sierville, c” Clére (Seine-Iaférievre). 

* Fort. La Briére prope Montbouy, c* Chatillon-sur- * Ancretteville-sur-Mer, c Valmont (Seine-Infé. 
Loing (Loiret). rieure). 

'® Les Forges prope Gien ( Loiret). * Reetius fort. de Archellis, id est Archelles prope Ar- 

'"' Rectius in indice 2, de Chantelou. ques , ce” Offranville (Seine-Inferieure). 

' Ed. Erriaut, sed in indice 2, Eenoldus et Ernaudus. * Fréauville, c°® Londiniéres (Seine-Inférieure). 

'* L'abbaye de Fécamp, ar. Le Havre (Seine-Infeé- * Saane-Saint-Just , c™ Bacqueville (Seine-Inférieure). 





rieure). *® Inferius d’Aufay, id est Auflay, c* Téte (Seine-In- 

'* L’abbaye du Bec-Hellouin, c” Brionne (Eure). 

'S Prieure de Bures, ec" Londiniéres (Seine-In(é- 
rieure). 

'® Abbaye -de-Saint-Wandrille, c’* Caudebec (Seine- 
Inférieure). 

"’ Abbaye-de-Montivilliers, ar. Le Havre (Seine-Infé- 
rieure). 

* Prieuré de Graville, c* Ingouville(Seine-Inférieure). 

 Grandcourt, c”* Londiniéres (Seine-Inférieure). 


* Prieuré de Sigy, c™ Argueil (Seine-Inférieure) 


férieure). 

* Hautot (Seine-Inférieure). 

* Lyons-la-Forét, ar. Les Andelys (Eure). 

* Neville, c** Saini-Valery-en-Caux (Seine-Inférieure). 

” Omvilla; hic locus nobis esse videtur Ouainville, 
c® Cany (Seine-Inférieure) , quem Odo Rigaud: in Regestro 
Visitationum (p. 630) diatt Oynvillam, 

© Grainville (Seine-Inférieure). 

*° Bailleul-Neuville? c* Londiniéres ou Bailleul pres 
Héricourt-en-Caux ; c”* Ourville (Seine-Inférieure ). 











~ 








A 


B 


— 
~~ 


a 


_ 
—_ 





EXERCITUS FUXENSIS INDEX PRIMUS. 


745 


hannes de Beusemouchel'. — Dominus Robertus de Villequier?. — Dominus Richardus 
de Beusevilla®. — Dominus Guillelmus Crispini, ratione puerorum suorum:— Dominus 
Ingerannus de Montegniaco. — Dominus Guillelmus de Brueria. — Dominus Radulphus 
de Fossato. — Dominus Eustachius de Monteigniaco. — Radulphus de Capite. Aque *. — 
Dominus de Troissel °. — Dominus Johannes de Cantu Lupi°*. 


§ 41. Adhuc milites. 


Dominus Simon Caletot. — Dominus Adam de Sancto Laurentio ’. —— Dominus Simon 
de Vasuis*. -— Dominus Guillelmus de Esquakelont*. — Dominus Gaufridus de Ron- 
cherolles ', — Dominus Henricus de Torchy'!. —— Dominus Mathxus de Moy. — Dominus 
Johannes Masquerel. — Dominus Robertus de Dampierre *. — Dominus Johannes de Pel- 


: letot'*. — Dominus Johannes [de] Muchedent '*. — Dominus Eustachius Martel. — Domi- 


nus Gaufridus Senescallus. — Dominus Adam de Sancto Laurentio. — Dominus Guillel- 
mus de Callevilla ®.— Dominus Gaufridus Martel.— Dominus Johannes de Sancto Martino. 
— Dominus Radulphus de Grueres. — Dominus Guillelmus Calletot. — Dominus Guillel- 
mus Gotren.— Dominus Johannes de Ruparia. — Dominus Reginaldus de Milonvilla '*. —- 
Dominus Johannes de Tendos '’. — Dominus Johannes de Maz. — Dominus Rogerus de 
Freauvilla. — Dominus Gaufridus de Capella. — Dominus Johannes de Ponte. — Domi- 
nus Guillelmus Mauconduit. — Dominus Simon de Mesnileto '®. — Dominus Henricus de 
Sancto Petro. — Dominus Guillelmus d’Escaquelon. — Dominus Michael Malconduit. — 
Dominus Guillelmus de Petricuria '’. — Dominus Radulfus du Plesseys. — Dominus Guil- 


: lelmus Bellenquel. — Dominus Guillelmus de Freugeville. — Dominus Johannes de 


Cateville*°. — Dominus Petrus de Vaasly. — Dominus Guilleminus de Cuverville?'. — 
Dominus Henricus de Mauteville”.— Dominus de Gerponville *. — Dominus Guillelmus 
de Freuleville *. — Dominus Guillelmus des Prez. — Dominus Rogerius d’Estelant >. — 
Dominus Guillelmus Lanquelon. — Dominus Robertus de Villequier de Porro *. — Domi- 


> nus Draco de Drumare.— Dominus Johannes de Poissy. — Dominus Guillelmus de Saquin- 


villa. — Dominus Nicholaus de la Londe. — Dominus Guerardus de Bosco le Borgne’. -— 
Dominus Guillelmus de Sancto Luciano 2%. — Dominus Petrus de Boisey 29 — Dominus 
Radulphus d’Anghiens 30 __ Dominus Richardus de Houdetot*!. — Dominus Vermundus 


de Portmort*?. — Dominus Nicholaus de Sancta Bova **. — Dominus Gaufridus de Capella. 


; — Dominus Viscanus* de Montigniaco. — Dominus Johannes de Peletot. — Dominus 


Guillelmus de Hotot. — Dominus Matheus de Louvain. — Domina Philippa de Hotot. 
— Dominus Rogerus de Fercanvilla.— Dominus Robertus de Longo Rege ®. — Dominus 
Gaufridus de Lavardin. — Dominus Guillelmus de Petricuria. — Dominus Radulphus 
de Goteaopre**. — Dominus Ingerrannus Rastel. — Dominus de Hotot. — Cambellana de 
Tancarvilla *’. —Domina de Mesnillo Haquet. — Domina de Torchiaco. — Domicella Eus- 


' Berniéres-en-Caux , olim Beuzemouchel, c” Bolbec 
(Seine-Inférieure). 

* Villequier, c** Caudebec (Seine-Inférieure). 

* Beuzeville (Seine-Inférieure). 

“ Chef-de-l’eau prope Héronchel, c” Rouen (Seine- 
inférieure). 

* Rectius fort. Croisset prope Canteleu, c’” Maromme 
(Seine-Inférieure). 

* Fort. Canteleu, c°** Maromme. 

* Fort. Saint-Laurent-en:Caux ,c” Doudeville (Seine- 
Inférieure). 

* Fort. Vasouis, castellum prope Angerville-la-Martel , 
c*” Valmont (Seine-Inférieure) ; ed. Vasnis. 

* Ecaquelon prope Rainfreville , c’* Bacqueville (Seine- 
Inférieure). 

'° Fort. Roncherolles, c* Darnetal (Seine-Inférieure) 

'' Fort. Torey, c* Longueville (Seine-Inférieure). 

'* Fort. Dampierre , c°** Envermeu (Seine-Inférieure). 

'* Pelletot prope Le Catelier, c* Longueville (Seine- 
Inférieure). 

"' Muchedent, c” Longueville. 

'* Calleville-les - Deux - Eglises , ce" Tétes (Seine-Infé- 
rieure). 

'* Fort. Melleville, c® Eu (Seine-Inférieure). 

'? Tendos prope Fontaine le-Bourg , c” Cleres (Seine- 
Inférieure). 

'* Le Ménillet prope Grugny, c Cleres (Seine-Infé- 
rieure). 

 Pierrecourt, ce” Blangy (Seine-Inférieure). 


TOME XXIlIl. 


*” Catteville prope Ocqueville, c* Cany (Seine-Infé- 
rieure). 

*' Fort. Cuverville-en-Caux, c” Criquetot-Lesneval 
(Seine-Inférieure). 

* Mautheville-sur-Durdent prope Grainville-la-Tein- 
turiére, c” Cany (Seine-Inférieure) ; ed. Manteville. 

*» Gerponville, c** Valmont (Seine-Inférieure). 

* Freulleville, c* Envermeu (Seine-Inférieure). 

* Estelenc, prope Saint-Maurice-d’Etelan, c™ Lille 
bonne (Seine-Inférieure). 

*° Idem, ut videtur, qui dictus est in indice 2, Robertus 
de Pilogier de Pertu; rectius Robertus de Villequier de 
Portu. 

* Bois-le-Borgne prope Sigy, ec” Argueil (Seine-Infé- 
rieure). 

* Saint-Lucien, c™ Argueil. 

* Fort. Boissey prope Catenay, c” Buchy (Seine-In- 
rieure). 

° Fort. Angiens, ce” Fontaine-le-Dun (Seine -Infé- 
rieure). 

*' Houdetot, c” Fontaine-le-Dun. 

* Portmort, c” Les Andelys (Eure) ; in indice 2, Ou- 
remont-de-Pormor. 

** Sainte-Beuve-aux-Champs vel Sainte-Beuve-en-Ri- 
viere, ar. Neufchatel-en-Bray (Seine-Inférieure). 

*“ Rectius fort. Eustachius ut supra, sive Wistacius. 

* Longroy, c® Eu (Seine-Inférieure). 

“ Lectio corrupta. 

” 'Tanearville , c” Saint-Romain (Seine-Inférieure). 


gh 





746 EXERCITUS FUXENSIS INDEX PRIMUS. 


tachia de Mainieres'. — Uxor domini Jchannis de Granvilla, que est in custodia regis. 
—— Domina de Quesneto?. — Domina de Hericourt*. — La dame de la Riviere. — Do- 
minus Thomas de Honcourt. — Dominus Hugo le Pore. — Dominus Guillelmus de Beu- 
sencourt. — Dominus Radulphus de Hecourt*. — Dominus Reginaldus de ‘Trie, vetus’. 
— Dominus Vermondus* de Fontaneto. — Dominus Dyonisius de Euleboef’?. — Dominus 
Hugo de Braimoustier*. — Dominus Hugo de Sancto Claro®. — Dominus Guillelmus 
d'Esquanquelont. — Dominus Rogerius dAuteini '°. — Dominus Guillelmus de Bello 
Campo". — Dominus Robertus de Bodevilla *. — Dominus Johannes Mallet d’Aufay. — 
Dominus Henricus des Mailles. — Dominus Guillelmus de Tibermont *. — Dominus 
Lucas de Limesi '*. — Dominus Johannes de Gremonville . — Dominus Droco de Lintot". 
— Dominus Petrus de Feuqueray. — Dominus Robertus de Malleville ”. — Dominus Jo 

hannes Recuchon. — Dominus Nicholaus de Becco '*. —- Dominus Robertus de Villequier. 
— Dominus Guillelmus d’Ingouville . — Dominus Guillelmus de Beusencourt. 





5 42. Armigeri et vavassores. 


Nicholaus Bourdet. — Gaufridus Martel. — Guillelmus de Beusevilla. — Richardus de 
Criquebeuf 20. _. Droco de Sorenc ?'. — Hugo de Veretot. — Stephanus de Vimont 2. — 
Johannes de Vadetot 23. — Johannes d'Imonville **. — Henricus de Tiboutot. — Simonus 


de Hongierville®®. — Johannes de Tibouvilla. — Colinus de Sancto Audoeno. — Heres 
domini Guillelmi de Monteigniaco. — Richardus de Sancto Audoeno. —Gaufridus du 
Plesseis. — Johannes du Castelier®°. — Nicholaus de Tilleul.— Adam Quenart. — Jo- 


hannes de Bardouville 2’. — Nicholaus de Moreville. — Guillelmus Tombert. — Guillelmus 
de Beuseville. —Laurentius Cambellanus. — Cardon de Apevilla®*. — Guillelmus de Bou- 
quelont. — Guillelmus le Boutelier. — Ingerrannus de Fricans. — Guillelmus le Flavie. 
— Guillelmus de Berengierville®®. — Johannes de Sancto Riquero*. — Petrus de Fontibus 
et ejus participes. — Radulphus de Bosrohart*!. — Richardus de Velly. — Johannes de 
Beaunoy ®, pro quo dominus Gaufridus de Roncherolles. — Heres domini Petri de Bures. 
— Jordanus de Valiquerville *. — Robertus de Fontenil. — Gaufridus de Freauville. — 
Dominus de Mahomet **. — Wistacius de Ponte Trencardi*. — Heres Gileberti de Bui- 
villa *°. — Nicholaus de Crasquesne. — Droco de Sorenc. — Guillelmus Picot. — Richar- 
dus de Sancto Silvestro*’. — Hugo de Fremont *. — Johannes de Franchiesnes*. — 
Johannes de Rogeri Villa’. -— Heredes Petri Pagani. — Guillelmus de Sandouville “'. — 
Robertus Bertranni. — Petrus Paviot*. — Philippus de Torgoville. —- Johannes de Sancto 








‘ Fort. Mesniéres, c** Neufchatel-en-Bray (Seine-In- 
{érieure). 

* Fort. le Quesnay prope Lamberville, c* Dieppe 
(Seine-Inférieure ). 

* Saint-Denis-d'Héricourt, c’ Ourville (Seine-Infé- 
rieure). 

* Reetius fort. Hocourt, id est Haucourt, ce” Forges 
(Seine-Inférieure). 

* Id est Regnaud de Trice, le Vieux. Ed. Reginaldus 
de Trienetus. 

° Ed. Vermendus. 

” Fort. Elbeuf-en-Bray, ce Gournay, aut Elbeuf, 
ar. Rouen (Seine-Inférieure). Cf: indicem 3 (S$ 3). 

* Bremontier-Merval, c” Gournay, vel Bremontier 
prope Massy, c** Neufchatel-en-Bray (Seine-Inférieure). 

* Fort. Saint-Clair prope Gournay. 

'* Autigny, ce” Fontaine-le-Dun (Seine-Inférieure) ; 
ed. Auteim. 

'' Beaucamp, prope Saint-Aubin-Routot , c” Saint- 
Romain (Seine-Inférieure). 

‘* Boudeville, c’* Doudeville (Seine-Inférieure) ; in 
Indice 2, Bordevilla. : 

'* Thibermont prope Saint-Martin-Eglise , c* Offran- 
ville (Seine-Inférieure). 

'* Limesy prope Emanville, c” Pavilly (Seine-Infé- 
rieure). 

'* Gremonville, c* Yerville (Seine-Inférieure). 
'° Lintot, ce” Bolbec vel c™ Longueville (Seine-Infé- 
rieure). 

" Malleville-les-Grés , ¢** Cany (Seine-Inférieure). 

'* Fort. Le Bec-au-Cauchois prope Valmont vel Le 
Bec, castellum prope Turretot (Seine-Inférieure). 

'* Ingouville , ar. Le Havre, vel Ingouville , c°* Saint- 
Valery-en-Caux (Seine-Inférieure). 


*° Criquebeeuf en-Caux, c” Fécamp (Seine-Inférieure). 

*' Ed. Serent, sed paulo inferius Sorenc; nunc Soreng 
prope Monchaux-Soreng, c” Blangy (Seine-Inférieure). 

* Vimont prope Morgny,c™ Buchy (Seine-Inférieure). 

** Vattetot-sous-Beaumont, c® Goderville, vel Vattetot- 
sur-Mer, c” Fécamp (Seine-Inférieure). 

* Saint-Vigor-d'lmonville, c* Saint-Romain (Seine- 
Inférieure). 

** Hougerville, castellum prope Angerville-La-Martel, 
e** Valmont (Seine-Inférieure). 

*° Le Catelier, c” Longueville (Seine-Inférieure). 

*” Bardouville, c” Duclair (Seine-Inférieure). 

* Appeville-le-Petit prope Hautot ,c”Offranville(Seine- 
Inférieure). 

* Bellengreville, c’* Envermeu (Seine-Inférieure). 

°° Saint-Riquier-d’Héricourt, Saint-Riquier-des- Ri- 
viéres vel Saint Riquier-és-Plains (Seine-Inférieure). 

** Bose-de-Rouart prope Le Hanouard, ce” Ourville 
(Seine-Inférieure). 

“ Beaunay, c” Totes (Seine-Inférieure). 

*® Valliquerville , c’* Yvetot (Seine-Inférieure). 

** Mahomais prope Intraville, c* Envermeu (Seine- 
Inférieure). 

** Ed. Wiscanusde Pontetreucardi, Nunc Pontrancart, 
e* Ancourt (Seine-Inférieure). 

** Biville, ar. Dieppe (Seine-Inférieure) ; ed. Binvilla. 

* Saint-Silvestre prope Grandcamp, ec” Lillebonne 
( Seine-Inférieure). 

** Fort. Fremont prope Bornambusc, c” -Goderville 
(Seine-Inférieure) ; ed. Freniont. 

°° Index 2, de Stanserillo; index 3, de Fraussiéres 

” Rogerville, oc" Saint-Romain (Seine-Inférieure). 

' Sandouville, ce" Saint-Romain. 

* Index 3, Paivet vel Paniet. 





A 


B 


Cc 


D 


G 











747 


EXERCITUS FUXENSIS INDEX PRIMUS. 


a Clodoaldo. — Johannes de Sancto Aniano '. — Petrus Dasucquit?. — Mathzus de Bosco 
Silvestri. — Henricus de Pulcra Fovea*. — Johannes de Montart et ejus participes. — 
Guillelmus de Maines Mares. — Radulphus de Kauchi. — Dominus de Busli. — Phille- 
pardus de Tilleto. — Johannes de Honecourt. — Robertus de Pomereus*. — Petrus de 
Donestanville >. — Guillelmus de Boeles*®. -—— Jacobus de Avesq’. —- Droco de Rogenhem. 

s — Johannes de Bretevile*. — Johannes de Belleperche. — Jordanus de Baudribosc’. 
—Guiardus de Toneville!°. — Phelippus le Despencier. — Petrus de Beuseville. — Heres 

de Mortuo Mari". — Radulphus de Garrais. — Matheus de Beteville *. — Richardus de 
Topin *. — Richardus Bonus Amicus. — Richardus de Hanquemare. — Henricus de Brilly. 
— Bertinus Quesnel. — Johannes de Becco. — Johannes de Beusemouchel. — Lauren- 

c tius de Sancto Remigio '*. — Guillelmus de Maines Mares. — Jacobus d’Anesriis. — Jo- 

hannes de Beelei. — Gaufridus de Claro Folio. — Johannes Paganus. -— Rogerus le Petit. 

— Guerardus le Petit. — Johannes de Guerros. 





§§ 43-53. NOMINA CITATORUM QUI DEBENT SERVICIUM DOMINO REGL!°. 


IN BAILLIVIA GISORTII. 


D § 43. Primo de serviciis in terra Britolii. 

Dominus Petrus de Cornolio, miles °. — Dominus Symonus Drocensis, miles. —- Do- 
minus Johannes de Sisseio !7, miles. — Dominus Guillelmus de Bervilla'*. — Dominus de 
Ulmis !’. — Dominus Robertus de Burgo Capreoli. — Dominus Guillelmus de Bordineio”, 
miles. — Johannes de Bermecuria®', armiger. 

E § 44. Lira. 

Dominus Johannes de Balleio 2°, miles. — Abbas de Lira. — Guillelmus Croc. — Do- 
minus Petrus Bourguignon, miles. — Guillelmus de Garlenvilla**, armiger. — Galeis de 
Prepositura*, armiger. — Robertus de Cierricio®, armiger.— Petrus de Bosco Ansereé”’, 
armiger. — Johannes de Campo Dolenti®, armiger. — Anglicus de Siscayo, armiger. 

‘ vr — Odo de Capella, armiger. — Robertus de Auvrigneio®, armiger. — Guillotus Gue- 
rart, armiger. — Colinus de Valle, armiger. — Robertus de Bosco Arnaudi *', armiger. 
— Dominus Johannes de Nonant, miles. 

$45. Gloz%?. 
Dominus de Sintade. — Dominus de Saquenvilla**.— Dominus Gillebertus Coout, 
c miles. — Dominus Gillebertus de Haia, miles. — Hogerus de Albo Dumo™, armiger. — 
Guillelmus de Laaval, armiger. — Dominus Petrus de Corteyo. — Dominus Gacetus de 
Loigneio *, miles. — Dominus Robertus Sufflet, miles. — Dominus de Chamboout. — 
' Fort. Saint-Aigoan-sur-Ry, c” Buchy, vel Saint- * Corneuil, c” Damville (Eure). 
Aignan prope Avesnes , c’* Envermeu (Seine-Inferieure). ’ Cissey, ec” Saint-André (Eure). 
* Lectio corrupta. * Berville-la-Campagne. c” Beaumont -le-Roger(Eure). 
* Bellefosse prope Allouville-Bellefosse, c” Yvetot ‘° Ormes, ec” Conches (Eure). 
(Seine-Inférieure). : * Bordigny, c”” Breteuil (Eure) 

* Pommereux, c’" Forges (Seine-Inférieure) ‘ Bémécourt, c” Breteuil. 

* Denestanville , c" Longueville (Seine-Inférieure). ** La Neuve-Lyre vel La Vieille-Lyre, c” Rugles (Eure) 

* Fort. Bouelle, ce" Neufchatel-en-Bray (Seine-Inieé- * Bailly prope Ambenay, ce” Rugles. 
rieure). ** Guernanville, ce” Breteuil (Eure). 

” Rectius fort. de Avesnes sicut in indice 3, id esi ** La Prevoté prope Corneville-la-Fouquetiére , c”’ Ber- 
Avesnes, c** Envermeu (Seine-Inférieure). nay (Eure). 

* Fort. Bretteville-Saint- Laurent, c’”" Doudeville *° Reetius fort. Cierreio, nunc Cierrey, c°" Pacy-sur- 
‘ Seine-Inférieure). cure (Eure). 

* Baudribose prope Berville, c’* Doudeville. *” Bois-Anzeray, c Rugles. 

"’ Tonneville prope Bourville, c’* Fontaine-le-Dun ** Champ-Dolent, c” Conches (Eure). 
(Seine-Inférieure) ; ed. Ginardus pro Guiardus. a Ee Chapelle, prope La Neuve-Lyre, ce" Rugles 

'' Mortemer prope Sandouville, ¢” Saint- Romain (Eure) 

Seine-Inférieure). * Auvergny, c” Rugles. 

'* Betteville, c’” Pavilly (Seine-Inférieure).  Bois-Arnault, c” Rugles; ed. de Bosco-Amandi. 

'* Index 2, de Comfin. 2 Fort. Glos-la-Ferriére , c”’ la Ferté-Fresnel (Orne) ; 

Fort. Saint-Remy-Bose-Rocourt , c* Eu, vel Saint- eo loco edit. male, ut videtur, Glocestrum. 
Remy-en-Riviere, c* Blangy (Seine-Inférieure). * Sacquenville, c” Evreux. 

‘ '* Addit editor in exercitum Calvatenensem ; quas qui- ‘ Blanc-Buisson, prope Saint-Pierre -du-Mesnil. 





dem voces docto lectori emendandas aut interpretandas relin- 
guimus. 


c’" Beaumesnil (Eure). 
* Longny, ar. Mortagne-sur-Huine (Orne). 


gh. 


EXERCITUS FUXENSIS INDEX PRIMUS. 
Dominus Nicholaus de Asneriis'. — Dominus Johannes, ejus frater.— Dominus Polus 


de Geufreya. 


. § 46. Vernolium. 


748 


Dominus Goherius de Quercubus, miles. — Villa de Quercubus. — Communia Ver- 
nolii?. — Dominus Guillelmus de Cultilliis*; miles. — Dominus Robertus de Cintraio ‘, 
miles. — Dominus Garinus de Luceio, miles. — Dominus Garinus de Gornaio*, miles. — 
Petrus de Riperia, armiger. — Girardus dictus Calvus, armiger. 


§ 47. Perticum. 


Dominus Herveus de Leonibus®, miles. — Dominus Richardus de Rocha et ejus frater, 
milites. — Dominus Gaufridus de Rupe Forti, miles. — Dominus Girardus de Loigneio ’, 
miles. — Johannes de Castro, armiger. — Bartholomeus de Tilleriis*, armiger. — Abbas 
de Gemeticis®. —Dominus Petrus de Feritate , miles.—Dominus Symonus de Manoto "’. 


§ 48. Bons Molins !. 


Dominus Guillelmus de Ferreria', miles. — Dominus Jordannus Heron, miles. — 
Coletus de Vallefermont, armiger. — Guillelmus de Hamello ', armiger. -— Robertus de 
Phalandres , armiger. — Laurentius de Girraio”, armiger. — Dominus de Touvoye"’. 
— Dominus de Buris'*. — Fauqueron de Mellulo”. 


5 Ag. Potin®®. 


Dominus Gillebertus de Essartis, miles. — Dominus Guillelmus de Mineriis”', miles. — 
Johannes de Chambe. — Dominus de Anceneio”. — Johannes de Cantu Lupi®. — Ro- 
bertus de Murginis**.— Dominus Robertus de Mules, miles. — Dominus Johannes de He- 
ruppa®, miles. — Dominus Robertus de Troncheville, miles. — Dominus Stacius de 
Hellenvillier ®, miles. — Dominus Guillelmus Drocen(sis].— Lucas de Hellenvillier. — 
Dominus Nicholaus de Goucestre, miles. — Dominus Rogerus de Heruppa, miles. — Do- 
minus Johannes Tallemen, miles. 


§ 50. Item in baillivia Gisortii. Brevallis 2’. 


Guirardus® de Phelins*’, armiger.—Philippus de Mondravilla®, armiger.—Guillelmus 
de Chambines*', armiger. — Guiardus de Mondravilla, armiger. — Petrus dictus le Chat, 
armiger. — Guiardus de Halot*, armiger. — Dominus Stephanus de Mesnileio, miles. 
— Dominus Petrus Bataille, miles. — Dominus Galterus de Villeta**, miles. — Symon de 
Sancto Leodegario, armiger. — Baudricus de Bello Loco “, armiger. 


'? Fort. Touvoye prope Saint-André (Eure). 

'* Bures, c* Courtomer (Orne). 

'* Mesle-sur-Sarthe, ar. Alencon (Orne). 

** Rectius fort. Molins, nunc Moulins-la-Marche (Orne). 
*' Les Miniéres, c” Damville (Eure). 

* Reetius fort. de Auteneio, id est Authenay, ce” Dam- 


‘ Fort. Aniers prope Le Fidelaire, c* Conches , vel 
Saint-Gervais-d'Asnieres aut Saint-Jean-d'Asniéres, 
«*" Cormeilles (Eure). 

* Verneuil, ar. Evreux. 

’ Courteilles, c°” Verneuil. 

' Ed. Cinitriaco. Cintray, c“ Breteuil (Eure). 


Gournay-le-Guérin, c* Verneuil. 
* Ed. de Leconibus; sed inferas de Leonibus. 
Longny, ar. Mortagne (Orne). 
* Tilliéres-sur-Avre , c* Verneuil (Eure). 
* Abbayes de Jumiéges ; c” Duclair (Seine-Inférieure). 
'* Fort. La Ferté prope La Gueroulde, c* Breteuil 
(Eure). 
‘' Manou, ec” La Loupe (Eure-et-Loir). 
‘* Bonsmoulins, c* Moulins-la-Marche (Orne). 
'’ La Ferriére prope Saint-Martin-des-Pezerits, c’* Mou- 
lins-la-Marche (Orne). 
'* Le Hamel prope Saint-Pierre-des-Loges , c** Mou- 
lins-la~-Marche (Orne). 
'* Falendre prope Maheru, ce” Moulins-la-Marche 
(Orne). . 
© Reetius fort. de Ginaio, id est Ginai, c" Exmes 
(Orne) 


ville (Eure). 

** Ed. Cantelupi. 

** Ed. Murguns. 

** La Héruppe prope Marcilly-la-Campagne, c” No- 
nancourt (Eure). 

* Hellenvilliers, c*’ Damville (Eure). 

* Bréval, c” Bonniéres (Seine-et-Oise). 

* Ed. Ginardus , non uno loco. 


** Addit editor vel Felins; nunc fort. Flins-sur-Seine , 


ce Meulan (Seine-et-Oise). 
** Mondreville , c** Houdan (Seine-et-Oise). 


** Chambine prope Hecourt, c” Pacy-sur-Eure (Eure). 


* Hallot, prope Villiers-en-Désceuvre, ce” Pacy-sur- 
Eure. 

* Fort. La Villette, c°* Mantes (Seine-et-Oise) ; ed 
Villeea. ' 

Beaulieu prope Bréval. 





> 





D 


4 thBrtlnin 2 


G 











G 


EXERCITUS FUXENSIS INDEX PRIMUS. 7A9 


§ 51. Anetum!. 


Johannes de Drocis. —- Domina Iolent, ejus soror. — Radulphus de Nigella ?, miles. —- 
Dominus de Beuco *. — Dominus Herveus de Leonibus, miles. — Dominus Gaufridus de 
Rupe Forti, miles. — Richardus de Rupe, miles. — Guillelmus de Muis, armiger. — 
Robertus Guimondi. — Faber de Fresneio. — Richardus de Malassis*. — Dominus Jo- 
hannes de Saltibus*, miles. — Domina Emmelina de: Sauceio ®°. — Robertus de Insula’. 
— Dominus Johannes de Saceio*, miles. — Renardus de Roboribus*. — Dominus de 
Cuvervalle !°. — Dominus Petrus de Alneto !', miles. — Henricus de Autolio '2, miles. — 
Johannes de Chesneio. — Robertus de Croissiliis'’, armiger. — Robinus de Capella, ar- 
miger.—Thomas de Moncellis '*— Robinus, dominus"* de Ollins'*— Dominus de Guirio, 
miles. 


§ 52. Ebroicensis. 


Dominus episcopus Ebroicensis. — Abbas Sancti Taurini Ebroicensis. — Abbatissa Sancti 
Salvatoris Ebroicensis. — Hugo de Haya. — Dominus de Argentiis ’, miles. — Dominus 
Guillelmus Bourgoignel , miles. — Dominus Lucas Chevruel, miles. — Dominus de Saquen- 
villa '8, miles—Dominus Simon de Anfrevilla!’, miles.—Dominus Guillelmus des Landes”, 
miles. — Dominus Robertus Guichart, miles. — Dominus Gregorius du Bosc-Joiselin *', 
miles. — Heres de Quitebeuf®, armiger. — Johannes de Honestivilla 5, armiger. — Roge- 
rius de Garembouvilla *, armiger. — Saquet de Saquainvilla. — Heres de Arneriis®. — Ri- 
chardus Duret #*. — Nicholaus Lerie. — Jacobus de Ferreriis2’. — Perceval de Pointevilla®. 
— Johannes de Bochervilla*°. — Rogerius de Esmondivilla *. -— Adam de Bosco. — Jo- 
hannes Pescheveron; item, sui pertinentes*'. — Guillelmus de Mesnilleio Pagani *. — 
Richardus de Booleto *. — Johannes de Berengrevilla **. — Guiotus de Brucuria®, miles. 
— Dominus Petrus de Guinchevilla*, miles. — Stephanus de Mellevilla *’, miles. — Si- 
mon de Luat, miles. — Dominus Johannes de Perreyo*, miles. — Dominus Simon de 





> Thomer*, miles. — Dominus Fulco de Besencon“, miles. — Dominus Petrus de Hous- 


treia“, miles. — Dominus Radulphus de Haricuria“, miles. — Dominus Guido de Bosco 
Ouvrindei “*, miles. — Dominus Johannes de Siceio “+, miles. —Richardus de Coudreio“”, 
armiger. — Petrus le Jaoulier. — Andreas Hautevane. — Magister Gauterius de Perciaco, 


clericus. — Andeas de Albua“*, armiger. — Guillelmus de Cierrieco“’, armiger. — Phi- 
lippus de Craquevilla“*. — Petrus de Plessa*’, armiger. — Chaullart de Villaribus. — 
Johannes de Foumoncon *°. — Simon de Perreio *'. — Dominus episcopus Ebroicensis. — 


** Pithienville, c’ Evreux. 

** Boscherville, c’*’ Bourgtheroulde (Eure). 

* Emanville, ec” Conches (Eure). 

*' Melius fort. partionarii. 

Le Mesnil-Péan prope Bérengeville-la-Campagne. 
c* Le Neubourg (Eure). 

** Fort. Le Boulay prope Burey, c* Conches (Eure). 

* Bérengeville-la-Campagne, c*” Le Neubourg; vel 
Berengeville-la-Riviére, c” Evreux (Eure). 

* Fort. Brécourt prope Douains, c** Vernon (Eure). 

” Guichainville, c* Evreux. : 

” Melleville prope Guichainville, c* Evreux. 


' Anet, ar. Dreux (Eure-et-Loir). 

* Fort. Nigelles prope Saint-Martin-de-Nigelles , 
ce" Nogent-le-Roi (Eure-et-Loir) ; ed. Ingella. 

* Fort. Ba, c” Anet; ed. Bento. 

‘ Malassis prope Mouettes , c” Saint-André (Eure). 

* Saulx prope Richebourg, prope Montigny, c” Hou- 
dan (Seine-et-Oise). 

* Le Saussay, c*® Anet (Eure-et-Loir). 

” L'Isle prope Le Saussay, c* Anet (Eure-et-Loir). 

* Fort. Sassey, c™ Evreux (Eure). 

* Rouvres, c” Anet. 

° Rectius fort. Tivervalle nunc Thiverval, c” Poissy 


(Seine- -et-Oise). 
Fort. Aunay-sous-Crécy, c” Dreux. 


* Fort. Auteuil, c” Montfort-l’ Amaury (Seine-et- 


pa, 
'* Croisilles , c** Nogent-le-Roi (Eure-et-Loir). 
Mousseaux, c” Saint-André ( Eure). 
Ed. de Occus pro dominus. 
’ Oulins, c™ Anet (Eure-et-Loir). 
Argences prope Evreux (Eure). 
Sacquenville, c* Evreux. 
* Fort. Amfreville-sur-Iton , c* Louviers (Eure). 


,- 


** Fort. Les Landes, prope Canappeville, c** Le Neu- 


bourg (Eure); ed. de Landes. 


*! “Saint-Scbastien-du-Bois-Gencelin, c® Evreux (Eure). 


** Quittebeuf, c* Evreux. 
Houetteville, c* Le Neubourg (Eure). 
‘ Garambouville prope Aviron, c* Evreux. 
*® Arniéres, c°*° Evreux; ed. de Arneto. 
* Ed. Durer. 
Fort. Ferriéres-Haut-Clocher, c°” Conches (Eure). 


* Fort. Le Perrey, prope Corneuil, c* Damville 
{ Eure). 

* Thomer, c* Damville (Eure). 

*° Sic; addit editor ex conjectura de Briengon. 

' Rectius fort. de Housseia , id est La Honssaye , prope 
Mouettes, ce Saint-André (Eure). 

“ Harcourt, c” Brionne (Eure). 

Nomen corruptum. 

Fort. Cissey, c”* Saint-André (Eure). 

* Fort. Le Coudray prope Saint- Aubin -du- Vieil - 
Evreux, c” Evreux. 

* Rectius fort. Alba Via, id est Aubevoye, ec” Gaillon 
(Eure). 

Rectws fort. Cerreio , id est Cierrey, ec Pacy (Eure). 
** Cracouville prope Saint-Aubin- ‘du- Vieil-Evreux , 
ivreux. 

*’ La Plesse prope Hécourt, c” Pacy (Eure). 

* Fumegon, prope Guichainville, ce" Evreux; ed. 
Soumoncon. 


°' Ed. Prereio. 








750 EXERCITUS FUXENSIS INDEX PRIMUS. 





Abbas de Cruce'. — Dominus Emauricus de Meulento, miles. — Dominus Guido de A 


Laval. — Johannes de Saceio. — Johannes de Velle 2. — Johannes de Poissiaco. — Guil- 
lelmus de Poteria*. — Dominus Petrus d’Autolio*. — Dominus Balduinus de Perreio, 
presbyter. — Prior de Joaico®. — Domina de Noione*. — Johannes de Surciaco’, ar- 
miger. — Petrus Bernier. — Robertus de Boisset*. — Robertus de Houtemarne. — Ri- 


chardus de Fovilla®. — Radulphus de Caer’, — Guillelmus de Boutemont. — Perrinus p 


de Sancto Germano. — Johannes de Penesteraus '. — Johannes le Veneor. — Petrus le 
Biscauf. — Reginaldus de Filencourt. — Dominus de Huidiervilla ®. — Johannes de Es- 
cardenvilla '*. — Dominus Johannes Crespin.— Dominus Droco de Farciaus *. — Dominus 
Johannes de Caletot. — Dominus Johannes de Louida'®. — Dominus Henricus de Tiergi- 
villa ®, miles. — Dominus Hugo de Seure. — Dominus Matheus de Gamachiis '’. — Abbas 
de Cormeliis'*. —Dominus Johannes de Bosco Gueralmi '!*. — Dominus Robertus Escharas, 
miles. — Dominus Johannes de Corbie ®. — Dominus Guillelmus de Faye. — Dominus 
Guillelmus de Broca 2'.— Dominus Robertus de Fours 22. — Dominus Godofredus de Ca- 
hengnis *.— Dominus Matheus de Chaumont.— Dominus Guido de Torny*. — Do- 
minus Johannes de Crevecuer®. — Dominus Petrus le Brun. — Dominus Johannes le 
Brun. — Abbas Sancti Audoeni de Rothomago. — Dominus Robertus de Croisseron. — 
Abbas de Becco. — Dominus Hugo de Villaribus. — Dominus Johannes de Bello Monte”. 
— Dominus Rogerius d’Auterive. — Dominus Guillelmus Peluches. — Dominus Simon de 
Gamachiis. — Dominus Hugo” Rafanel. — Domina de Danguto**. — Dominus Robertus 
Paintel. — Dominus Manesius de Moncello, miles. — Item, dominus Johannes de Villetot, 
miles. — Dominus Guillelmus Crespin. — Dominus Guido Chaumer. — Dominus Galterus 
de Saintes, miles. — Dominus Henricus de Connella*’, miles. — Dominus Radulphus de 
Besu®, miles. — Dominus Johannes Clingnet, miles. — Dominus Johannes de Roya, 
miles. — Dominus Hugo de Arnulphi Monte. — Magister Johannes de Gamachiis, cle- 
ricus. — Domicella de Novo Mercato*'. — Isabellis de Bello Monte. — Dominus Mathzus 
Haren, miles. — Dominus Adam de Chardonneto*. — Dominus Johannes Poitevin, 
miles. — Dominus Johannes de Mucegros **. — Dominus Richardus de Carxio **. — Do- 
minus Engueranus de Limogiis, miles. -— Dominus Gilotus Belot, miles. — Dominus Jo- 
hannes Bernegne **, miles. — Dominus Agidius Phareau, miles. — Dominus Mathzus de 
Clery **. — Dominus Johannes de Bardoul. — Dominus Robertus de Vaquelina. — Dominus 
de Sancto Albino *’. — Dominus Guillelmus de Gallarbois **. — Dominus Robertus de Ma- 


nequevilla**. — Dominus Guerricus de Boca“®. — Dominus Herveus de Leonibus. — Do- 
minus Gaullredus de Ronceroles “'. — Dominus Petrus de Alneto. — Dominus Symon de 
Espallart. — Magister Johannes de Mellento. — Dominus Lucas Chevruel. — Dominus 
tichardus de Berlenquelles “.— Dominus de Courcellis “°.— Dominus Richardus de Mar- 
convilla “*.— Robinus de Maximeio , armiger. — Philippus Sanberion. — Johannes Fauvel. 
— Robertus Panchart et pater ejus. — Johannes de Calvo Monte. — Guillelmus de Ma- 
' Abbaye -de-la-Croix-Saint-Leufroy, ¢* Gaillon ““ Tourny, c Ecos (Eure). 
(Eure). * Fort. Créveceeur prope ta Croix-Saint-Leutroy, 


' Rectius fort. de Nelle. 

Fort. La Poterie prope Evreux. 

* Autheuil, c** Gaillon (Eure). 

Prieuré de Jouy, c” Evreux. 

' Fort. Noyon-sur-Andelle , nunc Charleval , ec” Fleury 
sur-Andelle (Eure). ‘ 

* Fort. Surey prope Mézivres , c** Ecos (Eure). 

* Fort. Boisset les-Prévanches , c* Pacy (Eure). 

* Fauville, c* Evreux. 

° Caer prope Normanville, c* Evrenx. 

'' Les Pénétraux prope Saint-Germain-des- Angles , 
aut prope Normanville, c°* Evreux; ed. Penesterans. 

" Fort Heudreville-sur- Eure, c* Gaillon (Eure). 

"Fort. Ecardenville-sur- Eure, c® Gaillon. 
Farceaux, ce” Etrépagny (Eure). 

Fort. Louye , ec Nonancourt (Eure) ; ed. Lovida 

* Tierceville prope Basincourt , c* Gisors ( Eure). 

’ Gamaches, c* Etrépagny (Kure). 

* Abbaye- de -Saint-Pierre-de-Cormeilles, ar. Pont- 
Audemer (Eure). 

* Ed. Boscogueralins. Nunc Bois-Jéréme, c* Ecos 
(Eure). : 
Fort. Corbie prope Tilly, e Ecos (Eure). 

' Fort. La Broche prope Etrépagny (Eure). 
* Fours, c* Ecos (Eure). 
Cahaignes, c”” Ecos ( Eure). 


ec" Gaillon (Eure). 

* Fort. Beaumont-le-Roger, ar. Bernay (Eure). 

” Ed. Rugo. 

** Dangu, c” Gisors (Eure). 

*® Connelles, ec” Pont-de-!’ Arche (Eure) ; ed. Convella. 

” Bezu-la-Forét, c” Lyons aut Bezu-le-Long , c” Gi 
sors (Eure). 

* Fort. Neufmarché, c™ Gournay (Seine-Inférieure). 

*? Fort. Le Cardonnet prope Le Favril, ec” Thiber- 
ville (Eure). 

** Musegros prope Ecouis; ¢* Fleury -sur-Andelle 
(Eure). 

** Fort. Chars, c*” Marines (Seine-et-Oise) ; ed. Corxio. 

** Rectius, ut videtur, Bernegué vel Berneguel (Cf. in 
Indice 2 Joh. Bernerel). 

** Fort. Clery prope Les Andelys (Eure). 

Fort. Saint-Aubin-du-Vieil-Evreux , ec” Evreux. 

* Gaillardbois, c’* Fleury-sur-Andelle (Eure). 

* Menesqueville, c” Fieury-sur-Andelle (Eure). 

” Melius fort. Roca. 

‘ Roncherolles, c” La Roquette, c* Les Andelys 
(Eure). 

Fort. Le Mesnil-Belanguet prope Les Andelys (Eure). 

Fort. Courcelles-sur-Seine , ec” Les Andelys (Eure). 

“’ Marcouville-en-Vexin, c™ Fleury - sur-Andelle 
(Eure); ed. Martonville. 


= 


~ 











EXERCITUS FUXENSIS INDEX PRIMUS. 751 


A reyneio. —-- Rogerius de Cuveres. — Richardus de Jeocourt '. — Johannes de Hericourt?. 
— Guiardus de Surcy. — Johannes de Surcy. — Guido de Nivella. — Philippus de Ma- 


rigneio. — Johannes de Bona Mara*. — Rogerius Males Mains. -— Johannes de Poissiaco. 


— Robertus de Vaccaria*. — Domina de Dan 


to. — Petrus de Boutevillari *, armiger. 


— Johannes de Nocumento°, armiger.— Hugo de Senonchiis, armiger. — Robinus de 


=] 





Turvilla’, miles. — Perrinus de Tenosa‘*, armiger. — Simon de Poncellis, miles. — Guil- 
lelmus Morhier, miles. — Guillelmus de Boisseria®, armiger. — Amauricus de Peremont”®, 
; miles. — Hugo de Boeleto Tierry’, armiger. — Guillelmus Gouflier, armiger. — Guido 
: Abligensis?. — Stephanus Frutaut.— Robinus de Croisiliis, miles. — Jacobus Parvus Mo- 

nachus, armiger. —Henricus Morel, miles.—Robinus de Bello Monte, miles. —Guido le 
c Rouillié, miles. — Domina de Gambes. — Guillelmus Donnes, armiger. — Robinus de 
Vicis, miles. — Guillelmus Berenger, armiger. — Petrus de Cholet, armiger. -- Robinus 
de Galardon "°, miles. — Rogerius de Cholet, miles. 


§ 53. Nomina villarum citatarum balliviz Vernolii et Gisortii. 


Vernolium", Britolium', Nonancurtis'®, Gavilla”, Tilletum'*, Glocetum”, Lira”, Rugla”', 
p Aquila, Quicuba*’, Castrum Novum”, Brutolium®, Bona Molendina™, Ebroicum *’, Aqui- 


re ee 


gneium **, Crux Sancti Leufredi*®, Nogentum Eremberti®, Anetum*', Breevallis*, Ande- 
leium vetus et novum *, Noionum super Andelam™, Pons Sancti Petri **, Leones**, Gisor- 
tium *’, Estrepigneium **, Feritas Frenelli ®, Sanctus Evrenis“°, Senonchiis “'. 


S$ 54-58. CASTELLANIA PACIACI “2. 


E 5 54. Nomina militum citatorum de castellania Paciaci ad quindenam Pasche apud Turones 1272. 


Guillelmus de Tournebu“*. — Johannes de Turre. — Petrus de Garencieriis “+. — Lucas 
Chevruel “. — Gervasius de Chautmont. — Johannes de Croisilles. — Odo de Breucuria. 
— Godefridus Albus. — Domina de Blaruto. — Guillelmus de Normare. — Radulphus 
de Bosco Millon “*. — Radulphus de Voastbue. — Guillelmus Trihen“’. 


F 5 55. Nomina virorum religiosorum et clericorum citatorum de diversis locis “*. 


Prior de Gornayo “. — Abbas de Pontisara ®.-— Prior de Joiaco*'. — Abbas Sancti Au- 


doeni Rothomagensis. — Abbas de Fiscanno. — Abbas Sancti Taurini Ebroicensis*™. 


' Fort. Jocourt prope Bennecourt, c” Bonniéres 
(Seine-et-Oise) ; ed. leocout. 

* Haricourt, ce” Ecos (Eure). 

* Fort. La Bonne-Mare prope Saint-Clair-d’Arcey, 
c* Bernay (Eure). 

' Fort. La Vacherie, c” Louviers (Eure). 

* Fort. Bouchevilliers, c* Gisors (Eure). 

* Le Nuisement, ce” Damville (Eure). 

* Fort. Tourville-la-Campagne, c™ Amfreville-la-Cam- 
pagne (Eure). 

* Rectius fort. Tenesia, id est La Tenaisie prope La 
Goulafriére , c* Broglie (Eure). 

® Fori. La Boissiére, c® Saint-André (Eure). 

'* Rectius fort. de Promont, ut in Indice 2 [§ 11]. 

'' Le Boullay-Thierry, ec” Nogent-le-Roy (Eure-et- 
Loir). 

 Reetius fort. Albigensis. 

'* Le Galardon prope Fontaine-Bellenger, c”” Gaillon 
(Eure). ; 

'* Verneuil, ar. Evreux (Eure). 

'* Breteuil, ar. Evreux (Eure). 

* Nonancourt, ar. Evreux (Eure). 

” Gauville, c* Evreux vel c* Verneuil (Eure). 
Tilly, c* Ecos (Eure); rectius fort. Tilleium. 

* Glos-la-Ferriére, c® Ja Ferté-Fresnel (Orne) ; rec- 
tius fort. Glocium. , 

** Vieille-Lyre et Neuve-Lyre , c” Rugles. 

*' Rugles , ar. Evreux (Eure). 


x 


** Laigle, ar. Mortagne-sur-Huine (Orne). 

* Rectius fort. Quittebo , id est Quittebeuf, c”* Evreux. 

** Chateauneuf-en-Thimerais, ar. Dreux (Eure-et- 
Loir). 

* Rectius fort. Bruerolie vel Brierolia, id est Bre- 
zolles, ar. Dreux (Eure-et-Loir). 

** Bonsmoulins , ce” Moulins-la-Marche (Orne). 





” Melius Ebroice. Evreux (Eure). 

** Acquigny, c* Louviers (Eure). 

** La Croix-Saint-Leufroy, c” Gaillon (Eure). 
** Nogent-le-Roi, ar. Dreux (Eure-et-Loir). 

' Anet, ar. Dreux (Eure-et-Loir). 

* Bréval, c” Bonniéres (Seine-et-Oise). 

** Les Andelys (Eure). 

““ Noyon-sur-Andelle nunc Charleval, c”™ Fleury-sur- 
Andelle (Eure). 

** Pont-Saint-Pierre, c” Fleury-sur-Andelie (Eure). 

** Lyons-la-Forét, ar. Les Andelys (Eure). 

*” Gisors, ar. Les Andelys (Eure). 

Etrépagny, ar. Les Andelys (Eure). 
La Ferté-Fresnel, ar. Argentan (Orne). 

*” Rectius fort. Sanctus Evrulfus , id est Saint-Evroult- 
Notre-Dame-du-Bois, c” La Ferté-Fresnel (Orne). 

*' Senonches, ar. Dreux (Eure-et-Loir). 

Que ad castellaniam Paciaci spectant ab Andrea de 
la Roque extra ordinem (p. 64, 65 et 66) collocata sunt, 
et a celeris primi indicts partibus perperam sejuncta. 

“ Tournebu prope Aubevoye, c” Gaillon (Eure). 

‘* Garenciéres, c” Saint-André (Eure). 

‘* Ed. Chenuruel. 

*° Bois-Milon prope Martainville-du-Cormier, c’” Pacy 
(Eure). 

*” Superaddidit eo loco editor vocem milites que titulum 
suprascriptum ex supervacuo iterat. 

* Ed. Virorum citatorum religiosorum, etc. 

** Prieuré de Gournay-en-Bray, ar. Neufchatel (Seine- 
Inférieure). 

* Abbaye de Saint-Martin de Pontoise (Seine -et- 
Oise). 

*' Ed. Joaco. 

” Editor eo loco ex abundanti addidit voces viri reli- 
giosi. 


38 


39 





| 


752 EXERCITUS FUXENSIS INDEX SECUNDUS. 
S 56. Nomina armigerorum citatorum. 

Johannes de Monsigné. — Castellanus de Breval. — Johannes Recuchon. — Johannes 
Havart. — Johannes dictus Bonnet. — Hildericus de Huenneria'. — Amon de Cambinis. 
Philippus de Menilles*. — Robertus Affagart. — Johannes de Cambinis, presbyter. — Do- 
mina de Huenneria. — Petrus de la Liegue*. — Petrus de Feucherolles *. — Johannes de 
Dumo*. — Guillelmus de Goubert. — Robertus Jacquet.— Johannes de Ponte Heberti, 
presbyter. — Simon du Boulley. — Dominus de Vallibus*. —- Amauricus de Vallibus. — 
Johannes de Vallibus. — Johannes de Laval. — Rogerius de Vallibus. — Robertus Frenel. 
— Theobaldus de Hardencuria’. — Johannes Maillart, presbyter. — Amauricus de Cam- 
braio °. — Hubertus de Houssaya®. — Petrus de Bouceyo Sancy'*. — Laurentius Manse. 
— Simon Ponoirlin. — Guillelmus de Karente. — Johannes Aalles. — Guillelmus de 
Turre. — Herbertus de Gadencuria ''". — Guillelmus de Haya. — Robertus de Mereio.”. 
— Johannes Berengier. — Michael Garel. — Johannes de Bosco Rogerii '*. — Thomas 


Miles. — Filius Garembout defuncti '*.— Dominus de Cirreyo. — Guido de Roonne, cle- 
ricus. — Robertus de Languesse '°, clericus. — Richardus Duret. — Dominus de Boissel '°. 


§ 57. 


Kt quicquid inde volueritis, nobis remandetis, ut nos simus"” parati ad beneplacita vestra 
et mandata cum bona voluntate facienda "’. 


§ 58. Ville citata. 


Villa de Paceio citata. — Villa de Menilles'*. — Villa de Grandi Silva”®.— Villa Sancti 
\quilini?' juxta Paceium™. — Villa de Garenseriis® citata. 








HOMINUM AD EXERCITUM FUXENSEM VOCATORUM 


INDEX SECUNDUS. 








MONITUM. 


Utrum e quodam volumine in Camera computorum asservalo an e 


: Traitédu ban Libro dicto Paler secundum hunc indicem ediderit* Andreas de la 
et e e ¢ « . 
wvitve-ban, Roque, neque satis liquere neque magni interesse arbitramur, cum 


preuves, p. 67 
et suv. 


‘ La Heuniére, ce” Vernon (Eure); ed. eo loco Huen- 


neris, sed paulo inferius Huenneria. 
* Menilles, c* Pacy (Eure). 
‘ La Ligue prope Autheuil, ce” Gaillon (Eure). 
‘ Fort. Feucherolles, c Marly-le-Roi (Seine-et-Oise). 
' Fort. Le Buisson prope Villegats, c” Pacy (Eure). 
Vaux-sur-Eure, c” Pacy (Eure). 
’ Hardencourt, ce” Pacy (Eure). 
’ Chambray-sur-Eure, c” Vernon (Eure). 


* La Houssaye prope Le Val-David, c” Saint-André 


(Eure). 
’ Fort. Boussey, c” Saint-André (Eure). 
'' Gadencourt, c” Pacy (Eure). 
‘* Merey, c” Pacy (Eure). 
Bose-Roger-sur-Eure, c Pacy (Eure). 
‘ Ed. Thomas, miles, filius G. defunctus. 
* Fort. Longuesse , c Marines (Seine-et-Oise). 





* Reetius fort. Boisset, id est Boisset-les-Prévanches , 


ce” Pacy (Eure). Eo loco addidit editor vocem armigeri 
que titulum suprascriptum iterat. 

"7 Ed. remandatis ut nos sumus. 

'S Hoe ad ministros regis qui Parisiis erant a castellano 
Paciaci vel ejus locum tenente scriptum fuisse conjicimus. 

'® Ménilles , ce Pacy (Eure). 

*° Grossceuvre , c” Saint-André (Eure). 

*' Saint-Aquilin de Pacy, c” Pacy (Eure). 

* Ed. Pareium. . 

** Garenciéres, ce” Saint-André (Eure); ed. Danen- 
seria. — Eo loco subjunaxit editor duos indices quos ad 
bellum Fuxense minime spectare arbitramur. In posteriore 
enim, cui titulus Laonnois , inscripta est comitissa de Roucy 
cujus conjugem paulo superius in ballivia Viromandensi inter 
milites eyusdem pagi ad bellum Fusense vocatos reperimus. 
Hune igitur indicem, necnon alterum cui titulus Cham- 
pagne, ulpote qui a nostro proposito diversi erant, omit- 
tendos esse judicavimus. 


— 
roms 


=~ 








Reever ee 


~ 


= 


— 


o- 
-_ 


EXERCITUS FUXENSIS INDEX SECUNDUS. 793 


ipsum volumen, si quod fuit, vel ipse liber, periisse videantur. Qua 
tamen ratione nonnullas hujus indicis lectiones emendare nobis licuerit 
pracedenti monito (p. 734) jam exposuimus. 





HI SUNT QUI COMPARUERUNT TURONIS IN QUINDENA“* PASCH# , PRO EXERCITU DOMINI REGIS FRANCIA. 
1. [Episcopi.] 


Anno Domini m.cc.Lxxu, episcopus Parisiensis accessit Turonis ad citationem domini 
regis, et presentavit se in domo regis die Dominica in quindena Pasche, coram Forra- 
rio' de Vernolio, milite, marescallo Francia, dicens se venisse ad citationem domini 
regis, paratus prout debebat ; qui respondit eidem quod in crastino hora prima ad ipsum 
rediret vel mitteret, quoniam interim nec ei poterat dicere vel respondere, cum Graigorius 
Sancti Martini Turonensis non esset presens propter infirmitatem suam, et quoniam expec- 
tabat mandatum domini regis novum. In crastino et die vero Martis, presentavit se pra- 
latus episcopus coram dicto marescallo, dicens quod venerat paratus cum tribus militibus 
ad servicium Regis, quorum nomina sunt hac : Johannes de Marchiaco, Johannes de Jul- 
liaco, Adam de Blesum?. Dicit quod si ad plus tenetur mittere, paratus erat facere quod 


: debebat; et si plus obtulit quam debebat, quod non prajudicaret ei nec ecclesie Parisiensi. 


Episcopus Trecensis comparuit pro episcopatu-suo, dicens se debere duos milites, 
quorum nomina sunt, Radulphus et Droco de Pratellis. 

Episcopus Noviomensis comparuit per Theobaldum de Boesseria, militem, qui reco- 
gnovit dictum episcopum debere quinque milites; et ultra debitum servitium mittit tres 
milites. Nomina vero militum sunt hec : Ansoldus de Rancorolis *, Nevelonus* de Ranco- 
rolis frater ejus, Philippus de Belaincuria®, Eustachius de Marteville®, Johannes de Es- 
sarto, Gobertus de Luilly’, Eustachius de Sici* et dominus Theobaldus de Buisseria, 
milites, qui vadunt ad ‘servicium regis. 

Episcopus Baiocensis comparuit per Thomam de Similiaco®, procuratorem suum, con- 


: fitentem dictum episcopum debere pro servitio domini regis decem milites pro exercitu, 


quos mittit : videlicet Johannem de Berengervilla, Johannem de Chaencio ”, Richardum de 
Rovancestre, Guillelmum de Servain'', et alios. 

Episcopus Constanciensis non comparuit, sed mittit servicium quod debet, scilicet qua- 
tuor milites, quorum nomina sunt hec : Johannes de Sancto Hgidio”, Guillelmus de 


® Treilleio'®, Thomas de Rampam ", Guillelmus de Corde’, milites; vadunt ad exercitum. 


Episcopus Belvacensis confessus fuit debere quinque milites pro exercitu, quos mittit. 
Episcopus Sagiensis non potest habere verum propter diruptionem libri. 


§ 2. De ballivia Rothomagensi. 


Johannes de Rouvravyo, miles, dominus de Yneto'’, comparuit pro se, confidens se de- 
) P 


; bere unum militem ratione terre sue de Rouvreyo, quem secum ducit, scilicet Johannem 


de Caim. 
Fulco de Bauquancayo, miles, pro abbate Sancti Ebursi!’, comparuit, et vadit pro ipso 


abbate quod istud debet et tenetur facere. 
Archidiaconus de Cheuteville '* non comparuit, sed eniaie pro se unum mmilitem, videlicet 


Petrum de Maucomble ", militem. 


Reginaldus Trihan, miles, comparuit pro se et vadit. 


' Ed. Ferrario. 
* Lectio corrupta. 


> Idem, nisi fallimur, gui dictus est Aissoldus de Ron- 


querollis in indice 1 ($ 12). 
* Ed: Novolonus. 


* Fort. Belancourt prope Guiscard, vel Berlancourt, 


c™" Guiscard (Oise). 
° Marteville, c°” Vermand (Aisne). 


” Idem qui dictus est Jobertus de Luiliaco (Ind. 1, 


$ 10). 
* Fort. Sissy, c°* Ribemont (Aisne) ; ed. Siti. 


* Semilly prope Saint-Pierre.de-Semilly, ce” Saint- 


Clair (Manche). 
'° Caenchy prope Castillon, c” Balleroy (Calvados). 


TOME XXIII. 


'' Rectius fort. Seurain, id est Surrain, ce” Treviéres 
(Calvados). 

'® Saint-Gilles, c’” Marigny (Manche). 

'* Trelly, c” Montmartin-sur-Mer (Manche); Guai/- 
lelmo de Treilleio alteram cognomen erat Muldrac. (Cf: 
Ind. 3, $ 6.) 

‘* Rampan, ce” Saint-L6 (Manche). 

'° Rectius fort. ut in Indice 3 (§ 6) de Corceyo, id est 
Courcy, c” Coutances (Manche). 

'° Vox corrupla. 

‘7 Sic pro Sancti Ebrulfi. 

* In ind. 3, magister Nycholaus de Trebeville vel 
Tie rbeville. 
'° Fort. Maucomble, c™ Saint-Saens (Seine-Inférieure). 


g5 





* 8 Maii. 








75h EXERCITUS FUXENSIS INDEX SECUNDUS. 

Henricus de Auviller' non comparuit; sed misit pro se unum militem, scilicet Guil- 
lelmum de Petra’. 

Major et burgenses de Rothomago comparuerunt dicentes quod non debent exercitum 
nisi tantummodo ita quod possint redire in sero in hospicia sua. 

Guido de Gastayo* non comparuit, sed misit unum militem et dimidium, videlicet Ro- 
bertum de Roveville* pro integro milite, et Thomam Sarrasin, militem, pro dimidio 


milite. 

Johannes de Boos®, armiger, comparuit; mittet militem vel erit miles; vadit ad exer- 
citum. 

Johannes de Houdreville, miles, comparuit; debet medietatem militis; vadit ad exer- 
citum pro eo quod debet pro feodo de Torvilla®. 

\obertus de Mautisain, armiger, comparuit et debet unum militem et dimidium ; vadit 
et perficiet servicium, et erit miles. 

Johannes de Preaux, miles, comparuit in propria persona sua, dicens quod debet se ter- 
tium militem’; vadunt. 

Guillelmus de Ivilla’ comparuit, dicens quod non debet exercitum, sed subventionem 
in terra quando rex facit convocare exercitum. 

Johannes de Rouvray, miles, comparuit pro se, dicens se debere unum militem pro 
feodo de Corbone et pertinenciis; et obtulit pro se Johannem de Meler® militem; et ra- 
tione uxoris sux nescit quale servicium debet. 

Robertus Bertran, armiger, comparuit, dicens se debere domino regi duos milites et 
dimidium. Idem Robertus duos milites pro feodo de Fonteneyo in baillivia de Cadomo. 
Nomina militum sunt Hugo Tilliart, Gaufridus de Meautis, Guillelmus de Meautis, Ri- 
chardus de Sancto Germano, Bertrandus de Briona, milites, qui faciunt servicium 
totum '°. 

Thomas de Britonna, miles, comparuit, dicens se debere viginti dies, et debet quando 
totum fecit servicium eundo et redeundo ad hospitium suum; remittitur quoniam pauper 
est. 

Guillelmus de Quehu'', miles, comparuit; debet duos milites pro baillivia Caletensi et 
Rothomagensi quos mittit, scilicet Nicholaum de Montigniaco et Matheum de Quehu mi- 
lites. 

Robertus de Noviller, armiger, debet servicium decem dierum tanquam serviens cum 
gladio. 

Egidius de Boteville comparuit pro se, debens unum feodum. 

Johannes de Sauceio™ comparuit pro se, dicens se debere exercitum xi dierum; et 
mittit pro se Johannem de Fontibus, militem. 

Johannes «le Melemonte ', miles, comparuit pro Guillelmo de Deserto"', dicens ipsum 
Guillelmum debere quartam partem feodi. 


§ 3. De ballivia Cadomensi. 


Johannes de Tournebu mittit tres milites pro se, qui comparuerunt Turonis, videlicet 
Robertum Tesson , Guillelmum de Landes, et Guillelmum de Montepoinant, milites. 

Abbas Sancti Stephani de Cadomo misit unum militem pro servicio suo, videlicet Guil- 
lelmum de Graceyo ', ad competendum servicium pro ipso abbate. 

Fulco de Alneto, miles, excusavit se propter infirmitatem suam, et mittit tres milites, vi- 
delicet Fulconem de Bona Valle, Guillelmum de Landa, et Guillelmum de Monte Acuto, mi- 
lites. 

Guillelmus de Maenbevilla comparuit, dicens quod non debet {nisi | tantummodo xxv li- 
bras et dimidias Turonenses pro septem partibus unius lorice. 

Abbas Sancti Michaelis in periculo maris mittit uuum militem ratione terre de Brete- 
ville, scilicet Johannem de Coudroe'® militem. 


In ind. 3, de Avilla vel Eauville. * In ind. 3, pro Johanne de Rouveray, domino de 


* Ibid. de Lapide, Grainville , comparuisse dicitar Johannes de Mesnillio. | 
* Ibid. de Gazi. '° Cf. Ind. 3, $ 6. 
* Rectius , ut videtur, in ind. 3 de Rouville. '' Index 3 (§ 5), de Cayaco vel de Coy. 
* Boos, ar. Rouen (Seine-Inférieure). '2 Ed. Esauchaio; cod. autem Felisii in Indice 3 habet 
_* Fort. Tourville-la-Rivitre, ce Elbeuf (Seine-Infé- — Sauceyo. 
rieure). 'S Ind. 3, de Melonis Monte. 
” Id est quod debet exercitum se tertio militum. '* Ibid. de Sertis, Certis vel Certes. 
* Yville-sur-Seine, c* Duclair (Seine-Inférieure) ; ed. '® Rectius in indice 3, Graeyo, Gray et Gracy. 


Juilla. 


° Index 3, Corray, Corroy, Coxray, Cortoy. 





~ 


D 


ie. es 











eR rmination 








A 


G 


_ 


— 
Ly 





EXERCITUS FUXENSIS INDEX SECUNDUS. 755 


Guillelmus Bertrandi, miles, comparuit pro se, dicens se debere duos milites et dimi- 


dium. 


Guillelmus de Gouvis, miles, comparuit pro se, pro feodo militis. 
Richardus de Sancto Germano, presbiter, comparuit pro se, dicens se debere unum 


militem. 


Guillelmus de Corchaio', miles, comparuit pro se, et recognovit se debere quinque 
milites, quorum unus est in manu domini regis pro forefacto Angliz ; videlicet idem Guil- 
lelmus et Nicholaus de Corchaio, Richardus Carbonarii, milites, Johannes Barate, armiger. 

Richardus de Villariis, miles, comparuit pro Anjorando de Villariis, patre suo, pro 


feodo de Colonces. 


Richardus de Valle Aurea, miles, comparuit pro Guerino de Meheudino, milite, pro : 


feodo domini de Mollinellis. 


Radulphus de Creulleio, miles, comparuit pro se, pro feodo de Creully. 
Robertus Maheas, miles, comparuit pro domina Couez?, recognoscens dictam dominam 


debere dimidium militem pro feodo de Vassy. 


Robertus, miles, comparuit pro se, recognoscens se debere quartum militem pro feodo 


de Palludello *. 


Robertus de Lovigné comparuit pro se, pro quarta parte feodi, et petit quod remittetur 


solvendo auxilium exercitus. 


Johannes du Tremblay, armiger, comparuit pro se pro tertio feodi, petens ut remit- 


tatur solvendo auxilium exercitus. 


Johannes Aiornitrut, armiger, pro se, et dicit similiter. 
Thomas d’Esquaiol, armiger, comparuit pro se, pro feodo de Vorder, dicens se debere 


nisi per quatuor dies. 


Radulphus de Mereyo, armiger, comparuit pro se, pro feodo de Clerevilla, dicens se non 


debere exercitum. 


Gauffridus Farsi, armiger, comparuit pro Gauffrido Farsi, milite, dicens se non debere 
exercitum nisi centum solidos annui redditus et xix quarteria et 1 bossellos avenz. 

Gauffridus de Lisernia‘, miles, comparuit pro se, dicens se non debere exercitum, sed 
auxilium exercitus et duodecim solidos annui redditus. 

Hebertus de Agniaus®, armiger, comparuit pro se, dicens se non debere exercitum, 
sed auxilium exercitus et vit solidos annui redditus pro feodo de Formigny °. 

Philippus Bochart, armiger, comparuit pro se, dicens se non debere exercitum, nisi 


fo] 


auxilium exercitus et octo solidos pro feodo de Melieraut’. 
Ansellus de Ganivet, armiger, comparuit pro se, dicens se non debere exercitum, sed 


auxilium et vigint solidos annui redditus. 


Guillelmus de Honnervilla, armiger, comparuit pro se, dicens se non debere exercitum, 


sed auxilium. 


Guillelmus de Argences, armiger, comparuit pro se, dicens se non debere exercitum, 


sed auxilium de Sancto Germano Vaacon *. 


Gaufredus de Tyon, armiger, comparuit pro se, dicens se non debere exercitum, sed 


gardam portarum de Thiont’ tantummodo. 


Rolandus de Argento'® comparuit pro se, dicens se non debere exercitum, sed auxi- 


lium exercitus de feodo de Aureyo. 


Galterus Francisci, armiger, comparuit pro se, dicens se non debere exercitum , sed 


auxilium exercitus. 


Dyonisius Guarini, miles, comparuit pro se, dicens se non debere exercitum, sed auxi- 
lium exercitus de feodo de Grantivilla, Cuvervilla et Solleriis ''. 
Johannes de Aunoes, miles, comparuit pro domino de Glatigne, dicens se non debere 


exercitum, sed auxilium de feodo de Glatigné. 


Richardus de Gislayo'”, armiger, [comparuit pro se,| dicens se non debere exercitum , 
sed auxilium exercitus de Huvilla et Willervilla. 


' Index 3, Corceyo; idem quoque, ut videtur, qui in 
indice 1 dictus est de Corciaco. 

* Rectius fort. ut in indice 3, de Coveinz. 

* Ed. male de Palludelli. 

* Index 1, Lucerna. 

* Sic in indice 1; nunc Agneaux, c” Saint-Lé (Man- 
che); ed. in ind. 2 male, Coquiaus. 

* Formigny, c” Tréviéres (Calvados). 

” Fort. Le Merlerault, ar. Argentan (Orne) ; dubitamus 
enim an sit assentiendum Andree de la Roque qui addidit 


co loco : C'est de My-harenc; ceux de cette famille se nom- 
ment a présent de My-harene. 
Saint-Germain-le-Vasson, c” Bretteville-sur-Laize 

(Calvados). 

° Nomen corruptum. 

- ery fort. de Argence sive de Argenciis. (Cf. 
Ind. 1,$ 4) 

" Grentheville,c* Bourguébus ; Cuverville,c” Troarn ; 
Soliers , c” Bourguébus (Calvados). 

" Ind. 1, de Gisay. 


go. 








_—S-—-— --—g 





* Sic. 








756 EXERCITUS FUXENSIS INDEX SECUNDUS. 


Richardus de Planchis comparuit pro se, dicens se debere auxilium exercitus tantum- 4 


modo de feodo de Planchis. 


Johannes de Ronay, armiger, comparuit pro se, dicens se debere tantummodo gardam 


castri de Fallesia. 


Lucas de Grez, armiger, comparuit pro Guillelmo de Grez, milite, patre suo, dicens 


se debere tantummodo auxilium exercitus. 


Guillelmus de Holler, armiger, comparuit pro se, dicens se non debere exercitum, sed 


auxilium. 


Robertus de Forges, armiger, comparuit pro se, dicens se non debere exercitum, sed 


auxilium. 


Guillelmus de Couvert, armiger, [comparuit pro se,| dicens se non debere exercitum, 


sed xtu denarios de quarteria tanti’. 


Henricus Marescallus, armiger, comparuit pro se, dicens se debere exercitum; et ducit 
secum quinque milites, videlicet Guillelmum de Semont', Hugonem de Reé*, Radulphum 
Lohell*, Guillelmum de Mannoville “, Richardum de Bosco, milites. 

Johannes de Foumucon, miles, comparuit pro Petro de Survie, et pro Guillelmo de 


Survie , armigero, dicens se debere exercitum. 


Hamelinus de Nogeyo °, miles, comparuit dicens se non debere exercitum, sed auxilium 


super homines suos. 


Thomas de Praeriis, miles, comparuit pro se, dicens se non debere exercitum, sed auxi- 


lium de forefacto comitis de Cestre. 


Richardus de Javenz comparuit pro se, debens [non | auxilium, sed exercitum. 

Johannes de Tournay, armiger, comparuit et dicit idem. 

Petrus de Rupe Forti, miles, comparuit pro Guillelmo de Villariis, pro septima parte 
trium militum de feodo de Monbrello, et obtulit se in servicium. 

Petrus Anisii, armiger, comparuit recognoscens se debere exercitum. 

Johannes de Usé°, armiger, comparuit confitens se debere exercitum xu dierum; et erit 


miles Tholosz, si regi placuerit. 


Guillelmus Bacon, miles, comparuit pro Gaufredo de Nemore, debens exercitum xt die- 


rum; vadit in exercitum. 


Guillelmus [de] Coynéres, miles, mittit pro se Thomam Chocquet pro decem diebus. 

Guido de Octeville’, miles, et Johannes de Taillemont', comparuerunt pro Radulpho 
de Meullant, milite, pro terra sua de Corcella®; vadunt in exercitum. 

Johannes de Querqueto'® comparuit pro se, recognoscens se tenere de domino rege 
quoddam feodum ad quandam loricam; non debet exercituin, ut dicit. 

Rogerius de Longo Villari, miles, comparuit pro domino Radulpho d’Argouges, qui 
debet exercitum, et idem debet exercitum pro domino Radulpho. 

Haudinus d’Asly, armiger, comparuit pro se; erit miles in exercitu. 

Thomas de Cugry, armiger, comparuit, dicens quod debet mm dies; mittit pro se Ri- 
chardum de Sancto Germano, qui perficiet quatuor dictos dies post servictum suum. 

Richardus de Rotis comparuit pro Rogero de Nonanto, armigero, qui debet unum mi- 


litem; vadit pro dicto armigero. 


Guillelmus de Forneto, miles, comparuit, dicens quod perfecit decem dies quos debebat, 
ut dicit. Alanus, filius ejus, quinque dies perfecit similiter, ut dicit. 


§ 4. Ballivia de Caleto. 


Johannes de Ronceyo "', dominus de Tricon, comparuit, dicens se debere duos milites 
ralione duorum feodorum de Gornayo, quos secum ducit, scilicet Radulphum de Queno- 
villa et Guillelmum de Liffermon ", milites; vadunt. 

Guillelmus [de] la Brui¢re, miles, comparuit, dicens se debere exercitum per tres 


decem dies. 


Henricus de Termains, miles, comparuit pro se, dicens se debere exercitum per decem 


dies. 


' Index 3, Soz Mons ; nune fort. Soumont, c®* Falaise 
(Calvados). 

* Ib. de Roya. 

* Ib. rectius , ut videtur, le Veel. 

* Ib. Menbeville vel Meinbeville. 

* Rectius, ut videtar, in ind. 1 ($ 6), Hamelotus de 
Logio sive de Logiis. 

* Index 1, de Usseio. 


” Index 3, Oenvilla, Ouville. 

* 1b. Taillemein, Taillevende. 

* Courseulles, c® Creully (Calvados). 

'° Ed. Querquo; index 3, Quesneto. 

'' Fort. Ronchay prope Luneray, ec” Bacqueville vel 
Ronchois, c* Aumale (Seine-Inférieure). 

'? Lifremont prope Mauquenchy, c” Forges (Seine- 
Inférieure). 





ep) 


D 


— 


_— 


K 





| 
) 
! 


A 


Cc 


D 


E 


F 


G 


H 


J 


K 


L 





EXERCITUS FUXENSIS INDEX SECUNDUS. 757 


Gauflridus de Roncerolles comparuit, dicens se debere exercitum per xx dies, et obtulit 
pro se Petrum de Alneto, militem ; vadit. 

Johannes de Pelletot, miles, comparuit pro se, dicens se debere exercitum pro se et 
uxore sua, quilibet pro dimidio feodo, ad expensas domini regis quantum ad dimidium 
feodum ipsius militis; et obtulit Rogerium de Genel', militem, pro se. 

Andreas Postel? pro quatuor feodis comparuit, dicens se debere exercitum per decem 
dies de feodo de..... mittens pro se Johannem de Berengervilla *. 

Hugo de Bremonasterio comparuit pro Johanne Recuchon *, milite, et pro Colino Tro- 
bert, armigero, flicens quod ipsi debent unum militem in exercitum pro feodo d’Ecrei- 
ville >. 

Anjorandus de Beaunée, armiger, comparuit pro se, dicens se debere exercitum per 
xx dies pro eschanciis de Sancto Victore. 

Richardus de Comfin®, armiger, comparuit pro se; remittitur. 

Johannes Malet de Fays, miles, comparuit pro se; debet exercitum per viginti dies; 
mittit pro se Richardum Fichet’ militem. , 

Guillelmus de Houtot, miles, comparuit pro Guillelmo de Bruonel, milite*, debente, 
ut dicit, x. dies exercitus, et ultra sexdecim dies pro patre suo. 

Johannes de Montil, miles, comparuit pro se, dicens se debere exercitum ad expensas 
domini regis. 

Gauffridus Seneschalli et Stephanus de Montigny, milites, comparuerunt pro se, dicentes 
se debere exercitum ad expensas domini regis. 

Johannes de Mota, miles, dicit se debere exercitum ad expensas regis per xx dies; Jo- 
hannes de Horoy vadit pro ipso. 

Guillelmus de Maeneres, armiger, comparuit pro se, dicens se non debere exercitum, 
sed auxilium ad custodiam in castro de la Ferté per spatium viginti dierum, et in castro 
de Gorneyo per spatium xt dierum. 

Guillelmus de Bouquetot, miles, comparuit pro abbate Sancti Vandrini®, et obtulit ser- 
vicium; et bene recognoscit quod dictus abbas debet exercitum trium militum. Item Ro- 
gerius de Veravast' et Petrus de Remy comparuerunt pro dicto abbate. 

Hugo de Effreto, armiger, comparuit pro se, dicens se non debere exercitum, ut credit. 

Rogerius de Estelant"', miles, comparuit pro se, dicens se debere exercitum per xL dies 
ad portam d’Evreus. 

Robertus de Boell, comparens pro se, dixit se debere exercitum pro quarta cujusdam 
feodi. 

Abbatissa de Monteviller mittit duos milites, scilicet Hebertum de Perseinis, militem, et 
Johannem Urbani ”, qui miles erit Tholose; et tenetur idem Hebertus facere exercitum 
xi dierum pro Guillelmo de la Bruiére, milite, et rex debet militem pro custodia terre 
heredis d’Auricher. 

Johannes de Rogiervilla non comparuit, sed mittit Robertum de Nigelvilla pro se, di- 
centem ipsum Johannem non debere nisi quinque dies. 

Mathzus de Moy, miles, comparuit pro se, mittens pro se dominum Johannem de Chan- 
teleu pretextu senectutis sue. 

Guillelmus de Lanquelon, miles, non comparuit; sed Rogerius de Vatast, miles, faciet 
servicium pro ipso, post servicium quod faciet pro quodam alio. 

Johannes de Pissiaco, miles, comparens pro se, dicit se debere xt dies pro exercitu, 
{ratione] tutele puerorum suorum, et vadit pro ipsis. 

Robertus d’Estouteville , miles, comparuit pro se, dicens se debere duos milites et di- 
midium, et obtulit Robertum Affagart et Guillelmum de Stratis '°; vadunt pro ipso ad exer- 
citum. 

Nicholaus Bourdet, armiger, comparuit pro se, et vadit ad exercitum; et erit ibi miles, 
vel proponet alium militem. 

Johannes de Stanserillo comparuit pro se, et obtulit Johannem de Thois", militem, 
qui vadit ad exercitum pro eo. 


' Index 3, de Queue vel de Quene. * Index 3, Guillelmus de Odetot, miles, pro Guil- 


* Sic in indice 3; ed. Pochel. lelmo Berneguel, milite; ind. 1, Guill. Bellenquel. 
* Sic in indice 3; edit. Bello Angervilla. * Id est Sancti Wandregisili. 
* Sic in indice 3; ed. Rouclion. © Ed. Vanast. 
* Ed. Cenville. Teste Polyptycho Rotom. (Supra, 278¢) "Ed. Estiant, index 1, rectius , Estelant. 
ecclesia de Escreinvilla patron erant Jo. Recuchon, miles, '2 Sic in indice 3; ed. Maben. 
et Nic. Tourbert, armiger. 'S Index 3, de Hestroy. 
* Index 1, de Topin. '« Index 3, Huon de Tois, miles, pro Johanne de 


7? Sic in indice 3; ed. Fisc. Faussiéres ; index 1, Johannes de Franchiesnes. 

















758 EXERCITUS FUXENSIS INDEX SECUNDUS. 
Gauffridus Martel', comparens, mittit Guillelmum Martel et Johannem Martel, fratres, 4 
filios ipsius; et Anjorandum de Montigny et Nicholaum de Thillou, milites, quorum 


quisque faciet xi dies, et omnes insimul xx dies. 
Johannes de Graeneville?, miles, comparuit, dicens dominum regem tenere terramsuam, 


et ad exercitum vadit excusare se apud ipsum. 





Nicholaus de Oseville*, miles, comparuit pro domino de Menilio Haquet*, dicens 
ipsum debere xx dies, et vadit ad exercitum pro eo. 

Johannes Mallet, miles, comparuit se quinto de militibus. Nomina sunt hee : Guil- 
lelmus de Queneville, Johannes de Granvilla, Nicholaus de Sana®, Guillelmus de Avenis 


et idem dominus, milites. 


Cambellana de Tanquerville mittit Galterum Branche , Rogerium de Nemore et Johannem c 


de Poissy® pro duobus militibus et dimidio. 


Petrus de Cauda dictus Daiet, miles, comparuit; vadit ad exercitum pro Petro Poiet, 


armigero, 


Robertus de Bordevilla comparuit pro domino de Fesques ’, milite; vadit pro ipso. 

Johannes de Campo Lupi, miles, comparuit, dicens se debere decem dies pro se; item, 
comparuit pro Odoardo* de Godarvilla, milite, debente xu dies. 

Guillelmus de Menil comparuit pro Nicholao de Bec®, milite, et vadit pro ipso ad 


exercitum. 


Johannes de Poissy comparuit, et erit miles in exercitu; et vadit pro Guillelmo .de 
Bosco Guillelmi "®, et pro uno milite Martelli, et pro Cambellana. 
Ansellus de Blaru, miles, comparuit pro Roberto de Villequier de Portu", et vadit pro 


ipso ad exercitum. 


Domina Sancti Germani mittit Engerrannum " de Villers, et Robertum de Lonter '’, mi- 


lites; non debet exercitum nisi unius militis. 


Galterius Sancti Martini, miles, comparuit pro se; et vadit pro quarta parte unius feodi 


pro Guillelmo dicto Thobert ", armigero. 


Guillelmus de Menille, miles, comparens pro Johanne dou Bec", armigero; et vadit pro 


ipso pro dimidio feodo. 


Gaufredus de Capella, miles, comparuit pro se, et vadit in exercitum pro uno feodo, 


ralione suarwm terrarum de Faeles. 


Robertus de Morvile '°, miles, comparuit pro se, qui debet exercitum xx dierum pro 


dimidio feodo. 


§ 5. Baillivia Viromandensis. 


Comes Suessionis"” comparuit et vadit ad exercitum se quarto militum pro debito regis, 
quod '§ confitetur, et ducit secum sex milites ultra suum servicium. 
Johannes de Trito'’, miles, comparens pro se, ducit secum Matheum de Brouilly, mi- 


litem. 


Dominus Guillelmus de Longa Valle comparuit se secundo militam pro debito regis, 
et ducit ultra Guillelmum de Longa Valle, Johannem de Vandrignon, Gillonem de Hade- 
court”, Johannem de Cans”, milites pro se et ultra servictum debitum. 

Robertus de Nova Villa, miles, et Johannes de Nova Villa comparuerunt, dicentes se 


debere exercitum ad gagia domini regis. 


Radulphus de Ambleni*, miles, comparuit, dicens se debere exercitum ad gagia do- 


mini regis eundo et redeundo. 


Hugo de Baines, miles, et Anselmus Vardi, serviens, comparentes per literas domini 


' Index 3, Guillelmus Marcel vel Martel. 

* Index 1, de Grainvilla. 

’ Index 3, Osonville, Osoinvilla vel Osonivilla. 

‘ Index 1, domina de Mesnillo Haquet; index 3, 
domina de Mesnillaquet. 

® Index 1, de Saana. 

* Idem, ut videtur, qui paulo inferias dicitur compa- 
ruisse pro Guillelmo de Bosco Guillelmi, pro uno milite 
Martelli et pro Cambellana, 

” Fesques, c** Neufchatel-en-Bray (Seine-Inféricure) ; 
habet tamen index 3 Robertus de Bout de Ville, miles, 
pro Guillelmo de Fiscampo; index 1, Robertus de Bo- 
devilla. 

* Indd. 1 et 3, Chanteleu vel Cantu Lupi et Godardus. 

* Ed. Bez; indd. 1 et 3, de Becco. 

'° Index 3, Johannes de Paceyo armiger..... pro 
domino Gaufrido de Bosco Guillelmi. 


'' Ed. Pilogier de Pertu; index 3, Villequier; addit 
index 1, de Porro. 

' Sic in indice 3; ed. Argardum. 

'* Rectius fort. de Lonroi; oceurrit in indice 1 Ro- 
bertus de Longo Rege. 

'’ Index 1, Tombert. 

'® Ed. Douber; sed in indice 1 occurrit Johannes de 
Becco. 

'* Fort. Morville prope Le Héron, c™ Darnetal (Seine- 
Inférieure). 

'? Johannes de Nigella. 

'* Ed. male quo. 

'* Idem fort. ac Johannes de Triecos in indice 1. 

2° In indice 1, de Hardecourt. 

*\ Ib. de Canis. 
* Ed. male de. 
** Ed. male, Amblain, ind. 1, de Ambligniaco. 


D 


G 


H 














A 


B 


C 


D 


E 


F 


G 


H 


J 


K 





EXERCITUS FUXENSIS INDEX SECUNDUS. 759 


regis, Rogerum' et Henricum de Campo Repulso, clericos regis, custodes regalie Re- 
mensis et de Dulmensi? presentaverunt. 

Idem Hugo de Baines comparuit pro Gaufrido Quicos , Gauterio de Cheroisy, Guioto de 
Selorni, Johanne G., Goberto de Molento, Godardo Milone® de Ressy. 

Idem Anselmus comparuit pro Johanne Je Payen. 

Petrus de Sollon*, pro Guyoto de Tourny. 

Hugo de Ressy, pro Johanne de Hude. 

Johannes de Colombes, Johannes de Soissons, Johannes Rebois Demensi®, Galterus de 
Sapine, Johannes de Gessy, Vandronieres et Poessars pro Droardo de Irion. 

Guyotus de Tapignére, Johannes Gronon, pro Galtero Buiron et Guillelmo de Alneto. 

Item, Balduinus de Vendo, miles, comparuit pro regalibus Laudunensibus. 

Radulphus de Trabis, miles, comparuit pro Anjorando domino de Coq, et ducit decem 
milites pro ipso domino; dubitat tamen quantum debeat pro exercitu. Nomina militum 
sunt hec: idem miles, Hugo de Basentin®, Adam de Quardineto’, Rogerius d’Andel, Jo- 
hannes de Trabis, Matheus de Fayello, Johannes de Montigny, Sehenbe de Cullis, Guil- 
lelmus de Prato, milites. 

Johannes de Audenarde, dominus de Roussy, armiger, comparens, nesciens quantum 
servicium debet regi, Robertum de Radigniaco, Petrum Discon milites ducit, et vadit in 
exercitum. 

Johannes Charbonnel, miles, comparens pro domina de Villers, matre sua, dicens ipsum 
non debere exercitum, nec ad gagia regis; vadit non obstante hoc ad exercitum pro ipsa. 


§ 6. Baillivia Silvanectensis. 


Ansellus de Gollicort *, miles, dicit se nihil debere nisi custodiam xt dierum. 

Rogerius de Seri’, miles, comparens, dicit idem. 

Simon de Magniaco, armiger, comparuit, idem illud dicens. 

Theobaldus de Bailliaco’, miles comparens, non credens debere exercitum, vadit ad 
exercitum. 

Matheus de Clery, Robertus de Chailly, milites, comparentes pro Johanne de Roca 
Guidonis, milite, debent duos milites; pro ipso vadunt"' ad exercitum. 

Guido de Neris”, miles, comparens, dicit se debere exercitum ; vadit. 

Petrus de Chistre, armiger, comparuit pro se, et debet xt dies pro terra sua de Mon- 
tegny '°. 

Johannes de Hengny, miles, comparuit pro Johanne de Montchevrel ', qui debct exer- 
citum; vadit pro ipso ad exercitum. 

Comes Domni Martini *® miltit pro se Johannem et Henricum de Tria", fratres, et Gi- 
rardum de Fayello, qui pro eo vadunt ad exercitum. 

Guillelmus de Guery, miles, comparens, non credens debere exercitum; tamen vadit 
pro voluntate regis. 


7. Baillivia Senonensis. 


Abbas Sancta Columb Senonensis '’ comparuit personaliter, dicens quod numquam vidil 
monasterium suum facere exercitum per milites; sed per servicium pecunie, videlicet 
vu.xx libras pro exercitu, et pro uno summario xvii libras Parisienses. 

Hugo de Conflent, miles, marescallus Campania, comparuit pro rege Navarre et ducit 
secum Lx milites pro debito regi servicio. 

Stephanus Mener, Adam Allutarius comparuerunt pro Villa Nova Regis'*, juxta Senones, 
et dicunt se non debere exercitum domino regi nisi ex sua mera gratia, nisi tantummodo 
ire cum mandato domini regis tanto spatio quod una die possint redire ad Novam Villam 
de sole vel de die. 

Electus in abbatem de Ferreriis'’ comparuit personaliter, dicens se non debere exer- 


' Ed. male et Rogerum. '° Bailly, c°* Ribecourt (Oise). 
* Id est de pago Dulmensi (le Dormois) qui ad Re- "' Ed. vadit. 

mensem dicecesim pertinebat ; ed. Dunensi. '* Néry, c° Crépy (Oise). 

* Rectius fort. Godardo et Milone. '* Montigny, c” Crépy (Oise). 

* Fort. Solon, prope Ceeuvres, c® Vic-sur-Aisne ‘* Montchevreuil, prope Fresneaux-Montchevreuil , 
(Aisne). ce" Méru (Oise). 

* Lectio corrupta, ut videtur. 'S Ed. Damni Martini. 

* Bazentin, c® Albert (Somme). '© Ed. Terra. 

” Index 1, Cardoneto. '’ Abbaye de Sainte-Colombe prope Sens (Yonne). 


Gilocourt , c* Crépy (Oise). Villeneuve-le-Roi, ar. Joigny (Yonne). 


* Séry, c”™ Crépy (Oise). '® Abbaye de Ferriéres, ar. Montargis (Loiret). 











760 EXERCITUS FUXENSIS INDEX SECUNDUS. 


citum cum equis et armis, nisi tantummodo unum summarium de xvui libris Parisiensibus, A 
et gentes su! VI.XX libras Parisienses, videlicet Ferrari? Lx libras, et terra de Beausse 
Lx libras. 

Johannes de Longa Aqua, miles, et Johannes de Coire comparuerunt, dicentes se debere 
nihil domino, nec ab ipso aliquid tenere. 

Johannes de Saservilla® comparuit personaliter cum equis, et vadit ad exercitum. B 

Petrus de Laon comparuit pro se cum equis et armis, et vadit ad exercitum. 

Henricus de Moreto*, armiger, comparuit pro Theobaldo de Moreto, milite, qui non 
poterit comparere propter infirmitatem sui corporis; vadit. 

Adam de Milleduno® comparuit pro se et pro vicecomite Milleduni, fratre suo; et ducit 
pro ipso tres milites. 

Johannes de Castro et Simon, ejus frater, comparuerunt pro se cum equis et armis, 
et vadunt ad exercitum. 

Petrus de Pouy°, armiger, comparuit pro se cum equis et armis; vadit. 

Guillelmus de Vernou’ comparuit pro se cum equis et armis; vadit. 

Robertus de Capella, miles, comparuit pro Galtero Cambellano, milite, qui non potuit p 
comparere propter infirmitatem sui corporis; ducit pro ipso Cambellano quatuor milites , 
videlicet Guillelmum de Capella, Galterum de Saucayo’, Galterum de Boteviller, Jo- 
hannem de Boletot, milites; vadunt. 

Johannes de Folere, miles, comparuit pro magistro Johanne de Grangia, subdecano 
Carnotensi, ratione hereditatis; vadit. E 

Ansellus de Morteri°, miles, comparuit pro se cum equis et armis; vadit. 

Giletus de Villasser, armiger, comparuit, dicens se nihil debere domino regi, nec ali- 
quid tenct ab eodem. 

Petrus de Alliaco '°, miles, comparuit ; dicit idem. 

Petrus de Grangiis, armiger; comparuit; dicit idem. F 

Girardus de Corpaley "', armiger, dicit idem. 

Simon de Gastino *, miles, comparuit; dicit idem. 

Johannes de Burgo Bauduin, Simon de Nigella", milites, Gilbertus et Simon de Ni- 
gella, armigeri, debent soluummodo unum militem, ut dicunt. 

Adam de Guereyo ', miles, comparuit pro Simone de Valle Johannis '°, milite; vadit.  « 

Kobinus de Corbello '® comparuit pro se. 

gidius de Chivreio"”, miles, comparuit pro se, mittens in exercitum Johannem de 
Florie, militem, pro terra de Gastinée. 

Robertus de Corboliis'*, armiger, comparuit pro se, pro quarta parte cujusdam feodi. 

Adam de Borron™, miles, castellanus de Moreto ad hereditatem, ut dicit, comparuit 
pro se, et vadit in exercitum ; sed tamen non debet exercitum, ut dicit. 

Vicecomes de Fessardo”, debens exercitum, comparuit pro se, et quia inutilis erat, 
misit pro se Guillelmum Giroller, militem, qui vadit in exercitum. 

Ausbertus de Andresello*', miles, comparuit pro se, dubitans quale servicium debeat ; 
vadit tamen ad exercitum. J 
Johannes Dore, miles, comparuit pro domina de Capella ratione sue terre de Bituria, 

quae debet exercitum ; vadit pro ea. 

Hugo de Capellota* comparuit pro se, et remittitur propter paupertatem et infirmitatem 
suam. 

Gaulridus de Capella, miles, comparuit pro se; ducit secum unum militem pro feodo k 
quod tenet in baillivia Senonensi; novus miles est Johannes de Veteri Vico *. 


' Subandi debent; id est ses gens doivent; ed. gentis. '* Fort. Nesles, c** Rozoy-en-Brie { Seine-et-Marne). 
' Ed. Ferrariis. '* Rectius fort. Gurceyo, id est Gurcy, c” Donne- 
’ Fort. Césarville, ec Malesherbes (Loiret). Verbum marie (Seine-et-Marne). 

comparuit ab edit. omissam supplevimus. '® Valjouan prope Villeneuve-les-Bordes, c’* Donne- 
‘ Moret, ar. Fontainebleau (Seine-et-Marne); ed. —_ marie (Seine-et-Marne). 

Morete. '* Rectius fort. Corbolio , id est Corbeil (Seine-et-Oise). 
* Melun (Seine-et-Marne). ’ Chevry, c® Ferrieres (Loiret), vel Chevry-en-Se- 

Pouy, ec” Marcilly-le-Hayer (Aube); ed. male, ut reine, ec” Lorrez le-Bocage (Seine-et-Marne). 

videtur, Peny. 'S Corbeilles, c* Ferriéres (Loiret). 
* Vernou, c” Moret (Seine-et Marne); ed. Vernon. '* Fort. Bourron, c** Nemours (Seine-et-Marne). 
* Reetius fort. Souceyo , id est Soucy, ce” Sens (Yonne). *° Ed. male Essardo. : 
* Mortery, c’" Provins (Seine-et-Marne). ** Andrezel, c** Mormant (Seine-et-Marne); ed. An- 
* Ailly prope Courtry,c** Le Chatelet (Seine-et-Marne). —_desolo. Gurr Corns (Suse 4b pom 
‘' Courpalay, c*" Rozoy-en-Brie (Seine-ct Marne). ** La Chapelotte prope Vittenerveda-Geyard> Cc” Pont- 
™ Rectius fort. Gastinis, id est Gastins, c Nangis —_ sut>¥enne-+Yonae). 

( Seine-et-Marne) ** Fort.Viévy prope Cesarville, ce Malesherbes (Loiret). 








a tee ee Be eee 








EXERCITUS FUXENSIS INDEX SECUNDUS. 761 


A § 8. Baillivia Aurelianensis. 


Heredes deffuncti Pagani de Aurelianis mittunt pro se Radulphum Boelli, militem, et 
amplius non debent, ut dicit idem miles; vadit. 

Johannes de Alneto, miles, comparuit pro se, et vadit. 

Johannes de Alleman’, miles senex et impotens, mittit pro se Johannem, filium suum, 

B armigerum ; vadit. 

Relicta Johannis de Grandi Campo mittit Petrum Quarrelet?, fratrem suum, pro se, 
qui miles erit si necesse fuerit; vadit. 

Dominus de Pusato*, miles, comparuit personaliter ; ducit secum duos milites, videlicet 
Manasserium de Bremur et Haemericum de Marolis*, milites; vadunt. 

c  Philippus de Personis, miles, comparuit pro Guillelmo d’Escraesne®, milite, qui com- 
parere non poterat propter infirmitatem suam; paratus est idem Philippus facere servicium 
dicti Guillelmi secundum quod idem Guillelmus facere tenetur; vadit. 

Johannes dictus Farisi®, serviens, comparuit pro se. 
Guillelmus de Cortanve, miles, comparuit pro se. 
» Berthelotus, dictus Filius Regis Burgundie, comparuit pro se, et debet servicium regi. 
Petrus Boche, miles, comparuit pro se, debens servicium regi. 
Guillelmus de Channayo’, miles, comparuit pro se, debens servicium regi. 
Gaufridus le Sennier comparuit pro se, debens exercitum. 
Guillelmus Doré, miles, comparuit pro Radulpho de Insula, milite, debente exercitum. 
&  Rogerus de Soissons comparuit pro Matheo de Batigly*, milite, et vadit pro ipso. 
Simon de la Bernaudiére°® comparuit pro se; debet exercitum. 
Guillelmus de Montebernay comparuit pro Beneventa domicella'°; vadit pro ea. 
Stephanus de Monayo '! comparuit pro Margareta de Batigly, domicella; vadit pro ea. 
Guillelmus de Pontchevron, miles, comparuit pro se. 
r Gauffridus de Bratono, miles, comparuit pro se. 
Petrus de Flori, armiger, comparuit pro se. 
Guillelmus d’Escrignolles, armiger, comparuit pro patre suo, debilitato, ut dicit Guil- 
lelmus de Pontchevron. 
Item, idem Guillelmus, pro decano Parisiensi, fratre suo, Guillelmum de Agens, mi- 
G litem, mittit. 
Johannes de Pratis, miles, comparuit pro se. 
Dulcis de Pratis, armiger, comparuit pro se. 
Johannes de Chantelou comparuit pro se. 
Rogerius de Belna’ comparuit, dicens se debere exercitum ad gagia regis 
u  Gaufridus Nudi comparuit pro se, dicens similiter. 
Egidius de Grivelles, armiger, comparuit pro se. 
Jodomus de Alumpna’’, miles, comparuit pro se. 
Ernoldus le Boutellier comparuit pro Mathea, domina de Cornocyo", que debet exer- 
cilum, 
3 Johannes le Bouteiller, armiger, comparuit pro se. 
Johannes d’Alou'® comparuit pro Guillelmo de Chaulantes '’, presbitero. 
Johannes de Grivelliis, miles, comparuit pro se. 
Theobaldus de Chambon, miles, comparuit pro se. 
Johannes de Charmont, miles, comparuit pro Bartholomzo, fratre suo. 
k Hogelinus Grenoille, armiger, comparuit pro se. 
Guillelmus Gallari, armiger, comparuit pro se. 
Philippus de Besserville , armiger, comparuit pro se. 
Johannes Bocher, armiger, comparuit pro se; pauper est; remittitur. 
Philippus de Lisserville , armiger, comparuit pro se; pauper est; remittitur. 





' Ed. Alleana; rectius in indice 1, Alemen. 

* Aut fort. Agnelet. (Cf. indicem 1.) 

' Id. est du Puiset; ed. de Pusaco. 

‘ Fort. 
( Eure-et-Loir). 

* Ed. Escraosne; in indice 1, Escraines. 

* In indice 1, Pharesi de Chicy. 

" In indice 1, du Chesnay. 

* Ed. Matheo Ratigly; 
Batigly (cf: ind. 1); fort. Batilly, ec” Briare (Loiret). 


TOME XXIil. 


Marolles prope Trancrainville, c’* Janville 


inferius autem Margareta de 


* In indice 1, Bernardiére. 

' Ibid. reperies Bienvenu d‘Orliens. 

‘' Monnay, castellum prope Ingré, c’* Orléans. 

'? In indice 1 occurrit Renaut de Biaume sive potius 
de Biaune. 

'® [d est d’Allonnes. (Cf. indicem 1.) 

'* Rectius fort. de Cornayo. (Cf. in indice 1, Agnes de 
Corney. ) 

'® Fort. Allou prope Sandillon, ec” 

'© In indice 1, Chalantras, 


Jargeau {Loirei). 


g6 











762 


EXERCITUS FUXENSIS INDEX SECUNDUS. 


Piogerius de Cainolles', miles, comparuit pro se, et dicit se nihil tenere a rege. 
Huguelinus? de Monte Regali, armiger, comparuit pro se; pauper est; remittitur. 
Johannes Pertoffaut, armiger, comparuit pro se. 

Gaufridus de Nancrayo*, burgensis, comparuit pro se. 


Adam de Mota comparuit pro se. 
Radulphus le Gay comparuit pro se. 


Henricus de Vermiaco ‘* comparuit pro se; remittitur. 
Guillelmus de Manquecort °, armiger, comparuit pro se. 
Johannes de Brena comparuit pro se; remittitur. 

Petrus de Boigne © comparuit pro se; remittitur. 
Jocelinus de la Brouése comparuit pro se ; remittitur. 
Gaufridus Brandoys comparuit pro se; remittitur. 


Philippus Cauchet, miles, comparuil pro se. 


Gaufridus de Sancto Sisismundo 7 comparuit pro se. 
Stephanus Bochet comparuit pro se; remittitur. 


Guillelmus de Osereaus comparuit pro se; 


remittitur. 


Johannes de Fay, clericus, comparuit pro se; remittitur. 
Ansellus de Campis comparuit pro matre sua; remittitur. 


Guillelmus Moncelli comparuit pro se. 
Philippus Moncelli comparuit pro se. 
Adam Clericus comparuit pro se. 

Dyonisius Boschi* comparuit pro se. 
Henricus de Bernevilla, armiger, comparuit 


pro domina° de Jupeau. 


Guillelmus @’Agoneau, miles, comparuit pro domina '° de la Couvre, et remittitur. 
Odinus de Porta, armiger, comparuit pro se, et remittitur. 

Philippus, filius vicecomitis de Fessart '', comparuit pro se. 

Guillelmus de Marvillari"?, armiger, comparuit pro se. 

Petrorinus de Possinvilla, armiger, comparuit pro Johanne de Vico Novo", milite. 
Guillelmus de Oserellis excusavit Adam de Jolemanno ", armigerum, pro infirmitate 


proprii corporis sui, qui remansit Blesis infirmus, ut dicit. 


Philippus Chevart, armiger, qui comparuit pro se. 


Ernaudus le Botoillier comparuit pro se. 


Herveus de Lonsant, miles, comparuit pro se, dicens se non debere exercitum nisi 


expensis regis. 


Guillelmus Douart, armiger, comparuit pro 


se. 


Fulco de Borris", armiger, comparuit pro se. 

Philippus de Crenellis, armiger, comparuit pro se, dicens simuiliter. 

Johannes du Seau, armiger; comparuit pro se, dicens similiter. 

Henricus de Lus’’, miles, comparuit pro filia defuncti Gilonis de Bos ; remittitur. 
Guillelmus de Menillo comparuit pro domino de Villereau. 


Guillelmus le Fauconnier comparuit pro se, 


debens exercitum. 


Adam de Jaliniano '* comparuit pro se, debens exercitum. | ‘+: = 

Domina de Lime comparuit pro se, debens exercitum. 

Domina de Beauneauy *° comparuit pro se; remittitur propter paupertatem. 

Stephanus la Sure comparuit pro se, et quia similiter*! est pauper, remittitur. 
Guillelmus de la Buche comparuit pro domina de Bery, que debet unum militem; vadit 


in exercitum. 


' Rectius fort. Rogerius de Cameroles. (Cf. in indice 1, 


Regnault de Cameroles. ) 


* Kd. Huquelinus; in indice 1, Huguenin. 
’ Nancray, c” Beaune-la-Rolande (Loiret). 


* Rectius fort. de Vriniaco (cf: in indice 1, Henri de 
Vrigny), nune Vrigny-aux-Bois, c” Pithiviers. 

* Manchecourt, c” Malesherbes (Loiret); ed. Man- 
quetort. 

* Boynes, c™ Pithiviers (Loiret). 

" In indice 1, de Saint-Cismont, id est Saint-Sigis- 
mond, c” Patay (Loiret). 


* Idem qui in ind. 1 dictus est Denise de Bogi. 
’ Ed. domino; in indice 1, la dame. 
* Ed. iterum domino. (Cf. in indice 1, la dame de la 


Quesvre. ) 


" Ed. Fossart. Rectius in indice 1, Fessatt. 


'2 Ed. Marvileno; in indice 1, Marville. 

' Neuvy-en-Sulias, c™ Jargeau (Loiret), vel Neuvy- 
en-Dunois, ec Bonneval (Eure-et-Loir) ; ed. vice novo. 

™ Paulo inferius occurrit Adam de Jaliniano. 

'® Rectius fort. Lonsaut. 

pa Rectius fort. de Lorris. ; 

Fort. Lutz prope Coulmiers, c’* Meung-sur- Loire 

(Loiret), 

'* Paulo superius occurrit Adam de Jolemanno. 

'* Rectius , ut videtur, dominus de Lime, malierem 
enim pro se comparere non potuisse arbitramur. [bi fortasse 

im pro se comparere non potusse arbitramur. Ibi fortasse 
agitur de Guillelmo de Liners sive potius de Limers. (C/. 
indicem 1.) 

*” Corrigere oportet, nisi fallimur, dominus de Beau- 

9 P 


jency. (Cf. indicem 1.) 


*' Ed. Similis. 


G 





ee a ee 








Mee ei Sipe ene Santi aoe 


evi be 























Meri aN 


sate 


Sanh ree RB atti ENS 





EXERCITUS FUXENSIS INDEX SECUNDUS. 763 


a Anjorandus de Allogio ' comparuit pro se, et remittitur quia inutilis est. 

Comes Blesensis debet domino regi Francie decem milites de comitatu Blesensi ad 
usus et consuetudines quas debent homines de comitatu Campania, scilicet quod debent 
habere gagia de comite Campaniz, ex tunc quod discedunt ab hospitiis suis donec ad 
eadem redeant. Et hoc feodum cum homagiis emit rex Francia a comite Campania, et re- 

B manserunt homines de feodo Campaniz ad usus et consuetudines quas consueverunt esse 
in comitatu Campaniz. Vadunt ad exercitum. 

Item, debet dictus comes decem milites de terra sua de Viromandia, qui similiter de- 
bent habere vadia sua eundo et redeundo, ut dicunt vicedominus Carnotensis et dominus 
Calvi Montis, qui ducunt duos? milites ad exercitum. 


Cc § g. Baillivia Constanciensis. 


Guillelmus de Chantelou , miles, comparuit pro se dicens se debere exercitum domino 
regi per xxx dies pro tribus quarteriis lorice; vadit. 

Guillelmus de Apenticio, miles, comparuit pro se; vadit ad exercitum. 

Duodecim pares de Terra Vasta debent unum militem quem mittunt, scilicet Guillelmum 

p de Ferreriis, militem. 

Idem Guillelmus pro se septimam partem unius militis debet; vadit. 

Robertus de Samayo comparuit confitens quod debet dimidiam loricam; et remittitur 
propter impotentiam suam. 

Abbas Sancti Michaélis de Periculo Maris mittit pro se quatuor milites, videlicet Petrum 

e de Traegos*, Georgium de Grimovilla*, Johannem de Sancto Dionisio, Robinum Ave- 
nel, milites; vadunt ad exercitum. 

Reginaldus de Quartereto*, miles, comparuit dicens se debere tertiam partem unius lo- 
rice; vadit ad exercitum. 

Guillelmus de Meautis, miles, dicit quod non debet nisi duos milites ad Vallem Sanctz 

F Scolastice. 

Radulphus Tesson, miles, comparnit pro se dicens se debere domino regi militem pro 
baronia, et unum militem pro lorica de Parato®, quorum nomina sunt hec: Nicholaus de 
Landellis, miles, Richardus de Grolly ’, qui erit miles, ut promisit ; vadunt ad exercitum. 

Aymericus de Hucon comparuit, et mittit pro se Robertum de Camville *, militem. 

G Guillelmus Paganelli comparuit dicens se debere domino regi duos milites, quorum no- 
mina sunt hee: Radulphus de Gardino, Guillelmus Paganelli®, milites; vadunt ad exercitum. 

Odo'® de Monte Forti comparuit dicens se debere domino regi duos milites et di- 
midium, quorum nomina sunt hec : Oliverius Nepos, et Oliverius de Monte Forti et Geor- 
gius de Sancto Petro, pro dimidio. 

Hu _Robertus de Berti'' comparuit dicens se debere domino regi unum militem; ipsemet 
vadit. : 

Gillebertus Mallemains, miles, comparuit pro se et pro fratre suo; debet duos milites 
quos ducit, videlicet Guidonem de Menillio Adeline et semetipsum. 

Guillelmus Avenel, miles, comparuit; debet duos milites, videlicet semetipsum ™ et 

J alium. 

Nicholaus de Sancto Dionisio debet unui militem pro se, de feodo suo. 

Rogerius de Pirou comparuit; debet duos milites quos ducit, videlicet semetipsum et 
Johannem de Pirou, et insuper tertiam partem unius militis pro quo servit in exercitu. 

Robertus Avenel, miles, comparuit ad dies decem. 

k Richardus dictus Monachus comparuit, et debet viginti dies exercitus in comitatu de 
Mortain, ut dicit; vadit tamen ad exercitum, et acquittare debet Robertum de Rupella, 
militem, de xi diebus. 

Johannes de Juvigniaco, armiger, comparuit et mittit unum militem pro se, videlicet 
Guillelmum Mansel; et dicit idem armiger quod non debet istud nisi in comitatu de Mor- 


' In indice 1, Enjoran de Laleu. * Idem qui in indice 3 dictus est Radulphus de Cano- 

* Melius fort. dictos. villa; hoc autem cognomen sumptum fuisse videtur a villa 

* Index 3, Cresgoz vel Tresgoz. quee nunc dicitur Canville, c’" La Haye du Puits (Manche). 

* Nance Grimouville prope Regnéville, c’” Mont- * Adde junior, ut in indice 3. 
martin-sur-Mer (Manche); ed. Granavilla, index 3, Gri- '® Idem qui dictus est in indice 1, Eudo, sed in indice 3 
movilla. semel Hugo et bis Yvo. ; 

* Sic indea 3; ed. Rogerius de Quartento , et, ¢ con- "' Rectius fort. d’Everci, nunc Evrecy, ar. Caen (Cal- 
jectura, de Karteret; nunc Carteret, c” Barneville. vados). 

° Corrigendum censemus de Perceio. "* Pro semetipsum, ed. male Bruetgisum; ex indice 3 

’ In indice 3 occurrit Richardus de Croileyo cum Ni- conslat ipsum venisse ad exercitum cum Petro de Sancto 
colao de Landis. Dionysio. 

g6. 

















Ne ~) . 
: 


764 EXERCITUS FUXENSIS INDEX SECUNDUS. 


tain, et idem miles qui vadit debet pro se quartam partem lorice, quam solus debet in a 


exercitu. 
Gaufredus Boterel mittit pro feodo suo unum militem, videlicet Rolandum de Bocahou, 


militem. 

Gaufridus d’Orenge, miles, mittit pro se unum militem, scilicet Nicholaum Avenel; et 
debet idem Nicholaus, miles, pro se quartam partem unius militis. B 
Guillelmus de Vernon, miles, non comparuit, sed mittit pro se quinque milites pro sua 
baronia, videlicet Johannem de Saint Marcou, Guillelmum de Vauvilla', Johannem de 

Fontanis, Girardum de Campenevilla?, Matheum Roussel, milites. 

Guillelmus de Monasteriis et Thomas de Octeville, milites, et Robinus de Monasteriis °, 
armiger, non comparuerunt ; sed mittunt Petrum de Rupe Forti, militem, pro triginta ¢ 
diebus. 

Guillelmus de Husson, miles, comparuit pro se ; propter infirmitatem suam mittit unum 
militem, scilicet Guillelmum de Monte Acuto, pro xx diebus. 

Dominus Johannes de Harecourt comparuit pro se, dicens se debere quatuor milites 
quos ducit*, Angerandum de Villers*, Guillelmum Patris, Hugonem de Beseu, Guillel- p 
mum de Codrayo, milites. 

Jannetus filius Hugonis, miles, comparuit pro Guillelmo de Sancto Britio, qui debet 
exercitum unius militis pro feodo Virey. : 


S10. Ballivia prapositi Parisiensis. 


Reginaldus de Plesseyaco, miles, comparuit pro archidiacono Meldensi®, et facit servi- & 
tium ratione hereditatis archidiaconti. 

Odo de Haute Veine’, miles, comparuit pro se, et vadit ad exercitum. 

Guillelmus de Bouville, armiger, comparuit pro se, et vadit ad exercitum. 

Guiotus* de Vers comparuit pro se, dicens se debere exercitum cum sumptibus a 
mini regis. K 
Johannes de Chetainville*®, miles, senex et impotens, mittit Gaudricum, filium suum, 

pro se. 

Robinus de Maengecourt, armiger, comparuit pro se. 

Philippus de Machiaco, armiger, comparuit pro se cum equis et armis, et vadit ad exer- 
citum. G 

Philippus de Gilardville, armiger, comparuit pro se. 

Johannes de Codrayo, miles, comparuit pro se, et vadit ad exercitum. 

Philippus de Valle Grinosa", armiger, comparuit pro se et matre sua. 

Johannes de Nemore, miles, comparuit pro domina de Saint Yon", pro exercitu quem 
debet regi Francie facere. Hl 

Richardus de Mongeto, miles, comparuit pro se ; sed quia pauper est, remittitur. 

Thomas de la Bretonniére*, armiger, comparuit; dubitat se debere exercitum propter 
uxorem suam. 

Johannes de la Bretonniére comparuit pro se, et vadit apud Tholosam auditurus vo- 
luntatem regis. J 
Guido de Valle Grinosa'* comparuit pro se, et vadit ad Tholosam auditurus voluntatem 

regis. 

Johannes de Rauraeyo, Guillelmus de Fescon, milites, Richardus de Vatote '*, armiger, 
debent unum militem quem mittunt, videlicet Henricum de Grandi Curia", militem, 
pro feodo de Poinges alias de Auflreges ". hk 

Robertus de Saintevilla, miles, comparuit pro se; et debet exercitum, et remittitur. 

Philippus de Sancto Yvone comparuit pro se, et obtulit Petrum d’Abeville 7, qui vadit 
in exercitum pro ipso Philippo et etiam pro se. 


' Sie in indice 3; ed. Rovilla. '' Ed. Sacyntyon. 
* Index 3, Campenoisevilla. '* In ind. 3, Torellus, Corellus aut Sorel de Brito- 
* Index 3, Guillelmus et Robinus de Monte Tirel pro __ neria. 
de Monasteriis. '* Ed. Vallegrisiose. 
* Ed. dicit. ** Ind. 3, Roiére pro Rauraeyo (melias Rovrayo) et 


* Index 3, Engerrannus de Villariis. Fescamp pro Fescon; ibidem, pro Vatote habes Witot , id 
* Cod. 12814 in indice 3 habet : Reginaldus de Gran- est, nisi fallimur, Vitot, c** Le Neubourg (Eure). 
chia, miles, pro archidiacono Meledunensi. '® Ed. Gruidecuria. 
” Ed. Hautenerice; ind. 3, de Alta Vena. '* Ind. 3 pro feodo de Offinei et de Parnoy. — Hodie 
* Ed. Guietus; ind. 3, Guiotus de Ver. Auffargis et Poigny, ce Rambouillet (Seine-et-Oise). 
* Cheptainville, c * Arpajon ( Seine-et-Oise). '? Id est Abbeville , c’* Méréville (Seine-et-Oise) ; ed. 
’ Fort. Vaugrigneuse, c” Limours (Seine-et-Oise). de Beu, quam lectionem emendavimus ex ind. 3,$ 2. 





ee ere 








be net aS tet bk. ae 


| 
| 
{ 
' 


EXERCITUS FUXENSIS INDEX SECUNDUS. 765 


a Philippus de Guidonis Caria’, miles, comparuit pro se, dubitans quale servicium 
debet; tamen vadit ad exercitum ad audiendum mandatum domini regis. 
Robertus de Villa Petrosa*, miles, dicit sicut predictus Philippus, et vadit ad exercitum 
quem non credit debere. 
Hugo de Viilataeyn*, armiger, comparuit pro se; non credit debere exercitum, tamen 
B vadit, et erit miles si regi placuerit. 
Odo de Montefaucon, miles, comparuit; non credit debere exercitum, tamen vadit ad 
servicium suum. 
Galterus de Gages‘, miles, comparuit pro Johanne de Gages; milite, dicens ipsum Jo- 
hannem debere in exercitum xxv dies. 
<Item comparuit dictus Galterius pro Petro de Gagiis; dicit ipsum Petrum debere exer- 
citum per spatium quinque dierum. 
Petrus de Voesinis*, miles, comparuit pro se; non credit debere exercitum; vadit tamen 
ad servicium regis pro voluntate sua facienda. 


§ 11. Baillivia de Gisortio et de Vernolio. 


pd Frater Johannes Meledunensis, monachus Sancti Thaurini Ebroicensis, comparuit pro- 
curator pro abbate dicti loci et conventu, qui dicunt non debere exercitum domino regi. 

Item, idem frater Johannes, procurator abbatisse et conventus Sancti Salvatoris Ebroi- 
censis, comparuit dicens ipsam abbatissam et conventum non debere exercitum domino 
regi. 

E Dominus de Valle Guidonis® comparuit personaliter, recognoscens se debere domino 
regi tres milites pro exercitu pro media parte de Aquigné, quos secum ducit; et sic vo- 
cantur: Johannes le Boché, Guillelmus Noturum?’ et Lucas de Chemiré, milites. 

Johannes de Feritate Frenelli comparuit pro se et hominibus suis, dicens quod ipse 
necdum homines non debent domino regi exercitum, sed custodiam quadraginta dierum 

F apud Brethueil. 

Jacobus de Montigniaco, miles, comparuit pro Johanne de Corbie, qui dicit perfecisse 
exercitum veniendo Turonis et redeundo ad hospitium suum. 

Gaufridus de Roncerollis, miles, comparuit pro se; et debet x dies. 

Petrus le Brun, miles, comparuit pro Johanne, fratre suo, et vadit ad exercitum. 

G Domina de Capella non comparuit, sed misit Guidonem de Galenda et socium suum, 
milites, ad exercitum. 

Henry de Cornelle®, miles, comparuit pro se pro octava parte cujusdam lorice. 

Guido de Mauvesin, miles, dominus de Sancto Andrea", comparuit pro feodo Sancti 
Andree, et vadit in exercitum. 

H Mahi de Chaumont, miles senex, mittit pro se debente exercitum Johannem Bernerel"*, 
militem. 

Johannes" de Ivreyo '*, miles , comparuit dicens se debere tres milites quos misit pro se, 
scilicet Guillelmum de Corcelles, Johannem de Crozilles, Bertrandum de Tilleriis, milites. 

Guillelmus Roille, miles, comparuit dicens quod non debet nisi custodiam per mensem 

J ad castrum de Nogento. 

Amauricus de Promont"’, miles, dicit idem. 

Robertus de Ruis"™, miles, Hugo de Senonces"’, armiger, Petrus de Maumoncel, Hen- 
ricus Morelli, Johannes de Mucemont, armiger, Stephanus..... armiger, Petrus de Chal- 
leto’, armiger, dicunt idem. 

k Guillelmus de Iseyo'’ comparuit dicens se debere xx solidos pro exercitu, si rex levare 
voluerit. 


' Fort. Guyancourt, c” Versailles (Seine-et-Oise). ” Index 3, Berlenguel ; occurrit Mesnilium Bernen- 
* Fort. Ville-Pierreuse prope Saint-Cheron, c” Dour- guel, vel Belanguel in opere docti ac desiderandi sodalis 
dan (Seine-et-Oise), vel Villepreux, c* Marly-le-Roi. nostri, Augusti Le Prevost. (Dictionnaire des anciens 
* Fort. Viltain prope Saclay, c” Palaiseau, vel prope noms de lieu du département de l'Eare.) 
Jouy-en-Josas , ec” Versailles (Seine-et-Oise). " Index 3, Robertus. 
* Ind. 3, Garges vel Guerjes id est Garges, c” Go- . ™ ]vry-la-Bataille, e” Saint-André (Eure). 
nesse, aut Garches , c” Sévres (Seine-et-Oise). '’ Provemont, c” Etrépagny (Eure). 
* Id est, Voisins; plura hujus nominis loca exstant '* Fort. Les Rues prope Bosc-Roger-en-Roumois, 
(Seine-et-Marne, Seine-et-Oise). ce" Bourgtheroulde (Eure). 
* Laval (Mayenne). Vid. libellum cui titalus : Notice '® Id est Senonches; ed. Senantes ; ind. 1, de Senon- 
hist. sur lacommune d’Acquigny, par !'abbé Lebeurier, _chiis. 
p- 21. '© Fort. Le Chalet prope La Vieille-Lyre, c” Rugles 
” Lectio corrupta. (Eure). 
* Sive ut in ind. 1, de Connella. '? Fort. Ezy, c® Saint-André (Eure). 


® Saint-André, ar. Evreux (Eure). 





























































766 EXERCITUS FUXENSIS INDEX SECUNDUS. 


Girardus de Ligny, miles, comparuit dicens se debere octavam partem unius militis pro A 
. terra de Senonches. 
Richardus de Rupe, miles, comparuit et vadit pro alio; et mittit unum militem pro se, 
videlicet Gaufridum de Rupe, militem, pro xv diebus; et faciet quinque dies pro fratre suo. 
Guillelmus de Meso' Henrici, miles, comparuit pro domina de Pruilleio, debente 
sextam partem cujusdam feodi. B 


* Margareta. § 12. Baillivia de Stampis, et alia que servantur per dictum Boeleve pro regina Francie’. 


Gaulridus de Guillerville?, miles senex impotens, mittit Johannem de Guillerville, filium 
suum, pro se. 

Johannes de Vere*, miles, comparuit pro se, et remittitur. 

Richardus de Nemore, miles, comparuit pro se. .c 

Johannes de Urmonio* comparuit pro se; vadit. 

Petrus le Minier, armiger, comparuit pro se; remittitur. 

Guillelmus et Johannes Erra, milites, comparuerunt dubitantes utrum debeant exercitum 
nec ne; vadunt tamen ad exercitum. 

Johannes dictus Chaus, serviens, nesciens utrum debeat exercitum regi, mittit pro se D 
Johannem de Erravilla®, armigerum. 

Robertus de Clary, miles, comparens pro patre suo, vadit in exercitum. 

Petrus de Beauvers°, miles, debet exercitum; comparuit, et vadit in exercitum. 

Rogerius’ et Petrus de Ivry*, homines reginz, vadunt in exercitum. 

Johannes de Boterville*®, miles, comparens pro se, remittitur quia senex et inutilis. 

Johannes de Boenvilla'®, miles, comparuit pro se ; remittitur. 

Jobannes de Boenvilla et Ansellus de Villamain " comparuerunt, nec remissi fuerunt. 


= 


Petrus de Meraio, miles, comparuit pro domina de Maula”, et vadit pro ipsa. ; 
Petrus d’Abeville > comparuit pro se et vadit primo" pro Philippo de Sancio Yone, et 
post pro se ipso. F 7 


Gerardus de Percheio", miles, comparuit dicens se nescire debere exercitum regi; 
tamen vadit pro voluntate regis. 


Guido de Bosco, miles, Robinus {de Vignoy 16), et Johannes de Achis " , Hugo, frater ; 
ejus, armigeri, non comparuerunt, sed mittunt unum militem quem duhont solummodo ; 
pro ipsis, scilicet Guidonem de Belocher '*, militem. G 


Philippus de Bornayo, armiger, comparens, nesciens quod servicium debet regi, pro- 
mittit quod erit miles, et vadit in exercitum. 


§ 13. Isti sunt qui recepti fuerunt Turonis ante ordinationem bailliarum. 


I oa 





Fulco de Allunto'’, excusatus pro infirmitate, misit tamen Fulconem de Bona Valle, Guil- 
lelmum de Montagu, Guillelmum de Landa, milites, qui vadunt ad exercitum. TT 

Haubertus de Nemosio, canonicus Parisiensis™, comparens, dicit quod non debet exercitum. 

Johannes de Mauchancy”', miles, comparuit pro se; vadit Tholosam ™ pro exercitu. 

Dominus Nicholaus Sancti Germani comparuit, et dixit se non debere nisi custodiam. 

Dominus Herveus® de Leon, miles, mittit pro terra de Noyon, Johannem de Mucegros, 
Richardum de Mesnil, Robertum de Valleclina “, Guillelmum Calletot, milites, qui vadunt 
ad exercitum. 


Se AT 


-— 
ee ee 


' Ed. Mesio. Amaury et Maule, ce Meulan (Seine-et-Oise); attamen 


* Guillerville prope Linas, c” Arpajon (Seine-et- — pro Mercaco legere possis Mercato , id est Le Marché prope 
Oise). Levy, c” Chevreuse (Seine-et-Oise). 
* Vayres, c” La Ferté-Alais (Seine-et-Oise). 'S Ed. Aubeville; cf. ind. 2, § 10 et ind. 3, $ 2. ! 
* Rectius fort. de Urmeio, id est d'Ormoi at in ind. 3. * Ed. vadit post. 
* Rectius fort. Ittavilla, id est Itteville, c’* La Ferté- '* Fort. Le Perchay, c* Marines (Seine-et-Oise). 
Alais (Seine-et-Oise). '* Aut de Vignory; utrumque cognomen ex indice 3 i 
* Ind 3. de Bello-Visu; fort. Beauvoir prope Evry- supplemus. 
sur-Seine , ec” Corbeil (Seine-et-Oise). '" Ind. 3, de Arsiz. : 
” Ind. 3, Reginaldus. '* Ind. 3, de Bolohier. i 
* Ivry-sur-Seine, ce” Villejuif (Seine). '* Vox corrupta; idem Falco dictus est rectius de / 
* Rectius fort. Botervillers, id est Boutervilliers, Aunou in indice 3, § 2. ) j 
“= Etampes (Seine-et-Oise). °° Ind. 1, $ 13, Aubert de Nemours, clerc. { 
Boinville prope Chalo-Saint-Mars, ® Etampes. ** Ind. 3, $ 3, Mauquenchi. i 
"Fort. Villemain prope Grisy-Suines , ec Brie-Comte- * Ed. Tholose. 7 
Robert ( Seine-et-Marne). * Ed. Henricus. 
Ed. Mercaco et Marla. Cod. 12814 in ind. 3 habet * Ibid. Waravilla; rectius fort. Warcliva, id est Ver- 


Mereio et Maaule, id est, ut videtur, Méré, c Montfort- clives, ec" Fleury sur-Andelle (Eure). 











ee a 


sib ims 


vow vere ne 


BI a ct nents allen ABM > Be mt 











HOMINUM AD EXERCITUM FUXENSEM VOCATORUM 


INDEX TERTIUS. 





MONITUM. 


Tertium hunc indicem, vernaculo sermone scriptum, e quodam 


volumine in Camera computorum asservato edidit* Andreas de la: Traité da ban 


Roque; nobis autem potius visum est latinum reddere exemplar quod 
duo exhibent Bibliotheca imperialis codices : alter? a quodam clerico, 

Feliz nomine, exaratus circa annum M.cccC.1Vv (vide supra, p.724), alter® 

paulo recentioris note, sed ante annum M.ccc.L, nisi fallimur, ab ignoto 
quodam amanuensi confectus; quibus addendus est codex jam supra 
laudatus Petri de Stampis in Archivo imperiali servatus’, ubi ille 
Thesauri regii custos hunc indicem a se ipso extractum fuisse monet. 


Exstant praeterea in eodem Archivo® volumen, et in Bibliotheca impe- +3. :010,».23. 
riali codex‘ quarto decimo seculo descriptus, ubi ejusdem indicis galli- ‘ rondsti.529:. 


cam translationem reperimus cum latinis codicibus et contextu jam 
edito conferendam. De ceteris monitum primo indici prefixum ut 
consultum ire velit benevolum lectorem hortamur. 





De Camera compotorum habui quendam rotulum cui signum est 8; item ejus super- 
scriptio a parte extra est talis! : 

Milites et armigeri et alii qui debent servic1um domino regi et venerunt in exercitum 
Fuxensem, et confessi sunt per cedulas suas servicia sicut scripta sunt in rotulo isto ?. 

De quo rotulo ego extraxi ea que secuntur’. 


5 1. [Comites, milites banerii, etc.] 


Dux Burgundize adduxit secum vil milites banerios* qui sunt se quinquagesimo mili- 
tum; et dux habebat alios milites. 


Comes ® Britannie adduxit Lx milites, de quibus sunt xvi banerii. 

Comes Flandriz adduxit xm milites banerios et xx alios milites. 

Comes Boloniz adduxit xxxu1 milites et Lxx scutiferos; sed dicit quod’ ad expensas regis. 
Comes Drocarum misit pro se x milites*, scilicet Guill. de Caieu, Jehan de Caieu, 


' Ed. Rolle de la Chambre des Comptes ainsi signé 
8. Volumen ab Andrea de La Roque editum eadem nota sig- 
natum erat ac latinum exemplar cujus gallicam reddebut 
translationem; Archivi autem imperialis volumen numerum 
vi, romanis litteris expressum, a tergo exhibet : v1. Ser- 
vicia militum et aliorum qui fuerunt in exercitu Fuxi. 
Codex gall. 2833, in Bibliotheca imperiulj servatus , bre- 
vissimum ejusdem rotuli continet fragmentum, cui titulus hic 
preficus legitar : De quodam rotulo Camere compoto- 
rum extraxit magister Petrus de Slampis que infra scri- 
buntur, ete. Qui quidem Petrus Thesauro cartarum die 
27 Aprilis anno 1307 prefectus est. (Mémoires présentés 
par divers savants a l’Acad. des inscr., 1" série, t. I, 
p- 381.) 

* Ed. Si comme ils sont ci escrips, 1271; rectias 1272. 
Vol. Arch. Si comme il sont ci escrips. Et fu cest rolle 
estrait de un livre a verdes aisselles du Trésor de la 


Chapelle. Cod. lat. 12814 habet : sicut scripta sunt in ° 


isto libro, extracta de quodam rotulo Camere compo- 
lorum signato sic 8. 

* In cod. P. de Stampis, fol. LXXI, iste titulus his 
verbis exprimitur : Praterea de quodam rotulo Camerxz 
compotorum ‘ cujus signum est tale 8 et ejus superscrip- 
lio a parte exteriori talis est: Milites et armigeri, etc. 
sicut im contextu; extraxi ego P. de Stampis pradictus 
noiabilia que sequuntur. 

“ Cod. P. de St. barones. 

* Cod. 12814 male qui sunt de 1 militum. 

* Ed. et vol. et cod. 5291, le duc ; unde conjicere licet 
volumen latinum translatum fuisse post annum 1297 quo 
Britannia in ducatum erecta est. 

7 Cod. 12814, sed dicit hoc. 

* Nomina horum militum e cod. 12814 reddimus quam 
in aliis desint. 


arriére- ails 
preuves, p. 33 
et suiv. 
» Lat. 10932. 
© Lat. 12514. 


“JJ.1 primo. 











768 EXERCITUS FUXENSIS INDEX TERTIUS. 


Mahiu de Caieu, G. ’Esroullié, Rob. l'Esroullié, Symon du Hous, Joh. des Barres, Milonem 
Baleinne, Godardum, Bernardum Mulet. 

Episcopus Nivernensis misit duos milites pro ecclesia sua, et ad tantum tenetur ut dixit. 

Comes Donni Martini misit duos milites quos debet ad serviendum per xt dies pro 
terra sua de Monceyo et pro terra sua de Trie ; et insuper misit alios mm de gratia’. 

Comes Pontivi? dicit quod debet domino regi servicium quinque militum per xi dies 
ratione comitatus Pontivi; et insuper ipse* venit ad mandatum regis se duodecimo mi- 
litum, quorum ut erant banerii, videlicet* : Johannes de Nigella, filius ejus vicedominus 
de Pinqueigni et Guillelmus de Pois, milites. 

Episcopus Carnotensis® debet servicium trium militum per xx dies, ut dicit. 

Comes Blesensis® debet servicium domino regi pro terra sua de Guise decem militum; 
et dicit quod debent habere vadia sua’ a rege eundo et redeundo. 

Item, dicit idem comes quod ipse est par de Viromandia, et sic usi sunt ejus anteces- 
sores, ut dicit, nec debent® ire in exercitum nisi in exercitum regis. 

Item, dicit idem comes quod ipse, ratione comitatus Campanie, debet regi® x milites 
cum expensis regis, eundo et redeundo; et sic usi sunt ejus antecessores, ut dicit. 

Milites'® banerii regis Navarre, scilicet Hugo de Convlans", marescallus Campanie, 
Hugo de Convlans, filius ejus, dominus de Croissilles, dominus de Toureste, Radulphus 
de Toureste, frater ejus, dominus Attrebatensis, dominus de Arzilli¢res, dominus de 
Broies, dominus de Paceyo, dominus Gaulfridus de Joinville, dominus de Saint Fale. 

Comitissa Nivernensis misit duodecim milites banerios, scilicet, etc.; item, vi alios sine 
baneria, scilicet, etc. 

Hii sunt milites comitisse Nivernensis, videlicet: Johannes de Solleray, Petrus de Ras- 
seau et Stephanus frater ejus, Gaufridus de Moz, Guillelmus Gaubers, Guillelmus de 
Chaulinis, Petrus des Barres, Guillelmus Coutremoret, Petrus de Moris, Guido Ferrechat, 
marescallus Nivernensis, Guillelmus de Ruilli, Gaufridus de Males, milites banerii. — Isti 
sunt sine banertis: Guillelmus de Craigues, Johannes de Mota, Seguinus de Sinchau, vi- 
cecomes de Clameci, Guinomerus miles ejus, Guillelmus de Ternant et Hugo de Bosco, 





milites. 


Kpiscopus Constanciensis'? debet servicium quatuor militum per xt dies ratione ba- 


ronie Sancti Laudi Constanciensis. 


Episcopus Abbrincensis misit quatuor milites pro XL diebus. 
Dominus Herveus de Lione* debet servicium per xt dies unius mililis pro feodo de 


Castro Novo, et quatuor militum pro terra qua fuit domini Guillelmi de Pissiaco’. — 


baillivia Gisorcii est. 


De 


Dominus Robertus VYvry debet servicium trium militum per XL dies eundo et re- 


deundo. — Gisorcii ". 


Comitissa Marchie misit x milites, scilicet, etc. 
Comes Rutinensis venit cum 11.xx.x equitibus armatis, quorum vil erant banerii et 
XXvi erant milites, mu.xx.xvn scutiferi et xxv balistarii !’. 


Comes Flandria venit apud Tholosam se quadragesimo militum, quorum xxn'* erant . 


banerii. 


‘ Comes Domni Martini, necnon ti qui sequuntur inter 


milites ballivia Parisiensis in cod. 12814 inscripti sunt; hic 
autem locus sic se habet: Johannes de Trie, Henricus de 
Trie, milites, pro comite de Domno Martino, qui debet 
1 milites ad serviendum per xu dies pro terra sua de 
Monceyo et pro terra sua de Trie. Et insuper comes pra- 
dictus mittit de gratia domino regi Theobaldum de Trie, 
Guerardum de Faiel, Pipernel de la Court, milites, et 
Reginaldum de Brocia, militem. Et jam fecerunt quilibet 
AXxuiit dies. 

* Cod. 12814, hic et inferius, de Pontiz. 

' Cod. 12814, et sciendum est quod. 

* Hee nomina e cod. 12814 reddimus. 

Cod. 12814, Guillelmus Mortier, Philippus de Mon- 
tibus et Guillelmus de Quillemont, milites , pro episcopo 
Carnotensi, qui debet, etc. 

* Que ad comitem Blesensem pertinent , ea in cod. 12814 
gallice scripta sunt. 

” Cod. 12814, lor gaiges et lor despens. 
Tb. et ainsi ont usé..... qu'il ne doivent. 

* Ib. Item, le dit conte doit au roy pour la contée dle 
Champaigne que il acheta, id est pro homagiis comitatus 


. 





Blesensis que anno 1234 reqi vendiderat Theobaldus Cam- 
panie comes (Tittemont, Vie de saint Louis, II, 231). 
Confer superius indicem 2, in fine Balliwie Aurelianensis. 

"© Hic locus in volumine desideratur, non autem apud 
A. de La Roque, neque in cod. 5291. 

'' Sic pro Conflans. 

'? Nomina militum quos misit Yolandis, comitissa Ni- 
vernensis , in gallica translatione, sicut in codicibus Felisii 
et Pet. de St. omissa, e cod. 12814 reddimuas. 

'* Episcopus Constantiensis , et quingue alii qui proxime 
sequuntur, in cod. 12814 inferius inscripti sunt (§ 3,6, 7, 
9 et 10). 

'® Rectius de Leonibus; ed. male, ut videtur, Henri de 
Léon. 

'® Id est de Noione super Andelam. 

‘© Id est de baillivia Gisorcii est. Vol. male revenant 
de Gisors; ed. item de Gisors quasi titulo tis que se- 
quuntur prefixo, quod alias occurrit. 

'? Ed. et vol. eosdem exhibent numeros, qui inter se non 
concordant. 

'® Pro xxii legeres quoque x111, quem numerum habent 
cod. Pet. de St. et gallica translatio. 



























A 


B 


Cc 


D 


G 














wae wt Date i a am a Ans ane 





EXERCITUS FUXENSIS INDEX TERTIUS. 769 


4 § 2. Milites ballivia Parisiensis, Stampensis et circa qui debent servicium domino regi. 


Johannes de la Bretonniére pro se debet servicium per xt dies, sed nescit ad cujus 
expensas; et jam fecit tres septimanas', sicut dicit. 
Johannes de Manchecort pro se debet servicium per xt dies, sed nescit ad cujus ex- 
pensas ; et jam fecit tres septimanas. 
B Thomas de Vilecoble? debet servicium per xu dies, et jam fecit tres septimanas, ut 
predicti. 
Gacotus de Vallibus, armiger, debet servicium per x dies, et jam fecit tres septimanas, 
ut predicti. 
Stephanus d’Agaz, miles, pro se debet servicium per xx dies, et jam fecit tres septi= 
c manas, ut predicti. 
Robinus de Roisi*, armiger, dicit quod non debet servicium regi nisi ad ejus expensas. 
Gaudrinus* de Cheteinville, pro patre suo infirmo, qui debet servicium per xx dies; 
sed nescit ad cujus expensas; et jam fecit tres septimanas. 
Guiotus de Ver debet servicium per xt dies, et jam fecit’xxm1, 
pd Johannes Segur de Buenis® debet regi servicium per xu dies. 
Guido de Bosco, Robinus de Vignoy°, Johannes et Hugo d’Arsiz, fratres, debent ser- 
vicium per xL dies. — Sunt’ de baillivia Pisciacensi. 
Johannes de Sosi, armiger, dicit quod debet servicium per xu dies; sed nescit ad cujus 
expensas. 
zr Odo de Alta Vena* dicit quod debet servicium calvacate et exercitus, sed nescit ad 
cujus expensas. 
Simon de La Villa® dicit quod debet servicium calvacate et exercitus; sed nescit ad 
cujus expensas. — In castellania Montis Leriaci. 
Johannes de Barvilla'® dicit quod nescit utrum debeat servicium calvacate et exercitus, 
F necne. 
Petrus de Garges, miles, debet servicium per quinque dies. 
Johannes de Garges, miles, ejus frater, debet servicium per xxv dies ''. 
Archidiaconus Meldicensis '* debet servicium regi racione terre suze de prapositura Pa- 
risiensi ; sed nescit quod servicium debet ". 
G Johannes de Codreto, miles, debet servicium per xu dies; et jam fecit tres septimanas. 
Guido de Valle Greigneuse ", armiger, debet servicium per XL dies, sed nescit utrum 
sit ad ejus expensas vel regis; sed jam fecit tres septimanas. 
Johannes d’Ormoi, miles, debet servicium per xt dies, et jam fecit unum mensem. 
Franciscus de Logiis debet servicium regi per xi dies, et jam fecit tres septimanas. 
nu Johannes de Asticles'®, de terra regine, nescit quid debet. 
Johannes de Glaiffes dicit se debere exercitum et calvacatam; sed nescit ad cujus'’ 
expensas. — De castellania Montis Leriaci. 
Relicta domini Guillelmi de Maule '* debet servicium unius militis pro feodo suo de 
Maule, in baillivia Pisciacensi ; et jarh fecit xx dies. 
i Petrus de Bello Visu debet servicium per xi" dies. 
Petrus de Richierville debet servicium per xt dies eundo et redeundo. 
Robertus de Pinceyo * debet servicium per xt dies eundo et redeundo. 


' Id est trium septimanarum stipendia , quia nimirum Barville, nunc fort. Baville prope Saint-Cheron (Seine-et- 








ante 24 dies in castra profectus erat. Que de tempore iti- 
neris a se confecti unusquisque asserebat , Felisius et Petrus 
de Stampis consulto pretermiserunt ; ea nos ¢ codice 12814 
edenda curavimus. 

* Ed. Villecomble; cod. 12814 addit armiger. 

* In gallico contextu, Torsi; in cod. Pet. de St. Torci. 

‘ Ind. 2, Gaudricus. Hic locus in gallico contextu 
omissus est. 

* Cod. 12814, Brueriis; cod. P. de St. Bueriis; cod. 
5291, Bueins. 

* Vol. Vignory. 

” Cod. 12814, Guido de Bolohier, miles, pro Gui- 
done de Bosco..... fratribus , qui debent servicium per 
xx dies; et jam fecit pro ipsis xxu dies. Et sunt illi, etc. 
Cf. Ind. 2,$ 12. 

* Id est Hautevesnes, c” Neuilly-Saint-Front (Aisne) ; 
ed. et vol. Hauteveue. 

* Lu prope Bray, c’* Magny (Seine-et-Oise). 

© Cod. Felisii, Rarvilla; ed. Raville. Volumen habet : 


TOME XXIll. 


Oise, c” Dourdan). 

'' Cod. 12814, Galterus de Goerjes, miles, pro Petro 
de Garges et Johanne de Garges, fratres milites (sic), 
qui debent servicium per xxx dies. Et sciendum est quod 
dictus Johannes de Garges, miles, debet servicium 
xxv dierum, et Petrus v dierum. 

'* In gallico conteatu, Meaux ; cod. Pet. de St. Melduen- 
sis; cod. 12814, Reginaldus de Granchia, miles, pro 
archidiacono Meledunensi, qui, etc. Cf. ind. 2, $ 10. 

'* Addit cod. 12814, quia dictus archidiaconus non 
est in patria. 

's Vol. Cordet; cod. 12814, de Coudreto. 

'® Cod. 12814, Valle Grignouse. 

'© Cod. 12814, Astioles. 

‘7 Ib. ad cujus sit. 

'* Jb. Petrus de Mereio, miles, pro relicta domini 
Guillelmi de Maaule, que, elc. 

‘* Ed, 15 jours. 

*” Ed. Pracei; cod. Pet. de St. Pinteyo. 


97 

















770 EXERCITUS FUXENSIS INDEX TERTIUS. 


Gaufridus de Guillervilla, miles, debet servicium per x1 dies similiter. \ 

Guillelmus de Quilemont', miles, debet servicium ut pradicti. 

Guillotus de Forquex?, armiger, dicit quod debet servicium per XL dies, ut superius est 
in pradictis. 

Johanna de Roissi* nescit utrum debeat servicium per xi dies domino regi necne *. 

Reginaldus de Yvry et Petrus de Yvry, fratres, dicunt quod nesciunt quod servicium B 
debent domino regi; sed dicunt quod bene sciunt quod pater ipsorum domino regi fecit 
servicium ; sed nesciunt ad cujus expensas fecit ; tamen sunt in homagio® domini regis. 

Guillelmus Bornel dicit quod nescit quod debet servicium. 

Petrus de Poissonville debet servicium regi per xt dies; et est de® prapositura Aure- 
lianensi. 

Petrus de Bernezai debet servicium regi cum homagio per xt dies; et est de baillivia Tu- 
ronensi. 

Gauffridus Huberti’ debet servicium per xt dies; et est de® baillivia Turonensi. 

Hemericus® de Bernezai debel servicium similiter. 

Petrus Cegoignal'’, miles, dicit quod nullum debet servicium regi, quia est de castellania p 
d’Issoudon, que domino regi servicium non debet. 

Gauflridus de Lespiniére dicit quod non debet servicium domino regi, quia est de cas- 
tellania d’'issoudon, que non debet servicium. 

Petrus de Sancto Dyonisio dicit quod nescit si debet servicium necne. De prepositura de 
Senliz. 

Petrus du Bois, miles'', debet servicium per xt dies eundo et redeundo per regnum, 
ad expensas [ejus|. Et est de baillivia Turonensi. 

Guillelmus Odardi, miles, pro Petro de Bosco, milite, qui debet servicium per 
xt dies, ete. 

Torellus de Britoneria", armiger, de castellania Montis Lerici, debet servicium; sed 
nescit quale, nec si est ad ejus expensas vel regis. 

Gauteraudus de Germola, pro Beraudo '§ de Germola, milite, qui dicit quod non debet 
servicium domino regi nisi ad expensas ipsius regis proprias. — De Matisconensi. 

Symon Morin, miles, debet servicium domino regi per xt dies eundo et redeundo, cum 
homenagio. -— De baillivia Turonensi. G 
Gauflridus de Monte Basin" debet servicium domino regi unius militis eundo et re- 

deundo; et secum adduxit dictum militem cum vy scutifferis.— De baillivia Turonensi. 
Petrus de Sancto Pales°, de castellania d'Issoudon, dicit quod non debet exercitum nec 
calvacatam. Et venit se tertio militum ad mandatum regis, non vi, propria voluntate. 
Guillelmus de Lineres '° dicit quod non debet exercitum nec calvacatam’”’. H 
Symon dictus Senescallus debet tantum, sicut dicit, domino regi servicium per triginta 
dies in castello de Mellento, ad expensas regis. 
Johannes Troussebois non debet exercitum nec calvacatam quia est de feodo d'Issoudon. 
Johannes de Paceyo, armiger, dicit quod dominium de Mellou'® debet servicium domino 


Cc 


regi per xt dies; et dicit quod non tenet nisi quintum servicii. — De prapositura de 5 
Senliz ”. 

Petrus de Abeville  debet servicium domino regi per xt dies. Et est de prepositura 
Stamppensi. 

[tem ipse Petrus fuit pro domino Philippo de Sancto Yon, qui debet domino regi ser- 
vicium similiter per xx dies. K 

Hugo Fornerius et Hugo de Marly, milites, pro domino Reginaldo de la Boizera de co- 


mitatu de Mascon, qui dicunt quod dictus Reginaldus non debet facere aliquod servicium 
regi nisi ad expensas ipsius regis. 


' Ed. et vol. Guilemont, Guillemont. '* Ed. Montbason. Hie agitur de Gaufrido de Monte 

* Cod. 12814, Forqueus. Basonis , milite, cujus quatuor chartas , annis 1277, 1280, 

' Cod. Pet. de St. Boissi. 1281 et 1289 datas, recensuit Em. Mabille (Catalogue 

* Cod. 12814, hic et alibi neve. analytique des actes relatifs 4 l'histoire de Touraine, con- 

* Cod. Fel. male homagium. tenus dans Ia collection de dom Housseau, p. 413, 414, 

® Cod. 12814 male, ut videtur, et sunt in. Ai et 422). 

” Ed. et vol. Humbert. '® Cod. Pet. de St. Sainte Pales. 

* Cod. 12814, et est in. '© Cod. 12814, Liniéres. 

* Ib. Henricus. ’ Id. cod. addit quomodo; regtius quoquomodo. 

'° Ib. Cogoignal ; addit cod. 5291, chevalier. ‘’ In gallico contextu , demi-service de Mellou quia set- 

" Cod. 12814, Johannes Oudardi, miles , pro Petro licet pro dominium gallicus interpres legerat dimidium. 
du Bois, milite, qui, ete. '* Ibid. dist qu'il ne tient fors le quint du service de 

i Ed. Sorel; cod. 12814, Corellus de Bretonneria; la prevosté de Senlis; sed male, quia agitur de servicio do- 
rectius fort. in ind. 2 Thomas. minit de Mellow, nunc Mello, c** Creil (Oise). 


"’ In gallico contexiu, Gauteron. .... Bertrand. *’ Vol. Aubeville. 



































on nah ll tat hen 





ih anne enh an 








EXERCITUS FUXENSIS INDEX TERTIUS. 771 


a Henricus Doublel, Hugo de Remis, Petrus de Vinzela, Poncius de Barbarxa', milites, 
Gauffridus de Vinzele et Hafdouinus? de la Sale, scutiferi, dicunt sicut Hugo Fornerius 
et Hugo de Marli, milites. 

Guillelmus de Boteviler, miles, debet servicium per xi dies ad usus et consuetudines 
castellania Stampensis. 

B Yvo de Val Greignose ®, de castellania Montis Lerici, dicit quod nescit quod servicium 
debet regi nec ad cujus expensas debet. 

Petrus Achart, miles, de baillivia Turonensi, debet‘ servicium per xt dies de exercitu, 
eundo et redeundo, cum suis propriis expensis. 
Guido de Sancto Cassiano, de baillivia Turonensi, miles, debet domino regi servicium 

c per xx dies in exercitu, eundo et redeundo, cum suis expensis propriis. 

Andreas de Piqueigni, miles, de® baillivia Turonensi, debet servicium per xt dies, 
eundo et redeundo, cum suis expensis propriis. 


\ 


§ 3-7. MILITES DE NORMANNIA QUI DEBENT SERVICIUM DOMINO REGI°. 
§ 3. Baillivia Rothomagensis. 


Dd Robertus de Rouville’ et Thomas Sarrazin, pro domino Guidone de Gazi, qui dicit se 
debere unum militem per xt dies et dimidium militem per xx dies eundo et redeundo; et 
jam fecerunt tres septimanas |usque ad diem] Mercurii post mensem Pasche, ut dicebant. 

Gauffridus de Bendreville* prsentavit servicium suum per xx dies, pro dimidio feodo; 
et jam fecerat tres septimanas ut predicti. 

x Richardus de Brioine®, pro abbate de Bernai'’, per xu dies; fecerat tres septimanas ut 

redicti. 

Guillelmus de Lapide, pro Henrico de Avilla’, per xx dies; fecerat tres septimanas ut 
redicti. 

Johannes de Fontibus’, pro Johanne de Sauceyo '*, per xx dies; fecit xx dies usque ad 

F diem predictam. 

Henricus de Grant Cort, pro domino Johanne de Roiére * de baillivia Rothomagensi, et 

ro domino Guillelmo de Fescamp et pro domino Ricardo de Witot, qui tres milites debent, 

unum [militem] per xt dies pro feodo de Offinei’® et de Purnoy in prepositura Parisiensi; 
et fecerunt tres septimanas ut predicti. 

G Rogerus de Canel’’, pro domino Johanne de Cortonne”, debet xx dies; et fecit tres 
septimanas ut pradicti. 

Guillermus de Algia'*, pro domino Guillelmo Tirel, qui debet unum militem pro epi- 
scopo Lexoviensi '’, per xi dies, et fecit tres septimanas ut predict. 
Petrus d’Aunes”, pro Guillermo Tirel, qui debet unum militem pro episcopo Lexo- 

H viensi; et fecit tres septimanas ut predicti. 

Robertus de Lorrey pro se ipso debet xx dies ad expensas regis sicut dicit; fecit tres 
septimanas ut predicti. 

Dyonisius de Oillebuef*', Johannes de la Riviére, Richardus de Capeval”, pro Henrico 
de Fereriis, qui debet tres milites per xi dies; fecerunt xx dies usque ad diem Mercurii 

J predictum. 

Guillermus de Brae **, Johannes d’Anebaut, Robertus de Tiville**, pro episcopo Abrin- 


' Ed. et cod. 5291, Barbaxe; vol. Barbarie; cod. enim 1197 Johanni de Rovreio a Philippo Augusto con- 


12814, Barbaraixa. cessa fuerant nonnalla jura in villis de Oferges et de 
* Vol. Harderin. Pognies (hodie Auffargis et Poigny). 
* Cod. 12814, Val Grignose; hodie Vaugrigneuse, '° In gallico contextu et cod. P. de Stampis, Offenei. 
c* Limours (Seine-et-Oise). '* Ed. et cod. 12814, Cavel. 
* Id. cod. addit domino regi Francie. '7 Vol. Coironne. 
* Jb. Pinqueigni, miles, in. * Ed. de Lange. 
° Hic titulus abest cod. 12814. '* Codd. Luxoviensi, hic et inferius. 
” Ed. cod. Pet. de St. et cod. 5291, Bouville. *° Ed. Dauves; cod. 12814 d’Auticus; rectius fort. 
* Ed. Baudreville ; vol. Landreville. d’Autieux; nonnulla enim loca nomine Authieux in ballivia 
* Legeres quogue Brionie ; in gallico contextu, Brionne. Rothomagensi reperies. 
° Cod. Fel. et Pet. de St. et cod. 5291, Bernoy. ** Id est Elbeuf, ar. Rouen, aut Elbeuf en Bray, 
'' Fd. Eauville; rect., wt vid. in ind. 2, de Auvillari. ec” Gournay (Seine-Inférieure). Lectionem Oillebuef ha- 
'2 Sic ind. 2 et cod. 12814: cod. Felisii et Pet. de St. bet cod. 12814; ed. Alchuef; vol. et cod. 5291 necnon 
Faucibus; in contextu gallico, Faus. et cod. P. de St. Cilchuef aut Tilchuel; cod. Felisii, Oil- 
'S Cod. 12814, Sancteyo; in contextu gallico, Sancoy chuef. Idem miles, ut videtur, dictus est Dyonisius de Eu- 
vel Saucoy. leboef in indice 1 ($ 41). 
'* Vol. et cod. 5291, Roitre. De hoc nomine et iis que 2 Cod. 5291, Capenal. 
sequuntur vid. supra, p. 764, n. 14. Pro Johanne de *8 Ed. Braie; vol. Bras. 
Roiere corrigendum videtur Johanne de Kovreio : anno *4 Ed. Ouville. 


772 EXERCITUS FUXENSIS INDEX TERTIUS. 


censi', qui debet tres milites per xt dies pro feodo de Sancto Philiberto, et dominus 
Renandus de Coudreyo, pro dimidio feodo quod episcopus tenet ibidem et dominus rex 
alium pro forefactura Anglie, debet unum militem per xx dies. 


Dominus Johannes de Berengierville*, pro Andrea Postel, qui debet unum militem per 


x dies. 


Dominus Johannes de Mauquenchi® debet unum militem per xt dies. 

Dominus Petrus de Maltable*, pro magistro Nycholao de Trebeville®, qui debet unum 
militem per xt dies; fecit tres septimanas ut predicti. 

Guillelmus de Greigni, pro domino Richardo de Monte Trichardi, qui debet pro abbate 
Jumegiarum unum militem per xu dies; fecit tres septimanas ut predicti. 

Thomas de Spineto, pro abbate Jumegiarum, qui debet unum militem per xt dies; 
fecit xx dies usque ad diem Mercurii post mensem Paschz. 

Dominus Reginaldus de Coudreto, pro abbate de Bernayo, qui debet unum militem per 
xx dies pro dimidio feodo; fecit tres septimanas ut predicti. 

Mathzus de Moy, Robertus de Bosco Rohardi ° et Henricus de Sancto Petro, milites, pro 
Johanne de Pratellis, qui debet tres milites servientes per x1 dies; fecerunt xxi dies. 

Hebertus de Agaias, miles, pro Radulpho de Croleyo’, qui debet servicium unius mi- 
litis per xt dies pro episcopo Lexoviensi ; et jam fecit xx dies. 

Johannes de Mesnillio, pro Johanne de Rouveray, domino de Grainville*, qui debet 
servicium unius militis per xt dies; et jam fecit xxu dies. 

Guillelmus de Hotot et Henricus de Gonnelle, milites, pro abbate Sancte Katherine Ro- 
thomagensis, qui debet servicium duorum militum per xx dies; et jam fecerunt tres septi- 


manas. 


Henricus de Gonnella debet pro feodo suo de Longo Campo servicium per quinque dies; 


et jam plures fecit, sicut dicit. 


Johannes de Bosco, miles, pro se; et dicit quod receptus fuit Turonis ab Forario® de 
Vernolio ad serviendum pro se et pro Petro de Caleto, milite, per xu dies. 
Galeranus de Calida Tunica, armiger, pro se qui debet servicium per x1 dies; et fecit 


Xx dies. 


Johannes de Mellonis Monte, miles, debet pro Guillelmo de Sertis"', milite, qui debet 
servicium decem dierum ratione feodi sui de Stevilla !?. 
Robertus de Maigni debet servicium unius militis et dimidii pro tota sua terra. 


§ 4. Baillivia Cadomensis. 


Dominus Radulphus de Croileio'* debet unum militem per xt dies; fecit tres septi- 


inanas, sicut dicit. 


Dominus Guillelmus de Landis", dominus Guillelmus de Montpoinghant'> et dominus 
Robertus de Esson, pro Johanne de Tornebu "*, scutifero'’, qui debet tres milites ratione 
feodorum suorum ; fecerunt tres septimanas usque ad diem Mercurii post mensem Pasche. 

Dominus Johannes de Berengiervilla pro domino Radulpho d’Esson '*, qui debet unum 
militem per xt dies, pro episcopo Baiocensi; fecit tres septimanas ut predicti. 


Dominus Guillelmus de Viarvilla, pro Richardo de Sancto Germano, presbytero, qui : 


debet unum militem per xt dies; fecit tres septimanas ut predicti. 
Guillelmus de Corceyo, pro seipso qui debebat quinque milites de exercitu; sed do- 
minus rex tenet modo servicium unius illorum quinque ratione forefacture, et ipse Guil- 


‘ Codd. male, Abricon et Abracen. 

* Cod. 12814, Bertigierville; index 2, de Bello An- 
gervilla. 

* Id est Mauquenchy , c* Forges (Seine-Inférieure) ; 
vol. male Mauguenchin. 

* Cod. 12814, Malcuble; ind. 2, Maucomble; cod. 
P. de St. Macable. 

* Vol. Tierbeville; cod. 12814, Treberville; ind. 2, 
archidiaconus de Cheutevyille. 

® Cod. 12814, Rochardi. 

’ Ed. Creully; vol. Croboy; cod. 12814, Croilleyo; 
cod. 5291 , Croloy. 

* In gallico contextu, Graiville. 

* Male ed. Ferry ; vol. et cod. 5291, forestier. 

'° Nunc, ut videtur, Caudecotte prope Dieppe, aut 
prepe Avesne (Seine-Inférieure). Gallicus contextus habet 
Chaudecote. 


'' Gallicus contextus Certres; vel. Certe; cod. 12814 
Certis; rectius ind. 2, de Deserto. 

'* Cod 12814, Sotevilla. Stevilla significare potest Es- 
teville , c* Cléres (Seine-Inférieure) ; Sotevilla autem Sot- 
teville-lez-Rouen. Vol. et cod. 5291 habent d'Esteville. 

'* Ed. Creully ; vol. et cod. 5291, Croloy. 

'" Ed. Leon; vol. et cod. 5291, Laon; cod. Fel. Land. 
id est Landa vel Landis. 

'* Sic ed. Nunc, ut videtur, Montpoignant prope Saint- 
Ouen-de-Pontcheuil , c°” Amfreville-la-Campagne (Eure). 
Index 2, Montepoinant; male autem cod. Fel. Montepo- 
gerhaut; cod. 12814, Montepogrihaut; vol. et cod. 5291, 
Montpergerhaut; cod. P. de St. Montepegerhaut. 

'© Cod. 12814 male, Cornebu. 

'" Contextus gallicus, Sarton vel Sarcon; Cod. Fel. 
Scuto, addita compendii nota; cod. 12814, scutifero. 

'S Ed. et cod. 12814, Tesson. 


a 


© 


- 








Ty. ee 


ee oe SS ee 


ret 





















EXERCITUS FUXENSIS INDEX TERTIUS. 773 


A lelmus debet quatuor ratione feodi sui de Corceyo per xu dies; fecit tres septimanas ut 
predicti. 

Dominus Oliverius de Meheudin!, dominus Robertus d’'Ennebaut?, Hemericus* dou 
Lignon et Johannes de Sancto Marcello, milites, pro episcopo de Ses qui debet quatuor 
milites per xt dies; fecerunt tres septimanas ut predicti. 

8 Dominus Ingerannus de Villariis debet unum militem per xt dies; fecit tres septimanas 
ut predicti. 

Fouques de Bonneval *, Guillelmus de Landa, Guillelmus de Monte Acuto, pro domino 
Fulcone® de Aunou ®, qui debet servicium trium militum per xi dies; fecerunt’ tres sep- 
timanas ut predicti. 

c Johannes de Quesneto dicit quod non debet exercitum, immo tantummodo auxilias 
constumarias ® et servicium quindecim dierum. 

Guillelmus de Liffremont? tenetur acquitare Johannem Corcon, militem, de feodo suo 
de Alencon. 

Dominus Guillelmus Bertrandi debet servicium duorum militum per xt dies et servicium 

D unius dimidii per xx dies, ratione feodi de Chevri; fecit tres septimanas ut predicti. 

Dominus Richardus de Valle Aurea’, pro domino Guerino de Meheudin'', qui debet 
servicium per Lx! dies, racione unius feodi et dimidii; fecit xxv dies. 

Johannes Morant* dicit quod debet servicium quarti unius militis; et fecit xv dies. 

Robertus Maheaus '*, miles, pro seipso quia tenet quartum unius feodi pro quo debet 

E quartum servicii, et pro domina de Coveinz, que tenet dimidium feodum militis ; fecit tres 
seplimanas ut predicti. 

Dominus Rogerius de Nonviller'’, pro domino Radulpho de Argogiis qui debet dimi- 
dium militem; fecit tres septimanas ut predicti. 

Dominus Guillelmus de Goviz '° pro se debet servicium unius militis per Lx dies"; fecit 

F tres septimanas ut predicti. 

Dominus Guillelmus de Graeyo '*, miles, pro abbate Cadomensi ratione feodi de Ros", 
pro quo debet servicium unius militis per xx dies; fecit tres septimanas ut pradicti. 

Dominus Richardus Fichet pro se, qui debet servictum xx dierum. 

Dominus Johannes Taillemein?°, miles, et dominus Guido de Oenvilla2', miles, pro 

G domino Radulpho de Mellento, qui debet duos milites per xt dies, ratione feodi sui de 
Corcelles*; fecit tres septimanas ut predicti. 

Gaufridus de Bosco, miles, debet servicium per xu dies; fecit tres septimanas ut predicti. 

Hugo de Roia, Guillelmus de Meinbeville*, Guillelmus de Soz** Monz, Radulphus le 
Veel, pro Henrico dicto Marescallo, domino de Argenton®, qui debet domino regi servi- 

H cium quinque militum per xt dies, quorum defficit unus; et fecerunt dicti quatuor milites 
XxII dies. 

Johannes de Corray*, pro abbate de Monte Sancti Michaelis, qui debet servicium unius 
militis ratione feodi sui de baillivia Cadomensi*’; jam fecit xxv dies. 

Johannes de Casneyo”’, pro Radulpho de Croileyo”, qui debet servicium unius militis 

J per xx dies pro episcopo Baiocensi ; et jam fecit tres septimanas. 

Johannes Maubeent*, miles, pro seipso, dicit quod tenet unum membrum lorice, pro 
quo idem Jobannes est in homagio domini regis et unde reddit annuatim regi xxv s. Et 
pro eodem feodo reddit idem Johannes domino Roullando*' de Vasceio™, militi, annuatim 


' Tta in edit.; vol. Mehutun; cod. 5291, Mehutin; cod. 7 Cod. Pet. de St. xu. 

P. de St. , Mehurin. '* Ed. Gray; cod. 5291, Graey; vol. Gracy; index 2, 
* Cod. P. de St., cod. 12814 et contextus gallicus, Graceyo; fert. Graye, ce Ryes (Calvados). 

d’Onnebaut; nunc Annebault, c** Dozulé (Calvados). '* Vol. et cod. 5291, Res; fort. Rots, c* Tilly-sur- 
* Cod. 12814, Henricus. Seulles (Calvados). 
* Sic ed.; index 2, Bona Valle; male autem cod. 5291 2° Ed. Taillevende; index 2, Taillemont. 

et cod. Fel. Boucval; cod. 12814, Boutival. *" Ed. Ouville; index 2, Octeville. 
* Codd. lat. Fulco ; contextus gallicus, Faucon. 2 Cod. 12814, Meullento ..... Courcelles. 
* Contextus gallicus, Annon vel Annou. ** Ib. Membeville. 
? Cod. 12814, fecit. *" Cod. Pet. de St. Sez. 
* Contextus gallicus, sides acoustumées. * Ed. Argentan. 
® Cod. 12814, Lifremont. ** Ed. et cod. 5291, Corroy; index 2, Coudroe; 
'° Ed. Orival; vol. et cod. 5291, Aureval: cod. 12814, male, ut videtur, vol. Cortoy ; cod. Fel. Coxray. 

Villa Aurea. *7 Cod. 12814 male, Camdomensi. 
'' Vol. Meheudun. *° Ib. Casucio; vol. et cod. 5291, du Quesnoy, du 
'* Male in gallico contextu, xu. Quesnay. 
'S Cod. 5291, Moraut. * Ed. Creully; vol. et cod. 5291, Croley ; cod. 12814, 
'* Ed. Maheas. Croilleio. 
'* Rectius fort. Longviller; index 2, Longo Villari. °° Cod. 12814, Maubeut. 
'© Ed. Gouviz; nunc Gouvix, c™® Bretteville-sur-Laize ' Jb. Rollando. 

(Calvados). ** Ed. Vasey. 











772 EXERCITUS FUXENSIS INDEX TERTIUS. 


censi', qui debet tres milites per xt dies pro feodo de Sancto Philiberto, et dominns | 


Renaudus de Coudreyo, pro dimidio feodo quod episcopus tenet ibidem et dominus rex 
alium pro forefactura Anglie, debet unum militem per xx dies. 
Dominus Johannes de Berengierville?, pro Andrea Postel, qui debet unum militem per 


x dies. 


Dominus Johannes de Mauquenchi® debet unum militem per xt dies. 

Dominus Petrus de Maltable*, pro magistro Nycholao de Trebeville >, qui debet unum 
militem per x1 dies; fecit tres septimanas ut predicti. 

Guillelmus de Greigni, pro domino Richardo de Monte Trichardi, qui debet pro abbate 
Jumegiarum unum militem per xi dies; fecit tres septimanas ut predict. 

Thomas de Spineto, pro abbate Jumegiarum, qui debet unum militem per xt dies; 
fecit xx dies usque ad diem Mercurii post mensem Pasche. 

Dominus Reginaldus de Coudreto, pro abbate de Bernayo, qui debet unum militem per 
xx dies pro dimidio feodo; fecit tres septimanas ut predicti. 

Matheus de Moy, Robertus de Bosco Rohardi ® et Henricus de Sancto Petro, milites, pro 
Johanne de Pratellis, qui debet tres milites servientes per xt. dies; fecerunt xxuut dies. 

Hebertus de Agaias, miles, pro Radulpho de Croleyo’, qui debet servicium unius mi- 
litis per x dies pro episcopo Lexoviensi ; et jam fecit xx dies. 

Johannes de Mesnillio, pro Johanne de Rouveray, domino de Grainville*, qui debet 
servicium unius militis per xi dies; et jam fecit xxu dies. 

Guillelmus de Hotot et Henricus de Gonnelle, milites, pro abbate Sancte Katherine Ro- 
thomagensis, qui debet servicium duorum militum per xx dies; et jam fecerunt tres septi- 


manas. 


Henricus de Gonnella debet pro feodo suo de Longo Campo servicium per quinque dies; 


et jam plures fecit, sicut dicit. 


Johannes de Bosco, miles, pro se; et dicit quod receptus fuit Turonis ab Forario® de 
Vernolio ad serviendum pro se et pro Petro de Caleto, milite, per xt dies. 
Galeranus de Calida Tunica", armiger, pro se qui debet servicium per x1 dies; et fecit 


Xx dies. 


Johannes de Mellonis Monte, miles, debet pro Guillelmo de Sertis"', milite, qui debet 
servicium decem dierum ratione feodi sui de Stevilla !?. 
Robertus de Maigni debet servicium unius militis et dimidii pro tota sua terra. 


§ 4. Baillivia Cadomensis. 


Dominus Radulphus de Croileio'* debet unum militem per xt dies; fecit tres septi- 


inanas, sicut dicit. 


Dominus Guillelmus de Landis", dominus Guillelmus de Montpoinghant® et dominus 
Robertus de Esson, pro Johanne de Tornebu ", scutifero'’, qui debet tres milites ratione 
feodorum suorum ; fecerunt tres septimanas usque ad diem Mercurii post mensem Pasche. 

Dominus Johannes de Berengiervilla pro domino Radulpho d’Esson '*, qui debet unum 
militem per xi dies, pro episcopo Baiocensi; fecit tres septimanas ut pradicti. 


Dominus Guillelmus de Viarvilla, pro Richardo de Sancto Germano, presbytero, qui . 


debet unum militem per xi dies; fecit tres seplimanas ut predicti. 
Guillelmus de Corceyo, pro seipso qui debebat quinque milites de exercitu; sed do- 
minus rex tenet modo servicium unius illorum quinque ratione forefacture, et ipse Guil- 


‘ Codd. male, Abricon et Abracen. 

* Cod. 12814, Bertigierville; index 2, de Bello An- 
gervilla. 

* Id est Mauquenchy , ce” Forges (Seine-Inférieure) ; 
vol. male Mauguenchin. 

* Cod. 12814, Malcuble; ind. 2, Maucomble; cod. 
P. de St. Macable. 

* Vol. Tierbeville; cod. 12814, Treberville; ind. 2, 
archidiaconus de Cheuteville. 

® Cod. 12814, Rochardi. 

’ Ed. Creully; vol. Croboy; cod. 12814, Croilleyo; 
cod. 5291, Croloy. 

* In gallico contextu, Graiville. 

* Male ed. Ferry ; vol. et cod. 5291, forestier. 

'° Nunc, ut videtur, Caudecotte prope Dieppe, aut 
prope Avesne (Seine-Inférieure). Gallicus contextus habet 
Chaudecote. 


'' Gallicus contextus Certres; vel. Certe; cod. 12814 
Certis; rectius ind. 2, de Deserto. 

'* Cod 12814, Sotevilla. Stevilla siqnificare potest Es- 
teville , c* Cléres (Seine-Inférieure) ; Sotevilla autem Sot- 
teville-lez-Rouen. Vol. et cod. 5291 habent d'Esteville. 

'* Ed. Creully ; vol. et cod. 5291, Croloy. 

'* Ed. Leon; vol. et cod. 5291, Laon; cod. Fel. Land. 
id est Landa vel Landis. 

'® Sic ed. Nunc, ut videtur, Montpoignant prope Saint- 
Ouen-de-Pontcheuil , c™ Amfreville-la-Campagne (Eure). 
Index 2, Montepoinant; male autem cod. Fel. Montepo- 
gerhaut; cod. 12814, Montepogrihaut ; vol. et cod. 5291, 
Montpergerhaut; cod. P. de St. Montepegerhaut. 

'© Cod. 12814 male, Cornebu. 

"" Contextus gallicus, Sarton vel Sarcon; Cod. Fel. 
Scuto, addita compendii nota; cod. 12814, scutifero. 

'* Ed. et cod. 12814, Tesson. 


aa 


- 



























. 
4 
: 
i 
i 
: 












hs a an i aE a 


















EXERCITUS FUXENSIS INDEX TERTIUS. 773 


a lelmus debet quatuor ratione feodi sui de Corceyo per xu dies; fecit tres septimanas ut 
predicti. 

Dominus Oliverius de Meheudin', dominus Robertus d’'Ennebaut?, Hemericus*® dou 
Lignon et Johannes de Sancto Marcello, milites, pro episcopo de Ses qui debet quatuor 
milites per xi dies; fecerunt tres septimanas ut predicti. 

8 Dominus Ingerannus de Villariis debet unum militem per xu dies; fecit tres septimanas 
ut predicti. 

Fouques de Bonneval *, Guillelmus de Landa, Guillelmus de Monte Acuto, pro domino 
Fulcone® de Aunou ®, qui debet servicium trium militum per xx dies; fecerunt’ tres sep- 
timanas ut predicti. 

Johannes de Quesneto dicit quod non debet exercitum, immo tantummodo auxilias 
constumarias ® et servicium quindecim dierum. 

Guillelmus de Liffremont? tenetur acquitare Johannem Corcon, militem, de feodo suo 
de Alencon. 

Dominus Guillelmus Bertrandi debet servicium duorum militum per xt dies et servicium 
p unius dimidii per xx dies, ratione feodi de Chevri; fecit tres septimanas ut predicti. 

Dominus Richardus de Valle Aurea’, pro domino Guerino de Meheudin'', qui debet 
servicium per Lx’? dies, racione unius feodi et dimidii; fecit xxv dies. 

Johannes Morant" dicit quod debet servicium quarti unius militis; et fecit xv dies. 

Robertus Maheaus '*, miles, pro seipso quia tenet quartum unius feodi pro quo debet 
quartum servicii, et pro domina de Coveinz, que tenet dimidium feodum militis ; fecit tres 
seplimanas ut predicti. 

Dominus Rogerius de Nonviller'*, pro domino Radulpho de Argogiis qui debet dimi- 
dium militem; fecit tres septimanas ut predicti. 

Dominus Guillelmus de Goviz '* pro se debet servicium unius militis per Lx dies"; fecit 
F lres septimanas ut predicti. 

Dominus Guillelmus de Graeyo '*, miles, pro abbate Cadomensi ratione feodi de Ros", 
pro quo debet servicium unius maillsie per XL dies; fecit tres septimanas ul pradicti. 

Dominus Richardus Fichet pro se, qui debet servicium xx dierum. 

Dominus Johannes Taillemein”*, miles, et dominus Guido de Oenvilla?', miles, pro 

G domino Radulpho de Mellento, qui debet duos milites per xt dies, ratione feodi sui de 
Corcelles™; fecit tres septimanas ut predicti. 

Gaufridus de Bosco, miles, debet servicium per xu dies; fecit tres septimanas ut predicti. 

Hugo de Roia, Guillelmus de Meinbeville *, Guillelmus de Soz** Monz, Radulphus le 
Veel, pro Henrico dicto Marescallo, domino de Argenton®, qui debet domino regi servi- 
cium quinque militum per xt dies, quorum defficit unus; et fecerunt dicti quatuor milites 
xx dies. 

Johannes de Corray *, pro abbate de Monte Sancti Michaelis, qui debet servicium unius 
militis ratione feodi sui de baillivia Cadomensi*’; jam fecit xxv dies. 

Johannes de Casneyo 8, pro Radulpho de Croileyo”, qui debet servicium unius militis 
per XL dies pro episcopo Baiocensi ; et jam fecit tres septimanas. 

Johannes Maubeent*, miles, pro seipso, dicit quod tenet unum membrum lorice, pro 
quo idem Johannes est in homagio domini regis et unde reddit annuatim regi xxv s. Et 
pro eodem feodo reddit idem Johannes domino Roullando*' de Vasceio®, militi, annuatim 


7) 


= 


I 


— 


— 


' Tta in edit.; vol. Mehutun; oot. 5291, Mehutin; cod. '7 Cod. Pet. de St. xu. 

P. de St., Mehurin. '* Ed. Gray; cod. 5291, Graey ; vol. Gracy; index 2, 
* Cod. P. de St., cod. 19816 et contextus gallicus, | Graceyo; fort. Graye, ec Ryes (Calvados). 

d’Onnebaut; nunc Annebault, c** Dozulé (Calvados). '® Vol. et cod. 5291, Res; fort. Rots, c® Tilly-sur- 
* Cod. 12814, Henricus. Seulles (Calvados). 
* Sic ed.; index 2, Bona Valle; male autem cod. 5291 20 Ed. Taillovende: index 2, Taillemont. 

et cod. Fel. Boucval; cod. 12814, Boutival. 2! Ed. Ouville; index 2, Octeville. 
* Codd. lat. Fulco ; contextus gallicus, Faucon. 2 Cod. 12814, Meullento ..... Courcelles. 
° Contextus gallicus, Annon vel Annou. ** Ib. Membeville. 
7 Cod. 12814, fecit. *" Cod. Pet. de St. Sez. 
* Contextus gallicus, aides acoustumées. | * Ed. Argentan. 
® Cod. 12814, Lifremont. °° Ed. et ‘ed. 5291, Corroy; index 2, Coudroe; 
'° Ed. Orival; vol. et cod. 5291, Aureval; cod. 12814, male, ut videtur, vol. Cortoy ; cod. Fel. Coxray. 

Villa Aurea. >? Cod. 12814 male, Camdomensi. 
'"' Vol. Meheudun. *° [b. Casucio; vol. et cod. 5291, du Quesnoy, du 
'* Male in gallico contextu, xu. Qnesnay. 
'® Cod. 5291, Moraut. » Ed. Creully ; vol. et cod. 5291, Croley ; cod. 12814, 
'* Ed. Maheas. Croilleio. 
'® Rectius fort. Longviller; index 2, Longo Villari. °° Cod. 12814, Maubeut. 
'© Ed. Gouviz; nunc Gouvix, c™ Bretteville-sur-Laize * Jb. Rollando. 


(Calvados). * Ed. Vasey. 








i 
; 


774 EXERCITUS FUXENSIS INDEX TERTIUS. 


x L., et est similiter in homagio dicti Rollandi. Et dicit quod nullum aliud debet servicium; 
unde petit dominum regem quod eum non ponat in servicium indebitum. Et venit per 
mandatum regis apud Tholosam tribus septimanis jam elapsis. 

Johannes de Auxi, pro seipso, qui debet servicium per XL dies. 

Thomas de Karon! debet servicium regi per xx dies pro Richardo de Georgio ?, milite. 

Dominus de Pont Farsit non debet servicium, ut dicit; sed debet annuatim c s. Turo- 
nensium, XVI quarterios et 1 boissellos avene. Item, quando exercitus est submonitus, 


debet xxxv s.° Tur. 


Johannes de Falesia, scutifer, dicit quod tenet dimidium feodum lorice, pro quo debet, 
sicut dicit, auxilium exercitus et calvacate quando per Normanniam levatur, aut servicitum 
per xx dies eundo et redeundo. Et si servicium dictarum xx dierum captum fuit, auxilium 


praedictum non debet capi nec levari. 


§ 5. Milites baillivia Kaletensis. 


Ouremont de Pormor*, miles, debet servicitum per XL dies; fecit tres septimanas usque 


ad diem Mercurti post mensem Pasche. 


Guillelmus de Breinchon®, miles, pro Johanne de Fiscanno, milite, qui debet servicium 
per xi dies ad expensas regis, sicut dicit; fecit tres septimanas. 
Rogerius de Quene°, pro Johanne de Peletot’, milite, qui debet servicium xx dierum, 


sicut dicit. 


Engerrannus® de Villariis, miles, pro domina de Sancto Germano, que debet servicium 
per Xt dies ad expensas regis, sicut dicit: fecit tres septimanas ut pradicti. 

Nicholaus de Osonville °, miles, pro domina de Mesnillaquet, que debet servicium per 
\x dies ad expensas regis, sicut dicit; fecit tres septimanas. 

Huon de Tois, miles, pro Johanne de Franssiéres ', qui debet servicium per x1 dies. 

Guillelmus de Hestroy'' et Robertus Affagart, milites, pro Roberto de Estouteville, mi- 
lite, qui debet servicium duorum militum et dimidii per xu dies; et fecerunt xxv dies. 

Guillelmus de Mesnillio, miles, pro Nicholao de Becco, milite, qui debet servicium per 


XL dies. 


Guillelmus d’Orgille ”, miles, pro domino Richardo de Bonestre, milite, qui debet ser- 
vicium XL dierum pro episcopo Baiocensi; et jam fecit xxum dies. 

Petrus de Alneto, miles, pro Gauflrido de Ronseroles '°, milite, qui debet servicium 
per triginta dies; qui fecit xxvii dies, sicut dicit. 

Guillelmus de Bouquetot'*, miles, pro abbate Sancti Wandre|gi sili, qui debet servicium 
per xu dies; et fecit tres septimanas, sicut dicit. 

Reginaldus de Bosco, miles, pro Guillelmo de Pimont", milite, qui debet servicium 


per xu dies; fecit tres septimanas, sicut dicit. 


- Petrus de Coudreto ', miles, pro Petro Paivet"’, qui debet xx dies servicii. 
Guillelmus de Odetot, miles, pro Guillelmo Berneguel, milite '$, qui debet servicium 


per xi dies; et fecit xxi dies, sicut dicit. 


Jacobus de Avesnes dicit quod non debet exercitum, sed debet, sicut dicit, hostagium ", 
apud Gornaium, et debet cs. annui redditus domino de Taillia®, et venit. 

Nicolaus de Monteigniaco, miles, pro Guillelmo de Cayaco”’, milite, qui debet servicium 
per xt dies duorum militum™; sed defficit unus; et fecit, sicut dicit, xxv dies. 

Gaulridus Senescallus, pro se, ratione dimidii feodi quod tenet, et pro Stephano de 


' Ed. Baron. 

* Ed. Goorge; vol. Geerge. 

' Cod. 12814 addit 11 den. 

‘ Gallicus contextus , Pomor ; codd. lat. Pormor; cod. 
P. de St. Pormer; index 7, Vermundus de Portmort. 

* Ed. Briengon; vol. et cod. 5291, Bremenchon; 
cod. 12814, Bremauchon. 

* Ed. Queue; index 2, de Genel. 

’ Ed. Pelletot; sic indd. 1 et 2. Vol. male Paletot. 

* Cod. 12814, Enjorrannus. 

Ib. Osonivilla vel Osoinvilla; index 2, Oseville; 

thidem, pro domino de Menilio Haquet. 

' Ind. 2, Johannes de Stanserillo ..... obtulit Jo- 
hannem de Thois. 

'' Index 2, de Stratis. 

"* Ed. Orgueil; vol. Orgiller; cod. 12814, Orgilles. 

'’ Ed. Ronsserolles; cod. 12814, Ronserolies; ind. 7, 
Roncherolles. Hodie Roncherolles-en-Bray, Seine-Infe- 
rieure, c™ Forges. 


'' Codd. 12814 et 5291 necnon cod. P. de St. Ron- 
quetot; sed inferius Bouquetot. 

'* Pimont prope Envermeu (Seine-Inférieure). 

'* Fort. le Coudray prope Vergetot, c™” Criquetot-L’Es- 
neval (Seine-Inférieure). 

'? Ed. Painel; vol. et cod. 5291, Paniet; cod. 12814 
et index 1, Paviot. 

'S Vol. et cod. 5291, Hodetot; index 2, Guillelmus 
de Houtot, miles, pro Guillelmo de Bruonel, milite; 
ind. 1, Guillelmus Bellenquel. — E. Polyptycho Roto- 
magensi (supra, 282 a) constat Guillelmum Bernenguel 
ecclesie sancte Marie de Campis patronum fuisse. 

'® Hostagium’ in cod. Fel. desideratur; eamdem vocem 
non reddit contextus gallicus. : 

’ La Taille prope Doudeville (Seine-Inférieure) ; ed. 
de la Caille. 

*" Cod. 5291, de Caix; edit. de Gray; vol. de Coy; 
ind. 2 (§ 2), de Quehu. 

*? Ed. male de deux chars. 


~ 


_ 


) 


2 


eit 


¥ 
a seatbelt w Nase ere AS 





DAS 


a 





rT 


itn! 


Cina Soe 


2 ra thie ne 








ge ain 





we tein neil 











EXERCITUS FUXENSIS INDEX TERTIUS. 775 
4 Monteigniaco, milite, qui debet servicium dimidii feodi. Isti duo debent servire per x dies 
ad expensas regis; et fecit xx dies. 

Hugo de Bremostier, miles, pro domino Johanne Recuchon, milite, et pro Nicolao de 
Moncello Troberti!, qui debent servicium per xx dies; et fecerunt xximi dies. 

Johannes de Cantu Lupi, miles, pro se debet servicium per x dies. Item, idem Johannes 

B venit pro domino Godardo? de Godarvilla, qui debet servicium per xu dies; et jam fecit 
pro se et dicto Godardo xx dies. 

Galterus de Sauceio et dominus Johannes de Avetot*, pro domino Galtero Cambellano, 
qui debet servicium duorum militum per quadraginta dies pro terra sua de Normannia; et 
jam fecerunt tres septimanas. 

c Johannes de Cantu Lupi, miles, pro Mathezo de Moy, milite, qui debet servicium per 
xL dies ; et jam fecit xxum dies. 

Subestes de Bout de Ville*, miles, pro Guillelmo de Fiscampo°, milite, qui debet ser- 
viclum unius militis; et jam fecit tres seplimanas. 

Johannes Urbani, miles, pro abbatissa Monasterii Villaris, que debet servicium unius 

D militis per xi dies; et jam fecit xx1 dies. 

Johannes® Bordet pro se debet servicium unius militis per quadraginta dies; et jam 
fecit tres septimanas. 

Johannes Urbani, miles, et Hebertus de Persines’, miles, pro abbatissa monasterii Vil- 
laris, que debet servicium duorum militum, sicut dicunt, per x1 dies. 

E Johannes de* Parco, miles, debet servicium per xx dies eundo et redeundo, pro abbate 
de Jumegiis. 

Hebertus de Persines® pro Guillelmo de Ja Bruitre, milite, qui debet servicium regi 
per xm dies tantum. 

Ansellus de Blascu'®, miles, pro Roberto de Villequier, milite, qui debet servicium per 

F xu dies ratione servicii de Clare '', eundo et redeundo, ad expensas regis, sicut dicit. 

Guillelmus de Caieu debet domino regi servicium pro Mathzo de Caieu, fratre suo. 

Johannes Malet, miles, debet servicium per xx dies, pro quo servicio misit Richardum 
Fichet. 

Guillelmus de Bouquetot, Petrus de Remi? et Reginaldus de Werawast '’, milites, pro 

G abbate Sancti Wandre[gilsili, qui debet servicium trium militum domino regi per x1 dies. 

Johannes de Paceyo, armiger, est pro dimidio Gaufrido de Bosco Guillelmi '*, qui tenet 
dimidium feodum lorice. 

Michael Mal Conduit ‘pro se et Guillelmo Mal Conduit, milite'®; qui dictus Michael 
debet quartam partem unius feodi militis de feodo Ferreriarum, et quartam partem unius 

H feodi militis de feodo Roberti Senescalli. Et dictus Guillelmus Mal Conduit debet, sicut 
dicit ipse Michael, [servicium] dimidii feodi militis; et dicit quod debent supradictum ad 
expensas proprias regis, sicut antiquitus debebant illi'’ de quibus eschaeta devenit domino 
regi. 

Guilelmus Martel '*, miles, debet servicium quatuor militum et dimidii per xt dies, 

J eundo et redeundo. 


) 6. Milites baillivia Constanciensis. 


Oliverus de Monte Forti, miles, pro domino Yvone de Monte Forti, milite, qui debet 
servicium unius militis per xi dies; et jam fecit xxi dies. ° 
Engerrannus de Villariis; Guillelmus Patric’, Hugo de Behu*, milites, pro domino Jo- 
k hanne de Harecuria, qui debet tres milites ratione feodi sui de Costentino, qui debent ser- 
vire per Lx dies pro dicto Johanne de Harecuria, milite. 
Guillelmus Avenel, miles, pro se, et Petrus de Sancto Dyonisio, miles, cum illo; qui 


‘ Ed. du Moncel Robert; vol. du Moncel Crobert; '© Cod. 5291, vol. et cod. Fel. male, Blascu. 
index 2, pro Colino Trobert. '! Ed. male pour raison du service déclaré ; cod. 12814, 
* Index 2, Odoardo. ratione feudi de Clare. 
> Ed. at vol. Anetot. " Cod. 12814, Romi. 
* Ind. 1, Bodevilla; ind. 2, Bordevilla; cod. Pet. de 'S Ed. et vol. Wannast; index 2, Vanast. 
St. Bout hes villes. '* Index 2, Johannes de Poissy..... pro Guillelmo 
* Ind. 2, de Fesques. de Bosco Guilelmi. 
® Cod. Pet. de St. Nicolaus; vol. et cod. 5291, Nicolas. '§ In gall. contextu, Mauconduit. 
? Ed. et vol. Perstries; cod. Fel. Perscues vel Pers- '© Codd. male miles. 
tues ; inferius aulem Persines, quam lectionem bis exhibet '’ Cod. 12814 male illis. 
cod. 12814; index 2, ile Perseinis. '8 Codd. Marcel. 
® Cod. Fel. et Pet. de St. dei. '® Cod. 12814 et index 2, Patris. 


* Ed. Pesmes; vol. Perfines. 2° Ed. Bezu; vol. 2, Beseu. 














776 EXERCITUS FUXENSIS INDEX TERTIUS. 


Guillelmus debet servicitum duorum militum’ per xi dies ; et jam fecit tres septimanas usque - 


ad diem Mercurii post mensem Pasche. 


Guillelmus de Codreto', miles, pro domino Johanne de Harecuria, milite, qui debet 
servicium unius militis per Lx dies, ratione feodi de Auvers ; et jam fecit xxuu dies. 

Georgius de Grimovilla, Petrus de Tresgoz?, Yon de Aniscio et Robertus Avenel, mi- 
lites, pro domino abbate de Monte Sancti Michaelis, qui debet domino regi servicium qua- B 
tuor militum ratione terre sue de Costentino; et jam fecerunt xxv dies. 

Johannes de Sancto Marcollio , Johannes de Fontibus, Guillelmus de Vauville*, Mathzus 
Roussel et Girardus de Campenoisevilla, milites, pro domino Guillelmo de Vernone, mi- 
lite, qui debet servicium quinque militum per xi dies; jam fecerunt xxvii dies. 

Robertus Avenel, miles, pro se, debet servicium per x cies. 

Rogerus de Pirou* debet servicitum duorum militum et tertiam partem unius militis; de 


quibus ipse fecit jam xxui dies, 


Guidonus Gruel, miles, pro domino Nicolao, milite de Sancto Dyonisio, debet servicium 


per xu dies. 


Gillebertus Malemains®, miles, pro se, et Guido de Mesnillio Adelic® cum ipso; qui 
Gillebertus debet servicitum duorum militum per xt dies; et jam fecerunt tres septimanas 


ut praedicti. 


Guillelmus de Sancto Simphoriano pro Johanne de Convenis’, scutifero, qui debet 


serviclum per XL dies. 


Item debet quartum servicii unius militis pro feodo de Sancto Simphoriano ; de quibus 


serviciis fecit tres septimanas, sicut dicit. 


Guillelmus li Pauciz*, miles, pro se debet servicium per XL dies; et jam fecit tres sep- 


timanas ut predicti. 


Petrus de Ruppe Forti, miles, pro Guillelmo de Monte Tirel, Thoma de Octevilla®, 
militibus, Robino de Monte Tirel, Guillelmo de Villaribus, armigeris, qui debent servicium 
unius militis per xz dies; et jam fecit '° xxvii dies. 

Georgius de Grimonvilla, pro serpso, qui debet quartam partem servicil unius militis; et 


jam fecit tres septimanas. 


Episcopus '' Constanciensis. — Guillelmus Muldrac, Guillelmus de Corceyo, Johannes 
de Sancto Agidio'? et Thomas de Rampan, milites, pro episcopo Constanciensi, qui debet 
servicium quatuor militum per quadraginta dies racione baroniw Sancti Laudi Constan- 


ciensis; et jam fecerunt xxii dies. 


i 
Olivarius Nepos, miles, pro seipso, debet servicium per xi dies pro domino Hugone 13 


de Monte Ferti. 


Reginaldus de Quarteret, miles, pro seipso, debet servicium tertii unius militis, sicut 


dicit ; et jam fecit xxu dies. 


Guillelmus de Cantu Lupi, miles, pso seipso, debet servicium per triginta dies; ct jam 


fecit tres septimanas, sicut dicit. 


Nicolaus Avenel, miles, pro Gaulrido de Orengia, milite, et suis participibus, qui de- 
bent servicium unius militis per xi dies; et jam fecit * tres septimanas ut predict. 
Georgius de Sancto Petro, pro seipso, qui debet servicium per xx dies pro domino 


Yvone de Monte Forti; et jam fecit xxi dies. 


Richardus de Croileyo ' et Nicolaus de Landis debent servicium per xt dies; et jam fe- 


cerunt tres septimanas ut praedicti. 


Radulphus de Canovilla, miles, pro Emerico de Huchon, qui debet servicium per 


xi dies, et jam fecit tres septimanas. 


Guillelmus de Brae’, pro se, debet servicium quarti unius feodi pro se et participibus 
suis per XL dies; et jam fecit tres septimanas ut predicti. 


' Cod. 12814, Coudreto. 

* Etiam legeres Cresgoz in cod. Fel.; rectius autem 
Tresgoz, id est Trois-Gots, «" Tessy (Manche). In chartis 
S. Trinit. Cadomensis dominus Petrus de Tresgos anno 
1247 occurrit. 

’ Nune Vauville, c** Beaumont (Manche); male in- 
dex 2, Rovilla, vol. Varville. 

* Nunc Pirou, c™ Lessay (Manche); male cod. 12814, 
Pyron. 

’ Cod. 12814, Males Mains. 

* Rectius ed. Mesnil Adelée; cod. 12814, de Mesnilio 
Adelie; nunc le Mesnil-Adelée, ¢" Juvigny (Manche). 

” Cod. 12814, Covenis; in cod. Fel. potius legeres Con- 
veins, sed cod. 5291, vol. et ed. habent Comminges. 


* Cod. 12814, de la Pavoz. 


* Octeville, ar. Cherbourg (Manche); sic in indice 2; 
male autem codd. Aravilla; vol. Arch. Maville. 

'"" Cod. 12814, male, fecerunt. 

'' Hane locum, alibi omissum, ¢ codice 12814 edimus. 
Brevior tamen hujus episcopt mentio superius occurrit (§ 1 
in fine). 

* Cod. Sancto Giry; rectius m indice 2 (S$ 1) de 
Sancto Egidio. 

'* Idem qui superius et inferius dictus est Yvo; sed in 
indice 4 Eudo; in indice 2, Odo. 

'" Cod. 12814 iterum, fecerunt. 

* Ed. Creully ; cod. 12814, Ricardus de Croilleio : quo 
in codice idem Ricardus post Radulphum de Canovilla oc- 
eurri. . 


'* Ed. Bray. 


Cc 


) 


_ 
7) 


= 


=> 
=P) 








+ waseebieit 


POS ahha ot 


Pa ne 








E 





ETE ee eT 


. 
i 





EXERCITUS FUXENSIS INDEX TERTIUS. 





777 


A Guillelmus Paenel junior, Radulphus Duchardi', milites, pro domino Guillelmo Paienel, 
qui debent servicium duorum militum per x dies, videlicet servicium unius pro feodo de 
Hambie?, et servicium unius pro feodo Haiz Paenel; et jam fecerunt tres septimanas. 

Guillelmus de Ferreriis, miles, pro se debet servicium per xt dies; et jam fecit tres 


septimanas. 


B Hugo Ceclart*, Gaufridus de Miautif*, Richardus de Sancto Joire®, Guillelmus de 
Miautif, Bertaudus de Briorna®, pro Siahasts Bertran, qui debet quinque milites et dimidium, 
scilicet duos et dimidium pro feodo de Rocevilla’, et tres milites pro feodo de Fontenet. 

Guerinus * de Monchardin, Nicholaus de Disnavele, Guillelmus Guinebaut, Robertus de 
Clite pro episcopo Abrincensi per quadraginta dies; jam fecerunt tres septimanas ut praedicti. 
c  Georgius le Mire, pro Guillelmo de Creart, armigero, servictum debet® per quinque 


dies tantum. 


5 7. “Milites baillivize Gisorcii. 


Petrus! de Fay, miles, Johannes de Mucegros, Ricardus de Mesnillio, Robertus de Wa- 
ravilla", Robertus de Villa Petrosa, milites, pro domino Herveyo de Lione ”, qui debet 


D servicium quinque militum per quadraginta dies, videlicet servicium unius pro feodo de 


Castro Novo, et servicium quatuor militum pro terra que fuit domini Guillelmi de Pisciaco. 


Et jam fecerunt xxuu dies. 


Fulco de Bella Casa, miles, pro abbate Sancti Evroudi'’, qui debet servicium per 


xL dies; et jam fecit tres septimanas. 


jam fecit tres septimanas. 


Petrus dictus le Brun, miles, pro Johanne le Brun, qui debet servictum xi dierum; et 


Johannes Berlenguel, miles, pro domino Matheo de Calvo Monte, debet servicium per 


xi dies pro feodo de Quictry “*. 


Johannes de Gaaigni, chevalier '’, pro Guillelmo de Monte Chevrel, qui debet servicium 


F per x dies eundo et redeundo. 


Johannes '* de Croisselles, Berthaudus de Tilleriis, Guilelmus de Creceilles, milites, 
pro Roberto d’Yvri'’, milite, qui debet servicium per quadraginta dies, videlicet trium mi- 
litum eundo et redeundo; et jam fecerunt xxuu dies. 

Johannes de Gaigni, chevalier '*, pro Johanne de Monte Chevrel, qui debet servicium 


G per xt dies eundo et redeundo. 


Guillelmus de Doucellis debet servictum domino regi, videlicet lertiam partem servicll 


duorum militum et dimidii tantum, sicut dicit. 


Robertus de Mala Villa '°, miles, tenet dimidium feodum militis a domino rege, quod 
feodum fuit comitis de ree pro quo feodo dictus Robertus debet servicium per xx cies 


u tantum, ad expensas regis, sicut dicit. 


Hugo de Flaencort®, miles, pro domino Guidone Malveisin*', qui debet servicium per 


XL dies. 


Theobaldus de Rielli®, de castellania Calvi Montis*’, debet servicium per Xu dies. 
Vicedominus Carnotensis™* et dominus Radulphus de Harecort debent servicium per 
J xxxiu dies pro tertia parte duorum militum et dimidii, ratione feodi sui de Aquila *. Unde 
dictus vicedominus secum adduxit unum militem pro dicto servicio faciendo. 
Guido de Laval debet servicitum duorum militum et dimidii pro terra sua de Aquigni. 


' Ed. du Chart; vol. Duchat; rectius fort. du Chardin 
sive du Jardin ; in indice 2, ee ae de Gardino. 

? Vol. Hambre. 

' In ind. 2 (§ 2) Hugo Tilliart. 

“ Ed. Miautis; vol. Mantif; nunc Méautis, c® Ca- 
rentan (Manche). 

> In ind. 2, de Sancto Germano. 

° Ed. Brioxne; cod. 12814, Brionia; ind. 2, Ber- 
trandus de Briona. 

7 Ed. Rooeville; cod. 12814, Rotevilla. 

* Hie locus in gallico contextu et in cod. Felisii desi- 
deratur. 

° Verbum debet in cod. Fel. deest. 

'° Hujus loci, quem e cod. 12814 edimus , nonnisi brevior 
mentio occurrit in codice Felisit, et in gallico contextu ( Vide 
superius,$ 1 in fine; Cf. ind. 2, § 13). 

'' Rectius fort. Warcliva. 

'* Idem, ut videtur, qui dictus est in indice 1 Herveus 
de Leonibus. ; 

'? Abbaye de Saint-Evroult, c”® la Ferté-Fresnel 
(Orne). 


TOME XXIII. 


* Sic in cod. 12814; male autem cod. Felisii et Pet. de 
St. de feodo Sancti Quitri; ed. et vol. Saint-Guit; cod. 
5291, Saint-Quit; hoc feodum nunc dicitur Quitry prope 
Thilliers-en-Vexin, c™ Etrépagny (Eure). 

'® Cod. 12814, de Gaigni, miles. 

© Huayus loci, quem e cod. 12814 edimus, nonnisi brevior 
mentio occurit in codice Felisii et in gallico contextu. ( Vide 
superius , § 1 in fine.) 

'7 Index 2, Johannes de Crozilles, Bertrandus de 
Tilleriis , Guillelmus de Corcelles , et Johannes de lvreyo. 

'® Cod. 12814, de Guaigni, miles. 

Fort. Malleville-sur-le-Bec, c” Brionne (Eure). 
Flancourt, c” Bourgtheroulde (Eure). 
Mauvoisin in gall. contextu. 

*? Reilly, c* Chaumont-en-Vexin (Oise). 
Chaumont-en-Vexin, ar. Beauvais (Oise). 

** Verisimiliter Matheus de Meslaio (Cf. E. de Lépi- 
nois, Hist. de Chartres, II, 613). 

*®* Nomen Aquila in edit. necnon in gall. contextu desi- 
deratur. Voces unde dictus etc. ibidem necnon in cod. Fe- 
list desunt. 


98 








778 EXERCITUS FUXENSIS INDEX TERTIUS. 


§ 8. Milites senescalliz Pictavensis. A 


Dominus Sabrandus dictus Chabot dicit quod non debet servicium domino regi nisi in 
comitatu Pictavensi et ad sumptus regis; tamen venit ad preces regis cum tribus militibus 
et xu scutiferis. 

Hemericus de Marcillac' dicit quod non debet servicium regi nisi tantum modo in cas- 


tellania de Fontaneto. B 


Valletus? de la Ceeste*® dicit quod debet servicium regi per xi dies in comitatu Picta- 
vensi. 

Guillelmus I Archevesque dicit quod nescit quod servicium debet domino regi quia ju- 
venis est*; sed tamen venit cum quinque militibus paratus suam plenariam facere voluntatem. 

Dominus Gauffridus de Lezeignien, miles, dicit® quod non debet servicium nisi in co- ¢ 
mitatu Pictavensi. 

Hugo Bouvinus®, miles, dicit quod debet servicium per comitatum Pictavensem et non 
extra per XL dies. 

Karolus de Ruppe Forti dicit quod debet servire domino regi de uno milite per x1. dies 
in Pictavensi dyocesi et non extra, ratione hereditagii quod tenet in dicta dyocesi. D 

Item, dicit quod ratione alterius hereditagii quod tenet nomine puerorum suorum in 
dyocesi Xanctonensi debet duos milites per xz dies in comitatu Pictavensi tantum, ad pro- 
prias expensas suas. 

Hugo Vigerius dicit quod debet domino regi tantummodo quindecim solidos placiti, 
nullo alio servicio faciente ’. E 

Hugo de Fromivilla’, valletus, dicit quod debet regi tantum modo quinquaginta libras 
placiti et Lx solidos servitii in capite anni®, nullo alio servicio faciente. 

Petrus de Clara, miles, dicit quod debet venire ad mandatum regis quando fuerit re- 
quisitus et ad expensas regis proprias, sine alio servicio faciente. 

Johanna de Raneyo '°, vicecomitissa de Alneto, dicit quod debet domino regi, in comitatu 
Pictavensi tantum, quinque milites armatos ad expensas suas proprias eundo. 

Philippus de Burdulli'', domicellus, dicit quod debet servicium domino regi per Lx dies, 
in comitatu Pictavensi et non extra. 

Petrus de Froces'?, miles, dicit ut Johannes Burdelli. 

Guillelmus de Apremont, miles, debet servicium regi per x dies in comitatu Pictavensi G 
et non extra. 

Jocelinus de Pingrei'*, armiger, dicit quod non debet servicium nisi in castellania de 
Montmorillon, et ibi debet servire per xt dies eundo et redeundo. 

Symon Clerbes”, armiger, dicit quod debet sequi dominum regem per Pictaviam tantum, 
er xi dies, ad ejus expensas proprias. TT 

Petrus Chaboz, miles, dicit quod tenetur regi pro suo feodo de Sancto Maxencio in ho- 
magium '° et triginta duo libras de placito'’, et runcinum de servicio, sexaginta. solidos 
in capite anni’. 

Petrus de Sainte Flesse dicit quod nichil debet preter placita manus mortue!° et ser- 
victum ad castellum de Luc”, J 
Guido de Lizeigniaco, dominus de Peirac, dicit quod non credit aliquid debere regi 

preter homagium. 
Gauflridus Jaquelini dicit quod debet servictum domino regi per xvut dies in comitatu 
Pictavensi. 


' Fort. Marcillac prope Brigueil, c°** Confolens (Cha- * Ed. Fromunville; cod. 12814, Frouville. 
rente). * Cod. male annui; ed. en chief de ban pro de Ian. 
> Contextus gallicus, Gallet. '° Sive fort. Ranco ; ed. Roucy ; vol. Rancy, cod. 5291, 
' Cod. 12814, de la Cooste. Raney. 
* Verbum est in cod. Felisii desideratur. Guillelmus " Ed. Burdilly. 
Archiepiscopus in regestis Parlamenti anno 1275 occurrit. '* Ed. des Roches. 
* Cod. 12814, Jedoin de Nisson (sive Jusson?) , Hugo '* Rectius Philippus sicut altera manu in cod. 12814 
de Prensai (Pranzay prope Lusignan, ar. Poitiers, scriptam est. 
Vienne), Ranulphus de Nisson, milites, pro domino '* Pindray, c* Montmorillon (Vienne). 
Gaufrido de Lizeignen, milite; et dicit, etc. '® Ed. Clorbes; cod. 12814, Clerbos. 
* Ed. Bonvin; vol. Bonnin; cod. 12814, Boumins '* Codd. male homagio. 
sive Bovinius. " De volonté in gallico contextu. F 
” Cod. 12814, hic et inferius, faciunt pro faciente; * Contextus gallicus, au bout de lan. 
contextus gallicus, xv sols, non plaisant de faire autre '® Ibid. les volontés de main morte. 
service; sepe autem vox placitum, id est prastatio do- * Fort. Luc prope Verrines-sous-Celles, c* Celles 


mino debita, omissa est in eodem contextu. (Deux-Sévres.) 








2. 





ondaan 


(ot aniline ea Wale Oe 








ot ee 


eS 





5 acide 


Sn roid en OR REST ROS. ai 








EXERCITUS FUXENSIS INDEX TERTIUS. 779 


A Guillelmus de Biaupuy', armiger, debet servicium exercitus et calvacate per xt dies 


ro deffensione comitatus Pictavensis. 


Reginaldus de Precigni® debet domino regi servicium 1 militum sicut dicit. 
Aubertus Senescallus debet homagium regi et servicium per xz dies in comitatu Picta- 
vensi, dictum comitatum deffendendo. Nichil aliud servicii debere credit, sicut dicit. 
B  Guiliebaudus de la Pouquiére* debet servicium per xt dies in comitatu Pictavensi cum 


homagio tantum. 


Theobaldus de Lanti igneio° , armiger, debet homagium regi et servicium per xi dies in 


comitatu Pictavensi tantum. 


Petrus de Botingneio®, armiger, debet homagium ag et servicium per xL dies in co- 


c mitatu Pictavensi tantum. 


Humbertus le Brun debet? homagium et servire per XL dies in castellania de Montmo- 


rillon tantum. 


Renaudus de Sancto Martino, miles, debet domino regi ® homagium et unum par cal- 
cariorum deauratorum, et servicium exercitus et calvacate ad expensas ipsius domini regis 


D in Pictavia tantum et non alibi. 


Aymericus de Rochoart, armiger, debet homagium regi et debet servicium per xt dies 
in comitatu Pictavensi tantum, se tertio militum; misit?® pro se Furcaudum de Argiac, 


Aymericum d’Aisse et Louloubaudum, milites. 


Bertrandus d’Escoufolent, armiger, pro matre sua, que est in homagio domini regis; 

E sed non debet exercitum nec calvacatam, sicut dicit. 
Guillelmus de Colombiers", miles, est in homagio regis ratione uxoris sue, et debet 
serviclum unius servientis per xi dies in comitatu Pictavensi tantum, ad suas? expensas 


proprias. 


Robertus de Mastacio '° debet sequi dominum regem, se et alter’ militum per x1 dies in 
F comitatu Pictavensi, et '® secum adduxit apud Appamiam Guillelmum Geraldi et Robertum 


de Bria, milites. 


Aymericus, vicecomes de Rochoart, miles, debet sequi dominum regem, se quinto 
militum, per comitatum Pictavensem tantum, ad expensas regis. 
Petrus de Neyrre '°, armiger, est in homagio regis et debet sequi dominum regem per 
G x dies in comitatu Pictavensi tantum, ad expensas suas proprias. 
Guillelmus de Couturis'’, miles, est in homagio regis, et debet rachat quando necesse 


est tantum. 


Bertrandus d’Esconfelant, miles, est in homagio domini regis, et dicit quod non debet 
exercitum '§ nec calvacatam, nec antecessores sui debuerunt. 
nu Johannes de Bello Monte, miles, debet servicium domino regi per xu dies, ratione pue- 
rorum suorum, eundo et redeundo, ad expensas suas proprias. 
Aymericus Bechet" est in homagio domini regis ratione hujus quod habet in castellania 
Tornaii Votonne , pro quo debet domino regi c libras et 1 denarium de placito manus 
mortue et cuitailens per tres menses in castello predicto. 


J 5 9. Milites senescalliz Xanctonensis. 


Magister Roilo*' dicit quod debet x dies servicii ad castellum de Frontenay”, et unum 
obolum aureum et Lx solidos de placito cum homagio. 
Domina Thalamundi*® debet domino regi servicium per xu dies in comitatu Pictavensi, 


ad proprias expensas suas, cum homagio. 
prop P 5 


* Beaupuy prope Saulgé, c* Montmorillon (Vienne). 

* Pressigny, ce” Thenezay (Deux-Sévres). 

* Cod. 12814, servicium. 

* Ed. \a Pougniére. 

* Ed. et vol. Latigny; cod. Felisi, Lantign. et Petr. 
de St. Latign. addita compendii nota; cod. 12814, Lentign. 

* Ed. et vol. Boutigny ; cod. Fel. Botingn. addita com- 
pendii nota ; cod. 12814 Rocingn. ; cod. 5291, Coutign. 

7 Cod. 12814, Aymericus le Brun, armiger, pro do- 
mino Huberto le Brun, patre suo, qui debet, etc. 

® Cod. 12814 addit Franciz. 

° Voces misit, etc. e cod. 12814 edimus. 

'* Fort. Confolens (Charente). 

'' Cod. Fel. Comlombiers; vol. Colombes. 

"2 Cod. male meas. 

'* Ed. et cod. 5291, Maihas; vol. Machaz; nunc fort. 
Matha, ar. Saint-Jean-d’Angely (Charente-Inférieure). 

' Rectius se altero. 





® Voces et secum, etc. e cod. 12814 edimus. 

'° Vol. Nierre; cod. 12814, Noirie; fort. Néré, c* Aul- 
nay (Charente-Intérieure). 

'’ Fort. Couture prope Villiers-Couture, c* Aulnay 
(Charente-Inférieure). 

'® Cod. 12841, servicium. 

'® Cod. Fel. male Bochat; cod. Pet. de St. Bochet. 

*° Nunc Tonnay-Boutonne, ar. Saint-Jean-d’Angely 
(Charente-Inferieure). Male cod. Fel. Ternarii Vaconne; 
ed. et vol. Tournay Vaconne; cod. 12814, Tornaii Va- 
conne; cod. 5291, Tournaire Vaconne. 

*! Cod. 12814, Roile. 

* Frontenay sive Rohan-Rohan, ar. Niort (Deux-Se- 
vres). 

2 Ed. Chalemont; cod. 5291, Thalement; vol. Tale- 
ment; cod. 12814, quidam miles est pro domina Tha- 
lamundi, que debet, etc.; nunc, ut videtur, Talmont, 
ce” Cozes (Charente-Inférieure). 


98. 


| 


—tn + 


— 


780 EXERCITUS FUXENSIS INDEX TERTIUS. 


Johannes de Jarria Audoini' debet, sicut dicit, regi homagium et x libras de placito a 
et servicium per XL dies in comitatu Pictavensi. 

Guillelmus de Tornais, armiger, dicit quod debet domino regi homagium et placitum, 
et debet ei custodiam per xv dies in castro de Tornai Votona’®. 

Item, dicit quod non debet sequi dominum regem in exercitum et calvacatam nisi per 
unum diem circa castellaniam de Tornay Votona, ita quod possit redire in illa nocte ad B 


domum suam. 


Johannes de Peronsay*®, miles, dicit quod debet domino regi servicium per xi dies 


cum duodecim libris de placito. 


Johannes de Cordu‘, armiger, dicit quod debet tantum domino regi homagium et 
placitum et custodiam per x dies cum propriis expensis infra castellaniam de Tornay Vo- 


tone. 


Guillelmus de Mont Lor dicit quod debet domino regi tantum homagium et xm libras 
de placito, et servicium unius diet in castellania de Tornay Votone, ita quod sero in domo 


sua valeat remeare. 


Gauffridus Rudulli®, miles, dicit quod debet servicium per xi dies in comitatu Picta- 
vensi tantum, et redditum circa xx librarum Turonensium de placito. 

Reginaldus de Foresta, armiger, dicit quod debet tantum custodiam per xu dies circa 
castellaniam de Tornay Votone, cum homagio. 

Hugo Arbert, miles, dicit quod debet servicium per solam diem et noctem ad castellum 


Xanctonense observandum. 


Petrus Andreas de Campo Dolenti® debet, sicut dicit, tantum domino regi unum marbo- 


tinum. 


Galterus de Largoz debet domino regi, sicut dicit, tantum xu libras Turonensium’ de 


placito. 


Hemericus de la Sueille, de castellania de Mont Morillon®, dicit quod non debet exer- 
citum nec calvacatam nisi in castellania de Mont Morillon °. 
Robertus [de] Balanzat'® debet servicium per xx dies tantum in castellania Xanctonensi, 


sicut dicit. 


Johannes de Cosdun, armiger, dicit quod debet tantum domino |regi} placitum de 
merci et custodiam castelli de Tornayo Votone per xu dies, et per unum diem servire ad 


expensas suas proprias. 


Hugo de Cambo'! debet domino regi placitum ad voluntatem ejus et servicium per 
x1 dies de custodia cum propriis suis expensis infra castellaniam de Tornay Votonne tantum, 


sicut dicit. 


Guillelmus de Sonneville, miles, pro Guillelmo de Oricorio ”, milite, qui obtulit se ad 
} q 


servicium faciendum quale debet Guillelmus. 


Helias Audebart, miles, pro Guillelmo Remondi, milite, obtulit se ad servicium fa- 


ciendum quale debet idem Guillelmus. 


Dominus Reginaldus de Pontibus debet servicium trium militum per xt dies cum pro- 
priis expensis per comitatum Pictavensem tantum. 

Helias de Rabayna"’, armiger, debet domino regi, sicut dicit, tantum servicium xt dierum 
in exercitu et calvacata infra castellaniam Xanctonensem quando necesse fuerit, ad expensas 
domini regis, et hoc ratione dominii Xanctonensis. 

Item, debet servire circa castellaniam predictam ad suas expensas proprias, ratione 


terre sue de Niorcio, per xt dies in exercitu et calvacata. 


Item, debet semel in vita sua x libras monete currentis, cum homagiis. 
Gaufridus Feleti'®, miles, debet domino regi homagium et servicium per xi dies ad 
expensas suas proprias, infra castellaniam Xanctonensem tantum. 


‘La Jarrie-Audouin, c* Loulay (Charente-Inf.). 

* Tonnay-Boutonne, ar. Saint-Jean-d'Angely (Cha- 
rente-Inférieure) ; cod. Fel. Tornoai Vatona, sed inferius 
Tornay Votona ; contextus gallicus, hic et inferius , Tour- 
nay Vaconne; cod. 12814, Cornaii Votona. 

* Ed. Prensac; vol. Ponsay. 

* Cod. 12814, Coydu; in eodem cod. deest ultima pars 
hujus loci et initium alterius qui proxime sequitur. Idem 


fort. Joh. de Cordu ac Joh. de Cosdun. (V. infra, 780 F.) 


* Ed. Rasilly; cod. 5291 et vol. Radulli; cod. 12814, 
Burdualli. 

* Champdolent, c” Saint-Savin (Charente-Inférieure). 

7 Turonensium deest in cod. Felisii. 


® Sic editor; cod. 12814, Montmacho; cod. Fel. cod. 
P. de St. et cod. 5291, Mont Marho; vol. Mont Marhon. 

® Cod. 12814, Montrinach..; cod. Fel. Montrinarlho; 
ed. et vol. en la dite chastellenie. 

"* Cod. 12814, Petrus Ferrault, miles, pro Roberto 
de Balauzac; Balanzac, c™ Saujon (Charente-Inférieure). 
'" Ed. de Charage; vol. et cod. 5291, du Change. 

'* Vol. et cod. 5291, Oricor; ed. Cricor. ; rectius fort. 
Oratorio, id est Oradour, c* Aigre haud procul a Sonne- 
ville, c* Rouillac (Charente). 

" Cod. 12814, Rabaina. 

'* Ed. et vol. male, tant comme il vivra. 


' Cod. 12814, Feloti. 


D 


G 


— 





Dibra 








ee em 





: 
{ 
: 
j 
: 


EXERCITUS FUXENSIS INDEX TERTIUS. _ 781 


A  Comitissa! de Marchia misit decem milites, videlicet Humbertum Evi, Bertrandum de 
Cofolent, Guillelmum de Cabanes, Bertrandum de Cressie, Evy Pauca*, Eraudum de 
Meyses, Hernaudum de Montosier, Guillelmum Merlet, Guillelmum de Cotures, Gau- 
fridum de Marches. : 

Gauffridus Vigerii, armiger, dicit quod reddit semel in tota vita sua, ratione acapitis®, 

B LX* libras Turonensium tantum et unam unciam auri; et hoc est pro feodo Petri d’Aunis‘. 

Item, debet domino regi placitum ad voluntatem ipsius regis pro feodo de Erissono’®, 
cum homagiis. 

Item, debet pro feodo de Podio Lerrines ° homagium et servire in exercitu et calvacata 
infra castellaniam de Xanctonia per xt dies, ad expensas regis. 

©  Guillelmus Venderii’, armiger, debet regi homagium ratione feodorum suorum de 
Tornay Votone, cum exercitu et calvacata infra castellaniam de Tornay Votonne, per solam 
diem, sicut dicit. 

Hugo Yles debet regi hominagium et x1 solidos ratione acapitis, pro feodo suo de Tor- 
nayo Votonne seme! in vita sua, et servire ad deffensionem dicti castri per XL dies ad 

D expensas domini regis. 

Item, debet ratione feodi® sui de Xanctonia homagium et x solidos monet currentis, 
semel in vita sua, ratione acapitis, sicut dicit. 

Kalo ” de Brossa debet domino regi hominagium tantum, ratione feodi sui de Brossa. 

Petrus de Alemaignia", miles, debet domino regi hominagium ™, et xxv " libras placiti, 

E cum exercitu et calvacata, ratione feodi sui de Sesstente. 

Guillelmus de Rupe, miles, de Machegoz, debet domino regi c libras et vi denarios de 
placito, et sequi dictum regem per unum diem infra castellaniam de Tornay Votonne “. 

Theobaldus de Granchiis debet domino regi homagium et servicium per XL dies in cas- 
tellania de Frontenay et placitum. 

Fr Johannes de Rupe dicit quod debet servicium duorum militum per xt dies; misit '° pro 
se Mathzeum de Cleri et Robertum Eschalaz, milites. 

Gauffridus de Ruppe Forti, miles, dicit quod debet domino regi servicium trium militum 
per xi dies; venit apud Appamiam ™’. 
Ademarus de Archiaco, miles, debet servicium unius militis per xt dies; venit apud Ap- 

G pamiam. 


$10. De Tholosa, Alvernia, Agenno et pluribus aliis bailliviis seu senescalliis. 


Guillelmus de Monasterio, miles, Albiensis dyocesis, dicit se non teneri facere exercitum 
et calvacatam '’ domino regi, quia quicquid habet tenet in feodum ab episcopo Albiensi, 
exceplis triginta solidis vel circa in redditibus quos tenet a domino rege tantum; et ideo 

H non venit ex debito sed ex gratia, et secum adduxit tres milites et quatuor domicellos 
cum equis armatis. 

Berengarius'* de Calo Monte’ et Bernardus Escafredi, diocesis Ruthenensis, dicunt 
quod, quando domini comites Tholosani qui pro tempore fuerunt et?° mandabant eisdem seu 
predecessoribus ipsorum quod eos cum armis sequerentur, quod de consuetudine ™' patria 

J illius observata, de qua memoria non extitit, consueverunt eum sequi infra comitatum Tho- 
losanum cum armis, ad expensas eorumdem comitum, a die qua a domubus propinquis 
recedebant 2°. 

Guillelmus de Boeriis debet servire regi*®, sicut dicit, usque ad Figiacum*, et post Fi- 
giacum debet habere vadia. 


’ Hujus loci, quem ¢ e cod. 12814 edimus , nonnisi bre- '® Vol. et cod. 5291, xxx 1. voce placiti omissa; cod. 
vior mentio occurrit in codice Felisii, et in gallico contextu. Pet. de St. xxxv. 
( Vide superius, $ 1 in fine). '’ Cod. 12814 addit eo loco hunc titulum : Item, bail- 
* Vos: acapitis in gallico contextu hic et inferius omissa livia Xanctonensis. 
est. '® Voces misit pro se, ete. e cod. 12814 edimus. 
> Cod. Pet. de St. xu. '* Voces venit appud Appamiam hic et inferius e cod. 
* Ed. Dauviz. . ; 12814 edimus. 
° Ed. et vol. Crisson. 7 Ambo codd. lat. eo loco calvatam. 
° Ed. Puy Lerrimer; cod. Pet. de St. Podio; vol. et '® Cod. Fel. Berangarius. 
cod. 5291, Puy Lertiner; cod. 12814, Podio Berruier. *® Gallicus contextus, Chaumont. 
7 Ed. Voudier. 2° Et abundat. 
® Cod. Pet. de St. ux. *! Cod. Fel. cunsuetudine. 
® Cod. 12814, feudi. * Cod. Pet. de St. propinquus; Gallicus contexlus ad- 
© Cod. Charles; vol. et cod. 5291, Chale. dit jusques au retour. 
'' Vol. Alemongne. * Cod. 12814, regem. 


" Cod. 12814, homagium. “ Ed. Figiat. 





* Sic. 





* Sic. 


782 EXERCITUS FUXENSIS INDEX TERTIUS. 


Jordanus de Rupe Forti, de comitatu Tholosano, debet exercitum et calvacatam per a 
comitatum Tholosanum ad sumptus et expensas domini regis. 

Chartardus' de Sancto Germano dicit quod nullum debet servicium domino regi; 
tamen venit per citationem * senescalli cum tribus militibus, scilicet? Johanne de Vaudeto, 
R. de Maaia et Johanne de Resella. 

Hermengaudus de Combreto, miles, dicit quod de usu et de consuetudine observata, de B 
qua non outieie memoria, consuetum est quod ipse et antecessores ejus solebant sequi, 
quando necesse erat, comitem Tholosanum cum armis per comitatum Tholosanum , ad 
expensas ipsius comitis, a die qua a domibus suis recedebant donec ad domum suam‘* re- 
mearent. 

Barones, milites et domicelli Caturcinii dicunt idem quod dicit Hermengaudus de Com- c 
breto °. 

Barones, milites et domicelli Albiensis dyocesis dicunt ut dicit Hermengaudus de 
Combreto. 

Barones, milites et domicelli de castellania Montis Cuci®, dyocesis Caturcensis, dicunt 
quod, imminente guerra in comitatu Tholosano, milites dicti loci, non omnes, immo po- D 
tentiores et ad guerram aptiores solebant sequi ex gratia et rogati comites Tholosanos ad 
deffensionem comitatus Tholosani et ad expensas dictorum comitum. Modo senescallus 
Agennensis de novo omnes milites et domicellos, senes et juvenes, pauperes et divites, ad 
enaveltuns domini regis perinde venire compellit; et non solum milites nec domicellos, 
sed eorum homines : qui homines, per dictum senescallum compulsi, promiserunt dicto E 
senescallo et se obligaverunt ad solvendum eidem magnam pecunia quantitatem’; quod in 
castellania Montis Cuci nunquam fuerat consuetum sicut dicunt. 

Idem dicunt milites de castellania Montis Lanardi*, dyocesis Caturcensis. 

Beraldus dominus de Mercorio venit apud Tholosam cum duodecim militibus, duodecim 
scutiferis et decem balistariis; qui dicunt quod ipse nec alii de Alvernia non consueverunt F 
exire fines Alvernie ad veniendum in exercitum seu calvacatam domini regis seu comitis 
Pictavie; et de hoc ipse et pradecessores sui usi sunt per tempora longiora, nec etiam 
posset super hoc contrarium reperiri. Et si contigerit® quod ipsi vocati fuissent in subsi- 
dium predecessorum domini regis et suorum vel infra fines Alvernie vel extra, hoc totum 
erat ex gratia, et hoc totum factum erat ad propria stipendia domini regis et comitum, G 
sicut dicit. 

Hugo de Arpajone, baro, dicit quod ipse debet domino regi homagium et juramenturm 
fidelitatis; exercitum autem seu calvacatam ex debito non debet. Et si contigerit'° quod 
ipse veniat in exercitum vel calvacatam, dicit quod hoc totum debet esse ad expensas pro- 
prias comitum Tholosanorum seu aliorum vocantium. H 

Bernardus de Combreto"', Bernardus Berengarii de Mala Morte, Bego de Ariaco'’, Pe- 
trus Azemarii '*, domicelli, Poncius Bernardi, miles, Ruthenensis dyocesis, socii Hugonis 
de Arpajone, declarant et dicunt illud quod declarat et dicit dictus Hugo. 

Bernardus et Guillelmus de Oluna '*, domicelli, dicunt pro se et suis particiariis quod 
ipsi debent tantum domino regi xv libras Caturcensium cum homagio unius illorum. J 
Hay* de Alvernia est in homagio regis et debet servicium domino regi per xt dies, et 

misit unum militem pro se ". 


$11. Item, in eodem rotulo scripte sunt cedule qua sequuntur '’. 


Hugo de Arpajone habet duos '° milites et undecim domicellos. 
Dominus Hugo de Balaguerio *° habet unum militem et quinque domicellos. K 
Deodatus de Caslucio, filius domini Bernardi de Olargio”, habet secum sex domicellos. 


' Gallicus contextus , Chartaut; cod. 12814, Chartadus. '° Cod. Fel. et ipse pro et si; ambo codd. lat. contin- 
* Cod. 12814 male, scitationem. gerit; contextus gallicus, et se il esconvenist. 
* Ex cod. 12814 edimus voces scilicet, etc. Ibi quogue '' Cod. Fel. et Pet. de St. male, Cambreto. 
in eodem codice occurrit comitis Ruthenensis mentio quam '* Cod. Pet. de St. Malo-Morte. 
superius ($ 1 in fine) e codice Felisii reddidimus. '* Ed. Begon Dariac; vol. Begon Dariot; cod. Fel. 
® Suam e cod. 12814. male, Rego de Ariaito. 
* Cod. 12814, hic et inferias, Cambreto. '* Ed. et vol. Aymart; cod. 12814, Ademarii. 
* Cod. Fel. et Pet. de St. Montis Cuti; rectius, ut vi- '® Ed. Olime; vol. Clime. 
detur, cod. 12814, Montis Cuci, id est Montcuq, arr. © Cod. Fel. homagium. 
Cahors (Lot); gallicus contextus, Montescut. Conf. Bou- Voces et misit unum militem pro se edimus e cod. 
taric, Actes du parlement, II, 746, col. 2. 12814 qui cetera non habet. 
” Cod. 12814, summam. '* Hie titalus in gallico contexta dinidevaten, 
* Gallicus contextus, Montlavart; cod. 12814, Montis '* Cod. Pet. de St. male, ut videtur, duodecim. 
Lavardi. * Ed. et cod. 5291, Balengniere vel Balenguiére. 


* Cod. Fel. contingerit. *' Ed. et vol. Clargy. 





AE A Oe wee 


it Piety oy 





hitb detainee 











HOMAGIA ET EXERCITUS REGI ANGLIA DEBITA. 783 


‘ A Dominus Hugo de Cardaillaco habet secum quinque milites cum equis armatis et unum 
domicellum ; et habet unam baneriam. 
Dominus ‘Mentions de Narbona habet duodecim milites cum equis armatis, triginta 
unum domicellos cum equis armatis, et duodecim balistarios; et habet unam baneriam. 
Bernardus Hugonis de Cardaillaco habet secum septem domicellos! et portat baneriam. 
B Remondus Barax, Deodatus et Arnaldus, fratres, habent undecim milites et portant tres 
banerias. 
Bego de Barreria habet secum septem domicellos? et portat baneriam. 
Bertrandus de Langlada habet secum duos domicellos et duos balistarios. 
Petrus Grimoardi*®, burgensis de Castro Sarraceno, mittit pro ipso unum militem et 
¢ tres domicellos. 
Bertrandus de Lardo, burgensis de Caturco, mittit Giraldum de Rossillone, domicellum. 
Bertrandus de Gordono, miles, Hugo de Genebreria‘*, miles, socii sunt. 
Bernardus de Podio Barlart®, domicellus. 
Bertrandus de Pesilliaco mittit Amalvinum® de Podio, domicellum, et Bernardum de 
D Talmaco’, domicellum. 








[HOMAGIA ET EXERCITUS REGI ANGLIA DEBITA 


RATIONE TERRA AGENENSIS. | 





MONITUM. 


: Cum Johanna, Sicilia regina, Raimundo VI, Tholosz comiti, anno 
M.c.xcVI nupta, terram Agenensem a fratre suo Ricardo, Angliz rege, 
dotis nomine accepisset filioque suo Raimundo VII reliquisset jure 
hereditario possidendam, Alfonsus, beati Ludovic: frater, eamdem 
terram cum altera Johanna, uxore sua et Raimundi VII filia, diu ob- 
tinuit. Postquam autem anno M.Cc.LXxx1, mense Augusti, e vivis ambo 
excesserunt nulla prole relicta, donum a Ricardo datum jam irritum 
fieri et ad Henricum III, Anglize regem, redire equum fuit’. Adepta * Tillemont, 
igitur Alfonsi hereditate, Philippus [if prohibere non potuit quin Age- “ia” 
nensis terra in Angliz ditionem transiret certosque regno suo circum- 
scriberet terminos. Accuratissimam hujus terra descripuonem exhibet 
pagina quam ex codice Felisii> jam laudato reddimus. Cujus quidem ° 61. 3: verso. 
codicis contextum si attentius perlegeris, facile agnosces multa ibi 
occurrere que ad geographiam Francie plurimum conferunt. Galli- 
cam ejusdem monument translationem ediderat Andreas de La Roque ® « traité auban, 
quam plurimis mendis scatere pro comperto habebis. Pee 





neki Tlie eile i iat eines 








& Item in quodam libro cum asseribus cooperto corio viridi, quem habui a magistro Petro 
La Reue, invent scripta servitia et rubricas que sequuntur. 


' Gallicus contextus, vii chevaliers. * Gallicus contextus, Puy Balart. 
* Ed. male un damoisiau. ° Ed. Amalry. 
' Ed. Grimaut; vol. Grimout. 7 Cod. Pet. de St. Calmaco; Gallicus contextus, Cal- 


* Ed. male Genebrete. mac vel Calniac. 














784 HOMAGIA ET EXERCITUS REGI ANGLIA DEBITA 


§ 1. Hii subscripti tenentur facere domino regi Anglia! et exercitus et homagia ratione terre Agenensis | 


et pertinentiarum de ultra Garonnam 2. 


Dominus vicecomes Leomaniz pro Alto Villari*. — Item domini de Asta Forti *. — 
Item, nobilis vir Odo de Leomania, pro feodo Marcone. — Item, nobilis vir Amanevus 
de Lebreto. — Item, domini de Caossenxs’. Item, domini de Sancto Oriencio*® — 
Item, dominus de Braut?. — Item, dominus de Galardo*. — Item, dominus de For- 
cesio®. — Item, Bertrandus de La Graulet’, pro Villa Nova. — Item, domini deu 
Freisson ". — Item, domini de Monte Crapelli'?. — Item, domini de Podanas '*. — Item, 
Bernardus de Rovinham™.— Item, domini de Lissa ®. — Item, domini de Estusano!®. — 
tem, domini de Bedeissano. —Item, domini d’Espinxs '’. — Item, dominus de Bruchs**. 
—Item, domini de Falgarolas '°.— Item, dominus de Ligmont”.— Item, domini d’Am- 
brus”'. —Item, dominus de Villa Franca 22. — Item domini de Monurto®. — Item, do- 
minus de Cavo Monte**. — Item, dominus Montis Galhardi®. 





§ 2. Homines castrorum, villarum et aliorum locorum infra scriptorum de ultra Garonnam , 
et pertinentiarum, tenentur facere exercitum, videlicet : 


Homines ville de Condomio et pertinenciarum. — Homines de Medicino” et perti- 
nenciarum, — Item, homines ville Montis Regalis*’ et pertinenciarum. — Item, homines 
ville de Francescas et pertinenciarum. — Item, homines castri de Beaumont®* et perti- 
nenciarum. — Item, homines castri de Retrocingla” et pertinenciarum. — Item, homines 
villa de Manso et pertinenciarum. — Item, homines Castri Amorosii*' et pertinenciarum. 
——Item, homines Castri Comitalis et pertinenciarum. — Item, homines de Dunis® et per- 
tinentiarum. — Item, homines de Donzaco® et pertinenciarum. 


§ 3. Hii subseripti tenentur facere exercitus et homagia dicto domino regi Anglia inter Oltum*! 
et Garonnam, videlicet : 


Domini de Lunats pro Aculeo *. — Item, domini de Fossate. — Item, domini de Miro 
Monte **, — Item, domini castri de Gots *”. — Item, dominus de Monte Pesato **, — Item, 
domini Sancte Liberate *. — Item domini de Preissano “°, — Item, domini de Le- 
zinhano *!. — Item, domini de Corts “2. — Item, dominus de Dalmairaco “. — Item, domini 


' La Roque et cod. 5291, au roy absolute, quasi age- 
retur de rege Francorum. 

* Idem male, d’entre Garonne. 

* Idem omittit pro Alto Villari, nunc Auvillars, 
arr. Moissac (Tarn-et-Garonne); sic quoque cod. 5291. 

* Id. Astefort ou Hautefort; agitur autem de burgo 
quem hodie dicimus Astaffort, arr. Agen. 

* Id. Caossonys; potior codicum lectio cui respondet 
hodie, ut videtur, Caussens , c** de Condom (Gers). 

* Nance Saint-Orens, prés Francescas, arr. Nérac. 

” Ed. Brant; fort. Beraut, c** Condom (Gers). 

* An Puy-Gaillard, ec” Lavit (Tarn-et-Garonne) ? 

* Nunc Fourcés, c Montréal (Gers); ed. male de 
Fortesi, cod. 5291, Forcesi. 

'* Nance Lagraulet, c” Montréal (Gers) ; ed. male, la 
Gorulet. 

" Ed. Enfreisson; nunc Le Fréchou, c” Nerac (Lot- 
et-Garonne). 

'* Nunc Moncrabeau, c™ Francescas (Lot-et-Garonne) ; 
ed. et cod. 5291 male, Montchevrel. 

'* Nunc Poudenas, ec” Mezin (Lot-et-Garonne); ed. 
el cod. 5291, Podenac. 

™ Ed. Rounihan. 

'* Nane Lisse, c** Mezin (Lot-et-Garonne). 

* Nunc Estussan, c™ Lavardac (Lot-et-Garonne). 

‘* Nane Espiens, c” Nerac; cod. de Spinx; ed. d'Es- 
pineys. 

'* Bruch, c* Lavardac; cod. 5291, Brughs. 

'* Fauguerolles, c* la Roque-Timbaut (Lot-et-Ga- 
ronne), vel Feugarolles, c** Lavardac. 

* Limon, c” Lavardac. 

*! Ambrus, c” Damazan. 

* Villefranche , c* Casteljaloux ? 

Monheurt, c®* Damazan ; ed. Monurre. 


** Caumont, c” le Mas-d’Agenais. 

*® Montgaillard, c* Lavardac. 

** Mezin, ar. Nérac (Lot-et-Garonne) ; ed. et cod. 5291, 
Medecin. 

*? Montréal-du-Gers, arr. Condom. 

** Beaumont, c* Condom (Gers) vel Beaumont-de- 
Lomagne, ar. Castel-Sarrazin (‘Tarn-et-Garonne). 

** Larressingle, c* Condom (Gers); ed. male Rotre- 
single; sic cod, 5291. 

°° Mas-d’Agenais, arr. Marmande (Lot-et-Garonne) ; 
ed. et cod. 5291, du Manse. 

*' Fortasse Casteljaloux, arr. Nérac (Lot-et-Garonne). 

* Dunes, c* Auvilars (Tarn-et-Garonne) ; ed. et cod. 
5291, Duns. 

** Donzac, c* Auvilars (Tarn-et-Garonne). 

*“ Gallice le Lot. Conf. Henrici Valesi Notit. Gallia- 
rum, p. 392, verbo Olilis. 

* Aiguillon, c®™ Port-Sainte-Marie (Lot-et-Garonne) ; 
ed. et cod. 5291, les seigneurs de Limars pour aculer. 

** Miramont-d Aiguillon, c** Port-Sainte-Marie (Lot- 
et-Garonne). 


? Ed. et cod. 5291, Chastieau de Gotz ou Gout; nunc 


fortasse Goutx prope Colleignes , c* Port-Sainte-Marie. 


** Montpezat , c*” Prayssas (Lot et-Garonne). 

** Sainte-Livrade, arr. Villeneuve-sur-Lot (Lot-et - 
Garonne) ; ed. et cod. 5291, Saint-Liberat. 

*” Ed. et cod. 5291, Prissan; fort. Prayssas, arr. Agen 
(Lot-et-Garonne). 

“ Lusignan-Grand, c* Port-Sainte-Marie vel Lusi- 
gnan-Petit, c* Prayssas (Lot-et-Garonne). 

® Cours, c™ Prayssas. 

“ Cod. 5291, Dalmenac; nunc Dalmayrac prope Lau- 
zerte, arr. Moissac (Tarn-et Garonne) vel Dolmayrac, 
ec” Sainte-Livrade (Lot-et-Garonne). 


C 


Lingeeeeen = 





Lyi Inaba an Neue tile b Tale edit 





2 sty Bal 


NR gle alone 








14 Pode RS 


——— 
7 ‘ 


* 


vii SNe nana sce On whiniaipbi ne elle) Ret cinta 


Me 


: 
4 
3 


*F 
a 





cs is, 


A 


B 


Cc 


D 


E 





RATIONE TERRA AGENENSIS. 785 


de Poicliis'. —— Item, domini de Savinhaco?. — Item, domini de Ruppe Theobaldi*®. — 
{tem, domini de Malves‘.—Item, domini de Claro Monte Superiori *.—Item, dominus de 
Rocacorn*. — Item, dominus de Monte Acuto’, — Item, domini d’Ante *. — Item, do- 
minus de Fespugh*. — Item, domini de Podio Piners'*. — item, domini de Bovis Villa?’. 
— Item, dominus de La Fots*, homagium et unum militem pro exercitu. 


§ 4. Homines! civitatis, castrorum, villarum et aliorum locorum infra scriptorum [et] pertinenciarum 
inter Oltum et Garonnam, tenentur facere exercitum domino regi, videlicet : 


Homines civitatis Agenni et pertinenciarum. — Item, homines Portus Sancte Marie ™ 
et pertinenciarum. — Item, homines prioratus Sancti Sacerdotis* et pertinenciarum. — 
Item, homines Grandis Castri et pertinenciarum.— Item, homines Salvitatis de Saberiis "” 
et pertinenciarum. — Item, homines castri de Penna'’ et pertinenciarum. — Item, ho- 
mines castri de Turnone'’ et pertinenciarum. — Item, homines Valencie* et pertinen- 
ciarum. — Item, homines abbatia Sancti Maurini®! et pertinenciarum. — Item, homines 
de Pomerio Vico” et pertinenciarum. 


§ 5. Hii subscripti tenentur facere exercitum et homagia de ultra Oltum domino regi, videlicet : 


Avissancius de Cavo Monte dominus Sanctz Basiliz 23. — Item, dominus de Duracio ™. 
— Item, dominus de Malo Vicino®. — Item, dominus de Levinhaco **. — Item, dominus 
Ysarnus de Bovis Villa®’. — Item, dominus de Seyssas **. — Item, domini Salvitatis Ste- 
phani. — Item, domini de Lauzuno®’.— Item, domini de Sancto Bartholomzo ®. — Item, 
domini de Gontaldo*'. — Item domini de Virarelh®.— Item, dominus de Talhaburgo*®. 
—lItem, domini de Gratalupo*. — Item, dominus de Tonenxs**. — Item, domini de 
Castro Maurone **, — Item, domini de Cantor *’. — Item, domini de Cassanolio **. — Item, 
domini de Sancto Aniano*®. —- Item, de Monte Sempronio“°. — Item, domini de Fu- 
mello “!, — Item, Amalvinus de Pestilhaco “*. — Item, dominus de Blancafort “. — Item, 
dominus de Perchia“*. — Item, dominus de Becferri “°. — Item, domini de Altis Vineis “. 


r — Item, Guillelmus de Clariaco“’. — Item, dominus de Monte Alto “*. 


* Fortasse le Pecle, prope Castelculier, c” 
(Lot-et-Garonne) ; ed. et cod. 5291, Poicles. 

* Fortasse Savignac prope Lasbals, ce” la Roque-Tim- 
haut (Lot-et-Garonne) ; ed. male, Samuhac pro Savinhac. 
* La Roque-Timbaut, arr. Agen (Lot-et-Garonne). 

* Malbes prope Saint-Caprais-de-Lerm, c” Puymirol . 
arr. Agen. 

* Clermont-Dessus, ce” Puymirol {Lot-et-Garonne) ; 
ed. Clermont-le-Somiere; cod. 5291, Clermont-le-Sou- 
verain, 

* Roquecor, ec” Montaigut (Tarn-et-Garonne) ; ed. Ro- 
cacom. 

” Montaigut, arr. Moissac (Tarn-et-Garonne). 

* Anthé prope Tournon-d’Agenais, arr. Villeneuve- 
sur-Lot (Lot-et-Garonne) ; ed. d'Aure. 

* Fortasse Frespech, c’” Penne (Lot-et-Garonne). 

'° Ed. Puy-Puiers; fort. Pépines prope Hautelage , 
ce” Penne (Lot-et-Garonne). 

" Ed. Boinsville; fort. Beauville, arr. Agen (Lot-et- 
Garonne). 

Ed. la Force; cod. 5291, la Fors; fort. Lalox, 
c* Puymirol (Lot-et-Garonne). 

'S Hic locus ab edilore omissus est; codicis 5291 lec- 
tiones , utpote pravas , relinqguimus. 

'’ Port-Sainte-Marie, arr. Agen. 

'* Saint-Sardos, ce” Prayssas (Lot-et-Garonne). 

'* Fortasse Castels prope Gasques, c” Valence-d’Agen 
(Tarn-et-Garonne). 

'’ La Sauvetat-de-Savéres, c” la Roque-Timbaut 
(Lot-et-Garonne). 

'® Penne, arr. Villeneuve-sur-Lot (Lot-et-Garonne). 
Tournon-d’Agenais, arr. Villeneuve-sur-Lot. 
Valence-d'Agen, arr. Moissac (Tarn-et-Garonne). 

*" Saint-Maurin, c” Beauville (Lot-et-Garonne). Vid. 
Gall. christ. II, col. 944. 


Puymirol 


TOME XXIII. 


** Pommevic, c” Valence-d’Agen (Tarn-el-Garonne). 

** Sainte-Bazeille, ec’ Marmande (Lot-et-Garonne); 
ed. Saint-Basile; cod. 5291, Saint Basille. 

** Duras, arr. Marmande. ‘ 

** Mauvezin, c™ Seyches (Lot-et-Garonne). 

* Lévignac-de-Seyches, ce” Seyches; cod. 5291, Le- 
vinhan. 

*7 Ed. \sain de Boinsville. 

* Fortasse Seyches, arr, Marmande. 

*° Lauzun, arr. Marmande. 

 Saint-Barthélemy, c” Seyches. 

*' Gontaud, c” Marmande. 

* Virazeil, c* Marmande; fortasse corrigere oportet Vi- 
razelh. 

** Taillebourg, ce’ Marmande. 

. Grateloup, c*” Castelmoron (Lot-et-Garonne). 

°° Tonneins, arr. Marmande. 
Castelmoron-sur-Lot, arr. Marmande. 
Sic quoque ed. et cod. 5291 ; fortasse corrigere oportet 
Cancone, nunc Cancon, arr. Villeneuve-sur-Lot (Lot-et 
Garonne). 

°8 Casseneuil, c” Cancon; ed. Cassaveil. 

*° Saint-Aignan prope Tremons, c” Penne (Lot-et-Ga- 
ronne); ed. et cod. 5291, Saint-Avy. 

*° Monsempron, c” Fumel (Lot-et-Garonne) ; ed. et 
cod. 5291, Montsemperny. 

“ Fumel, arr. Villeneuve-sur-Lot. ; 

© Pestillac prope Montcabrier, c™ Puy-l' Evéque (Lot). 

** Blanquefort, c” Fumel (Lot-et-Garonne). 

““ La Perche, ce” Lauzun (Lot-et-Garonne). 

** Beffery prope Miramont, c™ Lauzun (Lot-et-Ga- 
ronne). 

*° Hautes-Vignes, c’ Marmande ( Lot-et-Garonne ) 

* Clairac, c" Tonneins (Lot-et-Garonne). 

** Montaut, ce” Villeréal (Lot-et-Garonne). 


36 


37 


99 











E COMPOTO THESAURARIORUM LUPARA 


5 6. Homines castrorum, villarum et aliorum locorum infra scriptorum et pertinenciarum 
de ultra Oltum tenentur facere exercitus dicto domino regi Anglia, videlicet : 


Homines ville de Marmanda et pertinenciarum. — Item, homines bastide Sancta Fidis'! 
et pertinenciarum. — Item, homines de Castilhones® et pertinenciarum. — Item, ho- 
mines Montis Clari*® et pertinenciarum. — Item, homines Castri Senhorii * et pertinen- 
ciarum. — Item, Montis Flanquini® et pertinenciarum. — Item, homines Sancti Pas- 
toris © et pertinenciarum. — Item, homines Castri Novi’ et pertinenciarum. — Item, 
homines Ville Nove* et pertinenciarum. — Item, homines de Exio® et pertinenciarum. 
-— Item, homines ville Clairiaci ' et pertinenciarum. 








EK COMPOTO THESAURARIORUM LUPARA 


DE TERMINO SANCTI JOHANNIS M.CC.XCVI. 





MONITUM. 


Nomina quorumdam militum, armigerorum elt aliorum qui anno 
w.cc.xcvi in Vasconia cum Roberto, Atrebatensi comite, adversus An- 
glos pugnaverunt, e volumine rationes de termino Sancti Johannis Bap- 
listae a thesaurariis Lupara eodem anno redditas continente excer- 
penda curavit Andreas de la Roque’. Eruditum lectorem profecto non 

nlite. fugiet ibi non inscriptos fuisse omnes qui secundum feodorum usus 

pevesP et consuetudines ad bellum ea tempestate vocati fuerunt, sed eos 
tantum quibus regis thesaurari supendia numeraverant. [Inter quos oc- 
toginta sunt milites qui pro medietate anni (§ 1) 23,250 libras Turo- 
nensium acceperunt, non equabili tamen partitione distributas, quia 
scilicet alii aliis pactionibus regi se obligaverant; quod quidem infra- 
scripta annotatione exhibendum esse duximus "'. 


" Traité du ban 





E COMPOTO THESAURARIORUM LUPERA DE TERMINO SANCTI JOHANNIS 1296. 


° 1. Milites euntes cum comite Attrebatensi in exercitum Vasconia, pro medietafe anni. 


Gobertus de Hellevilla, 225 lib. decima die Aprilis. — Johannes li Truans, 200 lib. tunc. 














— Guillelmus de Sancto Cirico, 200 lib. tunc, — Johannes, vicecomes de Trembleyo, 
' Fortasse Sainte-Foy-le-Petit prope Auriac, c” Duras '° Clairvac, ec” Tonneins (Lot-et-Garonne). 

( Lot-et-Garonne). '' 3 militesacceperuntsinguli 1661.13s.4d.sive 5ool. 
* Castillonnés, arr. Villeneuve-sur-Lot (Lot-et-Ga- 15 eG — 3,000 

ronne). 3 25)... — hbo 
* Monclar d'Agenais, arr. Villeneuve-sur-Lot. 10 ————_———— 2fol....... — 2,400 
* Cod. 5291, Castel-Seignori. 4, ——_—_-——————-— adol....... —— 1,000 
; Monfla:.quin , arr. Villeneuve-sur- Lot. 4 —-—--—-_-—---——— Sool... 2... —- 1,200 
* Saint-Pastour, c** Monclar ( Lot-et-Garonne). 30 ee — 9,600 
' Castelnand-sur-Gupie, ce’ Seyches, vel Castelnaud 9 ee : —— 3,600 

de-Gratte-Cambe, c* Cancon (Lot-et-Garonne). 3 ee — 1,500 


* Villeneuve-sur-Lot (Lot-et-Garonne). 
* Fortasse Eysses, nomen abbatie prope Villam Novam 
site ; cod. 5291, Exy. Ko ; 23,2501. 








& RN abl cs iil Rises edu 2 te whit 


pas anal Salsa 


Se ot. eae 





Patni? Rial ataaiateacreelne which “ifs siet pinata 


Ae Hs at bs iT 


etn tomers ies ty 


So eS 


gaits 7 


er ee ON 








DE TERMINO SANCTI JOHANNIS M.CC.XCVI. 787 


1 200 lib. tunc. — Amaricus de Mellento, se quinto militum, 1200 lib. tunc. — Thomas de 
Brueriis, se alio! militum, 500 lib. tunc. — Pontius, dominus Montis Lauri, se quinto 
militum, 2000 lib. tunc. — Oliverius de Briengon, 225 lib. tunc. — Philippus de Julliaco, 
200 lib. tunc. — Girardus Tourbet, 200 lib. tunc. — Bouchardus de Marliaco, se quinto 
militum, 1200 lib. tunc. — Johannes de Campis, se alio militum, 4oo lib. tunc. — Jo- 
hannes de Villa Petrosa, pro se et Johanne de Bello Monte, domino Sancte Gennovefe , do- 
mino suo, 500 lib. tunc. — Robertus de Vavrin?, dominus Sancti Venantii*, se quinto 
militum, 1600 lib. tunc. — Johannes de Barris, pro se et socio suo, et pro Guidone de 
Beauleu, 500 lib. tunc.— Johannes de Castellione, 200 lib. tunc. — Comes Boloniz Ro- 
bertus, se 25 militum, 8000 lib. 15 die Aprilis—Comes Augi Johannes, se tertio militum, 
c 1500 lib. tunc. — Guido de Noyele, 200 lib. tunc. — Emlardus‘ de Selinghen®, se 
quarto militum, 1200 lib. 17 die Aprilis. — Robertus de Belebrone °, 200 lib. tunc. — 
Johannes de Colebert’, dominus Lamberti Curia *, 200 lib. tunc. — Ingerrannus Beieret, 
dominus de Ramecourt®, 200 lib. tunc. — Castellanus de Bergues'® Gilebertus, se 
quarto militum, 1600 lib. 1g die Aprilis. — Guillelmus de Radinghem", 200 lib. tune. 
p — Johannes de Friencourt, 200 lib. 20 die Aprilis.— Renaudus de Bouberch", 200 lib. 
21 die Aprilis. — Summa 23,400" lib. Turon. 


_ 
im) 


§ 2. Milites, armigeri, et alii stipendiarii in exercitu Vasconia, pro residuo vadiorum. 


Dominus Johannes Vigerii, quondam prepositus Sancti Severi, 341 lib. 14 sol. 6 denar. 
—Jocelinus de Castro Novo, miles, 258 lib. 2 sol. 3 denar. — Dominus AXgidius de Ripa 
& Alta, 25 lib. — Dominus Radulphus de Maignelers, 50 lib. — Dominus Philippus de Ho- 
dencourt, 25 lib. — Dominus Eustachius de Fayello, 25 lib. — Johannes Meingeoire, 
80 lib. 4 sol. 6 denar. — Adenotus de Montiniaco, 17 lib. 10 sol. — Adam et Guyardus 
de Cardineto, 27 lib. 10 sol. — Ingerannus de Arenis, pro se et fratribus suis Henrico, 
Godardo et Johanne de Croquoyson, 36 lib. 10 sol. — Adam Bequet et socii sui, 75 lib. 
10 sol. — Johannes de Castello, 20 lib. 8 sol. 6 denar. — Johannes de Gornayo et ejus 
filius Johannes, 25 lib. — Aigidius de Beuroy, 25 lib.— Johannes de Blayncourt"*, 60 lib. 
— Petrus de Campellis, 20 lib. — Johannes de Sancto Arnulpho ", 18 lib. 10 sol. — 
Radulphus Major et socii sui, 58 lib. 10 sol. — Flamingus de Canny "*, 103 lib. 7 sol. 


= 


8 denar. — Petrus li Chas et socii sui, 49 lib. 10 sol. — Petrus Brandini et socii sui, 
G 96 lib. — Guiotus de Mota et socii sui, 105 lib. 15 sol. — Matheus de Burcamp, 24 lib. 
— Petrus de Tornella, 25 lib. — Hugo de Camberon, 33 lib. 10 sol. — Dominus Theo- 
baldus de Ponte Remigit'’, 30 lib. — Aigidius de Lunbart, 25 lib. — Dominus Johannes 
de Bello Villarit, 16 lib. 8 sol. 7 den. — Michael Sancii et Petrus Martini de Sancto 
Johanne de Pede Portus’, 147 lib. — Anselmus de Sayns, 22 lib. 10 sol. — Petrus de 
n Rogean ®, 12 lib. 7 sol. 2 den. — Giletus de Ecclesia, 30 lib. 15 sol. — Johannes de 


Sancto Blimundo”, 80 lib. 50 sol. — Guillelmus de Betencourt, 18 lib. 15 sol. 6 den. 
— Picardus de Loonses, 20 lib. — Guillelmus et Johannes [de] Chalon, fratres, 65 lib. 
8 sol. — Johannes Saqueti, 28 lib. 15 sol. — Colardus Furnerii, 27 lib. 10 sol. — Petrus 
de Boflers?', 25 lib. 15 sol. — Guillelmus de Herbovilla, 24 lib. 15 sol. — Johannes 
Ruff, 75 sol. — Thomas Latheni, 35 lib. 10 sol. — Johannes de Balneolis, 32 lib. 
13 sol. — Radulphus de Castro Novo, 100 lib. — Radulphus de Junqueriis, serviens ar- 
morum, 135 lib. — Dominus Adam de Cardineto, 113 lib. — Comes Petragoricensis He- 
lias Talayrami, 50 lib. — Dominus Aimericus de Mala Morte, 38 lib. — Talayranus, vi- 
cecomes Alti Villaris, 251 lib. 50 sol. — Vicecomes Meleduni™, 75 lib. — Petrus de 
k Pontisara, 46 lib. 16 sol. —- Philippus de Cultura, 28 lib. 19 sol. — Johannes Roteau”, 


is 





' Rectius se aitero. 

* Wavrin, c” Haubourdin, (Nord). 

* Saint-Venant, c” Lillers (Pas-de-Calais). 

* Rectius fort. Einhardus. 

* Fort. Seninghem, c” Lumbres (Pas-de-Calais). 

* Fort. Bellebrune, ce” Desvres (Pas-de-Caiais). 

” Rectius fort. Colembert, c™ Desvres (Pas-de-Calais). 

* Lambercourt prope Miannay, c* Moyenneville 
(Somme). 

* Ramecourt, c” Saint-Paul-sur-Ternoise (Pas-de- 
Calais). 

'° Bergues, ar. Dunkerque (Nord). 

'' Radinghen , ce” Fruges (Pas-de-Calais). 

'* Boubers-lés-Hesmond, c*” Campagne-les-Hesdin, 
sive Boubers-sur-Canche, ¢ Auxi-le-Chateau (Pas-de- 
Calais). 


' Rectlius 23,250. 

'* Fort. Blaincourt, c* Creil (Oise). 

'® Fort. Saint-Arnoult, c* Formerie (Oise). 

’* Fort. Canny-sur-Therain, ec” Formerie (Oise). 

'’ Pont-Remy, c™ Ailly-le-Haut-Clocher (Somme). 

'* Saint-Jean-Pied-de-Port , ar. Mauléon (Basses-Pyré- 


nées). 

'* Fort. Rogent, prope Tceufles. c Moyenneville 
(Somme). 

© Saint-Blimont, c¢ Saint - Valery - sur - Somme 
(Somme). 


" Fort. Bouflers, ec Crécy (Somme). 

22 Adam IV, vicecomes Meleduni, ab anno 1278 ad an- 
num 1305. Conf. Taillandier, Histoire du chateau et du 
bourg de Blandy en Brie, p. 31. 


** Sic; rectius fort. Rateau. 


99> 





| 


788 CONVOGATIONS ET SUBSIDES POUR L’OST DE FLANDRE. 


18 lib. 5 sol. — Dominus Johannes Egrini, 24 lib. 10 sol. — Renaudus de Angulo, 14 lib. 4 
10 sol. — Guillelmus de Parigné, 12 lib. — Odetus de Parigné, 14 lib. 10 sol. — Do- 
minus Johannes d’Avrigny, 22 lib. — Tassinus de Fresnel. — Arnaldus Remundi de So- 
lerio, dominus Belini', 325 lib. — Olricus Alemannus, serviens armorum, 300 lib. — 
Johannes de Cramoisy *. — Dominus Guillelmus de Cava Rocha, 60 lib. — Dominus Guil- 


lelmus de Cabaneriis, 32 lib. 








CONVOCATIONS ET SUBSIDES POUR L’OST DE FLANDRE 


DE M.CCG.I A M.CGCGG.IV. 





AVERTISSEMENT. 


Les registres XXXV et XXXVI du Trésor des Chartes renferment, 
en double expédition, les documents que nous avons cru devoir 
réunir sous un litre commun, apres avoir reconnu qu'ils se rapportent 
lous aux expéditions projetées ou exécutées contre la Flandre pen- 
dant les années 1302, 1303 et 1304. Mais, loin de confondre ces dif- 
férentes listes, nous nous sommes attachés, au contraire, en consultant 
les lettres circulaires qui les accompagnent presque toutes, a déter- 
miner le temps et les circonstances ou chacune delles fut dressée. 
Nous avons eu soin particuli¢rement den distinguer deux que La 
Roque avait confondues dans son édition, et qui nous paraissent avoir 
chacune leur caractere propre. (Voyez plus loin, § g et 15, Subside de 


guerre levé en 1304 sur les trois ordres.) Nous en publions quelques autres 


qui lui étaient restées inconnues, et nous espérons quen collationnant 
les deux registres ol ces divers documents sont transcrits nous au- 
rous réussi a les reproduire plus correctement. 





§ 1. [Convocation du 10 juillet 1302 pour le 15 aoat, a Arras %.] c 


Le seignor de Dampierre. — La contesse de Roussi. 





Le seignor de Vaucoulour. — 


Le vidame de Chalons. — Le seignor de Chasteauvillain. — Le seignor de Planci. — Le 


seignor de Joigny. — Le seignor d’Angleure ‘. 


-_ Le seignor de Cherboigne. — Le sei- 


gneur de Granci. — Le marichal de Champoigne. — Le seignor de Geinville’®. 


2. [Convocation du 8 aout 1302 pour la quinzaine de la mi-aodt & Arras ®.] D 


Hanonie, Suessionensi, Petragoricensi, Astariaci’, Pontivi, Ruthenensi comitibus, et 


' Fort. Belin, ar. Bordeaux (Gironde). 

* Cramoisy, ce” Creil (Oise). 

* Reg. XXXV, fol. 37, n* g7. Le roi, en convogquant a 
Arras, pour le 15 aoiit, les douze vassaux de Champagne 
dont les noms suivent,annule la convocation qu'il leur avait 
adressée précédemment pour le 10 aoit a Ouchie (probable- 
ment Oulchy, arr. de Soissons, Aisne). Mais ce nouveau 
mandement dut étre annulé comme le premier, car il était 
expédié la veille de la désastreuse bataille de Courtrai. 


* Ms. Angleuse. 

* Sans doute Jean sire de Joinville. 

* Reg. XXXV, fol. 6, n° 23. Le roi, apres avoir an- 
noncé que les Flamands sont en train assidger Lille , 
ajoute : « Avons ordené a estre sans nul deffaut.a Arraza 
«la quinzaine de la mi aoust prochaine, et avons fait 
« faire general semonse par notre royaume par ban et 
« par arriére ban. » 

7 Ms. Asturiaci. 














scsi cacitically Riise 





Pa She 


en gates cee 


TAG NS EL 

















CONVOCATIONS ET SUBSIDES POUR L’OST DE FLANDRE. 789 


A comitisse Barri, et vicecomiti Thoarcii, ac domino! Castri Vilani, Granceii, Montis Acuti 
Puisseti, de Dangu, Credonii, G*. de Hauricuria, Rossilionis*, Pervarii‘, Vitrerii do- 


minis. 


Item domino de Ambazia, Hugoni Archiepiscopi, Hugoni de Thoarcio®, Guillelmo 
Bertrandi, Johanni Maleti, Roberto Maleti, Johanni de Ebera, Johanni de Ferrariis, Ro- 


B berto Montigniaci, Nicolao de Hotot. 


§ 3. Nomina euncium cum domino Karolo [anno 1303] ®. 


Le conte de Saint Pol. — Le conte de Sancerre. — Le conte de Bouloingne. — Le sei- 
gnor de Matefelon. — Le visconte de Biaumont. — Robert son fil. — Le seignor de La- 








et tribus archiepiscopis suprascriptis. 


' Les mss. portent par erreur comiti au lieu de domino. 

* Guillaume de Harcourt (Cf. $ 3 

* On trouve plus loin Artaudus Roussillon. 

* La premiere syllabe dtant abrégée, on pourrait lire 
aussi Parvarii. 

* Ms. Tharcio; on trouve plus loin Touart. 

* Reg. XXXV, fol. 23, n’ 70. Par lettres du vendredi 
3 mai 1303 (en la feste de l'Invencion sainte Croix), le 
roi mande aux vingt seigneurs dont les noms suivent qu’ils 
répondent a V'appel de Charles, comte de Valois, et quau 
liew de se rendre a Arras le 15 juin, ils soient ad Amiens des 
le 23 mai (le juedi devant la feste de Peuthecoste). 

Le rendez-vous donné a Arras, et ow le roi devait se trou- 
ver en personne, fait V'objet d’un mandement en date du 
28 mars 1303 (le jeusdi apres l’annunciation) , lequel 
ordonnait une levée générale de 18 a 60 ans : « Nous vous 
«mandons et commandons que vous mandez et com- 
«mandez a touz vos hommes et subgez destroitement, 
« nobles et non nobles, de quelque condition qu'il soient, 
« qui auront aage de xviii ans et de plus jusques 4 l'aage 
«de Lx ans, c'est assavoir que celui qui aura Lx ans et 
«non plus, il convendra qu'il soient aus diz jour et lieu 
«en armes et en chevars, chascun selont sa condition, 
«et qui chevaus ne pourra avoir, a pié, tieux armes 
«comme il pourront avoir. » (Suivent les eaceptions en fa- 
veur des artisans et des laboureurs.) Reg. XXXVI, fol. 14. 

” Reg. XXXVI, Maulevrier. 

* Ib. Rulli. 

* Reg. XXXV, fol. 36, n° 96. Le roi, aprés avoir an- 
noncé que ses deux freres, Charles de Valois et Louis 
d'Evreux, sont deja rendus a Vost de Flandres, mande 
«que lous ceus qui armes pourront porter, qui conve- 
«nablement seront apparellié selon leur estat, soient 
«nobles ou non nobles, de commun ou d’autre condi- 
« tion , de cheval ou de pié, seur poine de cors ou d’avoir, 
«s’en aillent, etc. » 








val. — Le seignor de Mallevrier’. — Monseignor Gui le Boutellier. — Le seignor 

c d’Averton. — Le seignor de Monte Jehan. — Le seignor de la Haye. — Le seignor de 
gnor f ’oion de Quavaours. — Le seignor de Craon. — Monseignor Hugue PArcevesque. 
— Le seignor de Ruelly*. — Monseignor Jeffroy de Vendosme. 

§ 4. Communes [convoquées durgence, le 14 juillet 1303 °). 

pd Noyon'’®. — Vermendois "'. — Chauni!®. — Chaudarde™. — Walli'*. — Saint Ri- 
quier ©. — Moustereul '*. — Saint Quentin '’. — Roye'*. — Mondidier ”. — Lagn. — 
Cerni®®. — Peronne ?'. — Crespi®. — Corbie**. — Bruiéres *. — Soissons *. — Amiens. 

§ 5. [Archevéques et évéques convoqués d’urgence le 16 juillet 1303 7°.] 
Arcurepiscopi: Tours. — Roen. — Sens. 

e  Episcopr : Lixies. — Triguier. — Saint Mallou. — Leon. — Cornoaille. — Sanliz. — 
Tournoy. — Evreues*’. — Soissons. — Dol. — Amiens. — Sees. — Vennes. — Nantes. 
— Rennes. — Ostun. — Baiex. — Coustances. — Clermont. — Noyon. — Limoges. — 
Lengres. — Chaalon. — Troies. — Biauvez. — Le Mans. — Chartres. — Saint Briou*. 
Orliens. Laon. — Avrenches. 

F  Quilibet istorum habuit litteram suprascriptam, que dirigitur episcopo Autissiodorensi 


'* Noyon, ar. Compiégne (Oise). 

" Tl faudrait probablement Vermand, car il ne peut 
s'agir ict du bailliage de Vermandois, mais de la commune 
de Vermand, ar. Saint-Quentin (Aisne). 

'* Chauny, ar. Laon (Aisne). 

'’ Req. XXXVI, Chaudardre, auj. Chaudardes, 

Neufchatel (Aisne). 
* Ib. Valli; auj. Vailly- -sur-Aisne , ar. Soissons (Aisne). 
* Saint-Riquier, c” Ailly-le-Haut-Clocher (Somme). 
Senaulimetiee (Pas-de-Calais). 
'? Saint-Quentin (Aisne). 
Roye, ar. Montdidier (Somme). 
Montdidier (Somme). 
Cerny-en-Laonnais, c” Craonne (Aisne). 
Péronne (Somme). 
* Crépy-en-Laonnais, c” Laon (Aisne). 
Corbie, ar. Amiens (Somme). 
Bruyéres, c” Laon (Aisne). 
Soissons (Aisne). 

*° Reg. XXXV, fol. 30, n° 86, et Reg. XXXVI, fol. 
31 v°, n° cxxximt. Voici le commencement du mandement 
adressé a Vévéque d’Auxerre et daté du mardi avant la Ma- 
deleine 1303, au bois de Vincennes : «Comme nous aions 
« soudainement entendu que nos ennemis de Flandres , 
« qui grandement se sont efforcié et de plusieugs contrées” 
«de Flandres et d’ailleurs assemblé, sont entré a grant 
« efforz en nostre terre et ont ja arse Therouanne, la cité 
«etl’eglise, et mout d'autres villes et lieus, et s’efforcent 
«de jour en jour et de plus en plus avant venir et de des- 
« truire le roiaume, et sont au plus grant effortz et en la 
« greigneur multitude que il puissent estre, et si gran- 
«dement que il n'est memoire de lonc temps que du 
« temps de noz devanciers fust si grant besoin, comme 
« orendroit, de semondre par voie d'arrére ban, etc. » 

*7 Ms. Vreues. 

*S Jb. Saint-Brion. 





790 CONVOCATIONS ET SUBSIDES POUR L’OST DE FLANDRE. 


§ 6. [Seigneurs convoqués d'urgence , le 16 juillet 1303'.| 


A notre amé et feel Gieffroy de Vendosme. 
Dominis R. seignor de Mallevrier *. 

Fouque, seignor de Matefelon. 
Amaurri, seignor de Creon. 

Brient, seignor de Mont Jehan. } 
Gieffroy, seignor d’Ancenys’*. 
Pierre, seigneur de Chamille. 
Gieflroy d’Averton. } 


Quilibet istorum habuit litteram 
suprascriptam, que dirigitur 
Gaufrido de Vindocino, mi- 
iti. 





§ 7. [Lettre close du 5 aoit 1303, rappelant qu'il faut étre rendu a Arras au jour précédemment 


indiqué *.] 


Nomina illorum quibus dirigitur littera suprascripta. 





Le sire d’Jsles. — 


Symon de Chastiauvillain. — * Hugues lArcevesque’, chevalier. 
Jehan de Biaumanoir. — Le seignor de Huchin. — Colart [de] Douay. — Gui le Bouteiller. 
— Le conte de Roussy. — Aymart de Valence. — Hugue de Vienne*. — Le seignor de 
Caumont. — Mouton de Blainville. — Robert de la Roche. — Le conte de Pierregort. — b 
Thomas de Bruiéres. — G. de Voisins. — * Le seignor d’Averton.— Estienne de Jaunoy. 
—— Le seignor d’Angleure. — Le seignor de Solligny. — Le seignor de Cullant. — Henry 
du Boys, chevalier. — Thibaut de Lorraine. — Le seignor de Levrous. — Le seignor de 
Malestroit ’. — Gieflroy de Pons, seignor de Bergerac. — * Le seignor de Mermande. — 
Le seignor de Rosemont.— Guy du Plessie. — Gaucher de Meri. — Gui de Roche- £ 
chouart. — Renaut de Pons. — Patriz de Chaourses. — P. de Helli. — *J. Malet. — Le 
seignor de Barberu*. — Le seignor de Chantilli. — R. de Chartres. — Hue de la Ferté. 


— Aymart de Poitiers. -—Jehan de Courtenay. — G. PArcevesque , seignor de Partenay, — 
Aubert de Angest’. — Hervi de Léon, le pére. — Le seignor de la Roche. — Le sires de 
’Avaugor ©. — J. de la Ferte. — Le conte de Rodois". —*Le seignor de Mont Faucon, 
—Le seignor de Béle Ville. Le conte de Sancerre. — Hervi de Léon, le fuiz. — * Le 
seignor de Doucelle. —P. de Chaneviéres. —Gieflroy, seignor d’Aussenis '?. — * Le seignor 
de Laval. — Le seignor de Mont Bazon. — Jehan de Bretaigne, visconte de Limoges. -— 
P. de Manencourt '. — Le conte de Vendosme. — Le seignor d’Arcies. — Paien de 
Chaources. — Jehan de Bourgogne '*. — Jehan {de| Choisel. — Le seignor de Joanville. 
— Guillaume de Biausart. — Gace de Loigni. — J. de Jouanville. — * Le conte d’Aucerre, 
le janne '°. — Le vidame de Chartres. —*Le seignor de Mathefelon.— Gui de la Marche. 
— Le seignor de Vergi.— *Gautier seignor de Mont Faucon. — Le seignor de Montfort. 

P. de Cornuel \*. — Jehan de Chalon. — * Le seignor de Gracey '’. — Ansel de Gallande. 
— Le seignor de Dampierre. — Le conte de Montbeliart. — Gui d’Auneel '*. — Aymart 
de Poitiers, le jouenne. — Dreue '* Britaut. — Jaque de Montchablon. — J. de Courance ”. 
— Le seignor de Lonviller. — Adan de Bruiéres. — Bruiant le Buef, escuyer. — Rou- 
lant de Dinan. — Le seignor de Ris. — Jehan de Varennes. — Hamemart*! de Cornoaille. 





' Reg. XXXV, fol. 31, n° 87. Ce mandement est aussi * Reg. XXVI, la Vaugour. Il s'agit sans doute ici de 


pressant que ceux qui précédent, mais la gravité des cw- 
constances prouve assez que les seigneurs dont les noms 
suivent ne furent pas seuls convoqués. Le mandement du 
5 aot 1303 (S$ 7) est accompagné d'une liste beaucoup 
moins incomplete. 

* Reg. XXXVI, Maulevrier, 

* On lirait plutét Autenys; mais on trouve plus loin 
Aussenis, puis Ancenis , qui est la véritable legon. 

* Reg. XXXV, fol. 33, n° gi. Le roi rappelle aux 
seigneurs dont les noms suivent la convocation d’urgence 
quils ont recue, et se plaint de la lenteur de leurs prépa- 
raltifs. 

> Ce nom, et quelques autres, se lisent a deua endroits 
différents de la liste; nous avons signalé par un astérisque ces 
répétitions, qui sont probablement le résultat d'une erreur. 

* Reg. XXXVI, Vianne. 

* Les deux registres portent ici Mallecroie; mais plus 
loin (S$ 42) on y trouve Malestroit. 

* Cest-d-dire Barbezieux; le reg AXXVI porte par er- 
reur Barbeheu. 


* Reg. XXXVI, Hangest. 


Henri lV, baron d’Avaugour, de Mayenne et de Goello. 
Voyez le P. Anselme, Ill, 59. 

'' Tb. Roudois, c’est-a-dire Rhodez. 

* Il faudrait Ancenis comme au § 42. 

' Reg. XXXVI, Mannencourt. 

‘* C'est d'aprés le § 48 que nous interprétons U'abrévia- 
tion da reg. XXXV (Bourg.); le reg. XXXVI porte par er- 
reur Bourges. 

"" Reg. XXXVI, le jouene. 

* On lirait plutét ict Tornuel; mais plus loin ($ 17) on 
lit Cornuel, c’est-a-dire Corneuil, c* Damville (Eure). 

‘7 Reg. XXXVI, Grantcei ; on retrouve un peu plus loin 
Granci et dans le reg. XXXVI Grantci. Mais il est possible 


que ce ne soit pas une répétition; car le seiqneur de Grancey 


Jigure ($18) parmi les Champenois, et le seigneur de 


Grancy ($ 48) parmi les Bourguignons. 

'* Reg. XXXVI, d’Aunel. 

'* Ib. Dreu. 

© On lirait aussi Tourante; mais il sagit de Cou- 
rances, c™ Milly (Seine-et-Oise). 

' Ou Hamenjart. Cf. § 42, Hagomart de Cornouelle. 


Le >| 


G 





Ft 


eT Re A 


SE a ee sebaabs ne een 


4 
os 








edhiaia Nutetin sok 


Be SiGe 


a 





1 — Johan de Matheclou'. — 


G 


— 


’ sires ps Clére. — Le chastelain de Biaumés. — P. d’Amboise '’, chevalier. 


CONVOCATIONS ET SUBSIDES POUR L’OST DE FLANDRE. 791 
*Le seignor de Chemillié. — Hervi de Blain. — * Le seignor 
de Belleuz*. — Le seignor de Hamelleincourt. — P. de Bretaingne. — * Hugue l’Arce- 
vesque, chevalier. — *Le seignor de Marle. — *Le seignor de Monte Jehan. — Ansiau de 
I'lile.— Le seignor de Pois*.— Jehan de Bar. — *Le seignor de la Haye. — Girart Cha- 
bot. — Yon du Pent, escuyer. — Le seignor de Volvi. — Hugues de Touart. — Le sire 
de Trinquiac. — Le seignor d’Apremont. — Oudart de Chambli. — Le seignor de Mel- 
lou‘ le juene. — Le conte de Grantprée. — Le seignor de Linas®. — *Le joenne conte 
d’Aucerre. — Bernart de Morel °. — G. Crespin, le fuiz. — Estienne seignor d’Oissellier ’. 

—*Le seignor de Granci’. — Le seignor d’Ivri. — Le seignor de Chastiau Vilain. — Le 
seignor f tng la Fauche. — R. de Montigny. — *Le seignor d’Averton. — Le seignor de 


: Broyes. — Le seignor de Tournebuc. — Le seignor de Chavigny. — Haimart d’ , ae Ta 
5 § y- 


-— - Seignor de-Vaucoulour. — Jehan de Prié®. — Giles de Mailli®, — Mahi de Mailli. 

- Le seignor d’Ailli. Le vidame de Chaalons. -— * Robert de Biaumont. — Henri de 
Cem — * Robert de Biaumont. — Le seignor de Choisel. — Le seignor de Hans. — 
Bertran seignor de Montlevein"'. — *Le seignor de Mermancde. — *Amaurri de €raon. 
— *Le seignor de la Haye. — “Le seignor de Chemilé. — Le seignor de la Haie en 
Touraine. — Guillaume Crespin, le pere. — Le seignor d’Amboise. -—- Le seignor de 
Montlezun . — * Le seignor de Doucelle. — Ridel de Rellie, Painsné, chevalier. — * Es- 
chivart de Prullier. — Le seignor d@Ambode '®. — * Amauri de Craon. — Erart d’Arcies. 
— R. Malet. — Le seignor de Beencourt. — *Le seignor de la Haye. — P. de Rocelan 





: — Le visconte de Touart. — Nicaise de Rochefort. — G. Tesson. — Ridel de Rellé, le 


veil. — *Le seignor de Laval. — Le seignor de Montbuisson’®. — *Le seignor de 
Mallé. — Le sires d’Estouteville. — *Hue de Baucay. — P. de Chaourse, chmedline. — 

“Le seignor de Beluz'*.— Le visconte de Meleun. — Le sires de Moriac. — *Renaut de 
Precigny. — Le sires ra Hotot. — P. dAmboide"’. — *Le seignor de Matefelon. — Les 
*Renaut de 
Precigni. — Le seignor de Bollemont '. — Chauvignon™ seignor de Maategion — Ro- 
bert Bacon. — Le seignor de Mataz. — Le conte de Soissons*!. —* H. de Baucay, chevalier. 
— *Le seignor de Mont Jehan. — Le seignor de Beflremont, escuyer. — Le seignor de 
Roulaincourt. — Rot. de Monrocher. —— G. Patriz. —— Le seignor de Valeri. — * Le sei- 
gaor de Mellou, le juenne. —* Eschevart de Prullé *. — *J. Malet. — Le visconte de Tou- 
raine *°, — Le seignor de Gargoule. — Le seignor ie Brimeu. — Artur de Bretaingne. — 
Le sires @Oineval. — Le seignor de Ferriéres. — Le seignor de Rochefort. — Le vis- 
conte de Roen. — Hue de Con flans. 





§ 8. [Convocation du 21 aout 1303 pour le dimanche aprés la quinzaine de la mi-aodt & Arras*".| 


Le seignor d’Engleure. — G. conte d’Aucerre. — Thebaut de Lorraine. — Le chaste- 
lain de Biaumez. — J. de Courtenoy. — Le vidame de Chartres. — Gui le Boutellier. 
y 
— Robert de Biaumont. — Le seignor de Levrous. — Le seignor de Culant. —-- Mouton 
§ 8 
de Blainville. — Li Brun, conte de !a Marche. — Le conte de Montbéeliart >. — Le sei- 
’ 
gnor de Pois. — Le [seignor de] Tornebu. — Hugue lArcevesque. — Gautier, seignor de 
Montfaucon. — Le seignor d’lvri. — Le seignor de Matefelon. — Hue de Baucez 2°. — 
Guy de la Marche. — Aubert de Hangest. — Le seignor de Vergi. — Guy d’Auncel. — 
y oD oD fe) Vv 
Le seignor de Chavigny. — Gui de Rochechoart. — Artur de Bretaingne. — Le seignor 
5 pny 5 § 
de Mont Jehan. — Le seignor de Semilly*’. — Le seignor de Ferriéres. — J. de Bour- 


' Reg. XAXVI, Mateclon. 
* Un peu plus loin, Beluz, et dans le reg. XXXVI, '7 Ib. Emboise. 

Baluz, puis $ 51, Belleus; peut-éire Belleuse , c™ Conty '§ Ib. D’Emboise. 

(Somme). '* Les registres portent ict Bellemont; mais on trouve 
* Reg. XXXVI, Bois. plus loin (S$ 18 et 41) Boulemont e/ Bollemont. 
* Reg. XXXVI, Mellon; le méme registre (§ 41) porte * Reg. XXXVI, Chavignon. 

Mello, qui paratt étre la véritable legon * 1b. Suessons. 
° Ce nom est peut-étre altéré. 2 Plus haut, Eschivart de Prullier. 


'© Reg. XXXVI Baluz. 


* Au § 49, Moruil et Moreul. 
” Reg. XXXVI, Oisseller. 
* Ib. Grantci. 
’ On trouve ici Pric ou Prit; nous npeaions la le- 
con du § 37. 
'° Reg. XXXVI, Malli. 
" [h, Montlouein. 
'* Tb. Monibezun ; c’est une mauvaise lecon. 
'* Ib. Amboide. 
'* Cf. $§ 42. 
’ Reg. XXXVI, Monthaisson. 


*> 'Turenne. 

* Reg. XXXV, fol. 43, n° 115. Le rot presse de noa- 
veau le seiqneur d’Anglure et ceux dont les noms suivent de 
se rendre a Arras; tl part lui-méme en toute hdte pour 


Joindre ses ennemis de Flandre, qui «se vantent que il 


« veulent a certain jour combatre contre lui. » 

* C'est la legon du reg. XXXVI; le reg. XXXV porte 
par erreur Mobeliant. 

** Reg. XXAVI, Baucoy. 

7 Le méme sans doute qut , dans le paragraphe précédent, 
est appelé Chemillié ef Chemilé. 












792 CONVOCATIONS ET SUBSIDES POUR L’OST DE FLANDRE. 


. 


goingne. — Le seignor de Fontenille. — Le seignor de Laval. — Ansiau de I’Ille '.— * J. de 
Chalon. — Renaut de Ponz. — Le seignor de la Haie. — Le visconte de Meleun. — J. de 
Courance. — *J. de Chalon, — Le seignor d’Amboise. — Aymar d’Archiac. — Le sire de 
Claye. — Le seignor de Montbazon. — J. Malet. — Patriz de Chaources. — Le visconte 
de Thouart. — Girart Chabot. — Le seignor d’Averton®. — G. ’Arcevesque. — Thomas 
de Bruiéres. — G. Crespin, fuiz au seignor d’lvry. — J. de Bar. — Bernart de Morel’. B 


— Le seignor de Mellou ‘, l’ainzne. 


$9 4 15. [suBsiDE DE GUERRE LEVE EN 1304 sur Les TROIS ORDRES”.| 


§ 9g. Thoulosan. 


Le conte de Foix®, “— uu.xx hommes d’armes, contez en ce el 


Le conte de Comminges’, 
Le conte d’Armignac °, 


nombrez ceus que il doivent faire de leur propre 
demaine*, et chascun mil sergenz. 


Le conte de Esterac , xt hommes d’armes a céle meisme ordenance, et V.c sergenz. 
Le seignor de Montlezun?', xxx hommes d’armes et 111.¢ sergenz. 


Monsieur Noht'? de Montaust, seingneur de Courrencagues '*, xx hommes d’armes et 


I1.C sergenz. 


Monsieur Jordain de I’Ille™, xt hommes d’armes et 11.¢ sergenz. 
Roger de Comminges, xx hommes d’armes et u1.c sergenz. 

Le seignor de Noalles, xx hommes d’armes et 11.c sergenz. 

Le seignor de Caumont, xx hommes d’armes et 11.¢ sergenz. 
Monsieur Raymont Humaut", xv hommes d’armes et c sergenz. 
Raymont de Beart '°, x hommes d’armes et I1.c sergenz. 

Le Boort de Foiz, x hommes d’armes et 11.¢ sergenz. 

Bertran Loup, x hommes d’armes et u1.c sergenz. 

Monsieur Bertran del Fagar, x hommes d’armes [et| L sergenz. 


5 


Monsieur Oht'’ de Montaust, x hommes d’armes. 


Monsieur Raymont de Marquefave 18 
Monsieur Arnaut de Marquefave, 


>} fréres, chacun x hommes d’armes et L sergenz. 


Le visconte de Tartas'’, xxx hommes d’armes. 
Saince de Claverie®, vi hommes d’armes et 111.c sergenz. 
Somme, y.c.L1 hommes d’armes et vi.m sergenz *'. 


' Reg. XXXVI, VIsle. 

* Ib. Auverton ou Awerton. 

’ Au § 49, Moruil et Moreul. 

' Les registres portent Mellon. 

* Reg. XXXV, fol. 52, n° 129. La liste que nous pu- 
blions sous les paragraphes 9 @ 15 fait connaitre dans quelle 
proportion les seiqneurs du midi de la France contribuerent 
au subside de guerre que Philippe le Bel leva en 1304 sur 
les trois ordres. Les buses de cetie contribution sont déter- 
minées par le passage suivant de ia lettre circulaire que le 
roi adressa de Nimes, le 24 février, a Varchevéque de Tours , 
ainsi qu'aux autres membres du clergé et de la noblesse : 

« Post multarum revolutiones viarum, tandem in hac 
« via, tanquam expeditiori et commodiori negotio quod 
«incumbit, nostra sollicitudo quievit ut universos pra- 
«latos et personas ecclesiasticas religiosas et seculares , 
« duces, barones, et quoscunque nobiles regni ejusdem, 
«requirere deberemus ut de singulis quingentis libris 
«redditus quas in regno ipso habent de uno armato ho- 
«mine equile, et ignobiles de sex hominibus armatis 
«peditibus pro quibuslibet centum focis, subsidium 
« nobis faciant ista vice. » 

Le registre XXXV du Trésor des Chartes donne, a la 
suite de cette lettre: 1° une liste des archevéques et des évéques 
duroyaume que nous avons jugée inutile a reproduire ; 2° celle 
que nous reproduisons ici. La Roque Ua publiée aussi (Traité 
du Ban, Preuves, p. 147), mais en la confondant avec une 
liste toute différente, qui ne fait pas connaitre le nombre des 
combattants exigés de chaque seigneur (voy. $ 36 a 56). En 
outre il a réani ces deux documents sous un titre qui con- 
viendrait tout au plus au second. (Rolle des seigneurs qui 
comparurent au ban et arriére-ban convoqué I'an 1304 
pour la guerre de Flandres.) 

* Foix (Ariége). 


7 La capitale de ce comté était Saint-Bertrand, 
ar. Saint-Gaudens (Haute-Garonne). 

* Reg. XXXVI, Armaignac. La capitale de l’Arma- 
gnac était Auch (Gers). 

® Edit. faire demoine, en omettant les mots de leur 
propre, guisont indispensables pour le sens ; U'édition porte 
aussi par erreur hoo au lieu de 80. Les mots que il doi- 
vent faire ne peuvent guere s‘entendre que d'un subside a 


venir; celte interpretation est justifiée par un passage relatif 


a Aymard de Poitiers ($ 13), ow l'on voit clairement que 
cette liste contient les évaluations d'un subside imposé, mais 
non encore fourni. 

'° Astarac ou Estarac, capitale Mirande (Gers). 

"' Les registres portent ict Montlozun et Montlonzun; 
mais plus loin on trouve Montlezun, nom d'un chdteau pres 
Menville, c Grenade-sur-Garonne (Haute-Garonne). 

"= Plus loin Oht et Othon, 

' Reg. XXXVI, Couvrecaigues; on trouve encore 
Courraucagues , Coivrancagues (§ 28) et Courancaigues 
(S$ 34) , aujourd’hui peut-étre Corconsac, c™ Montgiscard 
(Haute-Garonne). 

'* Isle-en-Jourdain, ar. Lombez (Gers). 

'* Edit. de Humant; /a véritable legon parait étre 
Raymond Hunaut (Cf: § 27). 

** Le Béarn, capitale Pau (Basses-Pyrénées). 

‘7 Edit, Obert. 

'® Marquefave, c” Carbonne (Haute-Garonne). 
Tartas, ar. Saint-Sever (Landes). 

Edit. Claverre. La legon des registres peut désiqner 
La Claverie prés Castéra-Verduzan , c” Valence (Gers) , 
ou Claverie, c* Monguillem (Gers). 

*' Le total des sergents marqués plus haut est 6350; il 
Jaudrait 6150 pour cadrer avec le total général, indiqué 
plus loin, $ 15. 


19 


20 





C 


D 


CONVOCATIONS ET SUBSIDES POUR L’OST DE FLANDRE. 793 


§ 10. Carcassois. 


Le seneschal de Mirepois' et ses u fréres, messires Jehan et Thiebaut, L hommes 
d’armes. 
Monsieur Amauri de Narbonne 2, xxx hommes d’armes®. 
Le seingneur de Voisins*, 
Monsieur Lambert de Limous®, 
Monsieur Bernart de Campandut°®, x hommes d’armes. 
Somme, cxx hommes d’armes et mil serjanz. 


chacun xv hommes d’armes. 


$11. Pierregorz. 


Cc 


Le conte’, xx hommes d’armes. 
Renaut de Ponz, 
Le visconte de Thuraine °, 
Le visconte de Bruniquel°®, | 
Le visconte de Ventadour, | 
Bertran de Fumel ", 
Monsieur Gerart Balaine "', 
Le seignor de Donzenac”, 
Monsieur Gerart de Comborgne", 
Monsieur Raoul de Chastelnuef "*, 
Monsieur Bertrand de Cardelac "', 
Monsieur Hemeri de Gourdon ™, 
Monsieur Bertrand de Durfort ", 
Monsieur Armand '* de Montagu, le viel, 
Mainfray de Castelnuef, 
Le seigneur de Redeur ", 
Bertran de Montagu, 

Somme, 11.c.x hommes”. 





» 12. 


Monsieur Ostor *! d@’Orillac ”, 


Le seignor de Severac ™, 


Le seignor de Pierrefort”, 

Monsieur Bec la Barriére™, 

Bertran de Baleguier ™, 
Somme, txv hommes d’armes. 


' Mirepoix, ar. Pamiers (Ariége). 

* Narbonne (Aude). 

* Le copiste du reg. XXXV a inscrit a part la mention 
suivante, qui figure au total du paragraphe sans se rattacher 
clairement a aucun article en particulier : Mille servientes 
de Cathalonia. 

* Voizins prés Alzonne, ar. Carcassonne (Aude). 

* Limoux (Aude); édit. Humbert de Hunovo, de Hu- 
mant. : 

* Capendu, ar. Carcassonne (Aude). 

” Edit. le comte de Perigort. 

> Reg. XXXVI, Turaine. 

* Bruniquel, c* Monclar (Tarn-et-Garonne). 

© Fumel, ar. Villeneuve-sur-Lot (Lot-et-Garonne). 

' Reg. XXXVI, Balainne. 

* Donzenac, ar. Brive (Corréze). 

'S Edit. Courborgon. Plas loin ($ 30 et 34) il est nommé 
Guichard. 

Jb. Monsieur Raoul de Chastiauneuf; idem, de 
Joyeuse, puisné de Chasteauneuf. 


TOME XXIli. 


chascun xxx hommes d’armes. 


chascun xx hommes d’armes. 


chascun x hommes d’armes. 


Roergue. 


chascun xv hommes c’armes. 


chascun x hommes d’armes. 


'® Cardaillac, c* la Capelle-Marival (Lot); ¢éd. Car- 
dillac. 

'® Ib. Henry. Les registres portent par erreur Courdon , 
il s’agit sans doute de Gourdon (Lot). 

‘7 Durfort, ec” Lauzerte (Tarn-et-Garonne). 

'S Edit. Arnaud. 

'° Jb. Redur. 

*° Pour retrouver ce total, il faut corriger le chiffre xx 
a Varticle du comte de Périgord, et le porter a Lxx; il est 
peu probable que ce comte dit seulement vingt hommes d’armes 
quand Renaud de Pons et le vicomte de Turenne en fournis- 
saient chacun trente. 

*" Reg. XXXVI, Estor;$ 34, Astorgius de Aureliaco. 

* Aurillac (Cantal). 
Severac, ar. Millau (Aveyron). 

* Pierrefort, ar. Saint-Flour (Cantal). 

*® Req. XXXVI, La Baniére. 

*° Crest la legon de Védition et du reg. XXXVI; l'autre 
porte par erreur Balegrier; auj. Balaguier, c” Asprieres, 
ow Balaguier Saint-Sernin, c” Saint-Sernin (Aveyron). 


23 


100 








794 CONVOCATIONS ET SUBSIDES POUR L’OST DE FLANDRE. 


§ 13. Biaucaire. 


Monsieur Aymart de Poitiers, le pére et le fuiz,c hommes d’armes; et se le pére s'es- 
cuse, que le fiz les ait pour eus' deus, et 111.M? serjans. 
Monsieur Arthaut®, seignor de Roussillon, x hommes d’armes et m sergans. 


Le seignor d’Angou‘, 
Le seignor de La Roche’, 


Monsieur Raymon’? Pelet, seignor d’Alés ’, 


chascun xxx hommes d’armes, et ledit sei- 
gnor d’Angou v.c sergans. 


Monsieur Hugues Aymar, xx hommes d’armes et M serjans. 
Monsieur Guillaume de Poitiers, xx hommes d’armes ct t11.c serjans. 


Le seignor de Randon *. 
Le seignor de Montlaur. 
Le seignor de Pierre. 
Le seignor de Canillac’. 
Le seignor d’Achier ". 


Monsieur Giraust Aymar, xx hommes darmes et v.c sergans. 
Le seignor de Tornon'', xv hommes d’armes et 11.¢ sergans. 
Le seignor de Crucolio *, x hommes d’armes et m.c sergans. 
Monsieur Gracon de Clere '’, pour li et pour son pére, x hommes «’armes et 111. ser- 


vans. 


Monsieur Raymon Joce, x hommes d’armes et 11.¢ sergans. 


Monsieur Joceran '* Malet, \ 


Le seignor de Chalencon ", 
Monsieur Bertran de la Rode, 


Le visconte de Poullegnac'’,  } chascun x hommes d’armes. 


Le seignor de Saint Didier, 
Le seignor de Chailar", 
Le seignor de Saumeret"*, 





Summa, v.c.xxv hommes d’armes et 1X.M.V.C serganz 19 | 


§ 14. Auverne. 


Le conte de Bouloingne, ¢ hommes d'armes. 
.e seignor de Marqueil “°, tx hommes d’armes. 
I g le Marqueil °° I 1 

Le seignor de la Tour, xxv hommes d’armes. 


Le Conte?! de Houdamble, 
Monsieur Garin Aycelin®, 

Monsieur Guillaume Flote, 
Le seignor de Momboxier®, 
Le seignor de Roquesaine*, 


' Ce passage prouve, comme nous l'avons fait déja ob- 
server plus haut a propos du comte de Foiax ($ 9), que cette 
liste contient les evaluations d’un subside imposé, mais non 
encore fourni. Les mots et se le pére, etc. manguent dans 
l'édition. 

* Le registre XXXVI porte seulement w1.m; c'est aussi 
la legon de Uédition. 

* Edit. Monsieur d’Archiac. 

* On lirait plutét Angon; mais plus loin (¥ 32) on 
trouve Angou, c’est-d-dire Anjou, c” Roussillon (ls¢re). 

* Jl s'agit trés-probablement de Roche-en-Renier, 
c™ Vorey (Haute-Loire). 

* Ed. et req. XXXVI, Symon. 

* Alais (Gard); éd. et reg. XXXVI, Alest. 

* Chateauneuf-de-Randon, ar. Mende (Lozére). 

* Canilhac, c® la Canourge (Lozére). 

* Probablement Apcher, c* Prunivres (Lozére). 

'' Tournon (Ardéche). 

"* Les registres, comme U'édition, portent ici par erreur 
Cracoho; mais on trouve plus loin Crucoliis (§ 32) et Cru- 
soliis (§ 34), ce qui désigne probablement Crussol pres 
Saint-Peray, ar. Tournon (Ardéche). 

'* Edit. Dracon de Lere. 

™ Edit. et req. XXXVI, Joceron. 


15 . . , . 
Les registres portent par errear Charenton; il s'agit 


chascun xx hommes d’armes. 


», } chascun x hommes d‘armes. 


de Chalancon, ce” Vernoux (Ardéche), ou plutét de Cha 
lancon, c™ de Saint-André de Chalancon (Haute-Loire). 

'* Edit. Poulignac. Polignac, ar. le Puy (Haute- 
Loire). 

"7 Ib. Chaylar, auj. Le Chaylard, ar. Tournon (Ar- 
déche) ; édit. Charlus. 

'§ Edit. Sauniéres. 

'* La somme des nombres inscrits plus haut est de 
425 hommes d’armes et de 8,500 sergents ; mais le copiste 
a omis de marquer le contingent du seiqneur de Tandon et 
des quatre seiqneurs suivanis , qui devaient sans doute chacun 
20 hommes d'armes et 200 sergents. 

°° Edit. Merceeur. 

* Nous croyons , comme de La Roque, que le mot Conte 
est ict un nom plulét qu'un titre. 

* Edit. Guillaume Aysselin, en ajoutant : idem, de 
Montaigu. 

** Ib. Montboizier; reg. XXXVI, Montbozier; on 
trouve plus loin, de Monte Buxerii (§ 34) et Montboissier 
($ 55); ces diverses legons désignent Montboissier prés 
Brousse , c” Cunthat (Puy-de-Déme). 

* Edit. Roguesanne; on trouve plus loin (§ 34) de 
Ruppe Sarine; mais ces legons nous paraissent avoir été al- 
lérées, il s'agit de Roche Savine prés Le Monestier, 
ce” Saint-Amand-Roche-Savine (Puy-de-Déme). 


Cc 


lf 


[Rae SMALE 


Sa pd as ial oe 





Paez oN 








ee 


RS SREP A 


cde Gansta ee 








ORE 


8 SCCRD RP wea =, 


1g eR 


ca 
iP) 


CONVOCATIONS ET SUBSIDES POUR L’OST DE FLANDRE. 795 


Le seignor d’Alegre, 

Monsieur Guillame Contour’, 

Le seignor de Brion, 

Monsieur Estienne Contour, 

Le seignor de Tiniére?®, 

Monsieur P.* de Charlus, 

Monsieur Ponz de Vicen, 

Monsieur Roger de Blot‘, 

Le seignor du chastel de Montaigneus °, 

Monsieur Chocart® de Huichien, 

Et ne fait nulle mencion du conte de Dreux ne du conte de Clermont. 
Summa, 11.c.Lxv 7 hommes d’armes. 


chascun x hommes d’armes. 


§ 15. 
Monsieur Ogier de Maulion, Lx hommes d’armes et y.c sergans. 
Jehan Martin le juene, x hommes d’armes. 
Loup de Narbose, x hommes d’armes et 11.c serganz. 
Somme, 111.xx hommes d’armes et vil.c serganz. 
Somme de touz Jes hommes d’armes, 11.M.xvi hommes d’armes et XVII.M.III.C.L ser- 
ganz. 


(S$ 16 et 17. CONVOCATION DES SEIGNEUKS DE NORMANDIE A SAINT-GERMAIN-EN-LAYE POUR LE JEUDI 
APRES LA QUINZAINE DE PAQUES, 16 AvnIL 13048] 


§ 16. Isti inferius nominati [habuerunt] clansas et apertas litteras suprascriplas. 


Robert, seignor de Bruecourt. — Robert, seignor de Hotot. — Monsieur Guy Tesson, 


seignor de la Roche. — Jehan, seignor de Harecourt, escuier. — Jehan, seignor de Fer- 
ri¢res. —- Monsieur Jehan de Clére. — Monsieur P. des Préaus. — Le seigneur de Ene- 
* val®, — Jehan de Rouvray. — Monsieur Jehan Malet. — Le seignor d’Estouteville. — 


Monsieur R. Malet. — Monsieur Estout d’Estouteville. — Monsieur R. de Tournebu. — 
Mouton de Blainville. — Monsieur Carbonnel de Bevrant '!®. — Monsieur G. de Hotot. 


$17. Isti alii inferius nominati de communi habuerunt litteras apertas tantummodo ". 


Monsieur Raoul Tesson'®. — Le seignor de Tournebu. — Le seignor de Canouville. 
— Monsieur Raoul de Meulent.— Le seignor de la Ferté. — P. seignor de Cornuel, 
chevalier. — Monsieur Hebert d’Aingniaus. — Monsieur Jehan Painnel. — Monsieur Guy 
Painnel. — Le seigneur de Croili. — Le Goupil™ de Biauchant. — Le seignor de Tilly. 
— Monsieur G. Crespin le jeune. — Monsieur R. de Hotot. 


a «non contrestant ce que nous vous avons mandé par au- 
? Edit. Turiere. «tres lettres. Donné a Lorriz, le premier jour davril. » 
° 1b. Pons; mais, au $ 34, il est nommé Petrus. * Les registres portent par erreur Evenas; c'est le méme 
* Reg. le Blot ow le Bloc. Il s’agit de Blot-lEglise, nom qui s'est présenté plus haut sous les formes de Oineval , 

ce" Menat (Puy-de-Dome). Oesneval et Uerneval. — La baronnie d'Esneval était sise 
° Edit. Montaignes. a Pavilly (Seine-Inférieure , ar. Rouen). 
° Edit et req. XXXVI, Choquart. © On trouve plus loin Buvron, legon qui est incorrecte, 
7 Les registres portent par erreur u1.M.Lv, et U'édition, Il s’agit de Brévands, c* Carentan (Manche). Le pouillé 

3060. du diocese de Coutances , publié plus haut (p. 510 et 511), 
* Reg. XXXV, fol. 4g, n° 123. Voici le texte des let- prouve que, des le xr1r* siecle, la seigneurie de Brévands 


L’éditeur ajoute : idem d’Achon. 


tres de convocation : 

« Philippe, etc. a nostre amé et feal tel, ete. Comme 
«nous, pour endroit le fait de nostre guerre que nous 
«avons mout a cuer, aions a parler 4 vous et aucuns 
«autres de Ja cort de Normandie, nous vous mandons 
«que vous au juedi apres la quinzaine de Pasques soiez 
«anous 4 Saint Germain en Laie, toutes choses: lessiées , 


appartenait a la famille Carbonnel. 

"* On voit que les seigneurs les moins considérables ou 
chevaliers du commun étaient convoqués par lettre patente 
seulement , tandis que les autres recevaient, en outre, des let- 
tres closes ($ 16, 18, 20, etc.). 

* Reg. XXXVI, Taisson. 

'S 1b. le Gourpil. 











796 CONVOGATIONS ET SUBSIDES POUR L’OST DE FLANDRE. 
(§ 18 A 23. CONVOCATION DES SEIGNEURS DE CHAMPAGNE A LAGNY A 
POUR LES TROIS SEMAINES DE PAQUES, 19 AVRIL 1304 '.] 
§ 18 ef 19. CHASTELAIN DE CHAUMONT. 
§ 18. Isti habuerunt litteras apertas et clausas. 
Choiseil 2. — Bayon*, — Jully *. — Boulemont’. Grancey °. — La Fauche’. — 
Vaucouleur*. — Rive. — Ansiau de Joinville °. — Jehan de Jainville, seignor de Anser- B 
ville '°. — Le seignor de Chastiauvilain ''. — Monsieur Symon de Chastiauvilain ", seignor 


d’Are 3. — Monsieur Guy de Soilly'«. — Le seignor de la Ferté®. —- La dame de Woin- 
gnorri'®. — Monsieur Aubert de Thorote”, seignor du Chastelier.— Le conte de 
Brienne '*. — Le seignor de Jaucourt '’. — Monsieur Erart d’Arcies. — Jehan de Lysi *. 
— Jehan, seignor de Jainville. — Monsieur Symon de Soilly. — Monsieur Guy Chauderon. 
— Monsieur Henri Chauderon.— Monsieur Adam de Servigny *'. — Monsieur Symon de 
Chalete 2“. — Monsieur Renaut de Noiers *°.— Monsieur Henri du Bos. — Le Moinne des 
Coz. 


_ 
i) 


§ 19. Isti de communi habuerunt litteras apertas tantummodo. 
Y 


Chevaliers du commun de Chaumont. — Monsieur Jehan de Maraut”. D 


§ 20 elf 21. CHASTELAIN DE VITRI. 
§ 20. Isti habuerunt litteras clausas et apertas. 


Monsieur de Saint Disier *°. — Monsieur Ansiau de Gallande*’, seigneur de Posesse *. 

— Monsieur d’Ardilli¢res®”. — Le conte de Grantpré *°.— Monsieur de Hams*', — Le 
conte de Retel®. — Le seignor de Serbonne *. — Gobert d’Aspremont. — Gobert d’As- 
premont*', seigneur de Chaumont®*. Le seignor de Ruvigny *, et le tient la dame. — 
Gauchier de Chasteillon *’, seignor du Tour **. — Monsieur Guillaume de Dampierre. — 
Monsieur Barat de la Bone*®.— La dame de Dampierre en Esthenois “°, — Monsieur 
Gieflroy de Loupi“', seigneur de Boursote °.— Madame de Roussy “°. — Madame du Bos. 


— Erart, seignor de Nantuil “, escuier. — Le vidame de Chaalons “®. — Monsieur Jehan 





' Reg. XXXV, fol. 50, n° 126. La leitre de convoca- 
tion est congue dans les mémes termes que pour les seiqneurs 
de Normandie, si ce n'est qu'elle assiqne une autre date et 
un autre liew pour la réunion. 


' Servigny prés Essoyes (Aube). 
* Chalette, ec" Chavanges (Aube). 
Noyers-sur-Serein , ar. ‘Tonnerre (Yonne) 


* Reg. XXXVI, de Coz. 


2% 


* Choiseuil, c* Clefmont ([aute-Marne); reg. Choi- °° Marault, c™ Vignory (Haute-Marne). 
seli. °° Saint-Dizier, ar. Vassy (Haute-Marne). 
’ Reg. XXXVI, Baion. ** Teg. XXXVI, Garlande. 


38 


* Jully-sur-Sarce , c* Bar-sur-Seine (Aube). Ib. Passesse. Auj. Possesse, c” Heiltz-le-Maurupt 





* Bourlemont pres Frebécourt , c’" Coussey (Vosges). 

* Reg. XXXVI, Grancay; auj. Grancey-sur-Ource , 
ce Montigny-sur-Aube ; ou Grancey-le-Chateau , ec” Dijon 
(Céte-d’Or). 

7 La Fauche, ce” Saint-Blin (Haute-Marne). 

* Vaucouleurs, ar. Commercy (Meuse). 

* Joinville, ar. Vassy (Haute-Marne). 

" Ancerville, ar. Bar-le-Duc (Meuse). 

'' Chateauvillain, ar. Chaumont (Haute-Marne). 

'* Le reg. XXXVI omet Monsieur Symon de Chas- 
liauvilain e¢ réunit les mots seigneur d'Are a Uarticle pre- 
cédent. Sauf cette exception, la liste du reg. XXXVI, 
quoique disposée dans un ordre différent , renferme les mémes 
noms que celles du reg. XXXV. 

'* Arc-en-Barrois, ar. Chaumont (Haute-Marne). 

'* Sailly, c* Poissons (Haute-Marne). 

'® La Ferté-sur-Aube, ¢" Chateauvillain (Haute- 
Marne). 

** Reg. XXXVI, Woignorri; auj. Vignory, ar. Chan- 
mont (Haute-Marne). 

" 1b. Torote. 

’* Brienne-le-Chateau, ar. Bar-sur-Aube (Aube). 

'* Jaucourt, c” Bar-sur-Aube (Aube). 


© Reg. XXXVI, Lissy. 


(Marne). 

** On trouve ailleurs Arzilléres, auj. Arzilliéres, c°" 
Saint-Remi-en-Bouzemont (Marne). 

°° Grand-Pré, ar. Vouziers (Ardennes). 

“ Reg. XXXVI, Hans; auj. Hans, c® Sainte-Mene 
hould (Marne). 

** Rethel (Ardennes). 

* Le méme sans doute que le seiqneur de Cherboigne 
($1); aw. Charbogne, c” Attigny (Ardennes). 

** Apremont, c” Grand-Pré (Ardennes). 

*® Peut-étre Chaumont, c™ Damvillers (Meuse). 
Peut-étre Revigny, ar. Bar-le-Duc (Meuse). 
Chatillon-sur-Marne , ar. Reims (Merne). 

*® Peut-éire le Thour, c* Asfeld (Ardennes), ou 
Tours-sur-Marne, ce Ay (Marne). 

* Reg. XXXVI, 1a Bonne. 

* Dampierre-le-Chateau, c* Dommartin-sur-Yévre 
(Marne). 

*' Louppy-le-Chateau , c°** Vaubecourt (Meuse). 

" Reg. XXXVI, Bussot; anuj. Boursault, ce" Dor- 
mans ( Marne). ; 

“* Roucy, c™ Neufchatel-sur-Aisne (Aisne). 

“* Peut-éire Nanteuil ,c Chatillon (Marne). 

*’ Chalons (Marne). 


36 


37 





CONVOCATIONS ET SUBSIDES POUR L’OST DE FLANDRE. 797 


A de Thouroute', seingneur de Laisi?. — Monsieur Huitace de Conflans*. — Monmor‘, 
et le tient la dame. — Le chastelain de Biaumez, qui tient Chou seur Marne. — Monsieur 
de Courlandon >. 


§ 21. Chevaliers du commun. Isti habuerunt litteras apertas tantummodo de Vitriaco. 


Monsicur Henri de Claci.— Monsicur Henri de Saint Oein °, — Le Bastars de Sauvel’. 
s — Monsieur Andiau de Soicheron. — Monsieur Ytier et monsieur Raoul de Fontainnes. 
--— Monsieur Nicole de Boine *. — Monsicur Nicole de Vandi °. — Monsieur Jehan de 
Dampierre. — Monsieur Gauchier de Mutry °.— Monsieur Guillaume de Loisy. — Mon- 
sieur Jaques de Fanieules '. — Monsieur Sarrasin du Chastele. — Monsieur Jehan de 
Lorriz. — Monsieur Guy de Courbon '. — Monsieur Aubri de Courbon. — Monsieur Pa- 

c toul @Aci ©. 


§ 299 ef 93. CHASTELAINS DE TROIES. 
§ 22. Isti habuerunt litteras apertas et clausas. 


Le seignor de Chapes'*, escuier. — Le seignor d’Arcies*. — Monsieur Hugue de 
Thoart'®, qui tient le Plessie. — Le seignor de Plancy'’. — Le seignor d’Angleure §. — 
p Les enfanz Monsieur Dreve de Traynel'®. — Monsieur Henri, seignor de Traynel. — Le 
seignor de Solingny *°. -— Le seignor de Bleniau *!. — Le seignor de Saint Sepucre ~. 
—Le conte de Joingny *. — Le seingneur de Pougi?'. — Monsieur Guillaume de Joingni. 
8 5 
—Le seignor de Valeri®°.—Le seingneur de Broies*°,—Guillaume de Til”, escuier”, sei- 
to) D 


gneur de Magny*. — Richart d’Anteigny*°, escuier, seignor de Montaguillon. 
E § 23. Chevaliers du commun. Isti habuerunt litteras apertas tantummodo, 


Bursaut de Mecringes*!.— Monsieur Gautier de Vilers. — Monsieur Guillaume de Jain- 
ville. — Monsieur Gieffroy du Plessie. — Monsieur Lyonne de Merri**. — Monsieur Hue 
de Bouloingnes. — Monsieur Jehan Fuisnon. — Monsieur Jehan d’Aci. — Monsieur Pierre 
Malegrappe de Milly *.— Monsieur Pierre Fuisnon. 


r [S 24. Convocation du clergé de Normandie : 1° Pontoise pour le dimanche avant l’Ascencion, 3 mai 1304; 
2° i Arras pour le mardi aprés la Pentecdte, 19 mai 1304 %*. ] 





Abbati de Alneto. — Abbati Sancti Johannis de Falesia**.— Decano et capitulo Ebroi- 
censi. — Priori de Sancta Barbara in Cadomensi. — Abbati de Blanca Landa in Constan- 
tiensi. — Abbati de Foucardi Monte. — Decano et capitulo Lexoviensi. — Decano et ca- 
pitulo Baiocensi. — Abbati de Eu. — Abbati de Pratellis. — Abbati de Silliaco* in 
Cadomensi. — Abbati de Tresportu. — Abbati Sancti Andree de Goufferro in Cado- 
mensi. —-Abbati de Bono Portu. — Abbati de Grestanno *”.— Abbati Sancti Audoeni Ro- 
thomagensis. — Abbati Sancte Katerine Rothomagensis. — Episcopo Ebroicensi. — Ab- 


G 


- 


' Reg. XXXVI, Tourote. * Bleneau ? ar. Joigny (Yonne). 


* Peut-étre Loisy-sur-Marne, c” Vitry-le-Frangois * Reg. XXXVI, Saint-Sepulcre. 
(Marne). *® Joigny {Yonne). 
* Conflans-sur-Seine , c’* Anglure (Marne). * Pougy-sur-Anbe, c” Ramerupt (Aube). 
* Montmort, ar. Epernay (Marne). *® Peut-étre Vallery, c°** Cheroy (Yonne). 
* Courlandon, c” Fismes (Marne). *© Broyes, c™ Sézanne (Marne). 
* Saint-Ouen, c* Sompuis (Marne). *? Thil, c Soulaines (Aube). 
” Req. XXXVI, Souvel. ** Le req. XXXVI omet les mots escuier, etc. 
* Peut-étre Beine, ar. Reims (Marne). *® Peut-étre Magny pres les Riceys, ar. Bar-sur-Seine 
* Peut-étre Vandy, c™ Vouziers (Ardennes); req. {Aube). 
XXXVI, Vandin. °° On trouve au $ 48, parmi les Bourguignons, Richart 
'® Mutry, c” Ay (Marne). C'est la legondareg.XXXVI; —_-d’Antigny, Antogny ou Anthoigny; peut-étre Antigny-le- 
l'autre porte Mitry. Chateau pres Foissy, c’* Arnay-le-Duc (Céte-d’Or). 
'' Reg. XXXVI, Famieules. ** Mécringes, ce’ Montmirail (Marne); les registres 
'* Corbon pres Saint-Morel, c*” Monthois (Ardennes) ; portent par erreur Metunges ou Mecunges. 
rey. XXXVI, Corbon. * Méry-sur-Seine, ar. Arcis-sur-Aube (Aube); le 
'* Peut-étre Acy-Romance, ce” Rethel (Ardennes). reg. XXXVI porte Houe au liew de Lyone. 
'* Chappes, ce” Bar-sur-Seine (Aube). *S Peut-étre Milly, c** Chablis (Yonne). 


* Reg. XXXV, fol. 61, n° 135. Le roi les vonvoque 
dabord a Pontoise pour traiter de plusicurs affaires ardues , 


'® Arcis-sur-Aube (Aube). 
"© Reg. XXXVI, Touart. 


'7 Plancy, ce” Méry-sur-Seine (Aube). puis & Arras pour marcher avec lui contre les Flamands 
'* Anglure, ar. Epernay (Marne). © Regq. Felesia. 
'® Trainel , c* Nogent-sur-Seine (Aube). °° Ib. Soilliaco. 


wo 
° 


Soligny-les-Etangs, c’” Nogent-sur-Seine (Aube) * Reg. NXXV, Grescanno. 











798 CONVOCATIONS ET SUBSIDES POUR L’OST DE FLANDRE. 


bati de Jumiéges'. — Episcopo Sagiensi. — E ‘piscopo Baiocensi. — Abbati Sancti 
Stephani Codeanusio. — Abbati de Caroburgi i in Const ipiscopo Constantienst. 
—_ Abbati de Bello Becco. — Abbati de Lira?. — Abbati Resell Lodi Constantiensis. — 
Abbati Sancti Michaelis de Monte. —— Abbati Fiscanni.— Abbati de Cerisio® in Cado- 
mensi. — Abbati Valaticia *. — Abbati Sagiensi. — Abbati de Barnayo. — Abbati de Fon- 
tenayo. — Abbati Sancti Georgii de Bochervilla®. — Abbati Sancti Victoris Rothoma- 
gensis. — Abbati de Valle Richerii®. — Abbati de Cormeliis. — Priori de Prato 
Rothomagensi. — Abbati de Cruce Sancti Leufredi. — Decano et capitulo Constantiensi. 
— Abbati | Sancti Vandregisili’. — Episcopo Abrincensi. — Decano et capitulo Sagiensi. 
— Abbati Sancti Taurini Ebroicensis. — Abbati de Savegniaco in Constantiensi. — Abbati 
Sancti Evrodi* Cadomensis. — Abbati Sancti Petri super Divam in Cadomensi. — Epi- 
scopo Lexoviensi. — Abbati Sancti Salvatoris Constantiensis. — Abbatisse et monialibus 
monasteriit Sancte Trinitatis Cadomensis. -— Decano et capitulo Abrincensi. — Abbati de 
Hambeya in Constantino. — Abbati de Conchis. — Abbati de Monte Burgi in Constantino. 

- Abbati de Exaquio® in Constantino, — Abbati de Barbereyo ' in Cadomensi. — Ab- 
hati de Becco '! Heluini. — Abbatisse et monialibus Monasteri Villaris. — Archiepiscopo 
Rothomagensi. — Abbatisse et monialibus monasterii de Pratis *.— Abbati de Sancto 
Severo" Constantiensi. — Abbati de Noa. — Abbatisse et monialibus monasterti Sancti 
Amandi Rothomagensis. — Abbatisse et monialibus monasterii Ebroicensis. — Abbati de 
Mondaeno '*. — Abbati de Monte Morelli. — Abbatisse et monialibus monasteriit Lexo- 
viensis. — Abbati de Ardenna. 

Istt superius nominati habuerunt litteras apertas suprascriplas. 





(§ 25. Convocation a Arras pour le mardi aprés la Pentecdte, 1g mai 1304 .| 


Le vidame de Chartres. —Messire Gantier @Aunoy '®. — Jehan de Harecourt. — Jehan 
de Harecourt, fuiz monsieur G."’ de Harecourt. — G.'* Crespin le viel. — Robert de 
Dreues. — Le seignor de Marli'’. — Ansel de Chevreuse®, chevalier. Le seignor de 
Nery. — Messire Ton de Garenchiéres. — Le conte de Dammartin. — Le seignor d’Ivry. 
— Messire Robert d’Anneval. — Messire Ansel le Boutellier. — Messire Mahien2! de 
Trie. — Messire Jehan de Rouvroy”. — Jeuflroy de Vendosme, seignor de Laval. — 
Thomas de Bruiéres, chevalier. — < ae J. Payenel. — Messire Aue de l'ille. — Mes- 
sire Guy de Laval. — Messire Guillaume Tesson, chevalier. — Messire P..de Chene- 
vieres®®, — J. de Harecourt.— Roger Bacon, seigneur de Monloy**. — Messire Guillaume 
Crespin le juene. —- Monsieur Robert de Chastres *®. — Monsieur Guy d’Auneel. — Mon- 
sieur Adam de Bruiéres. — Monsieur Guy le Boutellier. — Messire Guillaume de Chan- 
tilly. — Messire Jehan de Belmont, seignor de Sainte Geneviéve. — Monsieur J. Choisel. 
— Messire Raoul de Creuli®°.— Messire J. de la Ferté. — Erart de Montmorenci. —— Mes- 
sire Jehan Malet. 

[sti supranominati mandati fuerunt per litteras clausas quod personaliter interessent 
apud Attrabatum die Martis post Penthecosten, ubi dominus rex esse proponebat. 





' Reg. XAXV, Juvegnies; reg. XXXVI, Juvignies. '® Reg. XXXV, fol. 62, n°’ 135. 
* Tb. Lina. '® Teeg. XXXVI, Aunay. 
’ Reg. XXXVI, Ciresio. '? Jb. Guill. 
* Tb. Valenticie (la Valasse). *S 1b. Guill. 
* Regg. Bacavilla. '? Jb. Malli. 
° Jb. Villa Richerii. *° Crest la legon du reg. XXXVI; Vautre porte par er 
’ Ib. Sancti Vandregisi ou Vandregisii. reur Chavrence. 
* Reg. XXXVI, Euvroudi. * Reg. XXXVI, Mahy. 
* Reg. Exaquino. * 1b. Rouvray. 
'° Reg. XXXVI, Barberio. ** Ib. Channevieres. 
" Jb. Bosco. ** On peut lire aussi Mouloy. — Aujourd’hui le Molay- 
* Jl faudrait plutét de Pratellis (abbaye de Saint-Léger Bacon, ce” Balleroy (Calvados). 
de Préaux, diocése de Lizieux). ** Reg. XXXVI, Chatres. 
'* Reg. Feue. avec une abréviation, au lieu de Severo. *° Ib. Treilly, ou plutét Creilly. — Il s‘agit de Raoul 
'* Probablement Mondée (dioc. de Lisieux); cette ab- de Creully (Creully, arr. de Caen, Calvados), mentionné 


baye se nommait en latin Mons Dei. dans les Olim (Ill, 18), a la date de 1299. 


B 


~ 


_ 
= 


G 


Cc 


CONVOCATIONS ET SUBSIDES POUR L’OST DE FLANDRE. 799 


[S 26. Liste des personnes chargées d’annoncer que la réunion dans la ville d’Arras est ajournée 
jusqu’a la quinzaine aprés la Saint-Jean '.] 


| Mouton de Blainville 
et chevaliers. 


| Sede de Rouvroy 
| Guy du Plessie 


In ballivia Rothomagensi et Caletensi. 


es I oo nc canes eedases ; et 
Mahie de Houssoy. 
oe de Juméles 
EP ER a La Er aye et 
| le seignor de Rombertpré. 
Hebert d’Aigniaus 
Caan et Costentin...... aide ean ake et 
Carbonniau de Buvron. 
ed ok ae cats anes . Robert de la Roche. 
ago aise od nd deta ok a au conte de Boulonnois. 
Ph. de Chavigny, 
PS £10656 494-0 6 eee ‘ [le seigneur] de Cracay?, 


Pierres de Broce. 


Le seignor de Matefelon. 
Anjou et le Maine............... et 


H. de Baucay. 
G. de la Raiace 


Poictou et Touraine.............. et : chevaliers. 
P. de la Broce, 
RS os oe poe tk eee eae Ansiau le Bouteiller. 


( Jehan du Chastelier, 


) Pons de Cheneviére. 


Brie oe ee ee ree Renauz de Rouvroy *. 
Illi qui consenserunt rogentur, alii citentur. 


Be. + oceue eae t anon eos 


[S 27-33. CONVOCATION DU 20 JUIN 1304, ADRESSEE AUX NOBLES DE LANGUEDOC 
POUR LA QUINZAINE APRES LA SAINT-JEAN *.| 


$27. In senescallia Tholosx. 


Dilecto et fideli consanguineo nostro comiti Fuxi, 
Dilecto et fideli nostro comiti Convenarum °, 
Dilecto et fideli nostro comiti Armanjaci, 


Dilecto et fideli nostro comiti Astariaci, 


Dilecto et fideli nostro Raymundo Hunaudi, militi, 
Dilecto nostro Raymundo de Marquefave, militi, 


Dilecto nostro Arnaldo de Marquefave , 
Dilecto nostro Bt. del Faugar®, militi, 


Dilecto nostro Raymundo de Beardo, armigero, 
Dilecto nostro Bohordo’ de Fuxo, armigero, 


— certo numero gencium armo- 
rum equitum et peditum, 





Dilecto nostro Rogero de Convenis, armigero, 


' Reg. XXXV, fol. 81, n° 169. Les nobles des diffé- 
rents bailliages avaient été convoqués comme précédemment 
pour le jour de la Saint-Jean; mais le roi, apprenant que plu- 
sieurs d'entre eux ne seraient pas préts pour celle ¢époque, 
charge les commissaires dont les noms suivent de notifier un 
ajournement de quinze jours. 

* Il y a dans les deux registres Ph. de Chavigny de Cre- 
coy; nous rectifions cette mauvaise legon a l'aide du § 37, 
plus loin, 803 AB. 

° Req. XXXVI, Rouvray. 

* Reg. XXXV, fol. 83, n° 174. Le roi annonce qu’il 
réunit toutes ses forces pour écraser les I‘lamands. 

* On trouve dans les registres XXXV et XXXVI, im- 
médiatement- avant la convocation du 20 juin 1304, un 
mandement analogue, portant pour suscriplion : Dilecto et 


fideli nostro Evrado ( Reg. AXXVI, Evrardo) de His- 
pania. Ce mandement fut aussi adressé au comte de Co- 
minges; car on lit, d la fin du texte, la liste suivante : 
Dilecto et fideli nostro comiti Convenarum; — dilecto 
et fideli nostro Gastoni de Armegniaco; — dilecto et 
fideli nostro Emaudo (Reg. XXXVJ, Ernaudo) de Hys- 
ae. Ce dernier personnage est sans doute le méme que 
ivradus ou Evrardus de Hispania. Quant 4 Gaston d’Ar- 
magnac, il était frere de Bernard V1, comte d’Armagnac, 
qut figure aprés Bernard VII, comte de Cominges, sur la liste 
du 20 juin 1304. 

* On trouve plus haut ($ 8) Bertran del Fagar ; peut- 
étre le Fauga, c°" Muret (Haute-Garonne). 

7 Le reg. XXXVI porte par erreur Rohordo; voyez 
plus haut ($ 8) le Boort de Foiz. 





800 








CONVOCATIONS ET SUBSIDES POUR L’OST DE FLANDRE. 


§ 28. Item, in eadem senescallia. 


Dilecto et fideli nostro Jordano de Insula, militi, cum certo gentium armorum equitum 


numero. 


Dilecto nostro Othoni de Montaut, militi , similiter cum certo gentium armorum equitum 


numero. 


Dilecto 


Dilecto nostro Othoni de Montaust de Courraucagues', 


nostro domino de Montlezun, 


Sub alia forma, videlicet : 
quod quia arrestati ex cau- 
sa, accedant in servicio re- 

{ ‘gio prisionem tenentes; ct 

accedant cum certo gen- 

tium armorum equitum et 
peditum numero. 








§ 2g. In senescallia Carcassonensi. 


Dilecto et fideli nostro Almarrico, vicecomiti Narbonensi, cum certo gentium armorum 


peditum e 


| equitum numero. 


Dilectis et fidelibus nostris marescallo de Mirapice et ejusduobus fratribus, } cum certo gen- 


Dilecto 
Dilecto 
Dilecto 


Dilecto 
Dilecto 
Dilecto 
Dilecto 
Dilecto 
Dilecto 
Dilecto 
Dilecto 
Dilecto 
Dilecto 
Dilecto 
Dilecto 
Dilecto 
Dilecto 
Dilecto 
Dilecto 
Dilecto 
Dilecto 
Dilecto 


Dilecto 
Dilecto 
Dilecto 
Dilecto 
Dilecto 


' Reg. XXXVI, Coivrancagues. Cf. § 8. 

* Cet article et celui qui suit manguent dans le re- 
qistre XXXVI. 

* Reg. XXXVI, Donzenet. — § 11, Gérart. 


et fideli nostro domino de Vicinis, lium armo- 
et fideli nostro Lamberto de Lymoso, rum equitum 
nostro Bernardo de Campendut, militi, ! numero. 


§ 30. In senescallia Petragori. 


et fideli nostro comiti Petragort, 


et fideli nostro vicecomiti Bruniquelli, 


et fideli nostro Reginaldo de Ponte, 


et fideli nostro Gaufrido de Ponte 


et fideli nostro vicecomiti de Thurene, 


, 


et fideli nostro vicecomiti de Ventadour?, 

et fideli nostro Geraldo Balene, militi nostro, 
et fideli nostro Bt. de Fumello, armigero, 
nostro domino de Donzenec°, 

nostro Guychardo de Comborgn, militi, 
nostro Bertrando de Cardelac *, militi, 

nostro Aymerico de Gourdon, militi, 

nostro Radulpho de Castro Novo, militi, 


nostro Arnaldo® de Monte Accuto seniori, milili, 


nostro Arm. de Monte Accuto juniori, militi, 
nostro domino de Redour, 

nostro Bertrando de Duro Forti, armigero, 
nostro Manfredo de Castro Novo, 

nostro Bertrando de Monte Acuto. 


§ 31. In senescallia Ruthenensi. 


et fideli nostro Ostoro de Orillac, 
nostro domino de Severac, 
nostro domino de Petra Forti, 
nostro Bequo de Barreria, militi, 
nostro Bt. de Balequier°. 


Omnes isti cum certo gen- 
lium armorum equitum 
numero. 





Omnes isti quinque cum certo gentium armo- 
rum equitum numero. 


* Crest la legon du $ 114; les deux registres portent ivi 
par erreur Bt. de Canselac. 

> Au$ 11 il est nommé Armand. 

* Le req. XXXV porte par erreur Ralequier. 





B 


G 








G 


TT 


CONVOCATIONS ET SUBSIDES POUR L’OST DE FLANDRE. 801 


§ 32. In senescallia Bellicadri. 


Dilecto et fideli nostro Aymardo de Pictavis seniori, militi, | 
Dilecto et fideli nostro Aymardo de Pictavis juniori, 
Dilecto et fideli nostro Artaudo, domino de Rossillione, 
Dilecto et fideli nostro Hugoni Ademari, militi, 
Dilecto et fideli nostro domino d’Angou, 

Dilecto et fideli nostro Guillelmo de Pictavis, militi, 
Dilecto nostro domino de Tornonne', 

Dilecto nostro domino de Crucoliis, 

Dilecto nostro Craconio? de Clera, pro se et patre suo, 
Dilecto nostro Raymundo Joce, militi, 

Dilecto et fideli nostro Girardo Ademari, militi. 


Omnes isti cum certo gen- 
tium armorum equitum 
et peditum numero. 


§ 33. Item in eadem senescallia. 
Dilecto et fideli nostro Raymundo Peleti, domino de Alesto, \ 
Dilecto et fideli nostro domino de Ruppe, 
Dilecto et fideli nostro domino de Randone, 
Dilecto et fideli nostro domino de Monte Lauro, 
Dilecto et fideli nostro domino de Petra, 
Dilecto et fideli nostro domine de Canilac, 
Dilecto et fideli nostro domino de Achier, 
Dilecto et fideli nostro Jocerando Malez, 
Dilecto nostro domino de Charenton ®, 

Dilecto nostro Bt. de Roda, militi, 

Dilecto et fideli nostro vicecomiti de Poulegnac, 
Dilecto nostro domino de Sancto Dederio‘, 
Dilecto nostro domino de Chailar, 

Dilecto nostro domino de Sameret°. 


Omnes isti x1 cum certo 
» gentium armorum equi- 
tum numero. 





Convocation urgente, en date du mercredi dans Poctave de Saint-Jean-Bapliste , 


1" juillet 1304 °.| 


r§ 3 h. 


Mainfredo de Castro Novo, domicello. — Radulfo’? de Castro Novo, militi. — Ber- 
trando Fumello*’, valleto nostro. — Armando de Monte Accuto seniori militi. — Gui- 
chardo de Cambourch °. — hueiihin de Gordonio, militi: — O. de Cardillaco, mi- 
liti'®. — Domino de Donzeneto,— G. Balene, militi. — Rogero" de Pontibus, domicello. 
— Comiti Petragori. — Gaufrido de Pontibus, domicello. — Vicecomiti Ventadorensi. 
— Domino de Angou '*. — Domino de Ruppe. — Aymardo de Pictavia juniori. — Raymundo 
Peleti, domino de Blete. — Aymardo de Pictavis seniori. — Artaudo domino de Rossil- 
lione. — Domino de Rendone ™. — Guillelmo de Pictavis. 
miti Armeniaci !*. -— Comiti Asteriaci. — Comiti Fuxi. — Bohordo de Fuxo. — Domino 
de Caumonte. — Vicecomiti de Tartas. —Domino de Severach. — Astorgio de Aureliaco. 
— Domino de Petra Forti. — Bertrando Baliquier !°. — Arnaldo Barasteri, domino de Be- 
dono '°. — Bertrando de Dure Forti, domicello. — Bertrando de Monte Acuto, domicello. 
—Armando de Monte Accuto juniori.— Domino de Montlezun '’.— Jordano, domino de 
Insula. — Othoni de Monte Alto, [domino '*] de Courancaigues. — Domino de Noailles ". 





'' Partout ailleurs (§ 11, 30, etc.) U est nommé Re- 
naul. 

'* On lit ici Angon ; nous reproduisons la legon du$ 32. 

" Reg. XXXVI, Randon. 

'* Les registres portent par erreur Armeniarum et Ar- 
menarum. 


' Reg. XXXVI, Tournonne; au $ 13, Tornon. 

> Tb. Cratonio; au § 13, Gracon. 

* [ei et au § 34, il faudrait lire Chalancon. 

‘ Saint-Didier en Velay (Haute-Loire), c° Cayres. 
Au § 13, Saumeret. 

’ Reg. XXXV, fol. 86, n° 175. Le roi annonce gue 


des circonstances imprévues Vobligent a quitter Paris le jour 
méme, el @ se diriger en loute hate vers Arras; il n'ad- 
mellra ni excuse ni délai. 

” Reg. XXXVI, Raimundo. 

* Les registres portent par erreur Femelio. 

' Au$ 30 de Comborgn. 

'° Le méme peut-étre qui ailleurs (§ 11 et 30) est nommé 
Bertrand de Cardelac. 


TOME XXIII. 


"© Reg. XXXVI, Baliguier ; les deux registres portent 
Br. au lieu de Bertrando. 

"© Reg. XXXVI, Bodono. Peul-éire est-ce le méme per- 
sonnage qui est uppelé plus hawt le seigneur de Redeur 
ow Redour (Cf. § 11 et 30). 

'* Voyez plus haut, p. 792, nole 11. 

* Nous suppléons domino. 


'" Reg. XXXVI, Noialles. 


101 





802 CONVOCATIONS ET SUBSIDES POUR L’OST DE FLANDRE. 

_— Domino de Sancto Desiderio. — Domino de Severaco. — Rogero de Convennis. — Gi- 
rardo Ademari, militi.-- Ymberto de Rommanis, servienti nostro armorum. — Comiti 
Claromontensi. — Guerino Asselini. — G. Flote, militi. — Poncio! de Viceno, militi. — 
Domino de Petra. — Domino de Charenton.— Vicecomiti de Poulegnac. — G. Contour, 
militi. — Domino de Bachier?. — Bertrando de Roca’, militi. — Domino de Monte 
Lauro. — Rogero de Bloc, militi.— Domino de Dalegre *. — Domino de Castro de Mon- 8 
tegnor®. — Comiti Drocensi. — Comiti Bolonie. — Domino de Tiniere. — Domino de 
Brione. —— Domino de Canilhac. — B. domino Mercolii®. — Domino de Crusoliis, — 
Stephano Contour. — Comiti de Houdemble’. — Domino de Tornone *. — Petro de 
Charluz. — Dilecto et fideli nostro Thotrardo de Huchis’. — Domino de Monte Buxerii. 
— Domino de Ruppe Sarine . — Domino de Turre. — Lamberto, domino de Limoso. 
— Almarrico, vicecomiti Narbonensi. — Domino de Vicinis, militi. — Bernardo de Cam- 
pendut. — Marescallo de Mirepois et duobus ejus fratribus. 


~ 


[S 35. Convocation urgente en date du mercredi aprés la Nativité de Saint-Jean-Baptiste , 
i* juillet 1304 !',) 


oe SE 


Hugue l’Arcevesque. — Fouque de Riboule. — Giellroy de Doue. — Le seignor @A- D 
verton. — Robert de Biaumont. — Le seignor de Mallevrier.— Le seignor de Matefelon. 
— Guillaume de Courteillon. — Heu de Baugay. — Le seignor de Craon. — Le seignor : 
de Laval. — André de Doué. — Le seignor de Monte Johan. — Le seignor de la Haye. “4 
— Hardoin de Maiily, le jene. — Le seignor de Mortieront. -— Le seignor de Chemilli. . 
— Paien de Chaources. E . 
i 


§ 36 & 56. LES NOMS DES BARONS ET GRANS CHEVALIERS DU ROT !®, 


5 36. Francois. 


ROUT 


Monsieur de Valois. —- Monsieur d’Evreues'*, — Monsieur de Dreues '*. — Mon- 
sieur K.'° de Dreues, son frére. — Monsieur R. seigneur de Beu"’. Le conte de Dam- 
martin. — Guy le Bouteiller. — Thomas de Bruieres. — Guillaume de Voisins. — Le sei- F 
gneur de Chantilly. — Robert de Chartres. — Jehan de Courtenay’. — Hervi du Lyon", 
le fuiz. — Pierre '? de Chaneviéres. — Jehan Choisel *°. — Le vidame de Chartres. — Guy 
d’Auneel *’.— Adam de Bruiéres.—Ansiau de I'Ille.-—Guillaume Crespin ®, le fuiz. — Le 
seignor d'lvry.— Guillaume Crespin l’ainzné. -- Le visconte de Melun.— Ansiau le Botel- La 
lier *, — Jehan du Chastelier. — Gautier d’Aunoy. — Le seignor de Montmorenci. — 6 
érart de Montmorencie. — Guy de Neri**. — Jehan de Biaumont de Sainte Genevieve. 
— Le mareschal de Mirepois et® son frére. — Mahieu de Trie.— Le seigneur de } 
Chambli *®. — Pierre de Chambli, son fuiz. — Hue de Bouville 2’.—— Anseau de Che- I 
vreuse, — Le seignor de Malli®*, — Monsieur Richart * de la Roche. — Monsieur J*. de 
Vendosme de par sa fame. — Monsieur Yon*® de Garanciéres. — Jehan de Montmorency. 
— Ph. * de Trie. — Guiot de Rosom**. — Monsieur Oudart de Rippe Haute **.— L’Es- F 

+" 





ab eta et atta de te el Pata a IT. 


— 
—_ 








' Les registres portent ici par erreur Concio ; voy. le 
§ 14. 

* Le méme peut-étre qui est nommé plus haut (§ 13 
et 30) seigneur d’Achier. 

* Au$ 13, de la Rode; au $ 33, de Roda. 

* Au$ 14, d Alegre, ce qui est la bonne legon. 

> Au$ 14, Montaigneus. 

* Le req. porte par erreur Meroalii. 

” Voy. plus haut, $14. 

* Reg. XXXVI, Tournone. 

® Au$ 14, Chocart de Huichien. 

'© Corr. Savine. 

Reg. XXXYV, fol. 86, n° 176. Cette convocation est 
motivée comme celle qui précede. 

2 Ce litre est fourni par la table du registre XXXV; 
dans le texte méme du regisire (fol. 57, n° 134) la liste est 
dépourvue de titre, comme de date; mais il n'est pas dou- 
leux qu'elle appartient & l’an 1304, comme les documents 
transcrits dans la méme partie da registre. Nous devons 
rappeler que La Roque a publié cette liste (p. 152) en la 
confondant avec celle qui forme ici les paragraphes 9 a 15. 

z Reg. AXXVI, Eswreues ; édit. Evreux. 

Edit. Monsieur le comte de Dreux. 


'S Ed. Robert. 

'® C'est probablement par erreur qu’aprés Monsieur Ro- 
bert seigneur de Beu l'éditeur ajoute : idem, de Dreux. 

'" Reg. XXXVI, Coutenay. 

'® Ib. de Lyons; édit. Henry de Leon. 

"© Plus haut il est nommé Pons. 

»® Edit. de Choiseul. 

*! Tb. dAnucel. 

* L’éditeur ajoute : idem, du Bec-Crespin. 

** L’éditeur ajoute encore: idem, le Bouteiller de 
Senlis. 

* Edit. Guy d’Esten. 

*® Le mot et manque dans les mss. Aprés les mots et son 
frére I'édition ajoule idem de Levy. 

** Edit. Pierre de Chambly. 

7 Omis dans Uédit. 

*® Edit. Milly. 

»? Ib. Robert. 

°° Ib. Jehan. 

*' Tb. Ivon. 

* Ib. Jehan. 

* Ib. Rosny; reg. XXXVI, Kesson. 

“ Ed. Rupehante. 











=e 





aan Aa, 











ues - 


CONVOCATIONS ET SUBSIDES POUR L’OST DE FLANDRE. 803 


a tendart de Bainne'. — Monsieur Jaque de Boursonne?. — Monsieur Gile de Mouste- 
reul. — Monsieur Challe de la Gonesse °. 


§ 37. Berruiers. 


Le conte de Sanceurre *. — Le seignor de Chauvigny. — Le seignor de Solly °. — Le 
seignor de Cullent®. — Philippe de Chauvigny, seignor de Levrous’. — Le seignor de 
p Cracay *. — Le seignor de Liniéres °. — Jehan de Prie. — P. de Broce. 


§ 38. Normanz. 


Jehan Malet'®.— Le seignor de Harecourt. — Mouton de Blainville ". — Jehan de la 
Ferté. — Pierre de Cornuel. Robert de Montigny. — Jehan de Tournebuc. — Robert 
Malet. — Guillaume Tesson”. — Le seignor d’Estouteville. — Le seignor de Hotot. — 

c Le seignor de Clere.— Roger Bacon *. — Guillaume Patriz “*. — Le seignor d’Oisneval”. 
— Le seignor de Ferriéres. — Raoul de Croilly '*. — Jehan Paenel '’. — Le seignor de 
Praaux '*, — Jehan de Rouvray. — Fouquaut du Melle. — Guillaume de Harecourt. — 
Robert ra Harecurt. — Le seignor de la Rivitre de Tibouville. — Raoul de Meullent. — 


Le conte d’Eu. — Robert Bertran "’. 





§ 39. Poitevins. 


Guillaume l’Arcevesque*®. — Hugues lArcevesque. — Gieffroy de Lesignen *!. — Ay- 
mar™ de Valence. — Gieflroy de Ponz*, seignor de Bergerac**. — Le seignor de Mir- 
mande ®, — Guy de Rochechoart. — Renaut de Ponz. — Le seigneur de Barbezieu*. — 
Le seigneur de Béleville.— Guy de la Marche ”. — Girard Chabot. — Hugues de 

E Thouarz. — Aymar d’Archiac, — Le seignor de Monlesun**. — Le visconte de Thouarz. 
— Le seigneur de Mautaz*. ——- Jehan de Thoart. — Monsieur Hugue de Thoart®. 


§ fo. Langue doc. 


Le conte de Foiz. — Le conte de Comminges, — Le conte de Rodés. — Le conte d’Er- 
mignac *!, — Le conte de Pierregort. — Le conte d’Esterac . 


F 5 hi. Champenois. 


Symon de Chastiauvilain. — Le conte de Roussy. — Le seigneur d’Angleure. — Mon- 
sieur Ansiau de Trainel, seignor de Soligny. — Henri du Bois. —-- Monsieur Thibaut, duc 
de Lorraine. — Le seigneur de Rosemont **. — Gauschier de Merry. — Le seignor d’Ar- 
cies. — Le seignor de Gienville *. — Ansiau de Gallande *. — Jehan de Giainville. — 

G Le seignor de Dampierre. — Dreue Britant *°. — Jehan de Bar*’. — Le seignor d’Apre- 
mont. —- Le seignor de Mellou *, l'ainsné. — Le conte de Grantpré *. — Le seignor de 
la Fauche. — Le seignor de Broies. — Le seignor de Vaucoulour“°. — Le vidame de Chaa- 


' Reg. XXXVI, Bayne. 
* Edit. Beausaut. 
* Jb. de Gonnesse. 


cat * Ed. l'Archevesque, idem, de Partenay. 


' Jb. Lusignan; reg. XXXVI, Lisignien. 
> Edit. Aymeri. 


* Sancerre (Cher). ** Peut-étre Ponz, ar. Saintes (Charente-Inférieure). 


® Ed. Suilly. *“ Bergerac (Dordogne). 
* Culan, c”* Chateaumeillant (Cher). ** Ib. Marmande. 
” Levroux, ar. Chateauroux (Indre); reg. XXXV, Le- *° Barbezieux (Charente) ; éd. Barbasan. 
vroys. * L’éditeur ajoute : idem, de Lusignan. 
* Grangay, ar. Bourges (Cher) ; ¢d. Gracey. ** Ib. Montlesun. 
® Ligniéres, ar. Saint-Amand-Mont-Rond (Cher) ; ** Ib. Matas; reg. XXXVI, Montaz. 
reg. XXXVI, Linnia res. ° Reg. XXXVI, Tohouart. 
'* L’éditeur ajoute : idem , de Graville. " Edit. Armagnac. 
'' L’éditeur ajoute encore : idem, de Mauquenchy. * Ib. Astarac ; reg. XXXVI, Asterac. 
= Edit. Tesson, idem, de la Roche Tesson. ” Edit. Rougemont. 
'’ Tb. Bacon, idem, du Moley. * Ib. Joinville, ict et plus bas. 
'* Ib. Patry. * 1b. Garlande. 
'® Ib. Esneval; reg. XXXVI, Oiseval. *° Jb. de Bricant; nous croyons qu'il faut lire Dreue 
© Edit. Creuilly. Britaut. 
'’ Ib. Paynel, idem, de Hambie; req. XXXVI, ” Reg. XXXV, du Bar. 
Payenel. * Edit. Mello. 
'® Ib. Préaux. °° Jean I, mort en 1314. 
* L’éditeur ajoute : idem, de Briquebec. *° Jb. Vaucouleurs. 


101. 





’ 
: 


804 CONVOCATIONS ET SUBSIDES POUR L’OST DE FLANDRE. 


lons. — Henri de Trainau'. — Le seignor de Choisel. — Erart d’Arcies. — Le seignor a 





de Bollemont®. — Le seignor de Beffremont*. — Le seignor de Vallery. — Dreues de 
Mellou, le juene. — Hue de Comflans*. — Le seignor de Bayon. — Monsieur Nicole de 
Charbonne. — Le conte de Brienne >. — Le connestable, son filz. — Troullart de Gien- 
ville®. — Monsieur Guy Chodonnez’. — Le seignor de Jully. — Le seignor de Sailly. 
—Monsieur Aubert de Thouroute *. — Le seignor de Trainel. — Le seignor de Chas- & 
tiauvilain. — Le conte de Joingny. — Monsieur G.° de Joingny. — Le conte de Nevers.. 
Monsieur Robert de Nevers’. — Le seignor de Plancy. — Monsieur Guy de Dam- 
pierre. —— Monsieur Estace de Conflans". Le seignor de Hans. — Le seignor de Cour- 
landon ™. Et sont Champenois. 
§ 42. Bretons. C 


Jehan de Biaumanoir. — Le seignor de Malestroit. — Hervy de Lion’, le pere. — 
Le seignor d’Avaugor '*. — Gieffroy, seignor d’Ancenis. — Olivier, seignor de Montfort. — 


Briant le Buel. — Rollant de Dinant. — Le seignor de Rieux.— Hagomart de Cornouelle ". 
~ Jehan de Machecourt '°. — Hervieu de Blain. — Pierre de Bretaigne. — Yon du Pont. 





— Le seignor de Tinteniac. — Pierre de Rocelan ’. — Le seignor de Moriac. Le sei- D 
gnor de Gargole '*. — Artur de Bretaingne. — Le seignor de Rochefort. — Le visconte 
de Rohan. — Jehan de Bretaingne, visconte de Limoges. — Monsieur Yon"? de la Roche. 
— J.* Boterel de Quintin. — Olivier de Rogi*!. —Le seignor de Chastiaubrian. 





§ 43. Mansiaus. 





Le seignor de Laval”. — Jehan de Biaumont. — Le seignor d’Averton™. — Patriz de & 
Chaourses**. — Le seignor de Doucéles*. — Paien de Chaourses. — Robert de Biau- 
mont. — Giellroy de Vandosme. Hue de la Ferte. 


§ 44. Angevins. 


Le seignor de Craon**. — Estienne de Jaunay*’. — Le seignor de Matefelon*’. — Le 
seignor de Chemilly**. — Le seignor de Montejehan**. — Hardoin, seignor de la Haye. r 


— Le seignor de Maulevrier*!. 


545. Thourenjaz. 


Le seignor de Montbason®. — Le seignor d’Amboide*. — Berthelemieu, seignor de 
la Haie**. — Hardoin, seignor de Mailly®. — Ridel de Rilly **, Painzné. — Eschivart de 
Pruilly *. —- Hue de Baucay. — Renaut de Precigny *. G 

' Edit. Trainneaun; reg. XXXVI, Trainiau; § 22, '* Edit. Gairgolé ; reg. XXXVI, Gaygole. 
~ Traynel. ' Edit. Yvon. 
* Edit. Beaumont ; cf. § 18, Boulemont. © Ib. Jehan. 
* Ib. Bauffremont. ** Ib. Rougy. 
* Reg. XXXVI, Couflans. ** Laval (Mayenne). 
* Cest la legon de U'édition; le reg. XXXV porte par * Averton, c” Villaines-la-Juhel (Mayenne). 
erreur Brainne, et Uautre Beainne. Jl s‘agit ici de Gau- ** Omis par Véditeur ainsi que le nom suivant. 
tier V, comte de Brienne, dont le fils Gautier VI est nommé ** Doucelles, c’** Beaumont-sur-Sarthe (Sarthe). 
immédiatement apres avec le titre de connétable ; ce qui doit *° Craon, ar. Chateau-Gontier (Mayenne). 
s‘entendre de la charge de connctable de Champagne, que *” Jaunay pres La Fléche (Sarthe). 
Gaucher de Chatillon avait laissée vacante en 1302, lors- ** Mateflon prés Seiches, ar. Baugé (Maine-et-Loire). 
qu'il fut nommé connétable de France. * Chemillé, ar. Cholet (Maine-et-Loire); ¢d. Che- 
® Edit. Goullart de Joinville. mille. 
” Au § 18, Guy Chauderon. ° Montjean , c” Saint-Florent-le-Viel (Maine-et-Loire). 
* Edit. Thourotte. * Mauleévrier, c” Cholet (Maine-et-Loire). 
é Ib. Guy. ** Montbason, ar. Tours (Indre-et-Loire). 


Omis dans Uédition. ’ Amboise, ar. Tours (Indre-et-Loire) ; éd. Amboise. 


'' Reg. XXXVI, Clouflans. * Peut-étre La-Haye-Descartes, ar. Loches (Indre-et- 
'* 1b. Courtlandon. Loire). 
' Edit. Léon. « ** Maillé, c™ Sainte-Maure (Indre-et-Loire); req. 
'* Ib. Avaugour; reg. XXXVI, Awaugour. XXXVI, Marly, éd. Mailleé. 
'* Th. Cournouaille et Cornoaille. *° Rille, ec Chateau-la-Vaillére (Indre-et-Loire) ; éd. 
'° Edit. Machecoul. Billy. 
" Ib. Rotelaa; reg. XXXVI, Rotelen ou Rocelen. ” Preuilly, ar. Loches (Indre-et-Loire); éd. Preuilly. 
Dans le Dénombrement du royaume publid en 1709, ce Sur Eschivard de Preuilly, voyez Olim, III, 585. 
lieu est appelé Rosselehan (t. Il, p. 292); on le nomme * Pressigny, ec” Preuilly (Indre-et-Loire) ; l'éditeur 


aujourd hu: Rostrenen, ar. Guingamp (Cétes-du-Nord). ajoute, idem de Sainte-Maure. 





a cegtagante galt 2, POP AE 


unas e 


i tl ee A 


a ae Sah tl: Bs api rece 





Zieh all ener reece BO, (on 


—— 


— 
ee ee eee 


a 














Bet err re nce 


aetna 


ae an ween omer, 


ees 


a REN Talhah oi ie | las sate ancl ye 





ea 








oe 


E Cepay 80, — Herpin d’Erquery*'. 


CONVOCATIONS ET SUBSIDES 


POUR L’OST DE FLANDRE. 805 


§ 46. Percherons. 


Gace de Lovignie'. — Le seignor d'llers ”. 


5 47. Limosins. 


Le visconte de Touraine *. — Le visconte de Ventadour*. — Monsieur P.° de la Por- 


cherie ° 


§ 48. Bourguegnons. 


Hugue de Viane’. — Le seignor de Montfaucon*. — Jehan de Bourgoingne. — Le sei- 
gnor de Vergi®. — Gautier de Montfaucon. — Jehan de Chalon'*. — Le conte de Mont- 
beliart!'. — Le jeune conte d’Auceurre. — Estienne, seignor d’Oiselers’*. — Le seignor 


de Grancy '° 


. — Le seignor du Mont Saint Jehan“. 
c Monsieur Jehan de Charni!*. — Monsieur de Rogemont”’. 





Le conte d’Auceurre, |’ainzné. — 
— Monsieur Symon de Mont- 


beliart. — Le seignor de Faucongny ’. — Monsieur Hugue de Bourgoingne. — Monsieur 


Fouque de Regny! 
— Monsieur Thiebaut de Nuefchastel !°. — 


chart, seignor d’Antogn 


’.— Monsieur Hugue de Vaugrenant. — Monsieur Estienne d’Oiselers. 
Monsieur Gauchier de Chastiauvillain. — Ri- 


2 __ Le seignor de Noblans2!. — Estienne de Hoingorri??. — 
§ 5 


p Henri de Vergi. — Le seignor de Montagu. — Le seignor de Noiers*. 


4g. Vermendisiens. 


Le seignor de Coussy™ 
Hangest. — Pierre de < Saas 


— Le seignor de Reneval ®. — Guy du Plessie **°. — Aubert de 
— Jaque de Monchablon. — Jehan de Thessets 9, 0 


tt de Moruil 2°. — Nicaise de Rochefort. —- Le conte de Soissons. — Thiebaut de 





Le seignor de Magnelers®. — Le seignor de Muret*®. 


50. Biauvoisiens. 


Guillaume de Biausart. — Le chastelain de Biauvez **. 


§ 51. Artisiens. 


Le conte de Saint Pol. — Le seignor de Hutin®, — 
r Le seignor de Lonviller**. — Le seignor de Belleus *”. 


' Louvigny prés Chailloué , ec Sées (Orne) ; peut-étre 
cependant faut-il lire Loingnie, auj. Longny, ar. Mor- 
tagne (Orne); ¢d. Louvigny. 

* Iiliers, ar. Chartres (Eure-et-Loir) ; dd. Iliers. 

* Edit. Turainne, c’est-a-dire Turenne, c” Meyssac 
(Corréze). ' 

* Ventadour, ce" Egletons (Corréze). 

° Edit. Pons. 

° La Porcherie, c” Saint-Germain-les-Belles-Filles 
( Haute-Vienne). 

” Edit. Vienne. 

* Montfaucon, c” ” Besangon (Doubs). 

' Vergy pres Leffond, c°  Champlitte (Haute-Sadne). 

'° Chalon (Sadne-et-Loire). 

'' Montbéliard (Doubs). 

" Edit. Oiselay ; reg. XXXVI, Oseliers; auj. Oiselay, 
ce” Gy (Haute-Sadne). 

'* Edit. Grancey ; ef. $ 18. 

'* Mont-Saint-Jean, c” Pouilly-en-Montagne (Céte- 
d'Or). 

** Charny, c™ Vitteanx (Céte-d’Or). 

'° Rougemont, ec” Montbard (Coéte-d'Or), ow ar. 
Baume-les-Dames (Doubs) ; ddit. Rougemont. 

'? Faucogney, ar. Lure (Haute-Sadne); reg. XXXVI, 
Fauconnin. 

* Ragny pres Savigny-en-Terre-Plaine, ce” Guillon 
(Yonne) ; dd. Ragny. 

* Neuchatel-Urtiére, ce” Pont-de-Roide (Doubs). 

20 Ed. Antigny; req. XXXVI, Anthoigny; probablement 

Anligny-le-Chateau pres Foissy, ce Arnay-le-Duc (Cote- 


d'Or). 


Monsieur Gile de la Planque. one 
Le seignor de Hameleincourt*. 





1 Ed, Noblant; peut-étre Neublans, c°* Chaussin (Jura). 

ae ib: Hoignorri; auj. Vignory, ar. Chaumont (Haute- 
Marne). 

* Crest la legon de UVédition; les registres portent par 
erreur Noiours (Cf. $ 18). 

* Coucy, ar. Laon (Aisne); éd. Coucy. 

*® Ib. Raineval; auj. Reuneval, ¢” Rozoy-sur-Serre 
(Aisne). 

% Jb. Plessis. 

*7 Au § 7, Manencourt. 

** Ib. Thorote; reg. XXXVI, Thourote; auj. Thou- 
rotte, c’” Ribecourt (Oise). 

*® Ed. Moreul, auj. Moreuil , ar. Montdidier (Somme). 

° Ib. Cepoy. 

' Legon du reg. XXXVI et de Uédition; le reg. XXXV 
porte par erreur Harpin d’ Arqueny ; aus. Erquery, 
ec” Clermont (Oise). 

* Reg. XXXVI, Maigneliers , aujourd hut Maignelay, 
arr. Clermont (Oise). 

> Maret, c” Oulchy (Aisne). 

“ Le reg. XXXVI porte par erreur Biaumez. Il faut 
toutefois faire remarquer que , sous le regne de Philippe le 
Bel, on trouve un chatelain de Beaumets. Voyez Olim, 
II, 377. 

- Edit. Hucin. 

°° [’éditeur ajoute, idem de Rabodenges. 

7 Edit. Vellens; reg. XXXVI, Bellens; peut - étre 
Rebeenatsiinol ou Boisleux-Saint-Marc, ec” Croisilles 
(Pas-de-Calais). 

> Hamelincourt, c” Croisilles (Pas-de-Calais); re 
XXXVI, Homelaincourt. 





| 
| 
| 
| 





806 LISTES DE CONVOCATIONS 


— Le seignor de Fianes'. — Aymer de Nuefville*. — Le seignor de Rollaincourt*. — 
Le chastelain de Biauvais. 


§ 52. Corbiais. 


Le seignor de Heilly. —Jehan de Varennes. — Giles de Mailly. — Le seignor de Been- 
court*. — Monsieur Baudoin dAvelins. 


§ 53. Ponthiois °. 


Le conte d’Aubemalle *. — Le seignor de Poiz. — Le seignor @ Ailly. — Le vidame de 
Piquegny ’. — Renaut de Piquegny, son fuiz. — Monsieur Hue de Caumont. — Le sei- 
gnor de Brimeu*. — Le visconte du Pont de Remi.— Monsieur Enguerran d Aufreville °. 

§ 54. 


Le conte de Vandosme. 


§ 55. Auvernaz. 





Le conte de Bouloingne. — Le daufin '°. — Messires Beraut de Marqueil 1!) — Mon- 
sieur G. ' Flote. — Le seignor de la Tour. — Monsieur P. de Marqueil. — Monsieur Mar- 
quis de Canillac. — Le seignor de Montboissier ". 


§ 56. Lyonneis. 


Aymar de Poitiers. — Aymar de Poitiers, le juene. — Monsieur Garin de la Vie. — 


Monsieur Artaut de Rossigllon ‘4 —_ Monsieur Guion de Rossiglon. — Le seignor de Bri- 
son '°, — Le conte de Forez. — Le seignor de Biaujau'®. — Le daufin de Viane '?. — Mon- 


sieur J. '8 Dalfin. 








LISTES DE CONVOCATIONS 


SOUS LE REGNE DE PHILIPPE LE LONG. 





AVERTISSEMENT. 


Le registre LV du Trésor des Chartes nous a fourni, pour le régne 
de Philippe le Long, une série de listes analogues a celles que nous 
avons publiées plus haut, pour le régne de son pere, d’apres deux au- 


tres registres du méme dépot. Celles de ces listes qui forment ici les 


' Edit. Fiennes. celui du comte de Vendosme, qui forme dans les registres 
* Ib. Aymar de Neuville. un article distinct du Pontieu comme de l'Auvergne. 
Rollencourt, ec” le Pareg ( Pas-de-Calais) ; édit. Bol- '* Edit. Le dauphin d'Auvergne. 
lancourt. '' Ib. Mercceur. 
* Edit. Biencourt; auj. Behencourt, ec” Villers-Bo- 2 Ib. Guillaume. 
cage (Somme). '* Reg. XXXVI, Montbosier. 
* C'est la legon de Uédition; les reg. portent par erreur '* Ib. Rossillon. 
Pohiers. '* Edit. Montbrison. Cette legon ne peut étre admise , 
* Edit. Aumalile. Montbrison étant un fief direct du comte de Forez. 
* Reg. XXXVI, Pinqueingny. '° Ib. Beaujeu. 
* Ib. Brimen. '? Reg. XXXVI, le dalphin de Vianne. 


Ce nom, omis dans U'édition, y est remplacé a tort par 'S Edit. Jehan. 








sp de Dreux, xt. — Le visconte de Meleun, xxv‘. — 


Cc 


p gneur Robert d’Artois, xt. — Robert d’Artois, xxx. 


E 


SOUS LE REGNE DE PHILIPPE LE LONG. 807 
paragraphes 1 a 44 ont déja paru dans le Traité du ban et de larriére- 
ban*; les autres paraissent probablement pour la premiere fois. Le re- 
gistre d’ou ces documents sont extraits contient, sur le temps et les 
circonstances ou chaque liste fut dressée, des renseignements que nous 
avons eu soin de consigner en note. [I serait donc superflu de parler 
plus longuement de ce recueil, qui sera suffisamment caractérisé par 
les explications jointes a chacune des piéces dont il se compose. Nous 
dirons seulement que la plupart de ces convocations se rapportent, 
comme sous le regne de Philippe le Bel, a des expéditions projetées 
contre les Flamands. 





§ 1 a 2. Ce sont les noms de ceus qui sont maneez au moys de Pasques a Paris. [1° mai 1517 '.] 

§ 1. Premiérement, monseigneur de Valois, c hommes d’armes. — Monseigneur de 
Evreus, Lx. — Monseigneur de la Marche, c.— Monseigneur Loys de Clermont, t. — Mon- 
seigneur Philippe? de Valais, c. — Monseigneur Charle de Valais, c*. — Monseigneur 


Robert d’Artoys, xt. — Robert d’Artoys, xxx. — Le comte de Saint Pol, t. — Le comte 
Monseigneur Jehan de Biaumont, xv. 
—Le seigneur de Monmorancy, xxx. — Monseigneur Herart de Monmorancy, xv. — Le 
vidame de Chartres, x. — Herpin de Erqueri, xv. — Monseigneur Bouchart de Monmo- 
rancy, X. 

§ 2. Champaigne. —— Le connestable de France, xL°. 


§ 3.414. Ce sont les noms @iceus qui doivent estre mandez aus octaves* de Panthecoste secunde foiz, 
liquel sont contremandé au troys semaines’ de ceste Saint Jehan prochaine, l'an xv°. 

§ 3. Premiérement, monseigneur de Valois, c hommes d’armes. — Monseigneur de 
Evreux, Lx. — Monseigneur de la Marche, c. — Monseigneur Loys de Clermont, 1 
Monseigneur Philippe de Valois, xt. — Monseigneur Charles de Valois, xx. — Monsei- 
Le comte de Saint Pol, 1 Le 
comte de Dreux, xt. — Le vicomte de Meleun, xxv. — Monsieur Jehan de Biaumont, 
xv. — Le sire de Monmoranci, xxx. — Monseigneur Herart de Monmoranci, xv. — Le 
vidame de Chartres, x. — Herpin de Erqueri, xv. — Monseigneur Bouchart de Monmo- 
ranci, X. 

$ 4. Champaigne. — Le connestable’, xt. — Le comte de Rouci, xxx. —- Monseigneur 
Miles de Noiers, xxx. — Monseigneur Ansel de Geinvile, xx. — Le duc de Lorreine, vx. 

§ 5. Vermandois. — Monseigneur Aubert de Angest, xx. — Le sires de Reineval, xv. 
— Le sires de Pois®, xv. 

§ 6. Normandie. — Le comte de Eu, xx. — Le sire de Herecourt, t. — Monseigneur 
G. de Harecourt, xxx. — Le sire de Guerartvile °, x. — Le sire de Hotot, x. — Le sire 
de Claire, x. — Monseigneur Robert d’Estoutevile, x. — Le sire de Hesneval, x. — Mon- 
seigneur Robert Bertran, xv. — Monseigneur G. Crepin 10, xv. 

$7. Berry. — Le seigneur de Seuli, xt. — Le sire de Chauvigny, xxx. — Le sire de 
Liniéres, x. — Le comte de Sanceurre, xxx. — Monseigneur Helie de Broucce"', x. — 








c Monseigneur de Brouce, xv. — Le sire de Culent, xv. — Le sire de Cracay *, xv. — Mon- 


seigneur Jehan de Prie, x. — Monseigneur André de Chauvigni, xv. — Le sire de Saint 


' Reg. LV, fol. 6 recto, n° 10. De La Roque date a 
tort de Van 1316 cette liste, qu'il reconnatt d'aiileurs ap- 
partenir au régne de Philippe le Long (Traité du Ban, 
Preuves, p. 165). Elle est placée, dans le registre LV, a la 
suite d'un mandement du 24 avril 1317, et elle se rattache 
évidemment a la liste n° 17, que nous publions ci-apres. 

> Le nom Philippe manque dans le req. LV. 
’ Les contingents de Charles et de Philippe de Valois 
paraissent plus exactement marques dans la liste suivante. 

* Edit. 5o. 

® Cette liste, ulerrompue subitement, se retrouve plus 
complete sous le n° 17 du méme registre. (Voy. ci-apres. ) 


° Reg. LV, fol. 10 verso, n° 17; of: Traité du ban, 
Preuves, p. 166. Pour la date definitive de lu convocation 
voyez les notes des $ 11 et 14. 

? Ed. le connestable de France. Ce grand dignitaire , 
qui a déja été mentionné plus haut (S 2), est Gaucher de 
Chatillon, dont il a été question ‘dans la note 5 de la page 
804. 

* Poix, ar. Amiens (Somme). 

° Ed. Graville. 

"Ed. Robert Crespin. 

'' Ed. Brosse. 

"Ed. Grassay. 


* Preuves, 


p- 165 a 180. 


29 mai 1317. 


15 juil. 1317. 





i a ns ye 








808 LISTES DE CONVOCATIONS 
Martin, v. — Messire Adan Goule, x. — Martel de Basquevile, x'. — Le chastellain de 
Biauvez, x. — Le seigneur de Freauvile, x. 

§ 8. Des Basses Marches. — Le duc de Breteigne, tx. — Le comte de Vandome, xxx. 

§ 9. Angevins. — Monseigneur Jehan de Vendome, XV. Le vicomte de Biaumont, 
xx. — Le sire de Vaugour, xxv. Le sire de Matefelon, xxv. — Monseigneur Guy de 
Laval, xxv. — Le sire de Craon, xxx. R 

§ 10. Poytou. — Monseigneur Jehan l'Arcevesque, xx. — Le viconte d’Aunay*, xv. — 
Le viconte de Touart, xxx. — Le viconte de Limoges, xxx °. 

$ 11. [Langue} doc. — Le comte de Cuminges, xxx. — Le comte d’Armaignac, x... — 
Monseigneur Hermenion de Lebret, xt. — Marquis de Canillac*, Lx. 

§ 12. Touraine. — Le seigneur de Pressigni, xv°. — Le sire d’Anbaize, xxv. — Le c 


sire de Prugli, x 

§ 13. De lostel le roy. — Mignot de Vielh Pont, x. — Monseigneur Jehan de Gaillon, x. 
—Le comte de Bouloigne, x1. — Monseigneur Robert de Boloigne, xx. — Le comte de 
Blais, Lx. — Le seigneur de Baugay, xv. — Govion de Baucay, xv. — Monseigneur P. de 
Garanciéres, Xv. ~ Sancey de Baucey, xv. — Le sire de Baufremont, x. — Le sire de p 
Lor, x. — Le sire de Saint Palaiz, x. — Monseigneur Hugue d’Augeron, v. Le sei- 
gneur de la Tour. 

$ 14. Les noms d’iceus qui doivent estre mandé a Mascons*. — Premiérement, le daufin de 
Vienne, 11.c armeures de fer. — Le comte de Ferretes, 11.c. — Le comte de Genevre, Lx. 
— Monseigneur Haymart de Poitiers, xt.— Le sire de bapa, "9 xL. — Monseigneur 
Hugue de Bourgoigne, Lx. — Monseigneur de Margueil’, tx. — Le comie dAuceurre est 
aveuque monseigneur Beraut*. — Le comte de Forés, xt. — Monseigneur Girart de 
Chaitellon, xv. — La gent® de la conté de Bourgoigne, i1.c. — Le comte de Monbe- 
liart, Lx. — Monseigneur Hugue de Chalon, ix. 





§ 15a 44. Ce sont li non des nobles du royaume de ‘France et des prelaz ensemble ?°. F 





§ 15. Vermandois. —Gobert @Aspremont™. Le seigneur de Maignelées. — Le conte 
de Roucy. —_ L’évesque de Noyon. — L'évesqne de at = om fy: avenge de saeneny. 
— I 'arcevesque de Rains. — Le sire de Couci.— L’évesque de ¢ 
de Chaalons. — Le chastelain de Thorote. — Le seigneur de Roye. — Le ime de 
Rayneval. — La dame de Neelle '*. — Rogue de Hangest. — Le conte de Haynaut. — Le ¢ 
Borgne de Cramailles'®. — Le seigneur de Moreuil. — La dame de Roncoy. — Le sei- 
gneur de Monchaulon '*. — Aubert de Hangest. — Guillaume de Couci. — L’évesque de 
Laon. — Jehan de Neelle, seigneur de Crievecuer *,— La dame de Saint Gobain '°. — 
Le comte de Soissons. — Le sieur de Muret. — Barart de la Bove '". — Le vidame de 
Chaalons. — Le vidame de Laonnois. "i 








§ 16. Amiens. — Anfour de Rouvray, — ie seigneur de Lonvillers '®. — Le seigneur 
de Creki®. — Le seigneur de ae. — Le -. om d’Amiens. — Le chastelain de 
Berques ®. Le sieur de Heilly *. — Le siewr de Malli **. — Le sieur de Rolaincourt® 


' Ces trois derniers noms (et peut-élre les dena qui 
précedent) paraissent avoir élé inscrits par erreur dans le 
Berry ; ils appartiennent plutét a@ la Normandie. 

’ Peut-étre Aulnay-de-Saintonge, ar. Saint-Jean-d'An- 
gely (Charente-Inférieure). 

' L'éditeur ajoute, le viconte de Limaigne et d'Au- 
villar, idem de Gout. 

* Le req. LVII porte par erreur \e marquis , en ometlant 
de Canillac. En regard des noms compris dans le $ 11 on 
lit la mention suivante: A la mi aoust, per tertium man- 
datum. 

* L’dditeur ajoute, idem de Saint-Maure. 

* En regard des noms compris dans ce paragraphe se 
trouvent les mentions suivantes : Omnibus premissis fuit 
facta similis littera. — A la mi aoust per tertium man- 
datum. — Omnes alii ad quindenam Assumptionis. 
Cette derniere mention semble s'app liquer a Hugue de Chalon, 
apres le nom duquel le copiste u ajouté: A la quinzaine de 
la mi aoust, per tertium mandatum. 

7 Ed. Merceur. 


* L’'éd. ajoute de Mercoeur. — Beraudus de Mercorio 


Jigure en 1311 dans les Olim (IL, 565). 


* Rd. agent. 
'* Reg. LV, fol. 32 recto, n’ 63; of. Traité du ban, 


Preuves, p. 169. Les personnes comprises dans cette liste fu 


rent averties, par lettres du 15 novembre 1317, de se tenir 


montées et équipées & compter de la mi-caréme (2 avril 
1318). 

'' Peut-étre Apremont prés Kozoy-sur-Serre , ar. Laon 
{ Aisne). 

" Nesle, ar. Péronne (Somme). 
’ Cramaille, ce” Oulchy-le-Chateau (Aisne). 
'* Ed. Montchablon. 
Creveceur, ar. Clermont (Oise). 
'* Saint-Gobain, c™ La Fére (Aisne). 
* La Bove prés Bouconville, c*" Craonne (Aisne). _ 
* Rouvroy, c* Rosiéres (Somme); l'éditeur ajoute, 
idem de Rouvroy-Saint-Simon. 

* Longvillers, ce” Crécy-en-Ponthieu (Somme), ow 

c” Etaples (Pas- de-Calais). 

*” Créquy, ec" Fruges (Pas-de-Calsis). 

*' Brimeux , ce Campagne-les-Hesdin (Pas-de-Calais). 

* Bergues, ar. Dunkerque (Nord). 

* Heilly, c°** Corbie (Somme) ; c'est la legon de Uédition. 
Ms. Harli. 

** Mailly, c” Acheux ou c” Ailly-sur-Noye (Somme). 

** Rollencourt, c* le Parcq (Pas-de-Calais); ¢d. Bo 
lancourt. 





ear aE EAR ART 











* 2 RPS AT ON eh yi R I SRNR! St 


2 aioe 





SOUS LE REGNE DE PHILIPPE LE LONG. 809 


1 — Le sieur de Hondescote'. — L’évesque d’Arraz. — Le sieur de Varennes*. — Le 
sieur de Pois*. — L’évesque de Théroane *. — Le sieur de Fieffes*. — Le conte de 
Pontieu. — L’évesque d’Amiens. — Le sieur de Boberche*. — Le vicomte de Pont de 
Remy’. — Valeran* de Lucenbourt. — Le sieur de Saint Venant®. — Le sieur de Renti '°. 
— Le sieur de Havesquerque "'. 11 

B $17. Tours. — Le seigneur de Monba: 
Mans. — Le seigneur de Mongenein. — Le seigneur de Prong 2 — Le seigneur de 
Marli.— Le duc de Bretaigne. — Le viconte de Thoart '*. — Le seigneur d’Amboise. 
— L’arcevesque de Tours. — Jehan de Vandosme. — Robert de Beaumont. — Le conte 
de Vandosme. — Le seigneur de la Haie. — Hervy'* de Lions. — Le seigneur de Béle- 

c ville. — Le sieur de Pruilly. — Le sieur de Fonchiéres *. — L’évesque de Nantes. — Le 
sieur de Baucay. — Le conte de Blois. — Le seigneur de Mathefelon ". 

§ 18. Paris. —Ceus qui tiennent le bail de la conté de Dammartin'’. -— L’évesque 
de Paris. — Le sieur de Marli "*. L’évesque de Meaus. — La contesse de Montfort’. 
§ 19. Lymozin. — L’évesque de Lymoges. — Le vicomte de Lymoges. 











D 
de Bouis ®. — Harpin d’Arqueri *'. — Gautier d’Aunoy. — Le chastelain de Beauviez. 

§ 21. Senz. — L’arcevesque de Senz. — L’évesque de Lengres. — Jehan de Gres, 
mareschal de France. — Le viconte de Meleun. — Le sieur de Saint Verain *. — L’évesque 
d’Aucerre. — Le seigneur de Vergi. — Jehan de Charni *°. — La dame de Puissoie. — Le 

E conte d’Aucerre. — Jehan de Courtenay**. — Le sieur de Valeri®.— Le sieur de Ma- 
rigny. — Le sieur de Luissi *. — La contesse de Bar, dame de Puissoie*’. — Ceus qui 
tiennent la terre de Chasteauvilain. 

§ 22. Bourges. — Le seigneur de Gracay **.—Le seigneur de Liniéres. —Le seigneur 


de Levrous*®. — Le seigneur de Chauvigni. — Le conte de Sancerre. — Le seigneur de 
F Culan. — Le seigneur de Charroz *°, — L’arcevesque de Bourges. — Jehan de Prie. — 
Le seigneur de Seuilli *'. — L’évesque de Nevers. 


§ 23. Orliens. — Le sieur d’Auneel*. 
liens. — Le vidame de Chartres. 
§ 24. Mascon. — L’évesque de Chalon**. — Le sieur de Beaujeu™. 
c dOthun**, — L’évesque de Mascon. 
§ 25. Auvergne, chevaliers. -—— Le sei 


— Levesque d’Or- 








L’é 
J évesque 


eneur de la Tour *’. — Le sieur de Marcueil**, — 





5 
Guillaume Flote. — Le conte de Boloigne. — Le sieur de Montboissier *®. — Le daufin 
. —— Le viconte de Chalvign. “. — Pierre de Mar- 
cueil. 
' Hondschoote, ar. Dunkerque (Nord). + Erquery, ce” Clermont (Oise). 
* Varennes, c” Acheux (Somme). *? Peut-étre Saint-Verain, c” Saint-Amand en Puisaye 
* Poix, ar. Amiens (Somme). (Niévre). 
* Thérouanne, c” Aire-sur-la-Lys (Pas-de-Calais). ** Charny, ar. Joigny (Yonne). 
* Fiefles, c” Domart (Somme); on lit ici dans le ** Courtenay, ar. Montargis (Loiret). 
req. LV, sciatur quis est iste. *® Vallery, c” Cheroy (Yonne). 
° Boubers pres Mons, c™” Saint-Valery (Somme), ou * Au$ 82 Lissi. 
dans le Pas-de-Calais , soit Boubers-lez-Hesmond , c°* Cam- *7 Ed. Puiffort. 
pagne-lez-Hesdin, soit Boubers-sur-Conche, ce” Auxy-le- *® Reg. LV, Crecai. 
Chateau. Ed. Boubert. * Reg. LV, Louvres. 
” Pont-Remy, c” Ailly-le-Haut-Clocher (Somme) ;  Charost, ar. Bourges (Cher). 
Ms. Pont-de-Remies. ' Ed. Jehan de Prie, seigneur de Senilli. 
* Ms. Valentin. ° Ed. Auveel. 
* Saint-Venant, c™” Lillers (Pas-de-Calais). Avant le * Reg. LV, Charvoz ict et plus bas. 
sieur de Saint-Venant ['ddileur nomme le seigneur de “ Chalon-sur-Sadne (Sadne-et-Loire). 
Frenbos ; et, aprés le sieur de Renti, i/ omet le sieur de *® Beaujeu, ar. Villefranche-sur-Sadne (Rhéne). 
Havesquerque, et y substitue le comte de Blois, le sei- ® Autun (Sadne-et-Loire). 
gneur de Mathefelon; mais ces deux derniers noms appar- ” La-Tour-d’Auvergne, ar. Issoire (Puy-de-Déme). 
tiennent au paragraphe suivant, qui manque dans l'édition. °° Mercceur prés Rentiéres , ce" Ardes (Puy-de-Dome) ; 
° Renty, c’* Fauquembergue (Pas-de-Calais). éd. Merceur. 
'' Haverskerque, c™ Merville (Nord). *® Montboissier pres Brousse, c” Cunlhat (Puy-de- 
'* Le ms. porte par erreur Pressi. Déme). 
'* Thouars, ar. Bressuire (Deux-Sévres). “© Sic, avec une abréviation finale; éd. Chalencon. 
'* Le ms. porte par erreur Huy. Le registre LV porte plus loin Calvigny dans une autre 
'® On trouve plus loin Feuchéres et Fuchieres. liste d'Auvergne ($56), et ailleurs, dans une liste de Pért- 
'° Mateflon pres Seiches, ar. Baugé (Maine-et-Loire). _ gord en francais ($ 37), Chalinrich (édit. Chalnurch) ; 
'? Dammartin, ar. Meaux (Seine-et-Marne). puis dans une liste latine ($ 66) vicecomiti de Chaluriaco. 
'® Marly, ar. Versailles (Seine-et-Oise). Ces derniéres lecons nous semblent étre des altérations de 
'* Montlort-l’Amauri, ar. Rambouillet (Seine-et-Oise).  Chalrign... et de Calvigny, qui désiqnent peut-étre Chalvi- 
*° Ed. Boves. gnac, c™ Mauriac (Cantal). 


TOME XXIII. 102 





LISTES DE CONVOCATIONS 


§ 26 a 30. Normandie. 


§ 26. Gisors. — Mahi de Trie, chambellant'. — Le sieur de Rosny*®. — Le conte 
d’Evreux*. — Le conte de Dreues. — L’évesque d’Evreux*. — Mathieu de Trie, le 
filz. — Le doyen et le chapitre de Evreus. — Guillaume Crespin. 

§ 27. Caux, chevaliers.—Le conte de Eu. — Martel de Baqueville®. — L’abeesse de 
Monstivillier © en Cauz. — L’abbé de I'Ile Dieu 7. — Le sieur d’Estouteville. — Le sieur B 


de Montigny. — L’abbé de Saint Victor*. — Le sieur d'Eisneval. — Jehan Maiet. — 
L’abbé d’Eu’. — Robert Malet. — L’abbé de Saint Vandrille. — Le sieur de Balleul ". 
— L'abbé de Fescamp. — Le sieur de Hotot. — Le sieur de Fouquermont". 

§ 28. Roen. — Loys de Marrigny. — Le sieur de Briquebec.— L’abbé de Sainte Ka- 


therine de Roen. —L’abbé de Préaus '2. — L’abbeesse de Saint Amant de Roen. — Robert c 


de Tournebut, chevalier. — Le sieur de Clére *.— Jehan de Gaillon"™, chevalier. — 
L’abbé de Saint Evrout. — L’abbé de Beauleu. — Le doyen et le chapistre de Roen. — 
— Mouton de Blainville '°. — Robert Bertran. — Guillaume de Harencourt. — L’abbé de 
Conches '°. — L’abbé du Bec Hellouin '’. — Le prieur du Pré de Roen. Le sieur de 





Harecourt. — Le sieur de Préaus. — Jehan de Tournebu '*. — L’abbé de Bernay. — La b 





dame de Puissois. — L’abbé de l'Ille Dieu. — L’arcevesque de Roen. —Le sieur de Fer- 


riéres. — Le sieur de Thibouville. — Amauri de Meulent. — L’abbé de Saint Ouen " de 
Roen. — L’abbé de Bon Port®.— L’évesque de Lisieus. — L’abbé de Jumiéges. — 


[ L’abbé de] Saint George de Bocherville *'. — [L’abbé de] Cormeilles. —|L’abbé de] Gres- 


tain 2, — L’abbesse de Préaux’. E 


$°29. Caan, chevaliers.— L’abeesse de la Trinité de Caan. — Le doyen et le chapistre 
de Bayeus. — L’abbé de Barbery**. — Le sieur de Tilli. — Le doyen et le chapitre de 
Sés *®, — L’abbé de Saint Pierre seur Dive”. — Raoul de Creuli. — Le prieur de Sainte 
Barbe *. — L’abbé de Cerisi®*. — Le prieur du Plexeis Grimout *. — L’évesque de Sés. 
— L’abbé d’Aunoy®. — L’abbeé de Fontenay*. — L’evesque de Bayeus. — {L’abbé de] + 
Saint Estienne de Caan. — Le doyen et le chapistre de Lisieux *. — |L’abbé de] Saint 
Jehan de Falaise®*. — {L’abbé d’Ardaine*.| 

§ 30. Constantin. — Jehan Paynel.— L’abbé de Saint Sauveur de Coustances. — L’abbé 
du Mont Saint Michiel *°.— L’abbé de Montmorel **. — Guillaume Taisson. — L’abbeé de 
Saint Sever *”. L’abbé de Hambuil **. — L’abbé de la Luserne *°. — Guillaume Putiz“. ¢ 
— L’abbé de Saint Lo, en Costentin. — L’abbé de Blanche Lande“. — L’évesque de 
Coustentin. — {L’abbé de] Tresport“®. — Le doyen“ et le chapistre de Coustances. — 
Le sieur d’Aunoy “. — [L’abbé de] Montebourt . — L’abbé de Val Richer “*. — Le doyen 








' Ed. le seigneur de Chambly au lieu de Chambel- ** Barbery, c* Bretteville-sur-Laize (Calvados); ms. 
lant. Sainte-Barbeote. 

* Reg. LV, Rocny; Uédition ajoute, idem Mauvoisin. *© Sées, ar. Alencon (Orne). 

* Omis dans le reg. LV. * Saint-Pierre-sur-Dive, ar. Lisieux (Calvados). 

* Omis dans le méme registre. ” Sainte-Barbe-en-Auge, prés Mezidon (Calvados). 

* Bacqueville, ar. Dieppe (Seine-Inférieure). *® Cérisy, ec” Saint-Clair (Manche). 

* Req. LV, Monstreuil. * Le Piessis-Grimoult, ce” Aulnay-sur-Odon (Cal 

’ L'Isle-Dieu prés Perruel, c* Fleury-sur-Andelle —_vados). 
(Eure). *° Aulnay-sur-Odon, ar. Vire (Calvados). 

* Saint-Victor-en-Caux , c™ Totes (Seine-Inférieure). ** Abbaye-de-Fontenay, a Saint-André-de-Fontenay, 


* Omis dans le reg. LV. ce Bourguebus (Calvados). 
'° Reg. LV, Balleus; U'ddition et les listes de (Ost de 2 Ms. Lisées. 
Foix portent Bailleul. °° Ms. Falorte en omettant comme plus haut et plus bas 


'' Foucarmont, e* Blangy (Seine-Inférieure); éd. les mots places entre crochets. 
loucarmont. ** Ardennes prés Saint-Germain-la-Blanche-Herbe , 
* Saint-Pierre-de-Préaux, c” Pont-Audemer (Eure). —_c** Caen (Calvados). 


'* Peut-étre Cléres , ar. Rouen (Seine-Inférieure). °° Mont-Saint-Michel, c’”” Pontorson (Manche). 
* Gaillon, ar. Louviers (Eure). ** Montmorel prés Poilley, c’* Ducey (Manche). 
* Blainville-Crevon, c”* Buchy ( Seine-Inférieure) ; *? Saint-Sever, ar. Vire (Calvados). 
Uéditeur ajoute idem Mauquency : les seigneurs de Blain- ** Hambye, ec Gavray (Manche) ; éd. Hambie. 
ville portaent en effet le nom de Mauquenchy. ** Abbaye de la Luzerne pres la Lucerne-d’Outremer, 
© Conches-en-Ouche, ar. Evreux (Eure). c** la Haye-Pesnel (Manche). 


'? Ms. Bertheloyn. *° Ed. Patry. 

'® Omis dans l'ddition. “' Blanche-Lande prés Neufmesnil, c” La Haye-du- 
'* Ms. Saint-Omer. Puits (Manche). 

* Bon-Port, pres Pont-de-l'Arche, ar. Louviers (Eure). “ Le Tréport, c® Eu (Seine-Inférieure). 

* Saint-Georges pres Saint-Martin-de-Boscherville , * Ed. le chantre. Le premier dignitaire da chapitre 





e* Duclair (Seine-laférieure). Le copisle a omis les mots 

labbé de en téte de cet article et des deux articles sui- 

vants ; en outre ila écrit Baquille au lieu de Bocherville. 
* Grestain , pres Fatouville, c* Beuzeville (Eure). 

* Saint-Léger-de-Préaux , ¢’ Pont-Audemer (Eure). 





de Coutances portait le titre de chantre et non de doyen. 
“ L’dditeur ajoute : idem de Laune et de Briqueville. 
** Montebourg, ar. Valognes (Manche). 
* Le Val-Richer prés Saint-Ouen-le- Pin, ¢” Cam- 
bremer (Calvados); ms. Ville Richer. 

















































Roh MOAR EF: GHD EARS POTS. 








CITE OF Se LEE NG 


SN RT SRE Ree he nt SINS AL 


Libis 





eS i 


aot 


verre s: sae 


RAE Ai RR EN A eR IE 


8D Sp At PR weaigigtys 


SEVP t. 


iahinadh inden uae 


SOUS LE REGNE DE PHILIPPE LE LONG. 811 
1 et le chapistre d’Avrenches. — L’abbé de Savigny'. — [L’abbé de] Cherebourt?. — 


L’évesque d’Avranches. 


§ 31 A. 40. Seneschaucies. 














$31. Xaintonge. — Le sieur de Mautas*. — Foucaut d’Archiac. — Le viconte d’Au- 
noy. — Le sieur de Montguion *. — Le sieur de Barbesieu’. 

8  § 32. Engolesme.—L’évesque.—Le sieur de Monberons’. Le sieur de Monmoreau’. 
— Le viconte de Broce. — Le sieur de Roichefotcaut*. — Le sieur de Janzac®. — Le 
sieur de Mortemar'®. — Le sieur de Rouffiec ''. — Fouquaut de Roichechoart'*. — Guil- 
laume d’Aubucon '*.— Le sieur de Maleveau'*. — Le steur de Maignac’’. — Le sieur 


d’Archiac. — Le sieur de Montlau’’. 
§ 33. Poitou. — L’évesque de Poitiers. — Guillaume lArcevesque. — Hugue de Vi- 


vonne'’. — Maingot du Melle '*. — Le sieur de Mellon '*. —- Guy de Baucay. 

§ 34. Carcassonne. — Le mareschal de Mirepois. — Le viconte de Lautre{c]*°. — Le 
sieur de Turi”. — Bernard de Campendut. — Le viconte de Narbonne. — Le sieur de 
Voisins. — Le conte de Fois.— L’évesque de Carcassonne. — L’évesque de Rodés. — 
p L’évesque d’Albi. — L’évesque de Lodéve. — L’arcevesque de Narbonne. 

§ 35. Beaucaire. — Jocerant Malet. —- Hugue Ademar. — Remont Joce. — Geraut 
Ademar. — Le sieur d’Angou™. — L’évesque de Nimes. — Le sieur de Montlaur. Le 
sieur de Chaslar. — Gracon® de Clére**. — Le sieur de Crusol®. — L’évesque d’Usés. 
— Guillaume Jordain de Montlaur. — Marquis de Canillac.— Guillaume de Poitiers. — 

E Le viconte de Polignac. — Le sieur de Canillac. — Le sieur de Tournon. Le sieur de 
Perre **. — Raymond Pelet, sieur d’Alest. — L’évesque de Magalonne. Le sieur de Sa- 
maret. — Le sieur de Charenton?’.—Artaut de Rousillon.—Le sieur d’Achier.—L’évesque 


Cc 











du Pui. — Aymart de Poitiers. — Bertran de Rode. — Le sieur de Randon. —Le sieur 
de Roiche**. — L’évesque de Mende. 
r $36. Lyons. — L’arcevesque de Lyons. — Le dauphin de Vienne. 

§ 37. Pierregort. — Le viconte de Turanne. — Bertran de Durfort. — Le viconte de 
Ventadoe2°. — Le viconte de Chalinrich *° ? — Ratier de Castelno*. —Bertran de Fumel. 
— Ren*®. de Pont. — Bertran de Montagu**. — Bertran de Cardilhac.— Aymeri de 
Gourdon. — Le sieur d’Onzenat**. — Le viconte de Bruniquel. — Le viconte de Fran- 

G cart. — Le conte de Pierregort.— Le duc de Guienne. — Guichart de Comborn. — 
L’évesque d’Agien. — L’évesque de Caours. — L’arcevesque de Bordeaus. — L’évesque 
de Pierregort. — Bertran de Cassade*. — Helie Rudelli, siear du Pont**. — Amanevo 


domino de Lebret®*’. 
§ 38. Rouergue. — Adeodat de Casluz*. 
u —— Le conte de Roergue. Levesque de 
de Bienvenant“'.— Bertran de Baleguere“. 


— Remon de Rocafoil*’. —Remon d’Estan “. 
\odei Berthomi le Casl ar 
.odeis. — Berthomieu de Casluz. — Bernart 
— Guillaume de Barriére ‘S.—Berenger d’Ar- 





* Au $ 65, domino de Turiaco; peut-étre Tauriac 
pres Montvalen, c* Salvagnac (Tarn). 

* Ed. Angon. 

** Cette liste porte par erreur Breton. 

4 Ed. Cleré; en latin, Clara. 

*° Legon de I'édition; le reg. LV porte Cruses. 

°° Dans d'autres listes de Pierre ; en latin, Petra. 


‘ Savigny, ce” Le Teilleul (Manche). 

* Abbaye du Veeu pres Cherbourg (Manche). 

* Matha, ar. Saint-Jean-d’Angely (Charente-Infé- 
rieure). 

* Montguyon, ar. Jonzac (Charente-Inférieure). 

> Ed. Barbasan. 


* Montbron, ar. Angouléme (Charente); omis dans 
l’édition. *” Voy. plus haut, p. 801, note 3. 


” Montmoreau, ar. Barbezieux (Charente) ; éd. Mont- ** Ed. \a Roiche ; en latin, de Rupe. — Roche-en-Renier, 
moreau ou Montmorillon. ce" Vorey (Haute-Loire). ° 

* La Rochefoucauld, ar. Angouléme (Charente). ** Ed. Ventadour. 

* Jonzac (Charente-Inférieure); éd. Jonsac. ° Ed. Chalnurch. Cf. $ 25. 

'® Mortemart, c** Méziéres (Haute-Vienne) , ou peut- ' Ed. Castelnau; probablement Castelnau de Montra- 


étre Mortemer, c™ Lussac (Vienne). Cf. $ 85. tier, ar. Cahors (Lot). 
'' Ed. Ruffec. * Ed. Renaut. 


'* Rochechouart (Haute-Vienne). ** Omis dans le req. LV. 
'* Ed. Aubusson. “ Plus loin (§ 66), de Ozennaco; édit. d’Anzenac ; 


'* Peut-étre pour Maleval (Cf. § 87). corr. de Donzenac. 
'* Magnac, c” la Valette, ou Magnac-sur-Touvre, *© Omis dans Védition. 
ce" Angouléme (Charente). *° Ed. de Pons. 


© Ed. Montlaur. La liste du 12 nov. 1318 porte Montleu 7 Ed. Amanjeu sire d’Albret. 
c’est-a-dire Montlieu, ar. Jonzac (Charente-inférieure). * Ed. Chasluz ; peut-étre Caylus pres la Cresse , ce" Peyre- 


'” Vivonne, ar. Poitiers (Vienne) ; c’est la lecon de U'édi- ieau (Aveyron). 
tion; le reg. LV porte par erreur Huge de Vuncone. * Ed. Roquefeuil. 
'* Peut-étre Melle (Deux-Sévres). * Ed. Estain; auj. Estaing, ar. Espalion (Aveyron). 
'* Ed. Mellou; peut-étre Melon pres Saint-Vincent ‘Ed. Brunevaut. 
Sterlange, c’ Chantonnay (Vendée). * Ed. Balognere. Voy. les listes de 1304, § 12. 
*° Lautrec, ar. Castres (‘Tarn) Ed. Berticare; reg. LV, Briéve. 


102. 








812 LISTES DE CONVOCATIONS 


pagon'. — Gui de Severac*. — Remon de Castelus. — Arnaut Bertaux. — Astorge 
dOreillac*. — Le sieur de Pierre*. — Arnaut de Landorre. — Guillaume Jourdain, sieur 


de Montlaur®. — Guillaume de Rochafoil. — Gaston d’Armignac. — |Le] viconte de 
Crecel °. 
§ 39. Tholouse. — Le conte d’Astarac?. — Le viconte de Monleson*. — Remon 


Unaut®. — Othe de Montalt'®. — Le viconte de Fazenzaquel ''. — Le conte d’Armignac. 
—Bernart Jordain, seigneur de l'Ille. —L’évesque de Pamiers.—L’évesque de Comminges. 
— L’évesque de Tholouse. 

§ 40. Lille. — Henri de Flandres. — Alart de Robais *. — Le sieur de Sothenguien". 
— Le sieur d’Estenchon. — Le conte de Namur. — Le sieur d’Escornay. — Le sénéchal 


de Haynau. 
5 41 a 44. Champaigne. 


§ 41. Meaulz. — Le sieur de Broies. — Le sieur d’Angleure. — Jehan de Guines", 
chastelain de Meauz. 

§ 42. Vitri. — Monsieur Loys de Ercry . — Le sieur de Corlandon. — Hue de Con- 
flans Je viel. — Symon de Chaléte. — Le sieur de Nantuel. — Le sieur de Hans. — Le 
sieur de Sorbon'’. — Henri de Claci', sieur de Vitri la Ville '®.— Aubri de Corbon”. 
— Hutasse de Conflans. — Gauchier de Chasteillon, sieur de Tour. — Le sieur d’Ardil- 
li¢res*'. — Ytier de Fontaines. — Raoul de Loupi®. — Henri du Bois, sieur du Tour. 
Le sieur de Dampierre en Etenois. — Raoul de Fontaines. — Patoul d’Acy. — Nicole 
de Baine*. — Le sieur de Possesses. — Le sieur de Crespi*. — Jehan de Chasteillon, 
sieur de la Freté*. — Hutasse de Conflans, sieur d’Estroches®®*. — Le conte de Grant 
Pré. — Le sieur de Marcuel?’. 

§ 43. Troies. — Le sieur de Saint Sepulcre*. — Le sieur de Traynel. — Le sieur de 
Vandeuvre *. — Le sieur de Chapes. — Le sieur de Pougi. — Hue de Conflans, sieur 
d’Auson ®, — Le sieur d’Arcies. — Jehan de Servigny*! le viel. — Le conte de Joigny. 

§ 4h. Chaumont. — Le sieur de Joinville. — Le sicur de Vaucoleur. — Ren. de Choi- 
suel. — Le sieur de Jaucourt. — Le sieur de Beaufort. Le sieur de Sainchenon **, — 
Le sieur de Gransy *. — Le sieur de Sailly. — Le sieur de Boulammont™. Le sieur 
de la Fauche. —6. d’Arcies, sieur de Pisy®. — Gui Chauderon. — Le sieur de Saint 
Disier*°. ur de Trichastel*’. — Ceus qui tiennent le bail de la conté de Brienne. 
— Anseau de Tenville, sieur de Rinel**. — Pierre de Beffremont, sieur de Remonville. — 
Aubert de Chairairate *, sieur du Chastel “. 














[§ 45 a 54. Villes dont les députés sont convoqués a Paris pour le 15 octobre 1318 *!.} 


$ 45. Vermendois. — Es eschevins de la ville de Doay“. — Es habitanz de la ville de 
Saint Quentin. — Au mayeur et aus jurez de Noyon. — Au mayeur et aus jurez de la ville 


' Arpajon, c” Aurillac (Cantal). 
* Reg. LV, Severas. 

’ Ed. Canillac; corr. Orillac. 

* Ed. Perré; le reg. LV porte ici de Petre, et plus loin 
de Petra. Dans les listes de 1304 ($12) on trouve un sei- 
gneur de Pierrefort. 

‘ * Montlaur, c** Belmont (Aveyron). 

Cf. $ 67. 

” Reg. LV, d’Astrac. 

* Ed. Monlesun. 

* Ed. Hunaut. 

‘© Ed. Montault. 

'' Fezenzaguel , capitale Mauvezin , ar. Lectoure (Gers). 

" Roubaix, ar. Lille (Nord). 

'* Sotteghem, a 3 lieues est d’Oudenarde (Belgique). 

'* Ed. Brores. 

'* Guignes, c’”” Mormant (Seine-et-Marne). 

'* Ed. Ertry. 

' Sorbon, c™ Rethel (Ardennes). 

'* Le reg. LV porte plus loin de Clan et de Glay ($ 76 
et 117). 

'* Vitry-la-Ville, Ecury- -sur-Coole (Marne). 

*° Ms. Carbon. 

** Plus loin, Arzilléres. 


* Reg. LV, Loupin ; éd. Longprey. 


* Peut-étre Beine, ar. Reims (Marne) 
* Crespy, ce" Soulaines (Aube). 
* La Ferté. 


7 Etoges, c** Montmort (Marne); ¢d. d’Estauges. 

* Peut-étre faut-il lire Mareuil; aux $ 76 et °117 le 
ms. porte Mariuel ow Marmel. 

*® Ed. Saint-Sevestre. 

** Vendeuvre-sur-Barse, ar. Bar-sur-Aube (Aube) ; 
reg. LV, Vandome. 

° Auzon, c° ” Piney (Aube). 
" Servigny prés Essoyes (Aube) ; éd. Savigny. 
* Le reg. LV porte plus loin Sainseron et Sainceroy 
($77 et 118); éd. Saint-Cheron. 

** Ed. Gransey. 

** On trouve plus loin Boulamont et Boularmont (§ 77 
et 118), et dans les listes de 1304, Boulemont et Bolle- 
mont, auj. Bourlemont pres Frebécourt, ¢™ Coussey 
(Vosges). L’édition porte ici Bourlemont. 

** Puisy prés Montier-en-Der, ar. Vassy (Haute-Marne). 

** Saint-Dizier, ar. Vassy (Haute-Marne). 

*? Thil-Chatel, c* Is-sur-Tille (Céte-d’Or). 
™ ee Reynel, c’” Andelot (Haute-Marne); édit. 

ivel. 

** On trouve plus loin, Chairanete ; dd. Chaizairate. 

* Reg. LV, de Duchastel. 

* Reg. LV, fol. 46 recto, n° 91. Cette convocation fut 


faite par letires du 29 juillet 1318 pour traiter sus au- 


cunes besoignes touchanz le bon estat du royaume. Ce 
document et ceux qui suivent n'ont pas été publiés par de 
La Roque. 

“® Douai (Nord). 


A 


E 





Ree te ost caeca tis 





dae eae 


SOUS LE REGNE DE PHILIPPE LE LONG. 813 


a de Roye. —- Au mayeur et aus jurez de la ville de Laon. — Au mayeur et aus jurez de la 


=~ 
C2 


—_ 
~ 


Ley] 
4 


H 


—_ 


ville de Crespy. — Es prevoz et es eschevins de la ville de Tournay.— Au mayeur et aus 
jurez de la ville de Chauny. — Aus habitans de la ville de Soissons. — Es habitanz et a 
toute la communauté de la ville de Cerny. — Au maieur et aus jurez de la ville de Bruiéres. 
— Au mayeur et aus jurez de la ville de Péronne. 

$ 46. Amiens. — Au maieur et aus eschevins de la ville d’Amiens. — Au mayeur et 
aus eschevins de la ville de Monsterueil sus la mer. — Es eschevins de la ville de Lille. 
— Es eschevins de la ville de Saint Richer en Pontieu. — Au maieur et aus jurez de la 


ville de Mondidier. 


§ 47 a 54. Champaigne. 


$ 47. Troyes. — Au maieur et aus eschevins de la ville de Provins. — Aus habitanz et 
a toute la communauté de Troies. 

§ 48. Vitry.— Au mayeur et aus eschevins de Sainte Maneheut. — Auz habitanz et a 
toute la communauté de la ville de Sezanne. — Auz habitanz et toute la commune de Vitri. 
— Au maieur et aus eschevins de Chasteau Thierri. 

§ 49. Chaumoni. — Aus habitans de la ville de Chaumont. 


$50. Meaus. — Es habitanz, mayeurs et jurez de Bar sus Saine'. — Es habitanz et a 
toute la communauté de la ville de Meaus. 
§ 51. Senz. — Es habitanz et a toute la communauté de la Villeneuve le Roy. — Au 


mayeur, jurez et eschevins de la ville de Senz. — Es habitanz de la ville de M®. 


§ 52. Senliz.— Au mayeur et aus jurez de la ville de Senliz. — Au mayeur et aus 
jurez de la ville de Beauvez. — Au mayeur et aus jurez de la ville de Compiégne. — Au 
mayeur et aus pers de la ville de Pontoise. 


§ 53. Orliens. — Aus habitanz et a toute la communauté de la ville d’Orliens. — Es 
bourgois et habitanz d’Yenville. 

§ 54. Normandie. — Es habitanz de Bernay. — Es cytiens de Constantin. — Es bour- 
gois et es habitanz de la ville de Caan. — Au mayeur et aus pers de la ville de Roen. 
Es citiens de Lisieus. — Es habitanz de la ville de Monsterviller. — Es cytiens de Cex’. 
—Es citiens de Evreeus.— Es bourgeois et es habitanz de la ville de Gisors. — Es bour- 
geois et es habitanz de la ville de Verneil. — Es cytiens de Avrenches. 








[§ 55 et 56. Seigneurs convoqués a Bourges pour le 8 novembre 1318 *.| 





§ 55. Bourges et Nevers. — Le conte de Eu. — Le sieur de Saint Verain. Le sieur 
de Luizi®. — Gui des Barres. — Robert seigneur de Chastillon. — Gérart de Chastillon. 
— Henry seigneur de Seully. — Le sieur de Culant.— Le sieur de Charroz. — Le conte 
de Sancerre. — Le sieur de Lyniéres. — Le sieur de Chauvigny. — Le sieur de Cragay. 

Le sieur de Levrous. — Jehan de Prie. — Le sieur de Rosemont. 

§ 56. Auvergne. — Beraut seigneur de Mercueil. — Guillaume Flote. — Le viconte 
de Calvigni®. — Le sieur de la Tour. — Le daufin d’Auvergne. — Le sieur de Mon- 
boisier. — Le conte de Boloigne. 








[§ 57 4 G2. Villes dont les députés sont convoqués a Toulouse pour le 18 décembre 1318 7.] 


$57. Lugdunenses et Matisconenses. — Civibus Lugdunensibus. — Civibus Matisconen- 
sibus. 





§ 58. Bellicadrenses. — Consulibus Sumidrii *. — Consulibus Anicii °. — Consulibus 
villa de Lunello'. — Consulibus Nemausi !'. — Consulibus ville Montis Pessulani ". 
— Consulibus Mimatensibus '*. — Consulibus Alesti '*. — Consulibus Bellicadri ". 

' C'est probablement par errear que Bar-sur-Seine est ” Reg. LV, fol. 45 recto, n° 89. Convocation faite par 
inserit dans le bailliage de Meauax ; il devait plutét dépendre _ lettres du 29 juillet 1318 : Cum super quibusdam bo- 
de celui de Troyes. num statum regni nostri vestramque et aliorum subdi- 

* Ce nom est resté inachevé. torum nostrorum utilitatem et pacem tangentibus ha- 

* Probablement Sées, ar. Alencon (Orne). heamus que utilia fuerint ordinare, ete. 

* Reg. LV, fol. 46 verso, n° 93. Convocation faite par * Sommiéres, ar. Nimes (Gard). 
lettre da 29 juillet 1318, pour traiter sar aucunes be- * Le Puy (Haute-Loire). 
soignes touchanz le bon estat du royaume. Dans cette '° Lunel, ar, Montpellier (Hérault). 
réanion les nobles du Berry accordérent au roi le quinziéme '' Nimes (Gard). 
de leurs revenus , pour subvenir aux frais de la guerre des 6 Montpellier (Herault). 

Flandres (Cf: $ 106). '* Mende (Lozére). 

* Luzy, ar. Chatean-Chinon (Niévre). '* Alais (Gard). 


° Cf. $25. '* Beaucaire, ar. Nimes (Gard). 








814 LISTES DE CONVOCATIONS 
§ 59. Carcassonenses. — Consulibus Carcassone'. — Consulibus Albia*. — Consu- 4 
libus Limozi®. — Consulibus Narbone*. — Consulibus Appamiarum 5. — Consulibus 


Biterrensibus °. 


§ 60. Petragoricenses et Caturcenses. — Habitatoribus ville Sancti Saturni de Portu. -- 
Habitatoribus ville Montis Guicardi ’.— Habitatoribus villa Castri Sarraceni >. — Habitato- 
ribus villa {de} Lamerico °.—Habitatortbus Villa Nove.—Habitatoribus de Bello Monte". p 
— Habitatoribus ville de Gordon’. — Habitatoribus villa de Mondome '*. — Habitato- 





ribus villa de Baigneux '*. — Habitatoribus ville Petite '*. — Habitatoribus villa Granate ". 
—Habitatoribus ville Podii Laurentii '°. —Habitatoribus ville Verduni '’. — Consulibus 
srivee '®. — Consulibus de Sarlato'®.—— Consulibus Martelli?°.— Consulibus Moisiaci®’. — 
— Consulibus Montis Albani”. —Consulibus Caturcensibus *’. — Consulibus Figiaci®*. — « 
Consulibus de Lauzerta®.— Consulibus Petragoricensibus ~. 

§ 61. Ruthenenses. — Consulibus Ruthenensibus ”. — Consulibus Ville Franche *.— 
Consulibus Amiliavi 2°. — Consulibus Aureliacensibus ™. 

§ 62. Tholosani. — Consulibus Tholosz *!. — Consulibus de Lauraco *. — Consulibus 


Castri Novi de Arrio **.—Consulibus de Vauro**.— Consulibus de Villa Muro *.— Con- pv 
sulibus de Insula Albigesii *. — Consulibus de Gailhaco*”. — Consulibus de Rapistagno*. 


Consulibus Fani Jovis*’. 


§ 63 a 68. Seigneurs du Languedoc convoqués a Toulouse pour le 25 décembre 1318 *°.! 


§ 63. Lugdunensibus et Matisconensibus. — Comiti Foresii. — Delphino Vienne. — Do- 
mino Belli Joci. 

§ 64. Bellicadri. — Domino de Crusolio “'.— Vicecomiti de Poligniaco. — Domino de 
Petra. — Guillelmo Jordani. — Domino de Charantonio. — Domino de Ruppe. — Do- 
mino de Angovio “. — Domino de Archerio“.— Domino de Randi **. — Domino de Ca- 
nilhaco. — Domino de Chaslaco”. — Domino de Monte Lauro. — Domino G. de Pictavia. 
— Jocerando dicto Malet. — Haymardo de Pictavis. —Bertrando de Roda, militi. — Do- 
mino de Samareto. — Artaudo de Roussilone. — Domino de Tornone“*’. — Gracono de 
Clara. — Marquisio de Canilhaco. — Hugoni Ademari.— Geraudo Ademari.— Raymundo 


de Alesto “’. 


§ 65. Carcassone. — Domino de Turiaco. — Vicecomiti de Lautrico. — Vicecomiti de 
Narbona, — Comiti Fuxi.— Bernardo de Campenduto. — Marescallo Mirapicis. — Domino 


de Vicinis “’. 


§ 66. Petragori. - 


' Carcassonne (Aude). 
‘ Albi (Tarn). 
Limoux (Aude). 
‘ Narbonne (Aude). 
Pamiers (Ariége) 
Béziers (Hérault). 
Montgiscard, ar. Villefranche de-Lauragais (Haute 
Garonne). 
* Castel-Sarrasin (Tarn-et-Garonne). 
' Lecon douteuse; peut-étre Limeyrat, c” Thenon 
Dordogne). 

'° Peut-étre Beaumont-de-Lomagne , ar. Castel-Sar 
rasin (‘Tarn-et-Garonne), ow Beaumont-du- Périgord , 
ar. Bergerac (Dordogne). 

'' Gourdon (Lot). 

"= Nom probablement altéré ; peut-étre Mondoumerc , 
ce Lalbenque (Lot). 

'* Baneuil, c’” Lalinde (Dordogne). 

'* Jl faut sans doute lire Perne; auj. Pern, c* Cas- 
telneau-de-Montratier (Lot). 

'® Grenade-sur-Garonne, ar. Toulouse (Haute-Ga- 
ronne). 

'* Puy-Laurens, ar. Lavaur (Tarn). 

" Verdun, ar. Castel-Sarrasin (Tarn et-Garonne). 
Brive (Corréze). 

Sarlat (Dordogne). 

Martel, ar. Gourdon (Lot). 

Moissac (Tarn-et-Garonne). 

Montauban (Tarn-et-Garonne) 

** Cahors (Lot). 

ligeac (Lot). 

*® Lauzerte, ar. Moissac ( Tarn-et-Garonne). 
* Périgueux (Dordogne). 

* Rodez (Aveyron) 


Bertrando de Got, vicecomiti Leomanensi“” et Alti Villaris °°. — 


* Villefranche-de-Rouergue (Aveyron). 

** Millau (Aveyron). 

* Aurillac (Cantal). 

Toulouse ( Haute-Garonne). 

* Laurac, c* Fanjeaux (Aude). 

' Castelnaudary (Aude) ; req. LV, de Aurio 

Lavaur (Tarn). 

* Villemur, ar. Toulouse (Haute-Garonne) 

’ Isle d'Albi, ar. Gaillac (Tarn). 

Gaillac (Tarn). 

Rabastens, ar. Gaillac (Tarn). 

Fanjeaux, ar. Castelnaudary (Aude). 

Reg. LV, fol. 45 recto, n° 88. Convocation faite par 
lettres du 29 juillet 1318 : « Super quibusdam bonum sta- 
«tum regni nostri subditorumque nostrorum utilitatem 
«et pacem tangentibus deliberationem habere volentes , 
« requirimus vos, etc. » 

“ Le reg. LV porte par erreur Cruses. 

“Dans les listes frangaises , Anjou. 

“ En frangais , Achier. 

Dans les autres listes, Randon. 
Legon altérée ; en frangais , Chaslar, Chailar; auj. ie 
Cheylard , ar. Tournon (Ardéche). 

“* Le req. porte par erreur de Cornonio. Le texte fran 
eais donne la forme de Tournon. 

" La liste du § 35 mentionne, en outre, Rémont Joce et 
les évéques de Nimes, d’Uzés, de Maguelone, du Puy et 
de Mende. 

* La liste du $ 34 ajoute V'archevéque de Narbonne ef 
les évéques de Carcassone, de Rodez, d’Albi et de Lo 
déve. 

*° Lomagne, capitale Lectoure (Gers). 

** Auvillars , ar. Moissac (Tarn-et-Garonne) ; req. LV, 
Artivillarum. 


- 


: 


g 


4 


co 


aa 


45 











ae 


ey 


SOUS LE REGNE DE PHILIPPE LE LONG. 815 


4 Guichardo de Combornio. — Vicecomiti de Chaluriaco'. — Comiti Petragoricensi. — 
Bertrando de Cardilhaco. — Domino de Ozennaco?. — Raterio de Castertis*, — Ber- 
trando de Fumello. — Vicecomiti de Ventodoro. — Helie Rudelli, domino de Ponte. — 
Hamaneo domino de Lebreto *. — R. de Ponte. — Aymerico de Gordonio. — Viceco- 
miti Turenne. — Vicecomiti de Bruniquello. — Bertrando de Cagade. — Bertrando de 

sn Monte Acuto. — Bertrando de Duro Forti. 

§ 67. Ruthenesit. — Deodato de Caslucio. — Comiti Ruthenensi. — Gastoni de Armi- 
niaco. — Bertrando de Balaguerio. — Berengario de Beraguerio®. Vicecomiti de Cre- 
cello ®. — Guillelmo de Rochafolio. — Arnaudo de Lindorra?. — Armando® dicto 
Baraz. — Raymundo d’'Estain. — Domino de Petra. — Raymundo de Rochafolio. — Bar- 

c tholomeo de Caslucio.— Guidoni de Severaco.— Raymundo de Castro Novo. — Asturgio 
de Aureliaco. — Guillelmo Jordani, domino de Monte Lauro. — Bernardo de Bienvenant. 
— Guillelmo Barrére. 

§ 68. Tholose. — Comiti Armaniaci. — Vicecomiti de Monte Lesonis. — Vicecomiti 
Fezensaguelli. — Bernardo Jordani de Insula. — Raymundo Hunaudi. — Comiti d’As- 

p tarac’. 





[§ 69 a 72. Seigneurs convoqués a Paris pour le 6 décembre 1318 ".| 





§ 69. Primo. — Le seigneur de Lonvillers '. — Monseigneur Ansel, son frére. Le 
seigneur de Monchavrel. — Le seigneur de Grini®. — Le seigneur de Liedonchel “. 
— Le seigneur d’Eule *. — Le seigneur de Reli '°. — Le seigneur de Wavrin'’.—Le sei- 

: gneur de Séle '*. — Le seigneur d'Ennequin . — Monseigneur Eustace de Hersin *. — Le 
connestable de Flandre. — Le sieur d’Alheheng?!. — Le sieur de Maingnil®”. — Monsei- 
gneur Regnaut de Sains*. Le seigneur de Sauastre**. — Le seigneur de Nueville. — 
Le seigneur de Wancourt®.— Le seigneur de Fontaines.— Monseigneur Gille de Vilers. 
— Le seigneur de Sapegnies**. — Le seigneur de Belle *’. — Le seigneur de Bailues *. 

r — Le seigneur de Flechin®’. — Monseigneur Hues de Sasseignies. — Le seigneur de Ha- 
melaincourt *. — Le seigneur de Wilerval*'.— Le seigneur de Mingoval *. — Monsei- 
gneur Michel de Rercourt *. 

$ 70. Viromandenses et Belvacenses. — Monseigneur T. de Cauchi**. — Monseigneur En- 








= 

















Le seigneur de Chaule. 


Le seigneur de Joyel®. 





gueran de Couchi®. Le seigneur d’Eppe**. — Le seigneur de Roie. — Le seigneur de 
G Maruel ®’, Le seigneur de ... cull... — Le seigneur de ...... aerle. Le seigneur de 
Cramailles. — Monseigneur. .. Roie, seigneur de Mourrecourt *. — ...... ... de Roie. — 


Le seigneur Robert de Angest. 





§ 71. Corbienses. — Le seigneur de Ronqueval “°.— Monseigneur Gille de Mailli*', sei- 





gneur de Maiseroles ®. 


* Cf.$ 25. 

> Cf. $ 37. 

' Au§$ 37, Castelno ou Castelnau. 

* Reg. LV, Labrata. 

* Omis au § 38, @ moins que Berengarius de Beren- 
guerio ne soit le méme personnage que Bérenger d’Ar- 
pagon. 

* Au $ 38 Crecel ; ces noms désignent peut-étre Creis- 
sels, c™ Milhau (Aveyron). 

7 Au$ 38, Landorre. 

* Ow Arnaudo (Cf. $ 127). 

* Reg. LV, d'Estrac. 

" Reg. LV, fol. 52 verso, n® 108 et 109. Convocation 
faite par lettres du 28 octobre 1318 , pour arranger le dif- 


férend de Mahaut , comtesse d’Artois , avec les nobles de ce 


come. a 

"' Longvillers, c°* Etaples (Pas-de-Calais). 

'* Montcavrel , c* Etaples. 

'* Grigny, ce le Pareq (Pas-de-Calais). 

‘* Nedonchel, c* Heuchin (Pas-de-Calais). 

'* Peut-étre faut-il lire Oule, auj. Houlle, c* Saint- 
Omer (Pas-de-Calais). 

'® Rely, c* Norrent-Fontes (Pas-de-Calais). 

‘7 Wavrin, ce Haubourdin (Nord), 

'® Selles, c°° Desvres (Pas-de-Calais). 

_ Annequin, e*” Cambrin (Pas-de-Calais). 

*° Hersin, c Houdain (Pas-de-Calais). 

*! Peut-étre Allouagne, ec” Béthune (Pas-de-Calais). 

* Peut-étre pour Maisnil; on trouve plus loin Mesnil 


5 99). 


Le seigneur de Rubainpre “&. — Monseigneur de Soicourt “*. — 


*® Peut-étre Sains-les-Pernes, c” Heuchin (Pas-de- 
Calais). 

** Souastre, c” Pas (Pas-de-Calais). 

*® Wancourt, c” Croisilles (Pas-de-Calais). 

*® Sapignies, c” Bapaume (Pas-de-Calais). 

*” Belle-Houllefort, c” Desvres (Pas-de-Calais). 

*® Peut-étre Boisleux-au-Mont ou Boisleux-Saint-Marc 
ce” Croisilles (Pas-de-Calais); cf: Beleux ($ 96). 

*® Flechin, c” Fauquembergue (Pas-de-Calais). 

© Le req. LV porte ici par erreur Havelaincourt, mais 
plus loin (§ 105) Hameleincourt, auj. Hamelincourt . 
c® Croisilles ( Pas-de-Calais). 

** Willerval, ec Vimy (Pas-de-Calais); reg. LV, Wi- 
keval. 

* Mingoval, c” Aubigny (Pas-de-Calais). 

°° Peut-étre Récourt, c Vitry (Pas-de-Calais). 

“ Peut-étre Gauchy, c™ Saint-Simon (Aisne). 

°° Enquerrand V, sire de Couct, qui, en 1318, soutenait 
le parti de Mahaut , comtesse d’ Artois. 

*° Eppes, ec" Laon (Aisne). 

*? Il faut peut-étre lire , comme dans d'autres listes , Mo- 
ruel , c’est-d-dire Moreuil , ar. Montdidier (Somme). 

*® Morcourt, c” Saint-Quentin (Aisne) ou ec” Bray-sur- 
Somme (Somme). 

** Legon douteuse ; peut-étre faut-il corriger Fayel. 

*° Peut-étre Raincheval, c*” Acheux (Somme). 

*' Mailly-Maillet , c** Acheux (Somme). 

** Mazerolles, c” Bernaville (Somme). 

“ Rubempré, c” Villers-Bocage (Somme). 

““ Soyécourt , c’* Chaulnes (Somme). 








814 LISTES DE CONVOCATIONS 


§ 59. Garcassonenses. — Consulibus Carcassone'. — Consulibus Albia*?. — Consu- 
libus Limozi*. — Consulibus Narbone*. — Consulibus Appamiarum®. — Consulibus 
Biterrensibus °. 

§ 60. Petragoricenses et Caturcenses. — Habitatoribus villa Sancti Saturni de Portu. -— 
Habitatoribus ville Montis Guicardi ’.— Habitatoribus villa Castri Sarraceni *. — Habitato- 
ribus villa [de] Lamerico°.—Habitatoribus Ville Nova.—Habitatoribus de Bello Monte". 
— Habitatoribus ville de Gordon''. — Habitatoribus villa de Mondome '*. — Habitato- 
ribus villa de Baigneux '*. — Habitatoribus ville Petite '*. — Habitatoribus villa Granate ". 
—Habitatoribus ville Podii Laurentii '}°. —Habitatoribus ville Verduni '’. — Consulibus 
Brive '’. — Consulibus de Sarlato'®.— Consulibus Martelli?°.— Consulibus Moisiaci?!. — 
— Consulibus Montis Albani”. —Consulibus Caturcensibus**.— Consulibus Figiaci®*. — 
Consulibus de Lauzerta®. — Consulibus Petragoricensibus *. 

§ 61. Ruthenenses. — Consulibus Ruthenensibus 2’. — Consulibus Ville Franche >. — 
Consulibus Amiliavi 2°. — Consulibus Aureliacensibus ™. 

§ 62. Tholosani. — Consulibus Tholosz *'. — Consulibus de Lauraco *. — Consulibus 
Castri Novi de Arrio **.—Consulibus de Vauro™.— Consulibus de Villa Muro *.— Con- 
sulibus de Insula Albigesii *. — Consulibus de Gailhaco®.— Consulibus de Rapistagno®. 

- Consulibus Fani Jovis*’. 


— 
— 


~ 


- 





§ 63 a 68. Seigneurs du Languedoc convoqués 4 Toulouse pour le 25 décembre 1318 “°.| 


§ 63. Lugdunensibus et Matisconensibus. — Comiti Foresii. — Delphino Viennx. — Do- 
mino Belli Joci. E 

§ 64. Bellicadri. — Domino de Crusolio“'.— Vicecomiti de Poligniaco. — Domino de 
Petra. — Guillelmo Jordani. — Domino de Charantonio. — Domino de Ruppe. — Do- 
mino de Angovio “. — Domino de Archerio“.— Domino de Randi “*. — Domino de Ca- 
nilhaco. — Domino de Chaslaco“. — Domino de Monte Lauro. — Domino G. de Pictavia. 
— Jocerando dicto Malet. — Haymardo de Pictavis. —Bertrando de Roda, militi. — Do- 
mino de Samareto. — Artaudo de Roussilone. — Domino de Tornone“*. — Gracono de 
Clara. — Marquisio de Canilhaco. — Hugoni Ademari.— Geraudo Ademari.— Raymundo 
de Alesto “’. 

§ 65. Carcassone. 


~ 


Domino de Turiaco. — Vicecomiti de Lautrico. — Vicecomiti de 








Narbona, — Comiti Fuxi.—Bernardo de Carnpenduto. — Marescallo Mirapicis.— Domino & 
de Vicinis “°. 
§ 66. Petragoru. — Bertrando de Got, vicecomiti Leomanensi“ et Alti Villaris °. — 
' Carcassonne (Aude). * Villefranche-de-Rouergue (Aveyron). 
‘ Albi (Tarn). ** Millau (Aveyron). 
Limoux (Aude). * Aurillac (Cantal). 
‘ Narbonne (Aude). " ‘Toulouse ( Haute-Garonne). 
’ Pamiers (Ariége). * Laurac, c* Fanjeaux (Aude). 
* Béziers (Hérault). “ Castelnaudary (Aude); reg. LV, de Aurio 
’ Montgiseard, ar. Villefranche de-Lauragais (Haute “ Lavaur (Tarn). 
Garonne). * Villemur, ar. Toulouse (Haute-Garonne) 
* Castel-Sarrasin (Tarn-et-Garonne). * Isle d'Albi, ar. Gaillac (Tarn). 
’ Legon douteuse; peut-étre Limeyrat, c” Thenon ” Gaillac (Tarn). 
Dordogne). " Rabastens, ar. Gaillac (Tarn). 
'° Peut-ctre Beaumont-de-Lomagne , ar. Castel -Sar- ° Fanjeaux, ar. Castelnaudary (Aude). 
rasin (‘Tarn-et-Garonne), ow Beaumont-du- Périgord, ” Reg. LV, fol. 45 recto, n° 88. Convocation faite pai 
ar. Bergerac (Dordogne). lettres du 29 juillet 1318 : « Super quibusdam bonum sta- 
'' Gourdon (Lot). «tum regni nostri subditorumque nostrorum utilitatem 
'* Nom probablement altéré ; peut-étre Mondoumerc , «et pacem tangentibus deliberationem habere volentes , 
c* Lalbenque (Lot). « requirimus vos, etc. » 
'* Baneuil, c’* Lalinde (Dordogne). “" Le reg. LV porte par erreur Cruses. 
'* Jl faut sans doute lire Perne; auj. Pern, c* Cas- “ Dans les listes frangaises , Anjou. 


43 


En frangais , Achier. 


telneau-de-Montratier (Lot). 
Dans les autres listes, Randon. 


'® Grenade-sur-Garonne, ar. ‘Toulouse (Haute-Ga- ” 


45 


ronne). Legon altérée ; en francais , Chaslar, Chailar; auj. le 
'° Puy-Laurens, ar. Lavaur (Tarn). Cheylard, ar. Tournon (Ardéche). 
" Verdun, ar. Castel-Sarrasin (Tarn et-Garonne). eal req. porte par erreur de Cornonio. Le texte fran 
'* Brive (Corréze). eais donne la forme de Tournon. , 
"* Sarlat (Dordogne). " La liste du § 35 mentionne, en outre, Rémont Joce et 
*” Martel, ar. Gourdon (Lot). les évéques de Nimes, d’Uzés, de Maguelone, du Puy et 
*" Moissac (Tarn-et-Garonne). de Mende. 
* Montauban (Tarn-et-Garonne). ** La liste du § 34 ajoute Uarchevéque de Narbonne et 
* Cahors (Lot). les évéques de Carcassone, de Rodez, d’Albi et de Lo 
6 Figeac (Lot). déve. : 
** Lauzerte, ar. Moissac (Tarn-et-Garonne). “* Lomagne, capitale Lectoure (Gers). 
* Périgueux (Dordogne). *® Auvillars, ar, Moissac (Tarn-et-Garonne) ; reg. LV, 


Rodez (Aveyron). Artivillarum. 














SOUS LE REGNE DE PHILIPPE LE LONG. 815 


a Guichardo de Combornio. — Vicecomiti de Chaluriaco!. — Comiti Petragoricensi. — 


Bertrando de Cardilhaco. — Domino de Ozennaco?. — Raterio de Castertis*, — Ber- 
trando de Fumello. — Vicecomiti de Ventodoro. — Helie Rudelli, domino de Ponte. — 
Hamaneo domino de Lebreto *. — R. de Ponte. — Aymerico de Gordonio. — Viceco- 
miti Turenne. — Vicecomiti de Bruniquello. — Bertrando de Cagade. — Bertrando de 


sp Monte Acuto. — Bertrando de Duro Forti. 


§ 67. Ruthenesii. — Deodato de Caslucio. — Comiti Ruthenensi. — Gastoni de Armi- 
niaco. — Bertrando de Balaguerio. — Berengario de Beraguerio®. — Vicecomiti de Cre- 
cello ®. — Guillelmo de Rochafolio. — Arnaudo de Lindorra?. — Armando® dicto 
Baraz. — Raymundo d’Estain. — Domino de Petra. — Raymundo de Rochafolio. — Bar- 


c tholomeo de Caslucio.— Guidoni de Severaco.— Raymundo de Castro Novo. — Asturgio 


de Aureliaco. — Guillelmo Jordani, domino de Monte Lauro. — Bernardo de Bienvenant. 


— Guillelmo Barrére. 
§ 68. Tholose. — Comiti Armaniaci. — Vicecomiti de Monte Lesonis. — Vicecomiti 
Fezensaguelli. — Bernardo Jordani de Insula.— Raymundo Hunaudi. — Comiti d’As- 


p tarac”. 


>] 


:; Maruel *’. — Le seigneur de ... 


[§ 69 a 72. Seigneurs convoqués a Paris pour le 6 décembre 1318 '.} 





$ 69. Primo. — Le seigneur de Lonvillers ''.— Monseigneur Ansel, son frére. Le 
seigneur de Monchavrel'®. — Le seigneur de Grini *. — Le seigneur de Liedonchel “. 
— Le seigneur d’Eule'®. — Le seigneur de Reli '°. — Le seigneur de Wavrin'’.—Le sei- 
gneur de Séle '*. — Le seigneur d’Ennequin '*. — Monseigneur Eustace de Hersin *®. —Le 
connestable de Flandre. — Le sieur d’Alheheng*!. — Le sieur de Maingnil®. — Monsei- 
gneur Regnaut de Sains**. — Le seigneur de Sauastre**. — Le seigneur de Nueville. — 
Le seigneur de Wancourt*®.— Le seigneur de Fontaines. — Monseigneur Gille de Vilers. 
— Le seigneur de Sapegnies**. — Le seigneur de Belle*’. — Le seigneur de Bailues *. 
— Le seigneur de Flechin®’. — Monseigneur Hues de Sasseignies. — Le seigneur de Ha- 
melaincourt *. — Le seigneur de Wilerval*'.— Le seigneur de Mingoval *. — Monsei- 
gneur Michel de Rercourt*. 
§ 70. Viromandenses et Belvacenses. — Monseigneur T. de Cauchi **. — Monseigneur En- 
gueran de Couchi*. — Le seigneur d’Eppe**. — Le seigneur de Roie. — Le seigneur de 
cull... — Le seigneur de ...... aerle. Le seigneur de 
Cramailles. — Monseigneur... Roie, seigneur de Mourrecourt *. — ... . de Roie. — 
Le seigneur de Chaule. — Le seigneur de Joyel**. — Le seigneur Robert de Angest. 
§ 71. Corbienses.— Le seigneur de Ronqueval“°.— Monseigneur Gille de Mailli“', sei- 
gneur de Maiseroles “. — Le seigneur de Rubainpré “. — Monseigneur de Soicourt “*. — 














> Peut-étre Sains-les-Pernes, c” Heuchin (Pas-de- 
Calais). 

** Souastre, c” Pas (Pas-de-Calais). 

*® Wancourt, c” Croisilles (Pas-de-Calais). 

* Sapignies, c’*” Bapaume ( Pas-de-Calais}. 

*” Belle-Houllefort, c” Desvres (Pas-de-Calais). 


8 Peut-étre Boisleux-au-Mont ou Boisleux-Saint-Marc 


" Of. $ 25. 
> Cf. § 37. 
* Au$ 37, Castelno ou Castelnau. 
* Reg. LV, Labrata. 
* Omis au § 38, a moins que Berengarius de Beren- 
guerio ne soit le méme personnage que » Bérenger d’Ar- 


pagon. 


* Au $ 38 Crecel; ces noms désignent peut-éire Creis- 
sels, c™ Milhau (Aveyron), 

7 Au$ 38, Landorre. 

* Ou Arnaudo (Cf. $ 127). 

* Reg. LV, dEstrac. 


'® Reg. LV, fol. 52 verso, n® 108 ct 109. Convocation 


faite par ‘lettres du 28 octobre 1318, pour arranger le dif- 
férend de Mahaut , comtesse d’Artois , avec les nobles de ce 


comté. . 
"' Longvillers, c* Etaples (Pas-de-Calais). 
'* Montcavrel , c* Etaples. 
'* Grigny, c" le Pareq (Pas-de-Calais). 
* Nedonchel, c’” Heuchin (Pas-de-Calais). 
'S Peut-étre fant lire Oule, auj. Houlle, c* 
Omer (Pas-de-Calais). 
'® Rely, ce” Norrent-Fontes (Pas-de-Calais). 
'’ Wavrin, ce Haubourdin (Nord). 
'® Selles, c°° Desvres (Pas-de-Calais). 
'* Annequin, c” Cambrin (Pas-de-Calais). 
*° Hersin, ec” Houdain (Pas-de-Calais). 
*' Peut-étre Allouagne, ce” Béthune (Pas-de-Calais). 
** Peut-étre pour Maisnil; on trouve plus loin Mesnil 


($ gg). 


Saint- 


ce” Croisilles (Pas-de-Calais); ef: Beleux ($ 96). 

°° Flechin, c” Fauquemberg gue (Pas-de-Calais). 

° Le reg. LV porte ici par erreur Havelaincourt, mais 
~y loin (§ 105) Hameleincourt, auj. Hamelincourt . 

" Croisilles ( Pas-de-Calais). 

* Willerval, ec Vimy (Pas-de-Calais); reg. LV, Wi- 
keval. 

* Mingoval, c” Aubigny (Pas-de-Calais). 

** Peut-étre Réecourt, c Vitry (Pas-de-Calais). 

“ Peut-étre Gauchy, c™ Saint-Simon (Aisne). 

°° Enquerrand V, sire de Couci, qui, en 1318, soutenait 
le parti de Mahaut , comtesse d’ Artois. 

°° Eppes, ec” Laon (Aisne). 

* Il faut peut-étre lire , comme dans d'autres listes, Mo- 
ruel , c’est-d-dire Moreuil , ar. Montdidier (Somme). 

** Morcourt, c”” Saint-Quentin (Aisne) ou c” Bray-sur- 
Somme (Somme). 

** Legon douteuse ; peut-étre faut-il corriger Fayel. 
° Peut-étre gpg ce" Acheux (Somme). 
*' Mailly-Maillet , c” Acheux (Somme). 
** Mazerolles, c™ Be rnaville (Somme). 
‘“’ Rubempré, c” Villers-Bocage (Somme). 
““ Soyécourt , c’” Chaulnes (Somme). 


> 





816 LISTES DE CONVOCATIONS 
Monseigneur Eustace d’Encre'. — Le seigneur de Meraumont*. — Monseigneur Jehan 


de Maiili. — Colart de Mailli. 

§ 72. Ce sont cil de Ponthieu. — Le seigneur de Brimeu*. — Monseigneur Ansel de 
Kaieu *. — Monseigneur Guerarst Guiert®. — Monseigneur Hue, son frére. — Monsei- 
gneur Mahieu de Belleperche. — Le seigneur d’Arli®. — Le seigneur de Launay’. 


'§ 73 et 74. Nobles du comté de Nevers et d’Auvergne convoqués a Clermont 
pour le 14 décembre 1318 *.} 


§ 73. Ce sont des nobles de la conté de Nevers. — Monseigneur Guillaume de Merlo, sei- 
gneur de la Guierce®. — Monseigneur Robert de Chateillon. — Monseigneur Girart de 
Chateillon. — Monseigneur de Rolemont.— Monseigneur Gui des Barres. — Monseigneur 
Guillaume des Barres, seigneur de la Guierce. — Monseigneur Erart de Niri? — Monsei- 
gneur Guy de Boyserne. — Monseigneur Seguin de Champ Lemis .— Monseigneur Gau- 
tier, vicomte de Clameci.— Monseigneur Gui de Villernoul '.— Monseigneur Jehan de la 
Monte '*. — Monseigneur Jehan de Tianges"’, seigneur de Valeri.— Le seigneur dou Def- 
fans. — Gibaut de Saint Verain '*. — Jehan de Beaumont. — Guillaume de Champ Lemis. 
— Robert de Sauliéres", et son frére Coinlet. — Guillaume de Marmeaus !*. — Jehan de 
Leose. — Le seigneur de Ternain ’. — Arnoux de Chastiaux. — Guiot d’Arcé *. — Hu- 
gues d’Anlesi '°. — Jehan d’Anlesi, seigneur de Pontaex. — Guillaume de Rosemont. — 
Guillaume de Tornaul. —Jehan de Venin. 

§ 74. Auvergne. — Le dauffin d'Auvergne. — Le seigneur de la Tour. — Le seigneur 
de Hargnes. — Le seigneur de Monboissier. — Monseigneur de Gotein. — Le viconte de 
Polongnac ”. — Le seigneur de Molein. — Le seigneur de Chalencon *!. — Le seigneur 
de Roche. Monseigneur Beraut, seigneur de Soulongnac. — Monseigneur Alexandre 
seigneur de Saint Dudoin®.—Le seigneur de Chateau le Perron.—Le seigneur de Cha- 
teau de Montingne*.— Messire Hugue de Vissac™. — Le seigneur de Montagu. — Mon- 
seigneur Guillaume Flote-—Monseigneur Gile Aycelin.—Le seigneur de Cozaut.—Le sei- 
gneur de la Roda”. Le seigneur d’Alégre®®. — Le viconte de Murat le Vescontal *’. — 
Monseigneur Bertran de Perafort**. — Monseigneur Zanbert de Bréon, seigneur de 
Mardoigne*’. — Le seigneur de Blot *°. — Robert Dauflin. — Monseigneur de Chaillus*’, 


seigneur du Puy Saint Gumer *2. — Le seigneur de Grifeu. 


























' Aaj. Albert, ar. Péronne (Somme). — Voyez dans '* Sauliére prés Sainte-Péreuse-en-Morvand, c” Cha- 
les Olim (IIL, 1354) un jagement du 2 mars 1319 (nouv. _ teau-Chinon (Niévre). 
style) rendu contre Eustachius d’Encre miles. '® Marmeaux, c” Guillon (Yonne). 

* Miraumont, c” Albert (Somme). '? Ternant, c” Fours (Niévre). 

* Brimeux, c™ Campagne-lés-Hesdin (Pas-de-Calais). '* Arcay, c™ Levet (Cher). 

* Cayeux, c” Saint-Valery-sur-Somme (Somme). '® Antlezy, e* Saint-Benin-d’Azy (Niévre). 

* On trouve plus loin (§ 104) Guérart Quiret. *° Polignac , c* le Puy (Haute-Loire). 

* Peut-étre Allery, c® Hallencourt (Somme). *! Chalencon, chdéteau ruind, c® de Saint-André de 


= 


E 











* Au$ 104, Lannoy. 

* Reg. LV, fol. 60 verso , n° 126. Convocation faite par 
lettres du 12 novembre 1318 pour l'exécution des besognes 
commises 4 Eudes, duc de Bourgogne : il s’agissait sans 
doute des affaires de Flandre, comme dans la convocation 
suivante, 

* La Guerche-sur-l’Aubois, ar. Saint-Amand-Mont- 
Rond (Cher). 

‘* Champlemy, c” Prémery (Niévre). 

'' Peut-étre Villarnault pres Sainte-Colombe,, c* Donzy 
(Niévre). 

"" Peut-étre faut-il lire La Montée, prés Saint-Franchy, 
c* Saint-Saulge ( Niévre). 

'* Thianges , c” Decize (Niévre). 

'* Saint-Verain, c™ Saint-Amand-en-Puisaye (Niévre). 


Chalancon (Haute-Loire). 

* Tres-probablement Saint-Didier, une des baronnies du 
Velay, c* Cayres (Haute-Loire). 

** Chatel-Montagne , c** Mayet de Montagne (Allier) 

** Vissac, ce Langeac (Haute-Loire). 

* Larrode, c™ Tauves (Puy-de-Déme). 

* Allegre, ar. le Puy (Haute-Loire). 

*” Murat (Cantal). 

** Pierrefort ? ar. Saint-Flour (Cantal). 

** Merdogne prés La Roche-Blanche, c” Veyre (Puy 
de-Déme). 

- Blot-l'Eglise, ce” Menat (Puy-de-Déme). 

** Chalus pres la Celle, c* Pontaumur (Puy-de-Déme) 

* Le-Puy-Saint-Gulmier, c” Pontaumur (Puy-de- 
Déme). 




















A 


B 


os 


G 


I 


— 


SOUS LE REGNE DE PHILIPPE LE LONG. 817 


§ 75 4 94. Ce sont les noms des personnes qui sont mandés a Paris aux octaves de la Chandeleur, 
et és baillages aussi, dont les formes s’ansuient, et puis aprés les noms'. 


LES NOBLES. 


$75. Troyes. — Le conte de Joigny. — Le seigneur de Traynel. — Le seigneur de 





Pougi. — Le seigneur de Servigni le viez. — Le seigneur d’Arcyes. — Le seigneur de 
Chappes. — Le seigneur de Vandeuvre. — Le seigneur de Lesignes?. — Le seigneur de 
Seillenay *. — Le seigneur de Saint Fale*. — Le seigneur de Plancy. — Le seigneur de 
Lusi>. — Item, au baillif dou leu. 

§ 76. Vitry.— Le seigneur de Heis*. — Le seigneur de Saint Disier.— Henri dou 
Bos. — Henri dou Bois, seigneur du Tour. — Le seigneur de Marmel’. — Eustace de 


: Conflans. — Henri de Clan’, seigneur de Vitri la Ville. — Le seigneur des Hans. — Le 


seigneur de Sorbon °. — Hue de Conflans, chevalier. — Le seigneur de Corlandon. — Le 
seigneur d’Arzilléres. — Hérart de Nanteil, chevalier. — Ytier de Fontaynes. — Gautier 
de Chateillon, chevalier.— Le seigneur de Damperre en Estenois. — Jehan de Chastellon, 
seigneur de la Ferté. — Le conte de Grant Pré. — Item, au baillif dou leu. 

$ 77. Chaumont. — Le seigneur de Granci. — Gui Chauderon ", chevalier. — Le sei- 
gneur de Gienville '.—Le seigneur de Juilli. — Guiot de Clermont'?.— André de Gien- 
ville, chevalier. -— Le seigneur de Lany'’. — Le seigneur de Boulamont", chevalier. — 
Le seigneur de Saint Disié. — Le seigneur des Chaeres. — Jehan de Fincourt, seigneur 
de Arentiéres . — Renier de Choysuel, chevalier. — Le seigneur de Grance. Le sei- 
gneur de Choysuel, chevalier.—Le seigneur de Beaufourt.—Le seigneur de Trichastel. — 
Le seigneur de Sainseron '°. —- G. d’Arsies, seigneur de Puisi. — Le seigneur de la Fauche. 
— P. de Beffremont"’, seigneur de Raymonville, chevalier. — Aubert de Chairanete '’, sei- 
eneur de Duchastel, chevalier. — Le seigneur de Boulaumont . — Ceus qui tienent le bail 


- 
du conte de Brene *. — Le seigneur de Vaucouleur. — Le seigneur de Soilli 2'. Le 











» seigneur de Jaucourt. — Item, le baillif dou leu. 


§ 78. Meaux. — Robert de Chastiauvilain. — L’avoé de Taroanne. — Philippe de 
Pacy*, chevalier. — Jehan de Guines, chastellain de Meauz. — Le sieur d’Angleure. — 
Le sieur de Broies 3, chevalier. — Item, au bailli dou leu. 

$ 79. Vermendois.— Hue de Lorreine, seigneur de Baumés*. — Jehan de Falein ®. 
— Le seigneur de Fauvelles. — Le seigneur de Vernun*®*. — La dame de Morant en Ti- 
rache. — Le seigneur de Pignoz. — Le chastellain de Beauvays. — Le seigneur de Lon- 
gueval. — Le seigneur de Espe *’. — Le seigneur d’Angest. — Le conte de Soyssons. — 
Jehan de Neelle, seigneur de Crevecuer. — Le seigneur de Muret**. — Le seigneur de 
Monchanon. — Le chastelain de Torote. — G. de Couet, chevalier. — Le seigneur de 
Rayneval*’. — Le seigneur de Marne*. — Le Borgne de Cramailles. — Le vidame de 
Chaalons. — Roques de Hanget. — Gobert d’Aspremont, chevalier. — Le vidame de Laon- 


° Ms. Sarbon. 


' Reg. LV, fol. 5g recto, n° 23, « Comme sur aucanes 

‘ besoignes touchanz grandement l’onneur et bon estat 

de nous et de nostre royaume, mesmement sur celle 
‘des Flamens, entre nous et lesquels durent trieves jus- 
«ques a ces prochaines Pasques, tant seulement, nous 
.voilliens avoir vostre avis et vostre conseil et des autres 
« barons de nostre dit royaume, nous vous prions et avec 
«ce vous requerons et mandons que aus octaves de ceste 
« prochaine Chandeleur vous soiez 4 nous a Paris pour les 
«causes dessus dictes, etc. Donné a Bourges, le x11 jour 
«de novembre, |’an de grace mil ccc et dix et huit. » Un 
mandement, dont le préambule est congu dans les mémes 
termes , enjoignait aux baillis de transmeitre ces lettres aux 
nobles de leur ressort. 

* Au § 116 Lesignies. 

* Seignelay, ar. Auxerre ( Yonne) 

‘ Saint-Phal pres Cudot, c” Saint-Julien-du-Sault 
Yonne), ow peut-étre Saint-Phal, c* Ervy (Aube). — 
Estene, sire de Saint Fale, figure, en novembre 1314, 
dans la ligue des Bourquigqnons et des Champenois contre 
le rot. 

* Au $116, Laisi. 

° Heiltz-le-Hutier, c™ Thiéblemont, ou Heiltz-le-Mau- 
rupt, ar. Vitry-le-Francois (Marne). 

” Cf.$ 4a. 

* Cf.$ 42. 


TOME XXiIll. 


‘0 Ms. Chardon. 

'' Ms. Grenville. 

'? Clermont-en-Argonne, ar. Verdun (Meuse). 

'® Au$ 118 Larry; peut-étre Larrey, c* Laignes (Céte- 
d'Or). 

" Cf. $ 4h. ; 

'S Arrentiéres, c’ Bar-sur-Aube (Aube). 

© Of. $ 4h. 

” Le ms. porte par erreur Brefenoz. 

" Cf. 8 44. 

'® Le méme peut-étre qui est nomméd plus haut Boula- 
mont. 

*® Brienne. 

*" Ou plutét Sailli. 

*’ Peut-étre Passy-sur-Marne, c™ Condé -en- Brie 
Aisne). 

** Le reg. LVII porte ici Boies. 

** Beaumetz prés Vraignes, c” Roisel (Somme). 

*° Peut-étre faut-il corriger Fulaines. 

** Peut-étre faut-il corriger Vervins. Plusieurs des noms 
qui suivent nous paraissent aussi altérés. 

* Ailleurs Eppe. 

** Le ms. porte par erreur Miret. 

** Ms. Raynevel. 

°° Peut-étre Marle, ar. Laon (Aisne). 


103 








LISTES DE CONVOCATIONS 


818 
noys. — Le seigneur de Roche. —- Le seigneur de Couci. — Le conte de Roucy. — Hau- 
bert de Hangest, chevalier. — Item, au baillif dou leu. 

§ 80. Amiens. — Valeran' de Lucemborc, chevalier.— Le seigneur de Fiefles. — Le 
seigneur de Pois. — Le conte de Saint Pol.— Le seigneur de Longueval. — Hue de 
Lense*. — Le Borgne de Saucourt®. — Le seigneur de Mantenay *. — Le seigneur de 
Rambertpré*®. — Le seigneur de Milli °. — Le seigneur de Loncvilier. — Le seigneur de B 
Miequeront ’. — Le seigneur de Mailli. — Anfour de Rouvray, chevalier. — Le viconte 
de Pont Remi. — Le seigneur de Boleincourt *. — Le chastellain de Bergues. — Le conte 
de Pontieu.— Le seigneur de Saint Venant °. — Le seigneur de Boberch. — Le seigneur 
de Creski. — Le seigneur de Brimeu. — Le ‘vidame d’Amiens. — Le seigneur de Va- 
rennes. — Et au baillif dou leu. 

§ 81. Senliz. — Herpin d’Erquen. — Le chastellain de Beauvais. — Gautier d’Aunoy. 
— Ansel de I'Isle, seigneur de Bouiz. — Item, au bailli dou leu. 

§ 82. Senz.— Eude, duc de Bourgoigne. — Miles, seigneur de Noyers '°. — Le sei- 
gneur de Saint Verain. — Le vicomte de Meleun, chevalier. — Jehan de Charni. — Le 
seigneur de Marigni. — Le seigneur de Valeri. Le seigneur de Vergi. — Le seigneur pb 
de Lissi''.—Ceus qui tienent la terre de Chasteau Vilain. — Jehan de Cortenay. — Item, 
au bailli dou leu. 

§ 83. Item a Messieurs de Valoys, de Evreux, et de la Marche. 

S 84. Tours. — Le seigneur de Feuchéres*. — Le conte de Blays '*. — Le seigneur 
de la Haye. — Le seigneur de Pruilli. — Le seigneur de Matefelon. — Hervi de Lyons. £ 
— Le seigneur de Belleville. — Robert de Beaumont. — Le seigneur d’Amboise. — Le 
viconte de Limoges. — Le duc de Bretaigne. — Le seigneur de Montgenain. — Le sei- 
gneur de Pressigni. — Le viconte de Thoart. — Le seigneur de Baugay. — Le seigneur 
de Montbason. — Jehan de Vandosme. — Le seigneur de Mailli. — Le conte de Van- 
dosme. — Item, au bailli dou leu. F 

§ 85. Xaintonge et Engolesme. — Le seigneur de Mautas. — Le seigneur de Barbesieu. 
—Fouquet d’Archiac, chevalier. — Le seigneur de Montguion. — Le viconte d’Aunoy. — 
Le seigneur de Rouche Fouquaut. — Le seigneur d’Archiac. Le seigneur de Montbe- 
rons.——Le seigneur de Mortemer '*. — Le seigneur de Ruffec.— Le seigneur de Montleu. 
— G. d’Aubusson, chevalier. — Le seigneur de Jonzac. — Le seigneur de Taunay Cha- G 
rente'*. — Le sieur de Surgiéres '*. — Le sieur de Taunay Voutonne. — Le sieur de Ver- 
tueil'’. — Le sieur de Pont.—Monseigneur Renaut de Ponz.— Le sieur de Chales '*. — 
Le seigneur de Montmorel'®. — Item, au senechal de Xantonge. 

$ 86. Poylevins — Le viconte de Toart. — Le seigneur de Belleville. — Le seigneur 
de Partenay *°. — Le seigneur de Tifauges?!.— Le seigneur de Boreule *. — Monseigneur u 
Guillaume Chabot. — Monseigneur de Baucay. — Monseigneur Guy de Rochefort. 

$ 87. Lemozins. — Le seigneur de Donzenac®.— Monseigneur Guischart de Com- 
bort**. — Monseigneur Bernart de Combor. — Le seigneur de Malemort®.—Le seigneur 
de Pierre Bufi¢re®®. — Monseigneur Foucaut®’ de Rochechoart. Le seigneur de Mor- 
temar. — Le seigneur de Maleval. — Le seigneur de Maignac. J 

§ 88. Roen. — Le seigneur de Clére. — Loys de Marigni, chevalier. — Mouton de 
Blainville, chevalier. — Le seigneur de Tiboville. — Jehan de Gaillon, chevalier. — Ro- 
bert Bertrant, chevalier. — Le seigneur de Harecourt. — Jehan de Tornebu, chevalier. 
— Le seigneur de Fayléres*.— G. de Harecourt. — Le seigneur de Préaus. — Le sei- 
gneur de Briquebec”. — Item, au bailli dou leu. K 



































* Ms. Valentin. '* Surgéres, ar. Rochefort-sur-Mer (Charente- Infé- 


* Peut-étre Lens, ar. Béthune (Pas-de-Calais). 

* Saucourt pres Guyencourt, c” Roisel , ow Saucourt 
pres Nibas, c™ Ault (Somme). 

* Maintenay, c’* Campagne-lés-Hesdin (Pas-de-Calais). 

* Corr. Rubainpreé. 

* Peut-étre Milly prés Doullens (Somme). 

” Nom sans doute altéré. 


* Beaulencourt, c** Bapaume (Pas-de-Calais). Peut- 


étre cependant faut-il lire, comme au $ 16, Rolaincourt. 
* Ms. Saint-Menant. 
° Noyers, ar. Tonnerre (Yonne); ms. Noyrers. 
" Au$ 21, Luissi. ‘ 
* Au$ 17, Fonchiéres; au § 128, Fuchiéres. 
'* Blois (Loir-et-Cher). 
: Cf. § 3a. 


Inférieure). 


Tonnay-Charente , ar. Rochefort-sur-Mer (Charente- 


rieure). 

'” Verteuil-sur-Charente, c™ Ruffec (Charente). 

'* Peut-éire Chaillé prés Surgéres, ar. Rochetort-sur- 
Mer (Charente-Inférieure). 

'* Le registre répéte ici par erreur le seigneur de Mont- 
moreau. 

*° Parthenay (Deux-Sevres). 

*' 'Tiflauges, c* Mortagne-sur-Sévre (Vendée). 

* Legon douteuse ; cf. $ 129. 

*> Donzenac, ar. Brives (Corréze). 

* Comborn, c™ Vigeois (Corréze). 

** Malemort, c” Brives (Corréze). 

* Pierre-Buffiére , ar. Limoges (Haute-Vienne). 

*? Nom altéré dans le ms. 

** Ou peut-éire de Ferriéres. (Cf.$ 28 et 112.) 


*° Cette mention doit se rapporter a Robert Bertrant, 


culé un peu plus haat. 




















SOUS LE REGNE DE PHILIPPE LE LONG. 819 
a $89. Caan. — Le seigneur de Tilli. — Raou de Creulli, chevalier. — Item, au bailli 
dou leu. 

§ 90. Cauz.— Le seigneur de Montigni. — Le seigneur de Hotot'. — Le seigneur de 
Balleux?. — Robert Malet, chevalier.— Le seigneur d’Estouteville. — Le seigneur d’Es- 
nevarz *°, — Le seigneur de Foucarmont*. — Martel® de Basqueville. — Le conte de Eu. 

8 — Jehan Malet, chevalier. — Item, au bailli dou leu. 

§ 91. Gisorz. — Mahi de Trie, chevalier. — Le conte de Dreux. — Le seigneur de 
Roni. — Mahieu de Trie le joine, chevalier.— G. Crespin, chevalier. — Item, au bailli 
dou leu. 

§ 92. Paris. —Ceus qui tienent le bail de la conté {de] Danmartin. — Le seigneur 

c de Mailli®. — La contesse de Montfort. — Item, au preévost de Paris. 

§ 93. Constantin. — Le seigneur de Aunoy. — G. Putiz’, chevalier. — G. Tesson, che- 
valier. — Jehan Paisnel, chevalier. — Item, au bailli du leu. 

§ 94. Orliens. —Le seigneur d@Auneel. — Le vidame de Chartre. — Item, au bailli 
dou leu. 

D [$ 95 a 103. Seigneurs convoqués a Corbie pour le 30 décembre 1318 °.} 
§ 95. Monseigneur Jehan d’Aucoh’. — Le seigneur de Cannay. —Le seigneur de Ber- 


vemicourt ©. — Messire Jehan de Bauvoer''. — Monseigneur Britaut de Woadrans '?. — 
Le seigneur de Betencourt '*. — Le Borgne de Marqués *, — Monseigneur Jacques Sau- 
nier. — Le seigneur de Mons. — Monseigneur R. de Sains '*.— Le seigneur d’Ambrine”. 


re) 


E — Le seigneur de Beaufort '*. —Monseigneur Maiheu de Bours. — Monseigneur Pepin 


F 


G 


H 


de Bours. 
$96. Crest la chastelerie de Bapaumes. 





Le seigneur de Sapaignies. — Le seigneur de 


Harnancourt. — Monseigneur Jehan, seigneur de Beleux. — Monseigneur Guillaume de 


re) 


Villers. — Monseigneur Godefroy de Sombrefe. — Monseigneur Jacques de Mory *°. — 


Monseigneur Roques le Borgne. 


§ 97. Crest la chastelerie d’Aras. — Monseigneur de Neuville. — Le chastellain d’Arraz. 


— Le Borgne d’Escoive *'. 





Le seigneur de Barale™. 





Le seigneur de Fontaines. — 


Le seigneur de Meingoval. — Le seigneur de Noiéle. — Le seigneur d’Olchain*®. — Le 


seigneur de Bailleul ™. 


$ 98. La chastelerie de Lens. — Le seigneur dUlierval®. — Le seigneur d’Anequin. — 
Le seigneur de Douvrin®*.— Le connestable de Flandres. — Le seigneur de Vendin”’. 
§$ 99. La chastelerie de Betune. — Le seigneur de Hapolin*’. — Le seigneur du Mont. 


— Monseigneur Hues dou Mesnil*”. — Monseigneur Raous de Magnelers. — Le seigneur 
d’Oresmaus*. Le seigneur de Coupegny *'.— Monseigneur Baldouin de Biar. — Mon- 





seigneur Johan de Carnaut. 


§ 100. La chastelerie d’Ayre.— Le seigneur de Nedunchel*. — Monseigneur G. de Rely. 
— Boulet de Flechy **. — Le Borgne de Rebecque *. — Le seigneur de Lyestes *. — Le 
seigneur de Vandin. — Le seigneur de Vilrete. — Le seigneur de Cresaque. 

$101. Isti septem sequentes immediate de comitatu Attrabatensi fuerunt presentes in 


Ms. Hatot. 
Ou Bailleul. (Cf. $ 27.) 
Ou Eisneval. (Cf. $ 27.) 
Ms. Fontarmon. 
Ms. Marcet. (Cf. $ 27.) 
Au § 18, Marli. 
Il faut sans doute lire Patri. 
Reg. LV, fol. 62, n* 130 et 131. Deuxiéme convo- 
cation, relative au différend de Mahaut d’ Artois , faite par 
lettres du 13 décembre 1318, pour conférer avec Louis, 
comte de Clermont, chambrier de France. 
* Peut-étre faut-il corriger Aucel, c’est-a-dire Auchel , 
c™ Norrent-Fontes (Pas-de-Calais). 
'° Bermicourt? c” Saint-Pol-sur-Ternoise {Pas-de- 
Calais). : 
" Beauvois, c” Saint-Pol-sur-Ternoise (Pas-de-Ca- 
lais). 
*® Wavrans, c” Saint Pol-sur-Ternoise ( Pas-de-Calais). 
'* Béthencourt pres Tineques, c” Aubigny (Pas-de- 
Calais). 
'* Marquay, c” Saint-Pol-sur-Ternoise (Pas-de-Calais). 
** Monts-en-Ternois, c® Saint-Pol-sur-Ternoise (Pas 
de-Calais). 
'® Sains-les-Pernes , c* Huchin (Pas-de-Calais). 


w wo 


en. ow «& 


'? Ambrines, c Aubigny (Pas-de-Calais). 

'* Beaufort, c* Avesnes-le-Comte (Pas-de-Calais). 

'® Bours, ec” Heuchin (Pas-de-Calais). 

*® Mory, c™ Croisilles (Pas-de-Calais). 

** Ecoivre prés Mont-Saint-Eloy, c™ Vimy (Pas-de- 
Calais). 

* Baralle, c°** Marquion (Pas-de-Calais). 

*® Ou plutét Olehain ; aaj. Olhain pres Fresnicourt, 
ce” Houdain (Pas-de-Calais). 

** Bailleul Sire-Berthoult, c™ Vimy (Pas-de-Calais). 

*® Willerval, c” Vimy { Pas-de-Calais). 

*° On lirait aussi Donmin; mais il s’agit sans doute de 
Douvrin, c” Cambrin (Pas-de-Calais). 

*7 Vendin-le-Vieil , c Lens (Pas-de-Calais). 

*® Peut-éire Harponlieu prés Ostricourt, c” Pont-a- 
Marcgq (Nord). 

*° Peut-étre Mesnil-Caillou pres Houdain (Pas-de-Ca- 
lais). 

” Peut-étre Oresmaux, c” Conty (Somme). 

"' Coupigny pres Hersin, ce Houdain (Pas-de-Calais). 

** Ms. Medunchel. 

** Probablement pour Flechin. 

’ Rebecq, c” Aire-sur-la-Lys (Pas-de-Calais). 

* Liettres, c°** Norrent-Fonfes (Pas-de-Calais). 


103. 





820 LISTES DE CONVOCATIONS 


ultimo preterito tractatu, et eisdem sub forma precedenti fuit rescriptum ut aliis, verbis 
proporcionabiliter mutatis. — Monseigneur Robert de Freles. Le seigneur de Lognes'. 

Le seigneur de Wancourt. — Le seigneur de Greigni.— Le seigneur de Veille*. — 
Monseigneur P. Hanet. — Le seigneur de Souastre. 

§ 102. La contée de Saint Pol. — Messire Baudoin de Sains. — Le seigneur de Raulain- 
court®, — Le seigneur de Rouyllecourt*. — Monseigneur Regn. de Sains. — Monsei- 
gneur Hotyn de Hesteus®. — Le seigneur de Crequi®. — Monseigneur Hues d’Aucoh. 
—Le seigneur de Ricaumes. — Le seigneur de Brouly. — Le seigneur de Rely. — Mon- 
seigneur de Clype’. — Monseigneur de Moreul*. — Monseigneur de Cheselles*. — Le 
Borgne de Cramailles. — Le Borgne d’Arges. — Monseigneur Jehan de la Boesére. 

§ 103. La contée de Bouloigne. —Le seigneur de Mont Cauvrel. — Le seigneur de Hou- 
viller °. — Monseigneur Robert d’Arras, seigneur de Seles. — Monseigneur Pepin d'lverre". 


— Monseigneur de Fretin™. 


[§ 104 et 105. Seigneurs des bailliages de Vermandois et d’Amiens convoqués 4 Montdidier 


pour le 5 février 1319, nouveau style '’.| 


§ 104. Premiérement le seigneur de Raneval. — Rogues de Angest. — Le seigneur 
de Roie. Le seigneur d’Eppe.— Aubert de Angesi. — Le Borne de Crameilles. — Le 
seigneur de Moreul. — Le seigneur de Couchy et son frére. — Le seigneur de Sechelles. 

Le seigneur de Henz. — Jehan de Moreul, chevalier. Le Bornes d’Argies. — Le 
seigneur de Saint Symon. — Monseigneur de Mercourt. — Monseigneur Dreues, son 
frére.— Monseigneur de Chaule. — Monseigneur Florent de la Bouchére. — Monseigneur 
de Longueval. — Monseigneur de Rembrempert '*. — Monseigneur Gile de Milly *. — Mon- 
seigneur Jehan de Mally. — Monseigneur de Helly. — Monseigneur de Miraumont. — 
Le Borgne de Soocourt. — Maillart de Hamel. — Monseigneur Regnault d’Aubigny. — 
Monseigneur de Brimeu. — Monseigneur de Crequy. — Monseigneur Mahieu de Beéle 
Perche. — Monseigneur Jehan de Lannoy. — Monseigneur Hervé de Ancy. — Mousei- 
gneur Duen de Fieffes '°. — Monseigneur Guerart Quiret. 

§ 105. Artisiens. — Monseigneur de Neueville. Monseigneur de Hameleincourt. — 
Monseigneur de Souastre. — Monseigneur de Willerval. — Monseigneur de Belle. — Mon- 
seigneur de Lognes. — Monseigneur Hue de Brolli. — Monseigneur de Maigneval !’. — 
Monseigneur Baudoyn d’Ennequin. — Monseigneur de Wandin'*.— Monseigneur Hue de 


Sapeignies, seigneur de Planques '*. — Monseigneur de Sapeignie. — Monseigneur de 
Lone Viller. 


[§ 106. Mandement du 13 janvier 1319 (nouveau style) aux seigneurs du Berry 
qui ont octroyé le quinziéme de leur revenu pour la guerre de Flandre ?°.| 


§ 106. Helye de Broce, chevalier.— Jehan de Culant, chevalier. Le seigneur de 
Levrous.— Le seigneur de Maignac *!. — Le viconte de Broce. — Loys de Sancerre, che- 
valier. — Ardoyn de Meignac, chevalier. — P. de la Tour, chevalier. — Les seigneurs de 
Bomez. — La dame de Verzon™. — Le seigneur de Saint Palais*, escuier. — Le conte 


' Peut-étre Loines pres Beuvry, c’" Cambrin (Pas-de- 
Calais). 

* Peut-étre Welles prés Nordausques , ec Ardres ( Pas- 
de-Calais). 

* Rollencourt, c* le Parcq (Pas-de-Calais). 

* Roellecourt, c® Saint-Paul-sur-Ternoise (Pas-e- 
Calais). 

* Hestrus , ce” Heuchin (Pas-de-Calais). 

* Créquy, c” Fruges (Pas-de-Calais). 

” Cf. Eppe (S$ 70). 

* Cf. Maruel (S 70). 

* Il faut peut-étre corriger Sechelles. (Cf. $ 104.) 

'® Il faut peut-étre corriger Lonvillers. (Cf. $ 69.) 

'' Oa peut-étre Vierre, c’est-d-dire Wierre-aux-Bois , 
e* Samer (Pas-de-Calais). 

'* Frethun , c™ Calais (Pas-de-Calais). 

'* Reg. LV, fol. 53 verso, n° 112. Troisiéme convo- 
cation relative au différend de Mahaut d’ Artois, faite par 
lettres du 12 janvier 1318 (v.st.) pour conférer avec le 
grand conseil. 

'’ Rubempré. 

* Au$ 71, Gile de Mailli. 


'* Fiefs, c™™ Heuchin (Pas-de-Calais). 

'’ Corr. Maingoval. 

'S Ms. Wadin. 

'* Planques, ec" Fruges (Pas-de-Calais). 

* Reg. LV, fol. 63 verso, n° 134. Voici le texte du 
mandement qui précede cette liste; la convocation du 8 no- 
vembre 1318 ($ 55) s’y trouve mentionnée : « Philippe , etc. 
«a nosire amé et féal le seigneur de Chastial Raol, salut 
«et dilection. Comme pour la provision de nostre guerre 
«de Flandre, vous et les autres nobles de Berry qui es- 
«tiés a Bourges en nostre présence quant nous fusmes 
« la darrainement , nous aiez mout gracieusement ottroié 
«le quinzieme de toutes vos rentes et revenues et il 
«soit bien temps que l'on s’en pourvoie et regarde com- 
«mant le dit subside se levera.... ; nous, pour ce faire et 
«acomplir, envoions par dela nostre cher et amé cousin 
« L. conte de Clermont, seigneur de Bourbon , chambrier 
«de France. Si vous prions, etc. Donné au Bois de Vin- 
«cennes, le xin° jour de Janvier. » 

*" Peut-étre Magnac-Laval , ar. Bellac (Haute-Vienne). 

* Vierzon, ar. Bourges (Cher). 

*" Saint-Palais, c” Saint-Martin-d’Auxigny (Cher). 



































SOUS LE REGNE DE PHILIPPE LE LONG. 821 


a de Sancerre. — Le seigneur de Lini¢res. — Le seigneur de Culent. — Le seigneur de 
Chastialbrum. 





[S 107 4112. Seigneurs de Normandie convoqués a Lisieux pour le 25 mars 1319, nouveau style !.] 


NORMANDIE. 





§ 107. Roem. — Le seigneur de Clére. Loys de Marigny, chevalier. — Mouton de 

B Blainville, chevalier. — Le seigneur de Tibouville. — Jehan “de Gaillon , chevalier. — Ro- 
bert Bertran, chevalier. — Le seigneur de Harecourt. — Jehan de Tournebou, chevalier. 
— Le seigneur de Fayléres*. — G. de Harecourt.—Le seigneur de Préaus. — Le sei- 


gneur de Briquebec *. — Item, au bailli du leu. 
§ 108. Caan. — Le sieur de Tilli. — Raoul de Creulli, chevalier. — Item, au bailli 
c du leu. 





§ 109. Cauz. — Le sieur de Montigni. — Le seigneur de Hotot*. — Le seigneur de 
Balleuz®. — Robert Malet, chevalier. Le seigneur d’Etouteville. — Le seigneur d’Es- 
nevarz°. — Le seigneur de Foucarmont. — Martel? de Basqueville. — Le conte de Eu. / 


— Jehan Malet, chevalier. — Item, au bailli dou leu. 
pb $110. Gisors. — Mahi de Trie, chevalier. — Le conte de Dreux. — Le seigneur de 
Roni. — Mahi de Trie le joune, chevalier®. — Item, au bailli dou leu. 

$111. Coustantin. — Le seigneur de Aunay’. — G. Putiz!, chevalier. — G. Tesson, 
chevalier. — Jehan Paisnel , chevalier "'. — Item, au bailli dou leu. 

§ 112. Secuntur nomina Normandie de novo tradita per magisirum P. Barr...'*. — Le 
conte d’Eu; le conte d’Aubemalle, Cauz. — Monseigneur Jeban Malet; monseigneur Ro- 
bert Malet, Roem. — Le seigneur de Hotot; monseigneur Robet d’Estouteville, Cauz. — 
Le seigneur d’Oysneval; le sire de Clére, Roem. — Le sire de Saint Maran", Cauz. — 
Mouton de Blainville, Roem. — Le viconte de Meleum, Caus. — Monseigneur Aubert de 
Angest; le seigneur de Harecourt; le sire de Ferrierres; monseigneur Jehan de Gaillon", 
® Roem. — Monseigneur Guillaume de Mortemer, Caus. — Monseigneur Roger Bacon; le 

seigneur de Tilli; monseigneur Robert de Tornebu, Caen. — Monseigneur Guillaume du 
Merle; le sire de Creuly, Caen. — Monseigneur Robert Bertram; monseigneur Jehan 


Paienel; monseigneur Jehan Tesson; monseigneur Olivier Paienel, Coustantin. — Le sei- 


feo] 


gneur de la Ferté, Gisorz. — Monseigneur Robert de Viez Pont, Caen. — Monseigneur 
c Amalry de Meulent, Roem. — Monseigneur Guillaume Crespin; monseigneur Jehan Cres- 


pin, Gisors. 


[§ 113 4115. Seigneurs de la vicomté de Paris et du bailliage d'Orléans convoqués a Lisieux 


pour le 25 mars 1319, nouveau style !°.| 


§ 113. Paris. — Ceux qui tiennent le bail de la conté | de] Dammartin. — Le seigneur 

H de Mailli'®. — La contesse de Montfort. — Item, au prevost de Paris. 
§ 114. Sequuntur nomina vicecomitatus Parisiensis tradita de novo per magistram P. Barr. . . 
— Le conte d’Evreus, bail de ses enfanz pour Braye le conte Robert'’. — La dame de 
Meullent'’, pour la Keue en Brie '’. — Le seigneur de Nanteuil le Houduin®®, — Le 





' Reg. LV, folio 66 verso, n° 142. Cette convocation 
se fit, comme celle qui suit , par lettres du 22 fevorier 1318 
(vieux style), pour le mois des prochains brandons, c’est- 
a-dire pour quatre semaines apres le premier dimanche de 
caréme. Les seiqneurs compris dans cette liste ne s'¢taient 
pas rendus a la convocation qu’ils avaient recue précédem- 
ment pour les octaves de la Chandeleur a Paris. ( Cf: § 88 
a gi et § g3). Ils étaient mandés a Lisieux par- devant 
l'évéque d’Amiens et Robert d'Artois, comte de Beaumont- 
le-Roger. Ils furent aussi mandés le 11 mars a Paris. (Voyez 
la liste suivante.) 
* Ou peut-étre de Ferrieres. (Cf. § 28 et 112.) 
Ms. Briquebac. 
* Ms. Hatot. 
* Cf. $ go. 
* Of. $ go. 
” Ms. Marat. (Cf: § 27.) 

Au$ 91, on trouve en outre, G. Crespin , chevalier 
Laulne, c* Lessay (Manche). 

° Nom altéré, pour G. Patriz. 
'' Le ms. ajoute ici, alibi infra 


3 


« 


‘Ms. Barr. avec une abréviation. Il faut lire Barrier, 
nom d'un des secrétaires de Philippe le Long. 

'* Il faut probablement corriger Saint-Martin. 

'* Le ms. ajoute ici alibi supra. 

'® Reg. LV, fol. 67 recto, n° 143. Mémes lettres que 
pour la liste précédente. Les seiqneurs compris dans cette 
liste avaient mangué a une convocation qu’ils avaient regue 
pour le 9 fevrier a Paris (cf: $ g2 et gh), et peut-étre a 
une autre convocation faite pour le 11 mars; on lit en effet a 
la fin de la liste : «Suprascriptis de Parisiis et Aure- 
«lianis fuit scriptum, sicut illis de Normannia , quod es- 
«sent Parisius in quindena Brandonum (11 mars 1319) 
«coram rege.» Mais cette mention peut signifier aussi que 
la convocation du 11 mars a Paris fut substituée a celle du 
25 mars a Lisieux. 

'© Au § 18, Marli. 

'’ Brie-Comte-Robert, ar. Melun (Seine-et-Marne). 

'* Meulan, ar. Versailles (Seine-et-Oise). 

'* La-Queue-en-Brie, c** Boissy-Saint-Léger (Seine. 
et-Oise). 

*” Nanteuil-Je-Haudouin , 


ar. Senlis (Oise). 





822 LISTES DE CONVOCATIONS 


seigneur de Momorenci'. — L’avesque de Myaus. — L’avesque de Paris. L’abbé de 
Saint Denis. — Les seigneurs de Chevreuse?. — Monseigneur Guillaume de Marcilli®. 
— Monseigneur Jehan Brugat, seigneur de Chaillouel*. — Monseigneur Bouchart de 
Morenci °®. — Le seigneur de Mont Gay °. — Les seigneurs de Lusarches*. — Monseigneur 
Thibaut de Mauregart *. 


§ 115. Orliens. — Le seigneur d’Auneel. — Le vidame de Chartres. — Item au bailli 


dou lieu. 


[S116 4119. Seigneurs de Champagne convoqués a Provins, pour le 1* avril 1319 °.] 


§ 116. Troies. — Le conte de Joigny. — Le seigneur de Trainel. — Le seigneur de 
Pougi.— Le seigneur de Servigny le viez. — Le seigneur d’Arcies ®. — Le seigneur de 
Chappes. — Le seigneur de Vandevre '. — Le seigneur de Lesignies. — Le seigneur de 
Seillenoy. — Le seigneur de Saint Fale. — Le seigneur de Plancy. — Le seigneur de 
Laisi'!?. — Item, au bailli du leu. 

$117. Vitry.— Le seigneur de Heis. — Le seigneur de Saint Disier. — Henri dou 
Bois. — Henri dou Bois, seigneur du Tour. — Le seigneur de Marinel '*. — Eustace de 
Conflans. — Henri de Glay", sieur de Vitri la Ville. — Le seigneur de Hans. — Le sei- 
gneur de Sorbon’®. — Hue de Conflans, chevalier. — Le seigneur de Corlandon "*. — Le 
seigneur d’Arzilléres. — Herart de Nanteil, chevalier. — Ytier de Fontaines. — Gautier 
de Chateillon, chevalier. —Le seigneur de Damperre en Estenois. — Jehan de Chasteillon, 
seigneur de Ja Ferté. — Le conte de Grant Pré. — Item, au bailli dou lieu. 

§ 118. Chaumont.— Le seigneur de Granci. — Gui Chauderon”, chevalier. — Le sei- E 
gneur de Gienville '*. — Guiot de Clermont. — André de Gienville, chevalier. — Le sei- 
gneur de Larry'’.— Le seigneur de Boularmont ™, chevalier. — Le seigneur de Saint 
Disier. — Le seigneur des Chaeres. — Jehan de Fincourt, seigneur d’Arentiéres. — 
Renier de Choisuel, chevalier.— Le seigneur de Grancy. — Le seigneur de Choisuel, 
chevalier. — Le seigneur de Beaufouro*'. — Le seigneur de Trichastel.— Le seigneur de F 
Sainceroy *. —G. d’Azcies, seigneur de Puici. — Le seigneur de la Fauche *. — P. de Bef- 
fremont **, seigneur de Ramonville, chevalier. — Aubert de Chayranete, seigneur de Du- 
chastel. — Le seigneur de Baulaumont *. — Ceus qui tienent le bail du conte de Bréne. — 
Le seigneur de Vaucouleur. Le seigneur de Sailli”°,— Le seigneur de Jaucourt. — 
Item, le bailli dou leu. 

$ 119. Meauz. — Robert de Chasteau Villain. — L’avoé de Taroanne. — Philippe de 
Pacy, chevalier. — Jehan de Guines, chastelain de Meauz. — Le sieur d’Angleure. — Le 
sieur de Broies”’, chevalier. — Item, au bailli dou leu. 


' Montmorency, ar. Pontoise (Seine-et-Oise). qu’ils avaient recue précédemment (§ 75 & 78) pour les oc 
* Chevreuse, ar. Rambouillet (Seine-et-Oise). taves de la Chandeleur a Paris. 
* Peut-étre Marcilly, c” Lizy-sur-Oureq (Seine-et- '° Ms. Atiies. 
Marne); ms. Maralli. '' Ms. Vandence. 
* Chaillot, réuni a Paris. Cf.$ 75. 
* Morancy, prés Boran, c* Neuilly-en-Thelle (Oise). * Of. $ 42. 
* Montgé, c* Dammartin (Seine-et-Marne). Cf. $ ha. 
” Luzarches, ar. Pontoise (Seine-et-Marne). Ms. Sarbon. 
* Peut-étre Mauregard, c* Dammartin (Seine-et Ms. Corlande. 
Marne). — On lit dans le registre LV, apres le nom de Thi- ? Ms. Chardon. 
baut de Mauregart, /a mention suivante : « De la prévosté Ms. Grenville. 
«de Corbueil, qui est a madame la royne Climenche, Au $ 77, Lany. 
«et de pluseurs autres nobles. » Le texte parait avoir été Cf. $ 44. 
altéré par le copiste ; il suffit néanmoins , pour constater que Corr. Beaufort ou Beaufourt. 
la prévété de Corbeil faisait partie du douaire assigné a la * Cf. $ 44. 
veuve de Louis X, et que cette prévété, comme l'a montré * Ms. la Fache. 
Brussel (Usage des fiefs, p. 702) , était indépendante de la ‘ Ms. Brestouz. 
vicomlé de Paris , quoiqu’elle fit dans le ressort de V'ancien ** Le méme peut-étre qui est nommé plus haut Boular- 
comté de Paris. mont. 
* Reg. LV, fol. 66 recto, n° 141. Les seigneurs com- *© Ms. Seula. 
pris dans cette liste ne s'élaient pas rendus a la convocation * Le reg. LVII porte ici Boies. 

















SOUS LE REGNE DE PHILIPPE LE LONG. 


A ($ 120. Seigneurs convoqués 3 Lyon pour le 22 avril 1319 '.] 


§ 120. Li sires de Rossillon et d’Anonay*. — Li sires de Paroy et d’Argentant. — Li 


sires de Chateau le Perron. 


[S 121. Seigneurs convoqués 4 Macon pour le 6 mai 1319 *.] 


§ 121. Messires Richard de Montbeliart, sire d’Antigne. — Messires Estienes, sire de 

B Mont Saint Jehan. — Messires Girars de Chasteillon, sire de Roche de Milay*. — Mes- 
sires Jehan de. Til, sire de la Roche de Nolay®. — Messires Odars, sires de Montagu. — 
Messires Jehan de Chasteauvillain, sires de Luzi®. — Messires Guillaume, sires de Chau- 
denay 7. — Li sires d’Espeisse* et de Guirer? — Li sires de Molinet®. — Li sires de 
Froloy '°. — Li sires de Montperrous" et de la Roche de Breny *. — Li sires de la Mote 

c Saint Jehan" et de Rocey '. — Li sires de Morillon’®. — La dame de Charroloys'*. — 


Li sires de Berzé ". 


[S 122. Seigneurs de Champagne convoqués a Troyes pour le 29 avril 1319 '*.} 


§ 122. Le conte de Roussy. — Monseigneur Gaucher de Chastillon. — Monseigneur 
de Chastillon.—Le procureur de monseigneur des Fertés!®.—Le seigneur de Chascenay”. 
p — Le seigneur de Marcueil. — Le seigneur dou Bois. — Le seigneur de Choisel. — Mes- 


sire Henry dou Bois, le fil?". — L’avoué de Terouanne. — Le seigneur de Juilly. 
seigneur de Marueil®. — Le seigneur de Marrolles*. 





Le 
Le procureur madame de Chas- 





teauvillein. — Monseigneur J. seigneur de Vaucouleur. — Le visdame de Chaalons. — 
Le seigneur de Saint Disier. — Monseigneur Eustace de Conflans. — Le seigneur de 





E Vakay*. 


Craon. 


Le conte de Grant Pré. — Le seigneur de Clary *. — Monseigneur Henry de 


[S 123 4129. Seigneurs convoqués a Arras pour le 12 aott 1319 79). 


§ 123. Lugdunum. — Comes Foresii. — Jocerandus Malet, miles. — Dominus de Beau- 


dinar 2’. — Dominus de Rossilione?*. — Dominus de Seres. — Dominus de Monte Lauri”’. 


29 


r —Dominus de Ysserone*. — Johannes de Policon. — Dominus de Ruppe. — Dominus 
de Cruselio. — Dominus Belli Loci.— Vicecomes de Poligniaco — Dominus de Jarresio. 
— Dominus de Monte Acuto. — Dominus de Solligniaco *'. — Dominus de Retourtour *®. 
— Dominus de Garesone. — Delphinus Vienne *. 


' Reg. LV, fol. 65 verso, n® 140. Voici le texte de ce 
mandement : « Philippe, etc., a nostre amé et féal Guil- 
«laume seigneur de Chalencon, etc. Comme, pour au- 
«cunes choses qui touchent nostre honneur et l'estat de 
« nous et de nostre royaume, nous aiens mestier de vosire 
«conseil et de vostre aide, nous [vous] prions, reque- 
«rons , etc., que a la quinzaine de ceste prochaine feste 
« de Pasque vous soiez a Lions, pour oir ce que noz genz 
«qui la seront vous diront de part nous, etc. Donné a 
« Paris le xxix jour en mars, » : 

* Annonay, ar. Tournon (Ardéche). 

> Reg. LV, fol. 65 verso, n° 140. Ce mandement 
adress¢é a Odart, seigneur de Montagu, chevalier, ne dif- 

fere du précédent que par le jour et le liew assignés pour la 
convocation. Il parait adressé aux seigneurs de Bourgogne. 

* La Roche-Milay, c* Luzy (Niévre). 

* La Rochepot autrefois la Rochenolay, c” Nolay 
(Céte-d’Or). 

* Luzy, ar. Chateau-Chinon (Niévre). 

” Chaudenay-le-Chateau, c” Bligny-sur-Ouche (Cote- 
d'Or). 

* Epoisses, ec Semur (Céte-d’Or). 

* Molinot, c* Nolay (Cote-d’Or), ou peut-éire Mo- 
linet, c** Dompierre (Allier). 

'° Frolois, c” Flavigny (Cote-d’Or). 

'' Montperroux pres Grury, c” Issy-l'Evéque (Sadne- 
et-Loire). 

'? La Roche-en-Breni! , c” Saulieu (Céte-d’Or). 
'* La Motte-Saint-Jean , c* Digoin (Sadne-et-Loire). 
'* Peut-étre le Rousset, c” la Guiche (Sadne-et-Loire). 





'* Morillon, pres Neuvy, c* Guignon (Sadne-et-Loire). 

'® Le Charolais, capitale Charolles (Saéne-et-Loire). 

'? Berzé-le-Chatel, c* Cluny (Sadéne-et-Loire). 

'® Reg. LV, fol. 67 verso, n° 144. Ce mandement, 
daté du 3 avril 1318 (vieux style) d Provins , est a peu pres 
semblable aux deux précédents. 

'* Peut-étre faut-il corriger de la Ferte. 

*° Chassenay, c*" Essoyes (Aube). 

*t Ms. le fail. 

* Peut-étre Mareuil-en-Brie, c® Montmort, ow Ma- 
reuil-le-Port. c°* Dormans, ou Mareuil-sur-Ay, ce Ay 
(Marne). . 

3 Marolles, c™ Vitry-le-Francois (Marne) ,ou Marolles- 
les-Bailly, c* Bar-sur-Seine (Aube). 

** [1 faut sans doute Valery. 

* Ou peut-étre Clacy, comme dans la liste de 1304. 

*° Reg. LV, fol. 69 verso, n° 158. Les seigneurs com- 
pris dans cette liste furent appelés par mandement du 7 juin 
1319 a se trouver en armes et en équipuges a Arras, le 
premier dimanche avant  Assomption , pour marcher contre 
les Flamands. 

*” Probablement Baudinaire, chateau ruiné prés Saint- 
André des Effengeas, ¢* Saint-Agréve (Ardeéche). 

* Roussillon, ar. Vienne (Isére). 

* Montlaur, ec” Luc-en-Diois (Dréme). 

lzeron, c” Pont-en-Royans (Isére). 

Solignac prés Gilhoc, c** La Mastre (Ardeche). 
Retourtour pres la Mastre, ar. Tournon (Ardéche). 
Vienne (Isére). Comparez la liste latine publiée plus 
haut, § 63 et 64. 


i 


30 


31 


32 


33 





824 LISTES DE CONVOCATIONS SOUS LE REGNE DE PHILIPPE LE LONG. 


§ 124. Mascon. — Le seigneur de Beaujeu. — Le seigneur de Ja Buyssiére. — Le sei- | 


gneur de Roucey'. — Le seigneur de Montbelet*. — Le seigneur de Vincelles*. — Le 
seigneur de Berzé*. — La dame de Charolles*. — Heude, duc de Bourgogne. 

§ 125. Tholose. — Comes Armaniaci. — Vicecomes Fezensaguelli. — Raymondus Hu- 
naudi, miles. — Vicecomes de Monte Leson. — Comes d’Astrac. — B. Jordani de Insula. 


§ 126. Carcassonna. — Marescallus Mirapiscis. — Dominus de Turiaco. — Vicecomes 8 


de Narbona. — Comes de Lautrico. — Comes Fuxi. — Bernardus de Campenduto. — Do- 
minus de Vicinis. 

§ 127. Ruthenensis. — Deodatus® de Caslucio. — Comes Ruthenensis 7. —Gasto de Ar- 
migniaco. — Bertrandus de Belaguerio. — Berengarius de Beraguerio. — Vicecomes de 
Crocello. — Guillelmus de Rocafolio. — Arnaudus de Landoria. — Arnaudus dictus Baraz. 
-— Raymondus d’Estein. — Dominus de Petra. — Raymondus de Rocafolio. — Bartholo- 
meus de Caslucio. — Guido de Severaco. — Raymondus de Castro Novo. — Astorgius 
de Aureliaco. — Guillelmus Jordani, dominus de Monte Lauro. — Bernardus de Bienve- 
nant. — Guillelmus Barriére. 

§ 128. Tours. — Le seigneur de Fuchiéres. — Le conte de Blays. — Le seigneur de 
la Haye. — Le seigneur de Preuilli. — Le seigneur de Matefelon.— Hervy de Lyons. — 
Le seigneur de Bélevile.— Robert de Beaumont. — Le seigneur d’Amboise. — Le viconte 
de Limoges. — Le duc de Bretaigne. — Le seigneur de Montgenain. — Le seigneur de 
Pressigni. — Le viconte de Thoart. — Le seigneur de Baugay. — Le seigneur de Mon- 
bason. — Jehan de Vandosme. —- Le seigneur de Mailli. — Le conte de Vandosme. 

§ 129. Poytou. — Le viconte de Toart’. — Le seigneur de Bellevile. Le seigneur 
de Partenay. — Messire J. ’Arcevesque. —Le seigneur de Tiffauges. — Le seigneur de 
Boneule °. — Messire Guillaume Chabot. — Le seigneur de Baugay. — Messire Guy de 
Roichefort. 


' Le Rousset, cla Guiche (Sadne-et-Loire). * Ms. Deodericus. 

* Montbellet, ce’ Lugny (Sadne-et Loire). ” Ib. Comes Rich. 

’ Vincelles, c* Louhans (Saéne-et-Loire). * Deja cité au $ 128. 

* Berzé-le-Chatel , ec Cluny (Sadne-et-Loire). * Ms. Boeule, avec ane abréviation au-dessus de l'o; 
* Charolles ( Saéne-et-Loire). cf. § 86. 


E 














INDEX GEOGRAPHICUS. | 





N. B. Reperiuntur in hoc indice non solum nomina locorum, sed etiam populorum ac civium, etc. quoties- 


cumque agitur universe de populo vel civitate : 


verbi causa, Franci, Parisienses, etc. Praterea in altero indice, 


inter ipsa personarum cognomina titulosque dignitatum vel officiorum, nonnulla interdum occurrunt documenta 
que a geographia non prorsus videntur aliena. Alter itaque index cum hoc conferendus. 


A 
Aalonvilla (Ecclesia de), 283 k. V. 


Halovilla. 

Aaquevilla (Terra de), 698 f. Ae- 
queville (Calvados, ar. Falaise, c™ 
Thury-Harcourt). 

Abbevilla, 616 f. 

Abbeville en Pontien, 444 e. Abbeville 
(Somme). 

Abecort, 652 j. Abbecourt (Aisne, ar. 
Laon, ce” Chauny). 

Abetot, 641 k. — (Ecclesia de), 276 
c. Abbetot (Seine-Inf. ar. le Havre, 
c™ Saint-Romain). 

Abherval, 632 m. Berval (Seine-et- 
Oise, ar. Pontoise, c” Marines, c" 
Grisy). 

Abigarz (Feodum de) , 713 a. 

Abitus in parochia de Logis, 594 k. 

Ablege , 629 a. f. V. Ablesges. 

Ablegie, 913 n. 16. V. Ablesges. 

Ableincort, 656 b. Ablaincourt ? 
(Somme, ar. Péronne, c® Chaul- 
nes}. 

Ablesges, 718 d. Ableiges (Seine - et- 
Oise, ar. Pontoise, c” Marines). 
Cf. Ablege, Ablegie, S. Martini 
de Bleges ecclesia. 

Aimalle (Abbaye d’) a Stephano, 
comite de Albemarla an. 1115 
condita, 439 b. Aumale (Seine- 
Inf. ar. Neufckatel). Cf. Alba 
Mala. 

Abrince , 585 c. 599 j. Goo. j. 601 
c. 602 c. 6031. 605 d. e. Avranches 
(Manche). Cf. Avrenches. 

Abrincas (Pontes juxta) , 598 ¢. 

Abrincassinus , Abrincatinum , Abrin- 
catinus, Abrincensis , 571 j. 693 j. 
694 c. 697 b. 703 e. 703 g. LA- 
vrenchin. 

Abrincatinus pagus, 591 h. 598 e. 
59g h. 

Abrincense suburbium combustum, 
569 g. 

Abrincensis ballia, 709 b. 

Abrincensis civitas , 589 g. 593 1.600 
h. 681 g. 

Abrincensis diocesis, 593 c. 596 a. 
h. 597 ¢. f. g. 1.598 g. h. 599 a. 
b. c. h. j. k. 1. 600 b. e. f. 602 
d. g. h. lL. 603 a. b. j. 1. Ibi B. 
Thomas Heliz pradicat, 559g b. 

Abrincensis ecclesia cathedralis S. An- 
dree, 226 e. Ejus turris corruit, 
56g j. 

Acauvilla, 636 a. 

Acchon, Achon, 109 g. 110 a. e. 
119 e. 173]. k. 180d. 184 b. 221 
k. V. Acon, Acre. 

Acchonensis, Acconensis, Aconensis 
civilas sea urbs, 109 g. 157 c. 196 
b. V. Acre. 

Acheri, 654 |. 


POME XXIII. 


Achonensis civitas an. 1291 a Sarra- 
cenis capta, 146 b. V. Acre. 

Achonensis portus, 174 d. V. Acre. 

Aci, 616 k. Assy (Calvados, ar. Fa- 
laise, c” Bretteville-sur-Loize, c"* 
Ouilly-le-Tesson). 

Acolinus (S.), 622 1. Saint-Aquilin-de- 
Pacy (Eure, ar. Evreux, c® Pacy- 
sur-Eure ). 

Acon, 217 f. A Philippo Augusto 
capta, 178 c. Ibi Ludovicus IX, 
a carcere liberatus , cum uxore mo- 
ratur, 214 h. V. Acchon, Acre. 

Acoumaisnillo (Ecclesia de), dicc. 
Rothomagensis, 261 h. Auquemes- 
nil (Seine-Inf. ar. Dieppe, ec” En- 
vermeu). 

Acquictania, Acquitania. Hue Ludo- 
vicus 1X venit contra comitem Mar- 
chia bellaturus, 195 d. Castella 
quedam ibi a Philippo III condita, 
208 a. V. Aquitania. 

Acra a Sarracenis an. 1291 destructa, 
426 e. 48a g. V. Acchon, Acre. 
Acre, 14 e. 15 a. b. 19 d. 83 Fh 84 
a. 44o e. (Syrie). Acchon, Achon, 
V.Acchonensis , Achonensis, Acco- 
nensis, Aconensis civitas, seuurbs, 
Achonensis portus, Acon, Acra, 

Ays. 

Aculeus, 784 e et n. 35. Aiguillon 
(Lot-et-Garonne, ar. Agen, ‘c™ 
Port-Sainte-Marie). 

Adevilla, 634 h. 711 ©. 

Adevilla (Territorium de), 524 n. 3. 
Addeville a Saint - Cosme-du-Mont. 
V. Audevilla. 

Adomari (S.) conventus fratrum Pra- 
dicatorum , 190 a. Couvent de Saint- 
Omer (Pas-de-Calais). 

Agidius (S.), 534 c. 612 a. b. S. 
#gidii ecclesia, 507 h. — pre- 
benda, 542 b. Saint Gilles (Manche, 
ar. Saint-L6, c” Marigny). 

HEgidio (Ecclesia de S.), diac. Ro- 
thomagensis , 277 f. Saint-Gilles-de- 
la-Neuville (Seine -{nférieure , ar. 
le Havre, c°” Saint-Romain). 

Egilii (S.) monasterium in Provincia 
S. Georgii brachium ab Urbano 1V 
accipit, 197 d.e. et n. 10. 

Egidii (Portus S.), 616 d. 

Egidii (S.) villa. Inde Clemens IV 
oriundus 405, c. Saint-Gilles (Gard , 
ar. Nimes). 

Egidii (S.) de Burgo Duni leprosaria 
capella, dice. Rothomagensis, 
302 g. Le Bourg-Dun (Seine - Infe- 
rieure, ar. Dieppe, c* Offran- 
ville). 

Egidio de Crisetot (Ecclesia de S.), 
diac. Rothomagensis, 283 f. Saint- 
Gilles-de-Crétot-sur-Caudebec (Seine- 
Inférieure, ar. Yvetot, c°* Caude- 


hee). 


Aigidii (S.) de Hougervilla capelia, 
dieec. Rothomagensis, 292 g. Hou- 
gerville, c* de Colleville (Seine-Inf. 
ar. Yvetot, c** Valmont). 

Aigidius (S.) de Liveit, 635 g. V. Li- 
veit, Livetum. 

Megidii (S.) de Repevilla capella, 232 
a.. Saint Gilles-de-Repainville a 
Rouen (Seine-Inf.). 

gyptiacus carcer, 162 d. 

Agyptii, 123 e. 219 h. 

Aegyptus, 117 h. 118 c. 189 fh. j. 
120 k. 122 f.j. k. 123 d.e. 172 
h. j. 175 b. Hue Ludovicus 1X et 
crucesignati appellunt, 162 b. 177 
a. 469 e. V. Egypte. 

Aelouvilla, 645 d. Allouville- Belle- 
fosse (Seine-Inf. ar. et c°* d’Yvetot) ? 
V. Aalon Villa, Halovilla. 

Aencort ( Ecclesia de) , dicec. Rothoma- 
gensis, 264 j. Ancourt (Seine-Inf. 
ar. Dieppe, c” Offranville). Cy: 


Aiencort, Aiencurt, Eincuria, 


Eniencurt? 
Aennevilla, 645 b. 
err , 639 g. 
Affrica, Africa, 164 j. 175 f 218 g. 


221 b. fk. Afrique. Cf. Aufrique. 

Agareni. Hujus gentis multi a Ludo- 
vico IX conversi, 157 ¢. d. Agare- 
norum castra, 120 j. V. Sarraceni. 

Agaunense monasterium. Ibi The- 
beorum corpora sepulta, 382 1. 
Abbaye de Saint-Maurice en Valais 
(Suisse). 

Agé (Molendinum d’), 638 e. 

Agenensis, Agennensis  dicecesis , 
188 k 196 h. 208 b. 

Agenensis terra et pertinentia ultra 
Garonnam, 784 a. Cf. Aquitania, 
Vasconia. 

Agennense capitulum provinciale fra- 
trum Pradicatorum an. 1282 ce- 
lebratum, 186 d. V. Agen. 

Agennensis conventus fratruam Pre- 
dicatorum an. 1252 erectus, 184 h. 
187 j. 

Agennum, 781 g. Agen (Lot-et-Ga- 
ronne). 

Ageyum, 701 c. d. Agy (Calvados, 
ar. et c* Bayeux). 

Agnevilla, 536 f. Anneville-en-Saire 
(Manche, ar. Valognes, c” Quette- 
hou). 

Agon (Ecclesia de), dicec. Constan- 
tiensis, 495 b. c. 53a j. Agon 
(Manche, ar. Coutances, c” Saint- 
Malo-de-la-Lande). ; 

Agrein (Castrum d’), 676 c. 681 f. 
Agrin (Haute-Loire, ar. Le Puy, 
ec" Cayres, ec le Bouchet-Saint- 
Nicolas). 

Agricort (Justitia de), 646 d. Agni- 
court (Aisne, ar. Laon, c” Marle). 

Aquerné, Baiocensis diocesis, 598 h. 


104 





826 
Anquerny (Calvados, ar. Caen, ¢ 
Creully). 2 

Aguevilla (Ecclesia de), 529 h. 535 
k. Acqueville (Manche, ar. Cher- 
bourg, c™ Beaumont-Hague). 

Agumont (Molendinum 4’), 658 n. 3. 

Ahires en la terre de Prouvence. Huc 
appellit Ludovicus IX decedens ex 
Syria, 15 e. et n. 6. Hyéres (Var, 
ar. Toulon). 

Aiencort, 645 k. V. Aencort. 

Aiencurt, 714 h. V. Aencort. . 

Aignen (S.) super Ria, 616 b. Saint- 
Aignan-sur-Ry (Seioe-Inf. ar. 
Rouen, ec” Buchy). 

Aignen (S.) super Sartam, 616 1. 
Saint-Aignan (Sarthe, ar. Mamers, 
ce” Marolles-les-Braux). 

Aiquelande, 534 f. 

Aigque Morte, Aigues Mortes, 4o b. 
4a d. 44 b. Huc Ludovicus IX et 
crucesignati conveniunt, 4o g. h., 
ibique rex navem ascendit, 492 b. 
Aigues-Mortes (Gard, ar. Nimes). 

Ais, 135 a. Aia-la-Chapelle (Alle- 
magne). 

Alacer Mons, in dicec. Rothomagensi, 
32g f. 374 f. Notre Dame-d’ Alier- 
mont (Seine Inf. ar. Dieppe, c™ 
Envermeu). Cf. Craauda (Ecclesia 
de), Jacobi (S.) de Alacrimonte ec- 
clesia. 

Alania in ditionem Tartarorum re- 
dacta, 113 b. 

Alapia, 115 e. a Tartaris vastata, 195 
e. Alep (Syrie). Cf. Halape. 

Alauni Loci boscus , 654 e. 

Alba Mala, Malla, Malliz, 377 b. 
640 m. Albe Malle comitatus , 
718 g. — decanatus, 328 k. Au- 
male (Seine-Inf. ar. Neufchatel). 
Cf: Abmalle, Albemarle, Petri (S.) 
de Albemarla ecclesia. 

Albana cidaris, Albane sedes, 356 e. 
Evéché d’ Albano (Italie) 

Alba Via (decime de), 479 j. 

Albellis (Ricardus Sahart de), 549 e. 

Albemarle, 649 d. V. Alba Male. 

Albemarlis decanatus, diac. Rotho- 
magensis, 269 e. V. Alba Mala. 

Albenacii conventus fratrum Pradi- 
catorum, 187 f. — An. 1266 erec- 
lus, 1g1 g. Couvent d’ Aubenas (Ar- 
déche ar. Privas). V. Albenas. 

Albenas (Castrum de), 676 d. e. Au- 
benas. V. Albenacii conventus. 

Albergeuvilla, Albergeinvilla, 715 a 
et n. 4. Aubergenville (Seine-et 
Oise, ar. Versailles, c’*’ Meulan). 

Alberici Meisnillo (Ecclesia de) , dicee. 
Rothomagensis, 302 a. Ambru- 
mesnil (Seine-Inf. ar. Dieppe, ec” 
Offranville). 

Albiensis conventus fratrum Pradica- 
iorum an. 1276 erectus, 186 c. 
188 b. 

Albiensis dyocesis, 781 g. Diocese 
Ld Albi. 

Albigenses. Ludovicus IX contra eos 
exercitum miltit, 108 a. 

Albigenses paries, 140 a. L’ Albigeois. 

Albigesium, 198 e. 679 b. 728 f. 
Ejus provincie hwretici a Ludo- 
vico VIII debellati, hawresisque ex- 
lirpata, 160 b. L’Albigeois. 

Albigneium, 533 c. 

Albiqni, 612 d. — (Feodum de), ad 
regem spectans, 608 e. 

Albigois, go c. 96 b. Cf. Aubijau. 

Albiniacum, 682 b. 722 j. 


Albinus (S.), 435 h. 437 k. 614 a. 


oa 


INDEX GEOGRAPHICUS. 


617 d. 639 a. 7o1 e. 710 k. 712 
a. 715j. 7161. 

Albinus (S.), 668 j: k. Saint-Aubin 
(Indre, ar. et c* Issoudun). 

Albinus (S.), 674 a. Saint-Aubin 
(Seine-et-Oise, ar Versailles, c™ 
Palaiseau ). 

Albini (S.), ecclesia, diacesis Con- 
stantiensis, 509 c. Saint-Aubin-de- 
Losque (Manche, ar. Saint-Lé, c”* 
Saint-Jean-de-Daye). 

Albini (S.) ecclesia, dieecesis Rotho- 
magensis, 238 k. Saint-Aubin-sur- 
Quillebeaf (Eure, ar. Pont-Aude- 
mer, c”" Quillebeuf). 

Albini (S.) ecclesia, dicec. Rothoma- 
gensis , 245 f. Saint-Aubin-sur-Cailly 
(Seine-Inf. ar. Rouen, c™ Buchy). 

Albini (S.) parrochia, 571 j. 602 b. 

Albini (S.) de Alba Marla ecclesia, 
diac. Rothomagensis , 269 g. Saint. 
Aubin d’Aumale, alias Sainte- Mar- 
querite d’Auchy (Seine-Inf. ar. 
Neufchatel, ec Aumale). 

Albini (S.) super Arches ecclesia, 
diac. Rothomagensis, 258 1. Saint- 
Aubin-le-Cauf (Seine-Inf. ar. 
Dieppe, ec” Envermeu). 

Albini (S.) de Beusencort ecclesia, 
diec. Rothomagensis, 314 h. Be- 
zancourt (Seine-lnf. ar. Neufcha- 
tel, c* Gournay). 

Albini (S.) in Campania ecclesia, 

i die. Rothomagensis, 248 h. Saint- 
Aubin-la-Campagne (Seine-Inf. ar. 
Rouen , c”* Boos). 

Albini (S.) qui vocatur Cota Bruncta 
ecclesia, diac. Rothomagensis , 
248 e et n. 1. Saint-Aubin-jouzrie- 
Boulleng (Seine-Inf. ar. Rouen, c™ 
Elbeuf). 

Albini (S.) de Criol ecclesia, dice. 
Rothomagensis, 260 a. Criel (Seine- 
Inf. ar. Dieppe, ce” Eu). 

Albini (S.) de Crisetot ecclesia, dice. 
Rothomagensis, 283 e. Saint -Au- 
bin-de - Cretot-sur-Caudebec (Seine- 
Inf. ar. Yvetot, ec” Caudebec). 

Albini (S.) de Danga ecclesia, dime. 
Rothomagensis, 307 j. Danqu 
(Eure, ar. Les Andelys, ce” Gi- 
sors). 

Albini (S.) de Doudanvilla ecclesia, 
dicee. Rothomagensis, 312 g. Dou- 
deauville (Seine-Inf. ar. Neuchatel , 
c” Gournay). 

Albini (S.) de Escoies ecclesia, dice. 
Rothomagensis, 310 f. Ecouis 
(Eure, ar. Les Andelys, ec” Fleury- 
sur-Andelle). 

Albiniis (S.) in decanatu de Humeto, 
diceec. Constantiensis, 534 f. V. S. 
Albinus de Osca. 

Albini (S.) de Limaio ecclesia, dice. 
Rothomagensis, 321 1. Limay 
(Seine et-Oise, ar. Mantes). 

Albini (S.) de Marcha ecclesia, dicec. 
Rothomagensis, 269 e. Marques 
(Seine-Inf. ar. Neuchatel, c” Au- 
male). 

Albini Monte (Ecclesia de), diac. 
Rothomagensis, 267 f. Aubéqui- 
mont (Seine-Inf. ar. Neuchatel-en- 
Bray, c’* Aumale). 

Albini (S.) de Nooleval ecclesia , dicec. 
Rothomagensis, 315 d. Nolleval 
(Seine-Inf. ar. Neuchatel, c” Ar- 
gueil). 

Albini (S.) juxta Novum Mercatum 
ecclesia, diac. Rothomagensis, 
313 Ff. et n. 3. Saint-Aubin-de-Cor- 


val (Seine-Inf. ar. Neuchatel, c” 
Gournay). 

Albinus (S.) de Osca, 509 n. 1, 551 
c. Saint-Aubin-de-Losque, auj. Les- 
Champs-de-Losque (Manche, ar. 
Saint-L6, c* Saint-Jean-de-Daye). 
C/: Albinus (S.) in decanatu de Hu- 
meto. 

Albini (S.) de Petra ecclesia, dicce- 
sis Constantiensis, 501 d. 533 a. 
Saint- Aubin-du-Perron (Manche, 
ar. Coutances, c” Saint-Sauveur- 
Lenielin). 

Albini (S.) de Pratellis ecclesia, dice- 
cesis Constantiensis, 498 c. 533 j- 
Saint-Aubin-des-Préauz (Manche, 
ar. Avranches, ce” Granville). 

Albini (S.) de Reilli ecclesia, dicec. 
Rothomagensis, 323 j. Reilly (Oise, 
ar. Beauvais, ec Chaumont). 

Albino (S.) de Riparia (Ecclesia de), 
diac. Rothomagensis , 249 h. Saint- 
Aubin-la-Riviere (Seine-Inf. ar. 
Rouen, c” Boos), 

Albino (S.) de Sarquels (Ecclesia de) , 
diec. Rothomagensis, 280 k. Saint- 
Aubin des Sarqueux , auj. Saini-Au- 
bin-Roatot (Seine-Inf. ar. le Havre , 
ec Saint-Romain-de-Colbosc). 

Albini (S.) prope Villam Dei ecclesia, 
diaecesis Coustantiensis, 507 a et 
n. 2, 535 b. Saint-Aubin-des-Bois 
(Calvados, ar. Vire, ce” Saint-Sever). 

Albinus (S.) super Depam, 718 j. 
Saint-Aubin-sur-Scie (Seine-lof. ar. 
Dieppe, ce’ Offranville). 

Albini (S.) super Mare ecclesia , dieee. 
Rothomagensis, 292 k. Saint-Au- 
bin-sur-mer (Seine-Inf. ar. Yvetot, 
ce” Fontaine-le-Dun), 

Albo Meisnillo (Ecclesia de), dice. 
Rothomagensis, 301 h et n. 4. 
Blanemesnil (Seine-Inf, ar. Dieppe, 
c™ Ofiranville). 

Albo Fonte (Prioratus de), 442 f et 
n. 8. 

Alc., 715 g ct n. 1. Pro Alencione? 

Aldreyum, 702 c. 

Aleincort, 655 c, Alaincourt (Aisne, 
ar. Saint-Quentin, ec” Moy). 

Alemaigqne , Alemaingne, 11 j. 13d. 33 
j. 38 d. V. Alemannia. 

Alemannia, 220 e. 398 e. Allemagne. 
Cf. Alemaigqne, Alemengne, Alle- 
magne, Allemaingne, Allemania. 

Alemans, 25 ce. 33 k. 1. 

Alemans de Teuthonique, 27 k. |. 28 
d. e. 

Alemengne, 11d. 30 j. V. Alemannia. 

Alengon (Feodum de), 773 ¢. 

Alenconnais, 618 h. 

Alequivilla (Ecclesia de), dicec. Ro- 
thomagensis, 285 j. Aliquerville 
(Seine-Inf. ar. le Havre, c” Bol- 
bec). 

Alestensis conventus fratrum Pradi- 
catorum, 184 j. 187 f. An. 1251 
erectus, 191 f. Alais (Gard). 

Alexandria, 117 li. Aleaxandrie (E 
gyple)- 

Algia, 697 d. 698 g. Pays d'Auge 
(Normandie). 

Aliqueinvilla, 645 e. Aliquerville? 
(Seine-Inf. ar. Havre, c” Bolbec). 

Alisi (Feodum de), 698 f. 

Aliziaco (Ecclesia de), dicec. Rotho- 
magensis, 248 a. Alizai (Eure, ar. 
Louviers, c” Pont-de-l Arche). 

Allemagne (Le royaume d’), 86 c. V. 
Alemannia. 

Allemaingne, 31 ¢. V. Alemania. 


Olt ate Wide ee 








=) the So Sel oe 


Allemania, 145 d. Allemagne. V. Ale- 
mannia. 

Allemanniz fines, 174 b. 

Alles, 382 1. Aigle (Suisse, ec” de 
Vaud). , 

Alleya (Foresta de), 700 g. 

Allocie (2), 506 f. 

Allodia, 633 n. 3. Les Alluets (Seine- 
et-Oise, ar. Versailles, c” Poissy). 
Cf. Alodiorum Villa. 

Allodium, 672 g. 

Allodium apud Meignery, 65g j. V. 
Meignery. 

Almassora. Ibi Robertus, Atrebaten- 
sis comes, occisus, 177 c. d. 195. 
k. Mansourah (Egypte). Cf.Masora , 
Massole, Massora. 

Almenesches versus Alencon, 646 a. 
Almenéches (Orne, ar. Argentan, 
ce” Mortrée). 

Almevilla (Ecclesia de), 520 |. Au- 
meville-Lestre (Manche, ar. Va- 
lognes, ce” Quettehou). V. Ausmes- 
villa. 

Alna (Ecclesia de) , 513 h.— (Capella 
de), 514 a. Laulne (Manche, ar. 
Coutances , c™ Lessay). Cf. Alnus. 

Alneel (Feodum de}, 652 h. 

Alnetum , 640 d. n. Aunay (Eure, ar. 
Evreux, ce Nonancourt, c"* Musy) ? 

Alnetum, 647 a. Aulnois (Aisne, ar. 
et c” Laon) ? 

Alnetum , 673 j. Aunay (Seine, ar. et 
ce” Sceaux, c™ Chatenay). 

Alnetum, Alnetum sub Liencort , 630 
h. 632 c. V. Liencort. 

Alneto (Abbatia de), 591 b. 731 ce. 
Aunay (Calvados). 

Alneto (Ecclesia de), dicec. Rothoma- 
gensis, 270 b. Lannoy-sur- Au- 
male, aliter Lannoy-Cuillere (Oise, 
ar. Beauvais, c” Formerie). 

Alneto (Ecclesia de) , dicec. Rothoma- 
gensis, 252 f. Aunay-sur-Duclair 
(Seine-Inf.). 

Alneto (Bos Huum de), 640 b. V. Bos 
Huum. 

Alnou, 618 j. Aunou-le-Iaucon (Orne, 
ar. et c” Argentan). 

Alnurpho (Ecclesia de S.), diaee. Ro- 
thomagensis, 242 j. Saint-Arnoul- 
sur-Ry (Seine-Inf. ar, Rouen, c” 
Buchy). 

Alnus, 538 f. 611 h. Alno (Parro- 
chia de), 567 d. Laulne (Manche, 
ar. Coutances, c” Lessay). Cf. Alna. 

Alodiorum villa, 632 a. V. Allodia. 

Alonvilla (Ecclesia de), dicec. Rotho- 
magensis, 283 ¢. V. Halovilla. 

Altaria, 634 h. 639 d. 711 e. 

Altaribus (Ecclesia de), dicec. Rotho- 


magensis, 241 1. Les Autieux-sur- 


Buchy (Seine-Inf. ar. Rouen, c” 
Buchy). 

Altaribus (Ecclesia de}, dicec. Rotho- 
magensis, 257 b. Les Autieux-sur- 
Bellencombre (Seine-Inf. ar. Dieppe, 
ce" Bellencombre). 

Altaribus (Ecclesia de), diceec. Rotho- 
magensis, 245 j. Les Autieua-sur- 
Cleres (Seine-Inf. ar. Rouen, c” 
Cleres). 

Altariis (Ecclesia de), dicec. Rotho- 
magensis, 248 g. Les Autieux-Port- 
Saint-Ouen (Seine-Inf. ar. Rouen, 
c” Boos). 

Alta Ripa, 715 g. Hauterive (Orne, 
ar. Alencon, ce” Le Mesle). 

Alta Vena, 769 e et n. 8. Hautevesnes 
(Aisne, ar. Chateau-Thierry, c™ 
Neuilly-Saint-Front). 


INDEX GEOGRAPHICUS. 


Alta Villaris, 186 a. V. Altum Villare. 

Altera Villa, 652 d. Autreville (Aisne, 
ar. Laon, ce” Chauny). 

Altevilla, Gog 1. Haatteville-la-Gui- 
chard (Manche, ar. Coutances, c” 
Saint-Sauveur-Lendelin ). 

Altifago (Leprosaria de), in dice. 
Rothomagensi, 298 d. — (Prio- 
ratus de), 301 a. Auffay (Seine- 
Inf. ar. Dieppe, c* Totes). 

Altisiodorensis civitas , 681}. Auxerre 
(Yonne). 

Altissiodorensis conventus fratrum 
Predicatorum an. 1240 erectus, 
189 h. Couvent des Freres Précheurs 
a y suai 

Altum Villare, 784 a et n. 3. Allti 
Villaris conventus fratrum Pradi- 
catorum an. 1275 erectus, 188 b. 
Aavillars (Tarn-et-Garonne, ar. 
Moissac). V. Altivillaris. 

Alto Villari (Ecclesia de), dicec. Ro- 
thomagensis, 268 g. Auvilliers 
(Seine-Inf. ar. et c” Neufchatel). 

Alunna, 678}. et n. 3, Pro Alvernia ? 

Alvergnaium, 617 d. V. Auver- 
gnaium. 

Alvernay, 715 j. 

Alvernia, 176 b. 216h. 349d. 78: g. 
782 f. Agidii Asselini patria , 351 h. 
Auvergne. Cf. Alunna, Arvernia, 
Auvergne, Auverne. 

Alves (Villa de), 631 n. 8. 

Amandi (S.) de Gilemercuria eccle- 
sia, diac. Rothomagensis. 260 j. 
Guilmécourt (Seine-lnf. ar. Dieppe, 
c*” Envermeu). 

Amandi (S.) Rothomagensis ecclesia, 
230 h. — fons, 374 h. 

Amanvilla (Honor de), 709 b. Os- 
manville (Calvados, ar. Bayeux, 
ce” Isigny ). 

Amatoris (S.) capella, dicec. Rotho- 
magensis, 286 k. S, Amator prope 
Anquetierville. 

Ambianensis ballivia, 680 e. Baillage 
d’ Amiens. 

Ambianensis civilas , 681 h. V. Amiens. 

Ambianensis conventus fratrum Pre- 
dicatorum, an. 1243 erectus, 
189 h. Couvent des Freres Pré- 
cheurs a Amiens. 

Ambiani, Ambianis, 684 b. 722 m. 
731d. V. Amiens. 

Amblegni, 682 a. Ambleny (Aisne, 
ar. Soissons, c” Vic-sur-Aisne). 
Amblevilla , 629 g.— (Campiparcium 
et nemora de), ibid. Ambleéville 
(Seine-el-Oise, ar. Mantes, ec” Ma- 
gny-en-Vexin) seu Amblainville 
(Oise, ar. Beauvais, c” Meru). 

Cf. Hamblevilla. 

Amblia, 620 m. Amblie (Calvados , 
ar. Caen, c™ Creully). 

Amencort, 713, j. Amécourt (Eure, 
ar. Les Andelys, c” Gisors). 

Ausfrevilla in Campis (Ecclesia de), 
dieec. Rothomagensis , 296 k. Am- 
freville-les-Champs (Seine-Inf. ar. 
Yvetot, c” Doudeville ). 

Amfridivilla (Ecclesia de), dicec. Ro- 
thomagensis, 309 e. Amfréville-les- 
Champs (Eure, ar. Les Andelys, 
ce Fleury-sur-Andelle). 

Amiens, 789 d. 799 b. 808 h. 813 b. 
Amiens (Somme). Cf. Ambiani, 
Ambianensis civitas. 

Amiens (Bailliage d’), 818 a. 820 ¢ 
V. Ambianensis ballivia. 

Amigné (Ecclesia de), dicecesis Con- 
stantiensis, 50g j. Amigny (Manche, 


827 
ar. Saint-L6, c” Saint-Jean-de- 
Daye). 

Amigneium, 534 e. V. Amigné. 

Amiliavi conventus fratrum Praedica- 
torum, 187 f. an. 1282 erectus, 
191 g. Couvent des Freres Précheurs 
a Millau (Aveyron). 

Amilliacum, 660 d. Amilly-Saint- 
Firmin (Loiret, ar. etc Montargis). 

Amoncheio (Ecclesia de), diac. Ro- 
thomagensis, 262 k. Monchy-sur- 
Eu (Seine-Inf. ar. Dieppe, c Eu). 

Amondevilla (Ecclesia de), 522 h. 
537 d. Emondeville (Manche, ar. 
Valognes, c* Montebourg). 

Amorrei, 219 g.et n. 5. Les Amor- 
rhéens, peuple de Palestine. 

Amuréez (La chaussée des), Rotho- 
magi, 353 f. 

Anagnia. Ab ea civitate Campania 
Gregorius IX oriundus, 108 a. 
Ibi canonizata S. Clara, 196 e. et 
Bonifacius VIII captus, 347 a. 
Anagni (Italie). 

Anastasia (S.), 636 h. 706 f. 

Anazac, 682 c. Ennezat (Puy-de- 
Dome, ar. Riom). 

Andegavensis civitas , 681 g. In ditio- 
nem Ludovici IX redacta, 108 e. 
Angers (Maine-et-Loire). 

Andegavensis comitatus, 396 g. Lu- 
dovico IX ab Henrico III traditus, 
196 g. Anjou. 

Andegavensis conventus fratrum Priv- 
dicatorum, 189 e. 

Andegavensis diocesis, 196 d. 

Andegavi, Andegavum, 108 g. 605 c. 
Angers (Maine-et-Loire). 

Andegavia, 156 c. 600 d. V. Anjou. 

Andela, Andele, Andella (Vallis de) , 
705 h. et n. 21. 714 e. Vallée de 
l’Andelle (Eure). 

Andeleium vetus et novum, 751 d. 
etn. 33. Les Andelys (Eure). V. 
Andeliacum. 

Andeli, 714 a. V. Andeliacum. 

Andeliacum, 621 1. m. 723 b. Ande- 
liaci decanatus, 329 e. — foresta, 
621 1. Les Andelys (Eure). V. An- 
deli, Andeleium. 

Andreas (S.), 245 k. 615 c. Saint- 
André-sur-Cailly (Seine-Inf. ar. 
Rouen, ec” Cléres). 

Andrew (S.) altare in monasterio Ge- 
meticensi, 419 4. 

Andree (S.) capella in monasterio 
Fiscannensi, 431 c. 432 d. Ibi 
Guillelmus de Patot, abbas, sepul- 
tus, 431 j. 

Andrew (S.) capella in monasterio S. 
Audoeni Rothomagensis, 227 a. 
V. S. Andreu. 

Andrew (S.) in ecclesia Constantiensi 
capellania, 5A2 ff. 

Andree (S.) ecclesia in decanatu in- 
sula Guerneroii, 519 b. 

Andrew (S.) feodum, 765g. et n. g. 
Saint-André (Eure, ar. Evreux). 
Andreas (S.) de Becco, dicecesis Ro- 
thomagensis, 236 g. V. Beccum. 
Andreas (S.) de Bohon ,537 j. V. Bohon. 
Andrew (S.) de Boissiaco ecclesia, 
diec, Rothomagensis, 316 f. V. 

Boissiacum. 

Andrew (S.) de Caaignes ecclesia, 
dicec. Rothomagensis, 306 d. V. 
Cahaigne. 

Andrew (S.) de Castilhone capella in 
parrochia de Goupillieres, 255 e. 
V. Goupillieres. 


Andree (S.) juxta Gavreium ecclesia, 


104. 








828 
503 h. 335 g. Saint André-de- Val- 
Jouais (Manche, ar. Coutances, c™ 
Gavray }. 

Andrew (S.) de Goferno ecclesia , Cis- 
terciensis ordinis. Ibi Gaufridus de 
Maieto , episcopus Sagiensis, sepul- 
tus, 586 b. ec. Saint-André-en-Gou- 
er (Calvados, ar. Falaise). 

Andrew (S.) de Monciaco ecclesia, 
diwc. Rothomagensis, 321 h. V. 
Monciacum 

Andrew (S.) Pontisarensis ecclesia, 
diec. Rothomagensis, 327 k. V. 
Pontisara. 

Andree (S.) extra portam ecclesia Ro- 
thomagensis, 230 c. Saint-Andre- 
hors-la- Ville. V. Rothomagus. 

Andree (S.) in vico Fabrorum Rotho- 
magensis ecclesia, 231 d. Saint- 
André-dans-la- Ville. V. Rothomagus. 

Andrew (S.) parrochia Rothomagi, 
374 k. 

Andresiacum, 628 j. 633 n. 3. An- 
drezy (Seine-et-Oise, ar. Versailles, 
ce” Poissy). 

Andreu (Chapele S.) in ecclesia S. 
Audoeni Rothomagensis, 389 a. 
V. Andreas (S.). 

Aneliacco (Via de) 630 c.-d. 

Aneriaco ( Ecclesia de), dicec. Rotho- 
magensis, 328 a. Ennery (Seine- 
et-Oise, ar. et c” Pontoise). 

Aneriw (?), 633 h. Asniéres (Calva- 
dos, ar. Bayeux, c** Isigny). 

Anesceyo (Parrochia de), Sagiensis 
dicecesis, 375 d. et n. 1. Neci 
(Orne, ar. Argentan,c” Trun). Cf. 
Nesceya. 

Anesie (Feodum de) , 508 b. 

Anessiaci conventus fratrum Pradi- 
catorum, 190 a. Couvent d’Annecy 
(Haute-Savoie). 

Anetum, Aneti castellania, 625 g. j. 
l. 626 a. b. e. 680 k. 681 c. 1. 
689 a. 74g a. etn. 1. 751d. etn. 
31. Anet (Eure-et-Loir, ar. Dreux). 

Anevi (Nemus de), 632 d. 

Anfreis (Feodum), 523 n. 2. 

Anfrevilla, 520 f. 537 g. Am/fréville 
(Manche, ar. Valognes, c” Sainte- 
Mére-Eglise). 

Anfrevilla, 636 b. 716 j. Amfréville- 
sur-Iton (Eure, ar. Louviers). 

Angeis (Ecclesia de), dicec. Rothoma- 
gensis, 293 f. V. Angiens. 

Angelus (S.), 663 g 

Angervilla, 641 j. 642 |. 643 b. 695 
k. gaa k. 7161. 

Angervilla, 635 a. Angerville (Calva- 
dos, ar. Pont-!Evéque, ec” Do- 
zulé). 

Angervilla S. Peregrinus, 537 n. 11. 
Saint-Pellerin (Manche, ar. Saint- 
L6, c® Carantan). 

Angevins , 808 a. 

Angiens (Ecclesia de), 435 b. 436 ¢. 
Angiens (Seine-Inf. ar. Yvetot, c”* 
Fontaine-le-Dun). V. Ecclesia de 
Angeis. 

Angiers, 10 c. g. 
(Maine-et-Loire). 

Angiervilla, 537 h. et n. 11, V. An- 
gervilla S. Peregrinus. 

Angiervilla (Ecclesia de), diac. Ro- 
thomagensis, 290 a. Angerville- 
Mariel (Seine-Inf. ar. Yvetot, c°° 
Valmont). 

Angiervilla (Ecclesia de), diac. Ro- 
thomagensis, 279 k. Angerville- 
U'Orcher (Seine-Int. ar. Le Havre, 
e** Criquetot). 


100 j. 


A ngers 


INDEX GEOGRAPHICUS. 


Angiervilla ecclesia, diac. Rothoma- 
gensis, 264 c. Angreville (Seine- 
Inf. ar. Dieppe, ¢”* Envermeu ). 

Anglemare (Feodum de), 713 b. 

Angleterre, hho a. d. e. 441 e. 442 g. 
447 e. t. g. V. Anglia. 

Anglia, 108 g. 116 h. 195 e. 218 
e. 220 h. 222 b. ce. 350 a. God 
f. 454 d. 456 1. 458 a. b. ff. 
483 1. 487 a. 617 b. 754 b. Angli«e 
lines, 174 b. — forefactura, 772 a. 
— insula, 107 g. — partes, 586 k. 
— provincia ordinis Predicatorum , 
183 e. — regnum, 215 e. 338 d. 
34g f. 455 f. 458 k. Anglia bello 
afllicta, 218 a. 340 d. Huc S. Se- 
dis legati destinantur, Guido, Sa- 
binensis episcopus, 216 g. et car- 
dinalis Ottobonus, 218 b. Huc Ri- 
cardus, Cornubia comes, revertitur, 
216 b. Judai ibi vexati, 404 j. 
Prioratus ordinis Beccensis, ibidem, 
458 f. Terra Roberti de Corceio, 
ibidem, 618 1. V. Angleterre, En- 
gleterre. 

Anglica Villa, 640 j. 645 j. Angles- 
queville-le-Bras-Long (Seine-Inf. ar. 
Yvetot, c* Fontaine-le-Dun). 

Anglica Villa, 299 k. Anglesqueville- 
sur-Saane (Seine-Inf. ar. Dieppe, 
c® Totes). 

Anglica Villa (Ecclesia de), 521 d. 
537 a. Englesqueville-Lestre (Man- 
che, ar. Valognes, c™ Monte- 
bourg). 

Anglica Villa (Ecclesia de) , dicec. Ro- 
thomagensis , 279 h. Anglesqueville- 
Lesneval (Seine-Inf. ar. Le Havre, 
ce Criquetot). 

Anglois (Les), Sanctonis a Ludovico 
IX devicti, 146 ¢. d. f. 

Angovilla ( Ecclesia de), 513 f. 5380. 
Angoville-sur-Ay (Manche, ar. Cou- 
tances, c™" Lessay). 

Angovilla (Ecclesia de), dicec. Rotho- 
magensis, 233 1. Angeville (Eure, 
ar. Pont-Audemer, c” Bourgthé- 
roulde, c* Berville-en-Roumois). 

Angovilla (Feodum de), 709 d. 

Anianus (S.), 643 j. 

Anianus (S.), Baiocensis diocesis , 
598 k. Saint-Aignan-de-Cramesnil 
(Calvados, ar. Caen, ec Bourgue- 
bus). 

Aniani (S.) ecclesia, dicec. Rothoma- 
gensis, 261 g. Saint-Aiqnan (Seine- 
lof. ar. Envermeu, c”* Avesnes ). 

Aniani (S.) ecclesia, 23: h. Saint- 
Aignan-lez- Rouen (Seine-Inf. ar. 
Rouen, c” Maromme). 

Aniani (S.) ecclesia, diaec. Rothoma- 
gensis, 241 d. Saint-Aignan-sur-Ry 
(Seine-inf. ar. Rouen, c* Boos). 

Aniani (S.) de Arties ecclesia, dice. 
Rothomagensis, 321 d. V. Arties. 

Aniani (S.) de Ponte Audomari ec- 
clesia, diaec. Rothomagensis, 237 
h. V. Pons Audomari. 

Aniani (5.) pratum, 667 c. d. e. 

Aniciensis, alias dictus Podiensis, 
Beate Marie conventus fratrum 
Predicatorum, 1ig1 d. Le Puy 
(Haute-Loire). 

Anisi, Aniseium, 620 k. 634 b. Anisy 
(Calvados, ar. Caen, c”* Creully). 

Anjou, 799 e. V. Andegavia. 

Anketiervilla (Ecclesia de), prioratui 
Longe Ville data, 438 d. V. An 
quetiervilla. 

Annes, 612 b. 

Annevilla, 532 kh. Anneville-sur-Mer 


(Manche, ar. Contances, c’* Les- 
say). 

Annevilla (Ecclesia de), dice. Ro- 
thomagensis, 257 e. Anneville 
(Seine-Inf. ar. Dieppe, c’* Longue- 
ville). 

Annevilla (Ecclesia de) , dicec. Rotho- 
magensis, 233 b. c. Anneville-sur- 
Seine (Seine-Inf. ar. Rouen, c” 
Ducelair). 

Annovilla, 610 b. c. Annoville (Man- 
che, ar. Coutances, ce” Montmar- 
tin-sur-Mer). 

Anoia, 666 1. Annoix (Cher, ar. 
Bourges , c* Levet). V. Anoium, 
Aunaium? Aunoium ? 

Anoienvilla , 658 e. 

Anoium, 667 a. d. V. Anoia. 

Anorde, 721 a. V. Ennordre. 

Anore, 668 f. V. Enorre. 

Anorre (Riparia de), 667 j. 

Anquetenvilla (Ecclesia de), diac. 
Constantiensis, 495 k. V. Anque- 
tevilla. 

Anquetervilla super Mare, 645 f. V. 
Anquetevilla supra Mare. 

Anquetevilla, 532 k. Ancteville (Man- 
che, ar. Coutances, c*” Saint-Malo- 
de-la-Lande). V. Anquetenvilla, 
Anguetouvilla. 

Anquetevilla supra Mare (Ecclesia de), 
dicec. Constantiensis, 499 a. Anc- 
leville (Manche, ar. Coutances, 
c* Bréhal). Cf. Anquetervilla , Ans- 
chetevilla. 

Anquetiervilla (Ecclesia de), diac. 
Rothomagensis , 286 f. Anquetier- 
ville (Seine-Inf. ar. Yvetot, c” Cau- 
debec-en-Caux). Cf. Anketiervilla. 

Anquetorvilla (Ecclesia de), dice. 
Rothomagensis, 289 d. Ancretteville- 
sur-Mer (Seine-Int. ar. Yvetot, c°° 
Valmont). 

Anquetorvilleta (Ecclesia de), dice. 
Rothomagensis, 286 c. Ancourte- 
ville (Seine-Inf. ar. Yvetot, c°® Our- 
ville). 

Anquetouvilla , 534 a. V. Anquetevilla 
supra Mare. 

Anquetrevilla (Ecclesia de), dicec. 
Rothomagensis, 254 ¢. Ancretieville- 
U'Esneval (Seine-Inf. ar. Yvetot, c” 
Yerville). 

Anschetevilla, 704 f. V. Anquetevilla 
supra Mare. 

Anselmi villa (Ecclesia de), dicec. 
Rothomagensis , 256 b. Anceaume- 
ville (Seine-Inf. ar. Rouen, c™ 
Cleéres ). 

Anserevilla (Ecclesia de), dicec. Ro- 
thomagensis, 288 Angerville- 
Bailleul (Seine-Inf. ar. Le Havre. 
ec" Goderville). 

Ansgervilla, 698 c. Angerville (Calva- 
dos , ar. Pont-l'Evéque, c” Dozulé). 

Ansgouvilla, 537d. Angoville-au-Plain 
V. Ansgovilla. 

Ansgovilla (Ecclesia de), 524 b. An- 
goville-au-Plain (Manche, ar Va- 
lognes, c” Sainte-Mére-Eglise). V. 
Ansgouvilla. 

Ansgovilla (Ecclesia de), 531 e. 536g. 
Angoville-en-Saire (Seine-Inf. ar. 
Cherbourg , c* Saint-Pierre-Eglise). 

Anslevilla (Ecclesia de), 532 b. An- 
neville-en-Saire (Manclie, ar. Va- 
lognes, c”* Quettehou). 

Anslevilla (Ecclesia de), 522 a. He- 
mévez (Manche, ar. Valognes, ¢”” 
Montebourg). 

Ansnevilla, 536 h. Anneville-en-Saire 





(Manche, ar. Valognes, c* Quet- 
tehou). 

Ansnevilla, 438 d. Anneville (Seine- 
Inf. ar. Dieppe, c*™ Longueville). 
Ansnovilla (Ecclesia de), diorc. Con- 
stantiensis, 4g) g. Anneville-sur- 
Mer (Manche, ar. Coutances, c” 

Lessay ). 

Ansoltot (Ecclesia de), dicec. Rotho- 
magensis, 277 g- Parc-d’Anztol 
(Seine-Inf., ar. Le Havre, ¢* Bol- 
bec). 

Antelli, 650 e. Antilly (Oise, ar. Sen- 
lis, c™ Betz.). 

Antes, 645 d. 

Antioche, Anthioche, 191.20 a. b. 20 
f. 1. a1 d. gg d. Antioche, (Syrie). 
V. Antiochia. 

Antiochia a Godefrido Bulloniensi 
an. 1099 capta, 178 a. A soldano 
obsessa, 217 h. et capta, 405g. V. 
Antioche. 

Anthoine (Porte S.) Parisius, 354 b. 

Antonii (S.) ecclesia extra muros Pa- 
risius. Ibi S. Corona spinea populo 
ostensa, 4oo f. 

Antonius (B.), sanctimonialium Pari- 
siensis abbatia, 141 b. 

Antonius, 425 d. et n. 4. Authon 
(Eure-et-Loir, ar. Nogent-le-Ro- 
trou). 

Antonio (Ecclesia de S.), dioec. Ro- 
thomagensis, 276 j. Saint-Antoine- 
la-Forét (Seine-Inf. ar. Le Havre, 
ce” Lillebonne). 

Apencort, 678 f. Happencourt (Aisne, 
ar. Saint-Quentin , c* Saint-Simon). 
V. Hapencort. 

Apentiz (L’), 603 a. g. 604 b. La- 
penty (Manche, ar. Avranches, 
ce" Ducey). 

Apevilla, 538 b. V. Appevilla. 

Apevilla (Molendinum de), 438 f. Le 
petit Appeville? (Seine-Inf. ar. 
Dieppe, c” Offranville). 

Apletot (Ecclesia de), dicec. Rotho- 
magensis, 239 h. Appetot (Eure, 
ar. Pont-Audemer, c” Monttfort- 
sur-Risle). 

Appamia, Appamie, 779 £781 f. g. 
Appamiarum consules, 814 a. el 
n. 0. Pamiers (Ariége). 

Appamiense capitulum _ provinciale 
fratrum Predicatorum an. 1290 
et 1310celebratum, 186 k. 188 e. f. 

Appamiensis conventus fratrum Preedi- 
catorum, 185 g. 187 e. An. 1270 
ereclus, 188 a. 

Appevilla (Ecclesia de) , dicec. Constan- 
tiensis, 512 a. Appeville (Manche, 
ar. Coutances, ce” 1a Haye-du- 
Puits). Cf. Apevilla. 

Appollonia in ditionem Tartarorum re- 
dacta, 113 b. 

Aprevilla, 616 «¢. d. 

Apriliacunn, 712 b. Avrilly (Eure, 
ar. Evreux, ce” Damville). 

Apulia, 114 g. 122 j. 218f- g. 220h. 
221 e. 341 c. 344 h. Apulia et 
Calabria terra, 220 f. Apulie reddi- 
tus, 469 b. [bi dominantur Conra- 
dus, Friderici II filius, 214 j, Man- 
fredusque ejusdem nothus, 2 igd. 
34o e. f. Apulia crux contra Man- 
fredum in Gallia praedicata, 217 b. 
Apulia et Calabrie rex , Carolus de 
Francia, Manfredum debellat vin- 
citque, 217 b. c. d. 340 f. 4ad5h. 
Apulia proceres multi a Carolo de 
Franciacapli, 540g. Pouille (Italie). 

Aqua Mortua, Aque Mortux. Ibi 











INDEX GEOGRAPHICUS. 


crucesignati et Ludovicus IX, ad 
bellum sacrum profecturi, navem 
ascendunt, 117 f. 120 g. 175 a. 
176d.177g. a14¢. 221 b. 46g c. 
d. Aigues-Mortes (Gard, ar. Nimes). 

Aque, Provinciz civitas , 192 a. Ibi 
capitula provincialia fratrum Pre- 
dicatorum an. 1303 et 1304 cele- 
brata, 191 g. h.Conventus monia- 
lium ordinis Pradicatorum a Ca- 
rolo, rege Siciliz, an. 1292 fun- 
datus, 192 a. b. Aia-en-Provence 
(Bouches-du-Rhéne). 

Aqua Curia (Dominium de), 647 e. 
Eaucourt-sur-Somme (Somme, ar. 
Abbeville). 

Aquensis conventus fratrum Pradi- 
catorum an. 1274 erectus, 185 j. 
1gl g. 

Aquensis ecclesia in Provincia , 109 b. 
L’église d’ Aix en Provence. V. Aque 
Provincie civitas. 

Aquevilla (Firma de), 530 a. Acque- 
ville (Manche, ar. Cherbourg, ce” 
Beaumont-Hague ). 

Aquigné, Aquigneium, 75: d. et n. 
28. 765 e. Acquigny (Eure, ar. et 
ce” Louviers). 

Aquigni (Terra de), 777 j. V. Aquigne. 

Aquila, 618 b. c. 751 d. et n. 22. 
777. Laigle (Orne, ar. Mortagne- 
sur-Huine). 

Aquilanda (Ecclesia de), diac. Con- 
stantiensis , 50g |. Esqlandes (Man- 
che, ar. Saint-L6, ce” Saint-Jean-de- 
Daye). 

Aquilie (Ecclesia de) , dicec. Constan- 
tiensis, 505 c. Hquilly (Manche, 
ar. Coutances, c” Bréhal). V. Es- 
quilleium. 

Aquilinus (S.), 618 a. Saint Aquilin- 
du-Corbion (Orne, ar. Mortagne, 
ce” Moulins-la-Marche). 

Aquilini (S.) villa juxta Paceium, 
752 d. e. Saint-Aquilin-de-Pacy 
(Eure, ar. Evreux, c” Pacy). V. 
Acolinus (S.). 

Aquisgranum. Ibi Henricus, comes 
Lucemburgensis , coronatus, 347 h. 
Aix-la-Chapelle (Prusse ). 

Aquitaine, Aquitania, 109 ¢. 442 c. 
586 f. Aquitaine, Guyenne. V. Ac- 
quitania, Acquictania, Vasconia, 
Vide etiam Agenensis terra. 

Aquosis (Foresta de), 259 g. 275 a. 
Forét d’Eawy (Seine-Inf. ar. Neuf- 
chatel, ce Saint-Saens). 

Aragon, 445 k. V. Arragonia. 

Aragones, 345 f. Aragonum regnum , 
145 f. g. V. Arragonnois. 


Aragonia, provincia ordinis fratrum 


Predicatorum, 187 f.A Philippo III 
impetita, 345 e. Aragon. V. Arra- 
gonia. 

Arancort (Decima d’), 664 k. Arran- 
court (Seine-et-Oise, ar. Etampes., 
c™ Meéréville). 

Aras ( Chastelerie d’) , 819 £. V. Arras. 

Arche, 433 b. Archis (Assisia de) , 
304 a. Argues (Seine-Inf. ar. 
Dieppe, c” Offranville). V. Arches, 
Archie. 

Archeles (Ecclesia de), dicec. Rothe- 
magensis , 258 k. Archelles (Seine- 
Inf. ar. Dieppe, c”* Offranville). 

Arches (Ecclesia de), dicec. Rotho- 
magensis, 398 k 

Archive , 643 k. 681 |. Archiarum bal- 
lia, 643 |. 644 d. V. Arche. 

Arcole, 660 m. 661 e. 

Ardemeisnil (Capella de), 


diec. Ro- 








829 


thomagensis, 295 b. et n. 2. Ad- 
mesnil (Seine-Inf.). 

Ardevon, 570 n. 3. 602 e. 605 d. 
Ardevonis feudum, 705 a. Ardevon 
(Manche, ar. Avranches, ec” Pon- 
torson). V. Ardevron, Ardevun. 

Ardevron, 601 p V. Ardevon. 

Ardevun, 704 a. j. V. Ardevon. 

Arelatensis conventus fratrum Predi- 
catorum, 191 f. Arles (Bouches- 
du-Rhéne). 

Arenes ( Bac d’) , 383 e. Arena (Italie, 
prov. de Pavie). 

Argentele, 636 h. Argentelles (Orne, 
ar. Argentan, c” Exmes). 

Argentella, 706 f. V. Argentéle. 

Argentina, 182 f. Strasbourg. 

Argentinense suburbium, 184 a. V. 
Argentina. 

Argento (Castellaniade), 7201. Argent. 
(Cher, ar. Sancerre). 

Argentomensis conventus 
Pradicatorum, 190 a. 

Argenton, 665 e. Argenton-sur-Creuse 
(Indre, ar. Chateauroux). V. Ar- 
gentonium, Argentonnum. 

Argentonio (Ballia de), 695 g. V. 
Argenton. 

Argentonnum, 707 d. V. Argenton. 

Argevilla, 664 g. Argeville (Seine-et- 
Oise, ar. Etampes, c* Milly, c Boi- 
gneville) seu Argeville (Loiret, ar. 
Pithiviers, c Malesherbes , c” Au- 
deville). 

Argogia juxta S. Jacobum de Bevron, 
6o1 a. Argouges (Manche, ar. 
Avranches , c” Saint-James). 

Armenia a Tartaris vaslata, 195 e. 
4od g. V. Arménie. 

Armeni, gens christiana, cum Tarta- 
ris adversus Turcos pugnant, 112 j. 
115 £. A soldano Babylonia impe- 
tli, 217 h. 

Arménie, La Grant Arménie, 1g e. j. 
k. Cf. Armema, Ermenie. 

Arnulphi (S.) ecclesia, dioc. Rotho- 
magensis, 251 b, Saint-Arnoul-sur- 
Caudebec (Seine-Inf. ar. Rouen, 
c”* Caudebec). 

Arnulfi (S.) terra apud Mal, 650h. 

Aroesia (S. Martinus ia), 731 c. 

Aron (Parochia de), 605 f. 

Arondevilla (Ecclesia de), 521 h. k. 
536 k. Eroudeville (Manche. ar. 
Valognes, ec” Montebourg). 

Arquetillise, 538 h. 

Arragon (La terre du roy d’), 95 b. 
102 a. 103 e. f. g. h. g. 105 d. e. 
224 d.k. 225 c. 443 e. V. Arra- 
gonia. 

Arragonia a Philippo II) impetita, 
193 g. Inde Philippus HI, Fran- 
ci rex, rediens moritur, 147 f. 
ho8 b. 482 e. 583 f. g. Cf Aragon, 
Aragonia, Arragon. 

Arragonnois ( Les), 103 e.104 ¢. gh. 
146 e. V. Aragones. 

Arras, 791 g. 797 f. et n. 34. 798 e. 
799 a. 825 e. Arras ( Pas-de-Calais). 
Cf: Atrebati, Attrabatensis comita- 
tus, Attrabatum, Alttrebatensis civi- 
tas, Attrebatensis communia. 

Arraz (L’ubbaye de S. Vaast d’), 742 b. 

Arreyum, 702 d. 

Arroise, 656 m. 

Arteia (Capella leprosaria de) , 321 d. 
V. Artie. 

Artenei (Ecclesia de) dicecesis Con- 
stanliensis, 50g f. Saint- Pierre- 
d’ Arthenay (Manche, ar. Saint-Lé, 
ce Saint-Jean-de-Daye). 


fratrum 











830 


Arteneium, 534 e. V. Artenei. 

Artie, Arties (Ecclesia $. Aniani de), 
3a1 d.— (Foresta de), 631 h. Ar- 
thies (Seine-et-Oise, ar. Mantes, 
ce” Magny). Cf. Arteia, 

Artisiens, 820 f. Habitans de I’ Artois. 

Arvernia castrum, Mont-Ponchier. V. 
Montponcluer. 

Arvernorum Claramontensis conven- 
tus fratrum Predicatorum, 189 f. 

Ascheriw , 633 n. 3. 

Ascigniacum , Redonensis diocesis, 
601 c. Aciqnéd (Ille-et-Vilaine, arr. 
et ce” de Rennes). 

Asevilla (Ecclesia de), 522 j. 537 d. 
611 d. Azeville (Manche, ar. Va- 
lognes, c’* Montebourg). 

Asia, 112 f. 

Asia, 679 e. Pro Isara? V. Bellus 
mons super Asiam. 

Asia Minor, 112 e. 

Asnebec (Ecclesia de) dicecesis Con- 
stantiensis, 503 f. 534 j. — (Baro- 
nia de), 618 m. 620 a. Annebecg 
(Calvados, ar. Vire, c” Saint-Se- 
ver). 

Asneria , 634 h. 716 1. Asnieres ( Eure, 
ar. Pont-Audemer, c” Cormeilles). 

Asneria juxta Regalem Montem. Ibi 
Philippus IV an. 1299 moratur, 
374 d. Asniéres-sur-Ovse (Seine-et- 
Oise, ar. Pontoise c® Luzarches). 

Asneriis (Bassa capella de), 574 f. 
Asnieres-sur-Oise. 

Asnevilla, 610 j. 611 a. 

Asnieres , 701 c. Cf. Asnerie. 

Asnovilla (Ecclesia de), dicec. Rotho- 
magensis, 289 |. Annouville Vil- 
mesnil (Seine-Inf. ar. Le Havre, 
ce" Goderville). 

Aspucheuz, 708 n. 3. 

Asquetot, 636 a. 

Asquinemare, 63g h. 

Assavilla, 649 g. 

Assinus Coctus, 639 h. 

Astella (Ecclesia de), 514 d. et n. 3. 
Lastelle (Manche, ar. Coutances, 
ce” Périers). V. Lastele. 

Asvernis (Ecclesia de), dicec. Rotho- 
magensis, 261 c. Avénes-sous-Agu- 
mont (Seine-Inf. ar. Dieppe, ¢” 
Envermeu). 

Atevilla, 639 h. 

Athiew , 647 h. 1. 649 £. Athies (Aisne, 
ar. Laon). 

Athies, 670 1. Athis-Mons seu Athis- 
sur-Orge (Seine-et-Oise, ar. Cor- 
beil, c** Longjumeau). 

Athies, 731 d. V. Athie. 

Atichiaco (Quidam de), 731 d. 

Atrebatensis conventus fratrum Pre- 
dicatorum, 189 g. V. Arras. 

Atrebati, 684 b. V. Arras. 

Atrio (Platea de), 628 d. 

Attrabatensis comitatus, 819 bh. V. 
Arras. 

Attrabatum , 798 h. V. Arras. 

Attrebatensis civitas ,681 h. V. Arras. 

\ttrebatensis communia, 725 a. V. 
A rras. 

Aubeni, 646 1. Aubigny (Aisne, ar. 
Saint-Quentin, c** Vermand). 

Auberte (S.) de Cuntiers ecclesia , dicec. 
Rothomagensis, 305 h. Cantiers 
(Kure, ar. Les Andelys, c® Ecos). 

Aubertivilla (Ecclesia de), dicec. Ro- 
thomagensis, 260 j. Auberville-sur- 
Yere (Seine-Inf. ar. Dieppe, c™ 
Eu). 

Aubervilla (Ecclesia de), diac. Ro- 
thomagensis , 264 e. Auberville-sur 


INDEX GEOGRAPHICUS. 
Eaulne (Seine-Inf. ar. Dieppe, c™ 


Envermeu). 

Aaberviller, 644 e. 

Aabijau, 128 h. Albigeois. 

Aubinvilla, 642 g. 

Auborvilla seu rectius Anborvilla (Ec- 
clesia de), dieec. Rothomagensis, 
233 d. Ambourville (Seine-Inf. ar. 
Rouen, c” Duclair). 

Auceium juxta Pontem Ursonis, 592 
h. Aucey (Manche, ar. Avranches, 
c™ Pontorson). 

Audebertot, 643 f. 

Audervilla ( Ecclesia de) , 529 b. 535 
h. Auderville (Manche, ar. Cher- 
bourg, c” Beaumont). 

Audevilla (Ecclesia de), 524 d. 537 
b. etn. 6. Addeville a Saint-Come- 
du-Mont. (Manche, ar. Saint-Lé, 
ce” Carentan). V. Adevilla. 

Audoenus (S.), 620 c. 640 k. 641 f. 

Audoeni (S.) capella, dic. Rotho- 
magensis, 307 d. La Chapelle Saint- 
Ouen-sur-Gany (Eure, ar. Les An- 
delys, e* Ecos). 

Audoeni (S.) capella, diccesis Ro- 
thomagensis, 241 c. La Chapelle- 
Saint-Ouen (Seine-Inf. ar. Neuf- 
chatel, ce” Argueil). 

Audoeni (S ) ecclesia, dieecesis Con- 
stantiensis, 508 a. 534 c. 612 b. 
Baudre (Manche, ar. et c” Saint- 
L6). 

Audoeni (S.) ecclesia, dicec. Rotho- 
magensis, 257 b. Saint-Ouen-sur- 
Bellencombre (Seine-Inf. ar. Dieppe, 
c** Bellencombre). 

Audoeni (S.) ecclesia, diac. Rotho- 
magensis, 265 f. Saint-Ouen-sous- 
Bailly (Seine-Inf. ar. Dieppe, c” 
Envermeu). 

Audoeni (S.) ecclesia in decanatu 
Gersoii, 518 e. 

Audoeni (S.) de Argia ecclesia, diac. 
Rothomagensis, 315 e. et n. 4. 
Alge (Seine-Inf. ar. Neufchatel, 
ce” Gournay-en-Bray). 

Audoeni (S.) de Bernecort ecclesia, 
dieee. Rothomagensis, 320 f. Ben- 
necourt (Seine-et Oise , ar. Mantes, 
c™” Bonnieres ). 

Audoeni (S.) de Blovilla ecclesia, 
diec. Rothomagensis, 306 g et n. 
3. Bionval (Eure, ar. Les Andelys, 
ce” Ecos). 

Audoeni (S.) super Brachi ecclesia, 
diec. Rothomagensis , 305 a. Saint- 
Ouen-sur-Brachy (Seine-Inf. ar. 
Dieppe. c’* Bacqueville). 

Audoeni (S.) de Bren en burse ecclesia, 
diac. Rothomagensis, 300 a. et n. 
1. Saint - Quen - Prend- en - Bourse 
(Seine-Inf. ar. Dieppe, ce Longue- 
ville). 

Audoeni (S.) de Brolio ecclesia , dicec. 
Rothomagensis, 253 j. Saint-Ouen- 
du-Breuil (Seine-Inf. ar. Rouen, 
ec Pavilly). 

Audoenus (S.) le Bruussont, 619 h. 

\udoeno (S.) de Campis (Ecclesia 
de), diceec. Rothomagensis, 237 e. 
Saint-Ouen-des-Champs (Eure, ar. 
Pont-Audemer, c” Quillebeuf). 

Audoenus (S.) super Elnam, 4353 g. 
h. 438 f. 

Audoeno (S.) des Essorses (Ecclesia 
de), dicec. Rothomagensis, Saint- 
Ouen-au-Bose (Seine-Inf. ar. Yve- 
tot, c* Valmont). 

Audoeni (S.) de Guidrencort eccle- 
sia, dice. Rothomagensis, 321 a. 


Guitrancourt. (Seine -et-Oise, ar. 
Mantel, c* Limay). 

Audoeni (S.) de Loncpeen (Capella) in 
parrochia de Carevilla, 231 k. 

Audoeni (S.) le Mauger ecclesia, dice. 
Rothomagensis , 304 k. Saint-Ouen- 
le-Mauger (Seine-Inf. ar. Dieppe, 
ce” Bacqueville). 

Audoeni (S.) Rothomagensis monas- 
terium , 337 g. 615d. Combustum , 
338 j. 4o1 d. Archiepiscopos Ro- 
thomagenses, noviter creatos, ad 
ecclesiam Rothomagensem S. Au- 
doeni monachi honorifice comitan- 
tur mortuosque in atrio recipiunt, 
380j. 381 h. 398 b. Ei monasterio 
Adam Bacon preest, 403 d.$. Au- 
doeni ecclesia, 229 c. 352b. 379 c. 
Officia ibi celebranda, societates 
cum aliis ecclesiis inite, pitantie 
monachis persolvende, ecclesia et 
feoda ad monasterium spectantia , 
378. A bbayede Saint-Ouen-de-Rouen 
(Seine-Inf.). V. S. Oen, S Ouain, 
S. Ouen. Johannis (S.) Baptiste 
altare. 

Audoeni (S.) Rothomagensis vicus, 
436 Ff. 

Audoeni (S.) de Tubervilla capella, 
233 g. Saint-Ouen-de-Thouberville 
(Eure, ar. Pont-Audemer, c” Rou- 
tot). 

Audoinvilla Huberti, 537 b. Audou- 
ville-la-Hubert (Manche, ar. Va- 
lognes, c” Sainte-Meére-Eglise ). 

Audouvilla pro S. Maria, 537 a. 
Sainte-Marie-d' Audouville (Manche, 
ar. Valognes, ec’ Montebourg). 

Audouvilla pro S. Martino, 537 a. 
Saint-Martin-d’ A udouville (Manche, 
ar. Valognes, c°** Montebourg). 

Audouvilla (Ecclesia de) 523 f. An- 
douville-la- Hubert (Manche, ar. 
Valognes, c™ Sainte-Mére-Eglise ). 

Audovilla 521 d. 609 j. 

Audreium, 634 b. c. 

Audura, 625 h. Eure, riviére. 

Aufai, 705 f. 707 j. 708 a. 714 g. 

Aufay, 643 m. 644 k. 746 b. 

Aufay (Ecclesia de) dicec. Rothoma- 
gensis, 257 g. Auffay (Seine-Inf. 
ar. Dieppe, c” Totes). 

Auffrenvilla (Ecclesia de), 525 k. 
Amfreville (Manche, ar. Valognes, 
ce" Sainte-Mére-Eglise ). 

Auffrique (La région d’), 48 a. — (La 
terre de), 62 e. Afrique. Cf. Africa, 
Aufrique. 

Aufrevilla, 642 m. 

Aufrique (La région d’), 45 f. — 
{Port du rivage d’), 82 j. — (Les 
parties d’), 101 d. g. Afrique, 
V. Africa, Aufrique. 

Augensis ecclesia a Guillelmo, primo 
comite Augi, condita, 449 a. Huc 
corpus Philippi, comitis Augi, 
translatum, 450 c. Ibi canonici 
regulares instituti, 450 d. V. Au- 
gum. Thome (S.) capella. 

Augiens, 708 g. 

Augum, 705 k. 714 k. Eu (Seine- 
Inf. ar. Dieppe). V. Augensis ec- 
clesia, Jacobi (S.), Johannis (S.), 
Maria (S.), Petri (S.) de Augo 
ecclesia. 

Augi archidiaconatus, 256 h. 328 j. 

Augi assisie, 260 g. 266 g. 

Augi comitatus, 718 h. 

Augi decanatus, 259 j. 328 j. 

Augi solum, 445 d. 


Augustini (S.} capella, in foresta de 














Longo Boello, 250 d. Saint-Augus- 
tin & Neuville-Chant-d’Oisel (Seine- 
Inf. ar. Rouen, c” Boos). 

Auaeium, 620 j. 

Aumenencurt (Feodum d’), 717 j- 

Aumesnil, 645 d. — (Ecclesia de), 
die. Rothomagensis, 257 h. Ba- 
zomesnil (Seine-Inf. ar. Dieppe, ¢” 
Bellencombre). 

Aunaellum, 628 d. Auneau (Eure- 
et-Loir, ar. Chartres). 

Aunaiel, 624 k. 

Aunaium, 667 f. V. Anoia? 

Aunetuin, $25 g. Aunay-sous-Crécy 
(Eure-et-Loir. ar. Dreux). 

Aunoium, 667 £. V. Anoia? 

Aupec in castellania Pissiacensi, 633 
n. 3. Le Pecq (Seine-et-Oise, c” 
Saint-Germain-en-Laye). 

Aupegart (Ecclesia de), dic. Ro- 
thomagensis, 299 !. Auppegard 
(Seine-Inf. ar. Dieppe, c** Bacque- 
ville). 

Auppegart , 436 a. 

Auquenvilla, 636 1. Auquainville 
(Calvados, ar. Lisieux, c* Livarot). 

Aurasicensis conventus fratrum Predi- 
calorum, an. 1271 erectus, 191 g. 
Orange (Vaucluse). 

Aurea Vallis, 532 k. Orval (Manche, 
ar. Coutances, ec” Montmartin-sur- 
Mer). V. Orreval. 

Aurelianensis ballivia, 687 j. 6g1 d. 
m. 761 a. V. Aureliani. 

Aurelianensis civitas, 196 d. 681 b. 
721 k. V. Aureliani. 

Aurelianensis conventus fratrum Pra- 
dicatorum, an. 1219 erectus, 
189 e. V. Aureliani. 

Aurelianensis prepositura, 770 b. c. 

Aureliani, 108 g. 721 g. 722 a. b. f. 
Huc Pastorelli veniunt et mulltos 
trucidant, 124 a. 396 c. Ibi Hen- 
ricus III, Anglie rex, a Ludovico 
IX honorifice receptus, 215. c. d. 
Orléans (Loiret). Cf. Aurelianensis 
ballivia, civitas, etc. Orliens. 

Aurencort (eodum de), 717 j. 

Aurevilla (molendinum de), 664 h. 

Aureyo (Feodum de}, 755 j. 

Auribecco (Feodum de), 636 j. Or- 
bec (Calvados, ar. Lisieux). 

Auricher (Terra heredis d’), 757 h. 

Aurigier, 641 j. 

Aurlagio (Ecclesia de), dicec. Rotho- 
magensis, 273 j. Aulage (Seive- 
Inf. ar. et c° Neufchatel-en-Bray, 
ce de Saint-Martin-I’ Hortier). 

Ausceis (Feodum), 523 n. a. Cf. Au- 
seis, Auxeis, Reis (feodum aus). 

Auseis, Auseys (Ecclesia de), dicc. 
Constantiensis, 511 e. Auxais 
(Manche, ar. Saint-L6, ce” Caren- 
tan). V. Ausceis, Auxeis. 

Ausmenillo (Feodum de), 510 ¢. 

Ausmesviila, 537 a. V. Almevilla? 

Ausontot, 642 h. V. Ausxetot. 

Aust (Castrum de), 718 g. Aull 
(Somme, ar. Abbeville). 

Austreberte (S.) ecclesia, dicec. Ro- 
thomagensis, 255 a. Sainte-Austre- 
berle (Seine-lof. ar. Rouen, c” 
Pavilly). 

Austregisili (S.) castellum, 665 1. — 
decima, 669 b. Saint-Aoustrille 
(Indre, ar. et c” Issoudun). 

Autavesnes, 713 k. Authevernes? 
(Eure, ar. Les Andelys, ce Gisors). 
Cf. Marie (B.) de Autaverne ec- 
clesia. 

Auteverne, 614 j. 


INDEX GEOGRAPHICUS. 


Autevilla (Domus d’), 646 b. Haa- 
teville ‘Aisne, ar. Vervins, ¢™ 
Guise). 

Autevilla la Guichart (Ecclesia de), 
dicec. Constantiensis , 501 c. 533 b. 
Hauteville-la-Guichard (Manche, 
ar. Coutances, c” Saint-Sauveur- 
Lendelin). 

Autieus (Les) jouste Mont-Pinchon, 
393 b. Les Autels-Saint- Basile 
(Calvados, ar. Lisieux , c Livarot). 

Auiilli, 717 j. 

Autinnevilla, dicec. Constantiensis , 
537 f. Etienville (Manche, ar. Va- 
iognes, c°** S.-Sauveur-sur-Douves ). 
Cf. Ethirville. 

Autoel, 655 k. Auteuil en 
(Oise, ar. Senlis, c* Betz). 
Autoil (Feodum de), 713 e. 
Autolium, 712 a. Auteuil (Eure, ar. 

Louviers, ce” Gaillon). 

Autretot (Ecclesia de), dicec. Rotho- 
magensis, 282 c. Autrelot (Seine- 

» Inf. ar. et c” Yvetot). 

Autrevilla (Decima de), 664 g. 

Autuel, 671 d. 

Auvergnaium, 617. Auvergny (Eure, 
ar. Evreux, c” Rugles). Cf. Alver- 
gnaium, Avergnaium. 

Auvergne, 813 h. 816 b. d. Auvergne. 

Auverne, 794 f. 799 d. V. Auvergne. 

Auvers (Ecclesia de), dicec. Constan- 
tiensis, 510 d. 537 j. 609 e. 76a. 
Auvers (Manche, ar. Saint-Lé, c” 
Carentan). 

Auvilla (Ecclesia de), dicec. Constan- 
liensis, 511 c. 537 j. Aaville 
(Manche, ar. Saint-L6, ce” Caren- 
tan). 

Auvini (S.) parochia, 602 e. Saint- 
Ovin (Manche, ar. etc” Avranches). 

Auzxeis (Feodum de), 5231. Auxais 
(Manche, ar. Saint-Lé, ce” Caren- 
tan). Cf. Ausceis, Auseis, Reis. 

Ausxetot, 645 a. Auxtot (Seine-Inf. 
ar. Le Havre, ec” Bolbec). C7: 
Ausontot. 

Auxi, 659 g. Auzy (Loiret, ar. Pithi- 
viers, ec Beaune-la-Rolande). 

Auzone, 382 ¢. Auxonne (Cote-d'Or, 
ar. Dijon). 

Avalles, 667 g. 668 {. Avail (Indre, 
ar. etc Issoudun, c™ Saint-Geor- 
ges-sur-Arnon). 

Avanche, 383 j. Avenza (Italie, prov. 
Massa e Carrara). 

Aveillemare seu rectius Aneillemare 
(Ecclesia de), dicee. Rothomagen- 
sis, 266 d. Lignemare (Seine-Inf. 
ar. Neufchatel, c’” Londiniéres). 

Avenerie, 633 n. 3. 


Valois 


* Aveners, Avenes, 712 k, n. g. 713d. 


Avernes? (Seine-et-Oise, ar. Pon- 
toise, c’” Marines). C/: Luciani (S.) 
de Auvernes ecclesia. 

Avenes, 638 f. j. Avesnes (Seine -Inf. 
ar. Neufchatel , c* Gournay). 

Avenio, 348 ec. Ibi curia Romana se- 
det, 349 k. Avignon (Vaucluse). 
Cf: Avignon, Avinio. 

Avenionense capitulum provinciale 
fratrum Predicatorum, 185 a. an. 
1264, 1288 celebratum, 185 f. 
192 ¢. 

Avenionenses partes, 140 a. 

Avenionensis conventos Fratrum Pre- 
dicatorum, 191 e. 

Avergnaium , 617 c. Cf. Alvergnaium, 
Auvergnaium. 

Averiacum, 625 a. 

Avesne, Avesnes, 631 ce. f. 632 a. 








831 
Aveugles (Les), scilicet, Les Quinze- 
Vingts, 66 b. Cf. Cezcorum domus. 
Avignon, 223 b. V. Avenio, Avinio, 

Avilete, 655 e. 

Avinio, 198 a. 205 k. 206 d. 207 j. 
227 g. a Ludovico rege VIII, an. 
1226, obsessa, 676 e. V. Avenio, 
Avignon. 

Avinoil (Villa dicta), 666 f. 

Avirunvilla, 610 n. 3. V. Annovilla. 

Avor, 666 k. Avord (Cher, ar. Bour- 
ges, c” Baugy). 

Avrenches , 813 t. Avranches (Manche). 
V. Abrince. 

Avrenmesnil , 393 b. Avremesnil (Seine- 
Inf. ar. Dieppe, c” Bacqueville). 
Avrilly, 717 a. Avrilly (Eure, ar. 

Evreux, c” Damville). 

Aygremont, 633 n. 3. Aigremont 
(Seine-et-Oise, ar. Versailles, c” 
Saint-Germain-en-Laye). 

Aymeto (Prioratus de), a monasterio 
Moissiacensi pendens, 210 k. |. 

Aynac (Castrum d’), 681 f. 

Ayre (La chasielerie d’), 819 h. Aire- 
sur-la-Lys (Pas-de-Calais , ar. Saint- 
Omer). 

Ays, 223 b. Acre (Syrie). V. Acre. 


B 


Baailli, Baal/i, 713 d. et n. 7. Bailly 
(Seine-et-Oise , ar. Versailles, c’* 
Marly-le-Roi. 

Babeic, 652 j. 

Babilonia, Babylonia, 157 b. 175 c. 

Bachavilla, 438 g. Bacqueville (Seine- 
Inférieure, ar. Dieppe). 

Bacilleiam, 703 d. g. Bacilly (Manche, 
ar, Avranches, c** Sartilly). 

Badelun feudum, 704 a. 

Baenvilla, 707 n. 12. V. Blaenvilla. 

Baernuin, 675 k. 1. 

Bagneriis, diocesis Tarbensis (Con- 
ventus fratrum Pradicatorum de), 
an. 1344 erectus, 188 h. Bagnéres 
de-Bigorre (Hautes-Pyrénées ). 

Bahaees, 534 f. Bahais (Manche, ar. 
Saint-L6, c** Saint-Jean-de-Daye). 
Cf. Behais. 

Bahuvilla, 625 bh. et n. 3. Cf. Rahu- 
villa. 

Baieux, 72 d. e. h. 73 a. Bayeux 
(Calvados). 

Baigneux (habitores de), 814 b. et 
n. 13. Baneuil (Dordogne, ar. Ber- 
gerac, c” Lalinde). 

Baigqnolois, 665 e. 

Bailleul, 392 a. 393 a. g. Bailleul, 
(Eure, ar. Louviers, c* Gaillon). 
Bailleval en Dyolet (L’abbaye de), 732 
b. Belval-Bois-les-Dames (Ardennes, 

ar. Vouziers, ce” de Buzances). 

Bailliaco pro Luilliaco ? (Ecclesia de) 
diwcesis Rothomagensis, 244 a. 
et n. 1. Leuilly? (Seine-Inf. ar. 
Dieppe, c°* Totes, c’* Etaimpuis). 

Bailloel (Ecclesia de), dicecesis Rotho- 
magensis, 263 g. Bailleul-sur- 
Eaulne (Seine-int. ar. Neufchatel , 
ce" Londiniéres). 

Baillol, Abrincensis diocesis , 598 g. 
602 h. 

Baillolet (Ecclesia de), dicecesis Ro- 
thomagensis, 268}. Baillolet (Seine- 
Inf. ar. Neufchatel, c” Londi- 
niéres ). 

Baioce, 699 c. 700 f. Baiocis (ec- 
clesia de), 698 j. 699 c. Bayeux 
(Calvados). 











832 


Baiocassinensium vavassoria, 634 d. 
704 k. : 
Baiocassino (Ria in), 698 £. V. Ria. 
Baiocassinorum feodum, 701 k.702a. 
Baiocassinus, 694 c. 697 d. 703 g. 

Le Bessin. 

Baiocensis ballivia, 608 e. 611 g. 
620 k. 621 e. 679 g. 680 k. 701 
k. 70g a. 

Baiocensis civilas, 681 g. 

Baiocensis diocesis, 320 h. 375 a. 
43o f. 431 £. 43a b. 537 c. 568 g. 
589 £. 598 a. h.j. 602 c. 

Baiocensis ecclesia, 699 e. 7oo d. 
Ejus feoda, 699 f. 702 d. e. 

Baiocensis vicecomiltatus , 736 c. 

Baiona, 187 e. Bayonne ( Basses-Py- 
rénées ). Cf. Bayona. 

Baionensis conventus fratram Pre- 
dicatorum an. 1221 erectus, 184 f. 
187 h. 

Baionvilla, 612 g. 

Baldach civitas , 118 b. Bagdad (Tur- 
quie d Asie). 

Balena (Ecclesia de) diawcesis Con- 
stantiensis , 503 j. 535 e. La Baleine 
(Manche, ar. Coutances, c* Ga- 
vray). 

Balencumbre (Feodum de), 613. Bel- 
lencombre (Seine-Inf. ar. Dieppe). 
Cf. Belencombre. 

Balesmont, 532 f. 

Baleux , 738 ¢. Barleux (Somme, ar. 
et ce” Péronne). V. Ballex. 

Balleolo (‘Terra de), 672 e. 

Ballex, 738 f et n. 48. Cf. Baleuz. 

Balloil, 632 d. 634 h. Bailleul-la- 
Vallée (Eure, ar. Pont-Audemer, 
c”" Cormeilles). 

Ballolio (Parrochia de), 755 h. 
Bally, 640 ¢. Bailly-en-Riviere (Seine- 
Inf. ar. Dieppe, c™” Envermeu). 
Balneoli, 672 g. Bagneux (Seine, 

ar. el c” Sceaux). 

Banni, 644 a. 667 ¢. 

Bans-le-Conte (Les), ecclesia diacesis 
Rothomagensis, 281 f. Baons-le- 
Comte (Seine-Inf. ar. Yvetot, c”* 
Yerville). 

Bapalma , 682 a. 723 a. Bapaume 
(Pas-de-Calais, ar. Arras). Cf. Ba- 
paumes. 

Bapaumes (Chastelerie de), 819 e. V. 
Bapalme. 

Baptesio (Archidiaconatus de), 537 h. 
5Ai f. Archidiaconé de Bautots ou 
Bauptois (Manche). V. Bauteis. 

Baptesio (Decanatus de), 958 a. 

Baptheis, 538 b. V. Bauteis. 

Baquemont (Boscus de), 616 d. 

Bar-sur-Saine, 382 d. 813d. etn. 1. 
Bar-sur-Seine (Aube). 

Barbarw (S.) ecclesia, 4g: ec. Sainte- 
Barbe-en- Auge (Calvados, ar. Li- 
sieux, ce” Mezidon, c” Ecajeul). 

Barbarie partes. Hue Petrus Ill, rex 
Aragonie, venit, ad impugnandum 
Sarracenos, 343 f. V. Barbarie. 

Barbarie (Les contrées de) ,42 e. Bar 
barie (Afrique). Cf Barbariw par- 
tes. 

Barbarins (Les), 101 d. 

Barbaro Fluvio (Domus Dei de), 541 
aetn. 1. V. Barbefluctus. 

Barbeel (Abbatia de), 731 b. Bar- 
beaux, pres Fontaine-le-Port (Seine- 
et-Marne, ar. Melun, ec” le Cha- 
telet). 

Barbefluctus, 701 j. Barbefluctu (Do- 
mus Dei et ecclesia de), 531 k. 
Barfleur (Manche, ar. Valognes , 


INDEX GEOGRAPHICUS. 
ce Quettehou). Cf. Barbarus flu- 


vius, Barbeflutus, Barbefluvius, 
Nicolai (S.) de Barbefluctu parochia. 

Barbeflutus, 536 g. Barbefluto (Do- 
mus Dei de), 541 n. 1. V. Barbe- 
fluctus. 

Barbefluvius, 681 
tus. 

Barberie, 634 b. 

Barberonvilla, 664 j. 

Barbeu, 3go f. 

Barbevilla, 612 f.698 n. 14. Barbe- 
ville (Calvados, ar. et c* Bayeux). 

Barchilonensis conventus, 181 a. V. 
Barchinonensis. 

Barchinolia (Conventus fratrum Pre- 
dicatorum de), 181 d. V. Barchi- 
nonensis. 

Barchinonensis conventus. Ibi mori- 
tur Raymundus de Pennaforti, 112 
b. d. Convent de Barcelone (Es- 
pagne). Cf. Barchilonensis. 

Barchinoniz conventus fratrum Pre- 
dicatorum, 191 k. 

Barchinonis comitatus, 196 d. Comté 
de Barcelone. 

Bardolvilla (Ecclesia de), dicecesis 
Rothomagensis, 233 b. 643 m. 
Bardouville (Seine-Inf. ar, Rouen, 
e™ Duelair). 

Barentin, 613 g. (Seine-Inf. ar. 
Rouen, c” Pavilly). 

Barlete. Ejus urbis cives uxorem Man- 
fredi post pralium Beneventanum 
fugientem, Carolo de Francia tra- 
dunt, 217 e. Barletta (Italie, prov. 
de Bari). 

Barnau (Ecclesia de), dicec. Rothoma- 
gensis, 299 ¢ el n. 2. 

Barnevilla (Ecclesia de), diarcesis Ro- 
thomagensis, 237 g. Barneville 
(Eure, ar. Pont-Audemer, c’" Rou- 
tot). 

Barnevilla (Ecclesia de), dicec. Ro- 
thomagensis, 28g g. 

Barnevilla (Decanatus de), 516 c. — 
(Ecelesia de), 517 a. 538 h. Bar- 
neville (Manche, ar. Valognes). 

Barnevilla super Mare, Constantien- 
sis diacesis, 592 j. k. Barneville- 
sur-Mer (Manche, ar. Valognes). 

Baron, 620 k. 621 e. 706 k. Baron 
(Calvados, ar. Caen, c™ Evrecy). 

Baron, 616 £. V. Barou. 

Barou, 706 a. 714 m. Barou (Cal- 
vados, ar. Falaise, c’" Morteaux- 
Coulibeeuf). Cf. Baron. 

Barquet, 711 j- 717 b. Barquet (Eure, 


k. V. Barbefluc- 


ar. Bernay, c” Beaumont-le-Ro- 
ger). 


Barre, 660 a. Les Barres? (Loiret, 
ar. Orléans, c”” Arthenay, c” Che- 
villy). j 

Barra Montis Santrelli, seu rectius forte 
Fautrelli, 755 d. etn. 18. 

Bartholomei (S.) abbatia, apud No- 
vionem, de civilate combusta su- 
perest, 426 f. V. Noviomum. 

Bartholomei (S.) capella apud S. Ca- 
tharinam de Monte. Ibi Ricardus 
abbas sepultus, 413 f. V. S. Ca- 
tharine de monte Rothomagense 
monasterium. 

Bartholomei (S.) in ecclesia Con- 
stantiensi cappellania, 542 f. 

Bartholomei (S.) de Bocia ecclesia , 
dieec. Rothomagensis, 326 k. La 
Bosse (Eure, ar. Les Andelys, c™ 
et c™ Lyons-la-Forét). 

Barvilla, 626 n. 7. 

Barvilla, 76g e ct n. 10. Forte Ba- 


ville prope Saint-Chéron (Seine-et- 
Oise, c** Dourdan). 

Barvilla (Ecclesia de), dieec. Rotho- 
magensis, 297 a. Barville-sur-Cany 
(Seine-Inf. ar. Yvetot, c” et c™ 
Cany). 

Basatensis diocesis, 207 c. Diocese de 
Bazas (Gironde). 

Basemont, 633 n. 3. Bazemont (Seine- 
et-Oise, ar. Versailles, c° Meulan). 

Basemvilla, 633 g. Bazenville (Cal- 
vados, ar. Bayeux, c” Ryes). Cf. 
Bazenville. 

Basilia (S.) Vaudrevilla, 537 n. 2. Vau- 
dreville (Manche, ar. Valognes, c*” 
Montebourg). Cf. Basiliz (S.) ec- 
clesia, Vaudrevilla. 

Basilie (S.) ecclesia, 521 g. V. Ba- 
silia (S.) Vaudrevilla. 

Basiliacum, 672 j. Balisis (Seine-et- 
Oise, ar. Corbeil, c* et c* Long- 
jumeau). 

Basincort, Basincuria, Basincurt , dice- 
cesis Rothomagensis, 312 c. 631 
a. 713 k. Bazincourt (Eure, ar. Les 
Andelys, c™ Gisors). 

Basinval (Ecclesia de), dicec. Rotho- 
magensis, 269 d. (Seine-Inf. ar. 
Neufchatel-en-Bray, c”* Blangy). 

Baskevilla, 7:4 b. V. Basquevilla. 

Basli (Ecclesia de), dicec. Rothoma- 
gensis, 263 c. Bailly-en- Riviere 
(Seine-Inf. ar. Dieppe, ce” Enver- 
meu). 

Basoca, Basocha, La Basoche, 5go a. 
600 g. La Basoge (Manche, ar. 
Mortain, c™ Juvigny). 

Basoche , Basoches, 619 k. Bazoches 
en Houlme (Orne, ar. Argentan, 
c™ Putanges). 

Basoches (Feodum de), 707 ». ec. 

Basoge (Burgum de la), dicecesis Re- 
donensis, 592 b, 593 g. 605 a. 
Bazouges-du-Deésert, seu Bazouges- 
la-Pérouse (Ile-et-Vilaine, ar. Fou- 
geres). 

Basquevilla , 698 f. Bacqueville? (Eure, 
ar. Les Andelys, ec” Fleury-sur- 
Andelle). Cf. Maria (S.) de Bas- 
quevilla ecclesia. 

Basquevilla (Decanatus de), dicec. 
Rothomagensis , 297-d. 300 b. 
3ag c. — (Ecclesia de), 300 f. 
g. h. Bacqueville (Seine-Inf. ar. 
Dieppe). 

Basquevilla la Martel, 342 d. V. Bas 

uevilla. 

Basseris (Ballia de), 697 n. 12. V. 
Passeis. 

Basses-Marches , 808 a. 

Basset feodum, 523 f. 

Basseto (Molendinum de), 671 h. 

Batelliacum 720 c. g. h. Batilly-en- 
Puisaye (Loiret, ar. Gien, ce” 
Briare). 

Baubegni, Baubegniacum, 661 e. 720 
f. V. Baubigneium. 

Baubigneium, 538 g. Baubigneio 
(Ecclesia de), 517 f. Bawbigny 
(Manche, ar. Valognes, c” Barne- 
ville-sur-Mer). 

Baucent (Feodum de), 718 g. 

Baudemont, 714 b. Baudemont seu de 
Porco Mortuo (Decanatus de), in 
diac. Rothomagensi, 305 b. 329 c. 
Baudemont (Eure, ar. les Andelys, 
ec" Ecos, c* Bus-Saint-Remy). 

Baudretot (Ecclesia de), dicec. Rotho 
magensis, 253 j. Bautot (Seine- 
Inf. ar. Yvetot, ce” Yerville, c™ 
Vibeuf) ? 





Masco. 


* > SOR RaRR eo opting 


Baudribos (Ecclesia de), dive. Ro- 
thomagensis, 298 f. Baudribosc 
(Seine-Inf. ar. Yvetot, c” Doude- 
ville, c’* Berville-en-Caux). 

Baugi, 682 c. Baugé (Maine-et- 
Loire). 

Baulevrer, Baulevrier, 638 b. 

Baumont (Terra de), 640 a. 

Bauron (Terra dou), 665 d. 

Baussenses a Ramundo Berengarii, 
Provincia comite, devicli, 109 a. 
Habitants de Beaux (Bouches-du- 
Rhéne, ar. Arles, c” Saint-Remy). 

Baute (Ecclesia de), dicecesis Con- 
stantiensis, 511 j. Baupte (Manche, 
ar. Coutances, c”” Périers). 

Bauteis (Archidiaconatus de) , in dicr- 
cesi Constantiensi, 510 b.—(Deca- 
natus de) 511h. Le Bauptois, ancien 
pays. Cf: Baptesio (Archidiacona- 
tus dle). 

Bauvilla (Ecclesia de), dicec. Rotho- 
magensis, 304. e. g. Bauville-sous- 
Canville (Seine-Inf. ar. Yvetot, c” 
Doudeville, c** Canville-les-deux- 
Kglises). 

Bavant (Honor de), 707 e. 

Bavilla (Ecclesia de), diccesis Ro- 
thomagensis , 234d. Basville (Eure, 
ar. Pont-Audemer, c” Bourgthe- 
roulde, c™ Berville-en-Roumois). 

Bayon, 796 a. 

Bayona, 196 g. Bayonne (Basses-Py- 
rénées). Cf. Baiona. 

Bays, 676 b. Baix (Ardéche, ar. 
Privas, ec Chomérac). 

Bazenville, 700 h. V. Basemvilla. 

Beaucaire, 15 e. 811 d. (Gard, ar. 
Nimes). Cf. Bauquaire, Biaucaire , 
Biauquaire. 

Beaucoudrey, 534 g. Beaucoudray 
(Manche, ar. Coutances, c” Pe- 
riers, c™ Le Plessis). 

Beaumesnillum dicecesis Constantien- 
sis, 534 j. Beaumesnil (Calvados, 
ar. Vire, c” Saint-Sever). 

Beaumont (Homines castri de), 784 
d. et n. 28. Beaumont (Gers, c” 
Condom) vel Beaumont - de - Lo- 
magne (Tarn-et-Garonne, ar. Cas- 
tel-Sarrazin. V. Bello-de-Monte (ha- 
bitatores de). 

Beaumont ( Manoir de) , 394 a. V. Beau- 
mont-en-Auge. 

Beaumont-en-Auge, 389 g. Beaumont- 
en-Auge (Calvados, ar. et c™ Pont- 
l'Evéque). 

Beaumont-sur-Wanchy, 390 j. (Seine- 
Inf. ar. Neufchatel-en-Bray, c” 
Londinieéres). 


Beauquaire. Hanc urbem Ludovicus - 


IX transit, 4o g. V. Beaucaire. 

Beauseroi (Ecclesia de), in decanatu 
de Magniaco, dicec. Rothomagensis, 
323 a. Beausséré (Oise, ar. Beau- 
vais, ce Chaumont, c’* Courcelles- 
les-Gisors). V. Belseregium, Bocéré. 

Beausse (‘Terra de), 760 a. 

Beauvais ( Abbayes de-Saint-Lucien , de 
Saint-Quentin, de Saint-Symphorien, 
de), 732 d. V. Belvacum. 

Beauvais (Diocese de), 447 c. (Oise). 
V. Belvacum. 

Beauvez, 813 e. V. Belvacum. 

Beauvoisins, 29 c. V. Belvacenses. 

Beccense monasterium, 457 h. 458 
f. V. Beccum Helluini. 

Beccensis ecclesia. [bi Ludovicus IX 
moratur, 454 j. Ejus privilegia a 
rege confirmata, 455 a. Ejus tur- 
ris maxima corruit, 455 b. c. 456 


TOME XXlIiIl. 


INDEX GEOGRAPHICUS. 


d. Eidem combuste , reedifica- 
tionis causa, Urbanus IV et Cle- 
mens IV, summi pontifices, quos- 
dam redditus ac proventus conce- 
dunt, 455 e.h. Ecclesiz Fiscanensi 
fraternitate conjuncta, 456 c. Ejus 
reficiende opus a Petro de Gamba 
abbate inceptum abbas Imerius 
persequitur, abbas Guillebertus 
absolvit, 457 d. 458 j. k. 459 d. 
Ibi corpus Mathildis imperatricis 
inventum 458 c. Bec-Hellouin 
(Eure, ar. Bernay, c* Brionne). 
V. Beccum Helluini, Marie (B.) 
capella. 

Beccon, 643 d. V. Beccum de More- 
teigne. 

Becci prepositura, 459 d. V. Beccum 
Helluini. 

Becci villa. Ibi emenda monete ob 
ecclesia Beccensi levatur, 457 a. 
b. V. Beccum Helluini. 

Becci Helluini abbatia, 217 a. fod c. 
et n. 6. 454 b. c. 455 b. dv nw 1. 
455 d. e. 457 d. g. 458 h. 705 e. 
Abbaye du Bee-Hellouin (Eure, ar. 
Bernay, c” Brionne.) 

Becco de Moreteiqne (Ecclesia de), 
dicec. Rothomagensis . 290 e. 643 
f. 644 m. Le Bee-de-Mortagne 
(Seine-Inf. ar. Le Havre, c” Go- 
derville). 

Bec-Heluin (abbaye du) , 439 c. 456 f. 
ec. V. Beccensis ecclesia. 

Becherello (Territorium de), 663 e. 

Bechohorel (Manoir de) 395 e. V. Bi- 
horel. 

Bequde, 384 c. 

Behais (Ecclesia de), dicecesis Con- 
stantiensis, 508 j. V. Bahaees. 

Beignaus, 667 m. 

Beithemont , castellanize Poissiaci, 633 
n. 3. Bethemont (Seine-ct-Oise, ar. 
Versailles, c°®” de Poissy, c** Orge- 
val). V. Betemont. 

Belebec, 642 f. 

Belemcomlre, Belencombre (Ecclesia 
de), dicec. Rothomagensis, 257 g. 
643 a. 681 |. Bellencombre (Seine- 
Inf. ar. Dieppe). Cf Balencumbre. 

Belesme (Castrum de), in ditionem 
Ludovici redactum, 108 e. Belléme 
(Orne, ar. Mortagne). V. Belesmus. 

Belesmesius, 676 f. Le pays de Bel- 
léme (Orne). 

Belesmus, 676 f. V. Belesme. 

Belevila, 638 g. Belleville-sur-Mer 
ou Belleville-en-Caux (Seine-Inf. 
ar. Dieppe). 

Belincort, 651 a. 

Belines , rectius Belmes, 616 f. V. Bel- 
lus Mesius. 

Bella Cara, 571 a etn. 1. 

Bella Fago (Feodum de), 628 c. 

Bella Fossa 642 j. — (Ecclesia de), 
dicecesis Rothomagensis, 284 b. 
Bellefosse (Seine-Int. ar. et c* Yve- 
tot, c”’ Allouville-Bellefosse). 

Bella Osane abbatia, 241 f. Bello- 
sanne_(Seine-Inf. ar. Neufchatel , 
c” Gournay-en-Bray, c” Bremon- 
lier-Merval). V. S. Margarita de 
Bellosanne ecclesia. 

Bella Quercu (Capella de), in parro- 
chia de Normanvilla, 282 j. V. 
Normanvilla. 

Bellz Quercus castellaria in ballivia 
Ambianensi, 680 e. 682 a. Beau- 
quesne (Somme, ar. et c™ Doul- 
lens). V. Belli quercus. 

Bella Valle (Ecclesia de), dicecesis 


833 


Constantiensis, 500 b. 533 e. Bel- 
val (Manche, ar. Coutances, c”* 
Cerisy-la-Salle). 

Bella Valle (Feodum de) , 609 a. Bel- 
val (Manche) ? 

Bella Villa (Ecclesia de), dicecesis 
Rothomagensis, 265 b .638 1. Bel- 
leville-sar-la-mer (Seine-Inf. ar. 
Dieppe, c” Offranville). 

Bellebeu, 616 b. Belbeuf (Seine-Inf, 
ar. Rouen, c” Boos). 

Belle-Moque (Molendinum de), 514 f. 

Bellencort (Capella S. Johannis de), 
324 b. 

Bellére (La), 639 e. La Belliére (Seine- 
Inf. ar. Neufchatel-en-Bray, c™ 
Forges). V. Belleria. 

Bellereia (Ecclesia de) , dicecesis Con- 
stantiensis, 498 e. La _ Besliére 
(Manche, ar. Avranches, c” La 
Haye Pesnel). V. Belliére (La), 
Berleria, Berliere. 

Belleria (La), 63y a. V Bellére (La). 

Bellicadrenses, 813 j. V. Bellicadri 
senescallia. 

Bellicadri senescallia, 681 a. e. 801 
a. 814 e. Beaucaire (Gard, ar. 
Nimes). Cf: Belli Quadri castel- 
lania. 

Belliére (La), 533 j. V. Bellereia. 

Bellimons, 681 k. Beaumont-le-Roger 
(Eure, ar. Bernay). V. Bellus Mons. 

Belli Quadri castellania, 678 c. V. 
Bellicadri senescallia. 

Belli Quercus, 723 a. V. Bella Quercus. 

Bellival, 650 b. (Oise, ar. Senlis, c* 
Crépy, c* Gilocourt). 

Bellovacensis porta apud Rothoma- 
gum, 4o1 e. Cf. Belvacensis porta. 

Beilum Beccum, Bello Becco (Ec- 
clesia de), diac. Rothomagensis, 
271 j. — (feodum apud), 639 b. 
c. Beaubec (Seine-Inf. ar. Neuf- 
chatel, c’” Forges). 

Bellum Coriletum, Bello Coudreto 
(Ecclesia de), dicecesis Constan- 
tiensis, 505 k. 611 g. Beaucoudray 
(Manche, ar. Saint-L6, c’” Tessy- 
sur-Vire). 

Bello Mesnillo (Ecclesia de), dicecesis 
Constantiensis , 503 d. Beaumesnil. 
V. Beaumesnillum. 

Bello Prato (Abbatia de), 731 ¢. Ab- 
baye de Beaupré, pres Achy (Oise, 
ar. Beauvais, c” Marseille}. 

Bellum Videre , Bello Videre (Domus 
de), 647 a. Beauvois (Aisne, ar. 
Saint-Quentin, c” Vermand). 

Bellusa (Ecclesia de), diac. Con- 
stantiensis, 519 f. 

Bellus Campus, 640 k. Beuchamp? 
(Seine-Inf. ar. Dieppe, c”* Lon- 
gueville, c*® Heugleville-sur-Scie). 

Bellus Campus, Bello Campo (Ec- 
clesia de), dicec. Rothomagensis , 
269 g. 615k. Beaucamp (Seine- 
Inf. ar. Rouen, c* Pavilly, ¢™ 
Sainte-Austreberte). 

Bello Campo (Ecclesia de), dicecesis 
Rothomagensis , 275 d. Beaucamp- 
sur-Oudale (ar. Le Havre, ec" Saint 
Romain, c” Saint-Aubin-Routot). 

Bello Campo (Ecclesia de), diaecesis 
Constantiensis, 504 1. 535 f. Beau- 
champs (Manche, ar. Avranches, 
c™ La Haye-Pesnel). 

Bellus Campus, prope Auwxetot, 645 
a. V. Ausxetot. 

Belli Loci prioratus, dicecesis Rotho 
magensis, 242 e. 243 b, Patronus 
ecclesiarum Montis Medii et Bos- 


105 








834 


chi Episcopi, 246 g. nec non ec- 
clesia de Haglevilla. 254 b. Beau- 
lieu (Seine-Inf. ar. Rouen, c™ Du- 
clair). 

Bellus Mansus, 706 n. 2. V. Bellus 
Mesius. 

Bellus Mesius, 706 a. 714 |. Beau- 
mais? (Calvados, ar. Falaise, c™ 
Morteaux-Coulibeuf). Cf. Belines, 
Bellus Mansus. 

Bellus Mons , 633 j. Beaumont? (Cal- 
vados, ar. Bayeux, c™ Isigny ). 
Bellus Mons, 635 a. Belli Montis 
feodum , 637 e. Beaumont-en-Auge? 

(Calvados, ar. Pont-l’Evéque). 

Bellus Mons, 706 e. f. 707 ¢. 710g. 
Beaumont-le-Roger (Eure, ar. Ber- 
nay). V. Belli Mons. 

Bellus Mons, 676 b. 679 d. Belli 
Montis comitatus, 675 d. 678). 
679 c. — vice comitatus, 676 a. 
— pontis pedagium, 676 a. Beau- 
mont-sur-Oise (Oise, ar. Pontoise, 
ce L'Isle-Adam). 

Bellus Mons, 680 a. Belli Montis feo- 
dum , 497 b. e. 

Belli Montis capella , dicec. Rothoma- 
gensis, 245 d. Beaumont-Beuse- 
mouchel (Seine-Inf. ar. Neufcha- 
tel, ce Saint-Saens). 

Belli Montis ecclesia, dicecesis Ro- 
thomagensis, 244 e. Beaumont-le- 
Harene (Seine-Inf. ar. Dieppe, c** 
Bellencombre). 

Bello Monte (Ecclesia de), dicecesis 
Constantiensis, 528 k. 535 j. — 
(feodum de}, 497 b. c. 695 e. 
Beaumont-Hague (Manche. ar, Cher- 
bourg ). 

Bello Monte (Habitores de) 814 b et 
n. 10. Beaumont-de-Lomagne, ar. 
Castel-Sarrazin (Tarn-et-Garonne) 
seu Beaumont-du-Périgord (Dor- 
dogne, ar. Bergerac). V. Beaumont 
(Homines castri de). 

Bello Monte (Lepresaria de), dice. 
Rothomagensis, 284 |. Beaumont 
prés de Bréauté (Seine-Inf. ar. Le 
Havre, c” Goderville). 

Bellus Mons super Asiam? 679 e. 
Beaumont-sur-Oise ? 

Bellus Mons super Isaram, 425 a. 
Beaumont-sur-Oise (Seine-et-Oise , 
ar. Pontoise, ce I'Isle-Adam). 

Bellum Saccum (Feodum apud), 639 ¢. 

Bello Saltu (Ecclesia de), diac. Ko- 
thomagensis, 272 h. Beaussault 
( Seine-Inférieure, ar. Neufchatel , 
ce” Forges). 

Bello Visu (Ecclesia de), diac. Ro- 
thomagensis, 311 j. Beauvoir-en- 
Lyons (Seine-luf. ar. Neufchatel 
en Bray, c” Argueil). 

Bello Visu (Terra de), 668 a. 

Bellus Visus, villa, monasterio Montis 
S. Michaelis servitium militare de- 
bet, 572 a. Beauvoir (Manche, ar. 
Avranches, c”* Pontorson). 

Belmeis (Ecclesia de) , dicec. Rothoma- 
gensis, 258 c. Beaumais (Seine-In- 
férieure, ar. Dieppe, c” d’Offran- 
ville, c’* Aubermesnil). 

Belna, 145 k. Beaune (Céte-d'Or). 

Belnayum (Cultura dicta de Tylia Co- 
mitis apud) , 438 ¢. Beaunay ( Seine- 
Inf. ar. Dieppe, ce" Totes). 

Beloet , 706 b. 

Belrepaire (Ecclesia de), diac. Ro- 
thomagensis , 279 b. Beaurepaire 
(Seine-Inf. c* Criquetot). 

Belseregium, 625 d. V. Beauseroi. 


INDEX GEOGRAPHICUS. 


Belsia, 713 f. La Beauce. 

Belan, 700 k. 

Belvacenses, 815 f. Cf. Belvacum, 
Beauvoisins. 

Belvacensis civitas, 681 h. — diw- 
cesis, 157 g. — episcopatus, 166 
a. 425 a. V. Belvacum. 

Belvacensis conventus fratrum Pra- 
dicatorum , 189 g. V. Belvacum. 

Belvacensis porta apud Rothomagum , 
338 j. 

Belvacum, Belvacus, 166 d. 684 c. 
723 b. Beauvais (Oise). Cf. Beau- 
vais, Beauvez, Beauvoisins, Belva- 
censes, Belvacensis civilas, etc. 
Biauvez , Biauvais. 

Belveariensis conventus fratrum Pre- 
dicatorum, 189 k. Beaavoir-sur-Mer 
(Vendée, ar. des Sables d'Olonne). 

Belvidere, conventus fratrum Pre- 
dicatorum, an. 1321 erectus, 
188 g. Belvés (Dordogne, ar. Sarlat). 

Belvoier, 670 g. 

Bencelin molendinum, 713 j- 

Bendenges , 642 e. 1. 

Benedicta Villa (Ecclesia de), dicec. 
Rothomagensis, 296 b. Bénesville 
(Seine-Inf. ar. Yvetot, c*” Doude- 
ville). 

Benedictus (S.), 722 e. Saint-Benoit- 
sur-Loire? (Loiret, ar. Gien, c™ 
Ouzouer-sur-Loire). 

Benedictus (S.) de Floriaco, 723 c. 
Suint-Benoit-sur-Loire (Loiret, ar. 
Gien, c” Ouzouer-sur-Loire). 

Benedictus (S.) in Umbris. Ibi Tho- 
mas, Fiscannensis abbas, nascitur, 
431 j. Saint - Benoit- des - Ombres 
(Eure, ar. Pont-Audemer, c” Saint- 
Georges-du-Vievre). 

Beneenvilla , Beneevilla (Ecciesia de), 
526 het n. 7. 536 a. 537 f. Be- 
noitville (Manche, ar. Cherbourg, 
ce” des Pieux). 

Benehabeas, 615 f. V. Biennaes. 

Benenques (Feodum de), 708 d. 

Beneventum. [bi Mantredus debella- 
tus a Carolo de Francia et inter- 
fectus, 142 h. 217 d. e. 481 j. 
Bénévent (Italie). 

Bengnols , 713 a. 

Bennevilla, 642 g. 

Benoit (S.) de Mont-Cassin, 36 e. 

Benos , 669 a. 

Bequet as Caucheis (Ecclesia de le), 
diee. Rothomagensis, 292 e. Le 
Becquet (Seine-Inf. ar. Le Havre, 
ar. et c™ Lillebonne). 

Bequincort, 648 d. e. Bacquencourt 
(Somme, ar. Péronne, c”" Nesle). 

Beracum, 426 c. 

Berceucort, 632 e. 

Bereliaca pro Loreliaca (Ecclesia de) , 
dic. Rothomagensis, 312 e et 
n. 5. Lorlaw (Eure, ar. Les Ande- 
lys, ec” Lyons-La-Forét). 

Berengiacum seu rectius Beregnia- 
cum, 650 |. Bargny? (Oise, ar. 
Senlis, c" Betz). 

Berengiervilla (Ecclesia de) , dicec. Ro- 
thomagensis, 264 d. Bellengreville 
(Seine-Inf. ar. Dieppe, ce” Enver- 
meu). 

Bergensis conventus fratrum Pradi- 
catorum, 189 j. Bergues (Nord, 
ar. Dunkerque). 

Berlanviller, 672 ©. Ballainvilliers 
(Seine -et-Oise, ar. Corbeil, c* 
Longjumeau). 

Berleria, 703 d. La Besliére? V. Bel- 


lereia. 


Berliere (feudum de), 704 f. La Bes- 
liere? V. Bellereia. 

Berloet, 616 g. 

Berlou, 619 g. Bellou-en-Oulme (Orne, 
ar. Domfront, ec” Messey). 

Bermonvilla (Ecclesia de), dicec. Ro- 
thomagensis , 283 a. 642 f. et n. 1. 
Bermonville (Seine-Inf. ar. Yvetot, 
ce” Fauville). Cf. Bernonvilla. 

Berna, 426 c. 

Bernardi Maisnillo (Ecclesia de) , 
dicec. Rothomagensis, 297 d. — 
(Capella de), prioratui Longe- 
Villa data, 434 a. Belmesnil (Seine- 
Inf. ar. Dieppe, c™ Longueville). 

Bernardi Villa, 718 g. V. Bernarvilla. 

Bernardin (S.), 383 a. Saint-Bernard 
(Valais). 

Bernarvilla (Ecclesia de), dicec. Ro- 
thomagensis, 288 f. Bénarville 
(Seine-Inf. ar. Le Havre, c™ Go- 
derville , c* Toqueville-Bénarville). 
Cf. Bernardi Villa. 

Bernay, 813 f. (Eure). 

Berneenvilla (Decanatus de), 538 g. 
V. Barnevilla, dicec. Constantiensis. 

Bernemesnil , 433 c. V. Bernardi Mais- 
nillo (Ecclesia de) ? 

Bernerie , 634 a. 700 h. Berniéres-sur- 
Mer (Calvados, ar. Caen, c* Dou- 


vres ). 
Bernetot (Ecclesia de), dicaec. Rotho- 
magensis, 282 j. — (Feoda de), 


645 m. Bennetot (Seine-Inf. ar. 
Yvetot, c* Fauville). 

Berneval (Ecclesia de), dicec. Rotho- 
magensis , 265 b. Berneval-le-Grand 
(Seine-Inf. ar. Dieppe, Offran- 
ville). 

Berneval (Ecclesia de}, dicec. Rotho- 
magensis, 279 g. Bruneval (Seine- 
Inf. ar. Le Havre, ce” Criquetot- 
Lesneval ). 

Berneval, Bernevallis feodum, 694 d. 
et n. 3. 696 a. Berneval-le-Grand 
(Seine-Inf. ar. et ce” Dieppe) ? 

Bernevilla (Ecclesia de), 525 d. 538 
h. 542 e. Biniville (Manche, ar. 
Valognes, ce Saint-Sauveur-le-Vi- 
comte). 

Bernonvilla, 642 n. 1. V. Bermon- 
villa. 

Bernouvilla (Ecclesia de), dicec. Ro- 
thomagensis, 297 f.— (Capella de) , 
299 e. Bénouville (Seine-Inf. ar. Le 
Havre, ec” Criquetot-Lesneval ). 

Bernovilla (Ecclesia de), diac. Ro- 
thomagensis, 312 c. Bernouville 
(Eure, ar. Les Andelys , c”" Gisors), 

Bernoville, 631 j. 

Bernulia, 722 k. 

Bero, 716 k. V. Berou. 

Berollis (Feodum Guerron in) , 701 . 

Beronval (Feodum de), 713 e. 

Berou, 712 a. (Eure, ar. et c" Evreux, 
ce” Guichainville). Cf. Bero. 

Berrevilla (Ecclesia de) , dicec. Rotho- 
magensis, 296 h. 643 |. 705 g. 
Berville-en-Caux (Seine-Inf. ar. 
Yvetot, c” Doudeville). 

Berri, Berry, 9 j. 799 4. 807 ft. Les 
nobles de Berry, 820 n. 20. 

Berriacum, 661 m. 

Berroles, 633 g. 

Berrovilla (Ecclesia de), 527 k. Breu- 
ville (Manche, ar. Valognes, c* Bri 
quebec). Cf. Borrovilla, Broevilla. 

Bersone, 655 j. 

Bertealvilla (Ecclesia de), dicec. Ro- 
thomagensis , 288g. V. Berteauvilla. 

Berteauvilla, 646 «a. Bertheauville 








(Seine-Inf. ar. Yvetot, c™ Cany). 
Cf. Bertealvilla. 

Berteville-en-Caus, 393 b. Bertreville 
(Seine-Inférieure, ar. Yvetot, c™ 
Cany). 

Bertran feodum, 517 h. 

Bertrevilla (Ecclesia de), diac. Ro- 
thomagensis, 291 e. Bretteville-du- 
grand-Caux (Seine-Infér, ar. Le 
Havre, c” Goderville). 

Bertrimonte (Ecclesia de), dicec. Ro- 
thomagensis, 253 j. Bertrimont 
(Seine-Inf. ar. Dieppe, c” Totes). 

Bertrivilla (Ecclesia de), diac. Ro- 
thomagensis, 299 k. Bertreville- 
sous-Venise (Seine-Inf. ar. Dieppe, 
c™ Longueville). 

Bervilla (Ecclesia de), dicecesis Ro- 
thomagensis , 234 g. Berville-la- 
Campagne (Eure, c™ Bernay, ar. 
Beaumont-le-Roger). 

Bervilla super Secanam (Ecclesia de) , 
233 c. Berville (Seine-Inf. ar. 
Rouen, ce” Duclair). 

Besandu (Comitatus de) , 196 d. Comté 
de Besalu, en Catalogne. 

Besegniacum , 659 h: 

Besiu (Ecclesia de), dicec. Rothoma- 
gensis, 312 f. et n. 6. Besiu in 
Vulcassino Normannie, 631 j. 
Bezu-Saint-Eloi (Eure, ar. Les An- 
delys, c” Gisors). Cf. Besu, Be- 
sutum. 

Bestisiacum, 682 a. 722 k. 740 b. 
Bestisiaci castellania , 677 j. Béthisy 
(Oise, ar. Senlis, c°** Crépy). 

Besu, 713 h. Bezu-Saint-Eloi. V. 
Besiu. 

Besuco Sicco (Ecclesia de) , dicec. Ro- 
thomagensis, 313 f. et n. 4. Bezu- 
la-Forét (Eure, ar. Les Andelys, 
e™ Lyons-la-Forét). ; 

Besutum, 621 g. Bezu-Saint-Eloi V. 
Besiu. 

Betancuria , 639 b. Bethencourt (Seine- 
Inf. ar. Neufchatel-en-Bray, c”* 
Argueil, c* Sigy). V. Betencort, 
Betencuria. 

Betemont, Bethemont, 631 k. et n. 8. 
632 a. Bethemont (Seine-et-Oise, 
ar. Versailles, c™ Poissy, c’ d’Or- 
geval). Cf. Beithemont. 

Betencort, 639 {. V. Betancuria. 

Betencort, 652 b. Bethancourt-en- Vaux 
(Aisne. ar. Laon, c” Chauny). 

Betencuria, 641 c. V. Betancuria. 

Betevilla (Ecclesia de), dicec. Rotho- 
magensis, 252 a. Betteville (Seine- 
Inf. ar. Rouen, ce” Pavilly). 

Betherel, 632 bh. 

Betune (Chastelerie de) , 819 g. Béthune 
( Pas-de-Calais). 

Bensevilla, 538 a. — (Mensura de), 
550 c. 552 d. Beuzeville-au-Plain, 
seu Beuzeville-la-Bastille (Manche, 
ar. Valognes, c” Sainte-Meére- 
Eglise). 

Beuzeville, ou du Bourgdun (Terre de) , 
391 a. (Seine-Inf. ar. Dieppe, c” 
Offranville). 

Beveron, 709 d. Beuvron-en-Auge (Cal- 
vados, ar. Pont-I’Evéque, c” Cam- 
bremer). 

Bevran , Bevrant (Ecclesia de) dicecesis 
Constantiensis, 510 j. 537 j. 549 
b. Brevands (Manche, ar. Saint-Lé, 
ce“ Carentan). 

Bevroil, 638 g. 

Bewreda. V. Brevedent. 

Bez, 650 j. |. m. Betz (Oise, ar. 
Senlis). 


INDEX GEOGRAPHICUS. 


Bezzacort, 632 k. Bessancourt (Seine- 
et-Oise, ar. Pontoise, c*” Montmo- 
rency) ? 

Biancurt, 630 n. 10. V. Biaucort. 

Biardis (Mulier de), 598 b. V. Biarz. 

Biarz, 601 e. Les Biards (Manche, 
ar. Mortain, c” Isigny). 

Biaucaire, 794 a. V. Beaucaire. 

Biaucort 630 g. et n. 10. V. Biancurt. 

Biau Liu, 656 a. 

Biaumez (Le chastelain de), 797 a. 

Biaumont en Auge, 392 e. Beaumont- 
en-Auge (Calvados, ar. et c” Pont- 
lEvéque). 

Biaunei cf., 614 b. Beaunay (Seine- 
Inf. ar. Dieppe, c” Totes). 

Biauquaire (Ceulz de) 47 c. — (Le 
chastelain de), 50 h. — (La séné- 
chaussée de), 94 e. f. V. Beaucaire. 

Biauquesne (Chasteau de), go g. Cf. 
Bella Quercus. 

Biaurein, 663 m. Beaurin (Yonne, 
ar. Joigny, c” Bléneau, c* Cham- 
pignelles). 

Biauvais, 71 b. c. V. Belvacum. 

Biauvez (L’eveschié de), 70 j. V. Bel- 
vacum. 

Bichi (Ecclesia de), dicecesis Rotho- 
magensis, 241 f. 639 c. h. Buchy 
(Seine-Inf. ar. Rouen). Cf. Binchi. 

Bienéez, 615 n. 1. V. Biennaes. 

Biennaes , 393 b. Biennais (Seine-Inf. 
ar. Dieppe, c” Totes, c* Etaim- 
puis). V. Benehabeas, Bieneer, Bi- 
naies. 

Biérés 617 {. 715]. (Eure, ar. Evreux, 
ce Damville , c* Creton). Cf. Byeres. 

Biervilla (Ecclesia de), dicecesis Ro- 
thomagensis, 242 f. Bierville (Seine- 
Inf. ar. Rouen, c” Buchy). 

Biesvre, 672 g. Biévre (Seine-et-Oise , 
ar. Versailles, c” Palaiseau). 

Bihorel, 392 c. Bihorel, au nord de 
Rouen, du cété de Bois-Guillaume. 
V. Bechohorel. 

Bilanvilla, 623 d. V. Binanvilla. 

Bilevilla (Ecclesia de), dicec. Rotho- 
magensis, 284 g. Bierville (Seine- 
Inf. ar. Rouen, ce” Buchy). 

Billy, 663 a. 

Binaies (Ecclesia de), dicec. Rotho- 
magensis, 244 |. V. Biennaes. 

Binanvilla (Commandisia de), 625 e. 
Binanville (Seine-et-Oise , ar. et c** 
de Mantes, c™ Bois-Robert). Cf. 
Bilanvilla. 

Binchi, 639 k. V. Bichi. 

Bionval (Ecclesia de), dicec. Rotho- 
magensis, 307 j. Bionval (Eure, 
ar. Les Andelys, c" Ecos). 


- Birreio (Parrochia de), 637 c. 


Bisigtona, Bissigion, 442 g et n. g. 
(Angleterre). 

Bisontinum capitulum generale Pra- 
dicatorum ann. 1303 celebratum, 
187 d. 

Bisuntinus conventus fratrum Pradi- 
catorum, 189 e. Couvent de Be- 
sangon (Doubs). 

Biterrense capitulum provinciale fra- 
trum Pradicatoruman. 1269,1 2g, 
celebratum, 185 g. h. 186 h. 

Biterrensis ballivia, 676 k. 

Biterrensis civitas, 196 d. Béziers 
(Hérault). 

Biterrensis conventus fratrum Predi- 
catorum, 184 h. 187 e. an. 1247 
erectus, 191 f. 


Bilure, Bituri, Biturice, Bituris, 


665 f. h. k. 666 a. b. c. d. 7a2 h. 


Ibi pastorelli saviunt crudeliter in 








835 


Judwos, 124 a. et ipsi postea a ci- 
vibus urbis trucidantur, 396 c. d. 
Ibi Parlamentum convocatur, 344 
g. Concilium celebratur, 407 d. 
Bourges (Cher). Cf. Bourges, 
Burges, Bituricensis ballivia, etc. 

Biturfia] , 680 m. — (Terra de), 760 
j- Pays de Bourges, Le Berry. 

Bituricensis ballivia, 665 d. e. 677 
h. j. — castellania, 677 c. — ci- 
vitas, 681 g. — conventus Pradi- 
catorum, 189 h. — domus domine 
Plesencia , 665 g. — foresta, 666 
b. — jugleria, 665 j. — Bitari- 
cense palatium, 666 c. —In Bitu- 
ricensi provincia quatuor ecclesia 
cathedrales erecte , 349 e. — Bitu- 
ricenses redditus et census, 665 
g. — Bituricensis septena, 665 
h. V. Biture. 

Blaenvilla, 707 h. Blainville-Crevon 
(Seine-Inf. ar. Rouen, c” Buchy). 
Cf. Bleenvilla. 

Blainvilla, 532 j. 541 h. Blainville 
(Manche, ar. Coutances, c” Saint- 
Malo-de-la-Lande). 

Blanca Landa (Abbas de), 532 f. 540 
a. Blanche-Lande (Manche, ar. Cou- 
tances, c™ La Haye-du-Puils). 

Blancz Manteaux (Les), Parisius a 
Ludovico IX instituti, 353 c. 

Blangi (Ecclesia de) , dicec. Rothoma- 
gensis, 268 b. Blangy-sur-Bréle 
(Seine-Inf. ar. Neufchatel). 

Blaquarvilla (Ecclesia de), diccesis 
Rothomagensis, 238 h. Saint- 
Mards-de-Blacarville (Eure, ar. et 
c™ de Pont-Audemer). 

Blaquevilla (Ecclesia de), dicec. Ro- 
thomagensis, 251 j. Blacqueville 
(Seine-Inf. ar. Rouen, c* Pavilly ). 

Blarru, 712 1. 713 d. Blaru (Seine- 
el-Oise, ar. Mantes, c* Bonniéres). 

Blasqney, 701 d. 

Bleenvilla, 613 a. V. Blaenvilla. 

Bleine. V. Bleva. 

Blenche Fonténe, 660 h. 

Blena, V. Bleva. 

Blenellum, 661: e. f. g.664h. Bléneau 
(Yonne, ar. Joigny). 

Blenvilla, 696 n. 6. Cf. Blevilla. 

Blese, 762 f. Blois (Loir-et-Cher). 

Blesense feodum a comite Campanie 
Ludovico IX venditum, 676 g. 

Blesensis comitatus, 763 a. 

Blesensis conventus fratrum Preadica- 
torum, 189 1. 

Bleva, Bleve, Blevie, seu rectius 
Blena, Blene, Bleine, 662 f. h. 
j. k. Blennes (Seine-et-Marne, ar. 
Fontainebleau, c® de Lorrez - le - 
Bocage). 

Blevi de Maillebois , 680 f. Blévy (Eure- 
et-Loir, ar. Dreux , c” Chateauneuf- 
en-Thymerais). 

Blevilla (Ecclesia de), dicec. Rotho- 
magensis, 279 e. Bléville (Seine- 
Inf. ar. et c* Le Havre). Cf. Blen- 
villa, Blienvilla. 

Blida, 44o d. 442 g et n. g. (Angle- 
terre). 

Blienvilla , 696 b. et n. 6. V. Blevilla. 

Blihou (Capella S. Vincentii apud), 
dicecesis Constantiensis, 511 h. 
Bléhou (Manche, ar. Saint-L6, c* 
Carentan). 

Blinquetuit (Ecclesia de) , dicecesis Ro- 
thomagensis, 239 a. Bliquetuit 
(Seine-Inf. ar. Yvetot , c** Caudebec). 

Bloet (Feodum as), 696 d. 715 b. 

Bloeteria, 535 e. — (Prioratus de), 


105. 








836 
5ho e. La Bloutiere (Manche, ar. 
Avranches, c” Villedieu). 

Blossevilla, Blousevilla (Ecclesia de) , 
dieec. Rothomagensis, 293 f. Blos- 
seville (Seine-Inf. ar. Yvetot, c™ 
Saint-Valery-en-Caux). Cf. Blouxe- 
villa. 

Blouvilla, 635 a. Blonville (Calvados , 
ar. Pont-l'Evéque, e” Dozuleé). 

Blouxevilla, 640 m. V. Blossevilla. 

Blovilla (Ecclesia de), dicecesis Con 
stantiensis, 523 k. 537 e. Bloville 
feodum , 609 a. Blosville (Manche, 
ar. Valognes, c” Sainte-Meére 
Eglise ). 

Blovilla, 643 g. h. 

Blovilla (Ecclesia de) , dicecesis Rotho- 
magensis, 249 f. Blosseville-Bon- 
Secours (Seine-Inf. ar. Rouen, c™ 
Boos ). 

Bluvilla, 641 m. V. Blovilla ? 

Boaffle, 633 n. 3. Bouafle (Seine-et- 
Oise, ar. Versailles, ce” Meulan). 
Cf. S. Martini, S. Petri de Boaffle 
ecclesia. 

Boart, 671 b. 

Boarvilla, 626 h, n. 7. Bourville 
(Eure-et-Loire, ar. Dreux, c”* No- 
gent-le Roi). 

Boarvilla (Ecclesia de) , diare. Rotho- 
magensis , 297 a. Bourville (Seine- 
Infér. ar. Yvetot, c”” Fontaine-le- 
Dun). 

Boca (Decima de) , 630 h. 

Boceré, 616 j. V. Beauseroi. 

Boehachart, Rothomagensis dicecesis , 
602 g. Bourgachard (Eure, ar. 
Pont-Audemer, c”” Routout). 

Bochart, 710 h. 

Bocherat (Le), 720 e. 

Bocia, 625 f. g. La Bosse (Oise, ar. 
Beauvais, c” le Coudray - Saint- 
Germer). 

Bocli, 648 a. Boucly (Somme, ar. 
Péronne, c* Tincourt-Boucly ). 
Bodevilla, 644 h. Boudeville (Seine- 
Infér. ar. Yvetot, c* Doudeville). 
Bodorio (Prioratus de), mensw ab- 
balis Moissiacensis unitus, 211 c¢. 
n. 7. Boudou (‘Tarn-et-Garonne, ar. 
etc" Moissac). Cf. Bodorioro (Cas- 

trum de). 

Bodorioro (Castrum de), Ibi Ber- 
trandus de Monte Acuto, Moissia- 
censis abbas, morilur, 212 b. 
n. 3. V. Bodorio (Prioratus de). 

Boelatum, 668 b. n. 2. 

Boeleium, 627 g. n. 21. Le Boullay- 
Thierry , (Eure-et-Loir, ar. Dreux, 
ec" Nogent). C/. Bolatium, Boleium 
Terrici. 

Roellis (Ecclesia de), diac. Rothoma- 
gensis, 273 c. Bouelle (Seine-Infeér. 
ar. et c™ Neufehatel-en-Bray). Cf. 
Vincentius (S.) de Boelai. 

Boemia seu Polonia, provincia ordi- 
nis fratrum Predicatorum, 184 d. 

Boenvilla, 714 h. 

Boereium, Boeres , 533 h. 705 f. Bou- 
rey (Manche, ar. Coutances, c” 
Bréhal). 

Boeries (Abbatia de), 731 b. 

Boevilla, dicecesis Constantiensis, 535 
h. 560 ¢. 563 d. 564 d. 565 e. j: 
567 a. 568 d. Ibi ad corpus B. 
Thome Helia transferendum eccle- 
sia ewdificatur, 566 k. |. Biville 
(Manche, ar. Cherbourg, c* Beau- 
mont-Hague). Cf. Petri (S.) de Boe- 
villa ecclesia. 

Boevilla, 644 a 


INDEX GEOGRAPHICUS. 


Bogimons, 624 d. 712 k. 

Bogival, 713 d. Bougival (Seine-et- 
Oise, ar. Versailles, c* Marly-le-Roy). 

Bohon (Ecclesia de), dicecesis Con- 
stantiensis , 510 g.— (Feodum de), 
608 d. Saint- André - de - Bohon 
(Manche, ar. Saint-L6, c” Caren- 
tan). Cf. Boon, Bouhon, Buhon. 

Borecourt , 738 e. 

Bois Anseren, 617 e. V. Boseus An- 
séré. 

Bois Baril, 617 e. Le Bois- Baril. 
(Eure, ar. Bernay, c* Beaumesnil , 
c* la Barre-en-Ouche). 

Boiscommun, 742 c. et n. 15 (Loiret, 
ar. Pithiviers, c’* Beaune-la-Ro- 
lande). Cf. Boscus Communis. 

Bois Menart, 660 k. Bois- Minard 
(Seine-et-Marne, ar. Fontaine- 
bleau, c” la Chapetle-la-Keine , c™ 
Nanteau-sur-Essonne), 

Bois Normant, 617 h. (Eure, ar. 
Evreux, c” Rugles). V. Bos Nor- 
manl, 

Bois Novel, 617 h. Le Bois-Nouvel 
(Lure, ar. Evreux, c” Rugles; c™ la 
Haye-Saint-Sylvestre). Cf. Boscus 
Novelli. 

Bois Pantoille, Pantol (li), 617 h. 
715 k. Le Bois-Pantou (Eure, ar, 
Evreux, c™ Rugles, c* Chambord). 

Bois Porcel, 662 j. 

Bois Robert, 6161. Bos Robert (Eure). 
V. Boscus Roberti. 

Soisseia, 706 d. 

Boisseium, 639 |. Boissay (Seine- 
Infér. ar. Rouen, c” Buchy). 

Boissére (La), 713 c. La Boissiére 
(Seine-et-Oise, ar. Versailles, c” 
Marly-le-Roi, c” Plaisir). 

Boisses , 742 e, n. 24. Boesses (Loiret, 
ar. Pithiviers, c Puiseaux). 

Boisset, 712 d. Boisset - Hennequin 
(Eure, ar. Evreux, c” Vernon, c” 
Saint-Vincent-des-Bois). 

Boissi, 630 e. V. Ecclesia de Bois- 
siaco, Bosiacum. 

Boissi, 674 e. V. Bossiacum. 

Roissiaco (Ecclesia S. Andrew de), 
316 f. Boissy-l'Aillerie (Seine-et- 
Oise, ar. Pontoise). Cf. Boissi, Bo- 
siacum. 

Boissiaco (Terra communis de), 672 
k. V. Bossiacum. 

Boissieres (La), 716 b. 

Boissoi (Ecclesia de), dicec. Rothoma- 
gensis, 264 a. Boissay (Seine-Infér. 
ar. Neufchatel-en Bray, ce Londi- 
niéres). 

Bois-Turpin (Le) 618 f. 

Bois-Wimont (Ecclesia de), dicc. 
Rothomagensis, 283 e. Bois-Fli- 
mont (Seine-Inf. ar. et c* Yvetot) 

Bolatium, 627, n. 21. V. Boeleium. 

Bolebec (Ecclesia de), dicecesis Rotho- 
magensis, 285 a. b. 642 d. 708 d. 
Bolbec (Seine-Infér. ar. le Havre). 
Cf.S. Martini de Fontibus ecclesia. 

Boleium Terrici, 628 f. Cf. Boeleium. 

Bolesia , 665 1. 

Bolevilla (Ecclesia de), 515 h. 538 
d. Bolleville (Manche, ar. Coutances, 
c™ la Haye-du-Puits). 

Bollevilla (Ecclesia de), dicee. Rotho- 
magensis, 285 e. 64a d. Bolleville 
(Seine-Infér. ar. le Havre, c” Bol- 
bec). 

Bollant, 650 F. 

Bolon, 654 e. Boulon (Calvados, ar. 
Falaise, c* Bretteville-sur-Laise). 

Bolonia supra Mare. [bi nuptia regis 


Anglia et Isabelle, Philippi IV, 
Francorum regis, filie, an. 1307 
celebrantur, 347 g. 483 d. Bolo- 
nie comitatus, post mortem Ma- 
thildis comitisse , regi evenit , 586 c. 
Boulogne-sur-Mer ( Pas-de-Calais). 
Cf. Bouloigne, Boulongne, ' Bou- 
longne -sus-lu-Mer. 

Bomi (Feodum de), 659 d. Fief de 
Bomy, sis a Saint-Riquier? (Somme, 
ar. Abbeville, c” Ailly-le-Haut- 
Clocher). 

Bona Meison, 634 e. V. Bone Domus 

Bona Molendina, 751 d, n. 26. V. 
Bonsmolins. 

Bona Vallis , 660 j. Bonnevaux (Seine- 
et-Oise, ar. Etampes, c™ Milly, c”* 
Buno-Bonnevaux ). Cf. Boneval. 

Bona Villa. — (Ballivia de), 615 Ff. 
621 f. 634 g. 635 e. 637 Ff. j. 640 
1. m. Bonneville-sur-Touques (Cal- 
vados, ar. etc” Pont-’Evéque). Cf. 
Bonavilla super Tosquam. 

Bona Villa, 672 c. f. 

Bona Villa, 609 j. (Ecclesia de), 524 
h. 537 f. — (Decima de), 514 a. 
La Bonneville (Manche, ar. Valo- 
gnes, c* Saint-Sauveur-le- Vicomte). 

Bona Villa (Prata de), 629 b. Bonne- 
ville (Seine-et-Oise, ar. et c* Pon- 
toise, c™ Méry-sur-Oise). 

Bona Villa super Tosquam, 681 k. 
Bonneviile-sur-Touques (Calvados , 
ar. et c* Pont-!Evéque) V. Bona 
Villa. 

Bone Domus, juxta abbatiam de Al- 
neto, 591 b. Bonne-Maison (Calva- 
dos, ar. Caen, c™” Villers-Bocage). 
Cf. Bona Meison. 

Boncibas , 635 b. 

Boncornu, 671 b. 

Bon Couvent (Le), 384 a. Buon Con- 
vento (Italie, prov. Sienne). 

Bondevilla (Ecclesia de), dicec. Ro- 
thomagensis, 2¢.8 h. 698 ce. Boude- 
ville (Seine-Infér. ar. Yvetot, c’ 
Doudeville). 

Bondevilleta ( Ecclesia de) , dicec. Ro- 
thomagensis, 292 f. Bondeville-sur- 
Kécamp ( Seine-Infér. ar. Yvetot, 
ce” Valmont). 

Bondofle, 670 k. 671 b. c. Bondoufle 
(Seine-et-Oise, ar. et c” Corbeil). 

Boneboz , 635 j. Bonnebosq (Calvados, 
ar. Pont-I'Evéque, c* Cambremer). 
V. Bono Bosco (Ecclesia de). 

Bonet, 661 e. Bonny (Loiret, ar. Gien , 
ce" Briare). 

Boneles, 670 j. Bonnelles (Seine-et- 
Oise, ar. RKambouillet, c®” Dour- 
dan). 

Bones, 673 e. V. Bonne. 

Boneval, 665 c. V. Bona Vallis. 

Bonevallis feodum, 694, n. 3. 

Bonevileta , 636 m. Bonneville-la-Lou- 
vet (Calvados, ar. Pont-l'Evéque 
ce" Blangy). 

Boneville (La baillie de), 615, n 1. 

Bongié, 634 c, n. 4. 

Bonivent (Cité de), 26 e. ag d. e. 85 
j. etn. 11, Bénévent (Italie, prov. 
Naples). 

Bonivent (Province de), 26 e. 

Bonne, terra de Bonnis, 671 k. 673 
h. Bonnes , auj. Chamarande (Seine- 
el-Oise, ar. Etampes, ce” Arpajon). 
Cf. Bones, Bosnes. 

Bonnetot (Ecclesia de), diac. Rotho- 
magensis , 297 g- Bonnetot (Seine- 
Inféer. ar. Dieppe, c* Totes). Nihil 


de ea villa hodie superest. 














Bonolium, 650 b. Bonneuil-en- Valois 
(Oise, ar. Senlis, c* Crépy). 

Bononia in Lombardia, 108 g. 112 j. 
112 ec. 180 d. Corpus B. Dominici 
huc translatum, 108 k. [bi Ray- 
mundus de Penna Forti in jure ca- 
nonico legit, 180 c. Ibi monaste- 
rium monialium S. Agnetis a B. 
Dominico conditum , 183 ec. Ibi 
capitula generalia fratrum Predi- 
catorum celebrata, 181 c. 189 h. 
Bologne (ltalie). 

Bononienses Henrico VII imperatori 
infensi, 198 d. 

Bononiensis S. Agnetis monialium 
monasterium a B. Dominico fun- 
datum, 183 c. Couvent de Sainte- 
Agnes , & Bologne (Italie). 

Bonsmolins, 706 g. 748 c. Bonmoulins 
(Orne, ar. Mortagne, c™ Moulins- 
la-Marche). Cf; Bona Molendina. 

Bono Bosco (Feodum de), 709 4. 
Bonnebosq Calvados ar. Pont-l'E- 
véque, c* Cambremer). Cf. Boneboz. 

Bonus Conventus in Tuscia. [bi Hen- 
ricus VII imperator moritur, 198 d. 
Bonconvento (Italie). 

Bonus Fossatus, 735 d. — Bono 
Fossato (Ecclesia de), dicecesis 
Constantiensis, 508 c. Saint-Mar- 
tin-de-Bonfossé (Manche, ar. Saint- 
Lo, c* Canisy). 

Bono Meisnillo (Ecclesia de), dicec. 
Rothomagensis in decanatu Novi 
Castri, 270 k. V. Bosméenil (Le). 

Bonus Portus, monasterium Cister- 
ciense prope Pontem Arche, 376 
f. n. 3. Ibi moritur Guillelmus de 
Ponte Arche, quondam episcopus 
Lexoviensis, 214 f. Bonport (Eure, 
ar. de Louviers, ec” el c** de Pont- 
de-lArche). 

Boolei, 617 b. 

Boon, 619 j. V. Bohon. 

Boonel, 679 d. 

Boos (Ecclesia de), dicec. Rothoma- 
gensis, 248 |. Boos (Seine-Infér. 
ar. Rouen). 

Boovilla, 705 g. 

Boovilla (Ecclesia de), dicec. Rotho- 
magensis, 295 d. Beauville-la-Cité 
(Seine-Infér. ar. Yvetot, ce” Dou- 
deville, ec” Bretteville-Saint- Lau- 
rent). 

Boquelont (Ecclesia de), dicecesis Ro- 
thomagensis, 237 b. Bouquelon 
(Eure, ar. Pont-Audemer, c” Quil- 
lebeuf). 

Boraz , 663 j. 

Borcberge, in dicecesi Maguntina, Ree- 
tius Borgentrick, in dicecesi Pader- 
bornensi, 179 a, n. t. 

Bordanvilla, 616 a. V. Bordeinvilla. 

Bordeaus, 639 h. Bordeaux -Saint- 
Clair (Seine-Infér. ar. le Havre, 
ce” Criquetot). V. Bordelli (Eccle- 
sia de). 

Bordeinvilla (Ecclesia de), dicec. Ro- 
thomagensis, 264 d. Bourdainviile 
(Seine-Infer. ar. Yvetot, vc” Yer- 
ville). V. Bordanvilla. 

Bordelli (Ecclesia de), dicee. Rotho- 
magensis, 290 g. V. Bordeaus. 
Bordello Vigneti- (Capella leprosariz 
de), dicee. Rothomagensis, 317 c. 
et n. 2. Le-Bordeau-de-Vigny (Seine- 
el-Oise, ar. Pontoise, c’” Marines. 

c™ Vigny). 

Bordeniaco (Ecelesia de), dicec. Ro- 
thomagensis, 249 j. Saint-Léger- 
du- Bourg - Denis ( Seine-Infér. ar. 

Bordelt fos) 647.686 .669 . 640 

641 - BarDenus con” 2. Basu 

| ord 


Q. Reband 


Rouen, c Dametal). V. Ligier (S.) 
de Bordeni. 

Bordiaux (Plainnes de), 102 c. d. — 
V. Burdegala. 

Boreio (Ecclesia de), dicecesis Con- 
stantiensis, 498 d. Bourey (Man- 
che, ar. Coutances, ce” Bréhal). 

Borgés (Li), 646 e. 

Borgoigne (Les contrées de), ho g. V. 
Burgundia. 

Borquebu, 616 h. Bourgucbus (Calva- 
dos, ar. Caen). 

Borgundia, 165 c. V. Burgundia. 

Bornenbuse (Ecclesia de), dicec. Ro- 
thomagensis, 278 a. Bornambusce 
(Seine-lnfér. ar. le Havre, ec" Go- 
derville). 

Bornenvilla, 637 d. 

Bornevilla (Ecclesia de), dicecesis Ro- 
thomagensis , 234 f. Bonneville-sur- 
le-Bec ou Bonneville-Aptot (Seine- 
Infér. ar. Pont-Audemer, c’” Mont- 
fort-sur-Risle ). 

Bornevilla (Ecclesia de), dicecesis Ro- 
thomagensis, 238 c. Bourneville 
(Eure, ar. Pont-Audemer, c” Quil- 
lebeuf). 

Borni (Boscus de), 655 e. 

Borriacum, 625 d. Boury (Oise, ar. 
Beauvais , ec’ Chaumont). Cf: Bour- 
riaco (Ecclesia de). 

Borrovilla, 528 e. V. Berrovilla. 

Borsincort (Vicecomiltatus de), 658 e. 

Bes Berenger, 639 m. 640 a. Bose- 
Bérenger (Seine-Infér.), seu Bos-Bé- 
ranger (Eure, ar. Pont-Audemer, 
c”* etc™ Bourg-Théroulde). Cf. Bosei 
Berengerii ecclesia. 

Bos Bernart Comin (Ecclesia de) , dice- 
cesis Rothomagensis, 233 h. Bos- 
Bénard-Commin (Eure, ar. Pont- 
Audemer, c” Bourg-Théroulde). 

Bos Bernart de Cressy (Ecclesia de). 
dieecesis Rothomagensis, 233 h. 
Bos-Bénard-Cressy ( Kure, ar. Pont- 
Audemer, c” Bourg-Théroulde). 

Bos Bordel (Ecclesia de), dicecesis 
Rothomagensis , 240 g. Bosc-Bordel 
(Seine-Infér. ar. Rouen, c” Buchy). 
Cf. Boscus Bordel. 

Bos Danebolt (Ecclesia de) , dicec. Ro- 
thomagensis, 250 a. Bois-d’Enne- 
bourg (Seine-Infér. ar. Rouen, c™ 
Darnetal ). Cf. Boscus Danebout. 

Bos Huum de Alneto, 640 b. Bose- 
Hyon (Seine-Inf. ar. Neufchatel- 
en-Bray, c” Gournay-en-Bray ). Cf. 
Boscus Huon. 

Bos Melet, 640 f. (Seine-Infér. ar. 
Dieppe, c” Totes, c* Aulfay). Cf. 
Boscus Merleit. 

Bos Normant , 235h. V. Bois Normunt. 

Bos Renolt (Ecclesia de), dicecesis Ro- 
thomagensis, 234 e. Bose-Renoult- 
ey-Roumois (Eure, ar. Pont-Aude- 
mer, ce” Bourg-Théroulde). 

Bos Rogerii (Ecclesia de), dicecesis 
Rothomagensis , 240 j. Bose-Roger- 
sur-Buchy (Seine-lofer. ar. Rouen, 
ce” Buchy). Cf. Boscus Rogeri 

Bos Rogier ( Ecclesia de) , dicecesis Ro- 
thomagensis , 235 j. Bose-Roger-de- 
la-Londe (Eure, ar. Pont-Audemer, 
c” Bourg-Théroulde). V. Boscus 
Rogeri. 

Bos Rohart (Ecclesia de), dic. Ro- 
thomagensis, 244 k. Bose-le-Hard 
(Seine-Infér. ar. Dieppe, c” Bel- 
lencombre). Cf. Boscus Rohardi. 

Boscheriorum feodum, 4g6 f. 

Boschiervilla (Ecclesia de), diacesis 





INDEX GEOGRAPHICUS. 


837 


Rothomagensis, 235.h. Boscherville- 
en-Roumois (Eure, ar. Pont-Aude- 
mer, c” Bourg-Théroulde). 

Boscus, 667 j. 

Boscus , 671 £. Bois-le-Vicomte (Seine- 
et-Marne, ar. Meaux, c™” Claye, 
c* Mitry-Mory). 

Boscus Anseré, Ansered, 705 b. 714 
d. 715 h. Bois-Anzeray (Eure, ar. 
Evreux, ¢ Rugles). Cf Bois An- 
seren. 

Bosco Ascelini (Ecclesia de), dicec. 
Rothomagensis , 241 j. 639 f. Bose- 
Asselin (Seine-Infér. ar. Neufcha- 
tel-en-Bray, c” Argueil, c* Sigy). 

Boscus Balduini, 697 j. 709 ¢. 

Bosci Berengerii ecclesia, dicec. Ro- 
thomagensis, 245 e. 708 j. Bose 
Bérenger (Seine-Infer. ar. Neuf: 
chatel-en-Bray, c” Saint-Saens ). Cf. 
Bos Berenger. 

Boscus Bordel, 639 h. V. Bos-Bordel. 

Bosco Bordin (Terra de) , 663 c. Bois- 
Bourdin (Youne, ar. Joigny, c” 
Villeneuve-sur-Yonne). 

Boscus Buardi, 667 a. Bois de Bouard, 
prope Chdteauneuf-sur-Cher. V. Cas- 
tellum novum super Cher). 

Boscus communis, 682 b. V. Bois- 
commun. 

Boscus Danebout, 614 k. V. Bos Da- 
nebolt. 

Boscus Episcopi, ecclesia dicec. Ro- 
thomagensis. Ejus patronus prio- 
ratus Belli-Loci, 246 g. Bois-E- 
véque (Seine-Infér. ar. Rowen, c” 
Darnetal). 

Boscus Ernaudi, 705 c. Le Bois-Ar- 
nault (Eure ,ar. Evreux ,c”" Rugles). 

Bosco Gaufridi (Ecclesia de), diac. 
Rothomagensis, 266 a. Bosc-Geof- 
froy (Seine-Infér. ar. Neufchatel- 
en-Bray, c” Londiniéres). 

Bosco Gauteri (Ecclesia de), dicecesis 
Rothomagensis, 241 b. Bois-Gau- 
tier (Seine-Infér. ar. Neufchatel- 
en-Bray, c” Argueil, c”® la Cha- 
pelle-Saint-Ouen). 

Bosci Gerardi ecclesia, dicecesis Ro- 
thomagensis, 243 e. Bose-Guérard- 
Saint- Adrien (Seine-Infér. ar. 
Rouen, c” Cléres). Cf. Boscus Gi- 
rardi, 

Boscus Gileberti, Giliberti, a41 c. 
241 c. Bois-Guilbert (Seine-Infeér. 
ar. Rouen, c” Buchy). 

Boscus Girardi, 707 h. V. Bosci Ge- 
rardi ecclesia. 

Boschus Goeti (Ecclesia de) , digecesis 
Roihomagensis, 233 f. Bos-Gouet 
(Eure, ar. Pont-Audemer, c” Rou- 
tot). 

Bosco Guerardi (Ecclesia de) , dicece- 
sis Rothomagensis, 235 d. e. Bos- 
Guérard-de-Marcouville (Eure, ar. 
Pont-Audemer, c” Bourg -Thé- 
roulde). 

Boscus Guillelmi, 632 f. Bosca Guil- 
Jelmi (Ecclesia de), 231 j. Bois- 
Guillaume (Seine-Infér. ar. Rouen, 
ce” Darnetal). Cf. Boscus Willelmi. 

Boscus Guillelmi, 650 h. 

Boscus Haricurie, 638 e. 

Boscus Havot, 638 d. e. 

Bosco Heroidi (Ecclesia de) , dicecesis 
Rothomagensis, 241 b. Bois- He- 
rou/t (Seine-Infér. ar. Rouen, c” 
Buchy). Cf. Boscus Herout. 

Boscus sferout, 639 g. h. V. Boscus 
Herod. 

Bosco Huelini (Ecclesia de), diac. 








838 


Rothomagensis, 25y f. — (Decima 
de), 433 e. Bois-Hulin (Seine-Infér. 
ar. Dieppe, c* Longueville). Cf. 
Petri (B.) de Bosco Huelin ecclesia. 

Boscus Huon, Huun, 638 h. j. k. 1. 
Bose-Hyon. V. Bos Huum. 

Boscus Jalet et Garnet, 632 h. 

Boscus Joscelini, 712 b. 

Bosco Katerinz (Ecclesia de) , dicece- 
sis Rothomagensis, 241 a. Bose- 
Edeline (Seine-Infér. ar. Rouen, 
ce” Buchy). Cf. Boscus Odeline. 

Boscus Malesherbes, 660 g. h. Males- 
herbes (Loiret, ar. Pithiviers). 

Boscus Merleit (Capella de), diac. 
Rothomagensis, 256 j. V. Bos Me- 
let. 

Boscus Milonis, 652 h. 

Boscus Novelli, prioratui Longe Ville 
datus, 435 b. V. Bois Novel. 

Boscus Odeline, 639 g. V. Boscus 
Katerine. 

Boscus Plassiaci Comitis, 670 |. V. 
Plassiacum Comitis. 

Boscus Renerii, 639 g. 

Boscus Ricardi, 450 k. 

Boscus Roberti, 644 j. Bois- Robert 
(Seine-Infér. ar. Dieppe, ce” Lon- 
gueville). 

Boscus Roberti, 706 b. 715 a. h. 

Bosco Roberti (Ecclesia de), diecesis 
Rothomagensis , 236 j. Bos Robert 
(Eure, ar. Bernay,c” Brionne). Cf 
Bois Robert 

Boscus Rogeri, 639 h. V. Bos Rogerii. 

Boscus Rogeri, 623 a. 712. ¢. Bose- 
Roger (Eure, ar. Evreux, ¢* Pacy- 
sur-Eure, c* Plessis-Hébert). 

Boscus Rogeri, 235 k. 236 c. V. Bos- 
Rogier. 

Boscus Rogeri, 533 a. Bois- Roger 
(Manche, ar. Coutances, ec Saint- 
Malo-de-la-Lande). Cf. S. Nicholai 
de Bosco Rogeri ecclesia. 

Boscho Rogulphi (Ecclesia de) , dicec. 
Rothomagensis, 262 ¢. Bose - Ro- 
court (Seine-Infér. ar. Dieppe, c™” 
Eu). 

Boscus Rohardi, 436 b. V. Bos-Ro- 
hart. 

Boscus Strabo, 639 j. Bois-le-Borgne 
(Seine-Infér. ar. Neufchatel-en- 
Bray, ec" Argueil, c” Sigy). 

Boscus Theroade, 434 e. 436 a. V. 
Burgum Theroudi. 

Boscus Tiboudi, 631 c. 

Boscus Willelmi, 6:4 h. j. 616 c. 
640 g. Boscus Guillelmi. 

Boseval ultra Sequanam in ballivia 
Bone Ville, 640 |, Beuzeval (Cal- 
vados, ar. Pont-'Evéque, c* Do- 
zulé). 

Bosevilete , 645 e. Beuzevillette (Seine- 
Infér. ar. le Havre, ce” Bolbec). 
Bosevilla, 642 d. 645 e. Beuzeville- 
la-Grenier? (Seine-Infér. ar. le 

Havre, ce” Bolbec). 

Bosevilla (Ecclesia de), 523 g. Beu- 
zeville-au-Plain (Manche. ar. Valo. 
gnes, c” Sainte-Mére-Eglise. Cf. 
Buesevilla. 

Bosevilla in Bauteis (Ecclesia de), 
dicecesis Constantiensis, 512 d. 
Beuzeville-en- Bauptois (Manche, 
ar. Valognes, c” Sainte-Mere- 
Eglise). 

Bosevilla super Vada (Ecclesia de), 
dicecesis Constantiensis, 511 d. 
Beuzeville-sur-le-Vey (Manche, ar. 
Saint-L6, c* Carentan). Cf. Buse 
villa super Vada. 


INDEX GEOGRAPHICUS. 


Bosgillout , 631 d. Boisjelou (Eure, ar. 
les Andelys, c et c™ Gisors). 

Bosiacum, 629 a. V. Boissiaco (Ec- 
clesia de). 

Bosissia , 664 g. Boississe-la-Bertrand? 
Boissise-le-Roi? (Seine-et-Marne, ar. 
et c” Melun). 

Bosmenil (Le), 639 f. Bose-Mesnil 
(Seine-Infér. ar. Neufchatel -en- 
Bray, c” Saint-Saéns). V. Bono 
Meisnillo (Ecclesia de). 

Bosnes , 674 j. V. Bonne. 

Bossencuria, 638 j. k. 

Bossiacum, 672 1. Boissy-sous-Saint- 
Yon (Seine-et-Oise, ar. Rambouil- 
let, c™ Dourdan). Cf. Boissi. 

Bossmenart (Boscus de), 660 1. V. 
Bois Menart. 

Bossoi (Ecclesia de), dicecesis Rotho- 
magensis, 242 a. Boissay (Seine- 
Inferieure, ar. Rouen, c” Buchy). 

Botegni villa, 627 h. et n. 25. Bouti- 
qny (Eure-et-Loir, ar. Dreux, c™” 
Nogent-le-Roi). Cf. Botenvilla. 

Boteilles, 433 a. Bouteilles (Seine-In- 
férieure , ar. Dieppe, c™ Offranville , 
ce” Rouy-Mesnil-Bouteille. ) Cf. Bou- 
tellis (Ecclesia de). 

Botemont (Feodum de), 624 |. 

Botenvilla, 627 n. 25. V. Botegni. 

Boterels (li), 715 h. 

Botincurt, 631 c. Boutencourt (Oise, 
ar. Beauvais, c* Chaumont.) Cf. 
Quintini (S.) de Botencourt eccle- 
sia. 

Botounére (la), 636 g. 

Bou, 741 g. etn. 25 (Loiret, ar. et 
ce” Orléans). 

Bouafles (Ecclesia de), dicec. Rotho- 
magensis, 267 j. Bouajfle (Seine- 
Inférieure, ar. Neufchatel, ce” Au- 
male, c™ Vienx-Rouen ). 

Boubiez (Ecclesia de), dicec. Rotho- 
magensis, 325 f. Boubiers (Oise, 
ar. Beauvais, c” Chaumont). V. S. 
Lupi ecclesia. 

Boucheviler (Ecclesia de), dicec. Ro- 
thomagensis, 314 c. Bouchevilliers 
(Eure, ar. Les Andelys, c** Gisors). 

Bouconvillari (Ecclesia de), dicc. 
Rothomagensis, 323 d. Bouconvil- 
lers (Oise, ar. Beauvais, ec Chau- 
mont). 

Bougeium, 702 a. Bougy (Calvados , 
ar. Caen, ce" Evreey). Cf. Bougeyo 
(terra de). 

Bougelle, 640 |. 

Bougeyo (Terra de), 700 e. V. Bou- 
geium. 

Bouhon (Prioratus de), 552 ¢. V. 
Bohon. 

Boujalle (La), 382 h. Boujaille 
(Doubs, ar. Pontarlier,c™ Levier). 

Boulemont, 796 a. n. 5. Bourlemont, 
(Vosges, ar. Neufchateau , c™ Cous- 
sey, c™ de Frébécourt). 

Boullencourt (Villa de), in castellania 
Montis Desiderii, 677 e. Boulin- 
court (Somme, ar. Péronne, c™” 
Roisel, c** Driencourt). 

Bouloigne (La contée de), 820 c. Bou- 
logne-sur-Mer. V. Bolonia. 

Bouloingne, 86 h. Bologne (Italie). 

Boulongne-la-Grace. lbi Johannes Les- 
cot et Johannes Andreas in jure 
magistri, 353 h. Bologne (Italie). 

Boulongne, Boulongne sus la mer, 446 
h. Ibi Ludovicus IX cum Simone 
de Monteforti, Leicestria comite , 
colloquium habet, 17 j. Boulogne- 
sur-Mer. V. Bolonia. 


Boumont, 647 c. Beaumont-en-Beine 
(Aisne, ar. Laon, c* Chauny). 
Bouquetot (Ecclesia de), dicecesis Ro- 
thomagensis, 238 |. Bouquetot 
(Eure, ar. Pont-Audemer, c” Rou- 

tot). 

Bourc , 383 f. Borgonovo (Italie, prov. 
de Piacenza). 

Bourc-le-Chastel (Le), 384 c. (Italie): 

Boure-de-Dun, 390 j. 394 c. Le fief 
du Boure-de-Dun, 391 a. Le Bourg- 
dun (Seine-Inférieure , ar. Dieppe, 
ce" Offranville). Cf. Dum, Dun, 
Dunum , Jehan ( Chapelle Saint-). 

Bourc-Neuf (Le), 383 j. (Italie). 

Boure-Saint-Denis (Le) , 383 g. Borgo 
San Donnino (Italie, prov. de 
Parma). 

Bourdeinvilla, 640 1. Bourdainville 
(Seine-Inférieure, ar. Yvetot, c™ 
Yerville). . 

Bourdiaus, Bourdiaux en Gascongne, 
102 e. — (Land de), 344 d. f. 
V. Burdegala. 

Bourges, g k. 1. 809 f. 813 g. 820 
n. 20 — (La contd de), 97 e. V. 
Biture. 

Bourgoingne (La contrée de), 87 e. 
97 d. V. Burgundia. 

Bourgongne, ho g. 6g e. f. 87 e. V. 
Burgundia. 

Bourgueingnons (La contrée des) , 87 e. 

Bourriaco (Ecclesia de), 363 j. V. 
Borriacum. 

Boussaium, 638 j. 

Bouteillier (Molendinum 
630 b. 

Boutellis ( Ecclesia de) , diaec. Rotho- 
magensis, 257 k. V. Boteilles. 
Boutevilla (Ecclesia de), 523 h. 
Boutteville (Manche, ar. Valognes, 

ce” Sainte-Mére-Eglise ). 

Bouvéles, 639 b. Bouelle? (Seine-Inf. 
ar. et c™ Neufchatel-en-Bray). Cf. 
Boveles. 

Bouvines, 146 c. (Nord, ar. Lille, c* 
Cysoing). Cf. Bovine. 

Bova (S.), 268 j. 641 a. b. Bove feo- 
dum, 708 |. k. Sainte-Beuve-aux- 
Champs , vel Sainte-Beuve-en-Riviere 
(Seine-Inf. ar. Neufchatel-en- 
Bray). 

Bove (S.) de Britonis Villa ecclesia , 
diec. Rothomagensis, 305 g. n. 3. 
Berthenowville (Eure, c* Les Ande- 
lys, ec" Ecos). 

Bovéeles , 639 b. V. Bouveles. 

Boves (La terrede),1 6b. Boves (Somme, 
ar. Amiens, c” de Sains). 

Bovilla (Ecclesia de), diac. Rotho- 
magensis, 251 j. 637 f. Bouville 
(Seine-Inf. ar. Rouen, c” Pavilly). 

Bovinarum pons. Ibi feliciter pugnat 
Philippus-Augustus, 147 b. c. Bel- 
lum de Bovinis , 178 c. V. Bouvines. 

Boymeque, 388 h. Le Bois Maigre 
(Eure, ar. Les Audelys, c” Fleury, 
c™ Perriers-sur-Andelle). 

Brach, 657 |. Braches (Somme, ar. 
Montdidier, ce Moreuil). 

Bracheio (Decanatus de), diac. Ro- 
thomagensis, 301 c. — (Ecclesia 
de), 302 c. V. Brachy. 

Brachy (Decanatus de), in dicec. Ro- 
thomagensi, 329 b. Brachy (Seine- 
Inf. ar. Dieppe, ec Bacqueville). 

Brachy (S.), 382 |. Saint-Branches 
(Suisse, Valais). 

Brageriacensis conventus fralrum 
Praedicatorum an. 1264 erectus, 
188 a. Bergerac (Dordogne). 


dictum), 








Brahal (Feodum de) , ad regem spec- 
tans, 608 c. V. Bréhal. 

Brahé, 704 b. Cf: Braium. 

Brat, 676 j. Bray-Saint-Christophe 
(Aisne, ar. Saint-Quentin, c™ 
Saint-Simon). 

Brai-en-Cingeleis, 616 j. k. Bray-en- 
Cinglais (Calvados, ar. Falaise, c” 
de Brettevillé). 

Braindeaucuria (Ecclesia de), dicec. 
Rothomagensis, 273 e. Bradian- 
court (Seine-Inf. ar. Neufchatel- 
en-Bray, c® Saint-Saéns). 

Brainvilla, 532 k. Brainville (Manche, 
ar. Coutances, c” Saint-Malo-de- 
la-Lande.) Cf: Brenvilla. 

Braiose honor, 695 g. Briouze-Saint- 
Gervais (Orne, ar. Argentan). Cf. 
Braosa, Breosa. 

Braiose , juxta Falesiam, 605 f. 

Braium, 697 h. Brée (Manche, ar. 
Coutances, c**et c™ Cérisy-la-Salle). 
Vide Brahé. 

Braium, 619 ¢. Brée (Manche, ar. 
Avranches, c™” Pontorson, c™ 
Fains). 

Braium, 702 f. Bray? (Calvados, ar. 
Caen, c” Creully, c’* Lasson). 

Braium, 731 d. Bray-sur-Somme 
(Somme, ar. Péronne). 

Braio (Decanatus de), in diac. Ro- 
thomagensi, 314 c. Doyenné de 
Bray (Seine-Inf. ar. Neufchatel, 
ce” Argueil). 

Braio (Domus de), 649 h. Bray-sur- 
Somme (Somme, ar. Péronne). 
Brametot (Ecclesia de), dioec. Rotho- 
magensis, 302 d. Brametot (Seine- 
Inf. ar. Yvyetot, c” Fontaine-le- 

Dun). 

Bramford (Manerium de), ecclesiv 
Ebroicensi datum, 465 d. 

Brammeest , 700 g. 

Brane monasterium. Ibi corpus 5. 
Evodii translatum, 430 c. Braisne- 
sur-Vesle (Aisne, ar. Soissons). 

Brancemont, 655 e. 

Brandi, Brandiz (Port de), 103 a. 
345 c. Brindes (Italie). 

Branlia, 659 g. Bransles? (Seine-et- 
Marne, ar. Fontainebleau, c™ 
Chateau-Landon). 

Branvilla, 635 a. d. Branville (Cal- 
vados, ar. Pont-l/Evéque, c” Do- 
zulé), 

Branvilla (Ecclesia de), 529 e. Bran- 
ville (Manche, ar. Cherbourg, c”" 
Beaumont). 

Branvilla (Terra de), 613 g. 

Braolium, 674 c. 


Braosa, Braose , 619 a. m. V. Braiose* 


honor. 

Braquemont (Ecclesia de), dicec. Ro- 
thomagensis, 265 a. (Seine-Inf. 
ar. et c™ Dieppe). 

Braquetuil, 615 b V. Braquetuit. 

Braquetuit (Ecclesia de), dicec. Ro- 
thomagensis, 244 b. Bracquetuit 
(Seine-Inf. ar. Dieppe, c™ Totes). 

Bratell (L’hospital), 441i g. (Angle- 
terre, comié de Wincester). 

Bray, 635 f. 

Braye le Conte Robert, 821 h. Brie- 
Comte-Robert (Seine-et-Marne, ar. 
Melun). 

Brayo (Decanatus de), in diac. Ro- 
thomagensi, 329 d. V. Braio (De- 
canatus de). 

Breauté (Ecclesia de), dicec. Rotho- 
magensis, 284 h. Bréauté (Seine- 
Inf. ar. Le Havre, ce” Goderville). 





INDEX GEOGRAPHICUS. 


Breban, 8 g. Le Brabant (Belgique). 

Brécé, Breceium, 594 k. 595 1. Ibi 
homines ob merita SS. Savignia- 
censium sanati, 603 e, f. Brecey 
(Manche, ar. Avranches). 

Brechoucort , 656 b. 

Brecie, 383 h. Berceto (Italie, prov. 
de Parme). 

Breetot (Ecclesia de), dicec. Rotho- 
magensis, 237 j. Brestot (Eure, ar. 
Pont-Audemer, c® Montfort-sur- 
Risle ). 

Breevallis castellania, 623 g. 689 a. 
751 d. n. 32. Bréval (Seine-et- 
Oise, ar. Mantes, c™ Bonnieéres ). 
Cf. Brehervallis , Brehevallis. Bret- 
val. Brevallis. 

Bregesard, 694 n. 8. V. Bricessart. 

Brehal, 610d. — (Ecclesia de) , dicec. 
Constantiensis, 498 a. 534 a. 
540 j. Bréhal (Manche, ar. Cou- 
tances). 

Brehercuria, 622 h. j. V. Brehocort. 

Brehervallis, 681 1. V. Breevallis. 

Brehevallis foresta, 623 |. V. Bree- 
vallis, 

Brehocort, 712 c. Brécourt (Eure, ar. 

vreux, c” Vernon, c™ Douains.) 
Cf. Brehercuria. 

Breinvilla (Ecclesia de), dicec. Con- 
stantiensis, 4gg a. 535 b. Breville , 
(Manche, ar. Coutances ,c” Bréhal). 

Breival, 640 f. V. Breevallis? 

Brekerdale ,639 bh. Briquedalle (Seine- 
Inf. ar. Dieppe, c* Valmont, c™ 
Sassetot-le-Mauconduit). 

Bremoster, 638 h. k. |. V. Bremostier ? 
Bremoustier? 

Bremostier (Ecclesia de), dicec. Ro- 
thomagensis, 315 |. Brémoniier- 
Merval (Seine-Inf. ar. Neufchatel- 
en-Bray, ec" Gournay). 

Bremoustier (Ecclesia de), dicec. Ro- 
thomagensis, 271 c. Bremonticr 
(Seine-Inf. ar. et c** Neufchatel-en- 
Bray, c” Massy). 

Brentevilla (Ecclesia de), diac. Ro- 
thomagensis, 304 g. Bretteville 
(Seine-Inf. ar. Dieppe, c” Totes, 
c™ Varneville-Bretteville ). 

Brenvilla (Ecclesia de), dicec. Con- 
stantiensis, 496 b. V. Brainvilla. 

Breosa, 707 b. V. Braiosa. 

Bresillevast, 536 e. Brillevast (Man- 
che, ar. Cherbourg, ec” Saint- 
Pierre-Eglise). V. Brisilievat. 

Brestachia, 633 a. V. Breteschia. 

Bretaingne , 6g f. V. Britannia. 

Bretannie furni, 649 d. Bretagne , 
faubourg de Péronne (Somme). 

Bretegnoles , 622k. Bretagnolles (Eure, 
ar. Evreux, c” Saint-André.) Cf, 
Bretingnoles. 

Breteignicort, 655 c. Berthenicourt 
(Aisne, ar. Saint-Quentin, c Moy). 

Bretellum , 663 k. 

Breteschia (La), 632 a. La Bretéche 
(Seine-et-Oise, ar. Versailles , c* 
Marly-le-Roi, c™* Saint-Nom-la-Bre- 
teche). Cf. Brestachia. 

Bretevilla, 435 e. 643k. m. 644 m. 
71 c. 

Bretevilla, 570 n 3. 572 a. b. 

Bretevilla (Ecclesia de), 513 d. Bret- 
teville-sur-Ay (Manche, ar. Cou- 
tances, c” Lessay). 

Bretevilla (Ecclesia de) , 530 h. Bret- 
teville-en-Saire (Manche , ar. Cher- 
bourg, c” Octeville). 

Bretevilla (Ecclesia de), dieec. Rotho- 
magensis, 253 h. Bretteville-sur- 





839 


Tétes (Seine-Inf., ar. Dieppe, 
Totes, c™ Varneville-Bretteville). 

Bretevilla (Ecclesia de) , dicec. Rotho- 
magensis, 287 b. Bertreville-sur- 
Cany (Seine-Inf. ar. Yvetot, c™ 
Cany). 

Bretevilla super Oudon, 619 e. Bret- 
teville-sur-Odon (Calvados, ar. et c” 
Caen). Cf. Breteville et Brettevilla. 

Bretevilla le Rabel, 621 e. Bretteville- 
le-Rabet (Calvados, ar. Falaise, c® 
Bretteville-sur-Laize). 

Breteville (Terra de) , in ballivia Cado- 
mensi, 754 k. V. Bretevilla super 
Oudon. 

Brethevilla, 536 £. Bretteville-en-Saire. 
V. Bretevilla. 

Brethevilla, 538 f. Bretteville-sur-Ay. 
V. Bretevilla. 

Bretheuil, 765 f. V. Britolium. 

Bretingni, 652 e. Brétigny (Oise, ar. 
Compiégne, c” Noyon). 

Bretingnoles , 712 b. c. V. Bretegnoles. 

Bretolii feoda, 705 f. V. Britolium. 

Brettevilla, 703 e. g. 704 j. V. Bre- 
tevilla super Oadon. 

Brevallis, 748 f. n. 27. V. Breevallis 
Castellania. 

Brevedent, 644 c. Le Brevedent ( Calva- 
dos, ar. Pont-l'Evéque, c” Blangy). 
Bewreda. 

Brevilla, 533 j. 704 d. Bréville (Man- 
che, ar. Coutances, c® Bréhal). 

Brevilla, 639 1. 

Brevilla, 620 h. Bréville (Calvados, 
ar. Caen, ce” Troarn). 

Bria, 337 c. 374 m. 670 a. d. |. La 
Brie, ancienne province de France. 

Bria (Molendina de), 649 d. V. Brie. 

Bria versus Boneles , 670 j. 

Bria juxta Lorci, 659 j. (Loiret, ar. 
Pithiviers , c°** Beaune-la-Rolande. ) 
V. Lorci. 

Briau (Terra de), 720 d. 

Brice feodum, 701 d. 

Bricessart, 694 e. n. 8. Briquessart 
(Calvados, ar. Bayeux, c™ Cau- 
mont, c” Livry-le-Vieux). V. Bre- 
gesard. 

Briche (Villa de a), Brichia, 673 e. 
674}. La Briche (Seine-et-Oise, ar. 
et c® Etampes, c”* Souzy). 

Bricchevilla, 703 k. V. Briquevilla. 

Briccius (S.) , 593 a. 601 e. 619 |. Bric- 
cii (S.) parrochia, Abrincensis 
dicecesis, 597 c. Saint-Brice (Man- 
che, ar. Avranches, c” Mortain). 
Cf. Brictius (S.). 

Bricii (S.) ecclesia, dicec. Rothoma- 
gensis, 325 h. Saint-Brice (Oise, 
ar. et c* Chaumont). 

Briccii (S.) juxta S. Hylarium, seu 
de Landellis parochia, 592 h. 
Goo j. 

Bricii (S.) de Mouflainnes ecclesia, 
dioc. Rothomagensis, 306 f. Mou- 
flaines (Eure, ar. Les Andelys, c™ 
Etrépagny). 

Brictius (S.), 600 e. V. Briccius. 

Brie, 656 c. (Somme, ar. et c” de 
Péronne.) V. Bria (molendina de). 

Brienceon, Briencon, 629 m. 630 a. 
e. 632 g. k. 633 a. Bréancon 
(Seine-et-Oise, ar. Pontoise, c™ 
Marines). Cf. Crispini(S.) de Brien- 
con ecclesia. 

Brienne (Conté de), 812 £. Brienne-le- 
Chateau (Aube, ar. Bar-sur-Aube). 

Briera 661 |. V. Brieria. 

Briéres, 714 j- 

Brieria (Parrochia de), 661 e. 662 a. 





S40 


La Briére (Loiret, ar. Montargis , 
c” Chatillon-sur-Loing, c™ Mont- 
bouy)? V. Briera. 

Brion, 570 n. a. 

Briona, 681 k.— (Ecclesia de) , diac. 
Rothomagensis, 236 f.— (Domus 
Dei de), 236 g. Brionne (Eure, ar. 
Bernay). V. Johannis (S.) ca- 
pella. 

Briquebec , 390 b. 536 a. 564 a.—(Ba- 
ronia de), 608 a. — (Capella de), 
528 b. 561 k. — (Ecclesia de), 
527 h. Bricquebec (Manche, ar. 
Valognes). 

Briquebosc (Ecclesia de) ,527 k. 536 b. 
Bricquebose (Manche, ar. Cher- 
bourg , c* des Pieux). 

Briquevilla (Ecclesia de) , diac. Con- 
stantiensis, 4g5 a. 53a k. 610 b. 
c. Bricqueville-la-Blouette (Manche, 
ar. et c** Coutances). 

Briquevilla (Ecclesia de) , diac. Con- 
stantiensis, 49g d. 533 n. 10, 534 
b. Bricqueville-sur-Mer (Manche, ar. 
Coutances, c™ Bréhal). Cf. Bric 
chevilla. 

Briquevilla (Feodum de), 571 h. 

Brisillevast (Ecclesia de), 532 ¢. Bril- 
levast (Manche, ar. Cherbourg, c* 
Saint -Pierre-Eglise). V. Bresille- 
vast. 

Brissiacum, 722 c. Bricy-le-Colom- 
bier? (Loiret, ar. Orléans, c* Pa- 
tay). 

Britannia, 108 e. 165d. 213a. 574}. 
Britannie comitatus, 108 e. Bri- 
tannia a Ludovico 1X impetita, 
42g d. Redoni in Britannia , 483 b. 

Britigniacum, 6721. Brétiqny (Seine- 
et-Oise, ar. Corbeil, c Arpajon). 

Britogili foresta, 470 b. V. Brito- 
lium. 

Britolium , 6161. 617d. 637 e. 643 k. 
l,m. n. 644 a. b. 645 a. 681 k. 
604 f. 698 f. 705 b. 706 d. 714. 
j. 747 d. 751 ¢. mn. 15. Britolii 
feoda 715 g. — Foresta, 469 g. h. 
j-n.1, 2,3. Breteuil-sur-Iton( Eure, 
ar. Evreux). Cf. Bretheuil et Brito- 
gili foresta. 

Britonis Villa. V. Bova (S.) ecclesia. 

Briva, 730 d. Brive-la-Gaillarde (Cor- 
reze). 

Brivedent, 639 k. 

Brivense capitulum provinciale fra- 
trum Predicatorum, an. 1292 ce- 
lebratum, 186 k. V. Briva. 

Brivensis conventus fratrum Predi- 
catorum, 185 d. An. 1264 erectus, 
187 a. 188 a. V. Briva. 

Brixienses Henrico VIL, Romanorum 
imperatori, an. 1312 subditi, 197k. 
Habitants de Brescia (Italie). 

Briz (S.), 595 e. 

Broantellum, 627 n. 3. V. Brochan- 
tellus. 

Broca, 660 e. V. Brocia De Mont 
Gruiel. 

Brocaquin, 660 e. Brossuquin, prope 
Mormant et Solteres (Loiret, ar. 
Montargis). 

Brocart, 628 a. 

Broce (La), 617 | 

Brocea, 664 1. 

Brocea (La), 667 k. 

Broce Grosse , 720 g. 

Brochantellus . 627 b. n. 3. Bri- 
chantean (Eure-et-Loir, ar. Dreux, 
c* Nogent-le-Roi, c” de Cou- 
lombs). 

Broche (La), 382 a. La Brosse (Seine- 


INDEX GEOGRAPHICUS. 


el-Marne, ar. et c” Provins, c™ 
Chenovise). 

Brochuses, 442 h. n. g. 

Brocia (Terra de), 671 h. La Brosse 
(Seine-et Oise, ar. Rambouillet, 
c* Limours, c™ Janvry). 

Brocia (nemus Petri de Avesnes dic- 
tum), 631 e. 

Brocia de Mont Gruiel, 660 d. e. V 
Broca. 

Brocin (Molendinum de), 664 a. 

Broelardi (S.) ecclesia in decanatu 
Gersoii, 517 k. 

Broevilla, 536 b. V. Berrovilla. 

Brolium, 611 a. 

Brolium, 336 j. l'abbaye du Breuil- 
Benoit (Eure, ar. Evreux , c* Saint- 
André c™ Marcilly-sur-Eure). 

Brolio (Tross# de), 661 c. 

Broncio, Broneio (Haia de), 625 k. 
n. 5. 

Broquedale (Ecclesia de), dicecesis 
Rothomagensis, 241 k. Bruque- 


dalle (Seine-Inf. ar. Neufchatel-- 


en-Bray, c* Argueil, c™ ‘la Cha- 
pelle-Saint-Ouen). Cf. Brouquedale. 
Brossa (Feodum de), 781 d 
Brotonia feodum, 637 g. Brothonne 
(Eure, ar. Pont-Audemer, c* Quil- 
lebeuf, c* Bourneville). 
Brouecort, 647 f. Brocourt (Aisne, 
ar. ct c™ Saint-Quentin, c’ Omis- 


sy). 

Brouquedale, 638 |. V. Broquedale. 
Brucort, 634,h. Bracourt (Calvados , 
ar. Pont-lEvéque, ¢* Dozulé). 
Bruel, 624 k. Brueil (Seine-et-Oise , 

ar. Mantes, c” Limay). 

Bruelium, 618 a. Le Breuil (Orne, 
ar. Mortagne, ce” et c* Moulins- 
la-Marche). 

Braére (La), 659 d. La Bruyére 
(Oise, ar. Compiégne , c* d Estrées- 
Saint-Denis, c’ du Meux ). 

Brueria, 641 |. 665. 

Brueria (Tractus de), 437 f. 

Bruerie , 675 k. Bruyéres (Seine-et- 
Oise, ar. Pontoise, c” L'Isle- 
Adam). 

Brucrie, Brueriarum  castellania, 
673 j. Bruyéres-le-Chatel (Seine-et- 
Oise, ar. Corbeil, ce Arpajon). 

B[rjueria juxta Laudunum, 682 a. 
684 c. 722 |. 731 c. Bruyéres-et- 
Montbérault ( Aisne, ar. etc Laon). 

Bruetevilla (Terra de), 640 d. 

Brugensis conventus fratrum Prdi- 
catorum, 189 g. Couvent de Brages 
(Belgique). 

Brugnolois, 665 n. 3. V. Baignolois. 

Bruiant, 664 a. Briant (Yonne, ar. 
Auxerre, c** Toucy). 

Bruieres, 789 d. n. 24. 813 a. 
Bruyeres (Aisne, c™ Laon). 

Bruiéres, 645 c. d. 

Bruis (Ecclesia de) , 526 b. —(Foresta 
de), Ibid. 528 d. 536 c. Brix 
(Manche, ar. et c* Valognes). 

Bruneium, Brunoi 670 j. 671 a. Bru- 
noy (Seine-et-Oise, ar. Corbeil, c” 
Boissy-Saint-Léger). 

Brutolium, 751 d. n. 25. Pro Brue- 
rolie vel Brierolia ? Brézolles (Eure- 
et-Loir, ar. Dreux). 

Buais { Parochia de), Abrincensis dic- 
cesis, 597 c. (Manche, ar. Mor- 
tain, ec” Le Teilleul). Cf. Buhais. 

Buc, 633 n. 3. (Seine-et-Oise, ar. et 
c™ Versailles). 

Bue (Le), 713 d. 

Buc Robert, 615 b. 


Buchiervilla, 537 e. V. Buschier- 
villa. 

Buchuherre, 656 d. 

Buci, 652 d. V. Buzei. 

Buesemoncel (Ecclesia de) , dicec. Ro- 
thomagensis, 281 b. Beusemouchel 
(Seine-Inf. ar. Le Havre, c” Bol- 
bec, c* de Berniéres). 

Buesevilla, 537 b. Beuzeville-au- 
Plain, V. Bosevilla. 

Buesevilla (Ecclesia de), dicecesis Ro- 
thomagensis, 244 b. Beuzeville-la- 
Giffart (Seine-Inf. ar. Dieppe, c™ 
Bellencombre, c™ Beaumont-le- 
Hareng). 

Buesevilla la Guerart (Ecclesia de), 
dicec. Rothomagensis, 290 c. Beu- 
zeville-la-Guérard (Seine-Inf. ar. 
Yvetot, c” Ourville). 

Buesevilleta (Ecclesia de), dicec. Ro- 
thomagensis, 286 h. Beuzevillette 
(Seine-Inf. ar. Le Havre, c™ Bol- 
bec). 

Buessevilla (Ecclesia de), diac. Ro- 
thomagensis, 284 k. Beuzeville-la- 
Grenier (Seine-Inf. ar. Le Havre, 
ce” Bolbec). 

Buevilla, 701 b. 

Buevilla ecclesia, diac. Rothomagen- 
sis, 304 d. n. 2. Beuville (Seine- 
Inf. ar. Dieppe), c* Totes , c** Saint- 
Denis-sur-Scie. 

Bugda, Hungarie caput, 182 g. n. 4. 
Bude (Hongrie). 

Bugeio (Terra de), 698 j., Bougy 
(Calvados, ar. Caen, c” Evrecy). 

Buhais , 593 e. 600 k. 1. 602 a. 603 
f. V. Buais. 

Buhon (Feodum de), 611 g. V. Bo- 
hon. 

Buiebec (Ecclesia de), dicec. Rotho- 
magensis, 251 b. Bebec (Seine- 
Inf. ar. Yvetot, c° Caudebec, c” 
Villequier). 

Buietot (Ecclesia de), diac. Rotho- 
magensis, 291 a. Butot-en-Caux 
( Seine-Inférieure, ar. Yvetot, c* 
Cany). 

Buievilla, 644 }. 645 m. 

Buievilla (Ecclesia de), in decanatu 
S. Georgii de Boschervilla et dice- 
cesi Rothomagensi, 250 h. 

Buievilla (Ecclesia de), 528 g. Bi- 
ville (Manche, ar. Cherbourg, c” 
Beaumont). 

Buiglise (Ecclesia de), dicec. Rotho- 
magensis, 280 b. Buglise (Seine- 
Inf. ar. Le Havre, c” Montivil- 
liers). 

Buillan, 703 h. Bouillon (Manche, 
ar. Avranches, c’* Granville). 

Buislemont, 655 j. Billemont (Oise, 
ar. Senlis, ec” Betz, c’ Auteuil-en- 
Valois). 

Buislencort, 656 c. Billancourt (Som- 
me, ar. Montdidier, c* Roye). 
Buisso=. 674 d.—(Molendinum de), 

673 &. 

Buisson (Le), 712 d. e. Le Buisson 
(Eure, ar. Evreux, ce” Saint-André 
vel ce” Pacy-sur-Eure), ubi plura vi- 
deas ejusdem nominis loca. 

Buisson (Le), 538 aet n. 1. (Manche, 
ar. Coutances, c” Périers, c™ 
Saint-Germain-le-Vicomte). 

Buivilla, 702 e. 

Buivilla (Ecclesia de), dicec. Rotho- 
magensis, 297 h. Biville-la-Bai- 
gnarde (Seine-Inf. ar. Dieppe, c™ 
Totes). 

Buivilla (Ecclesia de), dicecesis Ro- 








thomagensis, 238 k. Saint-Urien 
(Eure, ar. Pont-Audemer, c" Quil- 
lebeuf). 

Buivilla (Ecclesia de), dicec. Rotho- 
magensis, 262 b. Buville-sar-Mer 
(Seine-Inf. ar. Dieppe, c* Enver- 
meu). 

Buivilla (Ecclesia de), dicec. Rotho- 
magensis, 288 h. Bivilie-la-Martel 
(Seine-Inf. ar. Yvetot, c’” Valmont). 

Bules , 657 d. 

Buletot , 642 ¢. 

Bullebu (Ecclesia de), dicec. Rotho- 
magensis, 249 c. Belbauf (Seine- 
Inf. ar. Rouen, c”* Boos). 

Bulloet, 716 b. 

Bunevilla, 609 n. 13. 

Buno, 664 e. g. j. Eschaeta de Buno, 
660 j. — (Decima de), 661 e. 
— (Peagium de), 664 d. Territo- 
rium de Buno villa, 664 h. 665 
b. ce. Buno-Bonnevaux (Seine-et- 
Oise, ar. Etampes, c” Milly). 

Burdegala, 187 e. 196 g. 600 d. Ibi 
capitulum generale Pradicatorum 
an. Dem. 1277 celebratum, 183 a. 
Bordeaux (Gironde). Cf. Bordiaux. 
Bourdiaux. 

Burdegalensis conventus — fratrum 
Predicatorum circa 1230 erectus, 
187 h. 

Burdegalensis, Burdigalensis diace- 
sis, 188 j. 207 c. In provincia 
Burdegalensi quatuor ecclesix ca- 
thedrales erect , 349 e. 

Burdigalense capitulum provinciale 
Predicatorum an. 1287 celebra- 
tum, 186 j. 

Bures , 633 n. 3. Bures (Seine-et-Oise , 
ar. Versailles, c° Poissy, c* Mo- 
rainvilliers). 

Bures, 641 e. (Seine-Inf. ar. Neuf- 
chatel, c Londiniéres). V. Buris 
{Decanatus de). 

Burfaleise, 617 a. 

Burgensis in Bressia (Conventus fra- 
trum Pradicatorum), 190 b. Bourg- 
en-Bresse ( Ain). 

Barges, 668 b. Bourges (Cher). V. 
Biture. 

Burgesse (La Seiqneurie), 442g. etn.g. 

Bargo Achardi (Prioratus de), 238 |. 
V. Landi (S.) ecclesia. 

Burgo Duni (Ecclesia de), dicec. Ro- 
thomagensis, 302 e. Le Bourg-Duan 
(Seine-Inf. ar. Dieppe, c* Offran 
ville). 

Burgum Novum juxta Meduanam, 
Goa |. Le Bourg-Neuf (Mayenne, 
ar. et c°* Chateau-Gonthier, c”’ Fro- 


mentiéres). 
Burgo Theroudi (Decanatus de), 232 
h. 328 g. — (Ecclesia de), 234 


a. Bourg- Theroulde (Eure, ar. Pont- 
Audemer). 

Burgundia, 136 h. Huc venit Ludo- 
vicus IX, sancte Corone spine 
obvius, 400 d. e. Corpus Roberti Il 
ducis hue translatum, 427 a. La 
Bourgogne, anc. prov. de France. 
Cf: Borgoigne. Borgundia. Bour- 
goingne. Bourgongne, Bourqueignons 
(La contrée des). 

Buris (Decanatus de), diac. Rotho- 
magensis, 273 f. n. 1. 32g a 
(Ecclesia de), dicec. Rothoma- 
gensis, 274 a. Bures (Seine-Inf. 
ar. Neufchatel-en-Bray, ce” Londi- 
niéres). Cf. Bures. 

Burlatum Albigesii. |bi Johannes X XII 
ecclesiam collegiatam _ instituit, 


TOME 


XXIII. 


INDEX GEOGRAPHICUS. 
198 f. Burlats (Tarn, ar. Castres, 
ce” Roquecourbe ). 

Burleio (Ecclesia de), dicec, Rotho- 
magensis, 274 b. Bully (Seine- 
Inf. ar. et c” Neufchatel-en-Bray). 

Burnechon (Molendinum de), 565 g. 

Burnoville, 701 e. 

Burnum, 664 m. 

Burrelloram medietas, 664 bh. 

Burresiorum medietas, 664 n. 3. 

Burseium, 664 h. Burey (Seine-et- 
Marne, ar. Fontainebleau, c* La 
Chapelle-la-Reine). 

Burset (Castrum de), 681 f. Burzet 
(Ardéche, ar. Largentiére) ? 

Busencfeii] terra, 677 h. Buzancais 
(Indre, ar. Chateauroux). 

Bus Roont, 617 hb. 

Buschervilla, Ecclesia de Buschier- 
villa, 524 c. 609 c. 611 d. Bru- 
cheville (Manche, ar. Valognes, c™ 
Sainte-Mére-Eglise). 

Busco (Terra de), 702 f. Le Busg (Cal- 
vados, ar. Vire, ec" Vassy, c™ Estry). 

Buscus Garini apud Ebroicas, 716 I. 

Busencuria sub Cormeliis, sea melius , 
Basencuria, Bazancourt (Seine-et- 
Oise, ar. Pontoise, c” Marines, 
ce” Cormeilles-en-Vexin), 630 d. e. 

Busevilla super Vadum, 537 h. V. 
Bosevilla super Vada. 

Bushoz, 639 g. 

Busseria (Ecclesia de), diac. Kotho- 
magensis, 270 e. La Boissiere 
(Seine-Inf. ar. Neufchatel-en-Bray, 
ce” Saint-Saéns), 

Bussetum, ecclesia dicecesis Rotho- 
magensis, 234 c. Boissey-le-Cha- 
tel (Eure, ar. Pont-Audemer, c™ 
Bourg-Théroulde). Cf. Buxeium 
castrum. 

Busseyum, 702 f. Bussy (Calvados, 
ar. et c” Bayeux, c™ Saint-Martin- 
des-Entrées). 

Buteriis (Decima de) , 664 e. Buthiers 
(Seine-et-Marne, ar. Fontaine- 
bleau , c’” La Chapelle-la-Reine). 

Buxeium castrum, 234 c. V. Busse- 
tum. 

Buxeria, 720 C. g. j. 

Buxeria juxta Lexcvium, 616 k. La 
Boissiere (Calvados, ar. et c” Li- 
sieux), 

Buxiacum, 628 j. Boissy-lAillerie 
(Seine-et-Oise , ar. et c*” Pontoise). 

Buxie, 659 f. 682 b. 722 F Buxia- 
rum balliva, 6y2 j. Boesses (Loiret, 
ar. Pithiviers, c*" Puiseaux). 

Buxo (Conventus Predicatorum de), 
an. 1310 erectus, 191 j. k. bis. Le 
Buis-les- Baronnies (Dréme, ar. 
Nyons). 

Buzci, 652 d. V. Buci. ‘ 

Byeres, 705 d. Biéres (Eure, ar. 
Evreux, c” Damville, c"* Creton). 
V. Bieres. 

Bysi. Ibi Johannes, abbas S. Cathe- 
rine de Monte Rothomagensis . 
moritur, 405 a. Bizy (Eure, ar. 
Evreux, ec” et c* de Vernon). 


C 


Caablio (Ecclesia de), diac. Rotho- 
magensis, 268 g. Caule-Sainte- 
Beuve (Seine-Inf. ar. Neufchatel, 
ce” Blangy). ‘ 

Caaignes (Ecclesia S. Andrew de), 
306 d. Cahaigne (Eure, ar. Les 
Andelys, ce” Ecos). 





841 


Caan, 749 c. — (Bailliage de), 819 
a. 821 b. Caen (Calvados). V. Ca- 
domum. 

Caanvilla, 538 d. Canville (Manche, 
ar. Coutances , cla Haye-du-Puits). 
V. Canvilla. 

Cabot feodum, 645 d. 717 d. 

Cachineuse (La cité de), 85 g. et note 
8. Cosenza (Calabre). 

Cadomensis ballivia, 706 h. 717 b. 
754 h. 772 g. 773 h.— Vicecomi- 
tatus, 736 e. V. Cadomum. 

Cadomensis*conventus fratrum Pre- 
dicatorum, 189 g. 

Cadomum, Cadomus, 430 e. 544 g. 
681 k. 684 d. 695 n. 3. 703 a. 
Cadomi ballivia, 695 c. 735 ¢. 754 
e. — scacarium, 543 b. 545 d. 
Huc conveniunt Ludovicus IX et 
Radulfus, Albanensis episcopus, 
4o2 g. hh. Caen (Calvados). Cf: 
Caan. Cadomensis ballivia. Caen. 
Ken. 

Cacorum domus a Ludovico IX Pari- 
sius edilicata, 171 b ce. Hospice 
des Aveugles. Cf. Aveugles (Les). 

Caen, 390 d. 394 h. — (Bailliage 
de), 821 f. V. Cadomum, 

Cwsarea, 119 c. A Ludovico IX mu- 
nita, 14 t. 173 3. V. Césarée (Pa- 
lestine). 

Cwsaris Burgus, 535 k. 681 k. Cw- 
saris Burgi abbatia, 532 g. 540 b. 
— communia, 696 e. — ecclesia, 
530 c. — parochia, 564 f — 
prebenda, 542 d. — schola, 558 
e. Cherbourg (Manche). Cf. Trini- 
tatis (S.) parochia. 

Cagliari, 43 c. 44 e (Sardaigne). V. 
Callarique , Callerique , Quallarique. 

Cahors, 216 c. (Lot). V. Caturcum. 

Calli, 615 a. b. V. Cailly. 

Cailliacum, 375 h. V. Cailly. 

Cailloé, 652 d. Caillouel-Crépigny 
(Aisne, ar. Laon, ec Chauny). Cf: 
Kailloé. 

Cailly (Feodum de). Quod quidem 
abbas S. Catherines de Monte Ro- 
thomagensi tenet a rege, 4od f. 
Cailly (Seine-Inf. ar. Rouen, ¢” 
Cleres). Cf. Calli, Cailliacum, 
Cailleio (Decanatus de), Calliaco 
(Ecclesia de), Cally, Chailli, Chal- 
liaci honor, Kalleium, Kalli. 

Caisse (Decima de), 66g b. 

Cajarcum, Caturcensis dicecesis. Ibi 
festum corporis Christi primo ce- 
lebratur, 201 b et note 4. Cajare 
(Lot, ar. Figeac). 

Cala juxta Parisius, 684 c. Chelles 
(Seine-et-Marne, ar. Meaux, c™ 
Lagny). Cf. Kala. 

Calabre (La terre de), 23 f. 38 e. 85 
g. h. 101 h. f. 102 h. (Italie). Cf. 
Calabria, Kalabre. 

Calabria. A Conrado, Frederici II fi- 
lio, et a Manfredo, Frederici II 
notho, oppressa, 214 j. 216 d. A 
Carolo de Francia in ditionem 
suam redacta, 217 b. 481 j. Cala- 
brie et Apulia terra, 220 f. V. 
Calabre. 

Calaroga. Ibi S. Dominicus natus, et 
monasterium sororum ordinis Pre- 
dicatorum fundatum, 183 b. Cala- 
horra (Espagne, Vieille-Castille). 

Calceia, 667 b. La Chaussée (Cher, 
ar. Saint- Amand-Mont-Rond, c” 
Dun-le-Roi, ce” Saint-Germain-des- 
Bois). 


Calectum, 621 I. 


106 








842 


Calengium , 630 j. 

Caletensis baillivia, 754 f. 799 a. — 
pagus, 402 e. — patria, 351 b. 
V. Caletum. 

Caletot, 546 c. 640 d. 644 j. Caltot 
(Seine -Inf. ar. Yvetot, c* Doude- 
ville, c* Saint-Laurent-en-Caux). 

Caletum, 642 k. 701 b. Caleto (bail- 
livia de), 695 n. 20. 707 j. 744 c. 
856 j. — (Feoda de), 706 d. — 
(Gravenchon in) 705 h. Ibi sementa 
deficiunt, 398 h. Archidiaconatus 
majoris Caleti, 275. Archidiacona- 
tus minori Caleti, 292. Pays de 
Caux. Cf. Caletensis ballivia, Caux, 
Cauz, Chauceium, Chauz, Kale- 
tum, 

Caleto Minori (Ecclesia S. Laurentii 
in), 504 b. Le petit Cauz. 

Calido Monte ({Molta de), 650 k. 
Chaumont (Oise, ar. Senlis, c™® 
Crepy, c** Auger-Saint-Vincent). 


Caligneium, 620 k. Caligny? (Orne, 
ar. Domlront, c®” Flers). 
Callarique {Port de), fac. e. 44 f. j 


AD b. Vz Cagliari. 

Calle (Le bourc), 384 a. 

Calleio (Decanatus de) , dieecesis Ro- 
thomagensis, 243 c. V. Cailly. 
Calleoi juxta Calvum Montem, 630 }j. 
Callerique ( Port de), 42 b. 43 a. V. Ca 

qliart. 

Callevilla, 616 a. 

Callevilla (Ecclesia de), diae. Rotho- 
magensis , 298 e. Calleville-les-deux- 
Eglises (Seine -Inf. ar. Dieppe, c* 
Totes ). 

Callevilla (Ecclesia seu parrochia de) , 
dicec. Rothomagensis, 294 c. — 
Cailleville (Seine-Inf. ar. Yvetot, 
ar. Saint-Valery-en-Caux). 

Calliaco (Ecclesia de), dicec. Rotho- 
magensis, 246 c. V. Cailly. 

Cally (Decanatus de), in diee. Ro- 
thomagensi, 328 h. 393 b. V. 
Cailly. 

Calniacum, 652 c. e. k. l. 653 a. b. 
739 a. Calniaci castellania, 679 
m. 680 h. — feoda, 651 d. — 
furni, 653 a. c. f. — modius, 652 
j. — molendina, 653 e. — telo- 
neum, 
Laon). 

Calvaria petra, 406 c. Vont-Golgo- 
tha (Palestine). 

Calvervilla (Ecclesia de\, dia@cesis 
Rothomagensis, 240 d. Cauverville- 
en-Roumois (Eure, ar. Pont-Aude 
mer, c” Routot). 

Calvimons, 718 a. V. Calvus Mons. 

Calvimunte (Foresta de), ventoram 
vi eversa, 483 h. V. Calvus Mons. 

Calvus Mons, 624 m. 625 f. 630 b. 
631 g. 681 |. 684 c. 723 b. Calvi 
Montis castellania, 624 |. 677 h. 
et n. 23. — castrum, 625 b. — 
decanatus, 323 f. 329 e. — feo- 
dum, 625 a. Chaumont-en-Vexin 
(Oise). 

Cambajuxta Beccum , 456. La Cambe 
(Eure, ar, Bernay, ec” Brionne, 
ec Saint-Eloy-de-Fourques). C/. 
la Cambe. 

Camba versus Vada Virie, 605 d. La 
Cambe (Calvados, ar. Bayeux, c 
lsigny). 

Camle (La), 635 1. V. Camba juxta 
Beccum 

Cambernon , 53a 1. (Manche, ar. et 
c" Coutances). 


653 ¢. Chauny (Aisne, ar. 


V. Chambernon. 
Campania, 679 b. Champagne (Seine 


INDEX GEOGRAPHICUS. 


et- Oise , Pontoise, c™ I'Isle- 
Adam). 

Campania (Ballia de), 668 g. 

Campania comitatus, 763 a. b. 768 
ce. — feodum, ibid. (Champagne, 
ancienne province de France). 
V. Champaigne. 

Campania feodum in Esentot, 701 e. 

Campaniensis abbatia. Huc corpus 
Guillelmi Rollant, episcopi Ceno- 
manensis, translatum , 586 e. |'Ab- 
baye de Champagne (Sarthe, ar. Le 
Mans, c™ Sillé-le-Guillaume, c” 
Rouez). 

Campeignfeijo (Feodum de), 699 b. 
Campigny (Calvados, ar. Bayeux, 
e* Balleroy). Cf. Campigneium, 
Campigny. 

Campeigniaco (Ecclesia de), dice. 
Rothomagensis, 270 d. Coupigny 
(Seine-Inf. ar. Neufchatel, c Au- 
male, c™ Ilois). 

Campelli, 633 k. Campeaux? (Calva- 
dos, ar. Vire, c* Beny Le Bocage). 

Campellis (Feodum de), 500 h. 


ar. 


7oo k. 

Campeneisevilla (Ecclesia de), dicec. 
Rothomagensis, 267 [ Campneu- 
seville (Seine-Inf. ar. Neufchatel- 
en-Bray, ec” Blangy). 

Campennie (La contree de), 86 a. La 
Campane. 

Campigneium, 535 a. V. Compignie. 

Campigneium 698 h. V. Campeigneio 
(Feodum de). 

Campigny (Feodum de), 701 a. V. 
Campeigneio (Feodum de). 

Campion feodum, 702 j. k. 

Campunvilla, 638 {. Compainville? 
(Seine-Inf. ar. Neufchatel-en-Bray, 
ce" Forges). 

Campus Andrew seu Andrie, 634 g. 
701 e. 702 b. Campandré-Valcon- 
grain (Calvados, ar. Caen, c® Vil- 
lers-Bocage). 

Campus Beloy, Campus Booli, dicece- 
sis Constantiensis, 5o2 f. 534 k. 
Champ-du-Boult (Calvados, 
Vire, c® Saint-Sever). 

Campus Clus, 667 b. 

Campus Dolens, 780 e. Champdolent 
(Charente-Inf. ar. Saint-Jean-d’ An- 
gély, c* Saint-Savinien). 

Campus Fortis, 667k. Chamfort 
(Cher, ar. Bourges, c® Charost , c” 
Saint-Ambroix). 

Campus Houavellande, 436 b. c., 

Campus Malart, 622 ¢ 

Campus Motosus, 664 k. |. Champ- 
motteux (Seine-et-Oise, ar. Etam- 
pes, c* Milly). Cf Charimota villa. 

Campo Motoso (Ecclesia de) , dicece- 
sis Constantiensis, 500 d. 53a d. 
Cametours (Manche, ar. Coutances , 
ce Cerisy-la-Salle). 

Campus Petre, 620 a. 

Campo Repulso (Ecclesia de), dicece- 
sis Constantiensis, 504 j. Cham- 
prepus (Manche, ar. Avranches. 
c™ Villedieu). 

Campus Rotundus, 609 I. Campo Ro- 
tundo (Ecclesia de) , 501 b. 533 b. 
(Feodum de), 512 k. Camprond 
(Manche, ar. Coutances, c” Saint- 
Sauveur-Lendelin). 

Camvilla (Ecclesia de), 544 h, n. 10. 
Camville-les-deux-Eglises (Seine-Inf. 
ar, Yvetot, c** Doudeville). 

Canahan (| Ecclesia de), dicec. Rotho- 
magensis, 261 b. Canéhan (Seine- 
Inf. ar. Dieppe. e En). 


ar. 


Canapeville, 394 h. Canapuille (Orne , 
ar. Argentan, c” Vimoutiers ). 

Candidi (S.) parrochia, dicecesis Ro- 
thomagensis, 376 g. 701 h. 

Candidi (S.) de Dumesnil ecclesia , 
dicec. Rothomagensis, 309 f. Douxr- 
mesuil (Eure, ar. Les Andelys, c™ 
Etrépagny ). 

Candidi (S.) Junioris Rothomagensis 
ecclesia, 231 c. Saint-Cande-le- 
Jeune, église de Rouen. 

Candidi (S.) Senioris canonici, 376 f. 

Canegeium , Canegium, 507 k. 534 d. 
Canisy (Manche, ar. Saint-Lé). 
V. Petri (S.) de Canigneio ecclesia. 

Cani (Ecclesia de), dicec. Rothoma- 
gensis, 290 d. Cany ( Seine-Inf. 
ar. Yvetot). V. Cany. 

Caniacum, 644 b. V. Cany. 

Caniel (Castruim de), 290 e. V. Cany. 

Cantalupo (Ecclesia de) prioratui 
Longe Villa data, 435 g. V. Can- 
tilupo (Ecclesia de). 

Cantambre , 605 ¢, Chantambre (Seine- 
et-Oise, ar. Etampes, ec” Milly, 
c™ Buno-Bonnevaux). 

Canteleu, Cantelu, dicecesis Rotho- 
magensis , 247 a. 392 k. Canteloup- 
le-Bocage (Eure, ar. Les Andelys, 
c* Fleury-sur-Andelle, c”* Renne 
ville). 

Cantepie, 702 c. (Calvados, ar. Fa- 
laise, c* Thury-Harcourt, e™Cleécy , 
seu ar. et c” Pont-L’Evéque, ¢™ 
Cambremer ?) 

Canteraine , molendinum apud Ponta- 
siam , 629 b. 

Cantilupo (Ecclesia de), diac. Ro- 
thomagensis, 302 k. Canteleu (Seine 
Inf. ar. Dieppe, c” Bacqueville , 
ce’ Luneray). V. Cantalupo (Ec 
clesia de). 

Cantu Avi (Ecclesia de), dicec. Ro- 
thomagensis, 250 c. 364 b. Champ- 
d'Oissel (Seine-Inf. ar. Rouen , 
ce” Boos, c™ Neuville-Champ-d'Oi- 
sel). 

Cantu Lupi (Ecclesia de), prope Ro- 
thomagum , 251h. Canteleu (Seine- 
Inf. ar. Rouen, c Maromme). 

Cantu Lupi (Ecclesia de), dicecesis 
Constantiensis, 499 f. Chantelou 
‘Manche, ar. Coutances, c” Bré- 
hal). 

Cantu Lupi (Ecclesia de), 532 d. 
Cantelou (Manche, ar. Cherbourg, 
ce" Saint-Pierre-Eglise). 

Canvilla (Decanatus de), in diccesi 
Rothomagensi, 292 j. 3a9 b. — 
(ecclesia de), 296 d. — (parochia 
de), 296 f. 643 k. 705 n. 10. 
714 f. Canville- les - deux - Eglises 
(Seine-Inf. ar. Yvetot, c” Doude- 
ville). Cf. Chanvilla. 

Canvilla (Ecclesia de), 515 a. Can- 
ville (Manche, ar. Coutances, c” 
La Haye-du-Puits). Cf. Caan- 
villa. 

Cany (Parrochia de), diac. Rotho- 
magensis, 290 d. Cany-Barville 
(Seine-Inf. ar. Yvetot). Cf. Cant, 
Caniacum. Caniel (Castrum de). 
Kaniacum. Nicholai (S.) capella. 

Capella, 626 c. 

Capella, 644 g. 

Capella, 715 k. 

Capella, 682 b. 687 m. 721 h. 7220. 
La-Chapelle-la-Reine (Seine -et - 
Marne, ar. Fontainebleau). 

Capella (Ecclesia de), dice. Rotho- 
magensis, 258 d. “a-Chapelle-du- 





Bourguay (Seine-Inf. ar. Dieppe, 
ce Longueville). 

Capella S. Audoeni, 639 f. La- 
Chapelle-Saint-Ouen (Eure, ar. Les 
Andelys, c® Ecos , c* Bois-Jérdme- 
Saint-Ouen). 

Capella Baivel, 635 g. La Chapelle- 
Bayvel (Eure, ar. Pont-Audemer, 
c” Cormeilles ). 

Capella super Burgum Dunni (Eccle- 
sia de), diwc. Rothomagensis , 
302 b. La Chapelle sur-Dun (Seine- 
Inf. ar. Yvetot, c” Fontaine-le- 
Dun). 

Capella Engeugeri, 510 a. 534 f. La 
Chapelle-Enjuger (Manche , ar. 
Saint-Lo, c’” Marigny). 

Capella Herfrai, 617 b. La Chapelle- 
Hainfray (Calvados, ar. Pont-l'E- 
véque , ce” Cambremer, c™ Val- 
semé). 

Capella Parisiensis (S.), 163d. 353c. 
A Ludovico IX edificata, 172 a. [bi 
collocata sancta corona spinea, 
110 k. 144 a. Nec non caput Lu- 
dovici IX, 427 b. La Sainte-Cha- 
nelle a Paris. 

Capella. V. Nicholaus (S.) de Capella. 

Capella S. Selin, S. Sesselini, 535 c. 
n. 1. La Chapelle-Cecelin (Manche , 
ar. Mortain, c°" Saint-Pois). 

Capeval (Ecclesia de). clicec. Rotho- 
magensis, 265 g. Capval ( Seine- 
Inf. ar. Neufchatel-en-Bray, c™ 
Londiniéres, c™ Wanchy-Capval). 

Capi, 649 ¢, g. — (Molendivum de) , 
ibid. h. Cappy (Somme, ar. Peé- 
ronne, c” Bray-sur-Somme). V.Ca- 
piacum , Capyacum, Capium. 

Capiacum , Capyacum in castellania 
Peronensi, 678 k. 680 1. 731 d. 
Cf. Capi. 

Capitolium , 197 h. Le Capitole a 
Rome. 

Capium, 682 a. V. Capi. 

Caprasii (S.) de Grisiaco ecclesia, 
dicec. Rothomagensis , 323 a. Grisy 
(Seine-et-Oise, ar. Pontoise, c™ 
Marines). V. Grist. 

Capre\ illa (Ecclesia de) , dicecesis Ro- 


thomagensis, 241 h. Quevreville-° 


la-Milon (Seine-Inf. ar. Rouen, 


ec" Darnetal , c™.Saint-Jacques-sur- 
Darnetal). 

Caprevilla (Ecclesia de), diac. Ro- 
thomagensis, 248 j. Quevrevelle-la- 
Poterie (Seine-Infér. ar. Rouen , 
c™ Boos). 

Capua. Inde fugit Manfredus, a Ca- 
rolo de Francia debellatus, 217 d. 
Capoue (Italie). Cf Capuenne , 
Capuennois. 

Capuenne (La cité de), 23 f. 31 k. 
86 a. V. Capua. 

Capuennois, 33 d. e. Les gens de Ca 
poue. 

Caput Aque, 639 j. Ecclesia de Ca- 
pite Aque, dicecesis Rothomagen- 
sis, 241 k. Chef-de-l’Eau (Seine- 
Inf. ar. Reuen, ce” Buchy, c™ Heé- 
ronchelles). 

Capite Caleti (Ecclesia de), dicec 
Rothomagensis , 279 c. Chef-de- 
Caux, nunc Sainte-Adresse (Seine 
Inf. ar. et c” Le Havre). 

Caquevel (Feodum de), 504 g. 

Car (Le). Ibi Malek-said, soldani Bi- 
bars Bondocdar filius, a militibus 
suis obsessus, gg e. f et n. 3. Le 
Caire (Egypte). 


Carantilie {Ecclesia de) , dicecesis 


INDEX GEOGRAPHICUS. 


Constantiensis , 500 e. Carantilly 
(Manche, ar. Saint-L6, c’”* Marigny). 
Cf. Karantilleium. Karentilly. 

Carbonnart , 383 e. Carbonara (Italie 
prov. de Pavie). 

Carcassois , 793. Carcassez ou pays de 
Carcassonne. V. Carcassonne et Car- 
quasseii ballivia. 

Careassone capitulum provinciale 
Predicatorum, an. 1293 celebra- 
tum, 186 1. 

Carcassonense capitulum provinciale 
Predicatorum, an. 1282 celebra- 
tum, 186 d. e. g. 

Carcassonensis conventus fratrum 
Predicatorum, 187 e. An. 1252 
erectus , 187 j. 

Carcassonna, Carcassonne, 811¢.824b. 
Carcassone senescallia, 800 c. 814 
f. Carcassonenses, 814 a. Carcas- 
sonensis civilas, 196d. Carcassonne 
(Aude). V. Carcassois, Carquas 
seium, Carquassona, Quarquas 
sonne. 

Carcuit , 436 c. (Seine-Inf. ar. Dieppe, 
c” Totes, c™ Gonneville-les-Ra- 
meaux). 

Cardinetum, 657 e. Le Cardonnois 
(Somme, ar. et ce” Montdidier). 
Carenionium, 611 b. Carentan (Man- 
che, ar. Saint-L6). Karantonium, 
Karentan, Karentonium, Karento- 

num. 

Carevilla, 231 k. Carville (Seine-Inf. 
ar. Rouen, ec” etc” Darnetal). 

Carevilla, 714g. V. Karevilla. 

Carevilla (Ecclesia de) , dicec. Rotho- 
magensis, 294 a. Carville-Pot-de- 
fer (Seine-Inf. ar. Yvetot, ec” Dur 
ville ). 

Carevilla (Ecclesia de), dicec. Rotho- 
magensis, 251 k. Carville-sur-la- 
Folietiere ( Seine-Inf. ar. Rouen, 
ce” Pavilly). V. Karevilla. 

Cargigneium , 621 d. 

Carnotensis civitas, 681 j.— ecclesia, 
118 ¢. V. Carnotum. 

Carnotensis conventus fratrum Pra- 
dicatorum, 189 f. 

Carnotum , 1:65 d. Ibi plures a pas 
toribus occisi, 124 a. Carnoti feo- 
dum Ludovico IX a comite Cam- 
panie venditum, 676 g. Chartres 
Eure-et-Loir). V. Chartres, Char 
notensis diocesis. 

Carnulium, 719 j. 

Carocampo (Abbatia de), 447 a. L’ab- 
baye de Cercamp (Pas-de-Calais, ar. 
de Saint-Pol , c” d’Aury-le-Chateau , 
c“ Frévent). 

Caroli Locus, 723 f. L'abbaye de 
Chaalis (Oise, ar. Senlis, ce’ Nan- 
teuil, c™  Fontaine-les-Corps- 
Nuds). 

Carpentorate, 203 b. 205 k. 206 d. 
Carpentoratensis civitas seditione 
turbata, ibique, post obitum Cle- 
mentis pape V, cardinalium con- 
clave obsessum , 202 g. — 203 b. 
205 j. Carpentras ( Vaucluse ). 

Carpentoratensis conventus fratrum 
Predicatorum, 191 k. 

Carquasseii_ ballivia, 676 1. Cf. Car- 
cassonna. 

Carquassone ballivia, 678 g. V. Car- 
cassonna. 

Carrofio (Castellim et castellania de) , 
668 c. Charroux (Vienne, ar. Ci- 
vray). 

Cartage , Carthage , Ad c. A6 j. 78 g. 
82g. j. — (Le chastel de), 46h. k. 


843 


47k. 55 d.6af. 146 d. Cf. Cartago. 

Cartago, Carthago, 164 j. Huc Lu- 
dovicus IX appellit , et urbe capta, 
moritur, 164 j. 175 d—g. 221 ©. 
341 b. 355 d. 426 a. h. Carthage 
(Afrique, roy. de Tunis). Cf. Car- 
tage. . 

Carteranum in castellania Montis Argi, 
681 d, e. 

Carthennio (Feodum de), seu rectius 
de Carchenneio, 699 b. 701 n. 3. 
Carcagny (Calvados, ar. Caen, c™ 
Tilly). 

Cartra, 624 e. 

Cartrait, Cartreit, 538 g. et n. 15. 
608 d. Carteret (Manche, ar. Va- 
lognes, c’* Barneville-sur-Mer ). Cf. 
Germani (S ) ecclesia de Cartreit, 
Kartrait. 

Cartusiensium Parisiensium ecclesia. 
Ibi Ingerannus de Marigniaco se- 
pelitur, 427 j. Eglise des chartreux 
a Paris. 

Carus, 666 m. Le Cher, riviere. 

Casale Benedictum, 667 |. Chezal- 
Benoit (Cher, ar. Saint-Amand- 
Mont-Rond, c” Ligniéres). 

Casali Calverii (Decima de), 667 b. 
Chezal-Chauvier (Cher, c” S.-Denis- 
de-Valin ). 

Casale Chauve , 665 m. 

Castaneium, Castanum in Biausia, 
626 j. etn. 12. Chdtenay (Kure- 
et-Loir, ar. Chartres, c’” Auneau ). 

Castaneto ( Ecclesia de) , dicecesis Ko 
thomagensis, 242k. Cdtenay (Seine 
Inf. ar. Rouen, c” Buchy). V. Cas- 
tenetum. 

Casteilon. V. Castellio. 

Castel Senhorii, alias Seignori homi- 
nes, 786 a, et n. 4. 

Castelens (Les), hof. k-4i d. V. Cas- 
tellainz. 

Castelerrio (Ecclesia de), ecclesia 
Ebroicensi data, 464k. Le Cdtelier 
(Eure, ar. Bernay, c”* Broglie). 

Castelers , 707 k. Le Cdtelier (Seine- 
inf. ar. Dieppe, c™ Longueville ). 
Cf. Castelier, Chantelers (terra de), 
Chasteler (Le). Chastelers (Li), 
Chastelez (Les). 

Castelier (Keclesia de), dioc. Rotho- 
magensis, 298 f. Le Catelier. 
V. Castelers. 

Castellainz , 47 d. Catalans. Cf. Caste 
lens, Castelle (Ceula de), Chastel- 
lainz. 

Castelle (ceula de), 4i a: b. 47 b. 
48 c.d. 52 j.— 53 b. Catalans. 
V. Castellainz. 

Castelleta, 660 c. Chatelette (Loiret, 
ar. etc™ de Montargis). V. Katalleta. 

Castellio, duo Castelliones, 639 g. 
Cdtillon (Seine-Inf. ar. Neufchatel , 
ce” Forges, ec” Rouvray). Cf. Ma- 
ria (B.) de Casteilon. 

Castellione (Advocatia de), 654 b. 
Catillon-du- Temple (Aisne, ar. 
Laon, ce” Crécy-sur-Serre, c** Nou 
vion-Catillon. ) 

Castellum Chard[onis|, 669 d. Chd- 
teau-Chardon (Sadne-et-Loire , ar. 
etc” Macon, c™ Berzé-la Ville). 

Castellum Novum super Cher, 668 j. 
Chdteauneuf-sur-Cher (Cher, ar. 
Saint-Amand Mont-Rond). 

Castenetum 614 1. Cétenay (Seine- 
Inf. ar. Rouen, c” Buchy). Cf. 
Castanetum. 

Castillon, 702 d. (Calvados ,ar. Bayeux, 
c” Balleroy ). 


1n6. 








844 

Castilhones (Homines de), 786 a. el 
n. 2. Castillonés (Lot-et-Garonne , 
ar. Villeneuve-sur-Lot). 

Castra, Castre, 671 k. 1. 67a a. Cas- 
trarum viaria, 674 k. Arpajon 
(Seine-et-Oise , ar. Corbeil). 

Castrense capitulum provinciale fra- 
trum Pradicatorum, an, 1279 et 
1285 celebratum, 186 c. 187 b. c. 
Chapitres des Dominicains & Castres 
(Tarn). 

Castrensis conventus fratrum Pradi- 
calorum , 157 ¢. Couvent des Domi- 
nicains a Castres (Tarn). 

Castrensis ecclesia in cathedralem 
erecta, 349 e. Castres (Tarn). 

Castrensis S. Vincentii conventus fra- 
trum Predicatorum an. 1260 erec- 
tus, 187 k. L’abbaye de Saint-Vin- 
cent a Castres (Tarn). 

Castro ( Vavassoria de), 513 j. 

Castri Amorosi homines, 784 d. et 
n. 3t. Cuasteljaloux (Lot-et-Ga- 
ronne, ar. Nérac). 

Castri Comitalis homines, 784 e. 

Castri Duni feodum a comite Campa- 
nie Ludovico IX venditum, 676 g. 
Chdteaudun ( Eure-et-Loir). 

Castrum Forte, 682 c. Castri Fortis 
castellania, 678 g. Chdteaufort 
{Seine-et-Oise, ar. Versailles, « 
Palaiseau ). 

Castrum Gaillardi, 681 1. Chédteau- 
Gaillard, pres les Andelys (Eure). 
Cf. Gaillart (Castrum de). Sunt vero 
quamplurime ejusdem nominis 
ville, 

Castrum Gonteri, 695 b. 707 b. Cha- 
teau-Gontier (Mayenne). 

Castrum Nantonis, 659 e. f. g. h. j. 
682 b. 688 d. 722 f. g. Castri Nan- 
tonis ballivia, 690 h. Chdteau-Lan- 
don (Seine-et-Marne, ar. Fontai- 
nebleau). Cf. Severinus (S.) Cas- 
tri Nantonis. 

Castrum Novum, 676 a. b. Chéteau- 
neuf (Ardéche, ar. Tournon, c™ 
Vernoux, c™ Saint-Félix-de-Cha 
teauneuf). 

Castrum Novum, 751 d. et n. 24. 
Castro Novo (Feodum de), domino 
Herveo de Leonibus pertinens, 
768 g. Chdteauneuf-en- Thymerais 
(Eure-et-Loir, ar. Dreux). 

Castrum Novum, 682 b. 692 a. 722 
e. Chdteauneuf-sur-Loire (Loiret , ar. 
Orléans). C/-Castrum Novum super 
Ligerim et Chatiauneuf. 

Castrum Novum, 777 d. 

Castri novi homines, 786 b. et n. 7. 
Castelnaud-sur- Gupie (Lot-et-Ga- 
ronne, c™ Seyches), seu Castelnaud- 
de-Gratte-Cambe (Lot-et-Garonne , 
ce" Cancon). 

Castri Sarraceni habitatores, 514 a. 
etn. 8. Castel-Sarrazin (Tarn-et- 
Garonne). 

Castrum Novum de Arrio. Ibi Johan- 
nes XXII ecclesiam collegiatam in- 
stituit, 198 e. Castelnaudary (Aude). 

Casirum Novum super Ligerim , 
678 k. V. Castrum Novum et Cha 
launeuf. 

Castrum Vire, alias Virie, 375 a. 
681 k. Castri Vire Domus Dei, 
d41 b. — Vicecomitatus, 736 h 
Vire (Calvados). 

Catalans, g5 h. j. Castitlans. 

Catelong ,383 h. Castellonchio (Italie ). 

Catelont (Ecclesia de), dicecesis Ro- 
thomagensis, 239 ¢, Catelon (Eure, 


a 


INDEX GEOGRAPHICUS. 


ar. Pont-Audemer, ¢” Bourg-The- 
roulde, c” Flancourt). 

Catevilla, 538 c., n. 8. V. Cathevilla. 

Catevilla, V. Supplicii (S.) ecclesia. 

Cathalaunensis conventus fratrum 
Praedicatorum, 189 g. Couvent des 
dominicains de Chdlons - sur-Marne 
(Marne). V. Katalaunensis. 

Cathalonie comitatus , 196 d. Cata- 
logne. 

Catharina (S.) de la Cousture a Lu- 
dovico IX et Blancha de Castella, 
ejus matre, Parisius condita et do- 
tata, 147 ¢.d. e. f 

Catharine (S.) seu Catherine de 
Monte Rothomagensis monaste- 
rium, 4o1 f. 408 d. 701 g. Ibi S. 
Catharine capella incepta aliaque 
opera exstructa, 341 j. 398 b. c. 
4o7 d. 408 d. 411 f. g. Monasterii 
abbates, Rogerus, Adam, Guillel- 
mus Vastel, Johannes de Servilla, 
Robertus de Pleno Nemore, Jo- 
hannes de Cantu Pice, Willel- 
mus, 411 a-414 e. Monasterium 
miraculis clarescit, 408 h. j. Ibi 
altare B. Marie Magdalene dedi- 
catum, 405 k. 1. Ibi reliquie in- 
vente, 406 a-e. Ibi tres campane 
facte, 405 h. [bi horologium po- 
situm, 410 c. Ibi Adam Bacon, 
juxta idem monasterium reclusus, 
sancte vivit ac moritur, 402g. 403 
e. 4o4 c. Ibi Johannes de Cantu Pice 
sepultus, 414 a. Ibi S. Benedictus 
veneratus , 414 b.c. d. Huc veniunt 
Simon, S. Caciliw presbyter car- 
dinalis, 405 f. Ludovicus IX, 
4o2 c. Maria de Brabantia, 407 a. 
Ludovicus X, Navarra rex, 409 h. 
S. Katharine boscus, 407 e. Ejus- 
dem abbatia thesaurus, 413 j. ab- 
baye de Sainte-Catherine-du-Mont, 
pres Rouen (Seine-Inf.). V. S. Bar- 
tholomei capella. Katharina (S.). 

Cathena, 639 g. h. 

Cathevilla (Ecclesia de), 514 g. Cat- 
teville (Manche, ar. Valognes, c” 
Saint-Sauveur-le-Vicomte. Cf. Ca- 
tevilla, Gatevilla. 

Caturcense capitulum provinciale 
Predicatorum an. 1273 celebra- 
tum, 185 j. k. Chapitre des Domi- 
nicaims a@ Cahors (Lot) 

Caturcenses, 814 a. Habitants de Ca- 
hors. V. Caturcum. 

Caturcensis conventus fratrum Pra- 
dicatoram an, 1225 erectus, 187 h. 
Couvent des Dominicains de Cahors 
(Lot). 

Caturcensis diacesis, 108 b. 200 g. 
201 b. e. 782 c. 680 |. 78a ¢. — 
episcopatus , 196 h, — terra, 208 f. 
— villa, 209 d. 730 c. Ibi Ray- 
mundus de Rofliaco, abbas Movys- 
siacensis, sepultus, 209 d. Cf. Ca- 
turcum. 

Caturcum. Ibi natus Johannes XXII, 
349 c. Cahors (Lot). V. Cahors, 
Caturcensis dicecesis. 

Cauchie (Ecclesia de la), di@c. Ro- 
thomagensis, 258 e. La Chaussée- 
sur- Longueville (Seine-Inf. ar. 
Dieppe, c*” Longueville). 

Caukainvillari (Honor de), 694 g. et 
n. 16. Coquainvilliers (Calvados, 

, ar. Pont-l’Evéque, c’”" Blangy). Cf 
Chauqueinvillari (Honor de), Kam 
queinvillare, Kauquainvillari (ba- 
ronia de). 


Caumont (Ecclesia de), dicec. Rotho- 


magensis, 301 g. Caprimont, nunc 
Sainte-Marguerite-sur-Mer ( Seine 
Inf. ar. Dieppe, c” Offranville). 

Cauquigneio (Ecclesia de), 525 k. 
937 e. Cauguigny (Manche, ar. 
Valognes, c™ Sainte-Mére-Eglise, 
c™ Amfreville). 

Cauquilibri conventus Pradicatorum 
an. 1290 erectus, 191 g. Collioure 
(Pyrénées-Orient. ar. Céret, c™ 
Argeles-sur-Mer). 

Cauvincort. V. Machutus (S.) de Cau 
vincort. 

Caux, Cauz, 388 d. 440 e. — (Bail- 
liage de), 707 n. 18. 819 a. 821 ¢. 
e. f. Pays de Caux, en Normandie. 
Cf. Caletensis ballivia, Caletum, 
Chauz. 

Cava Fraxino (Ecclesia de ) , dicecesis 
Constantiensis, 506 e. 510 f. Chef 
fréne (Manche, ar. Saint-Lé6, ec” 
Percy ). Cf. Chieffresne. 

Cavealvilla (Ecclesia de), dicec. Rotho 
magensis, 277 k. Cauville (Seine- 
Inf. ar. Le Havre , ce Montivilliers ). 

Cavigneio (Ecclesia de), diccesis 
Constantiensis, 509 g. 534 e. Ca- 
vigny (Manche, ar. Saint-Lé, c™ 
Saint-Jean-de-Daye). 

Cavignyé, 552 b. 

Cayphas, castellum in Palestina, a 
Ludovico IX reparatum, 14 f. 
Caz, 537 j. Catz (Manche, ar. Saint- 

Lo, ce” Carentan). Cf. Kaz. 

Ceaus juxta Abrincas, 605d. Ceaus: 
(Manche, ar. Avranches, ce" Ducey). 

Cecilia. Ea Carolus de Francia poti- 
tur, ibique abbatiam Regalis Mon- 
tis condit, 425 j. Sicile. V. Sicile. 

Cecilie (S.) ecclesia, dicecesis Con- 
stantiensis, 506 k. 535 d. Sainte- 
Cécile (Manche, ar. Avranches, c”" 
Viliedieu). 

Cécille, Césille, Cezile, Cézille , 25 a. 
51 b. 55 k. 57 e. Sicile. V. Sicile. 

Cecongeles seu rectius Cecogneles , 632 
e. V. Ceognoles. 

Cele (La), 617 g. La Selle (Eure, 
ar. Evreux, c” Rugles, c™ Jui- 
gnelites). 


* Cellenque (Ecclesia de la), dicec. Ro- 


thomagensis, 276 d. La Cerlangue 
(Seine-Inf. ar. Le Havre, c’* Saint- 
Romain). 

Celos, 672 a. 

Cencoins, 682 b. Sancoins (Cher, ar 
Saint-Amand-Mont-Rond) ? 

Cenilleium, 601 m. Cenilleio (deca- 
natus de) in dicecesi Constantiensi, 
4gg g. 533 d. — (ecclesia de), 
499 h. Notre-Dame-de-Cénilly (Man- 
che, ar. Coutances, ce” Cérisy-la- 
Salle). Cf: Martini (S.) de Cenilleio 
ecclesia. 

Cenomanensis conventus  fratrum 
Predicatorum, 189 f. Couvent des 
Dominicains du Mans (Sarthe). 

Cenomanensis civilas, 681 g. — dice- 
cesis, 593 g. 59g d. f. k. Goo b 
604 d. V. Cenomanni. 

Cenomanni. Ibi episcopus Mauricius , 
postea prasul Rothomagensis. 597 
b. Le Mans (Sarthe). V. Cenoma 
nensis civilas, diacesis , Le Mans 

Cenomanniz comitatus Ludovico IX 
ab Henrico Ul relictus, 196 g. 

Cenomannie feodum, 707 d. 

Centum Acris (Ecclesia de), dice. 
Rothomagensis, 258 b. Cent-Aeres 
(Seine-Inf. ar. Dieppe, c”” Lon- 
gueville). 








Ceognoles , ( eongnoles , Ceongoles, 032 
b. f. et n. 1. Sognolles (Seine - et- 
Oise, ar. Pontoise , cl Isle-Adam, 
c™ Méry-sur-Oise), Cf. Cecongeéles, 

Cepeium, 722 f. Cepoy (Loiret, ar, et 
c™ Montargis). 

Ceperenne (Le pont de), 25 b. Cepe- 
rano (Italie). V. Cypran. 

Cerasium, ecclesia dicecesis Constan- 
tiensis in decanatu de Cenilleio, 
533 e. V. Cerisiaco (Ecclesia de). 

Cerencia, 533 f. Cerenciis (Ballivia 
de), 697 g- 698 e. — (Decanatus 
de), 496 f. 533 f.—(Ecclesia de), 
496 f. — Feodum Moretonii in, 
697 c. — (Vice-comitatus de), 
669 g. Cérences (Manche, ar. Cou- 
tances, c” Bréhal) 

Cergiacum, 632 e. Cergiaci tensa- 
mentum, 629 j. Cergy (Seine-et- 
Oise, ar. et c”” Pontoise). 

Cerici (S.) ecclesia, dicec. Rothoma- 
gensis, 318 a. Saint-Cyr (Oise, 
ar. Beauvais, c” Chaumont, c™ 
Villetertre). ; 

Ceriseium, 619 c. Cerisy-Belle-Etoile 
(Orne, ar. Argentan, c” Flers). 

Cerisiaco (Ecclesia de) , dicecesis Con- 
slantiensis , 500 ce. Cerisy-la-Salle 
(Manche, ar. Coutances). Cf. Cera- 
sium. 

Cernaium , Cernay, Cerneium, 617 d. 
705 b. 714d. 715 h. Cernay (Cal- 
vados, ar. Lisieux, ec” Orbec). 
V. Cerni. 

Cerni, 616 f. V. Cernaium. 

Cerni, 789 d. et n. 20. V. Cerny. 

Cerniacum , 682 a. 684 c. 7221. Cerny- 
en-Laonnais ? 

Cerny, 818. Cerny-en-Laonnais (Aisne, 
ar. Laon, ce” Craonne). Cf. Cerni. 

Cersé (Terra de) , 671 d. Cereay (Seine- 
et-Oise , ar. Corbeil, c” Boissy- 
Saint-Léger, c™ Villecresnes). 

Certaze , 383 |. Certaldo (Italie, prov. 
Florence). 

Cesarée, 14 f. Cf. Caesarea. 

Cestrie comitis feodum, 620 g. j. 
Comité de Chester ( Angleterre). 

Cevalera, 618 a. 

Cex, 813 f. et n. 3. verisimiliter Séez 
(Orne, ar. Alencon). 

Chacegeu, 595 h. 

Chaciacum, 721 |. Chaciaco (Hos- 
pites de), 722 d. Chécy (Loiret, 
ar. et c” Orléans). Cf: Chatiacum , 
Checiacum , Chicy. 

Chacineuse (La cité de), 85h. et n. 10 
Cosenza (Italie). 

Chaengnes, Chahange, 626}. et n. 14. 
V. Changé? 


Chage (L’abbaie de) de la prevosté de 


Miaux , 732 et n. 6. 

Chailli, 614 1. Cailly (Seine-Inf. ar. 
Rouen, ce” Cleéres). Cf. Cailly, 
Challiaci honor. 

Chailloel, 618 j. 

Chainol, 698 f. 

Chalade (L’abbaye de la), 732 b. et 
n. 4. La Chalade (Meuse, ar. Ver- 
dun, c™ Varennes). 

Chalandré, Abrincensis dicecesis, 599 ¢. 
Chalandrey (Manche, ar. Mortain, 
ce” Isigny ). 

Chalankon, 676 a. Chalangon (Arde- 
che, ar. Tournon, c” Vernoux). 
Chalet, 617 c. (Eure, ar. Evreux, 
ce” Rugles, c* La Vieille-Lyre). 

Challevoi, 661 k. 1. 

Challi (Feodum de), 659 g. Chailly 
{Loiret, ar, Montargis, c” Lorris). 


INDEX GEOGRAPHICUS. 
V. Chailli. 


Challiaci honor, 707 
, 87 e. (Sadne-et- 


Chalon { sur-Sadne } 
Loire). 

Chalonge, 618 e. Le Chalange (Orne, 
ar. Alencon, c’”" Courtomer. ) 

Chambeium, Chambai, Chambenai, 
636 f. 706 e. Chambois (Orne, 
ar. Argentan, c” Trun). 

Chamberiaci conventus fratrum Pre- 
dicatorum, 190 a. Couvent des Do- 
minicains a@ Chambéry (Savoie). 

Chambernon (Ecclesia de), dicec. Con- 
stantiensis, 496 c. Cambernon 
(Manche, ar. Coutances). Cf. Cam- 
bernon. 

Chamber[onne], 651 g. Cambronne 
(Oise, ar. Compiégne, c” Ribe- 
court). 

Chambliacum, 675 j. k. Chambly 
(Oise, ar. Senlis, c™ Neuilly-en- 
Telle). 

Chamborci, 632 a. Chambourey (Seine- 
et-Oise, ar. Versailles, ce Saint- 
Germain-en-Laye). Cf. Chambur- 
ciacum. 

Chambors (Oise, ar. Beauvais, c 
Chaumont). Cf. S. Supplicii de 
Chambors ecclesia. 

Chamborz, 631 b. : 

Chambrai, 716 j. (Eure, ar. Evreux, 
c™ Vernon). 

Chambre (La), 383 b. Champlas-du- 
Col (Italie, prov. Turin). 

Chambretis, 636 1. 

Chambun, 667 f. 669 d. Chambon 
(Cher, ar. Saint-Amand-Mont- 
Rond, ce” Chateauneuf-sur-Cher) , 
seu Chambon (Indre, ar. Issoudun, 
ce” Saint-Christophe, c** Pouiai- 
nes ). 

Chamburciacum, 633 n. 3. Cham- 
bourcy. Cf. Chamborei. 

Chamele (Urbs), 118 k. Emése olim, 
nunc vero Hems. 

Chamhaor, 617 e. Cf. Champhaor. 

Chamleuet, Chamlouex, 661 |. 

Champ-de-Bool, 621 ©. Champ-du- 
Boalt (Calvados, ar. Vire, c’" Saint 
Sever). 

Champagnolis (Ecclesia de), dicc. 
Constantiensis, 503 d. Campa- 
gnolles (Calvados, ar. Vire, ¢” 
Saint-Sever). Cf. Champignoles. 

Champaigne, 807 e. 812 ¢. 813 b. 
Champagne, anc. prov. de France. 
Cf. Campania, Champaingne. 

Champaingne (Conté de), 61 h. 87 e. 
93 f. V. Champaigne. 

Champegni , Champegniacum , Cham- 
peigniacum, 660 g. 662 f. 663 f. 


g- 
87 


op 


Champigny (Seine-et- Marne, ar. 
Fontainebleau , c” Montereau, c™ la 
Grande Paroisse). Cf; Champignei. 

Champhaor, 715 h. Cf. Chamhaor. 

Champignei, 603 e. V. Champegu. 

Champigniaco (Feodum de), 628 f. 
Champigny ( Eure-et-Loir, ar. Dreux, 
ce" Chateauneuf, c™ Chéne-Chenu). 

Champignoles, 534 k. Cf. Champa- 
gnolis (Ecclesia de). 

Champlant, 674 k. Champlan (Seine- 
et-Oise , ar. Corbeil, c" Longju- 
meau). 

Chananea concio, 172 f. 

Chanceaus, 382 {. Chanceaux (Cote- 
d'Or, ar. Semur, c™ Flavigny). 
Chandres (Molendinum de), 626 j. 
(Eure-et-Loir, ar. Dreux, ce” No- 

gent, c"’ Lormaye). 

Chaneveres , Chaneviéres , 713 d. et n. 
10. Chennevieres (Seine-et-Oise, ar. 


845 


Versailles, c” Poissy, c Conflans- 
Sainte-Honorine). 

Changé, 6671. Cf. Chauge. 

Chanle, 680 j. — (Fortericia de), 
649 g. h. Chaulnes (Somme, ar. 
Péronne). 

Chanoi (Terra de), 664 a. 

Chantegruel, 661 1. m. 

Chantelers (Terra de), 625 1. 

Chanteloun, 534 a. 536 f. 7oA d. 
Chanteloup (Manche, ar. Coutances , 
c™” Bréhal). 

Chantelou, 433 n. 3. Chanteloup 
(Seine-et-Oise, ar. Versailles, c™ 
Poissy ). 

Chantelou, 705 e. 

Chantelou, 6149 j. 

Chantelu, 635 f. 

Chantepuis , 614 e. 

Chantolium , 721 d. Chanteau (Loiret , 
ar. et ec” Orléans). 

Chanvilla, 705 e. V. Canvilla. 

Chapéle (La), 617 h. 

Chaperon, feodum, 718 a. 

Chapeton, 633 n. 3. 

Chappelle roialle du Palais, Sainte- 
Chapelle, 66 f. 353 ce. Sainte-Cha- 
pelle, a Paris. V. Capella. 

Charceam, 617 g. 

Charci, 655 j. k. Charey (Aisne, ar. 
Chateau-Thierry, ¢” Neuilly-Saint- 
Front, c” La Ferté-Milon). 

Charcio (Capella Domus Dei de), 
318 d. — (Ecclesia de), 318 1. V. 
Chars. 

Chardonneria, 664 d. Chardonnieére 
(ar. Joigny, c” et c™ Saint-Far- 
geau). 

Charentos. V. Dionisius (S.) de Cha- 
rentos. 

Charimota villa, 664 j. 

Charmeia , Charmoia, Charmoie , 7iik. 
716 k. (Eure, ar, et c” Evreux, 
ce’ La Trinité). 

Charnotensis dicecesis, 426 k. V. Car- 
notensis dicecesis, 

Charre , 677 g. V. Chars ? 

Charron, Charrons, 614 1.714 d. 

Chars, Charz, 630 f. — ( Leprosa 
ria de), 318 c. Chars (Seine-et- 
Oise,ar. Pontoise, ce” Marines). 
Cf. Charcio (Capella de), Charre. 
5. Supplicii de Charz ecclesia. 

Chartres, 69 g. 789 e. V. Carnotum. 

Chartreux (Les) a Ludovico 1X Pari- 
siis instituti, 353 a. ce. Couvent des 
Chartreux, a Paris. 

Chasneium Ebrardi, 662 j. 

Chasneto (Territorium de), 663 e. 

Chastaigners, 600 1. 

Chasteau-Thierri, 813 c. Chdteau- 
Thierry (Aisne). V. Chastel-Thierri. 

Chasteillon (Parochia de), in terra 
Meduanew , 593 b. Chdtillon-sur- 
Colmont (Mayenne, ar. Mayenne 
” Gorron ). 

Chasteillon , castellum in territorio 
Massilia situm, famis metu, venit 
in ditionem Caroli Andegavensis , 
22 b. c. k. 

Chastel Florentin, 383 1. Castel-Fio- 
rentino (Italie, prov. Florence). 
Chastel de Franche-Chose (Le), 384 b. 

» Monte-Fiascone ? (Italie), 

Chastel- Thierri (Prevosté de), 732 
b. c. Of. Chasteau-Thierri. 

Chasteler (Le), Chastelers { Li), 640 g. 
V. Castelers. 

Chastelet de Petit-Pont (Le), a Paris. 
223 ¢, 


Chastelez (Les), 643 ¢. V. Castelers. 


on 








846 

Chastelier, 682 a, 

Chastellainz, 51 b. V. Castellainz. 

Chastelloinex juxta Giemum, 661 k. 

Chastellon sus Saine, 382 e. Chatillon- 
sur-Seine (Cote-d’Or). 

Chastillon en Savoie, 383 b. 

Chastellum, 665 j. Le Chdteau, pres 
de Bourges (Cher). 

Chastoi, 661 g. 

Chatiacum, 691 k. |. m. V. Chacia- 
cum. 

Chatiauneuf, 742 c. etn. 12. Chdteau- 
neuf-sur- Loire (Loiret, ar. Orléans). 
Cf. Castrum Novum super Ligerim. 

Chatres (Territorium de), 660 h. 
Chdtres ( Seine-et-Marne, ar. Me- 
lun, ce” Tournan). 

Chauceium, 695 k. 696 b. Le pays de 
Caux. V. Caletum. 

Chauci. V. Crispinus (S.) de Chauci. 

Chaudarde, 789 d. et n. 13. Chau- 
dardes (Aisne, ar. Laon, c™ Neut- 
chatel ). 

Chaudun[um] , 653 g. Chaudun (Aisne, 
ar. Soissons, ce” Oulchy - le - Cha- 
teau). 

Chaufors, 623 g. Chauffour (Seine-et- 
Oise, ar. Mantes, c” Bonniéres). 

Chaufou, 716 e. V. Eschafou. 

Chaugé, 668 f. V. Change. 

Chaumeium, 667 c. Cf. Chaume- 
tum. 

Chaumencon, 652 |. Commenchon 
(Aisne, ar. Laon, c™ Chauny). 
Chaumetum, 667 e. V. Chaumeium. 
Chaumont, 796 a. 812 f. 813 d. — 
( Baillage de), 817 d. 822 e. Chau- 
mont-en- Bassigny (Haute-Marne). 

Chauni, Chauny, 789 d. et n. 12. 815 
a. Chauny (Aisne, ar. Laon). V. 
Calniacum. 

Chauniaci castellania, 652 b. 677 b. 
Cf. Calniacum. 

Chauqueinvillari (Honor de), 694 n. 
16. V. Caukainvillari (Honor de). 

Chauveauvilla, 645 n. 1. Cf. Gaveau- 
villa. 

Chauz (Feoda de), 706 n. 12. V. 
Cauz. 

Chavei, 703 h. Chavoy (Manche, ar. 
et ce” Avranches). 

Chavenceon juxta Charz, 630 f. g. 
Chavengon (Oise, ar. Beauvais, c™" 
Meru). 

Chavenolium , 652 a, Chavenay (Seine- 
et-Oise, ar. Versailles, ec" Marly). 
Cf. Chevenolium. 

Chavingni, 652 b. h. 

Checiacum , 682 b. 722 e. V. Chacia 
cum. 

Checion, 385 d. 

Cheine Poilous, 663 j. Cf. Chenepoe- 
lous. 

Chemiacum, 623 f. 

Chemin (Molendinum de), 514 f. Le 
Chemin Perrey (Manche, ar. Cou- 
tances, c” Periers, c* Gonfreville). 

Cheneium, 625 m. 

Chenepoelous, 661 d. e. et n. 1. Cf. 
Cheine Poilous. 

Cheneveria , 668 k. Cheneviére (Cher, 
ar. Bourges, c* Baugy, c™ Farges 
en Septaine) ? 

Chennelaium, 650 b. 

Chenneviéres (Bac de), 381 j. Chenne- 
viéres-sur-Marne (Seine-et-Oise , ar. 
Corbeil, c” Boissy-Saint-Léger). 

Chenni seu rectius Renni (Vivarium 
de), 654 n. 1. 

Chenoie (Feodum de) , 626 f. 

Chercamp (Abbaye de), seu abbatia 


INDEX GEOGRAPHICUS. 


de Carocampo, juxta S. Paulum. 
Ibi sepulta Beatrix de S. Paulo, co- 
mitissa Augensis, 447 a. Cercamp 
(Pas-de-Calais, ar. Saint-Pol, c™ 
Auxy-le-Chateau , c® Frévent). 

Chernevilla, 701 b. 

Chesagnia (Terra de), 668 b. 

Chesaium, 682 b. V. Cheseium. 

Chése Baudoin (La), 612 h. La 
Chaise-Baudoin (Manche , ar. Avran- 
ches, c” Brecey). 

Cheseium, 662 j. Cheroy (Yonne, ar. 
Sens). V. Chesaium. 

Chesne (Le), 617 f. 

Chesne Foudrous, 661 f. 

Chesnei, Chesneium, 650 e. h. 

Chesnei (Ecclesia de), dicec. Constan- 
tiensis, 496 j. Le Quesnay (Manche, 
ar. Coutances, c*’ Mont-Martin-sur- 
Mer, c™ Contriéres). V. Ques- 
neyum. 

Chesneium, 616 j. Quesnay (Calva- 
dos, ar. Falaise , c°® Bretieville-sur- 
Laise, c” Estrées-la-Campagne). 

Chesnes , 715 j. 

Chesnoi Evrart, 6635 ¢ Chéne-Evrat 
(Yonne, ar. Sens, c™” Pont-sur- 
Yonne, c” Villemanoche). 

Cheveillie juxta Rothomagum , 715d. 
Quevilly (Seine-Inf. ar. Rouen, 
ce" Grand-Couronne). Cf. Chevilli, 
Chevilliacum 

Chevenolium, 633 n. 3. V. Chaveno- 
lium. 

Chevilli. Chevilliacum, 616 k. 706 d. 
V. Cheveillie. 

Chevreyo (Ecclesia de), diac. Con- 
stantiensis, 505 j. 534 j. Chevry 
(Manche, ar. Saint-Lé, c* Tessy- 
sur-Vire). 

Chevri (Feodum de), 775 d. 

Chevria, 712 |. La Villeneuve-en-Che- 
vrie (Seine-et-Oise, ar. Mantes, 
ce” Bonnieres ). 

Chevriacum, 662 g. Chevry-en-Se- 
reine (Seine-et-Marne, ar. Fontai- 
nebleau, c°" Lorrez-le-Bocage). 

Chezi, 655) m. Chézy -en-Orxois 
(Aisne, ar. Chateau-Thierry, c” 
Neuiily-Saint-Front). 

Chicy, 741 f. etn. 24. Cheey (Loiret, 
ar. et ce” Orléans). Cf. Chaciacum , 
Checiacum. 

Chieffresne , 534 h. Chefresne ( Manche, 
ar. Saint-L6, ec Perey). V. Cava 
Fraxino (Ecclesia de). 

Chine, 721 d. 

Chinon, 682 c. 726d. 728 c. (Indre- 
et-Loire). 

Chinviller (Decima de), 632 d. 

Chipre (Insula de). Huc Ludovicus IX 
et fratres ejus appellunt, 468 b. 
V. Cypre. 

Chiron (S.), 673 e. Saint-Chéron 
(Seine-et-Oise, ar. Rambouillet, 
ec” Dourdan). 

Chisencort, 656 b. 

Chistene, 383 j. 

Chodaio (Parrochia de), 669 a. b. d. 
Chouday (Indre, ar. et ec” Issou- 
dun). 

Choi, 655 £ Chouy (Aisne, ar. Cha- 
teau-Thierry, c” Neuilly-Saint- 
Front). 

Choirtrest in Anglia, 442 h. et n. g. 

Choiseil, 796 a. et n. 2. Choiseul 
( Haute-Marne, ar. et c” Cler- 
mont). 

Choisel ( Molendinum de), 663 e. 

Chooignoles juxta Vilers Quenivet, Sa- 
giensis dicec. , 590 j. k. 


Choquet ( Le) , 642 b. Chouquet (Seine- 
Inf. ar. Rouen, c™ Cléres, c® An 
céaumeville). 

Chosiacum , 682 a. 722 b. Choisy-au- 
Bac (Oise, ar. et c® de Com- 
piégne). 

Chou seur Marne, 797 a. 

Christofori (S.) capella, dicee. Con 
stantiensis, 500 k. 533 c. Saint 
Christophe-d’ Aubigny (Manche, ar. 
Coutances, ce” Periers). 

Christofori (S.) ecclesia, 526 f. 536 a. 
Saint-Christophe-du-Foc (Manche, 
ar. Cherbourg, c™ des Pieux). 

Ciaus , 383 g. 

Cicinni, 652 d. — (Bosci de), 652 e. 
Sinceny (Aisne, ar. Laon, c™ Sin 
ceny). 

Cierneium, Cierni, Ciernie, 621 e. 
7iic. 720 1. 

Cigloi, 721 j. Sigloy (Loiret, ar. Or 
léans, ce” Fargeau). 

Cinchestre, 360 c. Chichester (Angle- 
terre ). 

Cingeleis, 616 k. V. Brai-en-Cingeleis. 

Cingula, 624 c. La Sangle (Seine-et- 
Oise, ar. Versailles, c°* Meulan, c” 
Les Mureaux). 

Cipri insula. Ibi Ludovicus IX hiemat, 
176 e. V. Cyprus. 

Cirici (S.) ecclesia, 522, c. Saint-Cyr 
(Manche, ar. Valognes, c*” Monte- 
bourg). Cf. Cyricus (S.). 

Ciricus (S.), 630 k. 636 d. 

Cirici (S.) ecclesia, diac. Rothoma 
gensis , 322 f. Saint-Cyr-en-Arthies 
(Seine-et-Oise, ar. Mantes, c*” Ma- 
gny). 

Cirici (S.) de Levemont ecclesia, dicec. 
Rothomagensis, 322 k. Levemont 
(Oise , ar. Beauvais, c" Chaumont, 
c™ Hadancourt-le-Haut-Clocher ). 

Corre, 711 n. 17. 716 j. Cf. Cyrré. 

Cisiacum, 625 h. 626. a. Voy. Cis- 
seinm. 

Cisseium, 705 d. Cissey (Eure, ar. 
Evreux, c” Saint-André) Cf. Cisia- 
cum. 

Cisteaulx ( Abbayes de Vordre de), 446 
h. 447 a. c. Of. Cercamp, Lannoy. 

Cisterciensia monasteria quatuor, Cis 
tercii filie, 202 d. 

Clairiaci ville homines, 786 b. et n. 
10. Clairac (Lot-et-Garonne, ¢” 
Tonneins). 

Clairmont en Beauvoisin. tbi Johannes 
de Brena, Augensis comes, an. 
1294 mortuus, 444 h. V. Clermont 
(Oise). 

Clairvaux , 443 d. Clairvaux-sur- 
Aube (Aube, ar. et c® Bar-sur 
Aube). Cf. Clara Valle (Monaste- 
rinm de). Clervaulz. 

Claise (Decima de), 668 k. 

Clao (Ecclesia de), dicec. Rothoma- 
gensis, 248 f. Cléon (Seine-Inf. 
ar. Rouen, ce” Elbeuf). 

Clara (Comitatus de), 641 j. k. bem. 
642 d.e. f. g. 643 a. — (ecclesia 
de), 2551. — (honos cometis de) , 
708 b. d. e. Cleres (Seine-Inf. ar. 
Rouen). Cf. Clare. 

Clara Valle (Monasterium <e), Cis- 
tercii filia, 202 d. V. Clairvauz. 
Clare (Comitatus de), 642 a. b. — 
(Servicium de), 775 f. V. Clara. 
Clari, 647 1. 649 e. g. 682 a. Cléry- 
sur-Somme (Somme, ar. et c” Pé- 

ronne). 

Clari. V. Germanus (S.). 

Claromontensis civitas, 681 j. Cler- 





erry 








ae’ 


mont-Ferrand (Puy-de-Déme). Cf. 
Clermont. 


Claromontensis Arvernorum conyven- 


tus fratrum Predicatorum, 189 f. 
Couvent des Dominicains a Clermont 
(Puy-de-Dome). 

Cldromontensis Lutevorum conyen- 
tus, ordinis fratrum Praedicatorum , 
191 k. Couvent des Dominicains a 
Clermont-de-Lodéve (Herault, ar. 
Lodeéve). 

Claromontis castrum, 678 f. g. Cler- 
mont (Aude, ar. Limoux, c™” Saint- 
Hilaire ). 

Claromontis comitatus , 680 b. V. Clari 
Montis comitatus. 

Clarum Folium, 636 g. Clairefeuille 
(Orne, ar. Argentan, c’” Le Merle- 
rault, c”® Saint-Germain-de-Claire- 
feuille). 

Clarus (S.), 633 j. 635 j. 

Clarus (S.), diac. Rothormagensis, 
291 kh. Saint-Clair-sur- Etretat 
(Seine-Inf. ar. Le Havre, c” Cri- 
quetot, c” Bordeaux-Saint-Clair). 

Clari (S.) capella, 529 f. g. Saint- 
Clair prés Cherbourg (Manche). 

Clari (S.) ecclesia, 551 j. Mensura 


de S. Claro, 55a f. g. Saint-Clair 


(Manche, ar. Saint-L6). 

Clari (S.) ecclesia, diccesis Rotho- 
magensis, 28: j. Saint-Clair-sur 
les-Monts (Seine-Inf. ar. et ec” Yve- 
lot). 

Clarus (S.), 638 a. b., Clari (S.) ec- 
clesia , dicec. Rothomagensis, 315e. 
Saint-Clair-sur-Gournay (Seine-Inf. 
ar. Neufchatel-en-Bray, c” et c™ 
‘Gournay). 

Clarus (S.), 624 m. Clari (S.) super 
Etham ecclesia, diac. Rothoma- 
gensis, 522 g. Saint-Clair-sur-Eple 
(Seine-et-Oise, ar Mantes, c” Ma- 
gny). 

Clari (S.) de Flavencort ecclesia , dicec. 
Rothomagensis , 327 a. Flavacourt 
(Oise, ar. Beauvais, ec” Coudray- 
Satnt-Germer ). Cf. Flavacort. 

Clan (S.) de Fremevilla ecclesia, 
dicec. Rothomagensis, 316 e. Fré- 
mainville (Seine-et-Oise, ar. Pon- 
loise, c Marines). Cf. Freme- 
villa. 

Clari (S.) de Herouvilla ecclesia, dicec. 
Rothomagensis, 318 g. Hérouville 
(Seine-el-Oise, ar. Pontoise, c" 
L’Isle-Adam ). Cf. Herovilla. 

Clari (S.) de Torli ecclesia, dicec, Ro- 
thomagensis, 326 e. Tourly (Oise , 
ar. Beauvais, ec’ Chaumont) 

Clarus Mariscus vel Vallis Clara, ab- 
batia in Laudunesio, 751 c. Vau- 
clére { Aisne, ar. Laon, ec” Craonne). 

Clari Montis comitatus, 719 g. — 
feoda, ibid. V. Clermont (Oise). 

Clatres, 680 e. Clastres (Aisne, ar. 
Saint-Quentin, ce” Saint-Simon). 

Clausum, 665 h. 

Clauvilla, Clavilla, 712 b. 717 a. 
Ecclesia de Clavilla ecclesia Ebroi- 
censi data, 461 g. Claville (Eure, 
ar. et c°® Evreux). 

Clavilla (Ecclesia de), dicec. Rotho- 
magensis, 246 e. Claville - Motte- 
ville (Seine-Inf. ar. Rouen, c™ 
Cleres ). 

Clavilla, 642 d. (Ecclesia de), dicc. 
Rothomagensis, 288 e. Claville-en- 
Cauaz (Seine-Inf. ar. Yvetot, c™” 
Cany). 

Cledis (Parochia de}, 373 b. Claris 


‘ 


INDEX GEOGRAPHICUS. 


(Seine-Inf. ar. Neuchatel-en-Bray, 
c™” Londiniéres). 

Clementis (S.) ecclesia, 518 g. Saint- 
Clément (Manche, ar. et ec Mor- 
tain). 

Clementis (S.) de Gersoyo prioratus , 
571 c. V. Gersoii decanatus. 

Clencort , 633 n. 3. Cf. Cloiencort. 

Cleotus (S.), 635 a. Saint-Cloud (Cai- 
vados, ar, et c™” Pont- L’Evéque, 
ce” Saint-Etienne-la-Thillaye). 

Clerbee, 635 a. Clarbec (Calvados, 
ar. et c” Pont-l'Evéque). 

Clerevilla (Feodum de), 755 e. 

Clermont, 635 f. g. Clermont (Oise ). 
Cf. Clairmont, Claromontis comi- 
tatus, Clari Montis comitatus. 

Clermont, 816 b. (Puy-de-Déme). 
Cf. Claromontensis civitas. 

Clervaula. Ibi Johannes de Brena, 
ut tradunt, curis avunculi sui abba- 
tis educatus, 443 d.e. V. Clair- 
vau2. 

Clés en Savoie (Les), 382 j. Les Clées 
(Suisse, c’" de Vaud). 

Cleuvilla (Ecclesia de), dicec. Rotho 
magensis, 286 j. Cleuville (Seine- 
Inf. ar. Yvetot, c°® Ourville). 

Clevilla, 621 a. (Feodum de) iid. Cle- 
ville honos, 707 a. Cléville (Cal- 
vados, ar. Caen, c” Troarn). 

Clevilla, 643 b. 645 m. Cleéville 
(Seme-Inf. ar. Yvetot, c” Fauville). 
V. Clivilla. 

Cligniacum, 678 a. V.Cluniacum. 

Cligny Vabbeie, ho g. V. Clunia- 
cum. 

Climenchi (Capella leprosaria: de) , 
294 d. Climachy, capella nune di- 
ruta (Seine-Inf. ar. Yvetot, c” et 
ce” Saint-Valery-en-Caux). 

Climont, 665 e. 

Clincampo (Kcclesia de), diaee. Con 
stantiensis, 502 j. V. Clinchamp. 
Clinchamp , 534 k. Clinchamps (Calva- 

dos, ar. Vire, c’" Saint-Sever). 

Cliponvéila (Ecclesia de), diac. Ro- 
thomagensis, 282 f. 436 k. Clipon- 
ville (Seine-Int. ar. Yvetot, c°.Fau 
ville). 

Clitan, 646 d. 

Clitorp (Ecclesia de), 532 d. 536 d. 
Clitourp (Manche, ar. Cherbourg, 
ce” Saint-Pierre-Eglise). 

Clivefeugeria, 700 h. 

Clivilla, 642 d. 643 k. 644 c. (Ec- 
clesia de), dicee. Rothomagensis, 
284 c. Cléville (Seine-Inf.). V. Cle- 
villa. 

Cloci 670 j. 

Clodoaldus (S.) , 679 g. 


- Clodoardus (S.) prope Parisius, 679 


g. [bi Ludovicus [IX sororum Mino- 
rum domum condit, 171 a. Saint- 
Cloud (Seine-et-Oise, ar. Versailles, 
c™ Sevres). 

Cloe, 611 d. 

Cloiencort, 713 a. V. Clencort. 

Clos Milon (Vinea dicta li), 630 g. 

Clouvilla, 436 k. 640 1. 

Clovilla, 708 e. V. Clouvilla? 

Clugny (L’abbeie de), 87 e. V. Clu 
niacum. 

Cluniacense monasterium. Ibi Cle- 
mens [V puerorum conventum in- 
stituit, 201 j. V. Cluniacum. 

Cluniacensis ordo, 200 g. V. Clunia- 
cum. 

Cluniacum, 201 h. Cluniaci monas- 
terium, 211 d. Abbaye de Cluny 
(Saéne-et-Loire, ar. Macon). Cy. 


847 


Cligny, Cligniacum, Clugny, Clu- 
niacense monasterium, Cluniacense 
monasterium, Cluniacensis ordo. 

Cocorum feudum, 704 g. 

Codreium, 661g. Le Coudray (Yonne, 
ar. Joigny, c® et c™* Bleneau). 

Codretum, 716 j. Le Coudray (Eure, 
ar., c* etc de Saint-Aubin-du - 
Vieil-Evreux). Cf. Coldraium. 

Coeria (La), 636 m. 

Cotes, 668, n. 3. V. Cois. 

Coignées, 538 b. V. Coigneio (Kcele- 
sia de). 

Coigneio (Ecclesia de), dicec. Con- 
stantiensis , 511 j. Coigny (Manche , 
ar. Coutances, c” La Haye-du- 
Puits). Cf: Coignées. 

Coilliaci villa, 721 k. 

Cois, 666 g. Couy? (Cher, ar. San- 
cerre, c” Sancergues). Cf. Coies. 

Coismes juxta Waxeium, 602 b. 

Coldraium, 712 b. V. Codretum. 

Coldraium’, 618 d. 716d. Le Coudray 
(Orne, ar. Mortagne, c’”* Moulins- 
la-Marche, ce” Saint- Aquilin-du- 
Corbion, seu c” et c™ Tourouvre). 

Coldreium , 662 1. 

Coldreium, 673 I. 

Coldroi, 642 ad. 

Colebose (Decanatus de), in dicec. Ro- 
thomagensi, 329 b. Saint- Romain- 
de-Colebose (Seine-Inf. ar. le 
Havre). 

Colemare ecclesia, diac. Rothema- 
gensis, 246 a. Colmare (Seine-Inf. 
ar, Rouen, c” Cleres). 

Colemont (Manoir de), 393 d. Cole- 
mont? (Eure, ar. Les Andelys, ¢” 
Fleury-sur-Andelle , c Charleval). 

Colesi, 647 c. 

Coletot (Ecclesia de) , dicec. Rothoma- 
gensis, 240 d. Colletot (Kure, ar. 
et c”" Pont-Audemer). 

Colevilla, 698 c. 702 e. Colleville 
(Calvados, ar. Caen, ce” Tilly-sur- 
Seules). 

Colevilla, 633 j. Colleville-sur-Mer 
(Calvados, ar. Bayeux, c” Tré- 
vieres ). 

Colevilla, 609 h. et n. 12. 

Colevilla, 642 c. Colevilla (Ecclesia 
de), dieec. Rothomagensis, 287 f. 
Colleville (Seine-Inf. ar. Yvetot, 
e™" Valmont). 

Collemeisnil (Ecclesia de), dicec. Ro- 
thomagensis, 301 k. Colmesnil-Man- 
neville (Seine-Inf. ar. Dieppe, c” 
Offranville). Cf: Colomesnil? 

Colloles, 649 m. 655 k, 1. Coyolles 
(Aisne, ar. Soissons, c” Villers- 
Cottrets). 

Colognances , 655 k. Collinance (Oise , 
ar. Senlis, c” Betz, ec” Thury-sur- 
Valois). 

Colomba (S.) Senonensis, 722 g. 
723 c. Abbaye de Sainte-Colombe 
de Sens (Yonne). 

Colomesnil, 641 k. V. Collemeisnil ? 

Colonces (Feodum de), 755 b. V. Co- 
lunces. 

Coloncie, 534 }. V. Colunces. 

Colongne (Boscus de), 655 e. 

Coloniensis metropolis, 181 e. Co- 
logne ( Allemagne). 

Columb, 682 b. 

Columba (S.), 618 g. Sainte-Colombe- 
sur-Rille (Orne, ar. Argentan, c™ 
Le Merlerault). 

Columba (S.), 722 g. 723 ¢. L’ab- 
baye de Sainte-Colombe de Sens 
(Yonne). 





848 


Columba (S.) , in decanatu de Plano , 
dicec. Constantiensis , 537 b. 

Columbe (S.), ecclesia, 524 f. 537 f. 
Sainte-Colombe (Manche, ar. Va- 
lognes, c” Saint - Sauveur-le- Vi- 
comte). 

Columba (Ecclesia de), diac. Con- 
stantiensis, 505 e. 534 g. 601 j. 
— (Feodum de), 704 h. La Co- 
lombe (Manche, ar. Saint-L6, c™” 
Percy). 

Columbeio (Ecclesia de), 525 c. 
537 e. Colomby (Manche, ar. Va- 
lognes, c”* Saint- Sauveur-le- Vi- 
comte). 

Colump, 620 k. Coulombs (Calvados, 
ar. Caen, ce” Creully). 

Colunbe, 666 a. 

Colunces, 619 a. 697 d. — (Ecclesia 
de) diac. Constantiensis, 502 k. 
— (Feodum domini de). Jbid. f. g. 
Coulonces (Calvados, ar. Vire). Cf. 
Colonces , Coloncix. 

Colunna (Ecclesia de S.) , diac. Ko- 
thomagensis, 295 k. Sainte-Co- 
lombe (Seine-Inf. ar. Yvetot, c” 
Saint-Valery-en-Caux ), 

Colviners, seu rectius Colemiers 
(Yonne, ar. et c” Sens), 663 d. 
Comania utraque in ditionem Tar- 

tarorum redacta, 113 b. 

Combloeus, Comblous, 721 |. 722 a. 
Combleux (Loiret, ar. et ec” Or- 
léans ). 

Comingia, 682 f. V. Convennensis. 

Commendal, 611 b. 

Commeny, 718 d. ( Seine-et-Oise, ar. 
Pontoise , c’” Marines). Cf. Martini 
(S.) de Commeniaco ecclesia. 

Compeinvilla, 639 e. Compainville 
(Seine-Inf. ar. Neufchatel-en-Bray, 
ce” Forges ). Cf. Couhaenvilla. 

Compendiensis conventus fratrum 
Pradicatorum , 189 j. Dominicains 
de Compiégne. 

Compendium, 677 a. 682 a. 684 c. 
722 n. 73a d. 7A a. Compendii 
castellania, 659 d. Ibi hospitale 
pauperum a Ludovico IX condi- 
tum, 170 k. Infirmis ibi degenti- 
bus Ludovicus ipse humanitatis 
obsequium impendit, 157k. V. Com 
preqne. 

Compieqne, 813 e. (Oise). Cf. Com- 
pendium. 

Compignt de Eran, 616 k. Coupigny 
(Calvados, ar. Caen, c’”* Bourgue- 
bus, c™ Airan). 

Compignie (Ecclesia de), diac. Con- 
stantiensis, 503 c. Coupigny (Cal- 
vados, ar. Vire, c” Saint-Sever, 
c™ Landelles). V. Campigneium , 

Conches (Honor de), 698 c. Conches- 
en-Ouche (Eure, ar. Evreux). 

Conci, 658 c. 

Concisen, 669 b. 

Condatum, 682 a. V. Condé (Aisne). 
Condé, 684 c. Condé (Aisne, ar. Sois- 
sons, ce” Vailly). Cf. Condatum. 
Condé, 667 j. 668 a. Condé (Indre, 

ar. et c Issoudun), 

Condeium, Condeyam, 701 b. c. 
Condé-sur-Seulles (Calvados, ar. 
Bayeux, c”* Balleroy ). 

Condomiense capitulum provinciale 
fratrum Pradicatorum an. 1285 
celebratum, 186 h. Chapitre des 
Dominicains & Condom. 

Condomiensis conventus fratrum Pre- 
dicatorum an. 1263 erectus, 188 a. 
Couvent des Dominicains a Condom. 


INDEX GEOGRAPHICUS. 


Condomiensis ecclesia in cathedralem 
erecta, 349 e. V. Condomium. 
Condomium, 188 k. Homines ville 
de Condomio, 784 d. Condom 
(Gers). V. Condomiense capitu- 
lum , Condomiensis conventus , ec- 

clesia. 

Condon. .., 728 a. 

Condon (Vallis de), 626 a. 

Cone in Bituria. Nonnulli e Pastorel- 
lorum ducibus ibi suspendio inte- 
rempti, 9 k. Cosne (Allier, ar. 
Montlucon, c* d’Hérisson). 

Conflans , 671 c. Conflans-l’Archevéque 
(Seine, ar. Sceaux, c” et c* Cha- 
renton-le-Pont). 

Confluentum. Ibi reliquie S. Hono- 
rine an. 1250 translate, 454 g. h 
et n. 12. Conflans-Sainte-Honorine 
(Seine-et-Oise, ar. Versailles, c”” 
Poissy). 

Connete. V. Vedassus (S.) de Connete. 

Cons, 671 d. Combs-la-Ville (Seine-et- 
Marne, ar. Melun, c°* Brie-Comte- 
Robert). 

Constabularii feresta et molendinum , 
5a8 d.e. 

Constancia, 574 g. 610 d. Consian- 
ciarum B. Marie ecclesia, 226 a. 
Coutances (Manche). V. Constan- 
tiensis archidiaconatus, ballia, civi- 
tas, decanatus, dicecesis, domus 
Dei, ecclesia, Costantiis (ballia de). 

Constanciensis civitas, 681 g. V. 
Constanciie. 

Constantia pro Constantinum, 608 b. 
V. Constantin. 

Constantiensis, 696 n. 
tantin. 

Constantiensis archidiaconatus, 494 
b. 53a hb. 541 c. V. Constantino 
( Archidiaconatus de). 

Constantiensis ballia, balliva, 611 g. 
637 h. j. 696. 735 a. 763 ¢. 775 
j. &. Constancie. 

Conslantiensis conventus 
Predicatorum , 189 bh. 

Constantiensis decanatus, 
532 h. 

Constantiensis diecesis , 351 g. 431 
c. 498 j. 558 c. S62 d. 589). 592 
j. k. 600 e. 604 a, Constantiensis 
dicecesis ecclesia , 494 a. Loca ibi- 
dem ab episcopo Constantiensi vi- 
sitata, 53g bh. 541 c. Ibi B. Tho 
mas Heliz, pradicat, 559 b. Ibi 
procuraliones ab episcopo percepte 
939 j. — 541 c. Ejusdem diwcesis 
leprosi, 513 a. Cf. Constancia. 

Constantiensis Domus Dei, 498 b. 
4yg d. 500 d. f. 503 d. 504 1.512 
1. 513 b. 5a5 c. Cf. Constantia. 

Constantiensis ecclesia, 542 e. g. h. 
— episcopatus, 431 j. — pre- 
benda, 542 a. Cf. Constanciz. Jo- 
annis (S.) Baptista capellania. 

Constantiensis S. Laudi_ baronia, 
768 g. 

Constantin, 810 f. 813 £. — ( Baillage 
de), 635 e. 819 ©. Le Cotentin 
(Manche). Cf. Constantia. Constan- 
tinum. Constantinus. Costantinns. 
Costentin , Costentinum , Coustantin. 

Constantinople , 66 f. g. (Turquie). 

Constantinopolis, 109 h. 110 j. 143 
g. Capta a Christianis, 178 c., a 
Grecis, 217 a. Huc Fratres Pre- 
dicatores missi, 400 a. V. Constan- 
tinople. Constantinopolitana civitas. 
Constantinopolitanum imperium. 

Constantinopolitana civitas, 110 h. 


16. V. Cons- 


fratrum 


A7vh b 





338 b. 399 k. Cf. Constantino 
polis. 

Constantinopolitanum imperium, 217 
a. A Grecorum principibus infesta 
tum, 110 g. Ad Yolandam, Hen- 
rico mortuo, devolutum, 399 h. 
Constantinopolitani imperii fideles , 
399 j- Cf. Constantinopolis. 

Constantinum, 610 b. 611 d. 680 
m. Constantini ballia. 608 a. V. 
Constantin. Constantinus. 

Constantinus, 695 n. 1, 2, gy, 19. 
703 g. V. Constantin. 

Constantré, 638 j. Cottentray (Seine- 
Inf. ar. Neuchatel, c* Gournay, 
c** Avesnes-en-Bray ). 

Contemoulins (Ecclesia de) , dicec. Ro- 
thomagensis, 288 d. Contremoulins 
(Seine-Inf. ar. Yvetot, c” Val 
mont). 

Contenvilla (Vice comitatus de) . 697, 
n. 4, V. Contevilla. 

Contereel, Conterel, 658 e. et n. 3. 

Contestus (S.), 631 b. Saint- Contest 
(Calvados, ar. et ec” Caen). 

Contevilla (Ecclesia de), dicec. Ro 
thomagensis, 273 b. 639 c. Conte- 
ville (Seine-Inf. ar. Neufchatel-en 
Bray, c” Aumale). 

Contevilla (Vicecomitatus de), 697 
a. et n. 4. Conteville (Calvados, ar. 
Caen, ce” Bourguebus). 

Contreriis (Ecclesia de), 499 k. V. 
Contriéres. 

Contriéres , 533 e. (Manche, ar. Cou- 
tances, c’* Montmartin-sur- Mer). 
Cf. Contreriis (Ecclesia de). 

Convennensis (Diwcesis), 682 f. Dio- 
cese de Comminges (Haute-Garonne). 

V. Comingia. 

Coqueraumont, 614 k. Coquereau- 
mont? (Seine-Inf. ar. Yvetot, c™ 
Saint-Laurent-en-Caux). 

Coquere (Feodum de), 508 e. La Co 
querie (Manche). 

Coquereanlmont (Manoir de), hho ft. 
et n. 5. (Seine-Inf. ar. Dieppe , c 
Offranville). 

Coquinis (Prioratus Tholosanensis 
de), 207 d. 

Corba, 636 g. La Courbe (Orne, ar. 
Argentan, c™* Ecouché). 

Corbeia, 682 a. 722 m. V. Corbie. 

Corbeni, 640 |. 678 f. Corbeny (Aisne, 
ar. Saint-Quentin , ec” Saint-Simon , 
ce“ Villers-Saint Christophe). 

Corert, 712 ¢. 

Corbespina , 694 b. Courbépine (Eure , 
ar. etc” Bernay). 

Corbia, 684 c. V. Corbie. 

Corbie, 731 d. 789 d et n. 23. 819 
d. (Somme, ar. Amiens). Cf. Cor 
beia , Corbia. 

Corbienses, 81 5g. Habitants de Cor 
bie. 

Corbiniacum, 721 f. 

Corbolium, 671 b. c. 674 k. 678 m. 
682 a. 722 j. Corbolii castellania, 
680 d. 687 e. Corbeil (Seine-et- 
Oise). V. Corbueil. 

Corbone (Feodum de), 754 d. 

Corbonesium seu Corbonesius (?), 
676 £. Le territoire de Corbon 
(Orne, ar. et c™ de Mortagne). 

Corbueil ( Prévosté de), 822 n. 8. Cf: 
Corbolium. i 

Corceilles juxta Boiss:, 630 e. V. Cor 
celle. 

Corcéles, 630 n. 6. V. Corcelle. 

Corceles, 625 d. Courcelles-lez-Gisors 
( Oise , ar. Beauvais , ¢" Chaumont), 

















Corceliis (Manerium de) , 648). Cour 
celetie. V. Corcella 

Corcella, 7oo h. — (Terra de), 756 
g. et n. g. V. Courseulles-sur-Mer 
Calvados, ar. Caen, c” Creully). 
V. Corcelles et Corcellia 

Corcellw , 648 j. Courcelette (Somme, 
ar. Péronne, c” Albert). 

Corcelle , 630 e. Corcellarum allodia, 
ibid. Courcelles (Seine-et-Oise, ar. 
Pontoise, ec” Marines). C. Cor- 
ceilles, Corceles, Corcelles, Lucia- 
nus (S.) de Corcellis. 

Corcella, 664 f. Courcelle (Seine - et - 
Oise, ar. Etampes, ce” Milly, c™ 
Prunay). 

Corcelle juxta Nantolium, 665 a. 
Courcelles (Seine-et-Marne, ar. 
Fontainebleau, ec” la Chapelle-la- 
Reine, c” Nanteau-sur-Marne). 

Corcelles, 630 e. — (Illi de), 630 j. 
Courcelle (Seine-et-Oise). Cf. Cor- 
celle. 

Corcelles, 634 n. 3. V. Corcella. 

Corcelles, 665 f., 714 c. 

Corcelles (Feodum de), 773 g. 

Corcellia, 634 a et n. 3. V. Corcella. 

Corcellis (Ecclesia de). V. Martinus 
(S.) de Corcellis. 

Corceyo (Ecclesia de), dice. Con- 
stantiensis, 496 d. Courey (Manche, 
ar. et c” de Coutances). 

Corceyo (Feodum de), 775 a. 

Coret, 655 g. Corcy (Aisne, ar. Sois- 
sons, ce” Villers-Cotterets). 

Corciacum, 722 f. Courcy-aux-Loges 
(Loiret, ar. et c Pithiviers). Cf. 
Corcy. 

Corcon, 636 |. — ( Ecclesia de) , dicec. 
Constantiensis , 507 c. 535 b. Cour 
son(Calvados, ar. Vire, cS‘ Sever). 

Corey, 612 a. — (Baronia de), 611 
d. 618 1. Courey (Calvados, ar. Fa- 
laise, c** Morteaux-Coulibecaf). 

Corey, 742 a et uv. 2. V. Corciacum. 

Cordeievilla (Ecclesia de), dicec. Ro- 
thomagensis, 243 h. Cordelleville 
(Seine-Inf. ar. Rouen, c” Cleéres). 

Corenart , 639 c. 

Corfalor, 534 c. 611 e 612 b. V. 
Gorfalor. 

Corgenu, 65y k. 

Corgiron, 636 h. 

Corguileroi, 659 j. 661 k. Corquille- 
roy (Loiret, ar. et c Montargis). 
Cf. Curia Guillerai. 

Coriletum, 640 n. Le Coudray (Eure, 
ar. et c” Evreux, c™ Saint-Aubin- 
du-Vieil-Evreux ). 

Corlaullera, 664 f. 

Cormeille ( Vin de), 414 k. Cormeilles 


en-Parisis (Seine-et-Oise, ar. Ver-- 


sailles, c°” Argenteuil). ' 

Cormeilloles, 630 e. Cormiolle (Seine- 
el-Oise, ar. Pontoise, c’” Marines , 
c* Cormeilles-en-Vexin). 

Cormeliz, Cormelize in Vicassino, 
Cormelia in Wulcasino, 628 j. 
629 £. 632 g. Cormeilles-en-Veain 
(Seine-et-Oise, ar. Pontoise, c” 
Marines). V. Cormelles et S. Martini 
de Cormeliis ecclesia. 

Cormelles, 713 n. 16. 718 b. Cf. Cor- 
meliz. 

Cormelles juxta Cadomum , 616 k. Cor- 
melles (Calvados, ar. et c” Caen). 

Cormellia, 714 d. Cormeilles (Eure, 
ar. Pont-Audemer). Cf. Cormilium. 

Cormilium, 617 f. Cormeilles. Eure, 
Cf. Cormelliz. 

Cornard feudum, 704 g. 


TOME XXIil. 


INDEX GEOGRAPHICUS. 


Cornelai (Feodum de) , 667 b. 

Cornelius (S.) Compendiensis , 723 d. 
Abbaye de S. Corneille de Compie- 
qne (Oise). 

Cornet. Ibi Alphonsus, comes Picta- 
viensis, gravi morbo laborat, 88 f. 
Corneto (Italie). 

Cornevilla (Ecclesia de), diac. Ro- 
thomagensis, 240 d.— (Abbas de), 
patronus ecclesia de Annevilla, 
257 e. — (Canonici de), 240 d. 
Corneville-sur-Risle (Eure, ar. et c™ 
Pont-Audemer ). 

Corn, 714 b. Corny (Eure, ar. et c™ 
les Andelys). Trinitatis (S.) de Corni 
ecclesia. 

Coroine, Corona, 613 g. h. Grand 
Couronne (Seine-Inf. ar. Rouen). 
Cf. Magn Coron ecclesia. 

Corpalaium, 679 g. Courpalai (Seine 
et-Marne, ar. Coulommiers, c*" 
Rozoy-en-Brie). 

Corremenen , 659 k. 

Cort (Molendinum de) ,667 ¢, f. Cors, 
prope Dun-le-Roi (Cher). 

Cortdanperre (Domus de), 661 c. 

Corte Evesque, 617 m. Cour-l’Evéque 
(Orne, ar. Mortagne, ce” etc™ Mou 
lins-la-Marche). 

Corteigni, 666 k. 

Cort Giron, 706 f. Courgeron (Orne, 
ar. Argentan, c™” Exmes, c™ Le 
Pin-au-Haras). 

Cortiz, 595 d. Courtils (Manche, ar. 
Avranches, c”" Ducey). 

Cortomer (Vallis de), 636 h. Courto- 
mer (Orne, ar. Alencon). 

Cortona la Murdac (Feodum de), 
637 a. Courtonne-la-Meurdrae (Cal- 
valdos, ar. et c*” Lisieux). 

Cortoum, 664 a. 

Coseranensis dicecesis, 
cese de Conserans. 

Cosme (S.) ecclesia, 524 b. et n. 3. 


188 d. Dio- 


537 c.—prioralus, 523 k. Sfoe. 
Saint-Céme-du-Mont (Manche, ar. 
Saint-L6, c” Carentan). 
Cosquevilla, 536 e. Cosqueville 
(Manche, ar. Cherbourg, c” Saint- 
Pierre-Eglise). Cf. Cousquevilla, 
Cossagire, 665 e. 
Costanciensis , 694 c. Cf. Constantien- 


sis. 
Costantiis (Ballia de), 698 e. V. 
Constantia. 


Costantino (Archidiaconatus de), 519 
h. V. Costentinum. 

Costantinus, 703 d. V. Constantin. 

Coste Baar ( La), 383 b. Bard (Italie, 
prov. de Turin). 

Costentin, 799 ¢. V. Constantin. 

Costentino (Archidiaconatus de), 
535 g. 541 e.—(Feodum Johannis 
de Harecuria de), 775k. — (Terra 
abbatis S. Michaelisin), 776 b. V. 
Constantin, Costantinum. 

Cota Bruneia (S. Albinus qui voca- 
tur), 248 e. Saint-Aubin-jouzte- 
Boulleng (Seine-Inf. ar. Rouen, 
ce” Elbeuf). 

Cotereau, 658 n. 3. 

Coterel (Feodum de), 497 d. 

Cotevrardo (Feodum de), 708 e. V. 
Cotevrat. 

Cotevrat (Ecclesia de), dicec. Rotho- 
magensis, 245 e. Cottévrard (Seine- 
Inf. ar. Dieppe, c”* Bellencombre). 

Cotigneio (Feodum de), 502 h. Coti- 
gny (Manche, ar. Saint-L6, c" To 
rigny, c” Saint-Jean-des-Baisants ) 

Conde (S8.). 383 k. 


849 


Coudevilla (Keclesia de), diac. Con- 
stantiensis, 498 b. 534 a. Coudeville 
(Manche, ar. Coutances, ec” Breé- 
hal). 

Coudrai (Ecclesia de), dicec. Rotho- 
magensis, 311 h. Le Coudray-en- 
Vexin (Seine-et-Oise, ar. Mantes, 
ce” Limay, c” Saint-Martin-la-Ga- 
renne). 

Coudrei (Ecclesia de), dicec. Rotho- 
magensis, 278 g. Le Coudray-en- 
Caux (Seine-Inf.). 

Coudroi, 666 e. 

Coudroie, 668 e, f. 

Coue (La), 715 d. 

Couetlerjon, 382 d. Courteron (Aube , 
ar. Bar-sur-Seine, c” Mussy-sur- 
Seine). 

Couhaenvilla (Ecclesia de), dicec. Ro- 
thomagensis, 272 g. V. Compein- 
villa. 

Courraucagnes, 800 b. 

Courtray, 446 j. 447 j. (Belgique). 
V. Curtracum. 

Cousancia, 669 c. Courances (Seine 
et-Oise, ar. Etampes, c™ Milly). 
Cousquevilla (Ecclesia de), 531 c. 

V. Cosquevilla, Ustevilla. 

Coustantin (Bailiage de), 821 d, ft. 
V. Constantin. 

Cousture (Ecclesia S. Catharine de 
la), 147 ¢, d. V. Catharine (S.) 
ecclesia. 

Couturre, 658 n. 3. 

Couvains , 702 &, f. (Manche, ar. Saint 
Lo, c® Saint-Clair). 

Couvilla (Ecclesia de), 526 f. Cou 
ville (Manche, ar. Cherbourg, c” 
Octeville). V. Covilla. 

Coveni (Advocatio de), 654 b. 

Covert, 695 g. Couvert (Calvados, 
ar. Bayeux, c” Balleroy, c™ Juaye- 
Mondaye). Cf. Covertus. 

Covertus, 612 f. V. Covert. 

Covilla, 536 c. V. Couvilla. 

Craauda (Ecclesia parrochialis de), 
apud Alacrem Montem, 374 f. V. 
Alacer Mons. 

Craceio (Terra de), 679 |. Gragay 
(Cher, ar. Bourges). V. Creceium. 

Cracoviense monasterium, 184 a. 
Couvent des Freres Précheurs a Cra- 
cove (Pologne). 

Craevie, 663 c. Parrochia de Crae- 
riis, 662 m. 

Craieres , 662 1. 

Crain, 660 g (Yonne, ar. Auxerre, 
ce” Coulange-sur-Yonne). 

Craiox, 661 m. 

Cramoelum , 670 |. Cramayel (Seine- 
et-Marne, ar. Melun, c” Brie- 
Comte-Robert). 

Crasmesnil, 654 b. Craménil (Orne, 
ar. Argentan , c” Briouze). 

Crasmesnil, 641 k. 645 a. — (Ecclesia 
de), 276 c. Cramesnil (Seine-Inf. 
ar. le Havre, c” Saint- Romain, c™ 
Saint-Vincent-Cramesnil). 

Crassanvilla| V. Petrus (S.) de Cras- 
sanvilla. 

Crassa Villa (Ecclesia de), dicec. Ro- 
thomagensis, 303 j. etn. 4. Cras- 
ville-la-Rocquefort (Seine-Inf. ar. 
Yvetot, c”* Fontaine-le-Dun). 

Crasvilla, 640 e. 643 m. 644 m. 
Crasville-la- oquefort, seu Cras- 
ville-la- Mallet (Seine-Inf. ar. Yve- 
tot, ec Cany). V. Crasvilla la Malet. 

Crasvilla (Ecclesia de), 521 a. Cras- 
ville (Manche, ar. Valognes, c** 
Quettehou). C/. Graasvilla, 


107 





850 


Crasvilla la Malet (Ecclesia de), dicec. 
Rothomagensis, 294 j. Crasville- 
la-Mallet. Cf. Crasvilla. 

Cravenchun (Ecclesia de), dicec. Ro- 
thomagensis, 250 g. Notre-Dame- 
de-Gravenchon (Seine-Inf. ar. le 
Havre, c™ Lillebonne). 

Cravilla , 636 c. Crasville (Eure , ar. et 
ce” Louviers). 

Creceium, seu rectius Craceium , 668 
h. Cf. Craceio (terra de). 

Credulii feoda , 719 g. 720 a. V. Créel. 

Créel, 714 b. Creil (Oise, ar. Senlis). 
Cf. Credulii feoda. 

Crewecor, 667 k. 

Cremoinne, 86 h. j. k. 87 a. Crémone 
(Italie). 

Cremonville, 3go f. 392 ¢. 393 g. 
(Eure, ar. Louviers, c”* le Neu- 
bourg, c” Saint-Etienne-du-Vau- 
vray ). 

Crenveis (Ecclesia de) seu de Media 
villa in Bosco, dicec. Rothomagen- 
sis, 260 e. Millebose (Seine- Inf. 
ar. Dieppe, c™ Eu). Cf. Media- 
Villa in Bosco. 

Creoem (Hamellum de), in parrochia 
S. Albini, 571 j. Cf. Croem. 

Creolium (EcclesiaS. Leonardi juxta) , 
a6o b. Creil (Seine-Inf. ar. Dieppe , 
e* Eu). Cf. Crieal, Criol, Criolium, 
Thome (S.) ecclesia. 

Crepon, 612 f.— (Feodum de), 695a 
et n. 3. 698h. —(Honorde) , 70g a. 
Crepon (Calvados, ar. Bayeux , c”* 
Ryes). 

Creppingni, 652 j. V. Crespignacum, 
Crespigni. 

Crepud, 640 g. Cf. Cropus. 

Crequetot (Ecclesia de), dicec. Rotho- 
magensis, 300 d, e. Criquetot-sur- 
Longueville (Seine-Inf. ar. Dieppe, 
ce” Longueville ). Cf Criquetot. 

Crequevilla, 634 k. Criqueville (Cal- 
vados, ar. Pont-l'Evéque, ec” Do- 

zulé). V. Cristequevilla. 

Crespeium, 682 a. V. Crespi. 

Crespevilla , 433 d. Creppeville (Seine- 
Inf. ar. Dieppe, c* Longueville, 
c* Criquetot-sur-Longueville). Cf. 
Crispavilla. 

Crespi, 789 d. et n. 22. Crépy-en- 
Laonnais (Aisne , ar. et cde Laon). 
Cf. Crespeium , Crespiacum, Crespy. 

Crespiacum, 684 c. Crépy-en-Laon- 
nais. V. Crespi. 

Crespigneyum, 702 b. V. Crespigna 
cum. 

Crespignacum, Crespiqni, 652 d. 
653 f. Caillouel-Crépigny (Aisne, 
ar. Laon, e* Chauny). V. Creppin- 
gni. Crespigneyum. 

Crespinére (La), 617 h. La Crépiniére 
(Eure, ar. Evreux, c* Rugles, c™ 
Saint-Antonin-de-Sommaire). 

Crespy, 813 a. Crépy-en-Laonnais. V. 
Crespi. 

Cressanville, 616 £. Croissanville (Cal- 
vados, ar. Lisieux, c’* Mezidon). 
Cresseium , 708 j. Cressy (Seine-Inf. 
ar. Dieppe, c™ Bellencombre). C/. 

Crepi. 

Cressi, 640 c. V. Cresseium. 

Cressi, 656 c. Cressy-lez-Roye (Somme, 
ar. Montdidier, c* Roye). 

Cressi, 713 £. Cf. Croissi. 

Cressy, 382 k. Crissier (Suisse , c* de 
Vaud). 

Cresie ( L’abbaie de la), 732 b et n. 3 
(dioe. de Langres). 

Creta, 184 b. Ile de Crete 





INDEX GEOGRAPHICUS. 


Creua silva, 632 a. 

Creully (Feodum de), 755 c. (Calva- 
dos, ar. Caen). 

Criences (Ecclesia de), Criencie , dice. 
Constantiensis , 501 k. — (Feodum 
de), 695 j. Créances (Manche, ar. 
Coutances ,c* Lessay). V. Crienches. 

Crienches , 533 b. V. Criences. 

Crieul ( Vicontéde), 441 g.V.Creolium. 
Crievecor, 637 g. Crévecwur (Calva- 
dos, ar. Lisieux , ec” Mézidon). 
Crieve-Cuer prope la Haye-Gonor, 
390 g. Créevecwur, au Sud du Bose- 
Guérard-Saint-Adrien (Seine - Inf. 

ar. Rouen, c” Cleres). 

Crike (Ecclesia de la), dicec. Rotho- 
magensis, 258 h. V. Crique (Terra 
de la). 

Criketot, 433 e. Criquetot-sur-Lon- 
queville (Seine -Inf. ar. Dieppe, c” 
Longueville. Cf. Criquetot. 

Criketot, 643 g, h. Criquetot-sur-Ou- 
ville (Seine-Inf. ar. Yvetot, c™ 
Yerville). Cf. Criquetot. 

Crimeri, 656 d. Cremery (Somme, 
ar. Montdidier, c” Roye). 

Criol (Ecclesia S. Albini de), 260 a. 
V. Creolium 

Criolium (Ecclesia de Toufrevilla 
juxta), 260 h. — (Capella S. Tho- 
mz martyris juxta), 449 h. V. 
Creolium. 

Crique (Terra de la) , 640 a. b. (Seine- 
Inf. ar, Dieppe, ec” Bellencombre). 
Cf. Crike. 

Criquebue (Ecclesia de) , dicec. Rotho- 
magensis , 290 h. Criquebeuf (Seine- 
Inf. ar. le Havre, ec” Fécamp). 

Criquebuef (Ecclesia de) , dicec. Kotho- 
magensis, 250 g. 

Criquetot, 299, 300, 435 d. 436 h. 
Criquetot-sur-Lonqueville (Seine-Inf. 
ar. Dieppe, c” Longueville). — 
V. Crequetot, Criketot, Kiquetot, 
Kriquetot. 

Criquetot (Ecclesia de), dicec. Rotho- 
magensis, 293 e. Criquetot-sur-Ou- 
ville (Seine-Inf. ar. Yvetot, ec" Yer- 
ville). Cf. Criketot. 

Criquetot (Ecclesia de), dicec. Rotho- 
magensis , 289 j. 645 d. Criquetot- 
le-Mauconduit (Seine-Inf. ar. Yve- 
tot, c™ Valmont). 

Crisetot (Ecclesia de), dicec. Rotho- 
magensis, 291 f. Cretot (Seine-Inf. 
ar. Le Havre, ec” Goderville). 

Crispavilla (Ecclesia de), diac. Ro- 
thomagensis, 259 h. 300 j. V. 
Crespevilla. 

Crispeium, 649 |. 651 a. Crépy-en- 
Valois. Cf. Crispiacum. 

Crispei vicecomitatus, 650 h. Crépy- 
en- Valois. Cf. Crispiacum. 

Crisperie , 633 n.3. Crespiéres (Seine- 
et-Oise, ar. Versailles, c® Poissy). 

Crispiacum , 655 e, f, h. 722 1. Crépy- 
en-Laonnais (Aisne, ar. etc” Laon). 
Cf. Crespi, Crespy, Crespiacum, 
Crispet, Crispeium. 

Crispiacum, 649 j. 650 a. c. f. m. 
651 a. Crispiaci castellaria, 678 h. 
Crépy-en- Valois (Oise , ar. Senlis). 

Crispiacum , 631 h. 

Crispini (S.) ecclesia, dicec. Rotho- 
magensis, 324 h. Saint-Crépin-d'I- 
bouvillers (Oise, ar. Beauvais, c™ 
Meru). 

Crispini (S.) ecclesia, dicec. Rotho- 
magensis, 299 a 301 c. Saint- 
Crespin (Seine-Inf. ar. Dieppe, 
ce” Longueville ) 








Crispini (S.) de Briencon ecclesia, dicec. 
Rothomagensis, 316 f. Bréancon 
(Seine-et-Oise). V. Brienceon. 

Crispini (S.) de Chauci ecclesia, diac. 
Rothomagensis, 323 a. et n. 1. 
Chaussy (Seine-et-Oise , ar. Mantes, 
c”* Magny). 

Crispini (S.) de Gommecort ecclesia , 
dicec. Rothomagensis , 320 d. Gom- 
mecourt (Seine-et-Oise, ar. Mantes, 
c™ Bonniéres). 

Crispinus (S.), 434 e. f. 435 d. 

Crispinus (S.), 625 c. 632 ¢. 713 g. 

Crispinus (S.) Suessionensis, 723 d. 
Abbaye de Saint-Crépin, 4 Soissons 
(Aisne). 

Crist (La vile S.), 656 c. Saint-Christ 
(Somme, ar. Péronne c™ Nesle). 

Criste (Sainte), 384 a. San Quirico 
d’Orcia (Italie, prov. Sienne). 

Cristequevilla, 637 d. Cricqueville 
(Calvados, ar. Pont4’Evéque, c™ 
Dozulé). Cf Crequevilla. 

Cristot, 615 a. 639 m. Critot (Seine 
Inf. ar. Neufchatel-en-Bray, c™ 
Saint-Saéns). Cf. Critot. 

Critot (Ecclesia de), dicec. Rothoma- 
gensis, 244g. V. Cristot. 

Croces (Terra de), 665 e. Crosses 
(Cher, ar. Bourges, c*” Baugy). 
Croem, Croen, 610b,d, e. — (Feo- 

dum de), 703 k. 

Croeretum, 667 e. 

Croimara (Ecclesia de), dicec. Rotho- 
magensis, 251 h. 615 j. Croiamare 
(Seine-Inf. ar. Rouen, c” Pavilly). 
Cf. Croismare. 

Crois, 666 k. 

Croismale, 644 f. 

Croismare, 642 g. Cf. Croimara. 

Croisseli, 623. 

Croisset, 745, n. 5. Croisset, c™ de 
Canteleu (Seine-Inf. ar. Rouen, 
c” Maromme). 

Croissi (Feodum de), 713 e. Croissy 
(Seine-et-Oise, ar. Versailles, c” 
Saint-Germain-en-Laye). 

Croissilles, 626 d. Croisilles (Eure-et- 
Loir, ar. Dreux, c” Nogent). 

Croix-Bretonniére (S") ecclesia, a Lu- 
dovico IX Parisius condita, 353 c 

Cropus, 434 e. 436 a. Ecclesia de 
Cropuis, 258 g. Cropus (Seine - 
Inf. ar Dieppe, c” Bellencombre). 
V. Crepud. 

Crot (Foresta de), 625 h. La forét de 
Croth (Eure, ar. Evreux, c” de 
Saint-André). 

Crote, 635 a. 

Crotaio (Feodum de), 640 a. 

Croucy, 638 k. 

Crousiacum , 638 j. 

Crovilla, 711 j. 717 b. Croville-la- 
Vieille et Saint- Aubin-d’Ecrosville 
(Eure, ar. Evreux, c”® le Neu- 
bourg) V. Crovilla la Ricard. 

Crovilla (Kcclesia de), diac. Rotho 
magensis, 300 |. Crosville-sur-Scie 
(Seine-Int. ar. Dieppe, ec” Longue- 
ville). Cf. Croville. 

Crovilla (Ecclesia de), 524 h. 537 f. 
Crosville (Manche, ar. Valognes, 
ec” Saint-Sauveur-le-Vicomte). 

Crovilla la Ric{ard], 635 k. Crosville- 
la-Vieille (Eure, ar. Louviers, c” 
Le Neubourg). Cf. Crovilla. 

Croville, 393 b. (Manoir de), 394 c. 
Crosville-sur-Scie. V. Crovilla. 

Croysi (Feodum de). 678 f. Croisy 
(Eure, ar. Evreux, c” Pacy-sur 
Eure). 











Cruia, 713 a. % 

Cruie (Boscus de), 651 n. 8. 

Crustanz, 664 h. 

Crux, 6141. 

Cruce (Altare de), in ecclesia Montis 
S. Michaelis, 572 e. 

Crux Boissata versus Tresant, 660 h. 
V. Tresant. 

Cruce (Campus de), 436 c. 

Crux Excommunicatorum , juxta Cor 
bolium , 671 c. V. Corbolium. 

Cruce Giraudi (Vinea de), 663 b, 

Crucis honor, 704 b. ce. 

Crux (S.), 536 j. V. S. Crucis juxta 
Montem Acutum ecclesia. 

Crux (S.), 560 c. 634 d. 

Crucis (S.) altare in majori ecclesia 
S. Katerine de Monte Rothoma- 
gensis, 403 c. 

Crucis (S.) capella, 528 c. — priora- 
tus, 528 d. Sainte-Croix-de-Viran- 
deville (Manche, ar. Cherbourg, 
ce” Octeville). 

Crucis (S.) ecclesia, 529 ¢. 535 k. 
Sainte-Croia-a-la-Faque (Manche, 
ar. Cherbourg, c” Beaumont 
Hague). 

Crucis (S.) ecclesia, dicec. Rothoma 
gensis, 240 c. Samte-Croix-sur 
Aizier (Eure, ar. Pont-Audemer, 
ce” Quillebeuf). 


Crucis (S.) Aurelianensis nemus, 


qail. 
Crux (S.) de Grantonne, 701 k. 
Sainte -Croiz-Grand-Tonne (Calva 


dos, ar. ™ Tilly-sur 
Seulle). 

Crux Sancti Leufredi, 751 d etn. 29. 
La Croix-Saint-Leufroy (Eure, ar. 
Louviers, c’” Gaillon). V. Paceolo 
(Prioratus de). 

Crux (S.) supra mare, dicc. Baio- 
censis, 598 h. Sainte- Croix -sur- 
mer (Calvados, ar. Bayeux, c”" 
Ryes). 

Crucis (S.) juxta Montem Acutum 
ecclesia, 522 e. 536 j. Sainte-Croiz- 
au-Bocage (Manche, ar. Valognes , 
ce” Quettehou). 

Crucis (S.) Rothomagensis ecclesia. 
230 f. 

Cruz (Feodum de), 665 m. 

Ctersanne , 383 j. Sarzana (Italie). 

Cubertivilla. V. Petrus (S.) de Cuber- 
tivilla. 

Cuciacum, 686 b. Coucy-le-Chateau 
(Aisne, ar. Laon). 

Cueleium, 619 |. 

Cufois, 653 n. 2. 

Cugnalis (S.) ecclesia, dicec. Constan- 
liensis, in decanatu Gersoti, 519 ¢° 

Cuqy, 717 a. 

Culeyum, 700 j. Cully-le-Patry (Cal- 
vados, ar. Falaise, c” Thury-Har 
court). 

Callie, 634 b. Cally (Calvados, a1 
Caen, c™ Creully) 

Cultura, 626 e. 

Cuniles, 648 b. 

Cupaeli domus, 671 e 

Curba Spina, 636 j. Courbe-Epin 
(Eure, ar. et c” Bernay). 

Curceium, 532 j. Feodum de Cur 
ceio, 522 f. Courcy (Manche, ar. 
et c°* Coutances ). 

Carceii honor, 694 f. Courcy (Calva 
dos, ar. Falaise, c’’ Morteaux-Cou 
libeuf) ? 


Bayeux, ¢ 


Curci, 656 b. Curchy (Somme, ar. 


Montdidier, c™ Roye). 
Curciacum, 788 b, ¢. Cureiact bal 


INDEX GEOGRAPHICUS. 


liva, 6g2 b. Courcy-aua-Loges ( Loi- 
ret, ar. et c” Pithiviers). 

Curconcellium, 720 1. Concressault 
(Cher, ar. Sancerre, c” Vailley). 

Curia Dominica. V. Martinus (S.) de 
Curia Dominica. 

Curia (Domus qua vocatur), 722 b. 

Curia Guillerai, 660 c. V. Corguilerot. 

Curiey, 662 a. 

Curlé (Parochia de), Baiocensis dice- 
cesis, 598 k 

Curtorona, 670 m. Courcourenne 
(Seine-et-Oise, ar. et c” Corbeil). 

Curtracum. [bi Franci an. 1302 victi, 
346 1. V. Courtray. 

Cusances, Cosence, 311. Cosenza (Italie). 

Cuvergnon, 655 k. (Oise, ar. Senlis. 
c™” Betz). 

Cuvervilla (Ecclesia de), dicec. Ro- 
thomagensis, 275 |. Cuverville-sur 
Etretat ( Seine- Inf. Dieppe , 
c™ Eu). 

Cuvervilla (Feodum de), 755 k. Cu- 
verville (Calvados, ar. 
Troarn). 

Cuy, 638 b, xg. 639 a. Cuy-Saint- 
Viacre (Seine-Inf. ar. Neufcha- 
tel-en-Bray, c” Gournay). Cf. S. 
Martini de Cui ecclesia. 

Cuzaium , 667 a. 

Cygnois (Boscus de), 652 k. 

Cypran (Pont de), 86 a. Ceperano, 
sar le Garigliaao (Italie). V. Cepe 
renne. 

Cypre (L’ylle de), Cypri insula, Cy 
prus, 117. j. 119 a. f. g. k. Hue 
Ludovicus IX appellit, 214 c. d. 
4g2 b., et cum exercitu Crucesig 
natorum ibi hiemat, 117 g. 135 
c.1y9 h. 469 d. Prope insulam Cy- 
pti, dum in Galliam reverteretur, 
Ludovici [X navis naufragium vix 
vilat, 15 b. 174 de. f. Ile de 
Chypre. V. Chipre (Insula de) , Cipri 
insula 

S. Cyriacus, 674 f Saint-Cyr-sous 
Dourdan (Seine-et-Oise, ar. Ram- 
bouillet, c’’ Dourdan). 

Cyricus (S.), 536 j. Saint-Cyr (Man 
che ). Of. Cirici (S.) ecclesia. 

Cyrré, 711 1 Of. Cire. 

Cys, castrum a baronibus cum Theo 

‘baldo IV bellantibus caplum, 429 
e, n. 6. Cys (Aisne, ar. Soissons, 
c™” Braisne). 

Cyveriis (Ecclesia de), dicec. Rotho 
magensis, 307h.— (Feodum de), 
717 h. Civiéres (Eure, ar. les An- 
delys, ce" Ecos). 


ar. 


Caen, ec" 


D 


Dacia, 405 1. La Suede. 

Dacia provincia ordinis Fratram Pr 
dicatorum, 184 a. 

Dae (Ecclesia de), dicec. Constan 
tiensis, 509 d. 534 e. — (Nun 
dine de), 530 j. Saint-Jean-de- 
Daie (Manche, ar. Saint-Lé). 

Daeville, 381 d. V. Daivilla (Ecclesia 
de). 

Dagrevilla, 614 c. Draqueville (Seine 
Inf. ar. Dieppe, c” Tétes, c™ Saint 
Pierre-Bénouville ). 

Daivilla (Eeclosia de), diac. Rotho 
magensis, 260 c. Déville-les-Rouen 
(Seine-Inf. ar. Rouen, c” Ma- 
romme). Cf. Daeville , Deivilla , De- 
villa. 

Damas,i9 d.qge (Syrie).V. Damascus. 








851 


Damascus, 119 a. c. Urbs ab Alapie 
soldano capta, an. 1250, 123 e. 
V. Damas. 

Damfront (Chasteau de), 678 4. Dom- 
front (Orne). V. Domnitrons. 

Damiata, 117 h. 120a.g. j. 121g. h. 
122a.c.d.e.f. g. 157 b, Damiate 
civitas, 119 j. 120 f. A Ludovico 
IX capta, 120 f. 155 k. 162 b. 

77 b. 178 d. 195 h. j. 214 a. 
339 a. foi c. 46g e. 492 ©. Sar- 
racenis restituta, 122 h. 177 e. 
214 h. 481 e. et ab eis diruta, 
196. V. Damiete. 

Damieta, 178 d. 214d. f. h. 339 a. 
hor c. 481 e. 4y2e. V. Damiete. 
Damiete, 135 c. 461 d. Damiette 

(Egypte) 

Dammartin (Conté de), 809 c. n. 17 
(Seine-et-Marne, ar. Meaux). 

Damon (Terra de), 698 j. et n. 20. V. 
Dampvou. 

Damina Petra. V. Petrus (S.) de Damna 
Petra. 

Dampetra, 674 a. Dampierre (Seine- 
et-Oise, ar. Versailles, c” Che- 
vreuse), 

Dampetra (Ecclesia de), dicee. Rotho- 
magensis, 273 k. Dampierre-sous- 
Aliermont (Seine-Inf. ar. Dieppe, 
c™ Envermeu). 

Dampvou, 698 j. 700 e. 702 a. c. 
Danvou (Calvados, ar. Vire, c™ 
Aunay). V. Damon, Danvon. 

Danevilla supra mare (Ecclesia de), 
515 d. — (Hamellus de), 528 f. 
538 e. Denneville (Manche, ar. Cou 
tances, c™ la Haye-du-Puits). 

Dangeio (Ecclesia de), diac. Con- 
siantiensis, 500 f. 533 e. Dangy 
(Manche, ar. Saint-Lo, c” Canisy). 
Cf. Dangi. 

Dangi, 611 k. V. Dangeium, 

Dangu, Danguto (Vavassoria de), 621 
j- 713 j. Dangu (Eure, ar. les An- 
delys, c” Gisors). Cf. Albinus de 
Dangu 

Danvou, 634 c. (Calvados, ar. Vire, 
ce" Aulnay-sur-Odon). Cf. Dampvou. 

Darnestal, 635 b. Collegium de Dar- 
nestalo, ibique capellani fundati, 
351 c. Darnetal (Seine -Inf. ar. 
Rouen). 

Daubeuf, 390 b. La Sale de Daubeuf,, 
392 b. Daubeuf-la-Campagne (Eure, 
ar. Louviers, cle Neubourg). Cf. 
Daubuef. 

Dauboium, 645 m. 646 a. Daubeuf? 
{Seine-Inf. ar. Yvetot, c™® Val- 
mont, c"™ Angerville-la-Martel). Cf. 
Daubou? 

Daubou, 643 db. V. Dauboium? 

Daubuef, 393 a. — (Manoir de), 393 

Dawheuf:la-Campagne. V. Dau 


f o 
. g. 
heuf. 

Daubuef (Ecclesia de), dic. Rotho 
magensis, 287 f. Daubeuf-Serville 
(Seine-Inf. ar. le Havre. c’ Go- 
derville). 

Daubuef. V. Martinus (S.) de Daubuef. 
Davenescort, 657 d. £. Davenescourt 
(Somme, ar. et c” Montdidier). 
Daveron, 633, n. 3. Davron (Seine-et 
Oise, ar. Versailles, c°* Poissy). 
Deauralte monasterium Tholos# , 211 
e. [bi Campi Rotundi, Exiensis, Le 
zatensis et Arulensis abbates Rai 
mundo de Monte Pensato, abbati 
Moissiacensi, an. 1229, obedien 
tiam promittunt, 210 j. Deaurate 
prior electus cassatus, 210k. Deau 


107. 








rate prioratus, 212 ©. d. Notre. 
Dame -de-la-Daurade, & Toulouse 
(Haute Garonne). 

Deencort (Ecclesia de), dicec. Rotho- 
magensis, 267 .a. Dancoart (Seine- 
Infér. ar. Neufchatel-eo-Bray, c” 
Blangy ). 

Deguillevilla (Ecclesia de), 52g b. 
535 j. Digulleville (Manche, ar. 
Cherbourg, c” Beaumont). V. Di- 
gulevilla, Doguillevilla. 

Deivilla, 538, n. 11. V. Dovilla. 

Deivilla in diocesi Rothomagensi , 
3ay f. Ibi Johannes abbas Beccen- 
sis an. 1265 consecratus, 455 h. 
j. Déville-les-Rouen (Seine-Inf. ar. 
Rouen, ec” Maromme). Cf Dai- 
villa, Devilla. 

Demeigne terra, 666 h. Cf; Domaigne. 

Denis Aryopagite en France (Saint), 
Denis en France (Le couvent du be- 
noit saint), 8 b, 10 d. e.15 f. 16h. 
17 b. 5g a. 87 g. 88 d. gg ©. 101 
a. 105 c. 391 £. Ibi Henricus II, 
Anglorum rex, filiam suamJohanni, 
Britannia duci, matrimonio jungit, 
16 bh. j. Hue prodeunt, sanctum 
Dionysium oraturi, — in bel- 
lum proficiscantur, Ludovicus IX, 
4o c., et Philippus III, 97 e. Malti 
reges ac principes ibi sepulti : Lu- 
dovicus IX, 5g a. 87 h. j. k. 88 ¢. 
Philippus III, 104 k. 105 b. c. Isa- 
bella de Aragonia, 105 e. f. Al- 
phonsus de Brena, 444 c et n. 3. 
Nivernensis comes, 51 g. Abbatia 
aditus a monachis Sancti Dionysii 
archiepiscopo Senonensi et epi- 
scopo Parisiensi denegatus , 88 a. b. 
Ibi Alphonsus Pictaviensis suum 
ipse anniversarium condit, 88 g. h. 
Abbaye de Saint-Denis. V. 5. Dio- 
nysius in Francia. 

Denis (Porte Saint-), 353 f. Parisius, 
354 b. 

Deppa. 350.— (Leprosaria de) , 328 
k. — (Decima de), 366, n. 14. — 
(Poletum de), 374 f. V. Dieppe. 
Jacobi (S.) Deppe. 

Dercheigni (Ecclesia de), dicec. Rotho- 
magensis , 265 d. Derchigny (Seine- 
Inf. ar. et ec” Dieppe). 

Desertum, 661 m. 

Deserto (Ecclesia de), diac. Con- 
stantiensis, 508 k. 534 d. Deserti 
ministerium , 704 f. Le Désert (Cal- 
vados, ar. Vire, ce Vassy). 

Desertine , Cenomannensis diccesis , 
604 d. Desertines (Mayenne, ar. 
Mayenne, ec” Landivy). 

Desiderii (S.) porta, 663 a. Saint- 
Didier, faubourg de Sens (Yonne) 

Devilla (Molendinum de), 362 h. Dé- 
ville-lées-Rouen. V. Deivilla. 

Devin, 614, n. 2. V. Levin. 

Diant, 662 g. j. k. (Seine-et-Marne, 
ar. Fontainebleau, c* Lorrez-le 
Bocage). 

Diaulel, 658 f¢. 

Diensis conventus Fratrum Pradica- 
torum anno 1282 erectus, 191 g. 
Couvent des Dominicains de Dic 
(Dréme). 

Dieppe, Dieppa, 434 b. 435 f. k. 436 
a. Olim Berneval vocata, 410 a. 
Ibi Hugo de Berneval occisus , ibid. 
_Dieppe (Seine-Inf.). Cf. Deppa. 

Digoivilla, Digouvilla (Ecclesia de), 
530 g. 536 e. Digoville (Manche. 
ar. Cherbourg, ct Octeville). 

Digulevilla, 565 d. V. Deguillevilla 


INDEX GEOGRAPHICUS. 
Dijon, 38a g. (Cote-d’Or). Cf. Divio- 


nensis conyentus. 

Dinannum, 605 e. Dinan (Cotes-du- 
Nord). 

Dinanensis conventus Fratrum Pre- 
dicatorum, 189 g. Couvent des Do- 
minicains de Dinan. 

Dion (Aqua de), 669 d. Diou (Indre, 
ar. et c Issoudun). 

Dionisius (S.), 436 d. 624 c. 640 g. 
666 1. 679 h. 713 h. j. 722 g. 

Dionisii (S.), in ecclesia Constan- 
tiensi capellania, 542 f. 

Dionisii (S.) ecclesia , dieec. Rothoma- 
gensis, 286 d. Saint-Denis de Lille- 
bonne (Seine-Inf. ar. Le Havre). 

Dionisii (S.) nundinz in dicecesi Con- 
stantiensi, 526 b. La foire S. Denis 
a Brix (Manche, ar. etc” Valognes). 

Dionisii (S.) vicus Rothomagi, 375 b. 

Dionisii (S.) juxta Altifagum ecclesia, 
diec. Rothomagensis, 298 d. 
Saint-Denis-sur-Scie (Seine-Inf. 
ar. Dieppe, c* Totes). 

Dionisii (S ) de Berrevilla ecclesia, 
dicec. Rothomagensis , 324 e. Ber- 
ville-en-Vexin (Seine-et-Oise, ar. 
Pontoise, c’* Marines). 

Dionisii (S.) de Boscho Gerardi ec- 
clesia, dicec. Rothomagensis, 235 
e. Bosquerard-de-Marcouville (Eure, 
ar. Pont-Audemer, c* Bourg-Thé- 
roulde). 

Dionisii (S.) de Bruel ecclesia, dicec. 
Rothomagensis, 321 b. Brueil (ar. 
Mantes, c” Limay). Cf. Bruel. 

Dionisii (S.) de Charentos ecclesia, 
dicec. Rothomagensis, 319 g. Che- 
rences (Seine-et-Oise, ar. Mantes, 
c** Magny). 

Dionisii (S.) de Drocoort ecclesia, 
dicec. Rothomagensis, 392 f Dro- 
court (Seine-et-Oise, ar. Mantes, 
ec Limay). Cf. Exoldunum. 

Dionisii (S.) de Escoz ecclesia, dicec. 
Rothomagensis , 306 e. Ecos (Eure, 
ar. les Andelys). 

Dionisii (S.) Exolduni parrochia, 669 
c.— ejus parochie Nundine, 669 
a. Issoudun (Indre). 

Dionisii (S.) de Farman, seu Ferman, 
ecclesia, dicec. Rothomagensis, 311 
f. 621 h. Saint-Denis-le- Ferment 
(Eure, ar. les Andelys, e” Gisors). 

Dionisii (S.) de Fonteneto ecclesia, 
dicec. Rothomagensis, 321 g. lon- 
tenay-Saint-Pere (Seine-et-Oise , ar. 
Mantes, ce” Limay). 

Dionisius vel Dionysius (S.) in Fran- 
cia, 143 g. 314 k. S. Dionysii ca- 
pitulum, 143 b. c. 145 e. k. — ee- 
clesia novum opus perfectum, 145 
c. [bi suscipiunt Ludovicus IX vexil- 
lum, 144 fF. Philippus III, Arago- 
niam invasurus, peram et baculum, 
145 g. Ibi mortalitas in monachos 
sevil, 143 e. Ibi monachi nonnulli 
pariete collapso obruti, 586 c. 
Multi reges ac principes ibi se- 
pulti: Ludovicus VIII, 168 d. 424 
f. Ludovicus IX, 165 a. 75 j. 
193 e. 221 j. 405 k. 4a6 a. Ludo- 
vicus X, 194 f. Philippus II, 145 
j- 193 g. 408 c. 426 d. Philippus 
IV, 194 e. 4a7g. Philippus V, 194 
k. Carolus IV, 428 d. Alphonsus 
de Francia, Ludovici [IX frater, 
222 a. Johannes, Ludovici IX fi- 
lins, 405 k. Margarita de Provin- 
cia, 426 f. Petrus de Francia, 
Alencionis comes, 344 h. Philip- 


pus de Francia, Bolonie comes , 
143 c. d. Ibi miracula per merita 
Ludovici IX effecta, 344 d. Eccle 
siz S. Dionysii usus tunice , dalma- 
tice et benedictionis super popu- 
lum a Gregorio papa IX concessus, 
143 a. Abbas S. Dionysiii in Francia 
patronus ecclesiarum de Floriaco 
et de Moregni, 313 a. Dedicatio 
ecclesia S. Dionysii, 144 g. Saint- 
Denis (Seine). 

Dionisii (S.) le Gast ecclesia, dicec. 
Constantiensis, 503 k. 535 d. Saint 
Denis-le- Gast (Manche, ar. Cou- 
tances, c” Gavray). 

Dionisii (S.) de Gastines parochia, 
dicecesis Cenomannensis , 593 g. b. 
Gastines (Sarthe, ar. la Fleche , c” 
Sable). 

Dionisii (S.) de Guisegnies ecclesia , 
dicec. Rothomagensis, 306 k. Gui- 
siniers (Eure, ar. et c® les Ande- 
lys). 

Dionisii (S.) de Haguelon ecclesia, 
dicec. Rothomagensis , 303 c. Saint 
Denis -d’Aclon (Seine-Inf. ar. 
Dieppe, c” Offranville). 

Dionisii (S.) de Hoden ecclesia, dicec. 
Rothomagensis, 314 g. Hodeng- 
en- Bray (Seine-Inférieure, ar. et 
ce” Neuf-chatel-en-Bray, c” Nesle- 
Hodeng). V. Hodenc. 

Dyonisii (S.) de Monchiaco ecclesia , 
diac. Rothomagensis , 269 c. Mou- 
chy-le-Preux (Seine-Inf. ar. Neuf- 
chatel-en-Bray,c™ Blangy,c™ Camp 
neuseville). 

Dionisit (S.) de Monsteruel ecclesia, 
dicec. Rothomagensis, 321 c. Mon 
treuil-sur-Epte (Seine-et-Oise, ar. 
Mantes, c” Magny). 

Dionisii (S.) de Montibus ecclesia, 
dicec. Rothomagensis , 235 c. Saint- 
Denis-des-Monts (Eure, ar. Pont- 
Audemer, ec” Bourg-Théroulde). 

Dionisii (S.) de Noion ecclesia, diac. 
Rothomagensis, 308 getn. 4. Char- 
leval, olim Noyon (Eure, ar. les 
Andelys, c” Fleury -sur-Andelle). 
Cf. Noion. 

Dionisii (S.) de Nuilli ecclesia, dice. 
Rothomagensis, 318 e. Neuilly 
(Seine-et-Oise, ar. Pontoise, c” 
Marines). 

Dionisii (S.) Rothomagensis ecclesia , 
231 a. 

Dionisii (S.) de Serano ecclesia, dice. 
Rothomagensis, 323 c. Serans 
(Oise, ar. Beauvais, ec’ Chaumont). 
V. Serenz ? 

Dionisii (S.) de Serico Fonte eccle- 
sia, dicec. Rothomagensis, 325 e et 
n. 3. Serifontaine (Oise, ar. Beau- 
vais, c Coudrey-Saint-Gerner). 

Dionisii (S.) de Seomonte ecclesia , 
dicec. Rothomagensis, 314 j. Sau- 
mont-la-Poterie (Seine-Inf. ar. Neuf- 
chatel-en-Bray, c* Forges). 

Dionisii (S.) le Tybout ecclesia, dicec. 
Rothomagensis, 242 k. Saint-Denys- 
le-Thiboult (Seine-Inf. ar. Rouen, 
ce” Darnelal). 

Dionisii (S.) in Valle ecclesia, dicec. 
Rothomagensis , 302 h. Saint-Denis 
du-Val (Seine-Inf. ar. Dieppe, c” 
Offranville, prés le Bourg-Dun). 

Dionisii (S.) le Vesta ecclesia, dicec 
Constantiensis. Agg k. 535 e 
608 e. Saint-Denis-le- Vétu (Manche 
ar. Coutances, ce” Cerisy-la-Salle 

Dionisii (S.) de Villers ecclesia , dicec. 








Rothomagensis, 326 g. Villers sur 
Trie (Oise, ar. Beauvais, c** Chau- 
mont). 

Dionisii (S.) de Wilers ecclesia, in 
Vulcasino, dicec. Rothomagensis, 
308 g. Villers-sur-le-Roule (Eure, 
ar. Louviers, c” Gaillon). 

Direte (Ecclesia de), 527 ¢. 536 c. 
Flamanville (Manche, ar. Cher- 
bourg, ec” des Pieux). 

Diva, 651 m. Nemus de: Diva vento- 
rum vi eversum, 483 h. 

Divionensis conventus Fratrum Pre- 
dicatorum an. 1236 erectus, 189 
h. Couvent des Dominicains de Dijon 
(Céte-d’Or). Cf; Dijon. 

Doay, 812 g. Dowai (Nord). 

Doc (Feodum le), 702 j. 

Dodeauvilla, 625 f. Doudeauville 
(Eure, ar. les Andelys, ce" Etrépa- 


ny), | 

Dodeauville, 696 k. Doudeauville 
(Seine-Inf. ar. Neufchatel-en-Bray, 
c” Gournay). Cf. Albinus (5. ). 

Dodeinyilla, 713 k. V. Dodeauvilla. 

Dodelenvilla (Feodum de), 718 h. 
Doudelainville (Somme, ar. Abbe- 
ville, ec Hallencourt). 

Dodevilla, 643 c. 645 k. — (Eccle- 
sia de), dicec. Rothomagensis, 295 
e. Doudeville (Seine-Inf. ar. Yve- 
tot). Cf. Doudevilla. 

Doelet, 662 j. Dollot (Yonne, ar. 
Sens, c”* Cheroy). 

Doens, 623 a. Douains (Eure, ar. 
Evreux, c” Vernon). Cf. Dons, 
Duens. 

Doguillevilla, 535, u. 8. Digulleville 
(Manche, arr. Cherbourg , c” Beau- 
mont). V. Deguillevilla. 

Doilli, 647 b. Douilly (Somme, ar. 
Péronne, c” Ham). 

Dole, 382 h (Jura). 

Dolensis civitas, 594 f. Dol-de- Bre - 
tagne (\lle-et-Vilaine, ar. Saint- 
Malo). P 

Domaigne terra, 666 j. Cf. Demaigne. 

Domibus (Pedagium de), 631, n. 8. 
Maisons-sur-Seine, ou Maisons- Laffitte 
(Seine-et-Oise, ar. Versailles, c”* 
Saint-Germain-en-Laye). Cf: Mei- 
sons. 

Domin (Saint), Saint Domin de la 
Chauciée, 95 het n. 8. San Domingo 
de la Calzada in Vetcri Castella. 

Domne Marie stagnum, 720 h. Dam- 
marie-en-Puisaie (Loiret, ar. Gien, 
c" Briare). 

Domnifrons, 601 a. 604 f. Domfront 
(Orne). V. Damfront. 


Domno Johanne (Manerium de), 570, 


n. 3. Domjean (Manche, ar. Saint- 
1.6, ce” Tessy-sur-Vire). 

Domni Martini castellaria, 689 a. Dam- 
martin-en-Goéle (Seine-et-Marne, 
ar. Meaux). 

Domnus Medardus, 718 g. Domart- 
en-Ponthien (Somme, ar. Doullens). 

Dompierre en la rwviére de Somme, hhh 
e. Dompierre (Somme, ar. Abbe- 
ville , c™ Crécy). 

| onatiani et Rogatiani (SS.) de Amble- 
villa ecclesia, dicec. Rothomagen- 
sis. 321 j. V. Amblevilla. 

Donesi (Parrochia de), 721 f. Donnery 
(Loiret, ar. et ec" Orléans). 

Donestanvilla, 640 c. 708 h. Denes- 
tanville (Seine -Infer. ar. Dieppe, 
ce" Longueville). Cf. Dunestanvilla. 

Dongort (Calciata de), 652 e 

Donjo, 623 e. 


INDEX GEOGRAPHICUS. 

Donna Petra, 638 £. Dampierre (Seine- 
Inf. ar. Neufchatel-en-Bray, ¢”* 
Gournay). 

Dono Monte (Garenna de), 717 }. Do- 
mont (Seine-et-Oise, ar. Pontoise, 
c” Ecouen), 

Donni Petri (Vallis), 630 k. Valdam- 

ierre (Oise, ar. Beauvais, c” Au- 
neuil). Cf. Mari (S.)de Vaile Domni 
Petri ecclesia. 

Dons, 622 j. V. Doens. 

Donvilla , 533 j. Donville (Manche, ar. 
Avranches, c” Granville). Cf. Dou- 

~ villa, Dunvilla. 

Donvilla, 537 h. Dowville (Manche, ar. 
Saint-L6, e* Carentan , c* Meautis). 
V. Douvilla. 

Donzaco (Homines de), 784 e. et n- 33. 
Donzac (Tarn-el-Garonne , ar. Mois- 
sac, c” Auvilars). 

Dordanum, 672 c. 673 f. 680 j. 682 
c. 722 g. Dourdan (Seine-et-Oise , 
ar. Rambouillet). 

Dorée (La), 598 a. 601 j. 602 j. 
(Manche, ar. Avranches, ce” Saint- 
Hilaire-du-Harcouet , c** Saint-Mar- 
tin-de-Landelle). V. Landa de Dorea. 

Doseinvilla, 660 k. Dossainville (Loi- 
ret, ar. Pithiviers, c™ Males- 
herbes). 

Dosuillé, 634 k. Dozulé (Calvados, 
ar. Pont-l’Evéque). 

Doudevilla (Parrochia de), dicec. Ro- 
thomagensis , 295 e. V. Dodevilla. 

Douvilla, 634 k. Douville (Calvados, 
ar. Pont-l'Evéque, c’”* Dozulé). 

Douvilla (Capella de), apud Meautis, 
510. Douville (Manche, ar. St-L6, 
ce” Carentan, c’* Meautis). Cf. Don- 
villa. 

Douvilla (Ecclesia de) , dicec. Constan- 
tiensis, 499 b. Douville (Manche, 
ar. Avranches, c” Granville). V. 
Donvilla. 

Douvrent (Ecclesia de), dicec. Rotho- 
magensis, 264 b. 640 e. Douvrend 
(Seine-Inf. ar. Dieppe, c” Enver- 
meu). Cf. Dovreine. 

Dovilla (Ecclesia de), 516 b. 538 d. 
n. 11. Doville (Manche, ar. Cou- 
tances, c” la Haye-du-Puits). Cf. 
Deivilla. 

Dovreinc, 708 a. V. Doavrent. 

Doys, 675 d. Dohis (Aisne, ar. Laon, 
ce" Rozoy-sur-Serre). 

Dragavilla (Ecclesia de), diac. Ro- 
thomagensis, 299 c. Dragueville 
(Seine-Inf. ar. Dieppe, c” Totes, 
c” Saint-Pierre-Bénouville). 

Draguevilla (Ecclesia de), dicec. Con- 
stantiensis, 504 |. 535 e. Dracque- 
ville. 

Draguiniani conventus Fratrum Pre 
dicatorum an. 1305 erectus, 119, 
j- k. Couvent des Dominicains de Dra- 
guignan (Var). 

Dravellum, 671 a. Draveil (Seine-et- 
Oise, ar. Corbeil , c°* Boissy-Saint- 
Léger). 

Dreleincor! , 656 b. Dreslincourt (Oise, 
ar. Compiegne, ce” Ribécourt). 
Dretecort. V. Martinus (S.) de Drete- 

cort. 

Drincort. V. Leodegarius (§.) de Drin- 
cort. 

Droce , 680 f. Dreux (Eure-et-Loir). 


Drocoort. V. Dionisius (S.) de Dro- 


coort. 
Droecort, 637 c. Drucourt (Eure, ar. 
Bernay, c” Thiberville). Cf Drov- 


curia, 


853 


Droencurt (Feodum et domanium de) , 
718 a. Delincourt? (Oise, ar. Beau- 
vais, cChaumont). Cf. Leodegarii 
(S.) de Drincort ecclesia. 

Droicuria (Feodum de), 637 c. V. 
Droecort. 

Drosay, Drosoi, 434 j. 643 g. Drosay 
(Seine-Inf. c* Saint- Valery -en- 
Caux). 

Drabec, 635, b. c. (Calvados, ar. et 
ce” Pont-l'Evéque ). 

Druissi (Molta de), 650 k. Drucy 
(Oise , ar. Senlis ,c® Crépy, c™ Tru- 
milly). Cf. Duissies. 

Drumare, 635 c. 7.09 f. (Calvados, 
ar. et ce” Pont-l'Evéque, c”* Beau- 
mont-en-Auge). 

Druval, 635 f. (Calvados, ar. Pont- 
l'Evéque, ce" Cambremer). 

Duacensis conventus Fratrum Pradi- 
catorum, 18g k. Couvent des Do- 
minicains de Douai (Nord). 

Duclaro, Ducler (Ecclesia de), dicec. 
Rothomagensis, 252 d. f. Duclair 
(Seine-Inf. ar. Rouen) 

Duens, 712 c. e. V. Doens. 

Duissies, 650 g. V. Druissi. 

Dullens (Castellania de) , 679 m. Doul- 
lens (Somme). 

Dulmensis [ pagus], 759 aet n. 2. Le 
Dormois. 

Dum, 644 k. V. Boure de Dun. 

Damesnil. V. Candidi (S.) ecclesia. 

Dumum, 721 |. 

Dumo (Ecclesia de), 513 c. 538, n. 
1. V. Buisson (Le). 

Dun, 393 b. 718 h. V. Boure de 
Dun. 

Dunesi porta, 721 h. 

Dunestanvilla (Ecclesia de), dicec. 
Rothomagensis, 299 g. V. Dones- 
tanvilla. 

Dung (Guionagium de) , 648 d. Duncg 
(Somme, ar. Abbeville, c” Hallain- 
court, c™ Liercourt). 

Dunis (Homines de), 784 e et n. 32. 
Dunes (Tarn-et-Garonne, ar. Mois- 
sac, ce” Auvilars). 

Dunum, 436 d. 437 d. f. Capella hos- 
pitalis de Duno, dicecesis Rotho- 
magensis, 303 a. V. Boure-de- 
Dun. 

Dunum, 666 d. e. f. j. k. 1. 667 a. 
b. e. f. 682 b. Dun-le-Roi ou sur 
Auron (Cher, ar. Saint-Amand 
Mont-Rond). 

Dunvilla, 704 d. Donville (Manche). 
V. Donvilla. 

Duranna prope Aquis. Huc perducte 
sunt sorores ordinis Fratrum Pre. 
dicatorum, 192 b. La Duranne 
(Bouches-du-Rhéne, ar. Aix, c” et 
c™ Berre). 

Duri (Salvamentum de), 647 a. Dury 
(Aisne, ar. Saint-Quentin, c” Saint. 
Simon). 

Dussé, 709 c. V. Dux. 

Dusseium (Feodum apud), 612 h. 
V. Duzxeé. 

Duaxé, Abrincensis dicecesis, 599 j. 
6o2j.— (Pons de), 600 e. Ducey 
(Manche, ar. Avranches). Cf: Dussé. 
Dusseium. 

Duxeium , 634 d. Duxeium in Bosca- 
gio, 698f. Feodum de Duxeio, 701 
a. Sainte-Honorine-de-Ducy (Calva- 
dos, ar. Bayeux, c” Caumont). 

Duaxié, 633 j. V. Duxeiam. 

Dymons , 722 g. Diamont (Yonne, ar. 
Joigny, c” Villeneuve-sur-Yonne). 

Dyonisius. V. Dionisius. 








854 
E 


Kanviz (Ecclesia des), dicec. Rotho- 
magensis , 265 ¢ et n. 2. Les-Ifs-sus- 
Londiniéres (Seine-Inf. ar. Dieppe , 
ce" Envermeu), cujus quidem ville 
prope nihil hune super est. Cf. 
Eavys. 

Eavys (Manoir des), 393 j. V. Eauviz. 

Eblelont, 642 d 

Ebouviller, 713 g. Cf. lbovilla. 

Ebraici, seu rectins Ebriaci calceia, 
625 |. Ivry-la-Bataille (Eure, ar 
Evreux, c” Saint-André). 

Ebrardo Mansnillo (Feodum de), 
615 f. Avremesnil (Seine-Inf. ar. 
Dieppe. c”* Bacqueville). 

Ebremondi (S.) super Loson eccle- 
sia, dicec. Constantiensis, 509 ec. 
534 d. Saint-Ebremond-sur-Lozon 
(Manche, ar. Saint-L6, c® Mari 
gny, c™ le Mesnil-Eury). 

Ebremundi (S.) ecclesia, diaec. Con- 
stantiensis, 508 d. 534 b. Saint- 
Ebremond de-Bonfossé (Manche , ar. 
Saint-L6, ce” Canisy). 

Ebricensis honor, 698 j. V. Ebroice. 

Ebroceii honor, 700 b. Evrecy (Cal 
vados, ar. Caen). V. Evrect. 

Ebroica civitas, 459 g. V. Ebroice. 

Ebroice, 167 c. 618 b. c. 678 f. 705 
j- 716 h. 1. Ebroicarum comitatus, 
qoo b. 711 k. 716h. 717 a. — 
honor, 635 k.1. 636 a. b. Evreux 

(Eure). Cf. Ebricensis honor, 
Ebroica civitas, Ebroicensis civitas, 
Ebroicum, etc. Evreus, Evreux , 
S. Taurini Ebroicensis abbatia. 

Ebroicense territorium , 466 e. 74g c. 
L’ Evrecin. 

Ebroicensis civitas, 681 g. Ibi an. 
1258 grando, 468 c. Evreur. V. 
Ebroice. 

Ebroicensis conventus Fratrum Pra 
dicatorum a Philippo, Ebroicensi 
episcopo, an. 1278, conditus, 189 
k. | 

Ebroicensis ecclesie fabrica a Gau 
frido Faé ampliata, 459 g. h. 

Ebroicensis praepositura, 465 e. 

Ebroicum, 751 d. etn. 27. V. Ebroice. 

Ebronium, Cenomannensis dicece- 
sis, 591 b. Evron (Mayenne, ar 
Laval). 

Ebrulfi (S.) Uticensis abbatia, 481 a 
A82 e. 483 f etn. 3. Abbaye de 
Saint-Evroul (Orne, ar. Argentan, 
ce" la Ferté-Fresnel). V. Evrenis (S.). 

Eccla ( Ecclesia de) , dicec. Rothoma- 
gensis, 269 j. Escles (Oise, ar. 
Beauvais, c”” Formerie). 

Eeclesie patrimonium in Italia a 
Frederico I! imperatore occupa- 
tam, 111 b. Inde Sarraceni expulsi, 
4od a. 

Ecreiville (Feodum d’), 757 b et n. 
5. V. Escreinvilla (Ecclesia de). 
Feri, 658 g. Ecry, hodie Asfeld (Ar 

dennes, ar. Rethel). 

Eduensis civitas , 681 j. Autun (Sadne- 
et-Loire). 

Effoudre, 662 b,c, e. Effondre (Seine 
et-Marne. ar. Foutainebleau, c°” 
Moret, ec” Thomery). 

igliis (Decima de), 671 k. Egqly 
(Seine-et-Oise, ar. Corbeil, c° Ar 
pajon). 

Egque Pendant, 384 b. Acquapendente. 

Equelon (Territorium de), 5aq k. Ri 
glon (Manche, ar. Cherbourg, c 


les Pieux, ce” Heauville). 


INDEX GEOGRAPHICUS. 


Egypte, 68 f. 84 b. Huc nonnulli ex 
incolis Antiochie a soldano Baby- 
lonia captivi ducuntur, 21 g. [bi 
Ludovicus IX, captivitate libera- 
tus, moratur, 65 h. V. Aegyptus. 

Eincuria, Eincurt, 639 a. 640 d. V. 
Aencort. 

Eisie, 382 e. Atsey-le-Duc (Cote-d’Or, 
ar. etc” Chatillon-sur-Seine). 

Electensis ecclesia in cathedralem 
erecta, 34g e. Alet (Aude, ar. et 
ec” Limoux ). 

Elegii (S.) Rothomagensis ecclesia? 
231 e. V. Rothomagus. 

Elencort (ecclesia de), diwc. Rotho- 
magensis, 267 h. Ellecourt (Seine- 
Inf. ar. Neufchatel, c** Aumale). 

Elerii (S.) ecclesia, dicec. Rothoma- 
gensis, 259 a. Sarnt-Hellier (Seine- 
Inf. ar. Dieppe, ec” Bellencombre). 

Eligius (S.), 631 j. Bezu-Saint-Eloy? 
V. Eligii (S.) ecclesia 

Eligii (S.) abbatia apud Novionem, 
civilate combusta, superest, 426 [. 
V. Novio. 

Eligit (B.) capella in ecclesia Abrin 
ecensi, 570 a V. Abrince. 

Eligii (S.) capella, in parrochia de 
Osouvilla, 299 e. V. Osouvilla. 
Eligit (S.) capellania in ecclesia Ro- 

thomagenst , 376 j. 

Eligii (S.) ecclesia, dicec. Rothoma- 
gensis, 312 d. et n. 4. Bezu-Saint- 
Eloi (Eure, ar. les Andelys, ¢ 
Gisors). V. Eligius (S.) 

Emiliani (S.) conventus Fratrum Pre- 
dicatorum an. 1265 erectus, 188 
a. Convent des Dominicains de Saint- 
Emilion (Gironde). 

Empuriaram comiuatus, 196 d. Em 
pories (Espagne). 

Enardie (Feodum de), 668 b. 

Engerrani feodum, 637 c. 

Engeugerii Capella dicecesis Constan- 
tiensis, 510 a. 534 f. La Chapelle- 
Enjuger (Manche, ar. Saint-Lo, 
ce" Marigny ) 

Engleincort ,656 b. Englancourt (Aisne, 
ar. Vervins, c™ la Capelle). 

Englesquevilla (Ecclesia de), dice. 
Rothomagensis , 295 h. Anglesque- 
ville-la-Bras-Long (Seine-lof. ar. 
Yvetot, c* Fontaine-le-Dun). 

Englesquevilla (Ecclesia de), 
Rothomagensis, 299 j. Anglesque- 
ville-sur-Saane (Seine-Inf. ar. 
Dieppe, ce” Totes ). 

Engleterre, 17 ¢, k. 84 d. 86 c. 98 j. 
V. Anglia. 

Engolesme, 811 b. Angouléme (Cha 
renle). 

Engolesme et Xuintonge (Senéchaussce 
de), 818 f. 

Engolisnensis conventus Fratrum Pre- 
dicatorum, 189 |. Coavent des Do- 
minicains d’Angouléme (Charente). 

Eniencart, 638 a. Enencourt-le-Sec 
vel Enencourt-l'Eage (Oise, ar. 
Beauvais, c’ Chaumont). 

Ennordre (Feodum de), 665 f. V. 
Anorde. 

Enorre, 667 j. V. Anore. 

Envremon (Decanatus de), in Rotho- 
magensi dicecesi, 263 c. Envermeu 
(Seine-Inf. ar. Dieppe). Cf. Evre- 
modio (Decanatus de), B. Laurentii 
Parvi et B. Maria ecclesia. 

Equoqueneauvilla, 537 d. V. Esco- 
gernesvilla 

Fran, 616 h 


Caen 


on 


dicec. 


Airan (Calvados, ar 
ce" Bourguebus ). 


Erblant (Paroisse de S.), Rothoma 
gi. 224 a. V. Ermelandi (S.) Ro 
thomagensis ecclesia , Rothomagus 

Erbloi, 632 e. Herblay (Seine-et-Oise , 
ar. Versailles, c” Argenteuil ). 

Erchamfrai (Feoda de), 617 j. Echan- 
Jray (Eure, ar. Bernay, c{Broglie , 
c™ Notre-Dame-du-Hamel). 

Erengarvilla (Ecclesia de), dicecesis 
Constantiensis, 497 e. 533 f. Hé- 
renquerville (Manche, ar. Cou 
tances, ec Montmartin-sur-mer). 

Ereni, 639 a, e. Eragny? (Oise, ar 
Beauvais, ec” Gisors). 

Frilli (Boscus de), 666 1. 

Erissono (Feodum de), 781 b. 

Ermelandi (S.) Rothomagensis eccle 
sia, 230), k. 381. V. Erblant. (S.) 

Ermengardis boscus , 623 h. 

Erménie, 73 g. h. j. V. Arménie. 

Ermenovilla (Ecclesia de) , dicec. Ro 
thomagensis, 293 |. Ermenouville 
(Seine-Inf. ar. Yvetot, c” Fon 
taine-le-Dun). 

Ermentrudi Villa. Ibi ignis ecclesiam 
Prati comburit, 454 d. et n. 8. 
458 a. Faubourg de Rouen (aujour 
d'hui Saint-Sever). 

Ermeron (Ecclesia de), juxta Aquam 
Bonam, 630 b. Ermont (Seine-et 
Oise, ar. Pontoise, c* Montmo- 
rency). 

Ernausart , 654 h. — ( Vicecomitatus 
de), 655 b. c. Renansart (Aisne, 
ar. Saint-Quentin, c’ Ribemont). 
V. Hernausart. 

Ernaut feodum, 637 e. 

Ernemont (Ecclesia de) , diaecesis Ro 
thomagensis, 241 |. Ernemont-sur 
Buchy (Seine-Inf. ar. Roven, 
Buchy). 

Ernencuria Aquosa. V. Martinus (S.) 
de Ernencuria Aquosa. 

Ernevilla (Ecclesia de), dicec. Rotho- 
magensis, in decanatu de Piris, 
247 d. Renneville (Eure, ar. Les 
Andelys, c” Fleary-sur-Andelle ) 

Ernoutot, 708 f. 

Erthivilla (Ecclesia de), 526. Etien 
ville (Manche, ar. Valognes, c” 
Saiut-Sauveur-le-Vicomte). V. Au- 
linvevilla. 

Ervanna (Aqua de), 662 j. Orvanne , 
ruisseau qui prend sa source au 
hameau de Fontaine, ce” de Saint 
Valerien, et se jette dans le Loing, 
ce de Vallery (Yonne). 

Eseacallon, 710 e. Ecaquelon (Eure, 
ar. Pont-Audemer, c” Montfort 
sur-Risle). Cf. Escaquelon. 

Escaiol (Feodum de), 618 m.—(Ho 
nor de), 694 £ Ecajeul (Calvados, 
ar. Lisieux, e*" Mezidon). 

Escales, 644 \. Ecalles-Aliz (Seine- 
Inf. ar. Rouen, c® Pavilly). 

Escales, 642 e. V. Focart Escales. 

Escaletot (Ecclesia de), dicec. Rotho 
magensis, 278 j. V Esculetot. 

Escalevilla , 536 j. V. Escaulevilla. 

Escaquelon (Ecclesia de), dicecesis 
Rothomagensis , 239 ¢. V. Escacal- 
lon. 

Escaulevilla (Ecclesia de), 521 j. — 
(Firma de), 522 g. Eeausseville 
(Manche, ar. Valognes, c’ Monte 
bourg). Cf. Escalevilla. 

Escaut (Flueve d’), 11h. 

Escauvilla, 711. — (Ecclesia de) 
Ebroicensi ecclesia data, 463 h 
V. Escauville. 

Kseauville, 393 a. Ecauville (Eure 





+ Cine es 








ar. Louviers, c™ Le Neubourg). 
Cf. Escauvilla , Eschauvilla. 

Escaves feodum, 710 e. 

Eschafou (Feodum de), 637 e. Echauf- 
four (Orne, ar. Argentan, c™ Le 
Merlerault). Cf. Chaufou, Eschau- 
fol, Eschaufou. , 

Eschalon, 620 b. Echalon (Orne, ar. 
Domfront, c™ Messe). 

Eschamel (L’), 666 k. 

Eschaufol, 715 e. V. Eschafou. 

Eschaufou (Honor de), 695 h. 706 g. 
V. Eschafou. 

Eschauvilla, 717 b. V. Escauville. 

Eschelune (Nemus d’), 435 c. 

Eschereum, Escheroon, seu melius Es- 
chercon, Eschercum, 671 b. 673 a. 
Echarcon (Seine-et-Oise, ar. et c™ 
Corbeil). 

Eschierés, 691 g. 

Esclaveles, 433 g. V. Esclavellis (Ec- 
clesia de). 

Esclavellis (Ecclesia de), dicec. Ro- 
thomagensis, 271 e. Esclavelles 
(Seine-Inf. ar. et c’” Neufchatel- 
en-Bray). Cf. Esclaveles. 

Esclinolie, 661 c, d. Esclinoliis (che- 
minus de), 720 c. Ecrignelles (Loi- 
ret, ar. Gien, c” Briare). 

Escluse (Pas de l’), 103 h. L’Ecluse 
(Pyrénées-Orientales, ar. et ce” Cé- 
ret). 

Escobardevilla, 642 g. 

Escogernesvilla (Ecclesia de), 524e. 
Ecoqueneauville (Manche, ar. Va- 
lognes, c” Sainte-Mere-Eglise). Cf: 
Equoqueneauvilla. 

Escoies. V. Albinus (S.). 

Escolignies (Ecclesia de). V. Maria (B.) 
de Escolignies. 

Esconcheium, 619 h. V. Escou- 
ceium. 

Esccrces, 635 f. 

Escorei, 672 b. 

Escort (Boscus d’), 654 1. 

Escortemele, 699 c. et n. 4. 701 n. 
13. Ecorcheville? (Calvados, ar. 
Pont-I'Evéque, c’ Le Breuil). Cf. 
Estorteville. 

Escotart (Molendinum de), 668 a. 

Fscouceium, 619 m. Eeoussay (Man- 
che, ar. Mortain, c” Saint-Hilaire- 
du-Harcouet, c™ Saint-Martin-de- 
Landelle) , seu forte Ecouch¢ (Orne, 
ar. Argentan). 

Escouis (Ecclesia de). V. Maria (B.) 
d'Escouis. 

Escoullandi Pons, 702 b. Pontécou- 
lant (Calvados, ar. Vire , c* Condé- 
sur-Noireau ). 

Escoville, 616k. (Calvados, ar. Caen, 
c” Troarn). : 
Escoyes (L’église de), 225 d. 378 a. 

Notre-Dame d’Ecouis (Eure, ar. les 
Andelys, c” Fleury-sur-Andelle). 
Cf. Marie (S.) Escoiensis eccle- 

sia. 

Escoz. V. Dionisius (S.) de Escoz. 

Escreinvilla (Ecclesia de), dicec. Ro- 
thomagensis, 278 b. Ecrainville 
(Seine-Inf. ar. le Havre, c® Go- 
derville). Cf. Ecreiville. 

Escreitevilla, 642 e. V. Escrutevilla. 

Escrones, 626 j. Ecrosnes (Eure-et- 
Loir, ar. Chartres, c*” Maintenon). 

Escrutevilla, 283 b. 431 e. Ecrette- 
ville-les-Baons (Seine-Inf. ar. et c™ 
Yvetot). 

Esculetot, 641 1. Ecultot (Seine- Inf. 
ar. le Havre, ce” Criquetot-1'Esne- 

val, ec Turetot). Cf. Escaletot. 


INDEX GEOGRAPHICUS. 


Esculevilla, Escullevilla (Ecclesia de), 
5ag d. 535 h. 565 d. Eculleville 
(Manche, ar. Cherbourg, c” Beau- 
mont-Hague). 

Escurelfeodum, 705 c. V. Escurellum. 

Escurellum, 715 j. Ecureuil (Eure, 
ar. Evreux, c™ et c™ Rugles). V. 
Escurel. 

Escures, 618 j. 701 e. 702 b. Es- 
cures-sur-Favieres (Calvados, ar. 
Falaise, c” Morteaux-Coulibeuf), 

Escurmesnil, 435 d. Ecremesnil (Seine- 
Inf. ar. Dieppe, c™ Envermeu, 
c™ Meulers). 

Escuvelli, 656 d. Ecuvilly (Oise, ar. 
Compiégne, c” Lassigny). 

Esentot, seu rectius Escutot (Feodum 
Campanie in), 701 e. Ecquetot 
(Eure, ar. Louviers, c* Le Neu- 
bourg). Cf. Esketot et Esquetot. 

Esketot, 711 h. V. Esentot. 

Esletes, 256 c. Eslettes (Seine-Inf. 
ar. Rouen, c” Cleres). 

Esmalevilla, 642 a. 694 b. Esmale- 
villa (ecclesia de), 278 f. Emalle- 
ville (Seine-Inf. ar. le Havre, c* 
Goderville, c™ Saint-Sauveur-d’E- 
malleville). 

Esmanvilla, 711 j. Emanville (Eure, 
ar. Evreux, ar. Conches). 

Esmeard, 713 a. 

Esna, 655 h. L’ Aisne, riviére. 

Esnegrevilla, 608 f. 612 d. V. Es- 
nerguevilla. 

Esnergrevilla, 537 g. V. Esnergue- 
villa. 

Esnerguevilla (Ecclesia de), 525 a. 
Négreville (Manche, ar. Valognes, 
c” Briquebec). Cf. Esnegrevilla, 
Esnergrevilla. 

Esnotheville feodum, 701 c¢. et n. 13. 

Espaeres, 657 m. 

Espagnoilz, 31 e. V. Espaigne, Es- 
paingne, Espaingnox, Hispania. 

Espaigne, 30 j. 31 d. 36 c. Cf. Es- 
paingne. 

Espaillardo (Esclusagium de), 660 1. 

Espaingne, 91 g. h.j. g2 a. c. 1. Gf. 
g7 fh. j. k. g8c. 101 a. L’Espagne. 
V. Espaigne. 

Espaingnox, 92 c. V. Espagnoilz. 

Espeise (Feodum de 1), 512 j. 

Espellenc (Ecclesia de I’), dicec. Ro- 
thomagensis , 246 j. Fresne-le-Plan 
(Seine-Inf. ar. Rouen, c” Boos). 
Cf. Fraxinis (Ecclesia de) , Fresnes. 

Espervier (Feodum de I’), 510 h. 
709 k. 

Espervilla, 699 c. — (Feodum de), 
701 n. 14. Epreville (Eure, ar. Lou- 
viers, c” le Neubourg). Cf. Espre- 
villa. 

Espiers, 625 a. Epiais-et-Rhus (Seine- 
et-Oise, ar. Pontoise, c” Marines). 

Espiies (Ecclesia de). V. Maria (S.) 
de Espiies. 

Espinai (Ecclesia de), dicec. Rotho- 
magensis, 249 g. Epinay (Seine- 
Inf. ar. Rouen, c” Boos, c™ Saint- 
Aubin-Epinay). V. Espinetum. 

Espinei, 644 hb. 

Espineium, 714 a. 

Espinello (Feodum de), 709 g. 

Espinére (L’), 668 g. 

Espinetum, 616 b. Cf. Espina 

Espinetum (Feodum apud), 615 g. 

Espinetum, 641 b. Epinay (Seine- 
Inf. ar. etc” Neufchatel , c** Sainte- 
Beuve-en-Riviere ). 

Espinevilla, 644 b. 705 g. 714 h. 

Epineville (Seine-Inf. ar. Yvetot, 








855 


ce” Fontaine-le-Dun, c™ Sotteville- 
sur-mer). , 

Esponvilla, 641 k. m. Epouville (Seine- 
Inf. ar. le Havre, c* Montivilliers). 

Espoone, 623 d. 624 k. Epéne (Seine- 
et-Oise, ar. et c™ Mantes). 

Esprevier (Feodum 41’), 510 h. 709 k. 

Esprevilla , 636 m. Epreville-en-Lieuvin 
(Eure, ar. Pont-Audemer, c” Saint- 
Georges-du-Vievre). ; 

Esprevilla, 637 f. 701 c. j. Epreville 
(Eure, ar. Louviers, c” le Neu- 
bourg). V. Espervilla, 

Esprevilla, 645 m. Epreville (Seine- 
Inf. ar. le Havre, c™ Fécamp). 
Esprevilla (Ecclesia de) , dicec. Rotho- 
magensis, 250 b. Epreville-sur-Ry, 
nunc Epreville-Martainville (Seine- 

Inf. ar. Rouen, c” Darnetal). 

Esprevilla (Ecclesia de), diac. Ro- 
thomagensis, 287 a. Epreville-sur- 
Fécamp (Seine-Inf. ar. Yvetot, c” 
Valmont, c” Angerville-la-Martel). 

Esprevilla (Ecclesia de), diccesis 
Rothomagensis, 237 e. Epreville- 
en-Roumois (Eure, ar. Pont-Aude- 
mer, c” Bourg-Théroulde). 

Esprotot (Ecclesia de), dicec. Rotho- 
magensis, 277 b. 645 b. Epretot 
(Seine-Inf. ar. le Havre, c* Saint- 
Romain). 

Esquales (Ecclesia de), dicec. Rotho- 
magensis, 281 d. Ecalles- Alin 
(Seine-Inf. ar. Rouen, c” Pavilly). 

Esquemine, 382 c. Echemines (Aube, 
ar. Nogent, c” Marcilly-le-Hayer). 

Esquequetot (Ecclesia de), dicec. Ro- 
thomagensis, 279 j. Ecuquetot 
(Seine-Inf. ar. le Havre, c” Cri- 
quetot-’Esneval, c* Gonneville). 

Esquequevilla (Ecclesia de), diac. 
Rothomagensis, 274 k. Equique- 
ville (Seine-Inf. ar. Dieppe, c™ 
Envermeu, c™ Saint-Vaast d’Equi- 
queville). 

Esquetot, 294 j. 614 e. 642 1. Ectot- 
les-Baons, seu Ectot U Auber (Seine- 
Inf. ar. Yvetot, ce” Yerville). 

Esquetot, 538 j. V. Maria (S.) d’Esque- 
tot. 

Esquetot, 711 n.8.717 a. Cf. Esentot. 

Esqueudrevilla , Esqueurdrevilla , 530 
c. 535 1. 564 c. h. Equeurdreville 
(Manche, ar. Cherbourg, c” Octe 
ville). V. Esquindrevilla. 

Esquilleium, 535 e. V. Aquilie. 

Esquinbosc (Ecclesia de) , dicec. Rotho- 
magensis , 284 g. Equinbose (Seine- 
Inf. ar. Yvetot, c” Fauville). 

Esquindrevilla (Ecclesia de), 530 c. 
Equeurdreville (Manche , ar. Cher- 
bonrg, c” Octeville). Cf. Esqueu- 
drevilla. 

Essartis (Capella de). V. Maria (S.) 
de Essartis. 

Essegu, 655 d. Essigny - le - Grand 
(Aisne, ar. Saint-Quentin , c™ Moy). 

Esseineio (Ecclesia de), dicec. Rotho- 
magensis, 261 d. Assigny (Seine- 
Inf. ar. Dieppe, c** Envermen). 

Essi, 618 k. Essai (Orne, ar. Alen- 
con, c” Mesle). 


Estables, 644. V. Estalebleis (Ecclesia 
de 


Estables, 722 b. 

Establois (Prata de), 667 b. 

Estalebleis (Ecclesia de), dicec. Ro- 
thomagensis , 258 f. Saint-Germain. 
d’Etables? (Seine-Inf. ar. Dieppe, 
ce” Longueville). Cf. Estables. 

Estalevilla, 644 j. k. — (Ecclesia de), 


856 INDEX GEOGRAPHICUS. 


diac. Rothomagensis , 292 j. Etal- ville-sur-mer (Seine-Inf. ar. Yve- 
leville (Seine-Inf. ar. Yvetot, ¢™ tot, ce Valmont). Cf. Estrutevilla. 
Doudeville). Esturvilla, Esturville (Ecclesia de), 

Estalons, 656 a. Etalon (Somme, ar. dicecesis, Rothomagensis, 238 d. 
Montdidier, c* Roye). 617 b. Etreville (Eure, ar. Pont- 

Estarvilla, 621 f, Eterville (Calvados, Audemer, c” Routot 
ar. Caen, c* Evrecy). Esvalles, 669 b. 

Estavelonde (Ecclesia de), dicec. Ro-  Etavilla (Ecclesia de) , dieec. Rothoma- 
thomagensis, 262 d. Etalondes gensis, 244 g. Esteville (Seine-Inf. 
(Seine-Inf. ar. Dieppe, c** Eu). _ ar. Rouen, c” Cléres). Cf. Eteville. 

Esteinho (Ecclesia de), dicec. Rotho- FEteville, 639 g. V. Etavilla. 
magensis, 276 1. Etainhus (Seine- Ethei, 219 g. et n. 5. Les Heéthéens, 
Inf. ar. le Havre, ce” Saint-Ro- tribu chananéenne. 
main). Eu, hho f. 448 b,j. — (Abbaye a’), 

Estelant (Ecclesia de), dicec. Rotho- Ahi fl. 448 ¢.— (Contd d’) A4rf. g. 
mavensis, 290 h. 435 c. Saint- Aha d. 443 a. 444 d. e. 447 a. b. 
Maurice-d’Etelan (Seine-Inf. ar. h. j. 448 j. — (Forest d’), A3qc. V. 


le Havre, ce Lillebonne). Augum. 
Estienne (Chapelle Saint-), antea S. Eullebue. VY. Petrus (S.) de Eullebue. 
Jean dicta, in ecclesia $. Audoeni Eurevilla, 533 f. — (Prabenda de), 


Rothomagensis , 389 j. 542 d. Ourville (Manche, ar. Cou 
Estoquevilla, 714 j. tances, c’® et c™ Montmartin-sur- 
Estorquerée (Ecclesia de), dicecesis mer). 

Rothomagensis, 238 d. Eturque- Eurouer, 381 k. Ozouer-la-Ferriére 

raye (Eure, ar. Pont-Audemer, c™ (Seine-et-Marne, ar Melun, c™ 

Routot). Tournan). 

Estorleville, seu rectius Escorceville, Eustachii (B.) capella, in castro de 

715 1. Ecorcheville (Calvados, ar. Tria, 327 c. V. Tria. 

Pont-!’Evéque, ce Le Breuil). V. Eustachii (S.) ecclesia, diaee. Rotho 


Escortemele. magensis , 276 k. Saint-Eustache la- 
Estotevilla, 642 k, m. — (Feodum Forét (Seine-Inf. ar. le Havre, 


de), 643 b. Etoutteville (Seine-Inf. c™" Saint-Romain). 
ar Yvetot, oc Yerville), Cf; Estou- Eustachii (S.) de Becco (capella) , dicec. 
tevilla. Rothomagensis, 278 d. 

Estoubelon (Prioratus de), 526j.— Eustacis (S.) de Richevilla ecclesia, 
(Nundine de) , ibid. Etoublon (Man- dicec. Rothomagensis , 310 j. Rique- 
che, ar. Cherbourg, c” les Pieux, ville (Oise, ar. Beauvais, ec Au- 
c™ Sotteville). ; neuil, c™ Saint-Léger-en-Bray). Cf. 

Estoubles, 383 a. Etroubles (Italie, Richevilla. 
prov. de Turin). Euvilla, 7141. Oaville-la-Bien- Tournée 

Estoupefos, 621 f (Calvados, ar. Lisieux, c’”" Saint 

Estoutevilla, 639 h. 642 e. 644 1. Pierre-sur-Dive). Cf. Evile. 

708 g. — (Ecclesia de), dicee. Ro- Euvravilla, 536 d. V. Evravilla. 
thomagensis, 294 e. 296 |. Etoutte- Evauvilla, 671 1. 
ville (Seine-Inf. ar. Yvetot). V. Es- Evera, 660 g. 688 a. Yévre-le-Chdtel 


totevilla. 

Estoutevilla, 620 g. h. — (Ecclesia 
de), dicec. Rothomagensis, 245 a. 
Estouteville-Ecalles (Seine-Inf. ar. 
Rouen, ce” Buchy). 

Estouvi (Ecclesia de), dicecesis, Con- 
stantiensis, 503 f. 535 a. Etouvy 
(Calvados, ar. Vire, c" Beny-Bo- 
cage). Cf. Estovi. 

Estovi, 596 fF V. Estouni. 

Estrechi, 666 k. Etréchy (Cher, ar. 
Saint-Amand, c” Dun-le-Roi, c” 
Osmery). Cf. Esirichi 

Estreies, 647 b. Esirées (Aisne, ar. 
Saint-Quentin, c” le Catelet). 

Estreliers (Majoria d’), 653 k. Etreil- 
lers (Aisne, ar. Saint-Quentin, ¢”" 
Vermand). 

Estrepeqni, Estrepiqui, Estrepigneium , 
713}. ko et nm. a1. 714 a. 751 d. 
Etrépagny (Eure, ar. les Andelys). 

Estrepeiqni, Estrepiqni, 647 k. Eter- 
pign (Somme, ar. et c” Péronne). 

Estrichi, 667 c. V. Estrechi. 

Estrichi, 674 b. Etréchy (Seine-et- 
Oise, ar. et c” Etampes). 

Estruen (Ecclesia de), diac. Rotho- 
magensis , 264k. Etran (Seine - lof. 

ar. etc Dieppe , c* Martin-Eglise). 

Estratart, 641 k. V. Estratat. 

Estratat (Ecclesia de), dicec. Rotho- 
magensis, agi |. Etreiat (Seine- 
Inf. ar. le Havre, c® Criquetot- 
"'Esneval). 

Fstrutevilleta (Ecclesia de), dicec. 
Rothomagensis, 288 d. Ecrette- 





(Loiret, ar. et c™ Pithiviers). C/- 
Evres. 

Evescen, Evesem. Ibi Eduardus de 
Anglia, Henrici III filius, et Simon 
de Monte Forti pugnam conserunt, 
3ho d. e. Ibi Simon de Monte 
Forti filiusque ejus Henricus oc- 
cisi, 405 f. Evesham dans le Wor- 
cestershire. V. Evresant. 

Evile, 616 k. Cf. Euvilla. 

Evile super Secanam, 616 j- Ouville 
la-Riviere (Seine-Inf. ar. Dieppe 
ce” Offranville). 

Evrardi Meisnillo (Ecclesia de) , diac. 
Rothomagensis, 303 f. Avremesnil 
(Seine-Inf. ar. Dieppe, c** Bacque- 
ville). 

Evrarvilla, 609 h. V. Evratville. 

Evratville, 393 g. Vraiville (Eure, 
ar. Louviers, c’”’ Amfreville-la-Cam- 
pagne). Cf. Evrarvilla. 

Evravilla (Ecclesia de), 531 d. Vras 
ville (Manche, ar. Cherbourg, c”° 
Saint-Pierre-Eglise). Cf. Euvravilla. 

Evreci, 634 a. Honor de Evreceio, 
706 j. Evrecy (Calvados, ar. Caen). 
Cf. Ebroceii honor, Evriocum , Ma- 
ria (S.) Evrioci. 

Evremodio (Decanatus de), in dicec. 
Rothomagensi, 328k. V. Envremou. 

Evrenis (S.), 751 det n. 4o. Pro S. 
Evrulfus? V. S. Ebrulfi Uticensis 
abbatia. 

Evreriacum (Capella de Monachi Villa 
prope) , 3ahg. Iury-le- Temple (Oise, 
ar. Beauvais, c* Méru). Cf. Jacobi 





(S.) de Evreiaco capella, Martin 
(S.) de Evreiaco ecclesia. 


Evres, 742 d et n. 19. V. Evera. 

Evresant, 98 g. Cf. Evescen. 

Evreeus, Evreus, Evreux, 70 e. 45g j. 
757 g. 813 f. V. Ebroice. 

Evriacum, 665 a. Evry (Yonne, ar 
Sens, c” Pont-sur-Yonne). 

Evricort, 609 n. 3. V. Ovritot. 

Evriocum, 702 c. V. Evreci? 

Evrovilla (Ecclesia de), diac. Rotho 
magensis , 283a. Envronville (Seine 
Inf. ar. Yvetot, c’” Fauville). Cf 
Evunvilla? 

Evunvilla, 642 h. V. Evrovilla? 

Exaquium, 538 g. Abbatia de Exa 
quio, 532 f. 540. Lessay (Manche, 
ar. Coutances). 

Exclusa, Cenomanensis dicec. non 
longe a Savigniaco, 595 f. 5qg k. 
603 1. 

Eximium, 681 k. Eames (Orne, ar 
Argentan). V. Oximensis ballivia. 

Exio (Homines de), 785 b et n. g. 
Eysse? (Lot-et-Garonne, ar. et c™ 
Villeneuve sur-Lot), 

Exoldunum, 667 g. h. 668 h. m 

Exolduni castellania, castellum, 

668 |. 669 b. 677 d. 681 b.— Exol 

dani decima, 667 h. — feodum, 

668 f. g. — feoda moventia , 668 c. 

— moneta, 667 h. 669 c. — terra, 

667 g. 668 e. f. gh. j. 1. 669 a. 

— villa, 669 b. 730 d. 731 a. Is 

soudun (Indre). V. Issowdon. 


F 


Fabri molendinum, 663 m. 
Fabrorum vicus Rothomagi, 231 d 
V. Rothomagus. 

Fabrice , 638 j. Forges (Seine-Inf. ar 
Neufchatel). 

Faeles (Terre de), 758 g. 

Fagernon, 635 d. V. Fauquergnon. 

Fagotipi ecclesia. V. Vedastus (S.). 

Fa. V. Fayaco (Ecclesia de). 

fai Droconis Corseint (Le), 630 e. Le 
Fay (Oise, ar. Pontoise, c” Ma 
rines, c” Briancon). 

Faiacum, 670 b. 

Faiacum, 682 b. 721 c. d. 722 1 
Fay-aux-Loges ( Loiret, ar. Orleans, 
ec” Chateauneuf). 

Faiellum juxta Balloil, 632 f. Fayel 
(Seine-et-Oise, ar. Pontoise, c°" 
Ecouen, c* Baillet). Cf Fayel. 

Falandres, 618 a. Falendres (Orne 
ar. Mortagne, c Moulins-la-Marche, 
c’* Mahern). 

Falesia, 605 f. 619 c. 68:1 k. 684d 
696 f. et n. 14. 698 b. Falesia 
ballivia, 637 b. 695 f. 698 a. 706 f. 
707 a.—burgenses 544 k.—cas- 
tellania, 681 a. d. —communitas, 
757 g- — vice-comilatus, 737 a. 
Falaise (Calvados), Cf. Fallesia. 

Falevi, 656 c. Falvy (Somme, ar. Pe- 
ronne, ce” Nesle). 

Fallesia (Castrum de), 756 a. V. Fa 
lesia. 

Fanou (Nemus de), 669 n. 1. 

Fano Jovis (Conventus Pradicatorum 
de) ,circa 1344 erectus , 188 g. Fau- 
jeaux (Aude, ar. Castelnaudary ). 

Far (Le), 85 f. 103 a. — (L’yaue 
du), 101 f. Le Phare de Messine. 

Farsel. V. Vedastus (S.) de Farsel. 

Faubervilla, 436 j. 

Fauche (La), 796 a et n. 7. (Haute. 


es ESD 


Le ee 



































ek an eee 














Marne, ar. Chaumont, c”” Saint 
Blin). 

Fauguergnon , 035 c. Fauguernon (Cal- 
vados, ar, et ec Lisieux). Cf. Fa- 
gernon. 

Fauque (Domus) , 673 h. 

Fauqueres, 382 c. Fouchéres (Aube. 
ar. etc” Bar-sur-Seine). 

Favarches, Favarchiis (Ecclesia de) , 
dieec. Constantiensis, 505 g. h. 
534 g. Fervache (Manche, ar. Saint- 
Lo, ce” ‘Tessy-sur-Vire). 

Favencort (Ecclesia de), dicec. Rotho- 
magensis , 266 a. Fallencourt (Seine- 
Inf. ar. Neufchatel-en-Bray, 
Blangy). 

Faveriw, 672 d. e. 673 e. 674 j. 
Saint-Sulpice-de-lavieres (Seine-et- 
Oise, ar. Rambouillet, c°" Dourdan). 

Pavia, 653 g. ; 

Fay, 629 g. Le Fay-aux-Anes (Oise, 
ar. Beauvais, ec Méru, c”’ Amblain- 
ville). 

Fay (Le), 643 |. 

Fayaco (Ecclesia de), 327 e. V. Ve- 
dasti (S.) de Fai ecclesia. 

Fayci vinee, 678 g. 

Fayel,718c. V.Faiellum juxta Balloil. 

Fays, 757 c. 

Feins, 022 j. 712 c, e. Fams (Eure, 
ar. Evreux, ce” Pacy-sur-Eure). 

Feins juxta Albigneium, Redonensis 
diac. 594 g. Fes (Ille-et-Vi 
laine. ar. Rennes, c’” Saint-Aubin- 
d’Aubigne). 

Feissart, 660 b. Fessard (Loiret, ar. 
et c” Montargis, c" Saint-Maurice- 
sur-Fessard). 

Felgeria juxta Nuilleium, 633 g. Cf: 
Filgeria juxta Nulleyum, Nuil- 
leium. 

Felins (Feodum de), 715 e. Flins 
Seine-et-Oise, ar. Versailles, c' 
Meulant). 

Felix (S.). Ibi Johannes XXII eccle- 
siam collegiatam instituil, 198 f. 
Saint-Féliz (Haute-Garonne, ar. 
Villefranche-de-Lauragais, ec” Re- 
vel). 

Kenia, 650 a.— (Decima de), 7196. 
Feiqneux (Oise , ar. Senlis ,c" Crépy 
en-Valois). 

Fera feodum, 702 h. et n. 20. 

Feraria, 699 h. La Ferriére- Hareng 
(Calvados, ar. Vire, c” le Beény- 
Bocage). 

Verci, O70 g. Fercy (Seine-et-Marne, 
ar. Melun, c® le Chatelet). Cf. Fi 
riciacum. 

Kerentin, 86 a, Ferentino (Italie). 

iererie, 684 c. Ferriéres? (Somme, 
ar. Amiens, ec” Picquigny). 

Keéréville, 617 b. Fierville-les- Pars 
Calvados, ar. Pont-l’Evéque, c™ 
Blangy). 

eritas, 619 f. La Fertd-Macé (Orne, 
ar. Domiront). 

Veritas, 670 k. 673 h. Calceiade Ke 
rilate, 671 ¢. La Ferté-A lais (Seine- 
et-Oise, ar. Etampes). 

Feritas de Bione, 722 a. La Ferté- 
Saint-Aubin? (Loiret, ar. Orléans). 
1. Feritatis Nebertis capellania. 

Feritas, Feritas in Braio, 639 k. 
640 |. 64a c. 643 k. 681 1. La 
lerté-Saint-Sanson (Seine-Inf. ar. 
Neufchatel-en-Bray , c" Forges). 
Cf. Ferté (Castrum de la). Petrus 
(S.) de Feritate. 

Feritas Frenelli, 751 det n. 39. Pra- 
positura de Feritate, 484 e. etn. 7. 


\ 


TOME XXIil. 


INDEX GEOGRAPHICUS. 


La Ferté-Fresnel (Orne , ar. Argen- 
tan). 

Feritas, Feritas Milonis , 655d. e. h. 
et n. 3. Feritatis feodum, 675 c. 
La Ferté-Milon (Aisne, ar. Cha- 
teau-Thierry, ¢”” Neuilly-le-Front). 
Cf. Firmitas. 

Feritatis Nebertis castellania, 679 |. 
La Ferté-Nabert, auj. la Ferteé- 
Saint-Aubin (Loiret, ar. Orléans). 
Cf. Feritas de Bione. 

Fermecort. V. Marie (B.) de Ferme- 
cort. 

Ferraria, 618 a. La Ferriere-au- 
Doyen (Orne, ar. Mortagne, c”" 
Moulins-la-Marche ). 

Ferraria de Valle, 702 b. — ( Eccle- 
sia de) , 702 d. La Ferriére-du-Val 
(Calvados, ar. Vire, ¢’” Aulnay-sur 
Odon). 

Ferrarie , 760 a. Ferriéres (Loiret , ar. 
Montargis). V. Ferreria. 

Ferrarie, 618 d. Ferriéres-la-Verrerie 
(Orne, ar. Alencon, c” Courtomer). 

Ferrarie , 716 1. Ferriéres-Saint-Hilaire 
(Eure, ar. Bernay, c" Broglie). 

Ferrariarum feoda, 636 k. lerriéres- 
Haut-Clocher (Eure, ar. Evreux, c” 
Conches). Cf. Ferreriarum feodum. 

Ferré, Redonensis diecesis , 597 k. 

Ille-et-Vilaine, ar. Fougéres, c™ 
Louvigné-du-Désert). 

Ferreolus (S.), 663 h. j. S. Ferreoli 
aqua piscaria, ibid. — carnilicum 
stalla, 664 b. — castellania, 663 k. 
m. 664 d. Saint-Fargeau (Yonne, 
ar. Joigny ). 

Ferréres, 652 g. Ferriéres (Aisne, ar. 
Saint-Quentin, c’" Ribemont, c™ 
La Ferté-Chevresis). 

Ferreria 711 k. Ferrieres (Loiret). 
Cf. Ferrarie. 

Ferreria , 722 e. Ferriéres- Haut-Clo- 
cher, Cf. Ferrariarum feoda. 

Ferreriarum feodum, 636 j. V. Fer- 
rariarum feoda. 

Ferreriarum feodum, 779 g. Ferrieres 
Seine-Inf. ar. Neufchatel,-c™ Gour- 
nay). 

Verreus, 382 b. Ferreua (Aube, ar. 
Nogent-sur-Seine , c”" Romilly-sur- 
Seine). 

Ferté (La), 616m. La Ferté-Chalant? 

Eure, ar. Evreux, c” Breteuil, 
ce La Gueroulde ). 

Ferté (Castrum de la), 757 e. V. Fe- 
rilas in Braio. 

Fescamp ( Abbaye de), 385 a. V. Fis- 
canuum. 

Kesques, A44 g. et wv. g. (Seine-Inf. 
ar. et ce” Neufchatel). Cf. Fleskos 

Ecclesia de). 

Fess, 649 f. 

Feugereium, 701 a. 

Feugeriis (Ecclesia de), dicee. Con- 
stantiensis, 502 a. Feugeres (Man- 
che, ar. Coutances, c’" Périers). V. 
Fulgeria. 

Keugeroles, 717 b. Feugroles (Eure, 
ar. Louviers, c”* Neubourg). Cf. Fu- 
cheroles. 

Feuleia, 533 c. La Feuillie (Manche, 
ar. Coutauces , ec” Lessay ). Cf. Fuil- 
leia. 

Ficlis (S.) bastida homines, 786 a et 
n. 1. Sainie-Foy-le-Petit, prope Au- 
riac? (Lot-et-Garonne, ar. Mar- 
mande, c°” Duras). 

Fidis (S.) supra Longam villain ec- 
clesia , dicec. Rothomagensis, 259 f. 
1. Fides (S.) de Longevilla 





857 

Fides (S.) de Longevilla, 640 d. e. 
Fidis (S.) basilica dedicata, 438 d. 
— capsa argentea, 436 k. — chi- 
rotheca in monasterio Longe Villa 
servata, 437. d. Sainte-Foy (Seine- 
Inf. ar. Dieppe, c*” Longueville). 
V. Fidis (S.) supra Longam Villam 
ecclesia, Longevilla, Petri (S.) ca- 
pella. 

Fienéres, 658 e. Fignieres (Somme, 
ar. etc" Montdidier ). 

Fierevilla, 610). (Ecclesiade), 517]. 
538 j. Fierville (Manche, ar. Va- 
lognes, ce” Barneville). 

Fiereville, 393 b. Fierville-la-Cam- 
pagne (Calvados, ar. Falaise, c™ 
Bretteville-sur-Laize ). 

Figiacensis conventus Fratrum Pra: 
dicatorum an. 1254 erectus, 187 k. 

Figiacum , 730 c. 781 j. Figeac (Lot). 

Filgeria, Redonensis diocesis, 604 f. 
Fougeres (Ule-et-Vilaine). 

Filgeria juxta Nulleyam, 700 h. Feu- 
geres (Calvados , ar. Bayeux, c™ et 
c™ Isigny.) V. Felgeria. 

Filiarum Dei domus a Ludovico IX 
condita, 171 ¢. d. 

Filiarum Dei Rothomagensium do- 
mus, 231 e. 

Fillencort, in castellania Pissiacensi, 
633 n. 3. (Seine-et-Oise, ar. Ver- 
sailles). 

Filles Dien, Filles repenties a Ludo- 
vico IX institute, 66 b. 353 a. ec. 

Fimes, castruma baronibus cum Theo- 
baldo LV bellantibus captum, et tur- 
ris ejusdem succensa , 429 e. etn. 7. 
Fismes (Marne, ar. Reims). 

Firiciacum, 670. V. Ferci. 

Firmanvilla (Ecclesia de), 531 a. 
536 e. Fermanville (Manche, ar. 
Cherbourg, c Saint-Pierre-Eglise). 

Firmati (S.) cimiterium, 583 g. 

Firmitas, 675 h. 721 b. La Ferté 
Alais. V. Feritas. 

Firmitatis castellania, 675 b. V. Fe- 
ritas Milonis. 

Firmitas Milonis, 655 k. V. Feritas 
Milonis. 

Firmitate (Monasterium de), Cistercii 
filia, 202 d. La Ferté (Sadne-et- 
Loire, ar. Chalon, c™ Sennecey, 
ce“ Saint-Ambreuil). 

Fiscampnense monasterium, 430 d. 
431 b, g. V. Fiscannum. 

Fiscampno (Villa de), jurisdictioni 
temporali monasterii Fiscannensis 
subdita, 431 g. V. Fiscannum. 

Fiscanensis ecclesia , ecclesia Beccensi 
fraternilate conjuncta, 456 ¢. V. 
Fiscannum. 

Fiscannense monasterium, 431 e. i. 
432 c. A summo pontifice proxime 
pendet, 431 j.— 432 a. Ab eo pen- 
debat monasterium Sancti Taurini 
Ebroicensis, 466h. V. Fiscannum, 
Fontibus (Manerium de). 

Fiscannum, 643 c. 644 a. 6O4AG a. 
696 k. Fiscanni abbatia, 646 a 
Fiscanno (terra de), 613 1. 643 d. 
Fécamp (Seine-Inf.). Cf. Fescamp 
(Abbaye de), Fiscampnense, Fis- 
cannense monasterium, Fiscan- 
nensis ecclesia, Fiscampvo (Villa 
de), Gohier fons, Marie (B.) ca- 
pella, Martini (S.) capella, Omni- 
bus sanctis (ecclesia de), Virginis 
(B.) capella, Virginum (SS.) capella. 

Flaalli, 632 c. 

Flaecori, 623 c. Flacourt (Seine-et- 
Oise, ar. et c°" Mantes) 


108 



























{ 
1 
j 
h 
y 


wt 





858 

Flagiacum, 682 b. Flagy (Seine et- 
Marne, ar. Fontainebleau, c® Lor 
rez-le-Bocage ). 

Fla, 667 d. 

Flamens , 29 ©. V. Flandrenses. 

Flamenvilla, 643 h.— (Ecclesia de), 
diac. Rothomagensis, 295 ¢. la- 

(Seine-Inf. ar. Yvetot, 
ce” Yerville). Cf. Flanmeinvilla. 

Flames (Ecclesia de), dicec. Rotho- 

271 |. Flamets-Frétille 

et c® Neufchatel- 


manville 


magensis, 
(Seine-Inf. ar. 
en Bray 
Flandre, Flandres, 8 ¢. 13 e. 
129 }- 820 n. 20. — (La conté de), 
bia. b. — {La che valerie de , 32 <. 
f. V. 
Flandrenses, 40g g. h. 346. 4og g. 
h. A Philippo IV, Francia rege, 
debeliati et sedati, 194 b. h. Cum 
Philippo \ componunt. 
V. Flamens, Flandri, Flandria. 
Flondri, 409 g. h. V. Flandrenses. 
Flancria, 106 d. 424 e. 426 ¢. 566 f. 
\ Ludovico IX impetita, 349 a. 
\ Pastorellis devastata, 595 e. [bi, 
apud Curtracum, Robertus II, 
habik. 
—_ (Insula in ° 1g0 Cc.=— Eeccle- 
sia B. Audomari in), 337 d. Cf. 
Flandre, Flandrenses. 
Flanmeinvilla, 642 e. V. 
villa. 
Flasmaram, 642 f. 
Flavacort, Flavascort, 625 d. 630 a. 
632 ¢. Flavacourt (Oise, ar. Beau 


71 ¢. 


Flandria. 


pacem 


\trebatensis comes , occisus , 


Flamen- 


vais, ec Coudray-Saint-Germer). 
Cf. Clarus (S.) de Flavacort 

Flavi, 652 a. 653 c. et n. 4. Flavy le 
Vartel (Aisne, ar. Saint-Quentin, 
ec" Saint-Simon). 

Flaviacense monasterium. V. Marie 
(B.) capella. 

Flers, 698 a. (Orne, ar, Domfront) 

Fleschin, 647 |. Fléchin (Somme, ar. 


Péronne, c" Roissel, c Bernes). 
Fleskos (Ecclesia de), diac. Rotho- 
magensis, 208 fh et n. a. V. Fes- 


ques. 

Fleureium, 535 {. V. Flourie. 

Flocelli (S.) ecclesia, 5a1 h. Saint 
Kloxvel (Manche, ar. Valognes, ec" 
Monte bourg ' Cf. Floscellus (S.). 

Flocigneium sea forte rectius Floi- 
gneium, 654 f. C/. Floeneium et 
Floigneium. 

Mloeneium juxta Lacié, 654. V. Floi 
gaeium et Flocigneum. 

Floigneium, 701 e. V. Floeneium et 
Flocigneium. 

Kloocort, 648 a et n. 1. Flaucourt 
(Somme, ar etc" Péronne). 

Florencii (S.) decima, 665 h. Saint- 
Florent-sur-Cher (Cher, ar. Bourges, 
c”" Charost 

Florentia, 183 ¢. d. 196}. Urbs Hen 
rico VIL imperatori infensa, 198 d. 
Klorence (Italie). V. Florentini, 
llourence. 

Florentia (Floreni parvi de), 

Florentie capitulum generale Fratrum 
Predicatoruman.1321 celebratum, 
188 f. ¢. 

Florentii (S.) de Barnevilla vel Bes- 
nevilla ecclesia, 517 a. et mn. 4. 
Besneville (Manche, ar. Valognes, 
e*" Saint Sauveur-le-Vicomte ). 

Mlorentini 


Abo a 


a Januensibus debellati, 
196 j. Henricum VII imperatorem 
veneno sustulisse dicti, 198 e. | 
Florentia , 


INDEX GEOGRAPHICUS. 


Flori ,653h. Fleury-la-Riviere (Marne . 
ar. etc” d' Epernay). 

Flori, 6:46. Fleury-sur-A ndelle (Eure, 
ar. Les Andelys). Cf. Floriaco (ec- 
clesia de). 

Flori. V. Marcellus (S.) de Flori. 
Floriacum, 655 g. Fleury (Aisne, ar 
Soissons, c*" Villers-Cotterets ). 
Floriaco (Ecclesiade) , diac. Rothoma- 
gensis, 247 j. Fleury-sur-Andelle 
(Eure ,ar. les Andelys}. Cf. Flori. 

Floriaco (Ecclesia de), diac. Rotho- 
magensis, 313 a. etn. 1. Fleury- 
la-Forét (Eure, ar. les Andelys, 
ce" Lyons-la-Foret). 

Flori (S.) ecclesia in cathedralem 
erecta , 349 e. Saint-Flour (Cantal ). 

Floscellus (S.), 536g. V. Flocelli (S.) 
ecclesia. 

Flosqnes (Ecclesia de), dicec. Rotho 
magensis, 262 |. Mlocques (Seine- 
Inf. ar. Dieppe, ce” Eu). 

Flotemanvilla (Ecclesia de), 522 c. 
536 h. Flottemanville - au - Bocage 
(Manche, ar. Valognes, c” Monte- 
bourg). V. Marie (B.) de Flotte- 
manvilla ecclesia. 

Flotemanvilla (Ecclesia de), 530 a. 
535 kh. Flottemanville-a-la-Haque 
(Manche, ar. Cherbourg, ec" Beau- 
mont). 

Flourence, 86 h. V. Florentia. 

Flourie (Ecclesia de), dicec. Constan- 
liensis, 504 f. Fleury (Manche, 
ar. Avranches, c® Villedieu). Cf. 
Fleureium. 

Flui pro Flavi, 653 n. 4. Cf Plavi. 

Focart’ Escales, 642 ec. Foucart 
(Seine-Inf. ar. Yvetot, ce Oher- 
ville). V. Escales, Foucartescales. 

Focarvilla, 557 d. V. Laudi (S.) de 
Foucarvilla ecclesia. 

loge, 714 l. 

Foges, 85 j. et nm. aa. 
de ly Pouitle 


Foggia, \ ille 


Foilloel, 652 f. ¢. Faillonel { Aisne, 
ar. Laon, ce Chauny, ec” Friéres- 
Faillouel). 

Foiniacum abbatia, 731 b. Foigny 


(Aisne, ar. et c Vervins, c™ La 
Bouteille). Cf Fusniacus. 

ois (Bosci de), 659 j. 

Fois (Chastel de), go b. e. fh go — 
(La conté de), 96 b.— ( Terre de), 
oh f. g. Fotx (Ariége). 

Folanvilla (Ecclesia de), dice. Ro- 
thomagensis, 322 j. et n. 2. Fol 
lainville (Seine-et-Oise , ar. Mantes, 
e Limay 1h 

Folenniaco (Ecclesia de), diac. Ro- 
thomagensis, 260 e. Folny ( Seine- 
Inf. ar. Neufchatel-en-Bray, c°" 
Londinieres, c Fresnoy-Folny 

Foletaria, 641 e. 642 d. 644 ¢. — 
(Ecclesia de), 251 f. La Folletiére 
(Seine-Inf. ar. Rouen, ce Pavilly). 

Folevilla (Ecclesia de), dicec. Rotho- 
magensis, 276 h. Saint-Jean-de- 
Folleville (Seine-Inf. ar. le Havre, 
ce Lillebonne). 

Folevilla, 708 e. — (Ecclesia de), 
dice. Rothomagensis, 297 j. Saint- 
Maclou -de- Folleville (Seine - Inf. 
ar. Dieppe, ec” Totes). 

Folgeraus, 617 | 

Foliot feodum, 52g f. 

Folloi (Ecclesia de), diceec. Rothoma- 
gensis, 269 j. Fouilloy (Oise, ar. 
Beauvais, c° Formerie ) 

Folmucent, 616 1. 

Folmachum (Feodum ad), 638 h 


Folygneium , 5351. Folligny (Mancbe 
ur. Avranches, ce la Haye-Pesnel ). 

Fonbon , 666 k. 

Fonches , 649 h. (Somme, ar. Montdi 
dier, c*" Roye). 

Fons Bleaudi, Fons Bliaudi, 678 g. 
681 d. Fontaineblean (Seine-et- 
Marne). 

Fons Girardi, 681 1. 708 j. Cf. Fon 
tana la Girart, Fontane la Guer- 
rart, Fontes la Girart. 

Fons Gohier, V. Gohier Fons. 

Fons Hermant, 535 b. V. Fonte Her 
mondi (Ecclesia de). 

Fonte Hermon di (Ecclesiade) , 507 a. 
Fontenermont (Calvados, ar. Vire, 
ec Saint-Sever). Cf. Fons Hermant , 
Martini (S.) de Fonte Hermondi 
ecclesia. 

Fons le Paenel, 621 d. V. Fontenei Pa 
esnel. 

Fonte (Ecclesia de). V. Martinus (S.) 
de Fonte. 

Fontaines (Capella de), dice. Rotho 
magensis, 286 h. etn. 2. Fontaine 
Martel, a Bolbee (Seine-lof. ). 

Fontana la Girart, 639 m. V. Fons 
Girardi. 

Fontan, 67 Vontaine-le- Port 
Seine-et-Marne, ar. Melun, c" le 
Chatelet). 

Fontane la Guerrart, 612 j. V. Fous 
Girardi. 

Fontanaium, 713 n. 23. Vz 
neium. 

Fontanellense monasterium. Ibi Pe- 
trus Mauvyel abbas sepultus , 425g 
Ibi chorus ecclesie combustus, 
eta novo refectus, 42d g- hag a. 
b. Saint-Wandrille-Rancon (Seine- 
Inf. ar. Yvetot, c* Caudebec). C/ 
S. Wandregisili abbatia. 

Fontanellensis S. Wandregisili eccle- 


sia, 427 e. V. Fontanellense mo- 


H7o0 a. 


Fonte- 


nasterium. 
Fontanetum castrum a Ludovico IX 
captum, 113 h. Frontenay-Rohan 


Rohan (Deux-Sévres, ar. Niort 
Cf. Fronienay. 
Fontaneto (Castellania de 778 b. 


Fontenay le-Comte (Vendée). Cf 
l’ontiniacensis conventus. 

Fontanis (Ecclesia de), diec. Rotho 
magensis, 271 ¢. Fontaine-en-Bray 
Seine-Inf. ar. Neufchatel-en - 
Bray, c°" Saint-Saéns). 

Fontel, 611 h. 

Fontelée (Ecclesia de 
magensis, 2g5 a. 


, diceec. Rotho 

La Fontelaye 
Seine-Inf. ar. Dieppe, ce” Totes). 

Fontenay, 381 k. Fontenay-Trésiqny 
Scine-et-Marne , ar. Coulommiers , 
ce Rosoy-en-Brie). 

Fontenei, 642 b. Fontenay (Seine- 
Inf. ar. te Havre, ec” Montivil- 
liers.) Cf. Fontenctum. 

Fontenet Paesnel, 635 b. Fontenay-le 
Pesnel (Calvados, ar. Caen, c¢ 
Tilly-sur-Seulles). Cf Fons le 
Paenel ct Fouteneyo (feodum de). 

Fonteneium, 713 k. Fontenay (Eure, 
ar. Les Andelys, ce" Ecos). Cf. Fon 
tanaium, Maria (B.) de Fontenceio. 

Fontenceio (Ecclesia de) , 522). 537b. 
Fontenay (Manche, ar. Valognes, 
ce" Montebourg). 

Fonteneio (Terra de), 672 f. Fente 
nay-les- Brits (Seine-et-Oise, ar 
Rambouillet , c** Limours). 

Fontenella (Decima de), 668 j. C/. 
Fontenis (Decima de) ? 


on 




















Fontenelle, 632 c. Fontenelles (Oise, 
ar. Pontoise, c™ I'Isie-Adam). 

Fontenelle, 673 k. 

Fontenct (Feodum de), 77 
Fonteneyum. 

Fontenetum, 708 c. V. Fontenei? 

Fontenetum, 632 f. 

Fontenetum. V. Dionisius (S.) de Fon- 
teneto. 

Fonteneyo (Feodum de), in baillivia 
de Cadomo, 754 e. Fontenay-le- 
Marmion (Calvados, ar. Caen, c™ 
Bourgueébus) , vel forte ontenay-le- 
Pesnel? (ar. Caen, c® Tilly). V. Fon 
tenei Paesnel. 

Fontenis (Decima de), 669 a. Fonte- 
nay (Indre)? V. Fontenella. 

Fontes, 641 m. 642 b. 

Fontibus (Ecclesia de), diaec. Rotho- 
magensis, 276 g. fontaine-la-Mal- 
let (Seine-Inf. ar. Le Havre, c™ 
Montivilliers). 

Fontibus (Manerium de), ad monas- 
terium Fiscannense _ pertinens, 
A31 g. 

Fontibus Duni (Ecclesia de), diec. 
Rothomagensis, 302 k. Fontaine 
le-Dun (Seine-Inf. ar. Yvetot). 

Fontes la Girart, 643 j. V. Fons Gi 
rardi. 

Fontes les Lovet, 636 m. Fontaine-la- 
Louvet (Eure, ar. Bernay, ec” Thi- 
berville). 

Fontes de sub Pratellis, 613 a. Eccle- 
sia de Fontibus, 231 k. Fontaines 
sous-Préaux (Seine-Inf. ar. Rouen, 
c™ Darnetal). 

Fontiniacensis conventus§ Fratrum 
Pradicatorum, 189 |. V. Fontaneto 
(Castellania de). 

Foolcort, 648 n. 1. V. Floocort. 

Forest, 621 k. V. Foresta. 

Forest, 638 f. 

Forest (La), 656 a. 

Foresta, 661 L. 

Foresta, 714 a. Forét-la-Folie (Eure, 
ar. les Andelys, ce Keos). Cf. lo- 
rest, Supplicii (S.) de Foresta ec 
clesia. 


b. Cf. 


/ 


in decanatu 


La 


Foresta (Ecclesia de 
de insulis Guerneroi!, 919 c. 
Forét. 

Forges 
(Ecclesia de). 

Forges (Terra de), 672 t. Forges-les- 
Bains (Seine-et-Oise, ar. Kam- 
bouillet, c® Limours ). 

Forges. V. Petrus (S.) de Forges. 

Forgis (Ecclesia de), dicc. Rotho- 
magensis, 272 b. Forges-les-Eaux 
(Seine-Inf. ar. Neufchatel-en- 
Bray). Cf. Forges. , 

lormelis, 681 m. Formerie (Oise, ar. 
Beauvais). Cf. Froumeries. 

Formetot (Ecclesia de), dicec. Rotho- 
magensis, 238 g. Fourmetot (Eure 
ar. et c Pont-Audemer). 

Formevilla, 635 j. Fortmoville (Eure, 
ar. Pont-Audemer, c” Beuze- 
ville). 

Formiqny (Feodum de), 755 ¢. n. 6. 
(Calvados, ar. Bayeux, c* Tre- 
vieres). 

Fornival, 657 k. Fournival (Oise, ar. 
Clermont, c” Saint-Just). 

Fornoste, 383 g. Fornovo 


Vanoir de), 395 h. V. Forgis 


di Taro 


(Italie, prov. de Parme). 

Forqueas , 633 n. 3. Fourqueuzx (Seine- 
et-Oise, ar. Versailles, 
Germain-en-Laye). 

Fors. V. Salvator (S.) de Fors. 


on 


Saint- 


INDEX GEOGRAPHICUS. 


Forsegniis (Ecclesia de) , diac. Rotho- 
magensis, 270 e. Fourcigny (Som- 
me, ar. Amiens, c” Poix). 

Fossata, Fossate, Fossatensis eccle- 
sia, 653 b. 689 k. 722 h. Saint- 
Maur-les-Fossés (Seine , ar. Sceaux , 
ce" Charenton), 

Fossato (Ecclesia de), dicec. Rotho- 
magensis, 272 a. Le Fossé (Seine- 
Inf. ar. Neufchatel-en-Bray, c”* 
Forges). Cf. Fossetum ? 

Fosse (Feodum de la), 528 h. La 
Fosse (Manche, ar. Avranches, c” 
Ducey, c™ Saint-Quentin). 

Fosses, 630 j. (Seine-ct-Oise, ar. 
Pontoise, ce Luzarches). 

Fossetum, 639 c, e. V. Fossato (Ec- 
clesia de) ) 

Fotipou, 642 f. Flipou (Eure, ar. Les 
Andelys, c” Fleury-sur-Andelle). 
Foucarmont ( Abbaye de) , 432 £.444 a. 
445 h. 446a.h. j. Condita ab Hen- 
rico, comile Augensi, et uxore ejus, 
43g a-c. 440 c. Multorum bene- 
ficits ampliticata, 44o f. h. j. et 
n. 7. GAi j. 44a a. 443 a. b. ce. 
hhh a. bb. A47 g. 448 a. j: Ibi se- 
pulti Henricas, comes Augensis , 
{ho a. b. 442 a. Ejusdem filius, Jo- 
hannes, 440 e. Johannes de Brena, 
{44 f. g. h.j. Radulfus, comes Au- 
gensis, 441 f. 44a e. Radulfus de 
Brena, 447 d. Alicia, 44o f. g. Jo- 
hanna de Criolio, 441g. Mathildis, 
comiltissa Augensis, 442 a. b. Ma 
ria Exoldunensis, 444 a. b. (Seine- 
Inf. ar. Neufchatel-en-Bray, c*" 
Blangy). Cf Foucharmont, Fuleardi 

Montis decanatus. 

Foucartescales (Ecclesia de), dice. 
Rothomagensis, 285 h. Foucard 
Seine-Inf. ar. Yvetot, c™” Fan- 
ville). V. Focart Escales. 

Foucarvilla. . Laudi (S.) ecclesia. 

Foucharmont (Eqlise de), 444 a. b. 
\. Foucarmont. 

Foucheroles, 635 k. Feugrolles (Eure, 
ar. Louviers, ce Le Neubourg). 
Fouchétes , 656 b. Fouchettes (Somme , 

ar. Montdidier, c" Roye) 

Fougeroles, 604 c. Fougerolles (Man- 
che, ar. Avranches, ¢°" Ducey). 

Foumuchon. Inde Adam Bacon dictus 
le Reclus oriundus, 4o2 e. Fume- 
chon (Seine-Inf. ar. Rouen, c” 
Pavilly, c’* Limésy). 

Fouqueroi, 644 a. 

Fous, 673 g. 

Fovilla, 642 ¢. — (Decanatus de), 
dicec. Rothomagensis , 281 b. 32g a. 
— (Ecclesia de) , 281 .¢.— ( Lepro- 
saria de), 281.c. Hue fulgur cadit, 
345 b. 351 b. Fauville (Seine-Intf. 
ar. Yvetot). 

Fovilla, 602 c. 

Fracta Mola (Ecclesia de), dicec. Ro 
thomagensis, 254 |. Frettemeule 
(Seine-Inf. ar. Yvetot, c” Yerville, 
ce Ancretiéville-Saint-Victor). 

Fragarii (S.) ecclesia, dicec. Constan- 
tiensis, 507 b. 535 ¢. Saimt-Fra- 
quaire (Manche, ar. Saint-L6, ¢™ 
Percy, c"’ Beslon). 

Frainosa (Ecclesia de), dicec. Rotho- 
magensis, 248 d. Fréneuse (Seine 
lof. ar. Rouen, c” Elbeuf). 

Fraisniches, 656 a. I’réniches (Oise , 
ar. Compiégne, ec” Guiscard). 

Framervilla , 64g a. Framerville 
(Somme, ar. Péronne, ce” Chaul 
nes). 








859 

Franca Villa. V. Maria (S.), Petrus 
(S.) de Franca Villa. 

Franca Villeta (Ecclesia de), dicec. 
Rothomagensis, 249 a. Franquevil- 
lette (Seine-Inf. ar. Rouen, c” 
Boos), Cf. Franca Villula, Fran- 
chevillet, Franquevillette. 

Franca Villula supra Rothomagum, 
700 j. V. Franca Villeta. 

France, 8 b, g b. 10 bh. 11 d. 12h, 
13. c.15 b. 16 g.27 d. ada. g. 
j-27 g- dal. 33 f 5g a. b. 65). 
66a. oh. j. 8a f. 84 e. k. 88 f 
96 j. k.g7 b. e. g8 d.100 j. 101 f. 
j. 102 a. b. 126 g. 127 b. ch. 
128 c.129 d.h.j. k. 146e. 225 f. 
4id k. 443 1. G44 b. d. 

France, ab aliis provinciis distincta, 
15 e. 89 d. — (Contrée de), 87 e. 
— (fiez royaux de), 61 h. — (La 
nascion de), 96 b. — (Parties de), 
95 e. — (Provinces de), 97 c. — 
(Royaume de), 8 a. d. 17 a. c. 3g 
g. 4o g. 62 b. c. 63 1. 64 . go g. 
97 g- — (La douce terre de), 27 ¢. 
102 g. 130e. 

France (Sainne, qui est flueuve de), 
rola. 

Francellies, Francillies, 646 e. Fran- 
cilly, (Aisne, ar. Saint-Quentin, 
ce Vermand). 

Francescas (Homines ville de) 784 
d. (Lot-et-Garonne, ar. Nérac). 
Francheville, 617 m. (Orne, ar. Ar- 

gentan, c™" Mortrée). 

Franchevillet , super Rothomagum , 
637 h. V. Franca Villeta. 

Franci, 107 g. 115 d. 344 j. an. 
1266 Beneventum occupant, 29 d. 
e. Copias Mantredi apud Taglia- 
cowo profligant, 32 a-j. 33 e-k. 
Cum Catalaunensibus pugnam con- 
serunt, 41 a. b. Patronum agnos 
cunt S. Dionysium, 59 c. Sarrace- 
norum castra diripiunt, 78 j. k. 
Isabellam de Francia et Eduardum , 
ejus filium, adversus Eduardum II, 
Anglia regem, adjuvant, 350 a. 
Cum Flandris bellant, 409 j. bh. cum 
Anglis, 484 a. Francorum exer- 


cilus, 115 e. 117 h. — regnum, 
14og.174 b. k. 194 ¢. bh. — regia 
stirps, 168 a. — rex, inter Chris- 


tianos potentissimus, 115 e. -— 
terra, 173 k. 

Francia, 107 g. 10g c. 111 b. 11h j. 
123 £146 a. 147 ¢. 150 £160 b. 
162 f. g. 165 k. 168 a. d. 171 j. 
173j.174 c.1.175).177 £181. 
193 f. 197d. 213 b.e. 220). 2214. 
222 a. 342 b. 344 ¢. 350 a.355e. 
396 g. 399 k. hoo d. 454 f. 458 b. 
k. 619 j. 709 a. Hue veniunt Hen- 
ricus IIL, Anglia rex, 16 g. 215 ¢. 
Innocentius LV, summus pontifex , 
foo g. Ibi Carolus Andegavensis 
copias colligit contra Manfredum , 
24 h. Ibi primus legem Christi 
S. Dionysius pradicat, 59 c. Mira- 
culis per merita Ludovici IX, post 
mortem ipsius effectis , Franciaillus 
trata, 69 d-72 b. Inde nobiles 
multi Syriam ac Jerosolimam pro- 
ficiscuntur, 83 j. 481 ¢. A Blancha 
de Castella gubernata, 214 e. 454 j. 
A Pastorellis vastata, 214 j. 395 e- 
396 d. Legatiin Francia, Simon de 
Bria, 216 f. 407 d. et Joannes de 
Noentel, 344 k. Francia diversis ca- 
lamitatibus afflicta, scilicet fame et 
pestilentia, 109 ¢., peste anima- 


108. 








860 


lium, 340 g. ,defectu et caristia vin- 
demiarum, 402 b. 404 k. 4o6 j. 
Francie ecclesiarum cathedralium 
procuratores Parisius missi 1 219 a. 
Ibi leprosi combusti vel inclusi, 
224 b. 354 bh. og 1-410 a. 483 j. 
Ibi decima, belli sacri causa, an. 
1267 et an. 1312 levata, 341 a. 
46o h. Inde Judai expulsi, 347 f. 
351 f. 402 a. 483 c. lbiTemplarii 
capti, 347 g. 351. Hue redeunt 
Isabella de Francia, 409 e. Ludo- 
vicus IX, 425 f. et, mortuo Phi- 
lippo III, exercitus contra Aragones 
missus, 104 j. 

Francie populus, 159 f. 

Francie provincia ordinis Fratrum 
Pradicatorum, 183 c. 189 b. 

Francie regnum, 149 e.154 a. 157 €e. 
170f. 2140. b. 215 a, 2160. 9178. 
222 c. 339 f. 345 g. 352 c. 4oo k. 
Moi c. 455 f. Devolutum ad Caro- 
lum de Francia , comitem Marchi, 
349 j-, ad Philippum VI, 350 b. 

Francia (S. Dionisius in), 165 a. 
313 a. 345 g. 426 d. 454 g. 

Francia (Hospitalis Jherusalem in), 
270 g. 

Francie monasteria ordinis Pradica- 
lorum, 191 Cc. 

Francie Vulcassinum, 33g g. 348 g. 
366 h. 368 h. 372 c. Le Vexin 
Frangais. 

Francie civitas, Novio. V. Novio. 
Francigeni contra Carolum le Mauvais, 
regem Navarra, bellant, 587 b. 

Francillies. V. Francellies. 

Francisci (S.), in ecclesia Constan- 
tiensi capellania, 542 f. 

Frangois, 11 c. 13 h. 25 d. 28 a. ce. 
e. f.h. age. f. 31a. 32j. 33 e. k. 
34 b.c. f. h.j. 35 f. g. 36 ¢. 43 e. 
57 j- 76 ¢. e. 79 g. 80j. 101 e. 
102 h. 104 a-e. 146 f. — (L’ost 
des), 25 e. — (Le pueple), 5g c. d. 

Franquenai, 615 j. 

Franquevillette, 3go f. V. Franca Vil- 
leta. 

Fransart, 657 b. (Somme, ar. Mont- 
didier, c” Rosiéres). 

Frasneya, 701 b. 

Fraxinea, 639 h. La Fresnaye (Seine- 
Inférieure, ar. Rouen, c”" Buchy, 
c™ Bois-Roger). . 

Fraxinea (Terra de), 640 c. V. Fraxi- 
neta. 

Fraxineta (Ecclesia de), dicec. Rotho- 
magensis, 250k. La Frenaye (Seine- 
Inf. ar. le Havre, ce Lillebonne). 

Fraxineta (Ecclesia de), diac. Ro- 
thomagensis, 258 a. La Fresnaye 
(Seine-Inf. ar. Dieppe, c” Bellen 
combre, c™ Saint Hellier). Cf. Fra- 
xinea, 

Fraxineta. V. Nicholaus (S). de Fraxi- 
neta. 

Fraxini, 700 h. 

Fraxini, 713 a. Fresne, villa hodie 
diruta, prope Ecquevilly (Seine-et- 
Oise, ar. Versailles, c’* Meulan). 

Fraxini, in diacesi Rothomagensi, 


Sag £ 

Fraxinis (Ecclesia de), diac. Rotho- 
magensis, 246 j. V. Espellenc, 
Fresnes. 


Fraxinis (Ecclesia de), diac. Rotho 
magensis, 311 b. et n. 1. Fresne- 
'Archevéque. Cf. Fraxini Archiepi- 
Scop. 

Fraxini Archiepiscopi. Ibi Imerius, 

Beccensis abbas , benedictus. Adz 8. 





INDEX GEOGRAPHICUS. 


g- Fresnel’ Archevéque (Eure, ar. et 
c* Les Andelys). V. Fraxinis (Ec- 
clesia de). 

Fraxinus prope Montem Baout, juxta 
Mont Bagut , 633 j. 700 f. V. Mons 
Baout. 

Freauvilla (Ecclesia de), diac. Ro- 
thomagensis, 263 h. Fréauville 
(Seine-Inf. ar. Neufchatel-en-Bray, 
c™ Londiniéres). 

Frebois, 699 a. Fribois (Calvados, ar. 
Lisieux, c” Mezidon, c™ Saint- 
Loup-de-Fribois). Cf. Friebois. 

Frecoe (Terra de), 674 d. 

Freeles, 436 k. V. Freellis (Ecclesia 
de). 

Freellis (Ecclesia de), dicec. Rotho- 
magensis, 274 h. Fresles (Seine- 
Inf. ar. Neufchatel-en-Bray). Cf 
Freeles. 

Freevilla (Ecclesia de) , 522 g. 537 b. 
Fresville (Manche, ar. Valognes, 
ce" Montebourg). 

Fremercort , 632 |. Fremecourt (Seine- 
et-Oise, ar. Pontoise, c” Marines). 

Fremerville, 633 n. 3. 

Fremevilla (Ecclesia de), 631 e. Fré- 
mainville (Seine-et-Oise, ar. Pon- 
toise, c® Marines). Cf. Clari (S.) 
ecclesia. 

Frenoxe, 613 j. Freneuse (Seine-Inf. 
Rouen, c” Elbeeuf). Cf. Fresnosa. 

Freschienes (Ecclesia de), dicec. Ro- 
thomagensis, 255 f. Fresquiennes 
(Seine-Inf. ar. Rouen, ce” Pavilly). 

Freslencort (Ecclesia de), diac. Ko- 
thomagensis, 237 d. Flancourt 
(Eure, ar. Pont-Audemer, c™ Bourg- 
Théroulde). 

Fresnai (Le), 643 a. Le Fresnay (Seine- 
Inf. ar. Yvetot, c® et c’ Doude- 
ville). 

Fresnai, 653}. Fresnoy-le- Petit ( Aisne, 
ar. Saint-Quentin, c" Vermand, 
ce“ Gricourt). Cf. Fresnaium. 

Fresnaium, 722 k. V. Fresnat. 

Fresne, 656 b. Fresnes (Somme, ar. 
Péronne, c” Chaulnes). 

Fresneel, 650 e. Fresnoy-le-Luat 
(Oise, ar. Senlis, c” Nanteuil-le- 
Haudouin). 

Fresneia, 644 b. 

Fresneia Fuiel, 616 k. Fresnaie-Fayel 
(Orne, ar. Argentan, c°** Gacé). 

Fresneie (La), 634 c¢. 

Fresneium (Feodum apud), 614 c. 
Fresneio (Ecclesia de), diac. Re- 
thomagensis, 244 a. Fresnay-le- 
Long (Seine-Inf. ar. Dieppe, ec” 
Totes). 

Fresneio en la Campaigne (Ecclesia 
de), diac. Rothomagensis, 266 a. 
Fresnoy-Folny (Seine-Inf. ar. Neuf- 
chatel-en-Bray, c** Londinivres). 

Fresnes, 614 k. V. Espellenc , Fraxinis 
(Ecclesia de). 

Fresnes , 636 k. 637 c. Saint-Mars-du- 
Fresne (Calvados, ar. Bernay, c™ 
Thiberville). 

Fresnes, 673 d. Fresnes-lez-Rungis 
(Seine, ar. Sceaux, c” Villejuif). 

Fresnes. V. Maria (B.) de Fresnes. 

Fresnosa, 615 c. V. Frenoxe. 

Fretemole, 616 a. Frettemeule (Seine- 
Inf. ar. Yvetot, c” Yerville, c 
Ancretiéville-Saint-Victor). 

Fretencuria (Ecclesia de), dicec. Ro- 
thomagensis, 270 c. Frettencourt 
(Seine-Inf. ar. Neufchatel-en-Bray, 
c™ Aumale, c™ Criquiers). 

Freulevilla, Freuslevilla (Ecclesia de), 


ne 





dicec. Rothomagensis , 274 c. 644j 
Freulleville (Seine-Inf. ar. Dieppe, 
c” Envermeu). 

Frevilla, 536 n. 2. 

Friebois, 700 k. V. Frebois. 

Friecuria, 638 d. e. 

Frievilla, 643 g.644 1. Fréville (Seine- 
Inf. ar. Rouen, c* Pavilly). Cy. 
Frivilla. 

Frit, 639 k. Fry (Seine-Inf. ar. Neuf- 
chatel-en-Bray, ec" Argueil). Cf. 
Martini (S.) de Fries ecclesia. 

Frise, 13 d. La Frise. 

Frisones, 114 d. Abel, Danorum re- 
gem, occidunt, 196 c. 

Frivilla (Ecclesia de), dicec. Rotho- 
magensis, 251 j. V. Frievilla. 
Frobervilla (Ecclesia de), dicee. Ro- 
thomagensis, 290 g. Froberville 
(Seine-Inf. ar. le Havre, c” Fé 

camp). 

Froemont, 656 c. Froidmont (Somme , 
ar. Péronne, c” Nesle). 

Froigneium juxta Laceyum, 700 h. j. 

Fromondi (S.) ecclesia, dicec. Con- 
stantiensis, 508 g. 534 e. 540 c. 
Saint-Fromond (Manche, ar. Saint- 
L6, c” Saint-Jean-de-Daie). 

Frontenay (Castellum de), 779 j- — 
(Castellania de), 781 e. V. Fonta- 
netum, 

Froouvilla, 644 c. 

Froumeries, 639 c. Formerie (Oise, 
ar. Beauvais). V. Formelis. 

Fruchemesnil (Ecclesia de) , dicec. Ro- 
thomagensis, 245 h. Frichemesnil 
(Seine-Inf. ar. Rouen, ce” Cléres). 

Fucheroles, 711 j. V. Feugeroles. 

Fuciacum, 666 d. Decima de Fu- 
ciaco, 665 j. Fussy (Cher, ar. 
Bourges, c” Saint-Martin-d’Auxi- 
gny). Cf. Fusciacum. 

Fugi, 706 a. Fougi? (Orne, ar. Argen- 
tan, ec" Exmes, c* Bourg-Saint- 
Léonard). 

Fuilleia (Ecclesia de), dicec. Constan- 
tiensis, 501 k. La Feuillie (Man- 
che, ar.Coutances, c™ Lessay). Cf. 
Feuleia. 

Fulcardi Monte (Decanatus de), in 
Rothomagensi diac. , 265 j. 328 j. 
— (Ecclesia de), 267 c. V. Foucar- 
mont. 

Fulco Hamundo (Feodum de), 610 f. 

Fulebech, 7o4 d. Foulbee (Eure, ar. 
Pont-Audemer, c” Beuzeville). 

Fuletot (Ecclesia de), dicec. Rothoma- 
gensis, 296 a. Fultot (Seine-Inf. 
ar. Yvetot, ce” Doudeville). 

Fulgerie, 533 b. 703 e. V. Ecclesia 
de Feugeriis. 

Funcel, 611 0. 7. 

Fureis (Ecclesia de), 232 h. Saint- 
Eloy-de-Fourques (Eure, ar. Ber- 
nay, c” Brionne). 

Furenchole , 383 f. Viorenzuola (Italie, 
prov. Plaisance). 

Furseius (S.), 648 e. Abbaye de Saint 
Fursy, a Péronne (Somme). 

Fusciacum, 665 1. V. Fuciacum. 

Fusniacus, 723 g. V. Foiniacum. 

Fyns (Sorel apud), 647 m. Fins 


(Somme, ar. Péronne, c” Roisel). 


G 


Gasson (Seine-el 
™ et 


Gaacon, 659 f. 
Marne, ar. Fontainebleau, c' 
ec” Chateau-Landon) 























Gaallor, Gaalour, fons apud Rothoma 
gum, 337 h. fore. 

Gaany, 389k. — (Prévotd de), 3g0 f. 
392 a. 393 a. Gasny (Eure, ar. 
les Andelys, ¢ Ecos). V. Marti- 
nus (S.) de Gaani. 

Gabriel (S.), 703 d. Saint-Gabriel 
(Calvados, ar. Caen, ec” Creully). 

Gaceium, 695 b. Feodum de Gaceio, 
637 b. ce. Gacé (Orne, ar. Argen- 
tan). 

Gaciacum, 668 f. 

Gadeincort, Gadencort, 622 m., 712 ©. 
d. e. Gadencourt (Eure, ar. Evreux, 
ce Pacy-sur-Eure). Cf. Martini (S.) 
de Gadengort ecclesia. 

Gaides, 667 k. 

Gaienvilla, 681 1. 

Gaiesderoles, 655 f. 

Gaillart (Castrum de}. [bi Margarita 
et Blancha de Burgundia incarce- 
rata, 427 h. Le Chdteau-Gaillard, 
aux Andelys (Eure). V. Castrum 
Gaillardi. 

Gaillion, 681 |. V. Gaillo. 

Gaillo, Gaillon , 326 j- 729 n. 3. Ibi 
Odo Rigaudi, archiepiscopus Rotho- 
magi, moritur, 396 e. 406 k. Gail- 
lon (Eure , ar. Louviers). 

Gaillon. V. Maria (B.) de Gaillon. 

Gairi. V. Nicholaus (S.) de Gairi. 

Galardi Bosco (Ecclesia de), diac. 
Rothomagensis, 313 h. Gaillard- 
bois-Cressenville (Eure, ar. les An- 
delys, ce” Fleury-sur-Andelle ). 

Gales (Partes de Herefort en), 572 k. 
Le pays de Galles (Angleterre). 

Galisi, 722 d. 

Gallandia. Ibi, Sequana exundanie, 
navigio utendum, 137 a. Quartier 
de la rue Galande, a Paris. 

Galla gens, 556 d. V. Franci. 

Galli, 345 f. V. Franci. 

Galli Cantu (Territorium de) , 662 k. 
1. Chantecog (Loiret, ar. Montargis , 
ce Courtenay). 

Gallia, 114 ¢. 345 f. V. Francia. 

Galliw , 214 k. 217 a. Ibi crux contra 
Manfredum praedicata, 217 b. Ibi 
Simon, Sanctz Cecilia presbyter 
cardinalis, legatus, 217 j- 

Gallia Lugdunum, 406 g. V. Lugdu- 
num. 

Gallicana Ecclesia, 219 g. j. k. 220. 
c. Exactionibus gravata, 219 e. 
Gallicana provincia, 136 h. Les pays 

de langue d’Oil. 

Gallicane partes. Huc Balduinus If 
venit, 399 j. V. Francia. 

Gallici multi in pugna navali ante 
Neapolim an. 1284 interfecti, 345 
ce. V. Franci. 

Galonis clausum, 632 h. 

Galquemolin, 722 k. Wacquemoulin 
(Oise , ar. Clermont, ce” Maignelay). 

Galteri boscus, 655 k. 

Galteri Mesnil, Mesnilium, 621 j. 
713j- 

Galteri Villa (Ecclesia de), diaec. Ro- 
thomagensis. Ejus patronatus regi 
contra archiepiscopum Rothoma- 
gensem adjudicatus, 268 f. g. — 
(feodum de), 641 c. Vattierville 


(Seine-Inf. ar. et c°" Neufchatel-en- 
Bray). 
Gamaches, 718 j. k. — (Turris de), 


7181. Gamaches (Somme, ar. Ab- 
beville). 

Gamachiarum villa, 718h. V. Gama- 
ches. 

Gamachiis (Decanatus cle) , 


in dicec. 


INDEX GEOGRAPHICUS. 


Rothomagensi, 307 j. 329 c. Ga- 
maches (Eure, ar. les Andelys, c™ 
Etrépagny.) Cf. Maria (B.) de 
Gamachiis ecclesia. 

Gandavensis conventus Fratrum Pre. 
dicatorum an. 1228 erectus, 189 f. 
Couvent des Dominicains a Gand 
(Belgique). 

Gandevillers, 664 {. Gandevilliers 
(Seine-et-Oise, ar. Etampes, c™ 
Milly, c* Gironville). 

Gansevilla (Ecclesia de) , dicec. Rotho- 
magensis , 289f. Ganzeville (Seine- 
Inf. ar. le Havre, c* Fécamp). 

Ganvose, 678 g. 

Garavilla (Baronia de), 729 d. V. Ge- 
rarvilla 

Gardes juxta Novum Marcheium, 614 
h. Vardes (Seine-Inf. ar. Neufcha- 
tel, ec Gournay, ce Neufmarche). 

Garencéres, 463 d. h. 712 b. Garan- 
ciéres (Eure, ar. Evreux, c°" Saint- 
André). V. Garenseriis (Villa de), 
Guarenceres. 

Garennae, 633 n. 3. Garenne (Seine- 
et-Oise, ar. Versailles, c” Saint- 
Germain-en-Laye, c™ Achéres). 

Garenseriis (Villa de), 752 e. et n. 23. 
V. Garenceres. 

Gargenvilla. V. Maria (B.) de Gargen- 
villa. 

Gari (Nemus de) , 673 h. 

Garlenvilla, 469 g. Guernanville (Eure, 
ar. Evreux, c” Breteuil). 

Garmegniacum, 657 1. Guerbigny 
(Somme, ar. et c” Montdidier). 

Garnes , 717 k. 718 a. Guernes (Seine- 
el-Oise, ar. Mantes, ec” Limay). 
V. Marie (S.) de Garnes ecclesia. 

Garnevilla, 613 k. 

Garni. V. Maria (B.) de Garni. 

Garona, 208 a. 784 a. c. e. 785 b. La 
Garonne , fleuve. 

Garrel , 712 b. Garel (Eure, ar. et 
ec” Evreux, c™ le Plessis-Grohan). 

Garriola, 668 e. 

Gascoigne, 84 d. e. V. Vasconia. 

Gascoing des Biars (La terre au), 96 
b. 97 j. Le Bearn. 

Gascones adversus Henricum III, An- 
glorum regem, rebelles et subacti, 
215 b. c. V. Vascones. 

Gascongne (Contrées de), 16 k. 17 a. 
84 d. ce. 102 e. 223 c. V. Vasconia. 

Gasconia a rege Anglorum Henrico III 
subacta, 215 b. 

Gascovilla, Gascunvilla, 626 j. et n. 
11, Gasville? (Eure-et-Loir, ar. et 
ec” Chartres). 

Gaspreia, 706 h. Gaprée (Orne, ar. 
Alencon, ce” Courtomer). 

Gast (Le), 535 b. (Calvados, ar. Vire, 
c” Saint-Sever). Cf. Gasto (Ecclesia 
de). 

Gastina, 624 e. 

Gastinée (Terra de), 760 g. 

Gastines. V. Dionisius (S.) de Gas- 
tines. 

Gasto (Ecclesia de), dicecesis Con- 
stantiensis, 506 j. 532 d. V. Gast 
( Le). 

Gatevilia (Ecclesia de), 531 j. Gatte- 
ville (Manche, ar. Cherbourg, c” 
Saint-Pierre-Eglise). Cf: Gathevilla. 

Gatevilla, 538 n. 8. V. Cathevilla. 

Gathevilla, 536 e. V. Gatevilla. 

Gaudentii (S.) conventus Fratrum 
Praedicatorum an. 1295 erectus, 
188 c. Saint-Gaudens (Haute-Ga- 
ronne). 

Gaudus (S.), 463 j. La chapelle Saint 





861 


on be 


Gaud (Eure, ar. et c™ Evreux, c 
Les Baux-Sainte-Croix ). 

Gaumoise , 649 j. Vaumoise (Oise, ar. 
Senlis , ec” Crépy-en-Valois ). 

Gaveauvilla, 645 g. et n. 1. Gauville? 
(Seine-Inf. ar. Yvetot, ce” Caude- 
bec, c™ Saint-Wandrille-Rancon). 

Gavella (S.) prioratus monachis Mois- 
siacensibus Tholose studentibus, 
in quater viginti libras annuatim 
solvendas obligatus, 207 e. Ab ab- 
bate Moissiacensi emptus, 211 d. 
Cintegabelle (Haute-Garonne, ar. 
Murel). 

Gavilla, 751 c. et n. 17. Gauville 
(Eure, c* Evreux vel c® Verneuil). 

Gavraium, Gavreium , Gavreyum , 
535 d. 608 e. 611 1. 696 d. Ga- 
vrei ballia, 696 c. — castrum, 
ibid. — decanatus, 505 g. 535 d. 
— ecclesia, 503 j. — foresta, 504 
d. Gavray (Manche, ar. Coutances). 

Gaza. Ibi crucesignati a Sarracenis 
capli aut interfecti, 110 c. d. Gaza 
(Palestine). 

Gazaria in ditionem Tartarorum re- 
dacta, 113 b. Ghazarie (Crimée). 

Gebervilla, 435 f. 

Gehegni (Decima de), 719 g. 

Gemericuria (Ecclesia de) , dice. Ko- 
thomagensis, 327 g. Jaméricourt 
(Oise, ar. Beauvais, ec Chaumont). 

Gemma (S.), 633 n. 3. Sainte-Gemme 
(Seine-ct-Oise, ar. Versailles, c 
Marly-le-Roi, c* Feucherolles). 

Gemmeticense claustrum , seu monas- 
terium ab abbate Willelmo de Re- 
sencon decoratum , 39g a. Ibi Gille- 
bertus de S. Vincentio, monasterio 
suo Lirensi exul, S. Marie de 
Lira librum scribit, 470 a. Jumiéges 
(Seine-Inf. ar. Rouen, ec” Du- 
clair). Cf Innocentium  altare , 
Johannis (S.) Evangelista capella, 
Maria (B.) capella, Stephani (S.) 
capella, 

Genci (Nemus de), 721 g. 

Genciacum, 632 h. Gency (Seine-et- 
Oise, ar. et c” Pontoise, c** Cergy). 

Genecium, Genetium, 703 d. e. 704 
c. Genest (Manche, ar. Avranches , 
ce” Sartilly). 

Genenses cum Florentinis et Lucanis 
belligerant, 196 j. Les Génois. Cf. 
Geneuoys , Januenses. 

Geneuoys, 43 hh. Les Génois. 

Genevensis conventus Fratrum Pradi 
catorum an. 1263, erectus, 189 j. 
Couvent des Dominicains & Geneve 
(Suisse). 

Genevilla, 641 j. Gainneville (Seine 


Inf. ar. le Havre, c” Montivil- 
liers). 

Genevrai (La), 669 d. 

Genisacco, diccesis Burdigalensis 


(conventus Fratrum Pradicatorum 
de), an 1530 erectus, 188). Ge- 
nissac (Gironde, ar. Libourne, ¢™ 
Branne). 

Genli, Genlui, 6511. m. Villequier-au 
Mont (Aisne, ar. Laon, c®* Chauny). 

Gennes (Pais de), 448 b. V. Janua. 

Genolhaco (Conventus Praedicatorum 
de), an. 1305 erectus, 191 h. j. 
Genolhac (Gard, ar, d’Alais). 

Genovela (S), 722 h. Abbaye de 
Sainte Genevieve & Paris. Cf. Geno- 
vela (S.) de Monte. 

Genovef (S.) ecclesia, prioratui Lon- 
ge Ville data, 434 a. 

Genovefx (S.) ecclesia, 532 b. 536 f. 





862 
Sainte-Genevieve (Manche, ar. Va 
lognes, c”" Quettehou). 

Genovel (S.) ecclesia, dicec. Rotho- 
magensis , 272 k. Sainte-Genevieve- 
en-Bray (Seine-Inf. ar. Neufchatel- 
en-Bray, ce” Saint-Saens). 

Genovele (S.) ecclesia, diac. Rotho- 
magensis, 307 e. Sainte-Genevieve- 
lés-Gasny (Eure, ar. Les Andelys, 
c™ Ecos). 

Genovela (S.) de Mesnil ecclesia, dicec. 
Rothomagensis, 315 j. et n. 5. Le 
Mesnil-Lieubray (Seine-Inf. ar. 
Neulchatel-en-Bray, ec” Argueil). 
Cf. Mesnil. 

Genovefa (S.) de Monte, 723 d. 
Abbaye de Sainte-Genevieve, a Pa- 
rs. 

Genovefe (S.) ecclesia Parisiensis, 
138 g. 141 £. Ibi an. 1290 conci- 
lium celebratum, 146 a. Eglise de 
Sainte-Genevieve , Paris. 

Georgiani, 112 j 115 f. Habitants de 
la Géorgie. 

Géorgiens (La seicte des) , 99 ¢. 
Georgius (S.), 538 h. et n. 16. V. 
Georgii (S.) de Riparia ecclesia. 
Georgius (S.), 621 a. S. Georgii val- 

lis, 621 ¢. 

Georgii (S.) in ecclesia Constantiensi 
capellania, 542 f. 

Georgii (S.) decanatus , dic. Rotho- 
magensis, 250 e. 328 h. Doyennd 
de Saint-Georges (dioc. de Rouen). 

Georgii (S.) ecclesia, dicecesis Rotho- 
magensis , 243 d. Saint-Georges-sur- 
Fontaine (Seine-Inf. ar. Rouen, 
ce” Cleres). 

Georgii (S.) ecclesia, dicec. Rothoma- 
gensis, 255 k. Val-Martin (Seine- 
Inf. ar. Rouen, c” Cleres, c"* Bo- 
casse). 

Georgii (S.) parrochia, 665 e. Saint- 
Georges-sur-Moulon (Cher, ar. 
Bourges, ce” Saint-Martin dAuyi 
gny). 

Georgii (S.) de Baukervilla, sea de 
Bauquiervilla, ecclesia, diac. Ko- 
thomagensis, 253 c. 342 d. et n. 
15. 398 £. g. Saint-Martin-de-Bos- 
cherville (Seine-Inf. ar. Rouen, ec" 
Duclair). 

Georgii (S.) in Bauteis ecclesia, 512 
¢. 538 b. Saint-Jores (Manche, ar. 
Coutances, c°" Périers). 

Georgii (S.) de Bohon, seu de Bohon- 
nio ecclesia, dicecesis Constantien- 
sis, 510 j. 534 c. 537 j. prioratus, 

Saint-Georges de Bohon 

Caren- 


5ho ec. 
(Manche, ar. Saint-Lo, c 
tan). Cf. Bohon. 

Georgii (S.) de Borgeel ecclesia, dicec. 
Rothomagensis, 259 h. Le Bour- 
gay (Seine-Inf. ar. Dieppe, c* Lon- 
gueville, ec” La Chapelle-du-Bour- 
gay). 

Georgii (S.) juxta S. Laudum coeme- 
terium, 562 e. 

Georgii (S.) de Liehaume ecclesia, 
diceec. Rothomagensis, 317 |. Le 
Hleaume (Seine-el-Oise, ar. Pon- 
toise, c”" Marines). 

Georgii (S.) de Meisieres ecclesia, 
diwe. Rothomagensis, 307 a. Mé- 
ziéres (Eure, ar. les Andelys, c” 
Ecos). Cf. Mésiéres. 

Georgii (S.) de Menouvilla capella, 
324 b. Ménouville (Seine-et-Oise , 
ar. Pontoise, c* Marines). 

Georgii (S.) de Nigelli Humo ecclesia , 
515 a. Néhou (Manche, ar. Va- 


INDEX GEROGRAPHICUS. 


lognes, c” Saint-Sauveur-le-Vi- 
comte). V. Nigelli Humo (Feo- 
dum de). 

Georgii (S.) de Riparia, seu de Ripa- 
riis, ecclesia, 516 e. 538, n. 16. 
Saint-G corges-de-la-Riviére (Manche, 
ar. Valognes, c” Barneville). 

Genevilla. V. Petrus (S.) de Gene- 
villa. 

Geranth, 699 c. 

Gerarvilla, 642 b. 643 k. Grasville- 
Sainte-Honorine (Seine-Inf. ar. Le 
Havre). Cf. Garavilla , Girardivilla , 
Gueravilla, Guerarvilla. 

Gercy, abbatia monialium , a Johanna , 
uxore Alphonsi, comitis Pictavien- 
sis, condita, 88 h. j. Jarey (Seine- 
el-Oise, ar. Corbeil, c” Boissy- 
Saint-Léger, c’ Varennes). 

Gereonis (S.) de Bantelluto ecclesia, 
diac. Rothomagensis, 321 e. Ban- 
thelu (Seine-et-Oise, ar. Mantes, c* 
Magny). 

Gerevilla, 714 g. bh. 

Gerincuria, seu melius Gernicuria, 
628 h. j. 629 1. — (Ecclesia de), 
328 f. Génicourt (Seine-et-Oise , ar. 
et c™ Pontoise). 

Germain (S.), 383 ¢. San-Germano 
(lialie, prov. de Novare). 

Germain (S.) U'Aguillier, oppidum Ita- 
liz, a Francis captum, 25 b. ¢. h. 
j. 26 c. £. 86 a. San Germano (Ita- 
lie, terre de Labour). Cf. Germa- 
nus (S.), Germano (San). 

Germain (S.) en Laye, 71 g. h. j. k. 
72 a. 799 d. (Seine-et-Oise, ar. 
Versailles). Cf. Germanus (S.), Ger- 
manus (S.) in Laya. 

Germania, 195 e. L’Allemagne. 

Germano (San), 25 h. j. 26 c. V. S. 
Germain U'Aquillier. 

Germanus (S.), 633, 0.3. V. Germain 
(S.) en Laye. 

Germanus (S.), 675 b. 

Germanus (S.), 722 
(S.) de Pratis. 
Germanus (S.). Ibi Manfredus a Carolo 
de Francia debellatur, 217 d. V. 

Germain (S.) UAguillier. 

Germanus (5), 712 b, 716 1. Ger- 
mani (S.) ecclesia, ecclesia Ebroi- 
censi data, 461 a. Saint-Germain- 


722 ¢. V. Germanus 


de- Navarre (Eure , arrond, ¢™ et ¢* 
d'Evreux). 

Germanus (S.), 641 ¢. Germani (S.) 
ecclesia, diac. Rothomagensis , 
270 j. Saint-Germain-sur- Eaulne 
(Seine-Inf. ar. et ce” Neufchatel- 
en-Bray ). 

Germano (Locus de Sancto) ecclesia 
Angensi datus, 451 d. 

Germanus (S) l’Aquillon, 715 b. 
Saint-Germain la Blancl.e-Ilerbe 
(Calvados, ar. et ce” Caen). 

Germani (S.) Bulliantis decima ,7 19 f. 
Bouillant (Oise, ar. Senlis, c” et 
ce“ Crépy-en- Valois). 

Germani (S.) parrochia juxta Caillia- 
cum, 246 b. 375 h. 615 b. Saint- 
Germain-sous-Cailly (Seine-Inf. ar. 
Rouen, c” Cléres). 

Germani (S.) de Campania ecclesia, 
513 c. 538 1. Saint-Germain-la- 
Campagne (Manche, ar. Coutances , 
c™ Peériers, c’* Saint-Germain -le- 
Vicomte). 

Germani (S.) de Cartreit ecclesia, 517 
c. V. Cartrait. 

Germani (S.) de Clari ecclesia, die- 
cesis Rothomagensis, 319 f. Cléry 


({Seine-el-Oise, ar. Pontoise , c°” Ma- 
rines). 

Germani (S.) de Cogleis parochia , 
601 g. Saint-Germain-en-Cogles (Llle- 
et-Vilaine , ar. Fougéres, c” Saint- 
Brice ). 

Germanus (S.) super E. 513 e. 538 
e. 540 e. Saint-Germain-sur- Ay 
(Manche, ar. Coutances, c™ Les- 
say). 

Germano (S.) super Escolam (Terra 
de), 664 m. Saint-Germain-sur- 
Ecolle (Seine-et-Marne, ar. et c”* 
Melun). 

Germani (S.) de Fontanis (Ecclesia) , 
dicecesis Rothomagensis, 242 c. 
Saint-Germain-des-Essourts (Seine 
Inf. ar. Rouen, c* Buchy). 

Germani (S.) le Gaillart , seu le Gallart, 
ecclesia, 527 e. 536 c. 565 g. 567 
d. f. g. 568 £. Saint-Germain-le- 
Gaillard (Manche, ar. Cherbourg, 
ce" Les Pieux). 

Germani (S.) de Hadricuria ecclesia, 
dicec. Rothomagensis , 321 m. Har- 
dricourt (Seine-et-Oise, ar. Ver- 
sailles, c** Meulan). Cf. Hardicuria 
(Ecclesia de). 

Germani (S.) de Hagua ecclesia, 528 
f. 535 k. S40 g. Saint-Germain-des- 
Vaux (Manche, ar. Cherbourg, c 

eaumont). 

Germani (S.) de Hardiviller ecclesia, 
dieee. Rothomagensis, 326 |. Har- 
divilliers (Oise, ar. Beauvais, c°" 
Chaumont). 

Germani (S.) de Harquevilla ecclesia , 
diac. Rothomagensis , 309 a. Her- 
queville (Eure, ar. Louviers, c" 
Pont-de-l’Arche). V. Harquevilla. 

Germani (S.) de Heuguevilla ecclesia, 
dice. Rothomagensis, 309 h. Heu- 
queville (Eure, ar. et ce" Les An- 
delys). 

Germani (B.) de Latenvilla ecclesia, 
diac. Rothomagensis, 327 g. Lat- 
tainville (Oise, ar. Beauvais, ¢™ 
Chaumont). Cf. Latenvilla. 

Germanus (S.) in Laya, 166 h. k. 
677 f. g. 678 f. 725 a. Ibi Ludo 


on 


ta] 


vicus [VII] commoratur, 676 d 
V. Saint-Germain-en-Laye. 

Germanus (S.) de Liveit, 635 f. V. 
Liveit. 

Germani (S.) de Mesi ecclesia, dicec. 
Rothomagensis, 522 d. V. Mesia- 
cum. 

Germanus (S.) de Mesnillo Goth..., 
602 m. 

Germanus (S) subtus Neaufle, 624 j- 
Saint-Germain-de-la-G range {Seine- 
el-Oise, ar. Rambouillet, ec Mont- 
fort-l Amauri). 

Germani (S.) de Podio parrochia, 
665 g. Saint-Germain-du-Puits 
(Cher, ar. Bourges, c® les Aix- 
Dangillon). 

Germanus (S.) de Pratis, 723 c. Ab- 
baye de Saint-Germain-des-Prés, a 
Paris. Cf. Germanus (S.). 

Germani (S.) de Talevende ecclesia, 
dicec. Constantiensis, 502 d. Saint 
Germain - de-Tallevende (Manche, 
ar. et c® de Vire). 

Germani (S.) de Tornebuse ecclesia, 
520 d. 556. n. 10. Saint-Germain- 
de- Tournebu (Manche, ar. Valogues, 
ec” Montebourg). V. Tornebu. 

Germani (B.) de Traileio ecclesia, 
562 c. V. Traili. 

Germanus (S.) Vaacon, le Waccon, 


. 














616 h. 755 h, et n. 8. Saint-Ger- 
main-le-Vasson (Calvados, ar. Fa- 


laise, c° Bretteville-sur-Laize). 
Germani (S.) de Varrevilla, seu de 
Varrenvilla ecclesia, 523 c. 537 ¢. 


Saint-Germain-de-Varreville (Man- 
che, ar. Valognes, ce” Sainte-Mére- 
Eglise). ). Cf. Varrenvilla. 

Germani (S.) Vicecomitis ecclesia , 
513 b. 5358 Saint-Germain-le- 
Vicomte (Manche, ar. Coutances, 
c™" Peériers ). 

Germiniaco (Foresta de) , 722 c. Ger- 
pe ove (Loiret, ar. Orléans, 

" Chateauneuf). 

Giese. 699 c. V. Guernon. 

Gerponvilla (Ecclesia de), dicec. Ro- 
thomagensis, 289 h. Gerponville 
(Seine-Inf. ar. Yvetot, c” Val- 
mont ) 

Gersoii decanatus, 517 k. Doyenné de 
Vile de Jersey (diocese de Cou- 
tances). Cf. Clementis (S.) de Ger- 
soyo prioratus. 

Gertrudis (S.) ecclesia, dicec. Rotho- 
magensis 253 f. Suainte- Gertrude 
‘eaagyene ar. Yvetot, c" Caude- 
bec, c"® Maulévrier). 

Ger nati (S.) conventus Fratrum Pra- 
dicatorum an. 1310 erectus, 188 
dl. e. Saint-Girons ( Ariége). 

Gervasii (S.) cimiterium juxta Rotho- 
maguim, 700 d. 

Gervasii (S.) de villa, Gervasii (S.) ec- 
clesia, dicec. Rothomagensis, 322 
b. c. Saint-Gervais (Seine-et-Oise , 
ir. Mantes, c”" Magny). 

Gervasii (S.) manerium apud Rotho- 
magum, 432 a. 

Gervasii et Prothasii (SS.) de Houvilla 
ecclesia , dicec. Rothomagensis , 309 
h. Houville (Eure, ar. les Andelys, 

ce" Fleury-sur-Andelle). 

Gervasii et Prothasii (SS. ) cathedralis 
ecclesia Sagiensis, 227 b. Cathé- 
drale de Séez ( (Orne). Cf. Sagii bal- 
lia. 

Gervasii et Prothasii (SS.) de Wau- 
dencort ecclesia, dicec. Rothoma- 
gensis, 320 k. Vaudancourt (Oise, 
ar. Beauvais, ce Chaumont). 

664 f. 665 b. Gironville 
(Seine-et-Oise, ar. Etampes, c™ 
Milly). 

Gevareques , 668 h. j. V. Jamvarennes. 

Gevauden, 665 j. Givaudins (Cher, 


Gesonvilla, 


ar. Bourges, c” Levet, c’ Plaim- 
pied). 
Gibard (Molendinum de), 568 f. 


627 h.. n. 24. 

Giemenses, 669 e. 

Giemensis ballia, 6g0d. V.Giemum. 

Giemum, 660 m. 661. d. g. h. j. k. 
!. m. 682 b. 688 h. 720 c. 722 h. 
Giemi castellania, 661 £. k. 720 ¢. 
d.e. f. g. — feodum, 681 j. 
furnus, 661 1. — leprosi, 661 h. 
— minagium, 661 m.-——tonleium, 
66 c. Gien (Loiret). V. Giemensis 
hallivia, ete. Giennensis et Gyemii 
castellania , Gyen. 

Giennensis, sew melius Giemensis cas- 
tellania, 680 c. Cf. Giemum. 

Giey, 382 d. Gyé-sur-Seine (Aube, 
ar. Bar-sur-Seine, ec” Mussy-sur- 
Seine). 

Gui (Decima de), 665 d. Gy (Cher, 


ar. Bourges, c* Vierzon). 


Gibofossa, 


Gila, 623 k. Gilles (Eure-et-Loir, ar 
Dreux, c® Anet). 
Gildardi (S.) Rothomagensis ecclesia , 


INDEX GEOGRAPHICUS. 


229 d. 338 j. 372 e. Gore. Saint- 
Godard, — ds Rouen. 

Gile (S.), 4 Saint-Gilles-du-Gard 
(Gard, ar. " Nimes). 

Gilemercuria. V. Vedasti (S.) de Gile- 
mercuria ecclesia. 

Gilemervilla (Ecclesia de), dicec. Ro- 
thomagensis, 267 k. Guimerville 
ya Inf. ar. Neufchatel-en-Bray, 

" Blangy, c”* Hodenc-au-Bosc). 

Gilibervilla (vias de), 697 h. 709 
a. Guilberville (Manche, ar. Saint- 
L6, c” Torigny). Cf Gilleber- 
villa. 

Gillarvilla, 643 f. Guillerville (Seine- 
Inf. le Havre, c”" Bolbec, c" 
Bolleville). 

Gillebervilla, G12 f. V. Gilibervilla. 

Girardi Valle ( Ecclesia de), dicec. Ro- 
thomagensis , 272 f. Graval (Seine- 
Inf. ar. etc” Neufchatel-en-Bray). 

Girardi Villa, 708 g. V. Gerarvilla. 

Girartot, 608 e. 612, n. 6. V. Gratot. 

Girencort. V. Maria (B.) de Girencort. 

Girevilla, 641 k. 643 a. 646 a. Ger- 
ville (Seine-Inf. ar. le Havre, ce" 
Blangy). 

Girocort, 650 d. g. Gilocourt (Oise, 
ar. Senlis, ¢* Crépy-en-Valois). 
Gironcuria, 628 k. Gérocourt (Seine- 
et-Oise, ar. et ec” Pontoise, c" Gé- 

nicourt). V. Giroucort. 

Girondu, 600 d. La Gironde, fleuve. 

Gironde (La ciié de), 103 b. j. k Op- 
pidum a Philippo Ill, Francorum 
rege, an. 1285, obsessum et cap- 
tum, 103 h. j. k. mox vero, adve- 
nientibus gg ee” copiis , relic- 
tum, 104 f. g. h. Girone, en Cata- 
logne. 

Giroucort (Wecima de), 632 e. V. Gi- 
roncuria. 

Gisarum seu rectius Gisaium, 617 h., 
n. 3. Gisay-la-Coudre (Eure, ar. 
Evreux, ¢” Beaumesnil). Cf. Gisa- 
sium. 

Gisasium , _ j. V. Gisarum 

Gisencort, 647 k. Guisancourt (Som- 
me, ar. A ‘ronne , c™ Ham, e* Qui- 
vicres ). 

Gisonvilla, 659 h. Gironville (Seine- 
et-Marne, ar. Fontainebleau, c”* 
Chateau-Landon). 

Gisorcium, Gisortium, Gisors , Gisorz , 
679h. j. 6811. 751d. n. 37. 7QgG¢. 
810 a. 813 f. Gisorcii assisia, 


308 e. 310 f. — Page 314 b. 


on 


on 


~~ c. 679 j. 74 748 f. 751 

. 765 c. 768 ¢ x4 py 819 b. 
as df. - —_ - enctdlienie. Gai g. 
— conductus, 631 h. — decanatus 
in dieecesi Rothomagensi, 311 e. 
3ag d. — ecclesia, 512 ¢. Ibi cer- 
tamen singulare, 407 e. Gisors 


‘Eure, ar. les Andelys). V. Gis- 
sorcium, Gizortium, Gysorcium. 
Gissiacum, 662 j. 663 d. Gisy-les- 


Nobles (Yonne, ar. Sens, c” Pont- 
sur-Yonne). 
Gissorcium, 546 c. V. Gisorcium. 


Guwerci, 652 d. 

Gizortium , 407 e. V. Gisorcium. 
Glapion, 618 e. 

Glastonie partes, 572 h. 

Glatigné, Glatignei, 616 g. 634 k. 


635 b. 755 k. Glatigny (Calvados, 
ar. et c™ Falaise, prés Soulangy). 
Glatigneio (Ecclesia de), 513 d. 538 
f. Glatiqny (Manche, ar. Coutances , 
c" la Haye-du-Puits). 
Gliscort (Ecclesia de) , 


diceec. Rotho- 








863 


magensis, 263 e. Glicourl (Seine- 
Inf. ar. Dieppe, c” Envermeu). 

Glisencort. V. Marie (B.) de Glisen- 
cort. 

Glisoles, Glisolie, 712 b. 716 k. Gli- 
solles (Eure, ar. Evreux, ec” Con- 
ches). Cf. Grisoles. 

Glocetum, 751 ¢., n. 19. V. Gloz 
(Orne). 

Gloecestrie comitatus, 611 j. — feo- 
dum, 620 d. Glocester (Angle- 
terre). 

Gloz, 617 f. 637 a. 681 k. 747 f., n. 
32. Glos-la-Ferriére (Orne, ar. Ar- 
genlan, c™ La Ferté-Fresnel). Cf: 
Glocetum. 

Gloz (Ecclesia de), dicecesis Rotho- 
magensis, 237 c. Glos-sur-Risle 
(Eure, ar. Pont-Audemer, c” Mont- 
lort-sur-Risle). 

Goberti Villa, 640 f. 

Gobriw foresta, 651 a. Bois de Nan- 
teuil-le-Haudoin (Oise, ar. Senlis). 

Gocelins (Masura aux), 523 c. 

Godarvilla, 643 c. — (Ecclesia de), 
diceec. Rothomagensis, 278 a. Go- 
derville (Seine-Inf. ar. le Havre). 

Godichon , 636 g. Godisson (Orne, ar. 
Alencon, ec” Courtomer) 

Goé (Ecclesia de), 516 e. 
Gouey (Manche, ar. Valognes, c 
Barneville-sur-Mer, c" Portbail). 

Goecort, 657 c. Gaucourt (Somme, 
ar. et c” Montdidier, c’ Hargi- 
court). 

Goesbervilla, 537 g. Gourbesville. V. 
Goisbervilla. 

Goganvilla, 611 d. 

Gohi, 613 b. Gouy (Seine-Inf. ar. 
Rouen, c” Boos). 

Gohier, fons ad claustrum monasterii 
Fiscannensis adductus , 431 h. Cf. 
Fiscannum. 

Goilguevilla, 536, n. 6. 

Goisbervilla (Ecclesia de), 525 i. 
Gourbesville (Manche, ar. Valognes, 
c*" Sainte- Mére-Kglise). Cf. Goes- 
bervilla. 

Goisbervilla (Ecclesia de), 531 h. 
536 {. Gouberville (Manche, ar. 
Cherbourg, ce” Saint-Pierre-Eglise). 

Golecellis (Ecclesia de) , diaec. Rotho- 
magensis , 269 h. Gourchelles (Oise, 
ar. Beauvais, c*® Formerie). 

Goletum, 6811. Le Goulet (Eure, ar. et 
ce” les Andelys, ec" N. D. de I'Isle). 

Golevilla (Ecclesia de), 524 g. 537 e. 
Golleville (Manche, ar. Valognes, 
ce" Saint-Sauveur-le-Vicomte). 

Gollani Fontana, 639 d. Gaillefon- 
laine (Seine-Inf. ar. Neufchatel , c° 
Forges). Cf. Golleni Fons , Gues- 
lenfonte (ecclesia de). 

Golleni Fons, 681 |. V. Gollani Fon- 
tana. 

Gomercort, 656 b. Gomiécourt 
(Somme, ar. Péronne, c* Chaulnes, 
c” Ablaincourt). Cf; Gooncort? 

Gomervilla, 645 b. — (Ecclesia de), 
277 c. — (Decanatus de), vel § 
Romani de Colebosc, dicec. Rotho- 
magensis , 275 b. Gommerville 
(Seine-Inf. ar. le Havre, c” Saint 
Romain). Cf. Romanus (S.) de Co 
lebosc. 

Gommecort. V. Crispinus (S.). 

Goncevilla, 436 h. — (Ecclesia de), 
diac. Rothomagensis, 295 j. Gon- 
zeville (Seine-Inf. ar. Yvetot, c”* 
Doudeville). 


Gondetol (Ecclesia de), dicec. Rotho- 


538 h. 


on 





864 
magensis , 303 . Gonnetot (Seine 
Inf. ar. Dieppe, e" Bacqueville). 

Gondencort. V. Petrus (S.) de Gon- 
dencort. 

Gondovilla, 715. 

Gondra, seu rectius Goudrain, 652 g. 
Condren ( Aisne, ar. Laon, c™ 
Chauny). 

Gondrevilla, 650 |. Gondreville (Oise , 
ar. Senlis, c°* Betz) 

Gonessia, 138 f. 682 a Go- 
nesse (Seine-ct-Oise, ar. Pontoise). 

Gonlrevilla (Ecclesia de), 512k. 528 
a. Gonfreville (Manche, ar. Cou- 
tances ,c" Périers). Cf. Gumfrevilla. 

Gontrevilla, 645 ¢. — (Ecclesia de), 
die. Rothomagensis , 2795 {. Gon- 
freville-l'Orcher (Seine-taf. ar. le 
Havre, ce” Montivilliers). V. Maric 

Bb.) de Gonfrevilla ecclesia. 

Gonfrevilla la-Callot, 642 g.— (Ke- 
clesia de), dice. Rothomagensis, 
agi e. Gonfreville-Caillot (Seine- 
Inf. ar. le Havre, ¢ Goderville). 

Gonnevilla, 536 f. et n. 6. Gonneville 
(Manche, ar. Cherbourg, e* Saint- 
Pierre-Eglise). Cf. Gonnouvilla. 

Gonnevilla (Ecclesia de), ciaec. Ro- 
thomagensis , 279 8 Gonneville 
{Seine-Inf. ar. le Havre, ce" Crique- 
tot-Lesneyal). V. Gunnevilla. 

Gonnevilla (Keelesia de), diac. Ro- 


722 J: 


thomagensis, 298 j. 1. Gonneville 


Seine-Inf. ar. Dieppe, ce" Totes). 


Cf. Gunevilla. 
Gonnevilla, seu 


meliuns Gonnovilla, 


(Ecclesia de), dice Rothomagen- 


sis, 240 d. Guenouville (Eure, ar 
Pont-Audemer, c” Routot, ec” Hon. 
cuemare-Guenouville). Cf Gonun 
villa. 

Gonnevilla, 642 ¢ 

Gonnouvilla (Eeclesiade), 530k. Gon- 
neville (Manche), V. Gonnevilla. 

Gonnovilla (Leprosaria de) in parro- 
chia S. Martini de Becco Mauri- 
tannia. Gonneville (Seine-lnf. ar. le 
Havre, ec" Goderville, ec" le Bee- 
de-Mortagne). 

Gonoville, 616 k. Gonneville-sur-Mer- 
ville (Calvados, ar. Caen, c' 
Troarn). 

Gonseavilla , j- Goussainville 
(Kure-et-Loir, ar. Dreux ,c” Anet). 

Gonunvilla, 711 d. e. Gaenouville. V 
Gounevilla 

Gooil (Molendinarius de), 653 n. 6 

Gooncort (Spina de), 647 b. V. Go- 
mercort? 

Goovilla dicec. Rotho 
magensis, 269 h. Gauville (Somme, 
ar. Amiens, c® Poix),. 

Gorfalor (Ecclesia de), diac. Con- 
stantiensis , 508 b. Gourfaleur (Man- 
che, ar. Saint-L6, ce Canisy ). Cf. 
Corfalor. 

Gorgenu, 659 n. 6. 

Gorges, Gorgis (Keclesia de), 512 j- 
538 b. 610 j. Gorges (Mauche, ar. 
Coutances, c”” Periers). 

Gornaci prepositura, 360 k. V. Gor- 
naium. 

Gornaium, 638 d. e. f. g. h.j. k. 639 
a. O81 m. 774 j. Capella leprosa- 
rie de Gornaio, 316 b. Gournay- 
en-Bray (Seine-Inf. ar. Neufchatel- 
en-Bray). V. Gornacum, Gor- 
nayum, Gorneyum , Gournay, Ma- 
rie (B.) de Gornaio. 

Gornaium , Gornaium juxta  Pacia- 
cum, $29 f. Gaah. 71a. Gournay 


ae 
625 j. 


(Eeclesia de), 


INDEX GEOGRAPHICUS. 


(Eure, ar. Evreux, c® Vernon, c” 
Douains). 

Gornateto (Ecclesia de), diac. Ro- 
thomagensis, 247 g. Gournels 
(Eure, ar. les Andelys, ¢™ Fleury- 
sur-Andelle, c’* Vandrimare). 

Gornayo (Feoda de), 756 k. V. Gor- 
naium. 

Gorneyo (Castrum de), 757 e. f. V. 
Gornaium. 

Gossevilla (Ecclesia de) , dice. Rotho 
magensis, 261 f. Gousseauville 
(Seine-Inf. ar. Dieppe, ec Eu, c” 
Incheville). 

Gothes ( Les contrées des), 15 e. etn. 7. 

Gothi orientales, seu Ostrogothi, 
113 b. 

Gothia in ditionem Tartarorum re- 
dacta, 113 b., 

Gotranvilla, 635 c. Goustranville (Cal 
vados, ar. Pont-L’Evéque, ¢” Do- 
zule) 

Goupilliéres (Pavochia de), diac. Ro- 
thomagensis, 255 e. Goupillieres 
(Seine-Inf. ar. Rouen, c** Pavilly). 

Gourel, Gourello (Ecclesia de), dicec. 
Rothomagensis, 302 c. Le Gourel 
(Seine-Inf. ar. Dieppe, ce” Bacque- 
ville). 

Gournay (La terre de), 16 b. V. Gor- 
naium. 
Gousseincort, 

(Somme , 

Gouviez (Ecclesia de) , diaec. Constan- 
liensis, 5o7 f. 535 b. Gouvrets 
(Manche, ar. Saint-L6, ec” Tessy- 
sur-Vire). 

Gouvilla (Ecclesia de), die. Con- 
stantiensis, 495 e. 532 a. Gouville 
(Manche, ar. Coutances, c” Saint- 
Malo-de-la-Lande). 

Gouvillx ecclesia, dicec. Rothomagen- 
sis, 246 a. Gouville (Seine-Inf. ar. 
Rouen, c* Cléres, ce” Claville-Mot- 
teville). 

Govert, 709g b. Convert (Calvados, 
ar. Bayeux, ¢”" Balleroy, ce" Juaye- 
Mondaye). 

Goviz, big e. 634). 719 & Gouvie 
Calvados, ar. Falaise, c°® Brette- 
ville-sur-Laise ) 

Goy (Ecclesia de), diwc. Kothoma- 
gensis , 2A8h. Gouy (Seine-Inf. ar. 


656 ¢. Goussancourt 
ar. Péronne, c" Nesle). 


Rouen, Boos). 

Gozengrés, 628 kh. 629 a. Gouzangrez 
(Seine-et-Oise, ar. Pontoise, c™ 
Marines). V. Maria (B.) de Gozen- 
res. 

Graainvilla. V. Martinus (S.) deGraain- 
villa. 

Graasvilla, 536 h. Crasville (Manche). 
V. Crasvilla. 

Grabarvilla (Ecclesia de), diac. Ro- 
thomagensis, 239 a. Guerbaville 
(Seine-Inf. ar. Yvetot ,c" Caudebec). 

Grae (Parochia de), Baiocensis dice. 
598 j. Graye (Calvados, ar. 
Bayeux, c™ Kyes). 

Greci, 109 h.-110 j. 113 a, 115 j. 
Ad veram fidem conversi, 195 h. 
Constantinopolitano imperio  in- 
fensi, 399 j. Constantinopolim ca- 
piunt, 217 a. 

Gracia, 108 j. La Grece. 

Grecia, provincia ordinis Fratrum 
Pradicatorum, 184 b. 

Graenvilla (Ecclesia de), diac. Ro- 
thomagensis, 242 g. Grainville-sur 
Ry (Seine-Inf. ar. Rouen, ec" Dar- 
aetal). 

Grafarde (La), 594 k. 


Graieres, 0662 n. 5. 

Grainville seur Flourt, 392 k.-395 a. 
Grainville (Eure, ar. les Andelvs , 
ce" Flenry-sur-Andelle). Cf Graain 
villa. 

Grainville-la-Lovel (Ecclesia de), 
dieec. Rothomagensis, 291 ¢. Grain- 
ville-l’Alouette , nunc Grainville 
Imauville (Seine-Inf. ar. le Havre, 
ce" Goderville). 

Granate habitatores , 814 b. et n. 15. 
Grenade-sur-Garonne (Haute-Ga 
ronne, ar. Toulouse). 

Grancey, 796 a. et n. 6. Grancey-le 
Chateau (Cote-d'Or, ec” Dijon). 
Grandi Campo (Ecclesia de), diac. 
Rothomagensis, 285 |. Grand 
Camp (Seine-Inf. ar. le Havre, 

ce” Lillebonne). 

Grandis Castri et pertinenciarum ho 
mines, 785 b. et n. 16. Castels 
prope Gasques (Tarn-et-Garonne, 
ar. Moissac, ce” Valence-d’ Agen). 

Grandi Curia (Ecclesia de), dice 
Rothomagensis, 266 g. k. Grand 
Court (Seine-inf. ar. Neufchatel 
en-Bray, ec” Londiniéres). 

Grandis Silva, 712 b. d. 752 d. etn 
20. Grosseuvre (Eure, ar. Evreux, 
ce" Saint-André). Cf. Gransove. 

Grandi Villa (Ecclesia de), diac. 
Constantiensis, 498 d. Granvilli 
(Manche, ar. Avranches). Cf. 
Grandyilla, Granvilla, Greinvilla 

Grandvilla (Feudum de), 704 f. V. 
Grandi Villa (ecclesia de). 

Grangia, 660 e. 

Gransove, 622 g. 
Grandis- Silva. 

Grant-Pont (Le), Parisius, 101 b. V. 
Magnus Pons. 

Grant-Val (Manoir de), 394 c. 

Grantemenil, 616 ¢. g. h. |b. Gar F. 

— (Feoda de), 705 f. j. 706 d. 
715 k. Grand-Mesnil (Calvados , 
ar. Lisieux, ec” Saint-Pierre-sur 
Dive). Cf: Gratemenil , Grentemesni! 

Grantemont, 616 n. 3. 

Grantivilla (Feodum de), 755 k. 
Grentheville (Calvados, ar. Caen, 
ce” Bourguébus). 

Granvilla, 533 j. 571 j. Of Grandis 
Villa. 

Granvilla, 642 b. 

Grartol, 532 k. 612 d. V. Gratot. 

Grassensis conventus Fratrum Pradi 
catorum, 186 a. An. 1275 erectus, 
191 g. Couvent des dominicains de 
Grasse (Alpes-Maritimes ). 

Gratain, 666 e. V. Gratin. 

Gratanvilla (Feodum de), 709 f. 

Gratecamp (Haiw de), 664 a. 

Gratechin (Decima de) , 668 j. 

Gratemenil, Gratemesnil, 681 k. —. 

7oo n. 19 et n. 27. 


‘ 


Grosseuvre ? V 


(Feoda de) F 
V. Grantemesnil. 

Graten, 667 b. V. Gratin. 

Graterello (‘Terra de), 663 g. Gratte- 
reau? (Seine-et-Marne, ar. Fontai- 
nebleau, c** Nemours). 

Gratianopolitanus conventus Fratrum 
Pradicatorum, 189 |. Couwvent des 
Dominicains de Grenoble (Isere). 

Gratin, 666 g. (Cher, ar. S'-Amand , 
ec et c’ Dun-le-Roi): Cf. Gratain, 
Graten. 

Gratoor, seu melius Gratoer, in paro- 
chia de Chasteillon, in terra Medua.- 
ne, 593 b. Le Grattoir (Mayenne, 
ar. Mayenne, c” Gorron, c”* Cha- 
tillon-sur-Colmont). 





Gralot (Ecclesia de), dicec. Constan- 
ciensis , 495 |. Gratot (Manche, ar. 
Coutances, c” Saint-Malo-de-la- 
Lande). Cf. Girartot, Grartot. 

Gravegni, 672 j. Gravigny (Seine-et- 
Oise, ar. Corbeil, c™ et c” Long- 
jumeau). 

Gravelon, 635 k. V. Graveron. 

Gravenchon (Honor de), in Caleto, 
705 h. Notre-Dame-de-Gravenchon 
(Seine-Inf. ar. le Havre, c™ Lille- 
bonne). 

Graveron, Graverun, 711 j. 717 b. 
(Eure, ar. et ec” Evreux). Cf. Gra- 
velon. 

Grece (La terre de), 45 a. 73 d. gic. 
Cf. Grecia. 

Greges (Ecclesia de), diac. Rotho- 
magensis, 265 a. Greges (Seine- 
Inf. ar. et c* Dieppe). 

Gregnesevilla (Ecclesia de), dicc. 
Rothomagensis, 244 c. Grigneuze- 
ville (Seine-Inf. ar. Dieppe, c™ Bel- 
lencombre). Cf. Grinossevilla. 

Greignon, 633 n. 3. Grignon (Seine- 
et-Oise, ar. Versailles, c” Poissy, 
c™ Thiverval). 

Greinvilla, 641 d. 704 {. — (Terra 
de), 704 m. V. Grandis Villa. 

Greinvilla, 644 j. — (Ecclesia de), 
dicec. Rothomagensis, 296 h. Grain- 
ville-la-Teinturiere (Seine-Infér. ar. 
Yvetot, c” Cany). 

Greinvilla (Ecclesia de), dice. Ro- 
thomagensis, 292 d. Grainville- 
Ymauville (Seine-Inf. ar. le Havre, 
ce” Goderville). 

Greisi. V. Maria (S.} de Greisi. 

Grenchetes, 663 d. Granchettes (Yonne, 
ar. etc Sens, c” Saint-Denis-preés- 
Sens). 

Grenneio (Ecclesia de) , diaec. Rotho- 
magensis, 262 c. Grény (Seine- 
Inf. ar. Dieppe, c”* Envermeu). 

Grentemesnil, Grentemesnilli feoda, 
714 c. k. 715 c. d. Honor de Gren- 
temesnillo, 694 e. V. Grantemenil. 

Gres, 687 m. V. Gressium. 

Gresmelvilla, 536 n. 7. 

Gressillum, 673 a. 

Gressium, 682 b. 722 f. Gressii et 
Capella _ ballivia, 692 g. Gres 
(Seine-et-Marne, ar. Fontainebleau, 
c” Nemours). 

Gribare molendinum , 638 f. 

Grigni, Grigniacum, 671 g. 673 d. 
674 k. Grigny (Seine-et-Oise, ar. 
Corbeil, c” Longjumeau). 

Grimonera, 618 a. La Grimoniére 
(Orne, ar. Mortagne, c* Moulins- 
la- Marche , c” la Ferritre-au- 
Doyen). 

Grimovilla (Ecclesia de), dicec. Con- 
stantiensis, 4g7 }. 533 g. Grimou- 
ville (Manche, ar. Coutances, c” 
Montmartin-sur-Mer, c™ Regne- 
ville). 

Grinbouvilla (Ecclesia de), diac. Ro- 
thomagencis, 278 |. Grainbouville 
(Seine-Inf. ar. le Havre, c°" Saint- 
Romain). 

Grincort (Ecclesia de), dicec. Rotho- 
magensis , 265 d. Graincourt (Seine- 
Inf. ar. et ce” Dieppe, c* Derchi- 
gny)- 

Grinossevilla, 640 a. V. Gregnese- 
villa. 

Grinvilla (Ecclesia de), dicec. Rotho- 
magensis, 304 e. n. 3. Grainville- 
la-Renard (Seine-Inf. ar. Yvetot, 

** Fontaine-le-Dan, c™ Brametot). 


De 


C 


TOME XXIll. 


INDEX GEOGRAPHICUS. 
Gripeel , 383 e. Groppello (Italie, prov. 


de Pavie). 

Grisi, 630 d. 632 d. Grisy (Seine-et- 
Oise, ar. Pontoise, c” Marines). 
V. S. Caprasii de Grisiaco ecclesia. 

Grismesnillum , 533 g. Grismesnil 
(Manche, ar. Coutances, c” Ga- 
vray ). 

Grismesvilla, 536 h. et n. 7. Grenneville 
(Manche, ar. Valognes, c” Quet- 
tehou, c™ Crasville). V.Guelinevilla. 

Grisollis, seu melius Griselles (Decima 
de), 663 a. Egriselles-le- Bocage 
(Yonne, ar. etc” Sens). 

Gri{sjoles, 716 k. V. Glisoles. 

Groete , 659 f. 

Groichet (Ecclesia de), dicec. Rotho- 
magensis, 286 g. Grachet (Seine- 
Inf. ar. le Havre, ce” Bolbec). 

Groisselers, 643 d. 

Grolai, 710 k. Grosley (Eure, ar. 
Bernay, c” Beaumont-le-Roger). 
Gron, 662 f. j. Gron (Yonne, ar. et 

ce” Sens). 

Grootel, 673 h. 

Groovilla, 536 b. V. Guerouvilla. 

Gros Quesnaium, 639 e. g. 

Grosmesnil ( Ecclesia de) , dicec. Rotho- 
magensis , 279 d. Grosmesnil, nunc 
Saint-Romain-de-Colbose (Seine-Inf. 
ar. le Havre). Cf. Romanus (S.) de 
Colebosce. 

Grosseforesta, 649 d. e. 

Groucet (Ecclesia de), dic. Rotho- 
magensis, 303 c, Gruchet-Saint- 
Siméon (Seine-Inf. ar. Dieppe, 
Bacqueville). Cf. Grouchet. 

Grouchet, 640 k. V. Groucet. 

Grouchy (Silva de), ad S. Catharinam 
de Monte pertinentes, 413 h. Gru- 
chy (Seine-Inf. ar. Rouen, c™ Bu- 
chy, ec” Blainville-Crevon). 

Grouvilla (Ecclesia de), dicee. Con- 
stantiensis in decanatu Gersoii, 518 
d. Grouville (ile de Jersey). 

Gruerie, 661 a. 

Grugni (Ecclesia de), diwe. Rotho- 
magensis, 255 |. Grugny (Seine- 
Inf. ar. Rouen, c Cleres). 

Gruice (Territorium de), 516 £. 

Grumesnil, Grumesnillum, 638 d. e. 
Grumesnil (Seine-Inf. ar. Neufcha- 
tel-en-Bray, ce” Forges). 

Grunvilla, 431 e. Gruville (Seine- 
Inf. ar. Yvetot, c°” Valmont, c™ 
Contremoulins ). 

Guaenvilla (Decima de), 623° h. 
Guainville (Eure-et-Loir, ar. Dreux, 
ce” Anet). Cf: Guarenvilla. 

Guarencéres , 622 |. Garancieres (Eure, 
ar. Evreux, ce” Saint-André). V. 
Garenceres. 

Guarenvilla, 623 j. V. Guaenvilla. 

Guargenvilla , 624 CF. Gargenville 
(Seine-et-Oise, ar. Mantes, ce” Li- 
may ). j 

Gubervilla, 714 d. Cf. Guebertvilla. 

Gud Berenger ( Manneville juxta) , 617 
a. V. Manneville. 

Guebertvilla, 705 c. V. Gubervilla. 

Guelinevilla (Ecclesia de), 520 1. 
521 a. Grenneville (Manche, ar. 
Valognes, c™ Quettehou , c™ Cras- 
ville). Cf. Grimesvilla. 

Guenevilla (Ecclesia de), diac. Ro- 
thomagensis, 280 d. e. Gainneville 
(Seine-Inf. ar. le Havre, c* Mon- 
livilliers ). 

Gueravilla , Guerarvilla, 275 f. 708 c. 
V. Gerarvilla. 

Guermonvilla (Ecclesia de) , dicec. Ro- 


,on 








865 


thomagensis, 294 h. Grémonville 
(Seine-Inf. ar. Yvetot, c™ Yerville). 

Guerneroii (Decanatus de insulis), 
518 k. L’ile de Guernesey. 

Guernon feodum , 633 g. V. Gernun. 

Gueron (Feodum de), 701 a. Cf. Guer- 
ron. 

Guerouvilla (Ecclesia de), 526 e. 
Grosville (Manche, ar. Cherbourg , 
c™ Les Pieux ). Cf. Groovilla. 

Guerreacum, 624 f. Guiry (Seine-et- 
Oise, ar. Pontoise, o” Marines). 

Guerrenville, 444 e. et n. 6. V. Guer- 
reville. 

Guerres, 640 k. V. Guerris (Ecclesia 
de). 

Gverrevilla, 623 c. Guerville (Seine- 
et-Oise, ar. et c” Mantes). 

Guerreville, 447 b. Guerville (Seine- 
Inf. ar. Neufchatel, c™ Blangy). 
Cf. Guerrenville, Guerrivilla. 

Guerris (Ecclesia de), dicec. Rotho- 
magensis, 301 d. et n. 2. 437 h. 
Gueures (Seine-Inf. ar. Dieppe, c” 
Bacqueville). Cf. Guerres. 

Guerrivilla (Ecclesia de) , dicec. Rotho- 
magensis, 261 b. V. Guerreville. 

Guerron feodum, 701 c. Cf. Gueron. 

Guervilla (Ecclesia de), 529 e. 536 h. 
566 h et n. 1. Gréville (Manche, 
ar. Cherbourg, c* Beaumont). Cf. 
Guiervilla. 

Gueslenfonte (Ecclesia de) , dicec. Ro- 
thomagensis, 271 f. V. Gollani 
Fontana. 

Guest, 711 k. Huest (Eure, ar. et c” 
Evreux). 

Gueutevilla, 437 e. — (Nemus de), 
438 d. Gueutteville (Seine-Inf. ar. 
Rouen, c” Pavilly). 

Guibervilla (Ecclesia de), dicec. Ro- 
thomagensis, 301 f. 641 f. Quiber- 
ville (Seine-Inf. ar. Dieppe, c™ 
Offranville). 

Guichenvilla, 712 a. 716 j. Guichain- 
ville (Eure, ar. et ¢** Evreux). 

Guichet, 666 f. 

Guidrencort. V. Audoenus (S.) de Gui- 
drencort. 

Guiervilla (Parochia de), 565 c. Gré 
ville. V. Guervilla. 

Guillarvilla (Ecclesia de), diac. Ro- 
thomagensis, 285 f. Guillerville 
(Seine-Inf. ar. le Havre, ec” Bol- 
bec). 

Guillelmi Meisnillo (Capella de) , 
dieec. Rothomagensis, 311 ¢. Léo- 
mesnil? (Eure, ar. et c les Ande- 
lys, c’ Boisemont). 

Guillevilla (Ecclesia de), 52g n. 1. 
V. Deguillevilla. 

Guillouin (Ecclesia de) , dicec. Con- 
stantiensis, 506 b. Le Guislain 
‘Manche, arr. Saint-Lé, c” Percy). 
Cf. Mesnillum Guilloyn, 

Guimerevilla, 706 d. 

Guinefosse (Ecclesia de), dicec. Con- 
stantiensis, 501 h. 533 b. Geffosse 
(Manche, ar. Coulances, c” Les- 
say). 

Guinemervilla (Ecclesia de), dice. 
Rothomagensis, 291 j. Vinemerville 
(Seine-Inf. ar. Yvetot , c Valmont). 

Guines, 446 h. (Pas-de-Calais, ar. 
Boulogne-sur-Mer). 

Guinevilla , Guinnevilla , 635 b. 637 b. 

Guingapensis conventus Fratrum Pre- 
dicatorum, 189 1. Couvent des Do- 
minicains de Guingamp (Cétes-du- 
Nord). 

Guirevilla (Ecclesia de), 513 k. 538 


10g 





866 
{. Gerville (Manche, ar. Coutances . 
co” la Haye-du-Puits ). 

Guirros , 635 f. 

Guise (Terra de), comitis Blesensis , 
-68 c. Guise (Aisne, ar. Vervins). 

Guiseqnies. V. Dionisius de Guiceqnies. 

Guiteboe (Decime de), ecclesia Ebrot- 
censi date , 465 d. Quittebe uf (Eure, 
ar. et c™ Evreux i. 

Guivarvilla in Levin, 614 h. 

Guivencort, 651 |. Guyencourt (Aisne , 
ar. Laon, ec” Chauny, c™ Villequier- 
Aumont). 

Gumfrevilla (Feodum de), 695  k. 
Gonfreville (Manche, ar. Coutan- 
ces, c Peériers). V. Gonfrevilla. 

Gundrevilla, 660 b. Gondreville (Loi 
rel, ar. Montargis, ec" Ferriéres). 

Gundulphus (S.), 661 e. Gundulphi 
(S.) castellum et castellania, 665 e. 
Saint-Gondon (Loiret, ar. et ce” 
Gien). 

Gunevilla, 435 d. Gonneville (Seine- 
Inf. ar. Dieppe , ec Totes). V. Gon- 
nevilla. 

Gunnevilla, 7io n. 10. Gonneville 
(Seine-Inf. ar. Dieppe, c™ Toles, 
sev ar. le Havre, ce Criquetot-Les- 
neval). V. Gonnevilla. 

Guntiervallis , 435 d. 

Gurarz (Feodum aus), 525 ¢. 

Gutevilla (Eectesia de). dieve. Rotho- 
magensis ,2 54a. Gueulteville (Seine 
Inf. ar. Rouen, ec” Pavilly 

Guvervilla (Ecclesia de), diac. Ko 
thomagensis, 262 g. Cuverville 
(Seine-Inf. ar. Dieppe, ce" Eu). 

Gydaldi (S.) de Lonquesse ecclesia, 
diceee. Rothomagensis, 317 a. V. 
Lonquesse. 

tiyen, 743 e. V. Giemum. 

Gyenniicastellania, 679 b. 1. Giemum. 

(rysters. V. Petrus (S.). 

Gysorcium, 511 e. 312 ¢. V. Gisor 

‘ciam 


H 


Habeneure, 638 e. 

Hablouvilla. 61 9 &. Habloville (Orne, 
ar. Argentan, ec" Putanges). 

Hadencuria, 639 a. @. Hadancourt 
Seine-Inf. ar. Neufehatel-en Bray, 
ec" Aumale, ce” Criquiers). 

Hadencurt (Terra de), 718 ¢. Hadan- 
conri-le-Haut-Clocher (Oise, ar 
Beauvais, ce" Chaumont). C/ Mav 
linus (S.) de Hadencort. 

Hadricuria. V. Hardricuria. 

llaes, O18 b. 

Iaga, Hog d. La Hague (Manche , 
ar. Cherbourg, c" Beaumont. Cf: 
Hagua. 

Hage, 638 h. 

Flagua (Decanatus de) , in diac. Con 
stantiensi, 528 f 535 h. Doyenn 
de la Haque (Manche). V. Haga. 

Haguelon. V. Dionisius (S.) de Hague 
lon. 

Haia, 611 5 

Haia, 638 j. 639 f La Haie (Seine 
Inf. ar. Neufchatel, c¢” Argueil). 

Haia (Domus Dei de), 498 g. — 
Hospitale de), 504 h. La Haye- 
Pesnel. V. Haia-Paenel. 

Haia (Ecclesia de), dicee. Rothoma- 
gensis, 286 a. Saint-Nicolas-de-la 
Haye (Seine-Int. ar. Yvetot, c” 
Candebec). 

Hain Auherée (Eeclesia de). dine 


INDEX GEOGRAPHICUS 


Rothomagensis, 238 c. La Haye 
Aubrée (Eure, ar. Pont-Audemer, 
ce" Routot). 

Haia Hugonis, 534 g. V. Haya Hu- 
gonis. 

Haia Josleni in Andegavia, 5qi f 
La Haye-Joulin ( Maine-et-Loire , 
ar. el c® Angers). 

Haia Paenel, Paganel, Paganelli. 
603 a. 610 d. — (Ecclesia de), 
505 d. — (Domus Dei de), patro- 
nus ecclesia de Kepasto, 505 b. — 
(Feodum de), 777 a. La Haye- 
Pesnel (Manche, ar. Avranches). 
Cf. Haia, Haya Paganelli. 

Haiw de Puteo honor, 698 a. V. Haya 
Putei. 

Haia Richerii, 618 b. 

Haia de Noetot (Ecclesia de), dice. 
Rothomagensis, 258 f. La Iaye- 
de-Routot (Eure, ar. Pont-Aude 
mer, ce” Routot). 

Haie (La) juxta Gloz, 6170 La Haie- 
Saint-Sylvestre (Eure, ar. Evreux, 
c Rugles). 

Haie-Gonnor (La), 590 g. La Haye 
Gonor (Seine-Inf. ar. Rouen, ce" 
Cleres, c’® Bosc-Guérard -Saint- 
Adrien). 

Hailebos , 645 h. 

Haimies ( Ecclesia de\, diac. Tothe- 
magensis, 267 b. Hesmy (Seine- 
Inf. ar. Neuchatel-en-Bray, c 
Londiniéres, c”* Preuseville). 

Hainevilla, 535 j. V. Hennenvilla. 

Hala juxta Beccum Helloini, 705 e. 
Prata de Hala, 694 h. Cf. Maula. 

Halape, 1g d. Alep (Syrie). Cf. Alapia. 

Halbergenvilla, 624 g. Aubergenville 
(Seine-el-Oise, ar. Versailles, c”" 
Meulan). 

Hale (La) juxta Beccum Helloini, 
705 n. 8. V. Haula. 

Halevimara {Ecclesia de), diac. Ro- 
thomagensis, 284 dd. Alvimare 
{Seine-Inf. ar. Yvelot, c Fau- 
ville). 

Helons, 656 d. Hallion (Somme, ar. 
Péronne, ec” Ham, ec” Esmeéry- 
Hallion). 

Halot, 625 1. Le Hallot (Eure, av. 
Evreux, ce” Pacy, ce’ Villiers-en- 
Déscouvre ). 

Halovilla (Meclesia de), diare. Rotho- 
magensis, 283 g. Allowville-Belle- 
fosse (Seine-Inf. ar. et c’" Yvetot). 
V. Aalonvilla, Alonvilla. 

ifaltunvilla (Terra de), 640 d. Tat- 
lenville? (Seine-Inf. ar. Yvetot, c” 
Fauville),. 

Halu, 656 b. Halla (Somme, ar. 
Montdidier, ce’ Rozieres). 

Ham, 635 g. Le Ham (Calvados, ar. 
Pont-lEvéque,e"Cambremer). Cf. 
Han. 

Ham, 647 a. — (Baronia de), 647 c. 
—(Castrum de), 647 b. (Somme, 
ar. Péronne). 

Hambée (Feodum de) ad regem spec- 
tans, 608 c. V. Hambeia. 

Hamibeia, Hambeya, 610 d. — (Ab- 
batia de), 532 g. DAO j. k. = ( Ee- 
clesia de), diac. Constantiensis , 
5oh h. 535 d. Hambye (Manche, 
ar. Coulances, c™ Gavray). Cf. 
Hambée, Hambie, Maria (B.) de 
Hambeya. 

Hambie (Veodum de), 777 a. V. Ham 
beia. 

Hamblevilla, 629 h. V. Amblevilla 

Hameauvilla. 642 m 




























































Hamegicort (Tallia de), 654 kot. Me 
mégicourt (Aisne, ar. Saint-Quen 
tin, ce" Moy). 

Hamel, 614 1. Le Hamel (Seine- Inf. 
ar. Rouen, c°” Darnetal, c” Bois 
Guillaume). 

Hamel (Feodum le), 525 b. (Manche, 
ubi etiam plura sunt ejusdem no 
minis loca). 

Hamel (Feodum al), 617 m. Hamel 
(Orne, ubi plura sunt ejusdem 
nominis, prope terram de Molins, 
loca). 

Hamelet (Vivarium et molendinum 
de), 648 f. (Somme, ar. Péronne 
c*” Roisel, c™ Marquais). 

Hameilum, 639 h. 

Hamenvilla (Terra de), 640 e. Eman 
ville (Seine-Inf. ar. Rouen, ce” Pa 
villy). 

Hamervilla, 642 a. 643 b. 

Hamervilla (Ecclesia de), dice. Ro 
thomagensis, 279 f. Hermeville 
Seine-Inf. ar. le Havre, ec Cri 
quetot-Lesneval). 

Hamo (Ecclesia de), 5a1 k. — (Prio 
ratus de), S40 h. Le Ham (Manche, 
ar. Valognes, ec" Montebourg). C/- 
flan. 

Han, 635 €. V. Ham. 

Han, 536 k. V. Tamo (Ecclesia de). 

Huanesies. V. Petrus (S.) de Hanesies. 

Hanguemara (Ecclesia de), dice. Ko 
thomagensis, 238 1. Honguemare- 
Guenouville (Kure, ar. Pont-Aude 
mer, c" Routol). 

Hannoniw comitatus Johanni de 
\vesnis an. 1246 adjudicatus, 14/4 
e etn. 1. Hainaut (Belgique). C/: 
Henaut. 

Hanop (Ecclesia de), dicee. Rothoma- 
gensis, 292 ¢. Hanouart (Seine-Int. 
ar. Yvetot, ce” Ourville). 

Hlansevilla (Ecclesia de); diac. Ro 
thomagensis, 262 j. Inchevilic 
(Seine-Inf. ar. Dieppe, e" Eu). 

Hantonne in Anglia, 44o cd. 44a hb 
Southampton (Angleterre). 

Lapeleincort (Bunaria de), 649 d. | 
Hapencori. 

lHiapencort, 647 a. Lappencourt (Aisne, 
ar. Saint-Queutin, ¢° Saint-Si 
mon). Cf. Apencort, Hapeleincort, 
Hapincort , Hapleincort. 

Hapevilla, 644 g. h. — ( Ecclesia de 
diac. Rothomagensis, 238 a. Ap 
peville dit Annebaut (Eure, ar. 
Pont-Audemer, ec” Montfori-su: 
Risle). 

Hapincort, 656 b. V. Hapencort. 

Hapleincort , 651 d. V. Hapencort. 

Haraviller, 629 g. Haravilliers (Seine 
et-Oise, ar. Pontoise, ec” Marines). 
V. Maria (B.) de Harevillers eccle 
sia. 

Hardecurt , 658 £. Hardecourt-au- Bois 
(Somine, ar. Péronne ,c*Combles). 

Hardicuria (ecclesia de), diac. Ro 
thomagensis, ‘ hi. Hardricourt. 
V. Germani (S.) de Hadricuria 
ecclesia. 

Hardinvilla. Ibi Adam Bacon natus, 
hii b. Cf. Hardouvilla. 

Hardiviller. V. Germanus (S.). 

Hardouvilla (Ecclesia de). Ibi Adam 
Bacon sacerdotio fungitur, 4o2 | 
615 j. Hardouwville (Seine-Inf. ar 
Rouen, c”" Pavilly, c* Mesnil-Pan 
neville). Cf. Hardinvilla, Hardun 
villa (Keclesia de). 

Hardrevilla, 625 ¢. Hardeville (Seine 


O17 
/ 
} 











et-Oise, ar. Pontoise, c° Marines 
ce’ Nucourt 

Hardunvilla 
thomagensis ,2.55a. V. Hardouvilla. 

Harechevilla (‘Terra de), 698. n. 12. 

Harecort (Feodum de), 713 b. 

Harefleu, Hareflue, 225 e. 681 ¢. 
Harfleur (Seine-Inf. ar. le Havre, 
©" Montivilliers). Cf. Hareflotum, 
Harifleutus. 

Hareflotum, 457 e. V. Harefleu. 

Harenc feodum, 640 a, 

Harganvilla, 705 n. 16. 554 f. Cf. 
Harquenvilla. 

Hargicort, 657 ©, ad. Hargicourt 
Somme, ar. et c** Montdidier). 
Hargiscort, 646 b. Hargicourt (Aisne , 
ar. Saint-Quaeutin, c% Catelet), 
Harguenvilla, 7od f. Cf Harquen- 
villa, 
Haricort 

magensis, 307 d. Haricourt (Eure, 


Kcclesia de), diac. Ro- 


Keclesia de), diac. Rotho 
ar. les Andelys, ec" Ecos). 
Haricuria , 638 e. 

Haricuria (Domus scolarium de), a 
Roberto et Radulfo de Haricuria 
Parisius condita, 226 ce. Collége 
d'Tarcourt, a Paris. 

Harifleutus, S560 c. V. Harefleu. 

Harmauf (Personatus de), in dice. 
Rothomag. nsi, 298 I. 

Haroncello (Ecclesia de), diac. Ro- 

aha kh. Heéronchel 
Seine-Inf. ar. Rouen, ce" Buel). 

Maronvilla (Ecclesia de), diave. Rotho 
magensis, 324. b.Arronville (Seine 
et-Oise, ar. Pontoise , c*’ Marines). 
Cf. Harunvilla, Johannis (S.) de 
Bellencori capella, Mariv (B.) ca- 
pella, Petri (S. 

Harpignore (La), (La 
7Iok,n.15. La Herpmiere (Kure , 

Beaumont-le-Rocer, 


' ° 
thomagensis , 


ecclesia. 
Harpinere 


ar. Bernay, ¢ 

ce” Beaumontel. 
Harquenyilla Keclesia de), diac. 
Rothomagensis, 290 ¢. Harcanville 
Seine-int, ar. Yvetot, ec" Doude- 
ville). Cf. Harganvilla, Harguen- 

villa. 
ii irquevill 1, 643 1. Hergqueville ? 
Louviers, c"" Pont-de- 


(S.) de Har- 


Kure, ar. 
Arche). V. 
quevilla ecclesia ? 

Harunvilla, 631 d. V. Haronvilla. 


Germani 


Hasteinvilla, Hastenvilla, 645 m. - 
. diac. Rothomagen- 


Seine-Inf. 


ieelesia de 

284 e. Hatienville 
ar. Yvetot, c” Fauville). 

Hasientol, 645 m. 646 a. Hattentot 
Seine-Inf. ar. Yvetot, ce Bolbec, 
ce” Lintol 

Hastingues (Feudum de), 457 a. 440 
a. d. (Hasting, Angleterre). 

Hatovilla, 633 n. 3. 

Haudricuria (Ecclesia de), dicec. Ro- 
thomagensis, 209 k. Haudricourt 
Seine-Inf. ar. Neufchatel-en-Bray, 
ce" Aumale). 

Haula (Feodum de), 52g f. 

Haula juxta Beccum Heloini, 714 e. 
La Haule-du-Bee | Eure). Cf: Hala, 
Hale (La). 

Hauletes (Vallis des), 433 d. 

fiaumet, 638 If. 

flautechesne, seu Sainte-Cristine , 
b. Bolsena? (Italie). 

Hautevilla (Eeclesia de), diac. Con- 
stantiensis, 512 ¢.538 b. Houleville 

Manche, ar. Coutances, c® La 
Haye-du-Puits). Cf. Houtevilla. 
Iautevilla (Keclesia de 53 


SIS, 


584 


hah e537 0. 


\ 7 / 


INDEX GEOGRAPHICUS. 


Hauteville (Manche, ar. Valognes, 
c*" Saint-Sauveur-le-Vicomte ). 

Hautevilla ( Ecclesia de) , dicee, Con- 
stantiensis, 497 g. 533 g. Hautte- 
ville-sur- Mer, (Manche, ar. Cou- 
tances, ¢°” Montmartin-sur-Mer). 

Hauthevilla, 537 f V. Hautevilla. 

Hautonaria, 598 g. 

Hautvilla (Eeelesia de), diac. Rotho- 
magensis, 257 a. Hauville (Eure, 
ar. Pont-Audemer, ¢°" Routot). 

Haya, 7ord. 715 h. 

Haya Comitissa: (Ecclesia de), diac. 
Constantiensis, bo4 a. 535 f. La 
Haye-Comlesse (Manche, ar. Cou 
tances, c’" Gavray, c" Sourdeval- 
la-Barre),. 

Haya Hugonis (Ecclesia de), diac. 
Constantiensis, 506 b. La Have 
Be Hefond (Manche, ar. Saint Lo, 
ce" Perey). C/. Haia Hugonis. 

Haya Paganelli, 505 b. 555 ¢. V. 
Haia Paene!. 


Haya Putei (Decanatus de), 513 c. 
d358 e. —(Ecclesiade), 514 ¢. 558 
e. 565 tk. — Capella el praeposi- 
tura de), 514 £ — (Mensura de), 


dth4c. La Haye-du-Puits (Manche, 
Cf. Maia de Puteo, 

Johannis (S.)deHaia Putei parochi i. 
Haye ( compere e( Les bois de la), Soh f, 
Heaumevilla, 642 |. 


ar. Coulances ). 


Heauvilla (Keclesin de), 529 k. 535 
h. 566 }.— (Prioratus de), 540 g. 
Héauville (Manche, ar. Cherbourg, 
c” Les Pieux). 

Hebert Chevron, 534 2%. 
Chevron (Ecclesia de). 

Heébertot (Granges de), JO Cc. Hébertot 
Calvados, ar. 


V. Herberto 


Pont-l Evéque, e 
BI ney). 
Hebervilla 


magensis, 290k. 434 j.435 d. Hé 


ieclesia de), diac. Rotho- 


Lerville (Seine-Inf.. ar. Yvelol, 
Fontainete-Dun). Cf. Heborevilla. 
Heborevilla, h37 j- V. Hebervilla 
Hebrai, 21g h. Les Heébreux. 
Hedera, 670 k. 671 c. Yerres (Seine- 
ei-Oise, ar. Corbeil, ¢ ‘ Boissy-Saint- 
Leg r. 
Heudreville -en 


deavin (Eure, ar. Bernay, ce Thi 
1 B ) 


Hedrevilla, O17 b. 


berville). 

Heenviila, 553 g. V. Hyenvilla. 

Hegaller Reclesin de), Sas ec. Haut 
moitiers (Manche, ar. Valognes e* 
Montebourg, c" Lestre). Cf. He 
raulier. 

Heinevilla, Gog f. V. Hyenvilla. 

Helam, Helemin (La Seigneurie en), 
hha g. etn. g. (Angleterre). 

Helenw (S.) ecclesia, dicc. Rotho 
magensis, 290 f. Sainte-Hélene 
Bondeville (Seine-Inf. ar. Yvetot, 
ec" Valemont). 

Helena (S.) prioratus, dicec. Con 
stantiensis, 540 h. 

Helerii (S.) ecclesia, dicecesis Constan 
in decanatu Gersou, 518 
h. S. Heélier, dans Vile de Jersey. 

Helerii S.) de Amecuria (Ecclesia 
diac. Rothomagensis, 311 e. Ame 
court (Eure, ar. les Andelys, ec” 
Gisors ). 

Hellebou super Andella, 616 b. EL 
beuf-sur- Andelle (Seine-Inf. ar. 
Rouen, ce’ Darnetal). Cf. Welle 
bnef. 

Hellevilla, 536 a. V. Herlevilla. 

Hellic, 656 a. Heilly (Somme. ar. Pe- 


ronne, ¢°° Corbie) 


liensis, 








867 

Hellieul, 656 a. 

Helyerius (S.) juxta Pomanum , 594 h. 

Hem (Le), 648 a. Le Hem-Monacu 
(Somme, ar. Péronne ,c”*Combles). 

Hem in valle de Joy, 631 g. 

Hemacort, seu melius Heinacort, 655 
b. Hinacourt (Aisne, ar. Saint- 
Quentin, ¢”" Moy). 

Hemeucurt, 675 k. Hamecourt (Oise. 
ar. Beauvais, ce” Méru, ce" Bornel). 

Henaut (La conté de), 8 g. 105. 14 
a. b. d.c. 129d. V. Hannonia. 

Heninum, 723 a. Hénin (Pas-de-Ca 
lais). Cf. Hennin. 

Henmellum, 654 b. Le Hamel (Aisne, 
ar. Saint-Quentin, ec’ Moy, c™ Mé- 
zieres-sur-Oise). 

Hennemont, 633 n. 3 (Seine-et-Oise, 
ar. Versailles, c°’" et c" Saint-Ger- 
main-en-Laye). 

Hennenvilla (Ecclesia de), 530 b. 
Henneville (Manche, ar.Cherbourg , 
ce” Octeville). Cf. Hainevilla. 

Hennin, 682 a. V. Heninum. 

Henouvilla (Ecclesia de), dicec. Ro- 
thomagensis, 525 Hénonville 
(Oise, ar. Beauvais, ec" Méra). Cf. 
Henovilla, 

Henovilla, 628 j. Gag f. V. Henouvilla. 

Henovilla (Ecclesia de), diaec. Rotho- 
magensis, 253 b. Hénouville (Seine- 
Inf. ar. Rouen, ce" Duclair). 

Herberto Chevron (Ecclesia de) , diac. 
Constantiensis, 50g k. Iébécrévon 
(Manche, ar. Saint-L6,c”" Marigny). 
Cf. Hébert Chevron. . 

Herberti Curia (Eeclesia de), diae. 
Rothomagensis, 313 f. Hebécourt 

(Eure, ar. les Andelys, c” Gi- 
sors). : 

Herbevilla , 

Seine-el-Oise, ar. 
Meulan). 

Herbigneium, 654 j. Herbigny (Cal- 

ar Pont-l’Evéque, ce" Hon- 
fleur, e’* Saint-Gatien-des-Bois). 

Herblaium, 635 n. 5. Herblay (Seine- 
et-Oise, ar. Versailles, © Argen 
teuil). 

Herbouvilla (Keclesia de), diac. Ro- 
thomagensis, 504 g. h. Herbou 
ville (Seine-Inf. ar. Dieppe, ¢*" 
Bacqueville, ec" Royville). 

Herdelei (Kieclesia de), diac. Rotho- 

277 }- Herteley (Seine 
Inf. ar. te Havre, c’” Goderville). 

Ilerdincort (ecclesia de), dine. Ro 

thomagensis, 313 d. Heudicourt 
Eure, ar. les Andelys, ¢" Etré- 
pagny). 

Herdinvast, 530 b etn. 2. Hardinvast 
(Manche, ar. Cherbourg, ec" Octe- 
ville). 

Herdoic, 642 a. 

Herecort (Keclesia de), dicec. Rotho 
magensis, 294 !. etn. 7. Héricourt- 
en-Caux (Seine-Inf. ar. Yvetot, c" 
Ouville). Cf. Hericuria (Parochia 


Herbeville 


Versailles, c’ 


TT) ra 
0353 mn. dd 


vados, 


macensis, 


de). 
Herefort-en-Gales , 972 k. |. (Angle- 
terre). 


Herengavilla, 704 e. Hérenquerville 
(Manche, ar. Coutances, c’" Mont- 
martin ). 

Herguetot, 526 j. 

Herguevilla (Ecclesia de), 529 a. 
535 kh. Herqueville (Manche, ar. 
Cherbourg, ec” Beaumont-Hague). 

Herici, Hericiacum, 662 b. c. d. e. 
Heéricy (Seine-et-Marne, ar. Melun, 
ce" Le Chatelet). 


109. 


868 

Hericort (Villa de), 711 h. Haricourt 
‘Eure, ar. les Andelys, c™ Ecos). 
Cf. Hericuria. 

Hericuria, 638 d. V. Hericort. 

Hericuria (Parocchia de), diac. Ro- 
thomagensis, 295 a. V. Heérecort 
(Ecclesia de). 

Herinardum, 662 h. 

Heriz masura, 705 |. 

Herletoire (La), 639 g. 

Herlevilla (Ecclesia de) , 527 a. Helle- 
ville (Manche, ar. Cherbourg, c”" 
les Pieux). Cf. Hellevilla. 

Herlotere (La), 039 }. V. ilolloteria. 

Hermanyilla, 430 g. MMe rmanville 
(Seine-Inf. ar. Dieppe, c*” Bae- 
queville). Cf; Hermenvilla. 

Hermanvilla, 7o1 ¢. Hermanville 
(Calvados, ar. Caen, c°”" Douvres). 
V. Hermevilla. 

Hermardum, 662 n. 3. 


Hermevovilla, 645 j. Ermenouville 


(Seine-Inf. ar. Yvetot, c" Fon- 
taine-le-Dun). 
Hermenvilla (Ecclesia de), dice. 


Rothomagensis, 304 j. 436 h. 438 
a. V. Hermanvilla. 

Hermevilla, 634 a. Cf. Hermanvilla. 

Hermodi Villa, 430 f. Hermeville 
(Seine-Inf. ar. le Havre, ¢" Cri- 
quetol). 

Hernausart, 654 h. Renansart ( Aisne, 
ar. Saint-Quentin, c*" Ribemont), 
Cf. Ernausart. 

Herneia, 595 c. Goo d. bor e. Ernée 
(Mayenne, ar. Mayenne). 

Herneis (Feodum de), 713 b. 

Hernencuria Sicca. V. Johannes (S.). 

Herniacum. V. Martinus (S.). 

Herofessart, 711 Ff. V. Herovezxard. 

Heéron (Ecclesia de), dicec. Rothoma- 
censis, 241 f. 613 a. Heron (Seine- 
Inf. ar. Rouen, ce” Darnetal). 

Heéronchel, 639 j- (Seine Inf. 
Rouen, ce” Buchy). 

Herovexard (Feodum de), 709 d. Cf. 
Herofessart. 

Herovilla, G20 1. Hérouville (Calva- 
dos, ar. ete" Caen). Cf. Heéroville. 

Herovilla, 713 mn. 16. Heérouville 
(Seine-et-Oise, ar. Pontoise, c°" 
I.'Isle-Adam). Cf. Clarus (S.) de 
Herouvilla. 

Heroville, 617. Hérouville (Calvados). 
V. Herovilla. 

Herselenes (Feodum de), 718 g. h. 

Hervilla, 717 kh. Herville (Seine -et- 
Oise, ar. Mantes, c” Limay, c" 
Saint-Martin-la-Garenne). 

Hesdinum, 682 a. 684 c. 
Hesdin ( Pas-de-Calais ). 

Hesiacum, 680 k. Ezy (Eure, ar. 
Evreux, ec Saint-André), 

Hesy (Keclesia de), dieee. Rothoma- 
gensis. 240 d. Aizier (Eure, ar. 
Pont-Audemer, ce” Quillebeuf). 

Heubecort. V. Maria (B.) de Heube- 
cort, 

Heudebouvilla, 431 e. Heudebouville 
Kure, ar. et ec” Louviers). 

Hendiervilla, 716 1. Heudreville-sur 
Eure (Eure, ar. Louviers, ec” Gail- 
lon). Cf. Hodeervilla, Hodiervilla. 

Heudimesnillum, 534 a. V. Heudin- 
mesnillum. 

Heudincort | Majoria de), 648 e. Heu 
dicourt (Somme, ar, Péronne, 
Roisel), 


Heudincourt ( 


ar. 


- 2 ‘ 
7 2) a. 


Ecclesia de), 363 


Heudicourt (Bure, ar. les Andelys. 
‘ Mirépagny , 


INDEX GEOGRAPHICUS. 


Heudinmesnillo (Ecclesia de), dicec. 
Constantiensis, 498 j. Cf. 534 a. 
Hudimesnil (Manche , ar. Coutances, 
ce” Bréhal). 

Heudrevilla, 705 n. 2.714.714 g. 
Heudreville (Eure, ar. Evreux, c”" 
Nonancourt, c™ Mesnil-sur-Estrée ). 
V. Hudrevilla. 

Heuguevilla (Ecclesia de), dice. 
Constantiensis, 495 a. 553 a. Heu- 
queville (Manche, ar. Coutances, 
ce" Saint-Malo-de-la-Lande). 

Heuguevilla. V. Germani (S.) ecclesia. 

Hevautier, 537 a. V. Hegalter. 

Hevilla (Ecclesia de), 523 j. Hidsville 
(Manche, ar. Valognes, c”" Sainte 
Mére-Kglise). Cf: Hovilla. 

Hibernia, 232 k. L’Irlande. Cf: Hyber- 
nia. 

Hiemisvilla, 682 c. Cf. Hiemvilla. 

Hiemville balliva, Hienvilla, 692 k. 
722 f. Janville (Eure-et-Loir, ar. 
Chartres). V. Hiemisvilla, Hyem- 
villa, 

Hierosolyma , 338 c. Hierosolymitana 
terra, 341 a. 454 bh. Hierosolymi- 
tan partes, 341 d. Hierosolymi- 
tanum iter, 338 a. V. Jerusalem. 

Hierusalem, Aho e. V. Jerusalem. 

Hilarius (S.), 589 k. Saint-Hilaire du 
Harcouet. V. Hylarius (S.). 

Hilarii ecclesia (S.), 251 1. Saint-Hi- 
laire (Seine-Inf. ar.c*"et ec” Rouen). 
V. Hylarius (S.) 

Hiquelun, 70h e. f. V. Yquelon. 

His ( Les), ecclesia dicecesis Rothoma- 
gensis, 251 1. Les Ifs-sur-Caudebec 
(Seine-Inf. ar. Rouen, ce" Pavilly). 

His, 635 d. Ifs (Calvados, ar. et c™ 
Caen). 

Hispania, 144 j. 180 e. 637 g bog a. 
Fere tota a Sarracenis occupata, 
hoz b. Cf. Espagnoilz, Hyspania, 
Ispainia. 

Hispania provincia ordinis Fratram 
Priedicatorum. 180 d. 183 a. b. 
184 ec. 

Hiunvilla, 616 e. 

Hodane, 639 c. d. V. Hodene. 

Hodeervilla, 712 b. Cf. Heudiervilla. 

Hodeguellis (Ecclesia de). V. Maria 
(B.). 

Hodenc, 638 e. 639 |. Hodeng-Ho- 
denger (Seine-Inf. ar. Neufchatel, 
ec" Argueil). Cf. Hodane. 

Hodene (Ecclesia de), diac. Rotho 
magensis, 267 g. Hodeng-au-Bose 
(Seine-Inf. ar, Neufchatel-en-Bray, 
ce” Blangy). Cf. Houdenc. 

Hodene (Ecclesia de), dicec. Rotho- 
magensis, 273 c. Hodeng-en-Bray 
(Seine-Inf. ar. et c° Neufchatel-en- 
Bray, c" Nesle-Hodeng). 

Hodiervilla 71a n. 3. Cf. Heudiervilla. 

Hoeneval, 616 a. 

Hogis (Manerium de), ad monaste- 
rium Fiscannense pertinens, 431 g. 
Les Hogues (Seine-Inf. ar. le 
Havre, c” Fécamp, c™ Saint-Léo- 
nard ). 

TToiermont, 656 b. c. 

Hoilant, 635 d. Heulant (Calvados , 
ar. Pont-l’Evéque, ec Dozullé). 
Hoissel, 613 d. Oissel-sur-Seine (Seine- 
Inf. ar. Rouen, ec Grand-Cou 

ronne). Cf. Oissel. 

Hoivilla (Ecclesia de), 523 1. Houes- 
ville (Manche, ar. Valognes, c” 
Sainte-Mére-Eglise). Cf. Hoyvilla. 

Holebec , 623 a. 720. Houlbec-Coche- 
rel (Eure, ar. Evreux. ¢’" Vernon) 





Hollebof, 717 c. etn. 2. Elbenf (Seine 
Inf). Cf. Hurlebuef. 

Holli (Villa de), 632 c. 

Holloteria (Ecclesia de), dicec. Rotho- 
magensis, 240 k. La Hallotiére 
(Seine-Inf. ar. Neufchatel-en-Bray, 
ce” Argueil). Cf. Herlotére (La). 

Hombleria, 637 b. La Houblonniere ? 
(Calvados, ar. et c™ Lisieux ). 

Hometo (Honor de), feodum ad regem 
spectans, 608 b. V. Humetum. 

Homme, le Homme, 390 g. 392 k. 
le Houlme (Seine-Inf. ar. Rouen, 
ce" Maromme). V. Martini (S.) de 
Home ecclesia. 

Homme (Le), dicec. Constantiensis , 
decanatus de Plano, 537 c. V. 
Houme. 

Hommeel, le Hommeel, 495 d. Ec- 
clesia de Hommeel, 496 b. 532 k. 
Le Hommel (Manche, ar. Coutances , 
ec” Saint-Malo-de-la-Lande, c’’ Gra 
tot). 

Hommes (Feodum de), 713 b. 

Hommeto (Decanatus de), 534 d. Le 
Hommet-d’ Arthenay (Manche , ar. 
Saint-L6, ¢” Saint-Jean-de-Daye ) 
V. Humetum. 

Hongrie, 9 k. Cf. Hungaria. 

Honoré (Porte Saint-) Parisius , 354 b 

Honorati (S.) ecclesia, dicee. Rothoma 
gensis, 258 j. Saint-Honord (Seine 
Inf. ar. Dieppe, c* Longueville). 

Hoocuria (Ecclesia de), dicec. Rotho- 


magensis, 271 k. Haucourt (Seine 

Inf. ar. Neufchatel-en-Bray, c” 
Forges). 

Hoquigneio (Ecclesia de), dice. Con 
stantiensis, 498 g. 533 j. Hocqui 
qny (Manche, ar. Avranches, c”" 
la Haye-Pesnel ). 

Horlande, 11 j.12 d.e. 13 e. la Hol- 
lande. 

Horna, 631 b. 

Horvilla (Ecclesia de), dicec. Rotho 
magensis, 289 k. Ourville (Seine 
Inf. ar. Yvetot). 

Hosa. V. Maria (B.) de Hosa. 

Hosberbose (Ecclesia de), 284 f. Au 
berbose (Seine-Inf. ar. Yvetot, ¢”" 
Fauville, ec" Auzouville- Auber 
bose ). 

Hosberti villa (Ecclesia de), diac 
Rothomagensis, 286 c. Auberville 
la-Campagne (Seine-Inf. ar. te 
Havre, c’” Lillebonne). 

Hospitali (Feodum de), 525 b. 

Hosquevilla (Ecclesia de), diac. Ro- 
thomagensis, 294 h. Gcqueville 
(Seine-Inf. ar. Yvetot, c™ Cany). 

Hosse (Terra de la), 613 1. 

Hosseia (Parrochia de), in dicecesi 
Rothomagensi, 337 h. et n. 19 
La Houssaye-Bérenger ( Seine-lnt. 
ar. Rouen, ec” Cleres). Cf Petrus 
(S.) de Hosseia. 

Host, 383 a. Aosta (Italie, prov. de 
Turin). 

Hotetot, 642 |. Hautot-Saint-Sulpice 
V. Hotot. 

Hotevilla, 537 n. 6. 

Hotot, 635 g. 641 h. — (Decima rus- 
ticorum de), 438 e. 

Hotot (Ecclesia de), dicec. Rothoma- 
gensis, 253 e. Hautot-sur-Seine 
(Seine-Inf. ar. Rouen, c” Grand- 
Couronne). 

Hotot (Ecclesia S. Sulpicii de), dice 
Rothomagensis, 282 b. Hautol 
Saint-Sulpice (Seine-Inf. ar. Yve 
tot, e’* Doudeville). Cf. Hotetot. 








Hotot Alverici (Ecclesia de), dice. 
Rothomagensis, 296 c. Hautot- 
l'Auvray (Seine-Inf. ar. Yvetot, 
ce" Ourville). 

Hotot le Wasteis (Ecclesia de), dicec. 
Rothomagensis, 283 b. Hautot-le- 
Vatois (Seine-Inf. ar. Yvetot. c” 
Fauville). 

Hotot (Parrochia de), dicec. Rotho- 
magensis, 301 d. V. Houtot super 
Dieppam. 

Houdenc (Ecclesia de), dicec. Rotho- 
magensis, 270 g. Hodeng-au-Bosc. 
V. Hodenc. 

Houetevilla, 711 1. 716 j. Houetteville 
(Eure, ar. Louviers, c” le Neu- 
bourg). 

Hougervilla. V. Egidius de Houger- 
villa. 

Houlbec (Ecclesia de), dicec. Rotho- 
magensis, 235 a. Houlbec-prés-le- 
Gros-Theil (Eure, ar. Louviers, 
c” Amfreville-la-Campagne). 

Houme (Ecclesia de), 524 d. L’Ile- 
Marie (Manche, ar. Valognes, c** 
Sainte-Mére-Eglise).— Cf. Homme 
(Le). 

Houpenies (Ecclesia de ) , dicec. Rotho- 
magensis, 247 b. Bourg-Baudoin 
(Eure, ar. les Andelys, c™ Fleury- 
sur-Andelle). 

Houpeville , 392 k. Houppeville (Seine- 
Inf. ar. Rouen, c’” Maromme). V. 
Marie (B.) de Pleinbose ecclesia, 
Plainbose. 

Houtevilla, 538 b. V. Hautevilla. 

Houtot super Dieppam (Ecclesia de) , 
dieec. Rothomagensis, 301 c. Hau- 
tot-sur-Mer (Seine-inf. ar. Dieppe, 
ce” Offranville). 

Hovilla, 537 e. V. Hevilla. 

Hovilla (Castellum de), 615 a. Ou- 
ville-l’ Abbaye (Seine-Int. ar. Yvetot, 
c™ Yerville). 

Hoyvilla, 537 ¢. V. Hoivilla. 
Hualvilla (Ecclesia de), dicec. Rotho- 
magensis, 251 g. V. Wiauvilla. 
Huanvilla, 616 b. Haanville (Seine- 
Inf. ar. Rouen, c” Darnetal, c" 

Elbeuf-sur-Andelle). 

Huberténe (seu rectius Hubertenc) , 
portio ecclesie S. Lauduli super 
Loson, 508 f. Hubertan (Manche, 
ar. Saint-L6, ce" Marigny, c™ Lo- 
zon). 

Hubervilla, Hubervilla en Costentin 
(Ecclesia de), 520 a. 536 j. — 
(Prebenda de), 542 e. — (Terra 
de), 613 1. Haberville (Manche , 
ar. et c”" Valognes). 

Hubervilla (Feodum de), 625 h. 
Huberville (Eure, ar. Evreux, ¢”" 
Saint-André, c” Ezy). 

Hubervilla, 645 g. 708 f. 

Hubouvilla (Ecclesia de), dice. Ro- 
thomagensis, 264 g. Hibouville 
(Seine-Inf. ar. Dieppe, c” Enver- 
meu). 

Hudebovilla, 636 b. Heudebouville 
(Eure, ar. et ce" Louviers). 

Hudrevilla, 705 c. d. Cf; Heudrevilla. 

Huecon (Molendinum de), 501 a. b. 

Hueneria, la Huenniére, 622h,712 c. 
La Heuniere (Eure, ar. Evreux, 
c™ Vernon). 

Huens, seu forte rectius Hueus, 718 b. 
Us? (Seine-et-Oise , ar. Pontoise, 
ce” Marines). 

Huglevilia, 643 j.Heugleville-en-Caux? 
Heugleville-sur-Scie? 

Huglevilla (Ecclesia de), dieee. Ro- 


INDEX GEOGRAPHICUS. 


thomagensis, 301 a. Heugleville- 
sur-Scie (Seine-Inf. ar. Dieppe, 
c™ Longueville). 

Huglevilla (Ecclesia de), dicec. Ro- 
thomagensis, 254 b. Hugleville-en- 
Cauz (Seine-Inf. ar. Yvetot, c™” 
Yerville). 

Huguevilla (Ecclesia de), dicec. Ro- 
thomagensis, 280 c. Heuqueville- 
en-Caux (Seine-Inf. ar. le Havre, 
ce” Criquetot-Lesneval ). 

Huicarvilla, 615 d. 

Huidevilla, 633 n. 3. 

Huimes (Feoda de), 706 n. 13. 

Huisnes juxta Montem S. Michaelis, 
6o2 |. (Manche, ar. Avranches, 
c” Pontorson). 

Huivilla (Ecclesia de), diac. Rotho- 
magensis, 233 d. Yville-sur-Seine 
(Seine-Inf. ar. Rouen, ce” Duclair). 
Cf. S. Leodegarius de Yvilla, Marie 
(B.) capella in parochia de Wi- 
villa, Wivilla. 

Hume 705 d. Cf: Hummes. 

Hamesnil, 614 c. (Seine-Inf. ar. 
Dieppe , ce” Totes, ec Saint-Victor- 
Abbaye). 

Humetum, 534 ec. Humeto (Decana- 
tus de) in dicecesi Constantiensi, 


508 e. — (Capella de), 509 k. — 
Humeto (Honor de), 609 k. 695 e. 
et n. 11. — (Mensura de), 550 a. 


552 b. Hommet-d’Arthenay (Man- 
che, ar. Saint-L6, ce” Saint-Jean-de- 
Daye). Cf Hometum, Hommetum. 
Salvator (J.) de Humetot. 

Hummes, 705 n. 6. V. Hume. 

Hunbernier (Feodum de), 628 f. 

Hunboviller, 632 ¢. Cf: tbovilla. 

Hunestanvilla (Kceclesia de), diac. 
Rothomagensis, 303 d. Vénestan- 
ville (Seine-Inf. ar. Dieppe, ce 
Bacqueville ). 

Hungaria a Tartaris devastata, 119 d. 
La Hongrie. Cf. Hongrie, Ungaria. 

Hunvas (Feodum de), 717 g. 

Hurion (Abbatia de), 732 ¢. Huiron 
(Marne, ar. et ¢™ Vilry). 

Hurlebuef super Secanam (Ecclesia 
de), dicee. Rothomagensis, 236 e. 
Elbeuf (Seine-Inf. ar. Rouen). V. 
Hollebof. 

Hurlou, 639 g. 

Hus. V. Maria (B.) de Hus. 

Havilla, 755 I. 

Hy, 656 c. Y (Somme, ar. Péronne, 
c™” Ham). 

Hybelunt (Kcclesia de), dieec. Rotho- 
magensis, 285 g. et n. 2. Yebleron 
(Seine-Inf. ar. Yvetot, ¢" Fau- 
ville). 

Hybernia, 398 f. L’Irlande. Cf. Hi- 
bernia, 

Hyemvilla, 721 g. Cf: Hiemvilla. 

Hyencort-le-Grant, 656 b. Hyencoart- 
le-Grand (Somme, ar. Péronne, 
ce” Chaulnes). 

Hyencort-le-Petit, 656 b. Hyencourt- 
le-Petit (Somme, ar. Péronne, c”" 
Nesle). 

Hyenvilla (Ecclesia de), dicec. Con- 
stantiensis, 497 g- Hyenville (Man- 
che, ar. Coutances, ec” Montmar- 
tin-sur-mer). Cf. Heenvilla, Hei- 
nevilla. 

Hyervilla. V. Maria (B.) de Hyervilla. 

Hyffrevilla (Ecclesia de), dicec. Ko- 
thomagensis, 233 k. Infréville 
(Eure ,ar. Pont-Audemer, c” Bourg- 
theroulde). 

Hylarius (S.), 592 h. 593 f. 5g/ e 


869 


598 a. 601 g. 602 e. kh. 603 b.c. 
604 d. Saint -Hilaire-du-Harcouet 
(Manche, ar. Mortain). Cf: Hila- 
rius (S.). 

Hylarius (S.), 617 m. Saint-Hilaire- 
lés-Mortagne , seu Saint-Hilaire-sur- 
Erre, seu etiam, et forte potius 
Saint-Hilaire-sur-Risle (Orne, ar. 
Mortagne). 

Hylarius (S.) juxta Rothomagum, 
718 h. Saint-Hilaire (Seine-Inf. 
c™ Rouen). V. Hilarius (S.). 

Hylarii (S.) ecclesia, dicec. Constan- 
tiensis, 510 h. 537 h. Saint-Hi- 
laire-Petit-Ville (Manche, ar. Saint- 
L6, c* Carentan). 

Hylarii (S.) de Modiis ecclesia, dicec. 
Rothomagensis, 309 j. et n. 3. 
Muids-sur-Seine (Eure , ar. Louviers, 
ce” Gaillon). 

Hymerius (S.), 634 |. Saint-Hymer 
(Calvados, ar. etc” Pont-l’Evéque). 
Cf. Imerius (S.). 

Hynovilla (Ecclesia de), dicec. Rotho- 
magensis, 291 d. et n. 3. Saint- 
Victor-d'Imonville (Seine-Inf. ar. 
Le Havre, ce” Saint-Romain). 

Hysnealvilla (Ecclesia de), diac. Ro- 
thomagensis, 288 k. Ignauville 
(Seine-Inf. ar. le Havre, ec” Feé- 
camp). 

Hyspania, 111 j. V. Hispania. 


Ible (Cimiterium de), 671 a. Yebles 
(Seine-et-Marne, ar. Melun, ce” 
Mormant). 

Ibovilla, 625 c. Ibouvillers (Oise, ar. 
Beauvais, ec” Méru, c™ Saint-Cré- 
pin-d'Tbouvillers). Cf. Ebouvillers, 
Hunboviller, Imbovilla. 

Ibriacum, 705 n. 7. V. Ivreium. 

leprevilla. V. Jeprevilla. 

Igqni (Terra de), 672 g. Igny (Seine- 
el-Oise, ar. Versailles, c® Palai 
seau ). 

Illeis (Ecclesia de), dicec. Rothoma- 
gensis, 268 e. Illois (Seine-Inf. 
ar. Neufchatel-en-Bray, c™ Au- 
male). 

Imblevilla, 641 d. V. Winbelevilla. 

Imbovilla, 625 d. V. Ibovilla. 

Imerius (S.), 457 e. f. V. Hymerius 


(S.). 

Inbevilla, 641 f. Imbleville? (Seine- 
Inf. ar. Dieppe, c” Tétes). 

Ingovilla (Ecclesia de), dicec. Rotho- 
magensis , 279 d. Ingouville (Seine- 
Inf. ar. Yvetot, c’” Saint-Valery- 
en-Caux ). 7 

Ingronia (Ecclesia de), dicec. Con- 
stantiensis, 496 g. 533 h. — (Pra- 
benda de), 643 f. Cf. 610 n. 5. 
Lengronne (Manche, ar. Coutances , 
ce” Gavray). V. Lengrone. 

Innocentibus (Ecclesia de) , diac. Ro- 
thomagensis, 259 g. Les Innocents 
(Seine-Inf. ar. Dieppe, c’" Bellen- 
combre, c" la Crique). 

Innocentium altare in monasterio 
Gemeticensi , 418 f. V. Gemmeti- 
cense monasterium. 

Insula, 183 d. Ibi conventus monia- 
liam ord. Praedicatorum, 190 c. 
Lille (Nord). Cf. Insulensis con- 
ventus. 

Insula, 627 c. L’Isle (Eure-et-Loir, 
ar. Chartres, c°" et c** Maintenon). 

Insula molendinum, 653 k. 





pmwesringe pear aipteeind 





870 

Insula Bona (Capella leprosaria de), 
286 k. — (Prapositura de). Ibid. 
Ibiconcilium an. 1080 celebratum, 
330 f. V. Leonardi (S.) de Insula 
bona capella, Lislebonne. 

Insule Dei abbatia, dicec. Rothoma- 
gensis, 242 g. L’abbaye de UIsle- 
Diew (Eure, ar. les Andelys, ¢* 
Fleury-sur-Andelle , c’ Perruel). 

Insula Jordani. Ibi Johannes XXII ec- 
clesiam collegiatam instituit, 198 Ff. 
Isle-Jourdain (Gers, ar. Lombez). 

Insulensis conventus Fratrum Preaedi- 
catorum, an. 1224 erectus, 189 e. 
Couvent des Dominicains de Lille. 
V. Insula. 

Intramium, Redonensis diacesis, 601 
|. Antrain (Ille-et-Vilaine, ar. Fou- 
geres ). 

Iprensis conventus Fratrum Praedica- 
torum, 189 k. Couvent des Domi- 
nicains d’ Ypres (Belgique). 

Isera, 425 a. L’ Oise, riviere. 

Isnauvilla juxta Bannos, Isneauvilla, 
644 a. c. [sneauville (Seine-Inf. ar. 
Rouen, c* Darnetal). 

Ispainia. Hue Philippus Audax, rex 
Francie, pergit, 492 h. V. Hispania. 

Israel, 136 c. 172 e. 173 b. 219 ¢. 
h. 220 b. 

Issoudon (Castellania d’), 
h. Issoudun (Indre). V. Exoldunum. 

Italia, 21a b. 114 e. 1295 g. 159 a. 
198 b. 204 a. Seditionibus tur- 
bata, 203 j- A Ludovico de Bava- 
ria impetita, 34g |. 

Italict Henrici VII imperatoris domi- 
nationem «gre ferunt, 198 b. c. 

[teranis, 114 b. Terni (Italie). 

Ivicrique (Ecclesia de), dieec. Rotho- 
magensis , 296 b. Yveerique (Seine- 
Inf. ar. Yvetot, ce” Doudeville). 

lvoi. V. Juoi. 

Ivreium, Jeri, 697 j. 705 d. Tery-la- 
Bataille? (Eure, ar. Evreux, ec" 
Saint-André). Cf. Ibriacum 


770 d. e. 


J 


Jacobus (S.), 562 ¢. 6Go1 k. Goa a. 
Jacobi (S ) 
cobus (S.) 


castellum, Toe. V. Ja- 

de Bevron. 

Jacobi (S.) capella leprosaria de Gon- 
novilla, 290 e. 

Jacobi (S. 
Nigasii de Meullento, in ecclesiam 


capella, in parrochia S. 


par rochialem ipsa erecta, 456 a. b. 
V. Mellentum, Nigasii (S.) parro 
chia. 

Jacobi (S.) domus Parisiensibus Pra: 
dicatoribus an. 1218 data, 189 d. 
Le couvent des Fréres Précheurs a 
Paris. 

Jacobi (S.) ecclesia, diac. Rothoma- 
gensis, 249 g. SaintJacques-sur- 
Darnetal (Seine-Inf. ar. Rouen, c*" 
Darnetal). 

Jacobi (S.) de Alacrimonte ecclesia, 
252 e. V. Alacer Mons. 

Jacobi (S.) de Augo ecclesia, diac. 
Rothomagensis, 260 c. V. Augum. 

Jacebi (S.) de Barquegni capella, in 
dicee. Rothomagensi, 318 k. Ber- 
cagny (Seine-et-Oise, ar. Pontoise, 
ce" Marines). 

Jacobus (S.) de Bevron, dgo |. 597 t 
h. boo d a. 603 bh. k. 605 f. 
Saint-James-de- Beuvron (Manche, 
ar. Avranches ). Cf. Jacobus (S.). 

Jacobi (S Deppx capella in eccle- 


OHo1 





INDEX GEOGRAPHICUS. 


siam parrochialem erecta, 350. 
Chapelle de Saint-Jacques a Dieppe. 
V. Deppa. 

Jacobi (S.) de Evreiaco capella, in 
diwe. Rothomagensi, 324 f. V. 
Evreriacum. 

Jacobi (S.) de Novo Castro ecclesia, 
dicee. Rothomagensis , 271 h. Saint- 
Jacques -de-Neufchitel. V. Novum 
Castrum. 

Jacobi (S.) de Quemino Petroso ca- 
pella, diac. Rothomagensis, 240 
e. Le Chemin-Perrey (Eure, ar. et 
ce” Pont-Audemer, c” Fourmetot). 

Jafeit de Mesiles (Terra de), 664 a. 

Jambevilla. V. Maria (B.) de Jambe 
villa. 

Jamvaregnes, Jamvarennes, 668 g. 
669 a. Jeanvarennes (Indre, ar. et 
ec" Issoudun, c” Thizay). Cf. Ge- 
varegnes. 

Jantenmelle, 717 }- 

Janna, 114 b. 182 ¢. d. Ibi Guillel 
mus Lollant, episcopas Cenoma- 
nensis, vita funcltus, 586 e. Génes 
lialie). Cf. Jennes. 

Januenses, 119 f. Januensis natione 
Innocentius 1V, 115 7. V. Genenses. 

Japhet, oppidum Syria a Ludovico 
IX munitum, 14 ff. A Sarracenis 
captum, 217 h. Jaffa. V. 
Yoppe. 


Jarlasque , 383 e. Garlasco (Italie, 


Joppe, 


prov. de Pavia 

Jars, 665 e. (Cher, ar. Sancerre, « 
Vailly). 

Jart | Abbaye du) prope Meledunum. 
Ibi Johanna Drocensis sepulta, 
4A8 ¢. d. 73a ¢. Le Jard (Seine-et- 
Marne, ar. et ec” Melun, ec” Voi- 
senon). 

Jaune, oppidum a Philippo HL an. 
1285occupatum et eversum, 103 y. 
n. g. Elne, en Roussillon (Pyre- 
nées-Orientales, ar. et c°" Perpi- 
gnan). 

Jehan (Chapelle Saint-), 3gi a. a. 1. 
Chapelle de Vhépital da Bourgdun 
Seine-Inf.). V. Boure de Dun. 

Jehan (Chapelle Saint-), in ecclesia 
S. Audoeni Ibi 
Nicolaus de Godarvilla  sepuitus, 


. ; 
inital 
Rothomagensis. 


389g h. }. 

Jenerie (Feodum de la), 520 t. La 
Jeannerie (Manche, ar. Couiances , 
ce Saint-Malo-de-la-Lande). 

j- 44k. Génes. | 

Jeprevilla (Ecclesia de), dicee. Rotho- 

Ypreville-Biville 

Yvetot, ec” Val- 


. Janua. 





Jennes, 431 


magensis, 289 f. 

{Seine -Inf. 

mont). 
Jerosolima, Jerosolima, Jerosolyma 


ar. 


Jherosolime, 143 f. 359 a. 387}. 
A88 h. 5o4 a. V. Jerusalem. 

Jerosolimitana, Jherosolimitana terra, 
339 €. 398 }: 641 |. 643 m. Je- 
rosolimitane partes, 178 c. 33g d. 
Hue Ludovicus IX cum suis fratri- 
bus an. 1248 proficistur, 468 b. 
469 b. Aga b. Ibique captivitate 
liberatus , quinquennio moratur, 14 
d. e. 

Jerosolymitanum hospitale patronus 
ecclesixe de Ponte Brocardi, 500 g. 

Jerosolimitanum iter, 40 e. 405 j. 

Jerosolimitanum regnum ad Johan- 
nem de Brena devolutum, 399 | 
eoque mortuo, ab ejus filia Ca- 
rolo Andegavensi cessum, 100 j. 
396 g. 

Jerosolimitanum Templum, 532 ¢ 


Johannis (S.) 





Jerusalem, Jherusalen, 32 b. ho e. 
4h g. 82 c. 83g. ga d. 100 h. 
213 e. hob c. 443 g. 481 e. Urbs 
Jerusalem a Godetrido Bullionensi 
capla, 178 a. Jerusalem et Cypri 
regnum et barones, 122 h. 123 d. 
Cf; Hierosolyma, Hierusalem, Je 
rosolima, ete. 

Joannes (S ). V. Johannes (S.) 

Jodoci (S.) de Pagnes ecclesia, diac. 
Rothomagensis, 322 h. Parnes 
(Oise, ar. Beauvais, ce Chaumont). 

Joencort, 647 b. Joncourt (Aisne, ar. 
Saint-Quentin, c’”’ Le Catelet. ) 

Joesny - le-Chastel, 382 j. Jougne 
(Doubs, ar. Pontarlier, c°* Mouthe). 

5a f. Jo- 


\ alognes » 


Joganvilla (Ecclesia de), 
ganville (Manche, ar. 
ce" Montebourg). Cf. Juganvilla. 

Johannes (S.), 684 ¢. Saint-Jean-au- 
Bourg (Aisne, ar. c* et ec Laon.) 
Cf. Johannes (S.) Lauduni. 

Johannis (S.) capella Domus Dei de 
Briona, 236 ¢. V. Briona. 

Johannis (S.) capella, in monasterio 
Mentis S. Michaelis, 571 d. Cf. 
Mons. S. Micaelis. 

Johannis (S.) ecclesia, in decanatu 
Gersoii, diacesis Constantiensis , 
518 d. 

Johannis (S. 


(S.) ecclesia, diac. Rotho- 


246 a. V. Johannes (S ) 
extra Cailli. 


magensis, 


feodum, 703 h. — 

(Parrochia), 704 g. V. Johannes 
(S.) de Thomas. 

Johannis (S.) rouagiam, 7211. Saint- 
Jean-de-Braye (Loiret, ar. et 
Orléans). 

Johannis (S.) Baptiste in ecclesia 


ne 


Constantiensi capellania, 542 e. f. 
V. Constantiensis ecclesia. 

Johannis Baptiste et Johannis Evan- 
geliste (SS.) altare in monasterio 
S. Audoent Rothomagensis,381 b. 
Cf. Audoenus (S.) Rothomagensis. 

Johannis (S.) Evangelista capellania, 
in ecclesia Constantiensi, 542 f. 

Johannis (S.) Evangelista capella in 
monasterio Gemeticensi, 418 b.¢ 
V. Gemmeticense monasterium. 

Johannis (S.) Evangelista sacelluam 
in ecclesia Gemmeticensi, 423 ec. 
V’. Gemmelicensis ecclesia. 

Johannes (S.) de Agnellis, 534 ec. 
Aqneaux (Manche, ar. et c* Saint- 
Lo). 

Johannes (S.) Albus, 7o2 c. Saint 
Jean-le-Blane (Calvados, ar. Vire, 
ce" Concé-sur-Noireau). 

Johannes (S.) Angeliacensis, 684 d. 
Ibi conventus Fratrum Priedicato- 
rum, 189 k. Saint-Jean-d’Angély 
(Charente-Inf. ). , 

Johannis (S.) de Augo ecclesia, dice. 
Rothomagensis, 263 a. V. Augum. 

Johannis (S.) de Bellencort capella, 
in parrochia de Haronvilla, 324 b. 
Balincourt (Seine-et-Oise , ar. Pon- 
toise, c°” Marines, c™ Arronviile. 

Johannes (S.) le Bofe:, 636k. Bouffey 
(Eure, ar , ec” et c* Bernay). 

Johannes (S.) extra Cailli, 615 b. 
Saint-Jean-sur-Cailly (Seine-Itof. 
ar. Rouen, e" Cleres). Cf. Johan- 
nis (S.) 

Johannis (S.) de Campis ecclesia, 
diac. Constantiensis, 498 h. 533k. 
Saint-Jean-des-Champs (Manche, ar 

Avranches, c’* la Haye-Pesnel). 

Johannis (S.) de Cardineto ecclesia , 


ecclesia. 








, 


die. Rothomagensis, 255 h. Saint 
Jean-du Cardonnay (Seine-Inf. ar 
Rouen, c* Maromme). 

Johannis (S.) de Haya Putei paro- 
chia, 566 a. V. Haya Putei. 

Johannis (S.) de Hernencuria Sicca 
ecclesia, dicecesis Rothomagensis , 
325 g. Enencourt-le-See (Oise, ar. 
Beauvais, ec” Chaumont). 

Johannes (S.) de Hezajuxta Abrineas, 
603 |. Saint-Jean-de-la-Haize (Man- 
che, ar. et c’ Avranches). 

Johannis (S.) Jerosolimitani hospi- 
talis domus apud Villam Dei, 540 j. 

Johannis (S.) Lateranensis ecclesia. 
Ibi Henricus VIL imperator corona- 
tus, 198d. Suint-Jean-de-Latran, a 
Rome. 

Johannis (S.) Lauduni terra, 722 k. 
V. Johannes (S.). 

Johannis (S.) Lugdunensis ecclesia. 
[bi concilium Lugdunense cele- 
bratum, 430 b. Saint-Jean, paroisse 
de Lyon. 

Johannis (S.) super Renellam Rotho 
magensis ecclesia, 230 g. Saini 
Jean, paroisse de Rouen. 

Johannis (S.) de Riparia, alias de Ri- 
paris, ecclesia, 516 j. 538 h. 
etn. 17. Saint-Jean-de-la- Riviere 
(Manche, ar. Valognes, c*" Barne- 
ville). 

Johannis (S.) de Ruelio capella, dice. 
Rothomagensis, 317d. Ruel (Seine- 
et-Oise, ar. Pontoise, c” Marines, 
ce’ Seraincourt). V. Ruel. 

Johannes (S.) de Thomas, alias le Tho- 
mas, 612g. h. 570n. 3. Saint-Jean- 
le-Thomas (Manche, ar. Avranches , 
ce" Sartilly). V. Johannis (S.) feo- 
dum. 

foi (Vallis de) , 630 1. Jowy-sous-Thelles 
(Oise, ar. Beauvais, c* Auneuil). 
Cf: Joiacum, Petri (S.) ecclesia. 

Joaicum, 625 b. Conductus de Joiaco 
629 e. V. Jot. 

Joiaco (Feodum de), 713 b. Jouy-le- 
Moutier (Seine-et-Oise, ar. ei c”" 
Pontoise). 

Jonas 665 g. 

Joppe, 11g ¢. Jaffa Palesiine ). V. 
Japhet, Yoppe. 

lorches, 702 a. Jurques (Calvados, ar. 
Vire, ce” Aulnay-sur-Odon). Cf. 
loryes > Jorkes. 

Jorges feodum, 701 b. V. Jorches. 

Jorkes, 621 d. 634 ¢. d. V. Jorches. 

Jovinus (S.). 436 e. 437 f. Jovini (S.) 
supra mare ecclesia, 278 k. 433). 
Saint-Jouin {Seine-Inf. ar. le Havre, 
ce" Criquetot-Lesneval). . 

Jovis Burgo (Ecclesia de), 528 {529 
a. 335 j. Jobourg (Manche, ar. 
Cherbourg, c’”" Beaumont). 

Jubam, 701 ©. 

Judas feodum, 632 c. 

Judzorum synagoga apud Bituricas 
a Pastoreilis direpta, 396 c. 

Judzorum vicus Rothomagi, 337 h. 
\. Juys (Le clos aus). a Rouen. 

duganvilla, 537 d. V. Joganvilla. 

Julianus (S.), 676 b. Saint-Julien- 
Bouquieres (Ardéche, ar. Tournon, 
ec” Saint-Martin-de-Valamas). 

lully, 790 a. etn. h. Jully-sur-Sarce 
(Aube, ar. et ec Bar-sur-Seine). 

Jumiguy, 741 f. et mn. 18. Genuqny 
Loiret, ar, Orléans, c’” Patay). 

Junianus (S.), 750 d. Junians (S. 
conventus Fratrum Predicatorum 
in. 1340 erectus. 188 f. Saint-Ju 


INDEX GEOGRAPHICUS 


nien {Haute-Vienne, ar. Roche 
chouart). 

Junqueium (Feodum ad), 614 j. 

Juoi, secu melius Jvoi (Indre, ar. et 
ce [ssoudun, c™ Sainte-Lizaigne), 
669 e. 

Jupea, 721 h. Jupeau? (Eure-et-Loir, 
ar. Chateaudun, c™” et c” Bonne- 
val). 

Jussi, 667 b. Jussy-Champagne (Cher, 
ar. Bourges, c™ Baugy). 

Justus (S.), 665 |. 666 1. m. 667 d. 
f. Saint- Just (Cher, ar. Bourges, 
c™ Levet). 

Justi (S.) de Saana ecclesia, dicec. 
Rothomagensis , 304 c, Saint-dust 
(Seine-Inf. ar. Dieppe, c™ Bac- 
queville, c’* Saane-Saint-Just). 

Juvigneium, 702 f. Juvigny (Cal- 
vados, ar. Caen, e” Tilly). 

Juys (Le clos as), Rothomagi, 224 a. 


Cf. Judeorum vicus 


K 


Kaigneyum, 700 1. Cagny (Calva- 
dos, ar. Caen, ce" Troarn). 

Kailloé, 652 j. V. Cailloé. 

Kala, 722 j. V. Cala. 

Kalabre (La roial cilé de), 105 a et 
n. 3. V. Calabre. 

Kaletum, 708 e. Kaleti ballivia, 679 
j- 708 f. 774 ¢. V. Caletum. 

Kalleio (Honor de), 694}. V. Cailly. 

Kalli, 613 a. V. Cailly. 

Kamqueinvillare, 634 h. V. Caukain- 
villari (Elonos de). 

Kaniacum, 643 m. 644 b. c. d. V. 
Can. 

Karanian. Quot milites regi prestat, 
608 d. V. Carentonium. 

Karantiileium, 533 d. V. Carantilie. 

Karelli feodum, 655 m. 

Karenten, Constantiensis dicecesis, 600 
e. V. Carentonium. 

Kareatilly, 735d. Carantilly (Manche, 
ar. Saint-L6, e" Marigny). V. Ca- 
rantilie 

Karentonium, 537). Karentonio (De- 
canatus de), 510 ¢. 537 bh. —(Ee- 
clesia de) D10 d. V. Carentonium 

Karentonum, 681 k. VV. Carento- 
nium. 

haretot, Gog n. 6. 

Karevilla, 634 f. Carville (Calvados , 
ar. Vire, ce” le Béeny-Bocage). 

Karevilla). 643 1. 705 f. Carville- 
Pot-de-I’'cr (Seine-Inf. ar. Yvetot, 
ce" Ourville). V. Carevilla. 

Karoli Locus, abbatia, 731 b. et n. 
2. Chaalis (Oise, ar. Senlis, c™ 
Nanteuil-le-Haudouin, c Fontaine- 
les-Corps-Nuds). 

Karon, 617 9. Caron, alias les Arons? 
(Eure, ar. Pont-Audemer, ce” Cor- 
meilles, ec Epaignes). 

Kartegniacum , 647 k. Cartigny (Som- 
me, ar. et ce” Peronne). 

Kartrait, 611 £. V. Cartrait. 

Katalaunensis civitas, 681 j. Chdalons 
sur-Marne (Marne). V. Cathalau- 
nensis. 

Katalleta, 660 b. Chalette (Loiret, 
ar. et e de Montargis). Cf. Cas- 
telletta. 

Katarina: alias Katermee (S.) capella 
seu claustrum apud Savigniacense 
monasterium, 584 b. 585 e. g.587 
d. 588 3. — 58g c. 592 e. bor j. 
6o3 e. V. Savigniacum. 


871 


Katarina (S.) de Monte Rotomagi, 
341 j- 398 b.c. fot f. 407 d. 4o8 
d. 410 c. V. Catharina (S.). 

Katehumo (Ecclesia de), 520 j. V. 
Quetehou. 

Kaieli (Firmitas de), 664 b. 

Katherine (S.) in ecclesia Constan- 
tiensi capellania, 542 f. 

Kauquainvillari , Kauqueinvillari (Ba 
ronia de), 634 g.— (Feodum de), 
707 b. c. V. Caukainvillari (Ho- 
nor de). 

Kauquenequei, 637 b. 

Kaz (Ecclesia de), dicecesis Constan- 
tiensis, 511 b. Catz (Manche, ar. 
Saint-L6, ec” Carentan). V. Caz. 

Kemperliensis conventus Fratrum 
Pradicatorum, 189 k. Couvent des 
Dominicains de Quimperld (Finis- 
tere). 

Ken in Normannia, 447 e. Caen. V. 
Cadomus. 

Kenni (Guionagium et vivarium de), 
654 b. etn. 1. et a. Regny? (Aisne, 
ar, Saint-Quentin, ec” Ribemont). 

Kenorvilla, Kenouvilla, 642 a. — 
(Ecclesia de), diac. Rothomagen- 
sis, 289 a. Canouville (Seine- Inf. 
ar. Yvetot, ce Cany). 

Kernevilla, 611 b. 637 h. Carneville 

Manche, ar. Cherbourg, c°* Saint- 
Pierre-Eglise). 

Kervalae (Feodum de), 621 |. 

Kesnaium, 609 h. Le Quesnay (Man- 
che, ar. c’” et c™ Valognes). V. Kes- 
neium, Quesnaium , Quesneium. 

Kesnei, 616 j. Quesnay (Calvados, ar. 
Falaise, c” Breitteville, c*’ Estrées- 
la-Campagne). 

Kesneium, 610 g. 

Kesnoi, 657 j. Le Quesnoy-en-Santerre 
(Somme, ar. Montdidier, c™ Re- 
sieres )- 

Kesnot Espec, 635 d. 

iKetenvilla, 635 a. Quetteville (Calva- 
dos, ar. Pont-L’Evéque, c” Hon- 
ileur}. 

Ketetot, Gog a. V. Quetetot. 

Kethehou, 536 j. V. Quetehou. 

Ketrevilla, 538 a. et n. 5. V. Quetre 
villa. 

Keue en Brie (La), 82 1h. La Queue- 
en-Brie (Seine-et-Oise, ar. Corbeil, 
ec" Boissy-Saint-Léger ). 

Kevilli (Terra de}, 613 1. V. Kevillia 
cum Magnum et Parvum. 

Kevilliaco Magno (Ecclesia de), 232 
b. Le Grand-Quevilly (Seine -Inf. 
ar. Rouen, ce" Grand-Couronne). 

Kevilliaco Parvo (Ecclesia de), 252 
c. Le Petit-Quevilly (Seme-tof, ar. 
Rouen, c Grand-Couronne). 

Kevillon (Ecclesia de}, dicec. Rotho- 
magensis, 253 e. Quévillon (Seine 
Inf. ar. Rouen, ec Duelair). 

Aibouc, 534 ¢. V. Quibouc. 

Kinceium, 620 a. 

Kinelvilla (Ecclesia de), 521 e. 537 
n. t. Quindville (Manche, ar. Va 
lognes , c" Montebourg). Cf. Kine 
villa. 

Kinevilla, 611 d. V. Kinelvilla. 

Kiquetot (635 g. V. Criquetot? 

Kireium, 621 c¢. 

Ariquetot, 643 g. V. Criquetot. 

Auerquebuc, 537 ©. V. Querquebu. 

Kylebuef (Ecclesia de), diacesis Ko 
thomagensis, 258 |. Quillebeuf 
(Eure, ar. Pont-Audemer). 








872 
L 


Labevilla. V. Martinus (S.) de Labe- 
villa. 

Labia seu forte rectius Lobiw. Les 
Loges (Seine-et-Oise , ar. Versailles , 
ce" et c”* Saint-Germain-en-Laye) , 
633 n. 3. 

Labour ( Terre de) , 38 e. 85 j. (Italie). 

Laceio (Feodumde) , 699 b. V. Lacey. 

Lacey (Feodum de), in Campellis , 
700 k. Lassy (Calvados, ar. Vire, 
ce” Condé-sur-Noireau). V. Laceio 
(Feodum de), Laceyum. 

Laceyum (Froigneium juxta) 700 h. 
j. V. Lacey. 

Lacié, 634 tL. 

Lacon (Grangia de), 667 j. 

Lagny, 796 a. Lagny-sur-Marne (Seine 
et-Marne, a. Meaux). 

Lai, 671 e. L'Hay (Seine, ar. Sceaux, 
ce" Villejuif). 

Laica Villa. V. Martinus (S.) de Laica 
Villa. 

Laicort seu rectius Laincort, 632 k. 
Lincourt (Oise, ar. Beauvais, c°" Le 
Coudray, ce Flavacourt). 

Laignelet juxta Filgerias , Redonensis 
dicecesis, 604 f. Laignelet (Ille-et- 
Vilaine, ar. et c™ Fougeres). 

Lamberti Villa, 641 e.—(Ecclesia de), 
300 c. Lamberville (Seine-Inf. ar. 
Dieppe, ce Bacqueville). 

Lambulli, 615 j. 

Lamda Petrosa, 715 h. V. Lande- 
Perrose. 

Lamecort, 624 m. Lamécoart (Oise, 
ar. et c’" Clermont). 

Lampieuse (La), 15 d. n. 5. Ile de 
Lampedouse. 

Lanci, 660 b. Le Grand et le Petit 
Lancy ( Loiret, ar. et ec" Montargis, 
c™ Chalette), 

Landa. V. Petrus (S.) de Landa. 
Landw honor, 695 f. La Lande-Pairi 
(Orne, ar. Domfront, ec” Flers). 
Landa Aconis. V. Maria (B.) de Landa 

Aconis. 

Landa d’Arou (Ecclesia de) , dicecesis 
Constantiensis, 504 g. 535 e. La 
Lande-d' Airon (Manche, ar. Avran- 
ches, c°" Villedieu). 

Lande de Bourdiaus. Ibi Carolus de 
Francia et Petrus de Aragonia di- 
micaturi, 344 c. f. Les Landes de 
Gascogne. 

Landa de Dorea , 604 m. V. La Dorée. 

Landa Vaiman, alias Vaumont ( Eccle- 
sia de), diccesis Constantiensis, 
5o2 e. 535 a. La Lande-Vaumont 
(Manche, ar. et c” Vire). 

Lande (La), 448 e. n. 4. Les Landes 
Vieilles et Neuves (Seine-Inf. ar. 
Neufchatel , c”” Blangy). 

Lande Perrose, 617 g. 714 d. Lande- 
péreuse (Eure, ar. Bernay, c" Beau- 
mesnil). Cf. Lamda Petrosa, Lende 
Perosa. 

Landean, 601 ¢. 604). (Ille-et-Vilaine, 
ar. el ec” Fougéres). 

Landeis (Feodum aus), 500 h. 

Landela, 721 f. 

Landeles , 534k. Landelles-et-Coupigny 
(Calvados, ar. Vire, ec” Saint-Se- 
ver). Cf. Landelis (Decan. de). 

Landelis (Decanatus de), in dicecesi 
Constantiensi, 502. — (Ecclesia 
de), 503 b. 562 d. V. Landeles. 

Landellis (Parochia de), Abrincensis 
dicecesis, 602 h. Saint-Martin-de- 
Landelle? (Manche, ar. Mortain, 


INDEX GEOGRAPHICUS. 


ce Saint-Hilaire-du-Harcouet). Cf. 
Martinus (S.) de Landellis. 

Landes, 711 j- 717 b. Landes (Eure, 
ar. Louviers, c” le Neubourg, 
c™ Canappeville). V. Lendes. 

Landevico (Parochia de), 599 d. 603 
g- Landivy (Mayenne, ar. Mayenne). 

Landovoisin , 656 e. Longuevvisin (Som- 
me, ar. Péronne, c® Nesle). 

Laneevilla, 639 d. 

Lanescli (Parrochia de) , 572 j. k. 

Lanesvilla (Decima de), 664 h. j. 

Langelon, 644 b. 

Langés, 682 c. Langeais (Indre-et- 
Loire, ar. Chinon). 

Langesne , 717 j- 

Languetot, 641 k. — (Ecclesia de), 
dicecesis Rothomagensis, 285 d. 
Lanquetot (Seine-Inf. ar. Le Havre, 
c*" Bolbec). 

Languetuit , 640 g. h. V. Languetot. 

Langutuiz , 707 k. V. Languetot. 

Lannoy (Abbaye de), ord. Cistercien- 
sis, in diac. Belvacensi, 447 c. 
(Oise, ar. Beauvais, ce" Marseille, 
ce Roy-Boissy). 

Laomervilla, 709 j. 

Laon, 789 d. 813 a. Laon (L’abbaye 
de), 732 d. (Aisne). Cf. Laudu- 
num. 

Lapis (Feodum de), 701 a. 

Larchant juxta Herneiam , 60: e. Lar- 
champ (Mayenne, ar. Mayenne, c” 
Ernée). Cf. Herneia. 

Larci, 652 C. 

Lardi, 673 c. g. |. Lardy (Seine-et- 
Oise, ar. Etampes, c” la Ferté- 
Alais). Cf. Larzi. 

Lardoniers (Feodum aus), 528 g. 

Lariqueti edificia a Bertrando de 
Monte Acuto, abbate Moissiacensi, 
constructa, 211 c. n. 8. Lairiquette 
(Tarn-et-Garonne, ar. et ce” Castel- 
Sarrasin ). 

Larmevilla, 717 j- 

Larrevilla, 631 b. 

Larzi, 674 j. V. Lardi. 

Lastele, 538 f. V. Astella. 

Latenvilla, 625 f. V. Germani (B.) 
de Latenvilla ecclesia. 

Lateranensis platea, 111 f. 

Latini, scilicet Constantinopolitani , 
109 h. 110 j. 

Latton ( La seigneurie in), 442 g. (An- 
gleterre). 

Laudulus (S.), Laudulus (S.) super 
Loson, 533 g. 534 f. 54a c. Saint- 
Louet-sur-Lozon (Manche, ar. Saint- 
L6, ec” Marigny). 

Laudunensia regalia, 759 c. V. Lau- 
dunum. 

Laudunensis castellania, 680 g. — 
civilas, 681 h. — mensura, 658 g. 
— prepositura, 681 b. c. V. Lau- 
dunum. 

Laudunum, 684 c. 722 |. 731 c. 
7ho d. Laon (Aisne). V. Laon, 
Laudunensia regalia, Laudunensis 
castellania. V. Martini (S.) de Lau- 
duno abbatia. 

Laudus (S.), 534 b. 611 e. 612 a. 
Laudi (S.) abbatia, 53a f. 539 j. 


— baronia, 776 g. — decanatus , 


507 h. 534 b. — domus Dei, 
523 g. 525 e. f. 528 j. 53: b. 
548 j. — ecclesia, 507 h. — villa, 


701 j. k. Saint-Lé (Manche). 

Laudi (S.) Constanciensis baronia, ad 
episcopum Constanciensem spec- 
tans, 768 g. 


Laudi (S.) ecclesia a prioratu de 


Burgo Achardi pendet, 238 |. | 
Burgus Achardi. 

Laudi (S.) de Foucarvilla ecclesia , 
523 b. Foucarville (Manche, ar. 
Valognes, c” Sainte-Mére-Eglise ) 
Cf. Focarvilla. 

Laudi (S.) Rothomagensis ecclesia, 
230 h. Eglise de Saint-Lé, a Rouen 
Cf. Lou (Saint-). 

Laudas (S.) de Virevilla, 537 e. Our- 
ville (Manche, ar. Valognes, ¢™ 
Barneville-sur-mer). Cf. Orvilla. 

Launeboure, 87 d. n. 8. Lanslebourg 
(Savoie, ar. Saint-Jean-de-Mau- 
rienne). 

Launoi, 639 j. L’Aunay (Seine-Inf. 
ar. Neufchatel, ec" Gournay). Lau 
noi, 661 |. 

Laurens (S.), 384 b. San Lorenzo 
Nuovo (Italie). 

Laurentius (S.), 644 h. Saint-Laurent 
en-Caux (Seine-Inf. ar. Yyetot, c” 
Doudeville). 

Laurentius (S.), 537 f. n. 8. V. Ra 
dulfi Villa, alias Radivilla. 

Laurentii (S.) villa, 600 m. 

Laurentii (S.) altare in ecclesia Ro- 
thomagensi, juxta quod Odo Cle- 
mens, archiepiscopus Rothoma- 
gensis, sepultus, 4o1 a. 

Laurentii (S.) capella a Bertrando de 
Monte Acuto, abbate Moissiacensi, 
constructa, 211 h. 

Laurentii (S.) castram, 676 d. Saint- 
Laurent-sous-Coyron (Ardéche, ar 
Privas, c™ Villeneuve-de-Berg). 

Laurentii (S.) ecclesia, dicecesis Con- 
stantiensis , in decanatu Gersoii, 
918 f. Saint-Laurent (ile de Jersey). 

Laurentii (S.) Parisiensis ecclesia, 
137 a. Eglise de Saint-Laurent, a 
Paris. 

Laurentii (S.) Rothomagensis eccle- 
sia, 229 e. 230 a. 372 e. Incendio 
vastata, 338 j. foi d. Eglise de 
Saint-Laurent, a Rouen. 

Laurentius (S.) in Brayo, abbatia, 731 
c. n. 9. Saint-Laurent-en- Lions 
(Seine-Inf. ar. Neufchatel, ce Ar- 

ueil), 

Laurentio (S.) de Brievedent (Ecclesia 
de), dieec. Rothomagensis , 277 
Saint-Laurent-de-Brévedent (Seine- 
Inf. ar. le Havre, c” Saint-Ro- 
main). 

Laurentii (S.) in Caleto Minori ec- 
clesia, dicec. Rothomagensis, 304 
b. Saint - Laurent -en-Caux (Seine- 
Inf. ar. Yvetot, c’ Doudeville). 

Laurencius (S.) de Montibus, 637 f. 
Saint-Laurent-du-Mont (Calvados , 
ar. Lisieux, c Mézidon). 

Laurencit (B.) Parvi ecclesia, dicec. 
Rothomagensis , 264 f. Saint-Lau- 
rent-le-Petit, & Envermeu (Seine- 
Inf. ar. Dieppe). V. Envremou. 

Laurentii (S.) de Ronqueroles capella, 
dioec. Rothomagensis, 311 c. Ron- 
cherolles (Eure, ar. et ec Les An- 
delys, c’* La Roquette). 

Laurentii (S.) de Terra Gasta paro- 
chia, in pago Abrincatino, 591 h. 
Saint - Laurent-de-Terregatte (Man- 
che, ar. Avranches , c”” Saint-James). 
Cf: Terra Gasta. 

Lanrentii (S.) de Vallibus ecclesia, 
dicec. Rothomagensis, in decanatu 
de Calvo Monte, 326 k. 

Lausanensis conventus Fratrum Pre- 
dicatorum, 189 g. Cf: Lausanna. 


Lausanna. Ibi conventus monialium 











ordinis Pradicatorum, 1go c. Lau 
sunne (Suisse, ec de Vaud). V. 
Lausanensis conventus, Losenne. 

Lavaleiz, forte ’ Avaloiz, 622 n. 2. 

Laveit, Lavet, Lavetum, 665 |. 666 
m. 667d. Levet (Cher, ar. Bourges). 

Layo (Prioratus de), 458 d. 

Lazarus (S.), 675 a. 

Leaux. Ibi Henricus UI, Anglia rex, 
et Simon de Monte Forti pugnam 
an. 1264 conserunt, 340 b. Lewes 
(Angleterre, c* Sussex). V. Lyaus. 

Lectorensis conventus Fratrum Pre- 
dicatorum an. 1288 erectus , 188 c. 
Couvent des Dominicains de Lectoure 
(Gers). 

Legium, 721 j. La forét de Loge, 
auj. forét d'Orléans (Loiret). 

Leheraumont, 648 k. HAg a. Liéra 
mont (Somme, ar. Péronne, c”" 
iioisel ). 

Lemovica, Lemovice, 187 e. 730 d. 
731 b. Limoges (Haute-Vienne). 
V. Limoges. 

Lemovicensia capitula provincialia 
Predicatorum an. 1253, 1266 ce- 
lebrata, 184 1. 185 a. g. 

Lemovicensis conventus Fratrum 
Predicatorum a beato Dominico 
an. 1219 ereclus, 187 g. 

Lemovicensis diacesis, 320 j. 432 d. 
— episcopatus , 196 h. Diocese de 
Limoges. 

Lemozins, 818 h. Les Limousins. 

Lenammont, 632 Tf. 

Lencestre (Conté de), 17 ©. Leicester 
(Angleterre) . 

Lende Perosa, 705 c. V. Lande Perrose. 

Lendes, 635 k. Cf. Landes. 

Lendin (Kcclesia de), dicec. Rothoma- 
gensis, 240 e. Le Landin (Eure, 
ar. Pont-Audemer, c’" Koutot). 

Lengrone, 610 ¢. V. Ingronia. 

Lens, 630 g. 

Lens, 682 a. 684 ©. 723 a. — (La 
chastelerie de), 819 g. ( Pas-de-Ca- 
lais, ar. Béthune). 

Lenstayilla (Ecclesia de), diac. Ro- 
thomagensis, 249 f. Lestanville 
Seine Inf. ar. Dieppe, ce Bacque- 
ville). 

Leniam ,667 a. Lantan (Cher, ar. Saint- 
Amand-Mont-Rond, ce” Dun-ie- 
Roi). V. Lentanno (Parrochia de), 
Lenten. 

Lentanno (Parrochia de), 666 h. V. 
Lentam. 

Lenten (Parrochia de), 666 h. — 
Decima de), 666 h. V. Lentam. 
Leodegarius S.), 631 g. h. 633 n. :. 
Saint-Leger (Seine-et-Oise, ar, 

et ec" Saint-Germain-en-Laye ). 

Leodegarius (S.), 667 j. Saint-Léger 
(Indre, ar. etc" Issoudun, c"’ Meu 
ret-sur-Brives). 

Leodegarii (S. capella, in parrochia 
de Vesly, 308 f. V. | elly. 

Leodegarii (S.) ecclesia, dice. Con- 
stantiensis ,495}.533k. Saint-Léger 

Manche, ar. Avranches, c” la 
Haye-Pesnel). 

Leodegarii (S.) ecclesia, diceecesis Ko- 
thomagensis , 239 k. Saint-Léger-du- 
Genneley (Eure, ar. Pont-Audemey, 
ce” Blangy). 

Leodegarii (S.) ecclesia, dicec. Rotho- 
magensis, 267 d. — ecclesia Au- 
gensi data, 451 e. Saint-Léger-auz- 
Bois (Seine-Inf. ar. Neufchatel-en 
Bray, c°” Blangy). 


Leodegarii (S.) de Aumenecor! eccle- 


TOME XXIII. 


INDEX GEOGRAPHICUS. 


sia, diac. Rothomagensis, 320 e. 

Beauregard (Oise, ar. Beauvais, c”" 
Formerie, ce’ Héricourt-Saint-Sam- 
son). 

Leodegari (S.) de Drincort ecclesia, 
dicee. Rothomagensis, 326 h. De- 
lincourt (Oise, ar. Beauvais, c”" 
Chaumont). V. Droencurt. 

Leodegari (S.) de Mesnillo ecclesia, 
dic. Rothomagensis, 326 c. Mes- 
nil-Théribus (Oise, ar. Beauvais, c”" 
Auneuil). 

Leodegarii (S.) de Meunencort ecclesia, 
dive. Rothomagensis, 318 h. Me- 
nucourt (Seine-et-Oise, ar. et c” 
Pontoise). 

Leodegarius (S.) de Yvilla, 233 d. 
Cf. Huivilla. 

Leodiensis conventus Fratrum Prae- 
dicatorum , 189 f. Lrége (Belgique). 

Leomania decimae a Clemente V no 
bilibus concesse, 207 a. La Loma- 
gne, pagus quidam. cujus caput erat 
Lectoure (Gers). 

Leon, 700 j. Lion-sur-Mer (Calvados, 
ar. Caen, c” Douvres) ? Cf. Lion. 
Leon sur le Rone, 225 b. Lyon (Rhone). 

V. Lugdunum 

Leonardus (S.), 618 f. 636 f. Saint- 
Léonarid-des-Pares (Orne, ar. Alen 
con, ce" Courtomer). 

Leonardi (S capella , dicec. Con- 
stanliensis, in decanatu de Valo- 
niis, 520 ¢. 

Leonardi (S.) juxta Creolium ecclesia , 
dice. Kothomagensis , 260 b. Eglise 
Saint-Léonard-du-Bel, a Criel (Seine 
Inf. ar. Dieppe, ce" Eu). 

Leonardi (S.) de Fraxino capella, 
diac. Rothomagensis, 299 b. Samnt- 
Léonard-de-Fréne, a Biville-la-Bai- 
gnarde (Seine-Inf. ar. Dieppe, c” 
Toles ). 

Leonardi (S.) de Insula Bona lepro- 
sarie capella, 286 k. Cf. Insula 
Bona. 

Leones, 696 j. 751 d. n. 36. Lyons- 
la-Forét (Kbure, ar. les Andelys). 
Cf. Lions, Liuns. ; 

Lesbor, 641 k. Lebourg (Seine-Inf. ar. 
etc" Yvetot, c’ Valliquerville). 

Lesdin, 653 1. Lesdins (Aisne, ar. et 
c” Saint-Quentin). 

Letequive, 392° k. Letteguives (Eure, 
ar. les Andelys, ec’ Fleury-sur- 
Andeile). Cf. Litigiva. 

Leuthére, oppidum a Carolo Ande- 
gavensi obsessum, 30 j. Lucera 

Italie, prov. de la Capitanate). 

Levainfontainne (Feodum de), 626 
fi, #. 

Levenpont Molendinum de), 674 g. 
Levimpont (Seine-et-Oise, ar. Ram- 
houillet, « Dourdan, c” Saint- 
Cyr-sous-Dourdan). 

Levilla (Ecclesia de), 524 a. 537 e. 
Liesville (Manche, ar. Valognes, 
ce" Sainte-Mére-Eglise ). 

Levin (Guivarvilla in), 614 h. Le 
Lieuvin (haute Normandie). V. 
Lexoviensis. 

Lexivensis, 695 h. n. 18. V. Lexo- 
viensis. 

Lexovie, 546 a. Ibi capilulum gene- 
rale ordinis S. Benedicti an. 1263 
celebratum, 455 b. Lisieux (Cal- 
vados). Cf. Lexoviensis ballivia, 
Lisieus, Luisieés. 

Lexoviensis, 696 n. 12. Le Lieuvin 
‘haute Normandie). V. Levin. 

Lexoviensis ballivia, 637 e. 710 ©. 


873 


— banleuca, 694 a. — civitas, 
681 g. — diwcesis, 258 b. 545 b. 
— ducatus, 636 j. — episcopa- 
tus, 491 c. — ecclesia B. Petri, 
227 d. — ecclesia cathedralis 
combusta, 213 c. — urbs a Guil- 
lelmo episcopo clausa, 227 g. V, 
Lexovie. 

Lexoviensis conventus Fratrum Pra- 
dicatorum, 189 j 

Leyre (La), 633 a. La Laire, prope 
Bréancon (Seine-et-Oise, ar. Pon- 
toise, c°" Marines). 

Lezanaium, 667 h. Lazenay (Cher, 
ar. Bourges, ce” Levet, ec" Argay). 

Liceinm, 667 f. Lissay (Cher, ar. 
Bourges. c" Levet). 

Lices (Decima de), 671 e. Lisses 
(Seine-et-Oise, ar. et c” Corbeil). 
Liehaume. V. Georgius (S.) de Lie- 

haume. 

Liebof, 616 1. 

Liencort, Liencurt (Alnetum sub), 
650 h. n. 11, Liancourt (Oise, ar. 
Beauvais, ce" Chaumont). Cf. Ma- 
ria (S.) de Liencort ecclesia, Petri 
(S.) de Liencuria ecclesia. 

Lierrevilla. V. Martinus (S.) de Lier- 
revilla. 

Liiscort, 656 b. Licourt (Somme, ar. 
Péronne, c™ Nesle). 

Liger, 665 e. 668 c. 681 j. k. Ligeris 
pedagium, 661 h. Ligeris feodum, 
663 j. La Loire, fleuve 

Ligier (S.) de Bordeni (L’iglise de), 
2hg k. Saint-Léger-du-Bourg-Denis 
(Seine-Inf. ar. Rouen, ce’ Darne- 
tal). V. Bordeniacum. 

Lii, 705 n. 14. 

Liliaco (Ecclesia de), dicec. Rotho- 
magensis, 312 k. Lilly (Eure, ar. 
les Andelys, ec Lyons-la-Foret). 

Lille, 812 b. 813 b, (Nord). 

Limaium. V. Albinus (S.) de Limaio, 
Lymez. 

Limanvilla, 643 b. 644 a. Lémanville 
Seine-Inf. ar. Yyetot, ce Ourville, 
ec’ Saint-Vaast-Dieppedalle ). Cf. Li- 
menvilla. 

Limbecort, 7iha. 

Limbeof, 715 c. Limbeuf (Eure, ar. 
Louviers, ce" le Neubourg, e"* Cri- 
quebeul-la-Campagne). 

Limechon, in insula Cypri. Hue Ludo- 
vicus IX et fratres ejus appellunt, 
468 b. Limisso. Cf. Nimocium. 

Limenvilla en Chauz, 614 h. V. Li- 
manvilla. 

Limesi (Ecclesia de), dicec. Rothoma- 
gensis, 294 j. Lumesy (Seine-Inf. 
ar. Rouen, c” Pavilly). Cf. Limessi. 

Limessi { Placita de), 613m. V. Limesi. 

Limez V. Supplicius (S.) de Limez. 

Limoel, 671 d. Limeil-Brevannes 
(Seine-et-Oise, ar. Corbeil, e¢" 
Boissy-Saint-Léger ). 

Limoes , 673 |. Limours (Seine-et-Oise, 
arrond. Rambouillet ). Cf Limoiis 
(Terra de). 

Limoges, 444 hh. (Haute-Vienne). Cy. 
Lemovice. 

Limoiis (Terra de), 672 f. V. Lumoes. 

Limosi conventus Fratrum Pradica- 
torum circa i340 erectus, 188 g. 
Limoua (Aude). 

Linaia (S.). 668 1. 66g d. Sainte-Li- 
caigne (Indre, ar. etc" Issoudun). 

Linaia, 672 m. Linas (Seine-et-Oise , 
ar. Corbeil, ¢” Arpajon). 

Linbof, 706 d. V. Liebof. 


Linconiensis dicecesis, 454 d. — ec- 


110 


tn — SS oe eee eee ee ee 





i 
| 
| 








874 
clesia, 404 h. V. Lynconiensis ci- 
vilas. 

Lindebo, 644 h. Lindebauf (Seine- 
Inf. ar. Yvetot, ce Yerville). 

Lineria, 668 h. Ligniéres (Cher, ar. 
Saint-Amand-Mont-Rond ). 

Lineriis (Terra de) , 657 1. Ligniéres 
(Somme, ar. et c™ Montdidier). 

Linerola, 666 e. 667 f. Lignerolles 
(Indre, ar. la Chatre, ec” Sainte- 
Sévere). 

Lineroles, 662 j. Liqnoreilles (Yonne , 
ar. Auxerre, c”" Ligny). 

Lingonensis civitas, 681 j. Lingo- 
niensis conventus Fratrum Predi- 
catorum, 189 f. Langres (Haute- 
Marne). 

Lingrevilla (Ecclesia de), diaee. Con- 
stantiensis, 497 ¢. 533 g. 610 e. 
Lingreville (Manche, ar. Coutances , 
c*" Montmartin-sur-mer ). 

Linguévre (Terra de), 709 b. Linge- 
vres (Calvados, ar. Bayeux, c”* Bal- 
leroy ). 

Liniéres , 664 a. Lignieres (Yonne, ar. 
Joigny, ¢’" Bleneau, c™ Champi- 
gnelles). 

Lintot (Ecclesia de) , dicec. Rothoma- 
gensis, 285 k. Lintot (Seine - Inf. 
ar. le Havre, ce Bolbec). 

Linviler, Linviller (Ecclesia de) , diac. 
Rothomagensis , 328 f. 632 e. Li- 
villiers (Seine-et-Oise , ar. Pontoise, 
c*" TIsle-Adam). 

Lion, 621 a. Lion-sur-mer (Calvados , 
ar. Caen, ec” Douvres). V. Leon. 

Lions, 695 j. V. Leones. 

Lions, 823 n. 1. V. Lugdunum. 

Lira, 747 e, n. 22, 751 c, n. 20. 
La Neuve-Lyre vel La Vieille-Lyre 
(Eure, ar. Evreux, c” Rugles). 

Lis (Abbatia du), prope Meledunum 
super Sequanam a Blancha de Cas- 
tella condita, 425 f. Le Lys (Seine- 
et-Marne, ar. etc” Melun, c”’ Dam- 
marie-les-Lys ). 

Lisiacum, 665 g. Lizy (Cher, ar. 
Bourges, c” Saint-Martin-d’Auxi- 
gny, c"’ Pigny). 

Lisieus, Lisieux, 821 a. 813 f. (Cal- 
vados). Cf. Lexovie. 

Lislebonne (Concilium de), 330 h. j. 
Lillebonne (Seine-Inf. ar. le Havre). 
V. Insula Bona, Leonardi (S.) de 
Insula Bona leprosaria, Maria (S.) 
de Castello ecclesia. 

Lisotres, O45 g. Lisores (Calvados, 
ar. Lisieux , c*" Livarot). 

Lison, 633 h. (Calvados, ar. Bayeux, 
ec Isigny). V. Lyson. 

Lisorcio (Ecclesia de), diac. Rotho- 
magensis, 313 j. Lisors (Eure, ar. 
les Andelys, ¢* Lyons-la-Forét). 

Lisst, 671 a. Lissy (Seine-et-Marne, 
ar. Melun, ec Brre-Comte-Robert). 

Lissiacum, 682 b. Livy (Yonne, ar. 
Sens, c* Pont). 

Litahare ( Ecclesia de), 514 ¢. Lithaire 
(Manche, ar. Coutances, c”" la 
Haye-du-Puits). Cf. Lithehare, Lu- 
thehare , Thome (S.) parochia. 

Litetot (Ecclesia de) , dicec. Rothoma- 
gensis, 240 a. Lilletot (Eure, ar. 
Pont-Audemer, c’" Quillebeuf). 

Lithehare, 538 e. V. Litahare. 

Litigiva (Ecclesia de), diac. Rotho- 
magensis , 247 h. Lettequives (Eure, 
ar. les Andelys, c°” Fleury-sur-An- 
delle). C/. Letequive. 

Live (Terra de la), 613 | 

Liuns (Feclesia de), diceee. Rothoma 


INDEX GEOGRAPHICDS. 


gensis , 313 g. Lyons-la-Forét (Eure, 
ar. les Andelys). Cf. Leones, 
Lions. 

Liveit, Livetum, 634 j. 635 e. g. Li- 
vet-sur-Authou (Eure, ar. Bernay. 
ce” Brionne). Cf. Germanus (S.) de 
Liveit. 

Livervilla (Ecclesia de), dicec. Constan- 
tiensis, 495 e. 532 j. Linverville 
(Manche, ar. Coutances, c” Saint- 
Malo-de-la-Lande, c™ Gouville). 

Livriacum in Bria, 6701. Livry (Seine 
et-Marne, ar. et c’" Melun). 

Lizerai, Lizeraium, Liziraium , 668 |. 
669 a. b. c. e. Lizeray (Indre, ar. 
et c”" Issoudun). 

Lo (S.), 224 a. V. Laudus (S.). 

Loarden, 618 b. Cf. Lohardera. 

Lochi, 665 g. h. Lochy (Cher, ar. 
Bourges, c”" Levet, c" Lissay-Lo- 
chy). 

Lochoour (Prebenda de), 702 d. 

Loci Restaurati abbacia, 719 f. Liew 
Restauré (Oise , ar. Senlis ,c”" Crépy, 
c" Bonneuil-en-Valois). 

Locus Sanctus ,670j. Lieusaint (Seine- 
et-Marne, ar. Melun, c” Brie- 
Comte-Robert). 

Lodonia, ab Eduardo de Anglia ob- 
sessa, 218 e. V. Londres. 

Loe (La), 382 h. La Loye (Jura, ar. 
Dole, c*" Montbarrey ). 

Loerviller, 721 g. 

Loeusses , 63 k. 

Loges (Terra des), 645 a. Les Loges 
(Seine-Inf. ar. le Havre, ec" Fe- 
camp). Cf. Logis (Feodum de), 
Loiges (Les). 

Logie, 701 c. Logis (Feodum de), 

Gog c. Les Loges? 

Logis (Feodum de), 696 k. V. Loges 
(Terra des). 

Logia juxta Breceium, 594 j. — Lo- 
gis (Parochia de) , Abrincensis dic- 
cesis, 594 k. 597 f. 5qg j. 603 c. 
Loges-sur-Breeey (Manche, ar. 
Avranches, c*" Brecey ). 

Logia anie Ruppem Fortem, 674 d. 


s 


g. Les Loges (Seine-et-Oise, ar. 
Rambouillet, ec” Dourdan, ec" Saint- 
Cyr-sous-Dourdan). 

Lohardera, 618 a. Lohardiére (Orne , 
ar. Argentan, ec le Merlerault, ¢’ 
Sainte-Gauburge). V. Loarden. 

Loiges (Les) , ecclesia diocesis Rothoma- 
gensis, 287 f. V. Loges (Terra des). 

Loime, 663 m. Louesme (Yonne, ar. 
Joigny, c* Bléneau). 

Lombardia, 108 g. 109 a. 114 e. 
123 h. 179 g. 317 ¢. Lombardie 
civitates , propter controversiam in- 
ter Ecclesiam Romanam et Frede- 
ricum imperatorem ortam, in par- 
tes distracte, 213 d. Lombardia 
provincia ordinis Fratrum Pradi- 
catorum, 183 c. 184 c. Lombardie 
(Italie). Cf Lombardie. 

Lombardie, 24 h. V. Lombardia. 

Lombars (Les), 31 k. 33 d. e. 

Lomberiensis ecclesia ‘Tolosane me- 
tropoli noviter erecta suffraganea , 
349 e. L’évéché de Lombez (Gers). 

Lomervilla (Feodum de), 696 a. 
Lammerville (Seine-Inf. ar. Dieppe, 
ce" Bacqueville). Cf. Loomervilla. 

Lonbof, 715 j- 

Lonemesnil, 639 ¢. Longmesnil (Seine 
Inf. ar. Neufchatel-en-Bray, c 
Forges ). 

Loncovilla. V. Lucianus (S.) de Lon- 
covilla 


Loncpeen (Capella de) V. Audoenus 
(S.) de Lonepeen. 

Londa, Londe (la), 643 n. 697 j. 
Londe (Ecclesia de la) , dicec. Rotho- 
magensis, 236 d. La Londe (Seine- 
Inf. ar. Rouen, ce” Elbeuf). Cf. 
Lundz ballia. 

Londinieres (Ecclesia de), dicec. Ro- 
thomagensis, 265 h. (Seine-Inf. 
ar. Neufchatel-en-Bray). 

Londini capitulum generale Fratrum 
Predicatorum, an. 1335 celebra- 
tum, 188 g. V. Londres. 

Londoniarum porta principalis, 344 
e. V. Londres. 

Londonienses contra Henricum III, 
Anglia regem, rebelles, 216 j. 
Habitants de Londres. 

Londres, 17 h. (Angleterre). Cf. Lo 
donia, Londinum, Londonie, Lon 
donienses. 

Longa Fame (Haia de), 516 e. 

Longa Resia (Feodum de), apud 
Stampas, 625 h. V. Stampe. 

Longa Rua (Ecclesia de), diac. Ro- 
thomagensis, 2435 a. Longuerue 
(Seine-Inf. ar. Rouen, ce Buchy). 

Longa Villa, 436 b. Longe Villx 
assisia, 282 c. — decanatus, 256 j. 
328k. — ecelesia S. Fidis, 25g f. 
— feodum, 708 d. — mensura, 
952 f. — prioratus 434 f. Eidem 
prioratui donationes facta et ab 
Alexandro papa III conlirmate , 
435 a. b. c. Hue fulgur cadit, 345 
b. 351 b. Longueville (Seine-Inf. 
ar. Dieppe). 

Longa Villa, 622 d. e. Saint- Marcel 
(Eure, ar. Evreux, c” Vernon). 

Longa Villa, 630 e. 

Longa Villa (Ecclesia de), diac. 
Constantiensis , 4g9 b. 704 d. Lon 
gueville (Manche, ar. Coutances , 
ce" Bréhal). Cf Longuevilla. 

Longes, 634 a. Lonques (Calvados, 
ar. Bayeux, ce" Ryes). 

Longevilla (S. Fides de), 640 d. e. 
Sainte-Foy (Seine-Inf.). V. Fides 
(S.) de Longevilla. 

Longlat le Teisson, 715 £. Lonlai-le- 
Tesson (Orne, ar. Domfront, c” 
La Ferté-Mace ). 

Longua Toscha, 604 e. 

Longuel (Ecclesia de), dicec. Rotho 
magensis, 301 j. Lonqueil-Sainte- 
Marie (Seine-Inf. ar. Dieppe, c”" 
Offranville). 

Lonquesse, 624 f. — (Illi de), 630 f. 
— (Molendinum de), 631 f. Lon 
quesse (Seine-et-Oise, ar. Pontoise, 
ce" Marines). C/. Gydaldi (S.) de 
Lonquesse ecclesia. 

Longueval, 649 a (Somme, ar. Pé 
ronne, ce" Combles). 

Longuevilla , 533 j. Longueville (Man 
che). V. Longa Villa. 

Longueville-le-Giffart, 441 j. (Seine 
Inf.). V. Longa Villa. 

Longum Pirarium, 638 f. 

Longum Pratum, 617 d. 715 k. 
Longpré (Eure, ar. Bernay, c” Bro- 
glie, c’ Bose-Morel). 

Longo Boello, alias Bouello (Forests 
de), 250 d. 612 j. La forét de Long 
boel (Seine-Inf. ar. Neufchatel-en 


Bray). 
Longo Campo (Ecclesia de), dice 
Rothomagensis, 314 a. — (Feo- 


dum de) ,772 e. Longchamps (Eure, 
ar. les Andelys, c™* Etrépagny). 
Longus Pons, 653 g. 723 f. g. Longi 














Pontis abbatia, 731 b. Longpont 
(Aisne, ar. Soissons, ec” Villers- 
Cotterets ). 

Longi Pontis parrochia, 672 i. £ 
Longpont (Seine-et-Oise, ar. Cor- 
beil, c” Longjumeau). 

Longo Rege (Ecclesia de), dicec. Ro- 
thomagensis, 261 f. Longroy (Seine- 
Inf. ar. Dieppe, ec" Eu). 

Lonpang , 656 c. 

Lonviller, monasterium Cisterciense , 
446 bh. Longvillers (Pas-de-Calais , 
ar. Montreuil-sur-Mer, c*" Etaples). 

Lonvillers, 634 c. e. Longqvillers (Cal- 
vados, ar. Caen, c” Villers-Bocage). 

Loomervilla, 640 |. 641 h. V. Lomer- 
villa. 

Loon, 633 h. V. Léon, Lion, Lyons. 
Lorei, 659 j. Lorey (Loiret, ar. Pi- 
thiviers, ce” Beaune-la-Rolande). 

Loreium, 609 |. V. Lorey (Le). 

Lorens (Kglise de Saint-) Viterbii. Ibi 
Ilenricus de Anglia a Guidone de 
Monteforti trucidatus, 86 d. Cf. 
Viterbe. 

Loreor (Ecclesia de}, dicee. Constan- 
liensis, Agg f 9335 j. Le Loreur 
(Manche, ar. Coutances, ce" Bré- 
hal) 

Loreto (Ecclesia de), diac. Constan- 
tiensis, 501 c. V. Loreium, Lorey 
(Le). 

Lorey (Le), 533 b. Le Lorey (Manche, 
ar. Coutances, c” Saint-Sauveur- 
Lendelin ). Cf. Loreiam, Loretum. 

Lormesons, 625 a. Lormaison (Oise, 
ar. Beauvais, c’" Méru). 

Lorrelau, 638 h. 

Lorriacum , 676 k. 682 b. 687 |. 722 
f. h. Lorriaci balliva, 689 k. V. 
Lorris, Lorriz. 

Lorriacum in boscagio, 682 b. Lorrez- 
le-Bocage (Seine-et-Marne, ar. Fon- 
tainebleau ). 

Lorris, 743 d. Lorris (Loiret, ar. 
Montargis). Cf. Lorriacum, Lorriz. 

Lorriz, 795, n. 8. Cf. Lorriacum., 
Lorris. 

Losdunum, 682 c. Loudun (Vienne). 

Losenne, 382 k. Lausanne (Suisse). 
Cf. Lausanensis conventus, Lau- 
sanna. 

Losseio (Ecclesia de), dicee. Rotho- 
magensis, 295 b, n. 1. Drosay 
(Seine-Inf. ar. Yvetot, ¢" Saint- 
Valery-en-Caux). 

Lot, in Anglia, 442 h. nm. g. 

Lotaringia, 183 d. La Lorraine. 

Lou (S.) de Roen, 249 k. Cf. Laudi 
(S.) Rothomagensis ecclesia. 

Louvecamp (Ecclesia de), dicec. Ro- 
thomagensis , 273 a. Leuvicamp 
(Seine-Inf. ar. Neufchatel-en-Bray, 
ce” Forges, c Mesnil-Mauger). C/- 
Loveicamp. 

Louvetot (Ecclesia de), dicec. Rotho- 
magensis, 246 f. Louvetot (Seine- 
Inf. ar. Dieppe, ce” Bellencombre , 
ce“ Grigneuseville). 

Louviers (Foresta, manerium, parro- 
chia de), 332 a. b.'c. (Eure). 

Louvres (Chastel du) de Paris, 70 a. 
Louvre (La tor dou), 129 h. Hue 
Enguerannus de Coaci in carcerem 
abductus, 16 b. c. Ibi Petrus de 
Brocia castellanus , 99 k. Le Louvre, 
a Paris. Cf. Lupere castrum. 

Lovegneium super Ollam, 706 c. V. 
Lovigné. 

Loveicamp, 639 b. V. Louvecamp. 

Loveri, 658 e. 


INDEX GEOGRAPHICUS. 


Lovetot (Ecclesia dz), dice. Rotho- 
magensis, 251 d. Louvetot (Seine- 
Inf. ar. Yvetot, ec Caudebec. 

Lovieres , 633 j. Louvieres (Calvados, 
ar. Bayeux, c” Trévieres). 

Lovigné, 591 g. 595 e. 596 g. 598k. 
6o2 c. 604 |. Louvignéd-du-Deésert 
(Ille-et-Vilaine, ar. Fougéres). 

Loviqné, Lovignei, Lovigni super Ou- 
nam, Osne vel Oasne, 616 h. 1. 
715 b. Louvigny (Calvados, ar. 
Caen). Cf. Lovegneium , Lovigni-le- 
Pelit. 

Lovigni le Petit, 616 j. Cf. Lovigné 
super Ounam. 

Lu. V. Marie (B.) de Lu ecclesia. 

Luat, 628 f. Le Luat-Clairet (Eure- 
et-Loir, ec” Dreux, c’ Luray). 

Lubinus (S.), 623 f. Saint-Lubin 
(Seine-et-Oise, ar. Pontoise, c” 
Marines). 

Lue (Castellum de), 778 j,n. 20. Les 
Lucs (Vendée, ar. la Roche-sur- 
Yon, c le Poiré). 

Lucana, 196 j. Lucques (Italie). V. 
Lucha. 

Lucani a Januensibus debellati, 196 
j. Les Lucquois. 

Lucaria, 721 

Lucaseria (Ecclesia de), dicec. Rotho- 
magensis , 252 k. Satnt-Thomas-la- 
Chaussée (Seine-Inf. ar. Rouen. 
c”" Maromme). 

Luceinm, 668 h. Lugay-le-Libre (In- 
dre, ar. Issoudun, ce” Vatan). 

Luceio (Feodum de), 619 h. 

Lucerna (Abbatia de), Pramonstra- 
tensis ordinis, 532 g. — (Abbas 
de), patronus ecclesia de Mesnilo 
Roberti, 503 a. La Luzerne d’Ou- 
tremer (Manche, ar. Avranches, c” 
la Haye-Pesnel). 

Luceto (Feodum de), 709 g. 

Lucha. Ibi Leonardus , episcopus Al- 
banensis, moritur, 198 a. Lucques 
(Italie). V. Lucana. 

Luci, 661 b. c. Luey (Loiret, ar. et 
ce" Gien), 

Luci, 271 e. 641 c. Lucey (Seine-Inf. 
ar. et c” Neufchatel-en-Bray). 

Lucianus (S._), 639 g. k. Luciani (S.) 
ecclesia, 241 f. Saint-Lucien (Seine- 
Inf. ar. Neufchatel-en-Bray, c” Ar 

~ gueil). 

Luciani (S.) de Aquevilla ecclesia, 
dieec. Rothomagensis, 310 h. Hac 
queville (Eure, ar. les Andelys, ¢™" 
Etrépagny). 

Luciani (S.) de Auvernes ecclesia, 
diec. Rothomagensis, 317 e. 
Avernes (Seine-et-QOise, ar. Pon- 
toise, c*” Marines). Cf. Avenerie. 

Luciani (S.) de Bare ecclesia , dice. 
Rothomagensis, 268 c. Barques 
(Seine-Inf. ar. Neuchatel, c’" Au- 
male, c"* Marques). 

Luciani (S.) de Corcellis ecclesia, 
dicec. Rothomagensis , 318 j. Cour 
celles-sur-Viosne (Seine-et-Oise, ar. 
Pontoise, c”" Marines) Cf. Corcelle. 

Luciani (S.) de Lonconvilla ecclesia , 
dice. Rothomagensis, 523 j. Lo- 
conville (Oise, ar. Beauvais, c°" 
Chaumont). 

Luciani (S.) de Pooilli ecclesia , dicec. 
Rothomagensis, 324 |. — 325 a. 
Pouilly (Oise, ar. Beauvais, ec" 
Meru ). 

Lucie (Feodum de), 503 e. 

Lucien (L’abbaye de S.) de Beauvais, 
732 d. 


cv, 
o 








875 

Lucionensis ecclesia in cathedralem 
erecta, 349 f. Eglise de Lugon 
(Vendée, ar. Fontenay-le-Comte). 

Lucius (S.), 712 a. 716 j. Saint-Luc 
(Eure, ar et c” Evreux). 

Ludovici (S.) in ecclesia Constan- 
tiensi capellania, 542 f. 

Ludunum super Rodanum. Huc In- 
nocentius IV venit, 4g2 a. V. Lug- 
dunum. 

Lugdunenses, 813 j. 814 d. 
Lyonnais. V. Lugdunum. 

Lugdunensis civitas, 206 a. b. j. V. 
Lugdunum. 

Lugdunensis conventus Fratrum Pra- 
dicatorum an. 1218 erectus, 189 c. 

Lugdunum, 176 d. 182 b. 214 b. 
338 a. 823 e. Huc venit Innocen- 
tius papa IV, concilii celebrandi 
causa, ibique moratur, 144 d. 213 
h. Goo g. h. k. 4o1 b. 454 h. Con- 
cilium ibi ab eodem papa celebra- 
tum, 113 f. 114 c. 195 f. g. 213 
h. 338 g. 466 d. 469 a. Ibi Odo 
Clemens ab Innocentio IV archie- 
piscopus Rothomagensis consecra- 
tus, 4oo h. Lugdunum I[nnocen- 
tius IV linquit, Komam rediturus , 
214 j. Ibi concilium a Gregorio 
papa X an. 1274 celebratum , 142 
h. 406 j. Ibi Johannes XXII in 
summum pontilicem electus, 349 
c. Lyon (Rhone), V. Leon-sur-le- 


Les 


Rone , Ludunum , Lugduneasis civi- 
tas, Lyons, Lyons-sus-le-Rone. 

Luingni, 664 k. Lugny (Seine-et- 
Marne, ar. Melun, c” Brie-Comte- 
Robert, ec” Moissy-Cramayel ). 

Luireonga (Sancta) , 658 c. 

Luisyés, 394 h. Lisieux. Cf. Lexovie. 

Luitameria, Luitumeria (Prioratus 
de), 528 d. La Lutumiere, a Bria 
(Manche, ar. et c” Valognes ). 

Lunde ballia, 709 k. La Londe (Seine- 
Inf. ar. Rouen, c” Elbeuf). V. 
Londa. 

Lunerai, Lunerey, dicec. Rothomagen- 
sis, 303 k. 435 hb. Luneray (Seine- 
Inf. ar. Dieppe, ¢* Bacqueville). 

Lungnen seu melius Livignen, 651 b. 
— (Bosci et fortericia de) ibid. Li- 
vignen (Oise, ar. Senlis, ec" Betz). 

Lupa, 659 |. Le Loing, riviere. 

Lupere castrum Parisius, 165 g. Le 
Louvre, 4 Paris. V. Louvres (Chastel 
du). 

Lupi (S.) ecclesia, 327 b. et n. 1. 
V. Boubiez. 

Lupi (S.), Lupi (S.) jeata Abrincas 
parochia, 5gy g. 603 j. 

Lupicauda (Kcclesia de), dicec. Ro- 
thomagensis, 266 e. La Leuqueue 
(Seine-Inf. ar. Neufchatel-en-Bray, 
c”" Londiniéres, c”* Smermesnil ). 

Lupo Pendu (Oscha de), 665 f. 

Lura, diwc. Rothomagensis, 279 k. 
Leure (Seine-Inf. ar. ec” et c” le 
Ilavre). 

Lurreium, 637 d. Liearey? (Eure, 
ar. Pont-Audemer, c”  Saint- 
Georges-du-Vievre). 

Lutevorum Claromontensis conven- 
tus ordinis Fratrum Predicato- 
rum, 191 k. Clermont-de-l’ Herault 
‘Herault, ar. Lodeve). 

Luthehare (Honor de), 608 ¢ 610 k. 
Lithaire (Manche, ar. Coutances, 
ce” la Haye-du-Puits). V. Litahare. 

Lyaus (Abbaye de), 17 hi. Lewes (An- 
gleterre, comté de Sussex). V. 
Leaux. 


110. 














876 
Lyes, 705 I. all 
Lymez, 717 j- Limay (Seine-et-Oise, 
ar. Mantes). Cf. Albinus (S.) de 
Limaio. 
Lymozin, 809 c. Le Limousin. 
Lynconiensis civitas in Anglia. Puer 
 quidam ibi a Judwis, in contemp- 
tum christiane fidei, cruciatus, 
hod f.-j. Lincoln (Angleterre). C/- 
Linconiensis diacesis. 
Lyon (La mer du), 4i g. h. k. Le 
: golfe du Lion. 
Lyon, Lyons, 811 f. 823 a. (Rhéne). 
 V. Lugdunum 
Lyons, 613 c. 615 n. 1. 681 m. 707 
: j. Lion-sur-Mer (Caivados , ar. Caen, 
ce" Douvres). Cf. Leon, Lion , Loon. 
Lyons-sus-le Rone, 23 e. 4o g. 57 d. 





























































gi a. — f. 135 b. V. Lugdunum. 
Lyra abbatia, Lyrense monasterium, 
Abg f.— 470 b. et n. 3. Cf. Maria 


(S.) de Lyra. 
Lyson, 7oo f. Lison (Calvados, 
Bayeux, c” Isigny). Cf. Lison. 


M 


Maalou, 617 b. Malou (Eure, ar. 
Pont-Audemer, c°" Cormeilles, c" 
Saint-Pierre-de-Cormeilles ). 

Macé, Abrincensis diocesis, 599 b. 
703 j. Macey (Manche, ar. Avran- 
ches, c’" Pontorson), Cf. Mache. 

Maceriw, 655 c. Mézieres (Aisne ,ar. 
Saint-Quentin, ce" Moy). 

Maché, villa, monasterio Montis S. 
Michaelis servitium militare debet , 
571k. V. Mace. 

Machegoz , 781 e. 

Machel, 662 ¢. Machault (Seine-et- 
Marne, ar. Melun, c® le Catelet). 

Macheri, 672 1. Machery (Seine-et- 
Oise, ar. Rambouillet, c" Limours , 
c™ Vaugrigneuse). 

Machuti (S.) Rothomagensis ecclesia , 
229 a. —parrochia, 374 g. V.Ma- 
eul (S. ) Rothomagensis parrochia. 

Machuti (S.) de Cauvincort ecclesia, 
dieec. Rothomagensis, 08h. Chau 
vincourt (Eure, ar. les Andelys, 


c*" Gisors ). 
Mact (Ecclesia de) , 


diac. Rothoma- 

gensis, 271 | Feodum de), 
709 h. Massy (Seine-Inf. ar. et c” 
Neufchatel-en- Bray 
cum, 

Maciacum, 640 |. V. Maci. 

Macloti (S.) de Sana Villa ecclesia 
diae. Rothomagensis, 309 f. Sen 


Andelys, c* Fleury-sur- Andelle 
c Amfreville-sous-les-Monts ). 

Vdcon, 823 a. (Sadne-et-Loire). C} 
Vascon , Matisconensis civitas. 

Maculfi (S.) ecclesia, 523 e. 
— capella, 511 g. — feodum 
922j.923 a. Saint-Marcouf (Manche 
ar. Valognes, c*" Montebourg). 
Constantiensis, 495 ec. 
ar. Coutances ). 

Macuti (S.) Pontisarensis ecclesia 
diec. Rothomagensis, 327 | 
Saint-Maclou-de-Pontoise. 


Rouen. Cf. S. Machuti Rothom: 
gensis ecclesia. 


Macuti (S.) de Valoniis ecclesi: 


Cf. Macia- 


neville-sur-les-Monts (Eure, ar. les 


r* 
037 d. 


Macuti (S.) de Landa ecclesia, dice 
533 a 
Saint-Malo-de-la-Lande (Manche, 


Macuti (S.) Rothomagensis parro- 
chia, 372 f. Saint-Maclou, église de 


INDEX GEOGRAPHICUS. 


5a2 d. 536 h. Saint-Malo-de- Va 
lognes. 

Vadelaine (Les bos de la), hha g. 

Madianite mulieres, 173 b. Les Ma- 
dianites. 

Vaenecurt , 675 k. 

Magdalena Rothomagensis, 339 g. 
Magdalene Rothomagensis domus 
Dei, 519 j. — prioratus ecclesia 
de Roquefort utitur, 282 e. La Ma- 
deleine, a Rouen. 

Maglorius (S.), 722 h. L’abbaye de 
Saint- Magloire , a Paris. 


ar. Caen, c” Villers-Bocage, ce” 
Villy-Bocage ). 

Maisnilleium Gisleberti, 596 e. Le 
Mesnil- Gilbert (Manche, ar. Mor- 
tain, c” Saint-Pois). 

Maisnilli terra, 700 h. 

Maisnillum Bos, versus Breceium, 
5g5 |. 

Maisnillo Duredent (Ecclesia de), 
dicec. Rothomagensis, 296 g. Mes- 
nil-Dardent (Seine-Inf. ar. Yvetot, 
ce" Saint-Valery-en-Caux). 

Maisnillum Guarin, 620 g. 


Magnex Corone ecclesia, 232 b. Maison-Dieu (La) a Ludovico 1X Pa- 
Grand-Couronne (Seine-Inf. ar. risius condita, 353 b. V. Parisius. 


Maissepont (Vivarium de), 657 m. 

Vaisunceles, 634 d. Maisoncelles-Pel- 
vey (Calvados, ar. Caen, ce Villers- 
Bocage). 

Major Alonna, 5358 j. et n. 13. Cf. 
S. Petri de Alumpna ecclesia. 

Majoris Caleti archidiaconatus , dice. 
Rothomagensis, 275 b. 329 a. Ar 
chidiaconé du Grand-Cauzx, au dio- 
cese de Rouen. 

Male Copule ecclesia, dicec. Rotho- 
magensis , 270}. Maucomble (Seine 
Inf. ar. Neufchatel-en-Bray, c”* 
Saint-Saéns ). 

Mala Sauria. Ibi Clemens papa V 
wstivo tempore  morari solitus, 
1gSa, nm. t. Malaucene (Vaucluse , 
ar. Orange). 

Valassis (Molendinum de), 433 k. 
Cf. Male Assis. 

Mala Villa (Ecclesia de), dicee. Rotho- 
magensis, 289 c. Malleville (Seine- 
Inf. ar. Yvetot, ec" Cany). 

Mala villa (Ecclesia de), 234 h. Mal 
leville-sur-le-Bec (Kure, ar. Bernay, 
c”" Brionne). 

Malausa (Peagium de), 211 d. Ma 
lauze (Tarn-et-Garonne, ar. et c”" 
Moissac ). 

Mal Bisson (L’abbaie de), 10 d. ¢. 
V. Maubuisson. 

Male Assis (Molendinum de) apud 
Warfal, 438 g. Cf. Malassis. 

Malet teodum, 612 g. 

Maletot, 616 h. Maltot (Calvados, ar 
Caen, c™ Evrecy). 

Male-Voisine ( Manoir de) , 394 b. Mal 
voisine (Seine-inf. ar. Rouen, c” 
Darnetal). 

Malevrier feodum, 701 ¢. Cf. Malle- 
vrer. 

Valicorne (Feodum de), 664 b. (Yonne, 
ar. Joigny, e* Charny ). 

Mali Vicini conventus Fratrum Pra 


Rouen). Cf Coroine. 

Magna Ecclesia (Ecclesia parrochialis 
de) prioratui Longe Ville data, 
435 e. V. Magneglisa. 

Magna Villa, 714 d. Manneville in 
Normannia ubi plura ejusdem no- 
minis loca invenies. 

Magna Villeta (Ecclesia de), diec. 
Rothomagensis, 250 b. Mannevil 
lette (Seine-Inf. ar. le Havre, c" 
Montivilliers). 

Magneglisa (Ecclesia de), dicec. Ro- 
thomagensis, 281 a. Manéglise 
(Seine-Inf. ar. le Havre, ec” Mon- 
livilliers). Cf. Magna Ecclesia. 

Magnevilla (Keclesia de), dice. Ro- 
thomagensis , 277 h. Manneville-la- 
Goupil (Seine-Inf. ar. le Havre, 
ce" Goderville). 

Magnevilla (Territorium de) ex ec 
clesia de Nicorp pendet, 496 a. e. 

V. Nicorp. 

Magnevilla (Ecclesia de), 524 k. 
537 g.611n. 3. Magneville (Manche , 
ar. Valognes, c” Briquebec). Cf. 
Mannevilla. 

Magniaco (Decanatus de), in diac. 
Rothomagensi, 319 e. Magny 
‘Seine-et-Oise, ar. Mantes). Cf. Mai- 
gniacum, Maniacum, Marie (B.) 
de Maigniaco ecclesia. 

Magnum Pratum, 659 k. Grand-Pré 
(Oise, ar. Beauvais, c°" le Coudray 
Saint-Germer, c” Saint-Germer). 

Magnus Pons, 137 a. 145 b. Le 
Grand-Pont, a Paris. V. Parisius. 

Magnus Pons Rothomagi, 569 b. 4o1 
e. Le Grand-Pont, d Rouen. V. Ro 
thomagus. 

Maguntina diwcesis, 179 a. Mayence 
(Allemagne). 

VMahéru, 485 a O18 a. b. 
Mortagne, ¢’" Moulins-la-Marche). 
Vaidré, Maidré juxta Pontem Urso- 


Orne, ar. 


- sonis, in pago Abrincensi, 971 j. dicatorum circa 1350. erectus, 
5go d. e. 598 e. G3 1. 703 h. Mor- 188 h. Mauvezin (Gers, ar. Lec- 
drey (Manche, ar. Avranches, c'" toures). 


, 


Malleacensis ecclesia in cathedralem 
erecta, 349 e. Maillezais (Vendee, 
ar. Fontenay-le-Comte). 

Malleium Vicecomitis, 662 k. Ma- 
lay-le - Vicomte (Yonne, ar. el c*" 
Sens). 

Vallevrer, 633 g. Cf. Malevrier. 

Malli, 630}. Marly-la-Ville (Seine-et- 
Oise, ar. Pontoise, ce" Luzarches) 

Malnoer, Malnoier, 616 e. 706 a. 714 
1. 716 b. Malnoyé (Orne, ar. Ar- 
gentan, c” Exmes, c’* Courmenil ). 

Valpertuis, 661 k. Maupertuis (Loi- 
ret, ar. et ce Montargis, c"* Saint 
Maurice-sur-Fessard). 

Valpertuis, 610 f. V. Malo Pertuso 
(Ecclesia de). 
Malpertus, 534 g. V. 


(Keclesia de) 


Pontorson). 

Maigné, Baiocensis dicecesis, 602 c. 
Vagqny (Calvados, ar. Bayeux, ¢" 
Kyes). 

Maigneville (Le manoir de), 225 d. 
Vainneville (Eure, ar. les Andelys, 
ce" Gisors). 

Maigniaco (Decanatus de), in dice. 

Rothomagensi, 329 e. V. Magniaco 
(Decanatus de). 

Maillot , 383 ¢. Maglione (Italie, pr. 
Turin). 

Vaimolins, Mainmolins , Mainsmelins , 
diac. Rothomagensis , 289 a. 709 
f et m. 17. 714 g. Mesmoulins 
(Seine-Inf. ar. le Havre, ec” Fe 
camp, ce" Tourville). 

Maine (Le), provincia Francie , 799 e. 

Maiserez, 620 |. Maizeret (Calvados , 


’ 


’ 


1- 
Malo Pertuso 























Sel tebe ee) 


Valregard fendum, 704 e. 

Malrepast (Terra de), 664 e. 

Maltevilla (Ecclesia de), dicec. Rotho- 
magensis, 29 1 b. Mautheville (Seine- 
Inf. ar. Yvetot , ec Cany, c™ Grain- 
ville-la-Teinturiére ). 

Malum Alnetum (Ecclesia S. Mauritii 
juxta), 256 d. 698 c. Malaunay 
(Seine-Inf. ar. Rouen, ce” Ma- 
romme). V. Nicholai (S.) de Malo 
Alneto ecclesia. 

Malus Campus, 673 e. 674 j. Mau 
champs (Seine-et-Oise, ar. et c™ 
Ktampes). 

Malus Dumus prope Pontisaram. Ibi 
Blancha de Castella sepulta, 4o2 
b. V. Maubuisson. 

Mali Filiastri feodum, 700 b. 

Malo Leporario (Ecclesia de), diac. 
Rothomagensis, 251 c. Maulevrier 
(Seine-Inf. ar. Yvetot, e” Cau- 
debec). 

Malus Nidus, 256 j. Mauny (Seine- 
Inf. ar. Rouen, c” Duclair). 

Malo Pertuso (Ecclesia de), diac 
Constantiensis, 505 f. 530 j. Mau 
pertuis (Manche, ar. Saint-L6, c”" 
Percy). Cf. Malpertuis, Malpertus , 
Maupertus. 

Maminot, Maminoth, feodum , 633 ¢. 
634 e. 699 a. 700 h. 

Maneheute (Sainte), 813 c. Sainte- 
Menchould (Marne). 

Manehouvilla, 645 h. Manéhouville 
(Seine-Inf. ar. Dieppe, ce” Lon- 
gueville). 

Manencuria (Mota de), 677 j. Ma- 
nancourt (Somme, ar. Péronne, c™ 
Combles). Cf; Mannencurt. 

Maneovallis, 641 c. Menouval (Seine 
Inf. ar. et ce’ Neufchatel). 

Manequervilla (Capella de), 528 b. 

Manequiervilla (Ecclesia de), dicec. 
Rothomagensis, 288 h. Maniquer 
ville (Seine-Inf. ar. le Havre, c” 
Fécamp). 

Manerbe, 637 f. (Calvados, ar. Pont- 
'Evéque, ce” Blangy). 

Maneriis (Ecclesia de), dicee. Rotho- 
magensis, 274 e. Mesniéres (Seine 
Inf. ar. et ec” Neufchatel-en 
Bray). 

Manerium , lice. Rothomagensis , 
248 a. Le Manoir (Eure, ar. Lou- 
viers, c”" Pont-de-l’ Arche). 

Manerium, 612 e. Le Manoir (Calva- 
dos, ar. Bayeux, ce” Ryes). 

Manerium. V. Martinus (S.) de Ma- 
nerio. 

Manetevilla, 289 |. V. Mantevilla. 

Maneval, 617 hh. Menneval (Eure, ar. 
et c” Bernay). 

Maniacum (Parrochia S. Gervasii 
juxta), $22 c. V. Magniacum. 

Manica, 653 g, n. 8. Cf Monica. 

Manla, Manle, 623 b. Maule (Seine- 
et-Oise, ar. Versailles, c’” Meulan). 
Cf. Mania. 

Manlevilla, 705 d. 

Manlia, 489 ¢. 

Manlia, in castellania Pissiacensi,633 
n. 3. V. Manila. 

Mannencurt, 658 f. V. Manencuria. 

Mannetot (Terra de), 640 m. (Calva- 
dos, ar. Lisieux, c’" Mézidon, c" 
Méry-Corbon). 

Mannevilla, 634 h. Vanneville-la-Pi- 
pard (Calvados, ar. Pont-Evéque, 
ce” Blanzy). Cf. Manneville juxta Gué 
Beérenger? 

Mannevilla, 61 1e. Magneville (Manche, 


INDEX GEOGRAPHICUS. 


ar. Valognes, c” Briquebec). Cf. 
Magnevilla. 

Mannevilla (Ecclesia de), diac. Ro- 
thomagensis, 253 d. Manneville- 
sur-Seine (Seine-Inf. ar. Rouen, 
ce” Grand-Couronne). 

Mannevilla (Feoda de), 640 k. Man- 
neville (Seine-Inf. ar. Dieppe, c” 
Offranville, c"* Colmesnil). 

Vanneville juxta Gué Bérenger, 617 a. 
Manneville-la-Pipard? (Calvados, 
ar. Pont-l’Evéque, e” Blanzy). Cf. 
Mannevilla. 

Mans (Le), 789 e. (Sarthe). V. Ce- 
nomanni. 

Manseleria, 534 c. — (Feodum de), 
S42 a. b. 610 g. La Mancelliére 
(Manche, ar. Mortain, c™ Isigny). 

Mantevilla, 616 a. Mentheville (Seine- 
Inf. ar. le Havre, ec” Goderville). 

Manveus (S.), Manveio (Ecclesia de 
S.), diac. Constantiensis, 355 a. 
S02 f. 702 e. Saint-Manvieu (Cal- 
vados, ar. Vire, ec Saint-Sever). 

Manvilla, 645 h. 

Manvis, 676 f. Mauves (Orne, ar. et 
c™ Mortagne). 

Mara, 702 e. 

Mara Fulconis, 715 

Mara Yvelent, 639 m. 

Mare, 635 b. 

Marboe, Marbotum, Marbue, 635 1. 
711 j. 717 a. Marbeuf (Eure, ar. 
Louviers, c°" le Neubourg). 

Marcé juxta Abrincas, 5go 1. Maree 
(Manche, ar. et c*" Avranches). 

Mareeille, 13 f. 22 b. jus urbis in- 
cole contra Carolum Andegaven- 
sem rebelles, moxque ab eo sub- 
acti, 13 f.— 14a. 23, 22, 23. Ibi 
Carolus Andegavensis navem con- 
scendil in Italiam, 24 d. Port-de- 
Marceille , 44 b. Marseille (Bouches- 
du-Rhéne). Cf Marcellia, Mas- 
silia. 

Vareel , 656 b. Marche-le-Pot (Somme, 
ar. Péronne, c°" Nesle). V. Martel. 

Marcellia. Ibi Ludovicus IX ad bel- 
lum sacrum navem ascendit, 221 
b. V. Marceille. 

Marcelii (S.) de Flort ecclesia, dice. 
Rothomagensis, 325 g. h. Fleury 
(Oise, ar. Beauvais, ec” Chau- 
mont). 

Marcelli (S.) extra Parisius abbatia a 
Margarita de Provincia condita, 
426 f. x. L’abbaye de Saint-Marcel, 
englobee depuis dans Paris. 

Marcha. V. Albinus (S.) de Marcha. 

Mareheleth, 702 ©. 

Varchesauceals , Marchesauces (Terra 
de), 628 c. n. 13. Marsauceux 
(Eure-et-Loir, ar. et c" Dreux, c™ 
Mezi¢res-en-Drouais ). 

Varchesies, 611 e. V. Marchesiex. 

Marchesiex (Ecclesia de), dicec. Con- 
stantiensis, 500 h. — (Prioratus 
de), 540 d. Marchesieux (Manche , 
ar. Coulances, e" Peériers). Cf. 
Marchesies , Marchesis. 

Varchesis, 533 ¢. V Marchesiea. 

Marchia a Ludovico IX impetita, 430 
a. la Marche, anc. prov. de 
France. 

Marehieffrot, 626 e. Marcheffroy (Eure- 
et-Loir, ar. Dreux, c”" Anet, c” 
Saint-Ouen-Marcheffroy ). 

Marchis , 595 Cc. ; 

Marci (S.) capella apud Venetias, 
hoo c. Saint-Marc, a Venise. 

Marciaci conyentus Fratrum Pradica- 


877 
iorum an. 1321 erectus, 188 f. 
Mareiac (Gers, ar. Mirande). 

Marciaco (Baronia de), 729 e. Marcey 
(Manche, ar. et c”* Avranches). 

Mareillé, Marcillé juxta Pasbren, 599 
k. 604 g. Marcilly (Manche, ar. 
Avranches, c" Ducey). 

Marcone (Feodum) , 784 a. Le Fimar- 
gon, regiuncula, cujus caput est 
Castelnau-de-Fimarcon, alias Castel- 
nau-sur-l Auviqnon (Gers, ar. et c™ 
Condom). 

Marcosvilla (Ecclesia de), dicec. Ro- 
thomagensis, 235 f. Marcouville 
(Eure, ar. Pont-Audemer, c™ 
Bourgtheroulde, c™ Bosguérard- 
de-Marcouville). 

Marcouvilla. V. Martinus (S.) de 
Marcouvilla. 

Varcouville, 615, n. 1 (Eure, ar. les 
Andelys, ec" Fleury). 

Marculphi (S.) in ecclesia Constan 
tiensi capellania, 542 f. 

Mares, 651k. V. Mares. 

Mareis (Ecclesia de), diac. Kothoma- 
gensis, 203 ¢. Le Marais-Normand 
(Seine-Inf. ar. Dieppe, ec" Eu, ec" de 
Ponts-et-Marais). Cf Marisco (Ec- 
clesia de). 

Marés, 653 e. Marest-Dampcourt 
(Aisne, ar. Laon, ce” Chauny). Cf. 
Mareis. 

Marescus parvus, 646 h. 

Marevilla (Grangia de), 627 j. Mar 
ville-Moutier- Brilé (Eure - et-Loir, 
ar. Dreux, c’* Nogent). Cf. Matre- 
villa. 

Margareta (S.) ecclesia, diare. Rotho 
magensis, 281 g. Sainte-Margue- 
rite-sur-Fauville (Seine-Inf. ar. 
Yvetot, ec’ Fauville). 

Margarite (S.) ecclesia, diac. Con- 
stantiensis, 4gg d. 533 k. Sainte- 
Varguerite (Manche , ar. Coutances, 
c” Bréhal ,c"* Bricqueville-sur-Mer) . 

Margarit (S.) ecclesia, diac. Kotho- 
magensis, 252 d. Sainte-Marqgue- 
rite-sur-Duclair (Seine-Inf. ar. 
Rouen, c’” Duclair). 

Margarita (S.) de Baudrevilla eccle- 
sia, 515 f. 538 d. Baudreville 
(Manche, ar. Coutances, cla 
Haye-du-Puits). 

Margarite (S.) de Bellosanna capella, 
diac. Rothomagensis, 315 j. Bel- 
lozanne (Seine-Inf. ar. Neufchatel , 
ce” Gournay-en-Bray, c” Brémon 
tier-Merval). 

Margileium, 637 b. 

Vargueré, Marguereiam, Marguerc 
(Ecclesia de) , dicee. Constantiensis , 
507 g- 535 b. Marqueray (Manche , 
ar. Saint-L6, c*" Percy). 

Marie (B.) Constantiensis altare, 
545 d. — capellania , 5h e. Vz 
Constantiz. 

Maria (B.) altare, in ecclesia Rotho- 
magensi, 345 a. 351 b. — ca- 
pella nova « Guillelmo de Flava 
Curia exstructa, 347 e. 355 e. Ibi 
sepulti Guillelmus de Flava Curia, 
351 f 396 j. et Odo Rigaudi, 
355 d. 396e. hob k. V. Rothoma- 
gensis ecclesia. 

Marie (B.) altare in ecclesia S. Tri- 
nitaltis de Monte, 4o1 e. 4o4 1. 

V. Trinitatis (S.) de Monte ecclesia. 

Marie (B.) capella in ecclesia Bec- 
censi. Ibi Guillebertus de S. Ste 
phano abbas sepultus, 459 e. V. 
Beccensis ecclesia. 








878 

Maria (B.) capella in monasterio Fis- 
cannensi. Ibi Guillelmus Vaspail et 
Ricardus de Treigoz abbates se- 
ulti, 431 c. V. Fiscannum. 

Maria (B.) capella in ecclesia mo- 
nasterit Flaviacensis edificata, 425 
g. h. V. Flaviacense monasterium. 

Maria (B.) capella in monasterio Ge- 
melticensi, 418 h. 420 b. 423 a. 
ho4b. V.Gemmeticense claustrum 

Maria (B.) capella in ecclesia de Ha- 
ronvilla, 324 a. V. Haronvilla. 

Maria (B.) capella in monasterio Ul 
terioris Portus, 452 b. V. Ulterioris 
Portus ecclesia. 

Marie (B.) capella in parrochia de 
Wivilla, 233 e. V. Huivilla 

Maria (B.) ecclesia diac. Constan- 
liensis in decanatu Gerson, 518 ¢ 

Maria (S.) l’Aleaume ecclesia, 522 d 
Alleaume (Manche, ar. et c Va 
lognes). V. Maria (S.) de Valoniis. 

Maria (S.) de Alumpna 
517 538 n. 14. Notre-Dame-des- 
Moitiers-d’A llonne (Manche, ar. Va- 
lognes, ec” Barneville, c”* les Moi- 
tiers). Cf. Minor Alonna. 

Maria (B.) de Ande ecclesia, cice. 
Rothomagensis, 309 d. Andé(Eure, 
ar. et ec Louviers ) 

Maria (S.) de Audovilla ecclesia, 
Dai g. Sainte-Marie-d’ Audouville 
(Manche, ar. Valognes, c” Mon- 
tebourg, ce" Saint-Martin-d Audou- 
ville). 

Maria (S.) 


ecclesia, 


) de Augo ecclesia, dicec 
Rothomagensis , 263. Notre-Dame 
da. V. Augom. 

Maria (B.) de Autaverne ecclesia, 
diac. Rothomagensis, 305 j. Au- 
thevernes (Eure, ar. les Andelys, 
ce Gisors). Cf. Autavesnes. 

Maria (S.) de Auvers ecclesia, dice 
Rothomagensis, 518 k. Auvers-sur- 
Oise (Seme-et-Oise, ar. et ec" Pon- 
toise). 

Maria (B.) de Avent ecclesia, diac 


Rothomagensis , 305 f. Aveny 
(Eure, ar. les Andelys, ec" Ecos, 


ce Dampsmenil). 

Marie (B.) Baiocensis ecclesia, 699 ¢ 
700 b. co1 g. h. 
a. are Y 

Marie (S.) de 
iliac. Rothomagensis, 50g k. | 


Jaschavilla ecclesia, 


Basquevilla. 
Maria (B.) 
cala, 226 [. g, n. 17. 
lerium, 457 g. V. Beccum. 
Maria (S.) de Beceo Wauquelini ec- 
clesia, dice. Rothomagensis 2781. 
Votre-Dame-du-Bec- Vauquelin, nunc 
Saint-Martin-du-Bee (Seine-Inf. ar. 
le Havre, ec” Criquetot-Lesneval ). 
Maria (B.) de Bello Beequeto eccle- 


de Becco ecclesia dedi- 


monas- 


sia in foresta de Aquosis, dicec. 
Rothomagensis , 275a. Les Grandes 
Ventes (Seine-Inf. ar. Dieppe, c” 
Bellencombre ). 

Maria (B.) de Bellon ecclesia, diac. 
Constantiensis , 507 b. 535 c. Bes 

(Manche, ar. Saint-Lé, ec” 
Percy ) 

Maria (S.) de Bondevilla ecclesia, 
dice. Rothomagensis, 256 f. Bon- 
deville (Seine-Inf. ar. Yvetot, c” 

" Sainte-Héléne-Bon- 


lon 


Valmont, ¢ 

deville ) 

Marie (S.) de Bosco Aconis ecclesia , 
dice Rothomagensis, 256 a. Bo- 
casse (Seine-Inf. ar. 
Cleéres ) 


1 


Rouen, c”™ 


INDEX GEOGRAPHICUS. 


Maria (B.) de Brunvyilla ecclesia, 
diec. Rothomagensis , 263 b. Brun 
ville (Seine-Inf. ar. Dieppe, ec” 
Envermeu). 

Maria (B.) de Campis ecclesia, dice. 
Rothomagensis , 256 e. Notre-Dame 
des-Champs-sur-Malaunay (Seine- 
Inf. ar. Rouen, ec’ Maromme ,c“ Ma- 
launay) 

Mari (S.) de Campis ecclesia, diac. 
Rothomagensis, 251 j. Sainte-Ma- 
rie-des-Champs (Seine-lof. ar. et 
c” Yvetot). 

Marie (B.) in Campis ecclesia, dice. 
Rothomagensis, 310 g. Sainte 
Marie-des-Champs (Eure, ar. les 
Andelys, ce” Etrépagny ) 

Maria (S.) de Casteilon ecclesia , dice. 
Rothomagensis, 315 ¢. Cétillon-en- 
Bray (Scine-Inf. ar. Neufchatel- 
en-Bray, ec" Forges, ce" Rou- 
vray ). 

Maria (S.) de Castello ecclesia, diare 
Rothomagensis , 286 f. Notre-Dame- 
de-Lillebonne (Seine-Inf. ar. le 
Havre). Cf. Lislebonne. 

Mari (S.) de Castro ecclesia, in in- 
sula Guerneroii, 519 e. 

Maria (S) de Castro ecclesia, 534 c. 
L’église de Notre-Dame @ Saint-Lé 
(Manche). 

Maria (B.) de Caudebec ecclesia, dice. 
Rothomagensis, 250 j. Caudebec 
en-Caux (Seine-Inf. ar. Yvetot). 

Maria (S. ) de Corcellis ecclesia , dice. 
Rothomagensis, 320 j. Courcelles- 
lez-Gisors (Oise, ar. Beauvais, c”" 
Chaumont). 

Maria (B.) de Envremou ecclesia, 
dicec. Rothomagensis, 264 f. V. En- 
vremou. . 

Marie (S.) Escoiensis ecclesia. In- 
dulgentia illi concesse , 378 a.-379 
b. V. Escoyes (L'église d’), Mariw 
d'Esconis (B.) ecclesia. 

Marie (B.) de Escotignies ecclesia, 
diac. Kothomagensis, 266 k. Eco- 
tigny, nune Grandcourt (Seine-Inf. 
ar. Neufchatel-en-Bray, c° Londi- 
meres ). ; 

Marie (B.) d’Escouis ecclesia, ab In 
geranno de Marigniaco condita, 
427 h. Ecouis (Eure, ar. les An- 
delys, ce Fleury-sur-Andelle). Cf. 
Marie (S.) Escoiensis ecclesia. 

Maria (S.) de Espiies ecclesia, diac. 

316 d, n. 4 
Epiais-et-Rhus (Seine-et-Oise , ar. 
Pontoise, ce’ Marines ). 

Maria (S.) de Esquetot ecclesia, 517 
b. La Haye-d'Ectot (Manche, ar. 
Valognes, ce” Barneville). V. Es- 
quetot. 

Maria (B.) de Esquetot ecciesia , dierc. 
Rothomagensis, 254 e. Ectot-l’Au- 
ber (Seine-Inf. ar. Yvetot, c” Yer 
ville). 

Marie (B.) de Essartis capella, in 
parrochia Montis Jovis, 523 b. Les 
Essarts (Oise, ar. Beauvais, 
Chaumont c" Montjavoult). 

Maria (B.) nemora apud Dordanum , 
672 e. V. Dordanum. 

Maria (S.) Evrioci, 702 c. V. Evreet. 

Maria (S) de Fermecort ecclesia, diac. 
Rothomagensis , 313 g. Frémecourt 
(Seine-et-Oise , ar. Pontoise, c” 
Marines). 

Marie (B.) de Flottemanvilla parro- 
chia, Constantiensis diacesis, 564 
hk. Flottemanville (Manche, ar. Va- 


Rothomagensis , 


lognes, c** Montebourg). Cf. Flo 
temanvilla. 

Marie (B.) de Fonteneto ecclesia, 
dicec. Rothomagensis, 305 d. Fon 
tenay (Eure, ar. les Andelys, 
Ecos). Cf. Fonteneium. 

Maria (S.) de Franca Villa ecclesia, 
2hg b. Notre-Dame-de-lranqueville 
(Seine-Inf. ar. Rouen, c* Boos) 

Mari (S.) de Fresnes ecclesia, dicec 
Rothomagensis, 325 f. Fresnes 
'Equillon (Oise, ar. Beauvais, c° 
Chaumont). 

Maria (S.) de Gaillon ecclesia, diac 
Rothomagensis, 316 h. Gaillon 
(Seine-et-Oise, ar. . Versailles, 
Meulan). 

Marivw (B.) de Gamachiis ecclesia 
dice. Rothomagensis, 309 a. | 
Gamachiis ( Decanatus de). 

Marie (S.) de Garnes ecclesia, dicec 
Rothomagensis , 319 j. V. Garnes 

Maria (B.) de Garni ecclesia, dicec. 
Rothomagensis, 308 b. Guerny 
(Eure, ar. les Andelys, ce" Gi 
sors ) 

Maria (S.) de Girencort ecclesia, dice 
Kothomagensis, 316 j. 

Maria (B.) de Glisencort ecclesia, 
dicec. Rothomagensis, 508 b. n.1 
Gisancourt (Eure, ar. les Andelys, 
ce” Gisors, c™ Guerny). 

Maria (B.) de Gonfrevilla ecclesia, 
diec. Rothomagensis, 275h. Gon 
Jreville-l Orcher. V. Gonfrevilla 

Marie (B.) de Gornayo ecclesia, 
diwc. Rothomagensis, 316° b. 
Gournay-en-Bray (Seine-Inf. ar 
Neufchatel-en-Bray ). 

Maria (S.) de Gozengreis ecclesia, 
dice. Rothomagensis, 318 h. 
Gouzangrez (Seine-et-Oise, ar. Pon 
toise, c** Marines). V. Gozengrés. 

Maria (S.) de Greisi ecclesia, diac 
Rothomagensis,315¢, n.2. Croisy 
sur-Andelle (Seine-Inf. ar. Neuf 
chatel-en-Bray, ce" Argueil). 

Maria (B.) de Hambeya abbatia , 539} 
V. Hambeia. 

Marie (S.) de Harevillers ecclesia, 
diac. Rothomagensis, 324 d. V 
Haraviller. 

Marie (B.) de Heubecori ecclesia, 
diac. Rothomagensis, 307 ¢. Heu 
bécourt (Eure, ar. les Andelys, 
ce" Ecos ). 

Maria (B.) de Hodeguellis ecclesia, 
dicee. Rothomagensis, 314 g. Ho 
denger (Seine-Inf. ar. Neufchate! 
en-Bray, ce” Argueil). 

Maria (B.) de Hosa capella, diac. 
Rothomagensis, 259 g. La Heuze, 
(Seine-Inf. ar. Dieppe, ec et c™ 
Bellencombre). 

Marie (S.) de Hus ecclesia, dicc. 
Rothomagensis, 317 f. Us (Seine- 
et-Oise, ar. Pontoise, c Marines) 

Maria (S.) de Hyervilla ecclesia, 
dic. Rothomagensis, 254 d. Yer- 
ville (Seine-Inf. ar. Yvetot). 

Marie (S.) de Jambevilla ecclesia, 
dicec. Rothomagensis ,321 b. Jamb- 
ville (Seine-et-Oise, ar. Mantes, 
ce" Limay). 

Maria (S.) de Landa Aconis ecclesia, 
dieee. Rothomagensis, 325 d. La 
Lande-en-Son (Oise, ar. Beauvais, 
ce" le Coudray-Saint-Germer ). 

Maris (S.) de Liencort ecclesia, diac. 
Rothomagensis, 326 d. V. Lien- 
cort. 


n 











Maria (S.) de Lira, 4zoa. V. Lyre 
abbatia. 

Maria (S.) de Lu ecclesia, dicec. Ro- 
thomagensis, 321 h. Lu (Seine-et- 
Vise, ar. Mantes, c™ Magny, c”* 
Lu). 

Maria (B.) de Maigniaco ecclesia, 
dicec. Rothomagensis, 323 e. Ma- 
gny-en-Vexin (Seine-et - Oise, ar. 
Mantes ). Cf. Magniacum. 

Marie (S.) de Mandestor ecclesia, 
dicec. Rothomagensis , 319 f. Mau- 
détour (Seine-et-Oise, ar. Mantes, 
c” Magny). V. Maudestor. 

Marie (S.) de Molencort ecciesia, 
dicec. Rothomagensis, 306 a. Mo- 
lincourt (Eure, ar. les Andelys, 
ce” Ecos). 

Marie (S.) de Mollento ecclesia , dice. 
Rothomagensis, 317 g. V. Mel 
lentum. 

Marie (S.) de Monasteriis parrochia 
juxta Pontem Abbatis, dicec. Con- 
stantiensis, 565 g. h. Les Moitiers- 
en-Bauptois (Manche, ar. Valo- 
gnes, c™" Saint - Sauveur - le - Vi- 
comte). Cf. Monasteria juxta Por- 
tem Abbatis. 

Maria (S.) de Monte Girel ecclesia, 
diceec. Rothomagensis, 319d. Mont- 
geroult (Seine-el-Oise, ar. Pontoise , 
c™" Marines). 

Maria (S.) de Monteslant ecclesia, 
dieec. Rothomagensis, 324 |. Mon- 
therlant (Oise, ar. Beauvais, c 
Méru). 

Maria (S.) de Montibus, 535 c. Sainte- 
Marie-des-Monts (Manche, ar. Saint- 
L6, e* Tessy, c* Saint-Vigor-des- 
Monts). 

Maria (B.) de Monvilla ecclesia, dice. 
Rothomagensis, 256 b. Monville 
(Seine-Inf. ar. Rouen, c” Cléres). 

Maria (S.) de Mortuo Mari ecclesia, 
268 k. Mortemer (Seine-Inf. ar. et 
ce Neufchatel-en-Bray). V. Mor- 
tuum Mare. 

Marie (B.) de Noiers ecclesia, dice. 
Rothomagensis, 308 c. V. Noiers. 

Maria (S.) de Nouilleio ecclesia, dicec. 
Rothomagensis, 317 g. Neuilly-en- 
Thelle (Oise, ar. Senlis). 

Marie (B.) de Nova Villa Regis eccle- 
sia, diac. Rothomagensis, 324 h. 
j. hk. Villenenve-le-Roi (Oise, ar. 
Beauvais, c°" Méru). 

Mariw (S.) de Novo Castro ecclesia, 
diec. Rothomagensis, 271 h. 
Neufchdtel-en-Bray (Seine-Inf.). V. 
Novum Castrum. 


on 


Marie (B.) de Ogeri Villa ecclesia,” 


diec. Rothomagensis, 309 c. Or- 
geville (Eure, ar. les Andelys, 
c™ Fleury-sur-Andelle, c™ Flipou). 

Marie (S.) de Omay ecclesia, dieec. 
Rothomagensis, 273 h. Osmoy 
(Seine-Inf. ar. Neufchatel-en-Bray, 
c" Londiniéres, c” Saint-Valeéry- 
sous-Bures ). 

Maria (S.) Osmondi, Marie (S.) l Os- 
mont ecclesia , dicec. Constantiensis, 
503 e. 534 j. Sainte-Marie-l’Au- 
mont (Calvados, ar. Vire, c” Beny- 
Bocage). 

Marie (S.) de Osovilla ecclesia, dicec. 
Rothomagensis , 254 f. Auzouville- 
Lesneval (Seine-Inf. ar. Yvetot, 
c" Yerville). 

Marie (B.) de Ouvilla ecclesia, ord. 
S. Augustini, dicec. Rothomagen- 
sis, an 1276 constructa, 246. b. 


INDEX GEOGRAPHICUS. 


n. 2. Ouaville-l’Abbaye (Seine-Inf. 
ar. Yvetot, c™” Yerville 

Maria (B.) de Paignilose ecclesia, 
dicec. Rothomagensis, 367 b. Pa- 
nilleuse (Eure, ar. les Andelys, 
c™ Ecos). 

Mariz (B.) ecclesia in Parisiensi civi- 
tate sita, 136. d. 137 f. Ibi crux 
a Simone, S. Cecilia cardinali, 
predicata, 218 d. Huc delata co- 
rona Dominica, 143 g. h. j. et 
costa sancti Ludovici, 427 b. L’é 
glise cathédrale de Paris. 

Marie (S.) Parva Rothomagensis ec- 
clesia , 230 e. Sainte-Marie , paroisse 
de Rouen. 

Marie (B.) Pissiacensis ceclesia. Ibi 
miracula B. Ludovici meritis ef- 
fecta, 166 g. 167 b. V. Pissiacum. 

Maria (B.) de Pleinbose ecclesia , diae. 
Rothomagensis, 256 g. Houppe 
ville, alias Plain-Bose (Seine -Iof. 
ar. Rouen), ec" Maromme. V. Hou- 
peville, Plainbosc. 

Maria (S.) de Podio in Alvernia ec- 
clesia, 216 h. Cf. Podium in Al- 
vernia. 

Maria (B.) de Porbai ecclesia, 516 g. 
V. Porbail 

Marie (B.) de Prato domus juxta Er- 
mentrudis Villam combusta, 4oo h. 
n. 10. 

Marie (S.) de Pressegnieis Insula ec- 
clesia , dicec. Rothomagensis , 307 f. 
Notre-Dame-de-I'Isle (Eure, ar. et 
ce" les Andelys). 

Marie (B.) Regalis Montis, Cyster- 
ciensis ordinis, monasterium a Lu- 
dovico IX conditum, 170 j. Cf. 
Royal-Mont ( L’abbeie de). 

Marie (B.) de Resenchon ecclesia, 
dicec. Rothomagensis, 251 ¢. Ran- 
con (Seine Inf. ar. Yvetot, ce Cau- 
debec, ec" Saint-Wandille-Ran - 
con). 

Marie (S.) de Riquecort ecclesia , diac. 
Rothomagensis, 307 h. Réquiécourt 
(Eure, ar. les Andelys, ec” Ecos, 
c" Chateau-sur-Epte). 

Marie (B ) Rothomagensis ecclesia, 
y 


337 g- 376 ce. Ibi presul Odo Ri- 
gaudi, 397 §. — Ejusdem loci fa- 
brica, 373 f.—fons, 342 ¢. n.12. 
; ss . see 

371 a. e. 372 j. k. 373 ¢. g.— 
hospitale, 415 f. — portallum, 


374h. Notre-Dame-de-Rouen. 

Marie (B.) Rotunda altare, 197 f. 
Sainte-Marie-la-Ronde, église de 
Rome (Italie). 

Maria (S.) Rotunda Rothomagensis 
ecclesia, 230 1.—prabenda, 281 f. 
Sainte - Marie-la-Ronde, église de 
Rouen. 

Mariv (B.) de Ruppe Forti ecclesia, 
B. Marie Magdalene Rothomagensi 
data, 416 g, n. 10. Roquefort 
(Seine-Inf. ar. Yvetot, ec’ Fau- 
ville). Cf. Ruppis Fortis. 

Marie (B.) de Saana ecclesia, dice. 
Rothomagensis, 304 h. Saane- 
Saint-Just (Seine-Inf. ar. Dieppe. 
c” Bacqueville). V. Saane. 

Marie (B.) de Sauceio ecclesia, dicec. 
Rothomagensis, 264 |. Sauchay 
(Seine-Intf. ar. Dieppe, c” Enver- 
meu). Cf. Sauceio (Ecclesia de). 

Marie (S.) de Spineta ecclesia super 
Alnum, dicec. Rothomagensis , 268 
bh. Epinay (Seine-Inf. ar. et c’" Neuf- 
chatel-en-Bray, c’ Sainte-Beuve- 
en-Riviére ). 


879 

Maria (B.) Suessionensis, 655  g. 
722 j. Cf. Suessionis. 

Mariz (S.) de Tericort ecclesia, dicec. 
Rothomagensis, 316 g. V. Temeri- 
cort. 

Maria (S.) de Torni ecclesia, dicc. 
Rothomagensis, 306 j. V. Torni. 
Marie (B.) de Tot ecclesia, dicec. Ro- 
thomagensis, 256 b. Le Tot (Seine- 
Inf. ar. Rouen, c™ et c" Cléres). 

Maria (B) de Travailes ecclesia, dicec. 
Rothomagensis, 406 b. Travailles 
(Eure, ar. et c” les Andelys, ec” 
Harquency ). 

Marie (B.) de Tria Castro ecclesia , 
dicec. Rothomagensis , 327 b. Trie- 
Chateau (Oise, ar. Beauvais, c” 
Chaumont). V. Tria. 

Marie (S.) de Tria Villa ecclesia, 
diwc. Rothomagensis, 327 d. 
Trie-la-Ville (Oise, ar. Beauvais, 
ce” Chaumont). V. Tria Villa. 

Maria (S.) de Tubervilla ecclesia, 
233 g. V. Tubervilla. 

Maria (S.) de Ultra Aquam ecclesia, 
dic. Constantiensis, 506 h. 535 |. 
Sainte- Marie-Outre-l’ Eau (Calva- 
dos, ar. Vire, ec Saint-Sever ). 

Marie (S.) de Valle ecclesia, 517 ¢. 
V. Vallis Seize. 

Marie (S.) de Valle Domni Petri ec- 
clesia , dicec. Rothomagensis, 324k. 
Valdampierre (Oise, ar. Beauvais, 
e*" Auneuil). Cf. Donni Petri (Val- 
lis). 

Marie (B.) de Valle Engojart eccle- 
sia, diac. Rothomagensis. 318 1, 
n. 4. V. Vallis Gocart. 

Maria (S.) de Valoniis, Aleaume , 536g. 
V. Marie (S.) l’Aleaume ecclesia. 

Mariz (S.) de Vetolio ecclesia, dice. 
Rothomagensis, 320 a. Vétheuil 
(Seine-et-Oise , ar. Mantes, ec” 
Magny). V. Vetolium. 

Maria (S.) de Vi ecclesia, diac. Ro- 
thomagensis , 321). Wy-Joli- Village 
(Seine-et-Oise , ar. Mantes, c® Ma- 
gny ). 

Maria (S.) de Villa in Colle ecclesia , 
dice. Rothomagensis, 325k. Ville- 
tertre (Oise, ar. Beauvais, c" 
Chaumont). 

Marie (S.) de Wardres ecclesia, dice. 
Rothomagensis, 315 g. Vardes 
(Seine-Inf. ar, Neufchatel-en-Bray, 
ec” Gournay, c" Neufmarché). 

Marie (S.) de Warengiervilla eccle- 
sia, diec. Rothomagensis, 252 j. 
Varengeville-les-Deux-Eglises (Seine- 
Inf. ar. Rouen, ce” Duclair, c¢ 
Saint-Pierre-de-Varengeville). 

Maria (B.) de Warham a Willelmo 
Dil donata, 472 £. Warham (An- 
gleterre , comté de Norfolk). 

Maria (B.) Ecclesia, 537 ¢. S. Maria 
Ecclesia honos, 696 k. Sainte-Mere- 
Eglise (Manche, ar. Valognes). 

Maria (B.) Magdalene de Baaile ec- 
clesia, dieee, Rothomagensis, 322 e. 
Le Bellay (Seine-et-Oise, ar. Pon- 
toise, ec Marines). 

Marie (S.) Magdalene in ecclesia 
Constantiensi capellania, 542 f. 
Marie (S.) Magdalene de Perche ec- 
clesia , diese. Rothomagensis, 317 e. 

n. 3. V. Percheium. 

Maria (S.) Magdalena Rothomagensis 
(Prioratus de) donationes accipit, 
hi6d.f. g. h. 

Marinzw, Marines, Marins, 630 a. k. 
632 g. 1. Marines (Seine-et-Oise ) 


ne 








880 
ar. Pontoise) Cf. Remigius (S. de 


Marinis). 


Les 


Maris (Feodum de), 799 5: 
Mares? (Calvados, ar. Caen, ec” 


Creully, c’* Saint-Gabriel). 

Marisco | Ecclesia de), diac. Rotho- 
magensis , aba h. V. Mareis. 

Varivaus (Molendinum de), 651 a. 

Marmaigne , 691 g. Marmagne? (Cher, 
ar. Bourges , ce" Mehun). 

Vaurmion feodum, 634 c 699 b. 
Jol b. 

Varneres 617 ©. Marnieres ( Eure, ar 
Evreux, ec” Rugles,c"Bois-Anzeray). 

Varoil, Marolium, 667 j l. 668 fj 
Mareuil trnon (Cher, ar 
Bourges, c°* Charost 

iM irolium, O55 k Varolles 
Senlis, e° Betz 

Marolium juxta Malliacum, 633 ,n. 5 
Vareil- Marly Seine-el-Oise, ar 
Versailles, ec” Saint-Germain-en 


Sul 


Oise ,ar 


\ 


Laye) 

\l irolium super Maudram, 635, n. 3 
Vareil-sur-Mauldre (Seine-et-Oise , 
uw. Versailles, ec” Meulan 

Marologit capitalum provinciale Pre 
dicatorum an. 1305 celebratum, 
igi h. kh. Marologii conventus Fra- 

187 f. an 
Varvejols 


trum Pradicatorum, 
1250 
L ZETEC 
Varome. V. Martinus (S.) de Marome. 
Marquie, O48 14 Varquaixc Somme 


ereclus, gi g 


ir. Péronne, ec Roisel 

Varquetie, monasteriam sanctimonia- 
lium in Flandria a Philippo I\ 
destructum , 5. Mar- 
quette (Belgique, Flandre orten- 
tale, ar. et ce” Audemardre, c"” 
Maerke-Kerchem et Schoorisse). 

Varregni, 582 b. Marigny (Aube, 
ar. Nogent-sur-Seine, c°" Marcilly 


420 g. nm O 


le-Hayer ° 
Varreqni, Hog |. CL. Marrigneium 
Varrent, 721 bh. Marigny (Loiret, a 


el co’ Orléans 
Marreniacum, 638 f. Mariqny (Seine 
Inf. ar. Neulchatel-en- Bray , c 
Gournay, e Dampierre-en-Bray 
Marrigneio (Ecclesia de 
stantiensis, 500 e. 533 d. Mariqny 
Manche, ar. Saint-L6). 
Varsile teudum, 704 e. 
Martainvilla (Caleeia de 
magi Vartainville (La 
de), 553 £ [bi Sequana exundat, 


. diac. Con 


Rotho- 


chaussée 


343 b. A Rouen (Seine-Int.) 
Vartiqny, 382 |. Martiqny (Suisse, 
Valais 


Vartel, 656d Cf Varcel. 
mililes 


Martellum 
jussi, 750 c. mn. 4. Martellum mi- 


Hue convenire 


lites ad exercitum mitlere debet, 
730 d. Martel (Lot, ar. Gourdon 
Marthe (S.), in ecclesia Constan- 
liensi capellania, 542 f. 
Vartignt Keclesia de), diaec. Rotho- 
magensis, $12 b. Martagny (Eure, 
ar. | Ss Andelys, Cc Gisors 
Vurtin (Porte S.), Pavisius, 354 b 
Martin ( Les plaines de), in Calabria 
{hi Carolus Andegavensis auxilia a 
rancorum regno arcessita exspec- 
tat, 101 h. j. San Martino (Italie, 
prov Calabre). 
Vartinbose , 435 e. f. 
Martin u Bos (S 


berto, comite 


prioratus a Ro 
\ugensi, conditus. 
Quid juris in forestam Augensem 


habuerit. 43q b. c. n. 4. Saint 


INDEX GEOGRAPHICUS. 


Vartin-au-Bose (Seine-Inf. ar 
Neufchatel, ec" Blangy). Cf Mar- 
tini (S.) de Bosco ecclesia. 

Martin-en-Huymois (Manoir de S.), 
394 «. Saint-Martin-des- Bois? (Cal- 
vados, ar. Falaise, c” Bretteville 
sur-Laize, c’* Saint-Silvain). 

Martinus (S.), 535 a. Saint-Martin- 
de-Tallevende (Calvados, ar. et c”" 
Vire). Cf Martini (S.) de Talevende 
ecclesia. 

Martinus (S.), 609 d. Saint-Martin- 
le-Ilébert (Manche, arr. Valognes, 
ce Bricquebec). Cf Martini (S.) 
le-Hlebert ecclesia. 

Martinus (S.), 623 e. Saint-Martin- 
des- Champs (Seine - et - Oise, ar. 
Mantes, ec" Houdan). 

Martinus (S.), 647 h. Saint-Martin- 
des-Prés (Aisne, ar. de Saint-Quen 
tin, ec" Vermand, ec’ Trescon). 

Martinus (S.), 663 dc. Saint-Martin- 
sur-Oreuse (Yonne, ar. Sens, c" 
Sergines). 

Martinus (S.), 665 c. Saint-Martin 
en-Biére (Seine-ct-Marne, ar. et c° 
Melun) 

Martinus (S.), 711 ©. Saint-Martin- 
Saint-Firmin (Eure, ar. Pont-Au- 
demer, Saint-Georges du-Viévre). 

Martinus (S.), 717 kh. Saint-Martin- 
la-Garenne (Seine -et- Oise, ar. 
Mantes, ec Limay). Cf Martini 

S.) in Garenna ecclesia. 

Martinus (S.), 722 k. Le prieuré de 
Saiat-Martin-des-Champs , a Paris. 
Martini (S), in ecclesia Constantiensi, 

capellania, 54a ft. 

Martini (S.) capella, in ecclesia mo- 
nasterii Fiscannensis. Ibi Ricardus 
Morin abbas sepultas, 430 e. V. 
Fiscannense monasterium. 

Martini (S.) ecclesia, diaec. Rothoma- 
gensis, 297 ¢. Saint- Martin-Os- 
monville (Seine-Inf. ar. Neufeha- 
tel, e° Saint-Saéns). 

Martini (S.) Aus Ys capella, 528 e. 
Saint Vartin-A lips (Manche, ar. et 
©" Valognes, c"* Sausse-Mesnil). 

Martini (S. 
Rothomagensis , 

Seine-et-Oise, ar. 
Magny 
Martini Albi (S.) 


de Aincort ecclesia, die. 
P : 

322 d. Aincourt 

Mantes, c°" 


ecelesia, diac. Ko 
thomavensis, 246 f. Saint-Martin- 
le-Blanc (Seine-Inf. ar Neufeha- 
tel-en Bray, c Saint-Saens ). 

Martini (S.\de Albigneio ecclesia, diac. 
Constantiensis, 500 g. Saint-Mar- 
tin-d’ Aubiqny (Manche, ar. Cou- 
tances, c”” Périers). V. Albigneium. 

Martini (S.) de Alnulphi Monte ec- 
clesia diac. Rothomagensis,315!. 
Ernemont-la- Villette (Seine-Inf. ar. 
Neufchatel-en-Bray, c’* Gournay). 

Martini (S.) de Amblevilla ecclesia, 
diac. Rothomagensis, 324 c. Am- 
hlainville (Oise, ar. Beauvais, c 
Méru). Cf. Amblevilla, 

Martini (S.) ad Arbores ecclesia, dicec. 
Rothomagensis , 254 e. Saint-\Var- 
tin-aux-Arbres (Seine -Inf. ar. Yve- 
tol, c”" Yerville). 

Martini (S.) in Aroesia abbatia, 751 
c, u. 8. Mont-Saint-Martin-en-Arou- 
aise 


Martini (S.) de Audovilla ecclesia, 


dai f. Saint- Martin-d’ Audouville 
(Manche, ar. Valognes, ¢°* Mon- 
tebourg) 


Martini (S de Auverne ecclesia , 


diec. Rothomagensis, 314 d 
{vesnes-en-Bray (Seine-Inf. ar. 
Neufchatel-en-Bray , ec" Gournay ) 

Martini (S.) de Auverres ecclesia, 
dieec. Rothomagensis, 306 h. n. 4 
Civieres (Eure, ar. les Andelys, 
c”" Ecos). 

Martini (S.) de Auxin{eio} parrochia , 
665 g. Saimt-Martin- d'Auxigny 
(Cher, ar. Bourges). 

Martini (S.) de Barentin ecclesia, 
diac. Rothomagensis, 255 d. Ba 
rentin (Seine-Inf. ar. Rouen, c 
Pavilly). V. Barentin. 

Martini (S.) de Baudemont ecclesia, 
diac. Rothomagensis , 305 f. Beau 
demont (Eure, ar. les Andelys, c 


Ecos, ce Bus Saint-Remy). V. Bau 
demout. 
Martini (S ) de Becco ecclesia, dicec 


Rothomagensis, 278d. Saint-Martin 
da-Lee (Seine-lnf. ar. le Havre, ¢’" 
Criquetot-Lesneval). 

Martini (S.) de Beeco Mauritannie 
parrochia, dice. Rothomagensis, 
290 e. Le Bee-de-Mortaqne (Seine 
laf. ar. le Havre, ec" Goderville) 
Cf. Becco de Moreteigne ecclesia, 
Gonnovilla ( Leprosaria de). 

Martini (S.) de Beusemont ecclesia, 
dicee. Kothomagensis, 310 g. ( Boi- 
semont ( Eure, ar. et c°" les Andelys } 

Martini (S.) sub Bichi ecclesia, diec. 
Rothomagensis, 241 g. Saint-Mar- 
tin-du-Plessis (Seine-Inf. ar. Rouen, 
ec" Buchy, c"* Estouteville ). 

Martini (S.) de Bleges ecclesia, dicec 
Rothomagensis , 317 j. V. Ablesges. 

Martinus (S.) de Boaffle, 633, n. 3. 
V. Boaffle. 

Martinus (S.) de Bono Fossato, 534 b 
Saint-Martin-de-Bon-Fossé (Manche, 
ar. Saint-L6, ec Canisy). 

Martini (S.) de Boolei ecclesia, dieee 
Rothomagensis, 314 c. Le Boulay 
(Seine-lnf. ar. Neufchatel-en-Brav, 
ce" Argueil, ce” Nolleval). , 

Martini (S.) de Bosco ecclesia , diac. 
Rothomagensis, 267 f. V. Martin- 
u-Bos (S.). 

Martini (S.) as Burneax ecclesia , 
diacesis Rothomagensis, 291 ¢. 
Saint-Martin-ana-Buneaux (Seine- 
Inf. ar. Yvetot, ce Cany). 

Martini (S.) de Campania ecclesia, 
diweesis Constantiensis, 509 b. 
534 e. Saint-Martin des- Champs 
(Manche, ar. et ec" Avranches). 

Martini (S.) 
diac. Rothomagensis, 265 c. Saint- 
Vartin-en-Campagne (Seine-Inf. ar. 
Dieppe. c" Envermeu). 

Martini (S.) de Cenilleio ecclesia, 
dieecesis Constantiensis, 499 j. 
D330 d. Saint- Martin - de - Cenilly 
Manche, ar. ”™ Ce- 
risy-la-Salle). V. Cenilleium. 

Martini (S.) de Commeniaco ecclesia , 
diac. Rothomagensis , 323 b. Com- 
meny (Seine-et-Oise, ar. Pontoise, 
c™" Marines.) V. Comeny. 

Martini (S.) de Corcellis ecclesia, 
diecesis Kothomagensis, 307 g. 
Courcelles-sur-Seine (Kure, ar. et 
ce" les Andelys). 

Martini (S.) de Cormeliis ecclesia , 
diec. Kothomagensis, 317 b. V. 


in Campania ecclesia, 


Coulances, c' 


Cormeliz. 
Martini (S.) de 


Rothomagensis, 314 f. no. 4. V 
Cuy 


Cut ecclesia, dice. 











Martini (S.) de Curia Dominica ec 
clesia, diac. Rothomagensis, 316 
d. Courdimanche (Seine-et-Oise, ar. 
et c” Pontoise). 

Martini (S.) de Daubuef ecclesia, 
dicec. Rothomagensis, 310 k. Dau- 
beuf-pres- Vatteville (Eure, ar. et 
ce" les Andelys). 

Martini (S.) de Dretecort ecclesia, 
diec. Rothomagensis, 326 g. b. 
Droitecourt (Oise, ar. Beauvais, 
ce” le Coudray -Saint-Germer, c™ 
Serifontaine). 

Martini Ecclesia (Ecclesia de) , diac. 
Rothomagensis, 264 k. Martin. 
Kglise (Seine-Inf. ar. et ce" Dieppe). 

Martini (S.) de Ernencuria Aquosa 
ecclesia, dicecesis Rothomagensis , 
326 |. Enencourt-'Eage (Oise, ar. 
Beauvais, c’ Chaumont). 

Martini (S.) de Evreiaco ecclesia, 
diwe. Rothomagensis, 324 e. f. 
Ivry-le-Temple (Oise, ar. Beauvais , 
ce” Méru). V. Evreriacum. 

Martini (S.) de Fonte ecclesia, dice. 
Rothomagensis, 310 a. Le Thuit 
(Eure, ar. et ce" les Andelys). 

Martini (S.) de Fonte Hermondi ec- 
clesia, diccesis Constantiensis, 
507 a. n. 1. Fontenermont (Calva- 
dos, ar. Vire, c” Saint-Sever). 
V. Fonte Hermondi (Ecclesia de). 

Martini (S.) de Fontibus capella in 
parrochia de Bolebec, 235b. n.1. 
La Chapelle -de- Saint-Martin prés 
Fontaine-Martel (Seine-Inf. ar. 
le Havre, c” et c* Bolbec). 

Martini (S.) de Fries ecclesia, dicec. 
Rothomagensis , 315 h. Fry (Seine- 
Inf. ar. Neufchatel-en-Bray, c°" 
Argueil ). V. Frii. 

Martini (S.) de Gaani ecclesia, dicec. 
Roihomagensis, 305 d. Gasny 
(Eure, ar. les Andelys, ec" Ecos). 
V. Gaany. 

Martini (S.) de Gadengort ecclesia, 
dicec. Rothomagensis, 316 h. Ga- 
dancourt (Eure, ar. Evreux, c” 
Pacy-sur-Eure). V. Gadeincort. 

Martini (S.) sew in Garenna ecclesia, 
dic. Rothomagensis, 319 k. 717 
1. Saint-Martin-la-Garenne (Seine- 
el-Oise, ar. Mantes, ec Limay). Cf. 
Martinus (S.). 

Martini (S.) de Gargenvilla ecclesia, 
diwe. Rothomagensis, 320 h. Gar- 
genville (Seine-et-Oise , ar. Mantes , 
c™ Limay). 

Martini (S.) de Graainvilla ecclesia , 
dicec. Rothomagensis, 310d. Grain- 
ville (Eure, ar. les Andelys, c*" 
Fleury-sur-Andelle). Cf. Grainville 
seur Flouri. 

Martini (S.) le Gueart, le Guerart 
ecclesia, 526 d. 536 b. Saint-Mar- 
tin-le-Gréard (Manche, ar. Cher- 
bourg, c™ Octeville). 

Martini (S.) le Gueslart ecclesia , 
dicec. Rothomagensis, 262 f. — 
(Capellain parochia), 262g. Saint- 
Martin-le-Gaillard (Seine-Inf. ar. 
Dieppe, c™ Eu). 

Martini (S.) de Hadencort ecclesia, 
dicec. Rothomagensis, 320 e. Ha- 
dancourt-le-Haut-Clocher (Oise, ar 
Beauvais, c** Chaumont). Cf. Ha- 
dencurt, 

Martini (S.) le Hebert ecclesia, 527 
1. 536 ¢. Saint-Martin-le-Hébert 
(Manche, ar. Valognes , ¢ Bric 
quebec). Cf. Martinus (S.) 


TOME XXIII. 


INDEX GEOGRAPHICUS. 


Martini (S.) de Herniaco ecclesia, 
dicec. Rothomagensis , 325d. Era 
gny (Oise, ar. Beauvais, ec" Chau- 
mont). 

Martini (S.) de Hez ecclesia, dice. 
Rothomagensis, 325 h. Saint-Mar- 
tin-d' Aix (Oise, ar. Beauvais, c™ et 
c™ Chaumont). 

Martini (S.) de Home ecclesia, diac 
Rothomagensis , 256 f. Lé Homme- 
sous-Rouen, aliter Le Houlme (Seine- 
Inf.). V. Homme. 

Martini (S.) de Labevilla ecclesia, 
diac. Rothomagensis, 319 b. Lab- 
beville (Seine-et-Oise , ar. Pontoise, 
ec” L'Isle-Adam). 

Martini (S.) de Laica Villa ecclesia, 
diac. Rothomagensis, 321 f. Lain- 
ville (Seine-ct-Oise, ar. Mantes, 
ce” Limay). 

Martinus (S.) de Landellis, 603 g. 
Les Landelles (Manche). V. Lan- 
dellis (Parochia de). 

Martini (S.) de Lauduno abbatia , 
731 c. L’abbaye de Saint-Martin-de- 
Laon (Aisne). V. Laudunum. 

Martini (S.) de Lierrevilla ecclesia, 
diac. Rothomagensis, 3at f. Lier- 
ville (Oise, ar. Beauvais, ec Chau- 
mont). 

Martinus (S.) de Manerio, 436 e. 
Saint-Martin-da-Manoir (Seine-Inf. 
ar. le Havre, c”” Montivilliers). 

Martini (S.) de Marcouvilla ecclesia , 
die. Rothomagensis, 309 j. Mar- 
couville-sur-Ecouis (Eure, ar. les 
Andelys, c* Fleury-sur-Andeile). 

Martini (S.) de Marrome ecclesia, 
dicec. Rothomagensis, 255 g. Ma- 
romme (Seine-Inf. ar. Rouen.) 

Martini (S.) de Mesnillo ecclesia, 
516d. Le Mesnil (Manche, ar. Valo- 
genes, c” Barneville). V. Mesnillum 

Martini (S.) de Mombreio ecclesia, 
dicecesis Constantiensis , 506 h. V. 
Montbrai. 

Martini (S.) de Monie Gaudii paro- 
chia, 602 f. Montjoie (Manche, ar. 
Avranches, c’" Saint-James, seu ar. 
Mortain, c” Saint-Pois). 

Martini (S.) de Monte Jovis ecclesia , 
dieec. Rothomagensis, 323 f. V. 
Mons Jovis. 

Martini (S.) capella in monasterio 
Montis S. Michaelis. [bi Conanus. 
comes Brilannia, jacet, 579 a. 
Mont-Saint- Michel (Manche, ar. 
Avranches , ec” Pontorson). V. Mons 
S. Michaelis. 

Martini (S.) de Monte super Ventum 
ecclesia, dicec. Constantiensis, 4g5 
h. Montsurvent (Manche, ar. Cou- 
tances , c® Saint-Malo-de-la-Lande). 
Cf. Monservent. 

Martini (S.) de Mortuo Mari eccle- 
sia, diac. Rothomagensis, 268 k. 
Mortemer-sur-Eaune (Seine-Inf. ar. 
etc” Neufchatel-en-Bray ). V. Mor- 
tui Maris prioratus. 

Martini (S.) de Neaffle et S. Petri de 
Neaffle ecclesia, diac. Rothoma- 
gensis, 312 h. Neaufles-Saint-Mar- 
tin (Eure, ar. les Andelys, ¢™ Gi- 
sors). V. Neaufle. 

Martini (S.) de Nova Villa ecclesia, 
dieec. Rothomagensis, 311 a. La 
Neuville-sous-Varceaux (Eure, ar. 

les Andelys, ce Etrépagny). 

Martini (S.) de Nova Villa in Bosco 
ecclesia, dice. Rothomagensis , 
326° b. Neuvillebose (Oise, ar 


881 
Beauvais , c® Méru) Cf. Nova Villa 


in Nemore. 

Martini (S.) de Novo Castro super 
Etam ecclesia , diac. Rothomagen- 
sis, 305 h. Chdteau-sur-Epte (Eure, 
ar. les Andelys , c” Ecos). 

Martini (S.) de Oissello ecclesia, 232 
b. V. Oissel. 

Martini (S.) de Omervilla ecclesia, 
dicec. Kothomagensis , 322 1. Omer- 
ville (Seine-et-Oise, ar. Mantes, 
ce" Magny). Cf. Omervilla. 

Martini (S.) juxta pontem Rothoma- 
gensis ecclesia , 231 b. Saint-Martin- 
du-Pont , paroisse de Rouen. 

Martini (S.) de Presseio Superbo ec- 
clesia, dieee. Rothomagensis, 307 
h. Pressagny-VOrqueilleux (Eure , 
ar. les Andelys, c®* Ecos). V. Pre 
segniacum, 

Martini (S.) super Renellam ecclesia , 
232 d. Saint-Martin-sur-Renelle, a 
liouen. 

Martini (S.) de la Roquete ecclesia, 
dicec. Rothomagensis, 311 b. La 
Roquette (Eure, ar. et ce” les An- 
delys ). 

Martini (S.) de Sauceio ecclesia , 
diec. Rothomagensis, 254 h. La 
Saussuye (Seine -Inf. ar. Yvetot, 
c” Yerville). 

Martini (B.) de Sauceio ecclesia, 
dicec. Rothomagensis , 314 a. Saus- 
suye-la-Vache (Eure, ar. les An- 
delys, ¢”" Etrépagny ). 

Martinus (S.) juxta Senones, 622 k 
V. S. Martinus in Tertro. 

Martini (S.) juxta Strepiniacum ec- 
clesia, diac. Rothomagensis. Saint 
Martin-au-Bose (Eure, ar. Les An- 
delys, c* Etrépagny). V. Strepi- 
niacum. 

Martini (S.) de Tulvende ecclesia, 
dicecesis Constantiensis, 502 
Saint-Martin-de-Tallevende (Calva- 
dos, ar. etc” Vire). V. Martinus (S.). 

Martinus (S.) in Tertro, 662 1. Saint 
Martin-du-Terire (Yonne, ar. et c* 
Sens). Cf. Martinus (S.) juxta Seno- 
nes. 

Martini (S.) de Triel ecclesia, dice. 
Rothomagensis, 31g ¢. V. Triel. 
Martini (S.) de Urtiaco ecclesia, diar- 
cesis Rothomagensis , 273 g. Saint 
Martin-UHortier (Seine-Inf. ar 

etc” Neufchatel-en-Bray ). 

Martini (S.) de Velli ecclesia, diac 
Rothomagensis, 308 d. V. Velly. 
Martini (S.) Veteris ecclesia , dicecesis 
Constantiensis, 4yg e. 534 a. 704 
d. Saint-Martin-le-Vieax (Manche , 

ar. Coutances, c” etc” Bréhal). 

Martini (S.) Veteris ecclesia decana- 
tus Gersoii , in diccesi Constan 
liensi, 518 j. Saint-Martin-le- Vieux 
(ile de Jersey). 

Martini (S.) de Vetere Vernolio ec- 
clesia, in diawcesi Rothomagensi , 
399 e. V. Vernolium. 

Martini (S.) de Videfontaine pavochia, 
diwc. Constantiensis, 565 h_ V. 
Vindelons. 

Martini (S.) de Vilerez ecclesia, dice- 
cesis hothomagensis, 309 kh. Vil- 
leret (Eure, ar. les Andelys, ¢°" 
Fleury-sous-Andelle, c™ Ecouis). 

Martini (S.) de Vilers ecclesia, diac 
Rothomagensis, 520 |. Villers-en 
Arthie (Seine-et-Oise, ar. Mantes , 
ce Magny). Cf. Vilers. 

Martini (S.) de Yehau ecclesia, diec. 





$82 


Kothomagensis, yg Issou (Seine- 
et-Oise, ar. Mantes, c’” Limay ) 

Martiniacum, 721 h. 

Martiniaco (Ecclesia de), dicec. Rotho- 
magensis , 257 |. Martigny (Seine- 
Inf. ar. Dieppe, c” Offranville). 

Martinivilla (Ecclesia de), dicecesis 
Rothomagensis , 242 h. Martain- 
ville-sur-Ry (Seine -Inf. ar. Rouen, 
ce” Darnetal, ec“ Epreville-Martain- 
ville). 

Martinvast ( Ecclesia de), 
Vartinvast (Manche, ar. Cherbourg, 
ec" Octeville). 

Vartreneuse (La cité de), in Calabria, 
85 g. n. 7. Martorano (Italie, prov 
Calabre). 

Mascon, Mascons, 87 e, 808 d. 80g 
g. 824 a. Philippus Ill, de Africa 
redux, per hane urbem iter facit. 
Ibid. — (Comitatus de), 770 k. 
Madcon (Saéne-et-Loire). Cf. Ma- 
lisconensis ballivia, ete. 

Masnillum Drogonis, 703 k. V. Mes- 
nillum Drochonis. 

Masora. Ibi Robertus , Atrebatensis co 
mes, occiditur, 214 f. g. V. AL 
massora , Massole (la), Massora. 

Massengiacum, 663 h. Marsangis 
(Yonne, ar. et c” Sens) 

Massilia, 192 a. b. Ibi capitula pro- 
vinecialia Praedicatorum celebrata 
an. 1260, 185 c. an. 1281, 186e. 
{. Ibi Ludovicus IX ad bellum sa- 
crum in navem ascendisse dicitur, 
214 c. V. Marceille. 

Massiliensis conventus Fratrum Pre- 
dicatorum, 1g1 f. 

Massole (La), 339 b. V. Almassora. 

Massora. Prope hance urbem eastra 
Ludovici IX posita, 120 j. Ibi 
magna strages christianorum, 121 
d. e. V. Almassora. 

Masticonensis civitas, 681 j. V. Mas 
con, 

Mastins (Nemus de), 673 

Masuncelle# , 621 ¢ 
Pelvey (Calvados, ar. Caen, 
lers-Bocage). 

Masurw Calcebof, 704 ¢ 

Mataigne , 632 h. 

Mategui, 647 c. 658 d. 
(Somme, ar. Péronne, « 

Mateleusse , 639 h. 

Materna, 4ag d. La Marne, riviere. 

Mathwus (S.) de Ermentravilla, 
clesia juxta Rothomagum, a2 d. 
Cf. Ermentruadi Villa. 

Mathwi (S.) monasterium juxta Ro- 
thomagum, a Ludovico IX condi- 
tum, 170 h. 171 a. 

Matthi (S.) juxta Rothomagum (con- 
ventus monialium ordinis Pradi- 
catorum), 190 b. 

Mattheus (S.) Rothomagensis. Ibi Se- 
quana exundat, 345 a. 

Mathonium, 702 g. Mathieu (Calva- 
dos, ar. Caen, ec Douvres). Cf. Ma- 
tuon. 

Matisconenses, 813 j. SA d. 
tans de Mécon. V. Mascon. 

Matisconensis ballivia, 770 f. 

Matisconensis 


526 ¢. 536 e. 


g. 674 g. 
sage 


* Vil- 


Matigny 
" Ham). 


ec- 


Habi- 


conventus Fratrum 
Pradicatorum , 189 j. 

Motonvilla (Ecclesia dle), dicecesis 
Rothomagensis, 240 g. Mathon- 
ville (Seine-Inf. ar. Neufchatel-en- 
Bray, c* Saint-Saéns ). 

Matrevilla (Feodum de), 626 k. V. 
Mareyila 

Matroles (Feodum de), Ga5 h. Ma 


INDEX GEOGRAPHICUS 


rolles (Eure, ar. Dreux, c” Bret, 
c™ Broué). 

Matuon, 634 b. V. Mathonium. 

Mau....., 639 j. 

Menhuinen, abbatia monialium, ord. 
Cistere., prope Pontisaram, 10 d. 
e. Ibi sepulli Alphonsus de Brena, 
444A b. c. Blancha de Castella, 425 
e. f. n. 3, Robertus Il, comes 
Atrebatensis, 426 k. — 427 a. 
(Seine-et-Oise , ar. etc” Pontoise , 

ce” Saint-Ouen-l’Auméne). Cf. Mal 
P Resce Malus Dumus. 

Maudestor, - c. Mondétour (Seine- 
et-Uise, ar. Versailles, c™ Palai- 
seau, c™ y ther V. Maria (S.) de 
Maudestor. 

Maul, 650 n. 4 

Maule (Feodum de), in baillivia Pis- 
ciacensi, 769 h. Maule (Seine-et- 
Oise, ar. Versailles, c” Meulan). 

Mauni, 6701. Mauny (Seine-et-Marne, 
ar. Melun, c™ Brie-Comte-Robert, 

c™ Limoges). 

pend 536 f. Maupertuis (Man- 
che, ar. Saint-Lé, c® Percy). Cf. 
Malpertuis, Malpertus, ecclesia de 
Malo Pertuso. 

Mauquenchi, 613 a. 614 g. — (Be- 
clesia de), diacesis Rothomagensis , 
aho j. Mauquenchy (Seine-Inf. ar 
Neufchatel-en-Bray, ce" Forges). 

Mauricius (S.), 639 c. Saint-Maurice 
(Seine-Inférieure, ar. Neufchatel , 
ce” Forges, c’* Guillefontaine). Cf. 
Mauricii (S.) ecclesia. 

Mauricii (S.) ecclesia, 517 d. 538 h. 
Saint-Maurice (Manche. ar. Valo- 
lognes , ec" Barneville). 

Mauricii (S.) ecclesia, diac. liotho- 
magensis , 272 e. V. Mauricius (S.). 

Mauritii (S.) eec lesia juxta Malum 
Alnetum, dicec. Rothomagensis , 
256 d. Saint-Maurice (Seine-Inf. 
iv. Rouen, c” Maromme, c" Ma- 
launay). 

Mauritii (S.) de Orguellio ecclesia , 
diceee. Kothomagensis, 316 a. Ar 
gueil (Seine-Inf. ar. Neufchatel- 
en-Bray ). Cf. Orgoil. 

Mauritana, 676 f Mortagne (Orne). 

Mauri (S.) ecclesia diccesis Con- 
stantiensis, 506 j. 535 c. Saint 
Maur-des-Bois (Manche , Mor- 
tain, ce Saint-Pois). 

Mauteées , 638 b. « 

Mautevilla, 642 b. 643 g. h. Mau- 
theville (Seine-Inf. ar. Yvetot, c 
Cany, ec“  Grainville-la-Teintu - 
riere). 

Mautevilla. V. Michael (S.) de Mau- 
tevilla. 

Vanveesins (Feodum aus), 5 eey d. 

Maxencio (Feodum de S.), 778 h. 
Saint-Maixent (Deux-Sévres). 

Maximinus (S.), 722 e. Saint-Mesmin 
(Loiret, ar. et c* Orléans , ce Saint- 
Hilaire-Saint-Mesmin). 

Maximini (S.) conventus Fratrum 
Pradicatorum an. 1295 erectus, 
191 g. Saint-Maaximin (Var, ar. Bri- 
gnoles). 

Meaulz, Meaus, 
Meauz. 

Meautiz (Ecclesia de), dicecesis Con- 
stantiensis, 510 c. 537 h.—(Feo 
dum de), 610 h. Méautis (Manche 
ar. Saint-L6, c™ Carentan). 

Meaaviller (Decima de), 664 j 

Meaux , Meauz ( Builliage de), 8171 
822 g. Meaux (Seine-et-Marne) 


8i2 « 815 dV 


Cf. Meaulz, Meaus, Meldensis ci 
vitas, Miauz. 

Médan, 633 n. 3. (Seine-et-Oise , ar 
Versailles, ec” Poissy). Cf. Médenc. 

Medardus (S.), 603 f. Saint-Mare-le- 
Blanc (Ille-et-Vilaine, ar. Fougeres , 
c™ Saint-Brice). 

Medardus (S.), 722 j. L'abbaye dk 
Saint-Médard, a Soissons (Aisne) 

Medardi (S.) ecclesia, dicec. Rotho- 
magensis, 300 h. Saint - Mards 
(Seine-Inf. ar. Dieppe, c” Bac 
queville). 

Medardi (S.) ecclesia, dicecesis Ko 
thomagensis , 237}. Saint-Mards-de 
Blancarville (Eure, ar. et c* Pont 
Audemer). 

Medardus (S.) super Coisnum, Redo 
nensis dicecesis , 594 b. Saint-Mare 
sur-Couesnon (Ille-et-Vilaine, ar. 
Fougéres, ec” Saint-Aubin-du-Cor- 
mier). 

Medardi (S.) de Vigneio ecclesia, 
diec. Rothomagensis, 317 ¢. n.1 
Vigny (Seine-et-Oise , ar. Pontoise , 
ce” Marines). V. Vigneium. 

Medene, 625 h. 713 a. V. Medan. 

Medesenne, 383 g. Medesano (Italie, 
prov. Parma). 

Media Villa (Ecclesia de), diac. Ko 
thomagensis, 313 b. Mainneville 
(Eure, ar. les Andelys, ce” Gi 
sors). 

Media Villa in Bosco (Ecclesia de) , 
seu de Crenveis, diac. Rothoma 
gensis, 260 ec. Millebose (Seine 
Inf. ar. Dieppe, ce” Eu). Cf Cren 
veis (Ecclesia de). 

oe 615 j. La Metairie (Eure , 

. Louviers, ec" Pont-de-l'Arche, 
ce" Saint-Cyr-du-Vaudreuil). 

Mediolanum. Ibi capitulum generale 
Predicatorum an. 1278 celebra- 
tum , 184 c. Milan (Italie) V. Melen. 

Medonta, Medunita, 623 b. d. e. f. 
g. 625 e. bag e. 681 1. 684¢. 712 
1. 723 a. Mantes (Seine-et-Oise). 

Meduntaz, Meduntensis castellania , 
623 a. 688 |. V. Medonta. 

Meduana, 593 b. 595 m. 601 a. bo2 
|. Mayenne (Mayenne). 

Meen (Molendinum de), 665 g¢. 

Megni, 668 |. Migny (Indre, ar. et 
ce" Issoudun). 

Megqnoretes, 659 h. Miqnerette (Loiret , 
ar. Montargis, c™ Ferri¢res). 

oo 657 h. Maigquelay (Oise 
*" Clermont). 

Meigni es, 65g j. Migneres (Loiret. 
ar. Montargis, c™ lerriéres). 

Meilliers (Ecclesia de), dicec. Rotho- 
magensis, 273 f. Meulers (Seine 
Inf. ar. Dieppe, c” Envermeu). 

Meinilio Ernardi (Ecclesia de), cliare 
Rothomagensis, 249 ¢. Le Mesnil- 
Esnard (Seine-Inf. ar. Rouen, c” 
Boos). 

Meinmolins , 643 m. Mémoulins (Seine- 
Inf. ar. le Havre, c” Fécamp, 
c” Tourville). 

Meinnesmares , 639 j. 

Meinpichon (Feodum de), 620 d 
Montpincon (Calvados , ar. Lisieux , 

c* Saint-Pierre-sur-Dives ). 

Meins Loez, 675 d. Montloud (Aisne 
ar. Laon, ec Rozoy-sur-Serre). 

Meisnil David (Ecclesia de), dicec. Ro- 
thomagensis, 269 a. Mesnil-David 
(Seine-Inf. ar. Neufchatel -en- 
Bray, c Aumale, c™ IIlois). 


Meisnil Velim, 668 b 





Meisnilio Maugert (Ecclesia de ) 
dicee. Rothomagensis, 271 a. V 
Mesnil Mauger. 

Meisnillo Cirrici, sive Gaufridi (Eccle 
sia de), diac. Rothomagensis , 
294 d. Mesnil-Geoffroy (Seine-Int. 
ar. Yvetot, c” Fontaine-le-Dun , 
c“ Ermenouville). 

Meisnillo S. Germani (Ecclesia de), 
dicec. Rothomagensis , 259 b. Saint 
Germain-sous-Torcy (Seine - Int. 
ar. Dieppe, ec” Longueville). 

Meisnillo Haket (Capella de), dice. 
Rothomagensis, 259 c. Manchou- 
ville (Seine-Inf. av. Dieppe, ¢”" 
Longueville). V. Mesnil-Haquere. 

Meisnillo Keneslimi (Kcclesia de), 
diac. Rothomagensis, 261 d. Mes 
nil-Réaume (Seine-Inf. ar. Dieppe, 
ce" Eu). 

Meisnillum Roberti, 620 g. Le Mes- 
nil-Robert? (Calvados, arr. Vire, 
ce” Saint-Sever) 

Meisnillo Roeri (Ecclesia de), diac. 
Kothomagensis, 298 h. Le Mesnil- 
Rtury (Seine-Inf. ar. Yvetot, c”" 
Doudeville, ce" Torp-Mesnil). 

Meisnillo subtus Warelive (Ecclesia 
de), dicec. Rothomagensis, 313 c. 
Le Mesnil-Verclwes (Kure, ar. les 
Andelys, ce” Fleury-sur-Andelle) 

Veisons, 670 g. 

Mceisons (Pedagium de), 631 k. Mai- 
sons-sur-Seine (Seine-et-QOise, ar. 
Versailles, c° Saint-Germain). V. 
Domibus (Pedagium de). 

Melanius (S.), 635 a. Saint-Melaine , 
(Calvados, ar. c™" et c™ Pont- 
Evéque). 

Melapart , 659 e 

Meldensis civitas, 681 j. V. Meauz. 

Melé, 604 c. Meslay (Manche, ar 
Mortain, c”" et c” Barenion) 

Meledunum, 376 h. 669 e. 670 d 
678 b. 67g e. j. 682 a. 722 j. La 
banerie de clos de Meleduno, 670 
li. Meleduni castellania, 669 f. 686 
1. 687 a. Melun (Seine-ct-Marne) 
V. Meleun, Melun. 

Melen (Ceulz de la cité de), 24 b. 86 
k. Milan (lialie). V. Mediolanum. 

Melerai (Foresta de), 721 e. Melleroy 
( Loiret , ar. Montargis , ce" Chateau- 
fienard). 

Meleun (Pays de), 88 j. V. Meledu 
num. 

Meleun ( Abbaye de Sant-Pere de), 
332 c. V. Meledunum 


Melicraut (Feodum de), 755 g. n. 7 
Le Merlerault (Orne, ar. Argen- 
tan). 

Mellay (Feodam de), 701 e. Meslay 
(Calvados, ar. Falaise, ¢” Thury- 
Harcourt). 

Mellentum, 623 m. n. 624 a. b. ec. 

631 d. 681 1. 684 
c. 713 b. 723 a. Mellenti castel- 
lania 623 m —castellam,770h. 
— castrum, 624 d. —conductus, 
624 f. — decanatus, 329 4. — 
feoda, 712 f. 713. a. ¢. — villa, 
713 b. — Mellenti terra ad domi- 
num Montis Morenciaci pertinens , 
712 1. Meulan (Seine-et-Oise, ar 
Versailles). Cf Molientum, Mari 
S ), Nigasii (S.), Nicholai (S.) de 
Meliento ecclesia. 

Mellevilla (Ecclesia de}, dieecesis Ro- 
thomagensis, 261 a Melleville 
(Seine-Fnf. ar. Dieppe, ¢”" Eu). 

Mellomara (Ecelesia de), diae. Ro 


INDEX GEOGRAPHICUS. 


7 a. Melamare 
Havre, c” Lil 


thomagensis , 27 
(Seine-Inf. ar. le 
lebonne) 

Mellonis (S.) Pontisarensis monaste- 
rium, 630 b. L’abbaye de Saint-Mel 
lon, a Pontoise (Seine-et Oise). 

Vellou (Dominium de), 770 h. j. n. 
19. Mello (Oise, ar. Senlis, ce" Creil) 

Velun super Sequanam, 425f. (Seine 
el-Marne). Cf. Meledunum. 

Velveine willa, 703 | 

Mempheos civilas, Memphis, 172 € 
h. Memphis (Egypte). 

Venardival, 638 e. Menerval (Seine 
Inf. ar. Neufchatel en-Bray, ¢” 
Gournay). Cf. Petrus (S.) de Me 
nardi Villa. 

Vendren (Ecclesia de), diec. Rotho- 
magensis, 274 g. Maintrus (Seine- 
Inf. ar. Neuichatel-en-Bray, c” 
Londinicres, ¢" Saint-Valery-sous 
Bures). 

Vendres (Decima de), 671 4. Mandres 
(Seine -et-Oise, ar. Corbeil, c’" 
Boissy-Saint-Leger). 

Venein villa, 667 ¢ 

Venetot, 709 j. Mannetot (Calvados , 
ar. Lisieux, c” Mézidon, ce Méry 
Corbon) 

Venilles, 7i2 ¢. 725 d. nu. 1g Me- 
nilles (Kure, ar. Evreux, ce" Pacy- 
sur-Eure). 

Menillum Drew, 533). V. Mesnillum 
Drochonis. 

Venolcort, Menoucort, 631 f. 632 e. 
Venucourt ( Seine-et-Oise, ar. et 
c”" Pontoise). 

Menouvilla. V. Georgii (S.) capella 

Menovalle (Ecclesia de), dioec. lo- 
thomagensis, 271 b. Ménonval 

Seine-Inf. ar. et c* Neufchatel- 
en-Bray ) 

Veon (Feodum de), 621 a 

Meret, 712 ©. Merey (Kure, at 
Evreux, c” Pacy-sur-Eure). Cf 
Merré. 

Mereium, 619 d. Méry-Corbon (Cal- 
vados, ar. Lisieux , c”” Mézidon) 
Cf. Meriacum. 

Mer, 632 d. f. Meéry-sur-Oise (Seine- 
et-Oise, ar. Pontoise. ec" L'Isle- 
\dam 

Veri (Parrochia de) , 665 t. Méry-sur- 
Cher (Cher, ar. Bourges. c’" Vier- 
zon}. 

Verwcum, 706 k. V. Mereium 

Meriacum, 722 k. Mery (Oise, a 
Clermont, c” Maignelay. 

Verie (Feodum de), 697 d. 

Verlaium, 616 k 





“Verle (Honor, mercatum, terra de 


18 ce. g. 716 ¢. Cf. Merlia. 

Merlia, 716 ¢. V. Merle. 

Verré, 622k. V. Meret. 

Verreval, 639 ¢. Merval (Seine- Int 
ar. Neulchatel-en-Bray, e°" Gour- 
nay, c"’ Brémontier-Merval ). 

Werroles, 667 k. Merolles prope Pau- 
dy, seu les Merroles, prope Saint 

iubin (Indre, ar. et ce" Issoudun) 

Werroles, 655 ec. Marolles (Oise, at 
Senlis, c°" Betz). 

Merroliis (Terra de), 671k. Marolles- 
en-Hurepois, ou Marolles-lez-Arpa 
jon (Seine-et-Oise , ar. Corbeil, e” 
Arpajon ) 

Vers, 715 
ec Ault) 

Mesamium, 722 ¢ 

Mesane (La cité de), 358 2. Vo Mes 


sana). 


Somme, ar. Abbeville, 


383 

Meseton, 645 tb Mézidon (Calvados ) 

Meseincort, 656 b. 

Mesengevilla, 638 h. 680 ¢ Mézan- 
queville (Seine-Int. ar. Neufchatel 
en-Bray, ce” Argueil). 

Mesere, 664 1. Meézieres (Scine-et- 
Oise, ar. Etampes, ec" Milly, c™ 
Buno-Bonnevaux ). Cf. Meseriaram 
decima. 

Veseres, 616 h. Maizteres (Calvados , 
ar. Falaise, ec Bretteville-sur 
Laise ). 

Meseriarum decima. 664 h. j. V 
Mesere 

Mesi, Mesiacum , 624}. Mézy (Seine-et 
Oise, ar. Versailles, c*" Meulan). Cf. 
Germani (S.) de Mesi ecclesia. 

Vesiéres, 717 ¢. Mezicres (Bure, av 
Les Andelys, e” Ecos). Cf; Geor 
gii (S.) ecclesia. 

Mesila, Mesiles, 663 j. 664 a. b. d. 
Meézilles (Yonne, ar. Joigny, 
Saint-Fargeau). 

Vesnil, 635d 

Mesnil, 614 1. Le Mesnil (Seine-Int. 
ar. Rouen, c* Darnetal , c"* Isneau- 
ville). Cf. Mesnilium. 

Vesnil, 638 f. h. 639 1. Le Mesnil 
Liewbray (Seine-Int. ar. Neulcha 
tel, ce” Argueil). Cf: Genovela (S.) 
ecclesia, Mesnil-Libré. 

Vesnil, 640 b.c. 1. Mesnil-Gorel (Seine 
Inf. ar. Dieppe, c* Totes, e* Gon- 
neville). 

Mesnil, 642 e. Le Mesnil-Godefroy. Cf. 
Mesnil-ts odefrat. 

Mesnil ( Le), 382 ¢. Magny-lez-Auxonne 
(Céte-d’Or, ar. et ec” Auxonne) 
Mesnil (Terra de), 673 j. Le Mesnil 
Saint-Denis (Seine-et-Oise, ar. Ram 

bouillet, c Chevreuse). 

Mesnil Alon (Feodum de), 610 g. 

Vesnil Aubert (Le), 382 f Magny 
Lambert? (Cote-d’Or, ar. Chatillon 
sur-Seine, ce” Baigneux-les-Juils) 

Vesnil apud Belencombriam , 640 b. 
(Seine-Int.). 


Mesnil Bernart (Le) ,438 b. Le Mesnit 


Benard? (Seine-Int. ar. Neulcha 
teLen-Bray, e”" etc Saint-Saéns }. 
Vesnil Bornenc, 535 f. V. Mesnillam 

Borlence. 

Vesnil Droconis, 610 b. V. Mesnil 
jum Drochonis 

Vesnil Durescu, 615 j. V. Mesnillum 
Durescu 

Mesnil Garneri, 611 1. V. Mesnil 
lum Garnier 

Vesnil Gilbert , 636 ti 

Vesnil Giliberti, 631 j. Le Mesnil 
Guilbert (Eure, ar. les Andelys , 
ec Gisors , ec’ Bernouville et Beau 
le-Long). 

Vesnil Girout, 861 a. Meénil-Geéru 
(Orne, ar. Argentan, ec” le Mer 
lerault, ce” Sainte-Gauburge } 

Vesnil Godefrar, 615 a. b. Le Mesnil 
Godefroy (Seine-Int. ar. Rouen, 
ec" ~Cleres, c” la Rue-Saimt 
Pierre ). Cf. Mesnil, Mesnilium 
subtus Chailli. 

Vesnil (Le) de Gooudan, 617 h 

Vesnil Gornel, 643 bh V. Mesnillam 
Durescu. 

Vesnil le Grant (Le), 656 ¢. Mesnil 
Saint-Nicaise {Somme ,ar. Péronne 
ec" Nesle). 

Vesnil Haquere, Oho |. V. Meisnil 
lum Haket. 

Vesmil Hugonis, 611 1 V. Mesnitlam 
Hugonis 





S84 

Vesnil Hurel (Le), 615 f. ¢ 

Vesnil Libré , 63g 1.Le Mesnil-Lieabray 

Seine-Inf. ar. Neufchatel-er: Bray, 
ce” Argueil). Cf. Mesnil. 

Vesnil Marescot, 437 a 

Vesnil Mauger, 639 b. Le Mesnil-Mau 
ger (Seine-Inf. ar Neulchatel-en 
Bray, ¢" Forges). Cf. Meisnilio 
Maugeri (Ecclesia de). 

Vesnil Mauger, 634 j Le Mesnil- 
Maugier (Calvados, ar. Lisieux, 
ce Mezidon). Cf. Mesnilium Mau 
gerii. 

Vesnil Oberti, 533 ¢. Le Mesnil-Au 
bert (Manche, ar. Coutances, ce" Bré 
hal). V. Mesnitlum Osberti. 

Vesnil-Oqier (Manoir du), 394 ¢ 
Saint-Oaen-du Mesnil-Oger (Calva 
dos, ar. Caen, ec” ‘Troarn) 

Vesnil Oury. V. Mesnillans Orr: 

Vesnil Renoard, 616 &. h 

Vesnil Roges, Gio c. Le Mesnil- Roques 
(Manche, ar. Coutances, ec Ga 
vray). Cf. Mesnitlum Loges 

Vesnil Seran, 610 e. 

Vesnil Tison, 635 ec. 

Vesnil Vineman, 535 f. V. Mesnillum 
Vineman 

Mesnilium , 644 f. 66a « 

Mesnilium, 614 k. Le Mesnil (Seine 
Inf. ar. Rouen, ce Darnetal, c” 
Isneauville). Cf. Mesnil. 

Mesnilium, 623 k. Le Mesnil-Simon 
( Kure-et-Loir, ar. Dreux , c°" Anet). 
Cf. Mesnolium. 

Mesnilio (Ecclesia de), dicaee. Rotho- 
magensis, 250 f. Mlesnil-sous-Lille- 
bonne (Seine-laf. ar. le Havre) 

Mesnilio (Feodum de), 709 f. g 

Mesnilium subtus Chailli, 614 1. V. 
Mesnil-G odefrai. 

Mesnilium Fulconis, 614 bh. Alesnil 
Fouque (Seine-lnf. ar. Ronen, ec" 
Boos, c” Fresne-le-Plan) 

Mesnilium Girardi, 706 Ff. 

Mesnilium Godeman, 636 1. Le Mes 
nil-Godemant (Eure, ar. Bernay 
ce” Thiberville, c” Fontenelles). | 

Mesnilio Herman (heodam dle), Oi. 
n. 8. V. Mesnitlum Hermani. 

Mesnilium Hugonis, 61a ¢. V. Mes- 
nillum Hugonis 

Mesnilium Maugerii, 711 b. Le Mes 
nil-Mauger (Calvados, ar. Lisieux, 
e" Mézidon). V. Mesnil-Maugier. 

Mesniliam Odonis, 694 b. Le Mesnil 
Kudes (Calvados, ar. et c°" Lisieux). 
V. Mesnillaum Odonis 

Mesnilio Radulphi (Ecclesia de), 
ieee. Rothomagensis , 247 ¢. Le 
Vesnil-Raoult (Seine-Inf. ar. Rouen, 
¢ Boos ). 

Mesnilio subtus Vianam (Ecclesia de), 
ieee. Rothomagensis, 313 h. Le 
Vesnil-sous-Vienne (Kure, ar. les 
Andelys, e Gisors). 

Mesnilium S. Wenene, 651 e. f Mes- 
ntl Saint-Vaneng (Somme, ar. Pé 
ronne, ¢" Ham, ec" Esmery-Hal- 
lon , 

Mesnilleium Droew,571h. Le Mesnil 
Drey. V. Mesnitlum Drochonis 

Mesnillellam de subtus Jardinfis}, 
645 k. Ménillet (Seine-Inf. ar. Yve- 
tot, ec Fontaine-le-Dun, c” Saint- 
Pierre-le Vieux) 

Vesnilles , 622k 


Evreux, ¢°" 


Veénilles (Eure, ar 


Pacy-sur Eure) 


Mesnillienuun //erman, 709 dn. 12 
Le Mesnil Lerman (Manche, ce’ Ca 
Cf Mesnillum Hermani 


nisy ) 





INDEX GEOGRAPHICUS. 


Mesnillium, 633 n. 3. Le Mesnil-le 
Roi (Seine-et-Oise , ar. Versailles , 
e* Saint-Germain en-Laye) 

Mesnillum, 636 b. 642 g. 645 m. 

Mesnillum (Le), 538 j. Le Mesnil 
(Manche). V. S. Martini de Mes. 
nillo ecclesia. 

Mesnillum, 638 d. Le Mesnil-Grémi- 
chon (Seine-Int. ar. Rouen, c°" 
Darnetal, ec" Saint-Martin-da-Vi- 
vier). 

Mesnillum, 645 k. Mesnil-Durdent 
(Seine-Inf. ar. Yvetot, ec" Saint- 
Valery). 

Mesnillo (Feodum de), 500 h. Le 
Mesnil (Manche, ar. Coutances 
c™ Périers, c* Marcheésieux ) 

Mesnillum. V. Leodegarii (S.) de Mes 
nillo ecclesia. 

Mesnillum Adelée, 703 d. Le Mesnil 
Adelée (Manche. ar. Mortain, c™ 
Juvigny) 

Mesnillum Aelart, Atelart, 592 ¢ 
Gor |. 603 h. 

Mesnillo Amant (Ecclesia de), diac 
Constantiensis, bod a. 535 e. Le 
Mesnil-Amand (Manche, ar. Cou 
tances, c°" Gavray). 

Mesnillo Amato (Ecclesia de) , dice 
Constantiensis, 50g g. Le Mesnil- 
Amey (Manche, ar. Saint-L6, e* 
Marigny). V. Mesnillum Amey 

Mesnillum Amey, 534 d. V. Mesnil 
lum Amatum 

Mesnillo Ansgot (Ecclesia de), dice. 
Constantiensis, 509 e. 554 d. Le 
Mesnil-Angot (Manche, ar. Saint- 
Lo, c* Saint-Jean-de-Daye). 

Mesnillum Auvar, Avar. Ecclesia de 
Mesnillo Avar, 550 h. 536 e. Mes- 
nil-Aaval (Manche, ar. Cherbourg, 
ce” Octeville ). 


Mesnillo Benedicto (Ecclesia de), 
dieee. Constantiensis, 503 b. Le 


Mesnil-Benoist (Calvados, ar. Vire, 
ec" Saint-Sever). Cf Mesnillum Be- 
neil. 
Mesnillum Beneit, 534 k 
lum Benedictum. 
Mesnillo Borlene (Keclesia de) , diove 
Constantiensis, 504 ¢. Le Mesnil 
Bonant (Manche, ar. Coutances . 
Gavray). Cf. Mesnil-Lornenc. 
Mesnillum: juxta Braiose, 620 ¢ 
Mesnillo Buye (Eeelesia de), diae 
Constantiensis, 501 a 
(Capella et molendina de), 501 a 
Le Mesnil-Bus (Manche, ar. Cou 


Saint-Sauveur-Lende - 


V. Mesnil 


roe 
Oo Cc. 


lances, c” 
lin). 

Mesnillo Chaucers (Feclesia de) , dice. 
Constantiensis, 507 ¢. 535 c. Le 
Vesnil-Caassois (Calvados , ar. Vire , 
ce" Saint-Sever). 

Mesnillo Drochonis (Ecclesia ce), 
dice. Constantiensis, Ag8 ft Le 
Mesnil Drey (Manche, av.Avranches, 
ec" la Haye-Pesnel). V. Masnillum 
Drogonis, Menillum Dreu, Mesnil 
Droconis, Mesnilleium Drocu 

Mesnillo Darant (Ecclesia de}, dices 
Constantiensis, 509 a. 534 e. 94g 
d. 552 k. Mesnil-Durand (Manche, 
ar. Saint-L6,¢° Saint-Jean-de-Daye, 
ec“ le Pont-Heébert). 

Mesnillo Dareseu (Ecclesia de), diae 
Rothomagensis, 254 | Mesnil-Du- 
rescu, nune le Mesnil- Panneville 
(Seine-Inf. ar. Rouen, c°" Pavilly) 
V. Mesnil Dareseu, Mesnil-Gorue!, 


Theobaldi (S ) capella 





Mesnillum Garnier, Garnerii, Mes 
nillo Garnerii (ecclesia de), dia« 
Constantiensis, 504 d. 535 f. Le 
Mesnil-Garnier (Manche, ar. Cou 
tances, ec” Gavray). V. Mesnil Gar 


neri. 
Mesnillum Gisleberti, Abrincensis 
diac. 598 g. Le Mesnil-Gilberi 


(Manche, ar. Mortain, ¢* Saint 
Pois). V. Maisnilleium Gisleberti 

Mesnillum Goth. .., 602 m 

Mesnillo Guenelon ( Ecclesia de) , dice 
Constantiensis, 508 k. V. Mesnil 
lum Veneron. 

Mesnillum Guilloyn, 554 h. Cf. Gail 
louin. 

Mesnillo Herman, Hermani, (Eecle 
sia de), diac. Constantiensis , bob) 
d. 534 h. Le Mesnil-Herman (Man 
che, ar. Saint-L6, ce Canisy). C/ 
Mesnilium Herman, Mesnillientm 
Herman. 

Mesnillo Hugonis (Ecclesia de), diac 
Constantiensis, 504 d. 535 e. Le 
Mesnil- ue (Manche, ar. Cou 
tances, ce" Gavray). V. Mesnid Hu 
gonis, Mesnilium Hugonis. 

Mesnillo d’O (Capella de), diac 
Constantiensis, 510 a. Le Mesnil 
Dot (Manche, ar. Saint-L6 , c" Ma 
rigny, c™ la Chapelle-Enjuger). 

Mesnillo Odonis (Feodum de) , 657 b 
V. Mesnilium Odonis. 

Mesnillo Opae (Ecclesia de), dice 
Constanticensis, 506 c. 534 he Le 
Mesnil-Opac (Manche, ar. Saint-Lé 
ce" Tessy-sur-Vire). 

Mesnillo Orri (Ecclesia de), dia@e 
Constantiensis, 510 b. 5354 f Le 
Mesnil-Eury (Manche, ar. Saint-Lo 
c™ Marigny. 

Mesnillo Osberti (Ecclesia de) , dicee 
Constantiensis, 496 g. V. Mesnil 
Oberti. 

Mesnillum Osulli, oo g. Le Mesnil 
Auzouf (Calvados, ar. Vire, ce’ 
Aunay). 

Mesnillo Radulli (Eeclesia de), dice 
Constantiensis, 5bo6 e. 534 h. Le 
Mesnil-Raouli (Manche, ar. Sain! 
L6, ce" Tessy-sur-Vire). 

Mesnillum Tiobert, Mesnillo Roberti 
(ecclesia de) , dieee. Constantiensis 
903 a. b. 534 kh. Le Mesnil-Robert 
(Calvados, ar. Vire, ce" Saint-Se 
ver) 

Mesnillo lioges, Rogres (Keclesia de ), 
diame. Constantiensis , 504 k. 5351 
—(Feodum de) , 6bo8b. Le Mesnil- 
Rogues (Manche, ar. Coutances. 
ce" Gavray ). V. Mesnil Roges 

Mesnillo Roscelin (Ecclesia de) , dice 
Constantiensis , 507 j. 554 e. Le 
Mesnil-Rouxelin (Manche, ar. e! 
ce” Saint-Lo). 

Mesnillum Veneron, 534 ¢. Le Mesnil- 
Veneron (Manche, ar. Saint-Lo, e 
Saint-Jean-de-Daye). Cf Mesnillum 
Guenelon 

Mesnillo Vigot (Beclesia de), dia 
Constantiensis, 508 £ Seog h. 554 
d. Le Mesnil-Vigot (Manche. a 
Saint-L6, e Marigny) 

Mesnillo Vineman (Ecclesia de) , dia 

Vesnii 


Coutances 


Constantiensis, 504 ec. Le 
Villeman (Manche , ar 
ec" Gavray}. Cf Mesnil Vineman 
Mesnilz (Les), 618 4 
Mesniz (les),.709 ) Les Mesnils (Seine 
Inf. 


c Lammerville ) 


ar. Dieppe, ¢™" Bacqueville 





Mesnolium, 625 k. Le Mesnil-Simon , 
V. Mesnilium. 

Mesons, 633, 0. 3. Matsons-sur-Seine 
(Seine-et-Oise, ar. Versailles, c™ 
Saint-Germain-en-Laye). 

Messana, Messane, Messenne, 85 d. f 
ioid.e. f. h,n. 3, 102 j. 103 a. 
f. 345 k. Messine (Sicile). Cf: Me- 
sane. 

Vessanne (L’eau de), qui est nommé le 
Far, 85 t. Détroit de Messine. 

Messoncella, 660 m. 661 a. b. 

Meta, 635 j 

Meta. Ibi capitulum generale Fratrum 
Pradicatorum, an. 1298 celebra 
tum, 190 j. Metz (Moselle). 

Metensis conventus Fratrum Pradica- 
forum, an. 1219 erectus, 189 © 

Methim (Conventus monialium ordi 
nis Pradicatorum apad). 190 b. 

Vetuli, Metulli, 442 c. ec. G44 a 
Melle (Deux-Sévres). 

Meulemont, Meullemont, 715d, 0.11 

Meun (¥eodum de), 620 | 

Meunencort. V. Leodegarius (S.) de 
Meunencorlt. 

Mezheudiot, 736 g, n. 24. Méheudin 


(Orne, ar. Argentan, c” et c™ 
Ecouche). 
Miauta (Villa de), 64g d. Meaulte 


(Somme, ar. Péronne, c” Albert). 

Miaux (Prevosté de), 732 n. 6. Cf 
Meaux. 

Micacl (S.) de Valengniaco , 665 k. 
V. Michael (S.) de Valengiaco. 
Michael (S.), 638 g. 639 a. Saint- 
Michel d’Halescourt (Seine-Inf. ar. 

Neufchatel, c™ Forges). 

Michael (S.), 645 b. 

Michaelis (S.) de Amfrevilla ecclesia, 
dicee. Rothomagensis , 50g b,n. 4 
A mfreville-sous-les Monts (Kure , ar 
les Andelys, ec Fleury -sur-An- 
deile). 

Michaelis (B.) de Bosco ecclesia , 566 
e. Saint-Michel-du-Boseq (Manche , 
ec la Haye-du-Puits, c™ Varan- 
guebec). 

Michaelis (S.) de Bosco Hugonis ec- 
clesia , dieec. Rothomagensis , 314 
( Bose-Hyon (Seine-Inf. ar. Neul- 
chatel-en-Bray, ¢°" Gournay ) 

Michaelis (S.) de Capella ecclesia, 
dieec. Rothomagensis, 275 c. Saint 
Michel-du-Haisel (Seine-Inf. ar 
le Havre, c®* ct ec Saint-Romain). 

Michaelis (S.) in ecclesia Constan- 
tiensi capellania, 542 e. 

Michaelis (S.) in Cornubia monaste- 
rium. Ibi, intercessione B. Michae 
lis, miraculafiunt, 572 h.— 573 «i 
n. 4 

Michaelis (S.) in) Grania ecclesia, 
dicee. Constantiensis, 50g c. 534 F. 
Graigues (Manche, ar. Saint-Lé, 
ce Saint-Jean-de-Daye ). 

Michaelis (S.) de Haia ecclesia, cic. 
Rothomagensis, 240 e. Saint-Mi- 
chel-de-la-Haie (Eure, ar. Pont- 
Audemer, ¢*" Routot, ¢" Bouque- 
tol ). 

Michaelis (S ) de Mautevilla ecclesia, 
diac Rothomagensis, 254 g. Mot 
teville (Seine-Inf. ar. Yvetot, 
Yerville ) 

Michael (S.) [de Monte], 7o4 kh V. 
Mons S. Michaelis. 

Michaelis (S.) de Petra eeclesia. diac. 
Constantiensis , 501 e. Saint-Michel 
de-la-Pierre (Manche, ar. Coutan- 

Saint-Sauveur). Cf. Petra. 


ces, ¢” 


INDEX GEOGRAPHICUS. 


Michaelis (S.) Rothomagensis ecele- 
sia, 231 f Saint-Michel, paroisse 
de Rouen. 

Michael (S.) de Solengiaco, 665 1. 
V. Solengiacum. 

Michael (S.) de Valengiaco, 665 j 
Saint-Michel-de-Volangis (Cher, ar. 
Bourges, c”" les Aix -Dangillon). 
Cf. Micael (S.) de Valengniaco. 

Michaelis (S.) de S. Wandregisilo 
ecclesia, dice. Rothomagensis , 
253 g. Saint- Wandrille- Rangon 
(Seine-Inf. ar. Yvetot, c” Caude- 
bec). Cf. Wandregisili (S.) abbatia. 

Michiel (S.) de Bayeux (Chapelle de) 
Ibi altare B. Ludovico dedicatum , 
72 d. j. 

Mie: , 665k. m. —(Decimade) , 663 | 

Milevilla (fcclesia de), diac. Kotho- 
magensis, in decanatu de Fovilla, 
284 j. Mirville (Seine-Inf. ar. le 
Havre, c” Goderville). Cf. Milivilla 

Milivilla, 645 c. V. Milevilla. 

Millé, Goa c. 603 f. Milly? (Manche , 
ar. Mortain, ec” Saint-Hilaire-du- 
Harcouet) 

Milleriis (Ecclesia de), diac. Con- 
stantiensis, 5o2 c. V. Milliéres. 
Milli in Belvassino, 632 m. Milly 
(Oise, ar. Beauyais, ec” Marseille 

le-Petit). 

Milliacum, 678 |. Milly (Seine-et- 
Oise, ar. Corbeil). 

Millié, 634 n. 2. V. Nallié. 

Millicres , 533 b. (Manche, ar. Cou- 
tances, c”” Lessay). Cf Milleriis 
(Ecclesia de) 

Milly, 797 © Milly? (Yonne, ar. 
Auxone, c” Chablis). 

Milomesnil, 640 d. Miromesnil (Seine- 
Inf. ar. Dieppe, ec” Offranville, 
c™ Tourville-suar-Arques. 

Milonis (S.) feodum, 64g m 

Mimatensis diac. 190 d. Diocese de 
Mende (Lozére) 

Minbraio (Decima de), 665 j. Maim- 
bray (Loiret, av. Gien, ec” Cha- 
lilion-sur Loire, c” Beaulieu). 

Minor Alonna, 538 g, n. 14. Cf 
Maria Sancta de Alumpna ecclesia 

Minoris Caleti archidiaconatus, in 
dicee. Rothomagensi, 292 j. Say 
b. L’archidiacondé du Petit-Cauz, au 
diocése de Rouen 

Minorum sororum domus juxta S. 
Cledoaldum., a Ludovico IX :wdifi- 

qt a. 

Mintriacum, 671 © V. Mitriacum. 

Mirabel (Molendinum de) , 664 e 

Miralmont , 048 j. Mraumont (Somme, 
ar. Péronne, ce" Albert). 

Mirapicensis ecclesia, Tolosana me- 
tropoli noviler erecta suflraganea , 
349 © Mirepoix (Haute-Garonne , 
ar. Toulouse, c”" Villemur). 

Mirmanda (Castrum de), 676 ¢. 681 
( Mirmande pres Bans (Haute- 
Loire, ar. le Puy. 2a Solignac). 

Miromont, 650 g. Mermont (Oise , av 
Senlis, ¢” Crepy). 

Mirrivilla, 538 n. 18. Vo Orvilla 

Mitriacum , 671, 0. 2 Muétry (Seine- 
et-Marne, ar. Meaux, ce” Claye) 
C/, Boseus, Mintriacum. 

Vobrai (Feodum de), 707 0. 6. C/ 
Vonthrai 

Modene , 86 hh, n. 10 (Italie). 

Modii, 617 a. Muids (Bure, ar. Lou- 

ce" Gaillon). 

Vocon (Feodumde). Quot milites regi 
prestat, bodSd.e.6110.8.V Moion. 


cala, 1 


viers , 


885 

Mofleines, 714 a. bb. Mouflaines (Eure 
ar. les Andelys, ec" Etrépagny ). 

Moienpont (Molendinum de), 648 f. 

Moileins (Talia de), 647 h. — (Mo- 
lendinum de), ibid. 649 e. Moir- 
lains (Somme, ar. et c” Péronne) 

Moion, 611 g. h. j. Moyon (Manche, 
ar. Saint-Lé, ce” Tessy). Cf. Moeon 

Moiré, 617}. 

Moiriacum, 671 f. Mory (Seine-et 
Marne, ar. Meaux, c™ Claye). Cf 
Boscus. 

Moisiera, 618 a. 

Moisson (Molinum de villa), 671 ©. 
d. V. Villa Moisson. 

Molainm, 655 k. Molloy (Aisne, ar 
Chateau-Thierry, ce" Neuilly-Saint- 
Front, c™ la Ferté-Milon). 

Molay Bacon, 72 ¢. d.n. 2. Le Molay 
(Calvados , ar. Bayeux ,c" Balleroy) 

Voleincort, Molencuria, Molencurt 
V. Petrus (S.) de Molencuria. 

Volencort. V. Marix (B.) de Molencor! 

Molendinellis (Ecclesia de), 232 ¢ 
Moulineaux (Seine-Inf. ar. Rouen, 
ce Grand-Couronne ). V. Molinelli 

Molendinum , 670 g. 

Molendinum Datum, 670 ¢. Moulin 
Donné (Seine-et-Marne, ar. Cou 
lommiers, ¢”" Rosoy) 

Molendinum Benceln ,* 621 g. j 
631 j. Le Moulin-Basselin (Kure 
ar. les Andelys, ec Gisors, c" 
Neaufles-Saint-Martin ). 

Molendinum Hardoin , 639 1. 

Molenvilla, 664 g. Moiqnanville (Seine 
et-Oise, ar. Etampes, ce” Milly, c" 
Buno-Bonnevaux) 

Molinaus, 621 a. Les Moulineaux (Cal 
vados, ar. Caen, e" Creully, e* 
Fontaine-Henri). Cf Mollinellis 
(Feodum de). 

Molinaus, Molingaus, Molineana, 638 
g. 639 a 

Volinaus (Peodum de), 619 € 

Molinelli, 6811. Moulineaua (Seine In. 
ar. Rouen, ¢ Grand-Couronne) 
Cf. Molendinellis ( Ecclesia de) 

Molines (Feodum de), 645 g. 

Molinis (Parochia de), 600 b. Go4 4. 
Moulines (Manche, ar. Mortain, 
e* Saint-Hilaire-du-Harcouet). 

Molins, 630 k. 

Molins ,668b. Moulins-sur-¥ cvre (Cher, 
ar. Bourges, ec” Baugy) 

Volins (Terra de), 017 k. 706 2 
Moulins la Marche (Orne, av Mor 
lagne ) 

Mollentum , 317 hh Mollento (deca- 
natus de), diwe. Rothomagensis , 
316 b. V. Mellentum 

Mollinellis (feodum domini de), 755 
c. les Moulineaua (Calvados). V. 
Volinaus. 

Mombraium , 535 b. V. Montbrar 

Mombreio (Decanatus de) in diacesi 
Constantiensi, 506 g. 52d a. V 
Montbra: 

Monachi Villa (Capella de) prope 
Evreriacum, in diwe. Kothoma 
gensi, 524 g. Monneville (Oise. ar 
Beauvais, ¢° Chaumont) 

Vonamers , 633 n. 3. 

Monasteria, 680 t. 682 b. 

Monasteria juxta Pontem Abbatis, 
938 a. H10 j Monasteriis (Kecle- 
sia de), S12 ©. Les Mottiers - en 
Bauptois (Manche, ar. Valogues, 
ec Saint Sauveur-le-Vicomte). Cf 
Maria (5.) de Monastertis parro 
chia. Monasteria. 








SSO 

Monasterio (Feodum de) extra mu- 
ros Vetolii, 717 j- V. Vetolium. 

Monasterio Colier, seu potius Oolier 
(Ecclesia de), dieec. Rothomagen 
sis, 245 b. n. 1. V. Mostereollier. 

Monasterium Villare, 6451. g. Monas- 
terii Villaris assisie, 275 h. 292 
h. — decanatus, 329 f. Montivil- 
liers (Seine-Inf. ar. le Havre). Cf. 
Mosteri Villare. 

Monbertre, 667 f. 

Monbonnet (Castrum de), 681 £. 
(Haute-Loire, ar. le Puy, ce Soli 
gnac-sur-Loire, ec“ Bains). Cf. 
Mons Bonetus. 

Monboolen, 664 a ec. 
(Yonne, ar. et c Auxerre, ¢ 
Saint-Georges ). 

Monbrai, Monbray, 619 k. 737 a n. 
2. V. Montbrac. 

Monbrello (Feodum de), 756 e. 

Moncarvilla ( Ecclesia de), dicee. Con- 
stantiensis, 4g5 g. 53a h. 608 e. 
612 d. Montcarville (Manche , ar. 
Coutances, c* Saint-Malo-de-la 
Lande, c” Gouville). 

Moncauvaere ( Ecclesia de), dicec. Ro 
thomagensis, 243 h. Montcauvaire 
(Seine-Inf. ar. Rouen, c” Cleres). 

Monceaus, ecclesia diac. Rothoma- 
gensis, 267 1. Monchaug-Saureng 
(Seine-Inferieure, ar. Neufchatel, 
ce” Blangy). 

Moncelli, 654 k. Monceaua-le-Vieil 
(Aisne, ar. Saint-Quentin , c” Able- 
mont, c" Chevresis). 

Moncelli, 720 e. 

Moncellum S. Gervasii, 712 1. Le 
Monceau-Saint-Gervais , a Paris. 
Moncels 617 0.715}. Mouceaux (Eure, 
ar. Evreux, c”* et c’ Damville). 
Monceyo (Terra de), 768 a, n. 1. 
Mouchy-le-Chatel (Oise, ar. Beau- 

vais, c”" Noailles). 

Monchavam, 660 f. 

Monchiacum. V. Dionisius (S.) de 
Monchiaco. 

Monci, 631 b. ce. Voussy (Seine-et- 


Montboulon 


Oise, ar. Pontoise, c’" Marines). 
Cf. Monciacum. 
Monciaci avoeria, 647 h. — tallia, 


ibid. Monchy -la-Gache (Somme, 
ar. Péronne, c’" Ham). 

Monciaco (Ecclesia de), 321 h. V. 
Monci. 

Monciacum , 657 |. 

Moncontor, 727 1. Moncontour (Vienne, 
ar. Loudun). 

Mondelif (Ecclesia de), diae. Rotho- 
magensis , 251 ¢. Mont-de-l'If(Seine- 
Inf. ar. Rouen, ce” Pavilly). 

Mondidier, 658 a. 659 e. 789 d. n. 
19. 813 b. V. Mons Desiderii. 

Monesterou ( Parrochia de), 666 a. 
Venetou-Salon (Cher, ar. Bourges , 
ec” Saint-Martin). 

Monfort (Ecclesia de), dicec. Rotho- 
magensis, 240 a. Montfort - sur- 
Risle (Eure, ar. les Andelys). 

Vongardon , 514 c. V. Mons Gardon. 

Mongotier, 603 k. Vontgothier 
(Manche, ar. Mortain, c* Isigny). 

Monica, 653 n. 8. V. Manica. 


Monmor, 797 ,a- m. 4. Montmort 


, 


(Marne, ar. Epernay). 
Monovilla (Ecclesia de), diawe. Ro 
thomagensis, 300 k, n. 5, Mane- 
houville (Seine-Inf. ar Dieppe, ce” 
Longueville). 
Monpancier, 468 a. V. Monpencier. 
Monpencier. Ibi Ludovieus VII mori- 


INDEX GEOGRAPHICUS. 


tur, 424 f. a. Montpensier (Puy-de- 
Dome, ar. Riom, c*" Aigueperse). 
Cf. Mont-Ponchier, Mons Pansse- 
rius , Monpancier. 

Mons. Monte (Feodum de), 638 e. 

Mons Abol. Monte Abol (Kcclesia de) 
dicecesis Constantiensis, 50d [. 
Montabot (Manche, ar. Saint-Lo, 
c™ Perey). Cf. Montabol. 

Mons Acutus, 632 a. 633 n. 3. Mon 
taigu (Seine-et-Oise, ar. Versailles, 
ce Saint -Germain-en Laye, c™ 
Chambourey ). 

Monte Acuto (Ecclesia de), 520 ¢. 
536h.—(Feodum de) 608 ¢.d. 611 
a. 1. Montaigu (Manche, ar. et ec” 
Valognes). 

Monte Acuto (Ecclesia de), dice. 
Constantiensis, 504 b. 535 e. Mon- 
taigu-les- Bois (Manche, ar. Cou- 
lances, ¢* Gavray ). 

Mons Albanus, 212 d. Ibi conventus 
Fratrum Praedicatorum an. 1253 
erectus, 187 j. Capitulum provin- 
ciale ejusdem ordinis an. 1303 ce- 
lebratum , 187 h. j. 188 a. Ibi Jo- 
hannes XXII ecclesiam collegiatam 
instituit, 198 c. Montis Albani ec- 
clesia Tolosano archiepiscopatui 
noviter erecto suflraganea, 34y e. 
Vontauban (Tarn-et-Garonne ). 

Mous Apertus. Monte Aperto (Feo- 
dum de), 701 a. 

Mons Argi, 659 f. 660 a. b. c. 682 
b. 688 a. 722 h. Montis Argi balli- 
via, 6go g. — castellania, 678 1. 
m. 681 e. Montargis (Loiret). 

Monte Argis (Abbatia monialium or- 
dinis Predicatorum in), 183 c. 

Mons Argivus prope Senonas, 190 b. 
V. Mons Argi. 

Mons Ascelini, 639 k. 

Mons Baout, joo f. Cf. Fraxinus, 
Mont-Bagut. 

Mons Basonis. Monte Basonis (Cas- 
trum de), 677 m. Montbazon (In- 
dre-et-Loire , ar. Tours). 

Mons Baudier, 722 b. 

Mons Bonetus. Monte Boneto (Cas- 
trum de), 676 c. V. Monbonnet. 
Montis Bosonis conventus Fratrum 
Predicatorum, 190 b. Monthozon 

(Haute-Sadne, ar. Vesoul). 

Mons Calveli, 681 1. Vontchauvet 
(Seine-et-Oise, ar. Mantes, ec 
Houdan). 

Mons Catonis. Monte Catonis (Ee- 
clesia de), diac. Constantiensis, 
497 1.533 h. Montchaton (Manche , 
ar. Coutances, c°" Montmartin-sur 
Mer). 

Mons Chevrin, 721 k. 

Mons Coctus. Monte Cocto (Ecclesia 
de), diac. Constantiensis, 500 k. 
933 b. Monteuit (Manche, ar. Cou 
tances, c Saint-Sauveur-Len- 
delin). 

Mons Corneti, 675 d. 3Slontcorne! 
(Aisne, ar. Laon, ec” Rozoy-sur- 
Serre). 


Mons Cresson. Monte Cresson (Par- 
rochia de), 659 k. Mont-Cresson 
(Loiret, ar Montargis, ce" Cha- 
tillon-sur-Loing). 

Mons Cuc. Montis Cuci castellania , 
dycecesis Caturcensis, 782 ¢. e. 
n. 6. Monteug (Lot, ar. Cahors). 

Mons Desiderii, 657 b. f. 658 n. 3. 
677 c.e. 680m. n. 682 a. 684 b.e. 
722 1. 731 do 73g ¢. Moentdidier 


(Somme). Cf. Mondidier, Montdidier 


Mons Dome. Montis Dome villa, diawe 
Sarlatensis , a Philippo IL condita , 
208 a. b. Domme (Dordogne, ar 
Sarlat) ‘ 

Mons Eiros. Monte Eiros (Castrum 
de), 676 c. Montauroux (Lozére , 
ar. Mende, c™” Grandrieux, c” 
Laval-Atger). 

Mons Falconis, 626 e. 

Mons Falconis. [bi Ingerranus de Ma 
rigniaco suspensus, 351 k. Mont- 
faucon (Seine, ar. Saint-Denis, ¢”" 
Pantin ). Cf. Montfauchon. 

Mons Ferrier. Monte Ferrier (Nemus 
de), 720 k. I. 

Mons Fiket, 522 j. 610 £. Montfquet 
(Calvados, ar. Bayeux, ec" Balle- 
roy). 

Mons Flanquerius. Monte Flanquerio 
(Bastida de), dicecesis Agenensis , 
ab Alphonso, comite Pictavie et 
Philippo III, Francorum rege , pri- 
vilegia nonnulla obtinet, 208 b 
Monflanquin (Lot-et-Garonne, ar. 
Villeneuve-sur-Lot). Cf. Mons Flan 
quini. 

Mons Flanquini, 785 b. n. 5. V. 
Mons Flanquerius. 

Mons Fortis, 637 e. 681 k. 698 d 
Montis Fortis feoda, 614 g. 621 e. 
637 e. 710 d. 711 a. — honor, 
635 1. 698 d. Montfort-sur- Risle 
(Eure, ar. Pont-Audemer). 

Mons Gardon. Monte Gardonis (Ke- 
clesia de), 514 b. 538 f. Montgar- 
don (Manche, ar. Coutances, c™ 
la Haye-du-Puits). Cf. Mongardon 

Mons Gaudii. V. Martinus (S.) de 
Monte Gaudii. 

Mons Girardi, 639}. Montgrard (Seine 
Inf. ar. Neufchatel-en-Bray, ¢™ 
Arguceil). 

Mont Girel. V. Maria (S.) de Monte 
Girel. 

Mons Guicardi, 814 a. n. 7. Mont- 
giscard (Haute-Garonne, ar. Ville- 
franche-de-Lauraguais). 

Mons Huecon. Monte Huecon (Ec- 
clesia de), diac. Constantiensis , 
496 c. Monthuchon (Manche, ar. 
Coulances, c” Saint-Sauveur-Len- 
delin). Cf Mons Hugonis, Mont 
Huecon. 

Mons Hugonis, 532 h. V. 
Huocon. 

Monsjoia, 633 n. 3. V. Montyoie. 

Mons Jovis. Montis Jovis parrochia 
in diac. Rothomagensi, 323. h. 
Montjavoult (Oise, ar. Beauvais, 
ce" Chaumont). V. Martinus (S.) 
de Monte Jovis. 

Mons Kentin. Monte Kentin (Feodum 
de), 610 fF. 

Mons Lanardi. Montis Lanardi castel 
lania, dicecesis Caturcensis, 782 ¢ 
Vontdenard (‘Tarn-et-Garonne, ar 
Moissac, ec” Lauzerte, c™ Cazes- 
Montdenard). 

Mons Lehericus, vel sepius Letheri 
cus, 669 1. 671 g. h.j. k. 1. 672 b 
—n.673 a. b.c. f ge hij. L674 
ce. d. e. g. j. 682 c. 722 g. Montis 
Letherici castellania, 671 £ 675 
d. e. 674 j. k. 689 Fg — feoda, 
721 b,— chemini, 675 a.—furni, 
671 k. — pedagium, 671 k. Mont 
lhéry (Seine -et-Oise, ar. Corbeil 
2a Arpajon ). Cf. Montis Leriaci 
castellania. 

Mons Leprosorum. Monte Leproso 
rum (Ecclesia de), Rothomagi, 


Mons 





231 bh. Le Mont-aux - Malades 
(Seine-Inf. ar. Rouen, c” Ma- 
romme, c™ Mont-Saint-Aignan ). 

Montis Leriaci, Lerici castellania, 769 
e.h. 770 f. 771 1. V. Mons Le- 
hericus. 

Mons Magi, 722 k. Montmacg (Oise, 
ar. Compiegne, c” Ribécourt). 
Mons du Marques. Monte du Marques 
( Ecclesia de), dieec. Rothomagen- 
sis, 269 f. Montmarquet (Somme, 

ar. Amiens, ce” Hornoy). 

Mons Martini. Montis Martini (Ec- 
clesia), diccesis Constantiensis , 
Daa £. 537 j. Monte Martini (feo- 
dum de), 6g9 b. 701 n. 1. Mont- 
martin-en-Graigne (Manche, ar. 
Saint-L6, ce" Saint-Jean-de-Daye). 
V. Nicolaus (S.). 

Mons Martini, Montis Martini eccle- 
sia, diac. Constantiensis, 497 h. 
533 f.— nundine, 735 d. n. 10. 
Montmartin-sur-Mer (Manche, ar. 
Coutances). 

Mons Martirum, 722 j. Montmartre , 
prepe Parisius. 

Monsmatre (Porte), Parisius, 354 b. 

Mons Medius. Montis Medii ecclesia , 
dicee. Rothomagensis, 246 g. 
Montmain (Seine-Inf. ar. Rouen, 
ce" Boos). 

Mons S. Michaelis, 602 e. 703 c. d. 
e. f. g. 1 7o4 a. c. h. j. Hue 
veniunt Ludovicus IX, 215 e., 
Philippus [1I, 222 d., Philippus 
Pulcher, 575 a. Hue Pastores 
peregrinantur, 569 j- Ibi ruina 
domorum nonnulli obruti, 571 ¢., 
nonnulli, monasterium adeuntes, 
arena submersi, 572 f. g. h. 594 
b. c. h. j. L575 b. Ibi custo- 
des positi, 571 d. Montis S. 
Michaelis ecclesia combusta et, cu- 
rante Jordano abbate, reedilicata. 
570 b. c. Imago B. Michaelis aurea, 
diaque munera a Philippo IV, 
Francorum rege , concessa, 575 a. 
581 g. Ibi dedicatum unum altare 
B. Andree Apostolo, 572 c. alte- 
rumque altare S. Cruci et B. Petro, 
572 e. Montis S. Michaclis eccle- 
si feoda, 703 a. Mont-Saint-Michel 
(Manche). Cf. Johannis (S.), Mar- 
lini (S.) capella in monasterio S. 
Michaelis, Michael (S.) de Monte. 

Mons Morelli, 593 h. Montmorel 
(Manche, ar. Avranches, c” Du- 
cey, c™ Poilley). 

Mons Oberti, 671 b. V. Montobert. 

Mons Pansserius in Alvernia, 176 b. 
V. Monpencier. 


Mons Pessulanus. Ibi capitula pro- 


vincialia Pradicatorum celebrata 
an. 1252, 184 h, j. k. an. 1265, 
185 f. an. 1271, 185 j. an. 1278, 
186 e, Ibi Preedicatorum conventus, 
184 f. 187 e. an. 1220 erectus, 
1gt. d. Montpellier (Herault). 

Mons Pinchon, Mons Pinchonis , Mons 
Pincon. Monte Pinchon (Ecclesia 
de) , dicecesis Constantiensis 500 b. 
933 e. Montpingon-la-Salle (Man- 
che, ar. Coutances, ce Cerisy-la- 
Salle). Cf: Mont-Pinchon. 

Monte Pingon (Honor de), 694 k. 
707 b. Montpingon (Calvados, ar. 
Lisieux, c°* Saint-Pierre-sur-Dive). 

Mons Rambout, 701 a. Montrabot 
(Manche, ar. Saint-Lo , c’" Torigny). 

Mons Regalis. Ibi Johannes XXII 


ecclesiam collegiatam instituit, 198 


INDEX GEOGRAPHICUS. 
f. Montréal-de-l’Aude (Aude, ar. 


Carcassonne). 
Mons Regalis, 784 d. n. 27. Mont- 
réal du Gers (Gers, ar. Condom). 
Mens Regalis in Sicilia. In abbatia 
ibi a Carolo de Francia condita 
viscera Ludovici IX sepeliuntur, 


425 j. Cf. Montreal. 


Montis Relasci conventus Fratrum 
Pradicatorum, 189 g. Morlaix 
(Finistére ). 


Mons Renaudi. Monte Renaudi (Ter- 
ritorium de) , 663 e. 

Mons Renquier, 639 h. 

Mons Roollic. Monte Roollie (Vinew 
de), 671 d. 

Mons Secretus, 700 h. Monsecret 
(Orne, ar. Domfront, c” Tinche- 
bray ). 

Monsorvent, 532 j. Montsurvent 
(Manche, ar. Coutances, c™ Saint- 
Malo-de-la-Lande). Cf. Martini (S.) 
de Monte super Ventum ecclesia. 

Monsterolium juxta Pictavim, 682 c 
Monireuil-Bonnin (Vienne, ar. Poi- 
tiers, c” Vouillé). 

Monsterolium , Monsterueil - sus-la- 
Mer, 722 m. 813 b. Montreuil-sur- 
Mer (Pas-de-Calais ). 

Monsteruel. V. Dionisius (S.) de Mons- 
teruel. 

Monsterviller, 813 f{. Montivilliers 
(Seine-Inf. ar. le Havre). Cf. Mo- 
nasterium Villare. 

Montabol, 534 g. bio e. 
Abol. : 

Montaport (‘Territorium de), 663 e 

Montargis, 742 {. V. Mons Argi. 

Montatif, 671 d. Montéty (Seine-et- 
Marne, ar. Melun, c°® Brie-Comte 
Robert, ce" Lésigny ). 

Mont Bagut, 633 j. Cf. Mons Baout. 

Montbelin, 670 m. 

Montberton (Feodum 
700 j 

Montbrai, 695 b. Montbray (Man- 
che, ar. Saint-Lé, ce” Perey). Cy. 
S. Martini de Mombreio ecclesia, 
Mobrai, Mombrai, Mombraium 
Mombreiam, Monbray, Moubrai. 

Mont Ceniz (Les Mons de), 87 d. 

Montchauvet, 616 ko (Calvados, ar. 
Vire, ec” Beny-le-Bocage ). 

Montchevrel, 630 k. Montchevreuil 
(Oise, ar. Beauvais, ce Méru, c™ 
Iresneaux-Montchevreuil). 

Montdidier, 820 c. V. Mons Desi- 
derii. 

Monteberguc, 86 h. n. 8. Monte Var- 
chi (Italie) 

Montebore, 644 h. — (Ecclesia de), 
diac. Rothomagensis, 297 j. Mont- 
de- Bourg (Seine -Inf. ar. Yvetot, 


ce” Yerville ). 


V. Mons 


de), 6033 h. 


Monteflascon, 86 h. Montefiascone 
(Italie ). 

Montegniacum, 675 k. Montagny 
(Oise, ar. Senlis, c” Neuilly-en- 


Thelle, c* Belle-Eglise). 
Montegny (Terra de), 759 h. n. 13. 
Montigny (Oise, ar. Senlis, ¢" 
Crepy, c™ Russy-le-Mont). 
Monteigniacum , 323 h. Montagny 
(Seine-Inf. ar. Neufchatel-en-Bray, 
ec" Argueil, c’ Nolleval). V. Mon- 
teniacum. 
Monteigniacum. V. 
Monteigniaco. 
Monteillon (La cité de) in Calabria, 
85 g. n. 7. Monteleone (Italie). 


Montel (Le), 656 c. 


Petrus (S.) de 


887 

Montelles, 711 b. Monteille (Calvados 
ar. Lisieux, c’* Mezidon). 

Montelleto (Ecclesia de), diac. Ro- 
thomagensis, 323 f. Montalet- le- 
Bois (Seine-et-Oise, ar. Mantes, c°” 
Limay). 

Monteniacum, 639 j. k. Cf. Montei- 
gniacum. 

Montenon, 65g e. 660 b. V. Corgui- 
lerot. 

Montenu, 383 h. 

Montenvilla, 633 n. 3. Montainville 
(Seine -et- Oise , ar. Versailles, c°*” 
Meulan). 

Monterell (Ecclesia de), dicee. Rotho- 
magensis , 257 j. Montreuil-en-Caux 
(Seine-Inf. ar. Dieppe, c” Totes). 

Montes, 711 b. Saint-Denis-des-Monts 
(Eure, ar. Pont-Audemer, c™ le 
Bourgtheroulde). Cf: Dionisius (S.) 
de Montibus. 

Montes. V. Stephanus (S.) de Monti- 
bus. 

Montescort, 651 g. Montescourt-Lize- 
rolles (Aisne, ar. Saint-Quentin, 
c”” Saint-Simon). 

Monteslant. V. Maria (B.) de Montes- 
lant ecclesia. 

Montfauchon (Gibet de). Ibi Engueran 
nus de Mariniaco patibulo affixus , 
223 d. Cf. Mons Falconis. 

Monifaucon, 630 ¢.— (Broceade), hid 

Montflames (Terra de), 698 f. 

Mont Hellant, 630 k. Montherlant 
(Oise, ar. Beauvais , ¢" Méru). 
Monthucon, 612 c. V. Mons Huecon 
Montigné juxta S. Hilarium, 589 k. 
604 k. Montigny (Manche, ar 

Mortain, ce Isigny). 

Montigneio (Feodum de), 665 e 
Montigny (Cher, ar. Sancerre, e”" 
Henrichemont). 

Montigni (Ecclesia de), diac. Rotho 
magensis, 253 b. Montigqny (Seine- 
Inf. ar. Rouen, c”* Maromme) 

Montigniacum, 633 n. 3. Montiqny- 
le- Bretonneux (Seine-et-Oise, ar. 
et ce Versailles). 

Montigniacum 657 h. Montiqny (Oise, 
ar. Clermont, e°" Maignelay ). 

Montis Burgus. Montis Burgo (Eccle- 
sia de), Sar j. 536 566 g 
Montis Burgi abbatia, 532 ¢. fob 
354 n. 2. Montebourg (Manche . 
ar. Valognes). 

Montjoie (Feodum de), 713 f Mont- 
joie, castrum eversum prope Saint- 
Germain-en-Laye (Seine-ct-Oise , 
ar. Versailles). Cf) Monsjoia. 

Mont-Sainte-Marie (Le), 382 j. 

Montmorillon (Castellania de), 778 ¢ 
779 ¢. 78ol. Monimorillon (Vienne ) 

Montobert, 671 a. Montaubert (Seine- 
et-Oise, ar. Corbeil, c°" Arpajon, 
ce“ Vert-le-Grand). C/- Mons Oberti 

Mont-Oissel, 630 k. Mont-Oisel (Oise , 
ar. Beauvais, c°" Méru, c™ Mon- 
therlant). 

Montou (Feodum de), 665 e. 

Mont Pinchon (Les Autieus jouste), 
393 b. V. Mons Pinchon. 

Montpipet , 722 d. Montpipeau (Loiret, 
ar. Orléans, ce" Meung-sur-Loire , 
c’ Huisseau-sur-Mauves). 

Mont-Ponchier, Arvernia castrum, 168 
d. V. Monpencier. 

Mont-Réal (Abbé et abbaie de). 68 e 
fj. k. bg ae. V. Mont loyal. 

Montreinbout, 633 h. 

Mont-Royal (Abbatia de), ordinis 5 


Benedicti prope Panormum in Si 





ere 





888 


cilia. Ibi sepulta cor et viscera Lu- 
dovici IX, 58 h. j. had e. (}. 
Mont-Réal, Mons Regalis. 

Mont- Yon { L’Hospital de) in praposi- 
tura Meldensi, 732 d. n. 6. 10. 
Monthyon (Seine-et-Marne, ar. 
Meaux, c” Dammartin-en-Goelle). 

Monvilla. V. Marie (B.) de Monvilla 
ecclesia. 

Moogneville , 632 g. Mogneville (Oise , 
ar. Clermont, c” Liancourt). 

Moon (Cawmeterium de), 562 h. — 
(Mensura de), 552 FT. Moon (Man- 
che, ar. Saint-L6, e* Saint-Clair ). 

Mor, 638 f. Le Maure (Seine-Inf. ar. 
Neufchatel-en- Bray, ce” Gournay, 
ec Cuy-Saint-Fiacre). 

Mor (S.), 381 j. Saint-Maar (Seine, 
ar. Sceaux, c* Charenton). 

Morecaing , 656 c. Morchain (Somme , 
ar. Péronne, c™ Nesle). 

Morcant, Moreatum, 673 b. n. 2. 
Morsang - sur-Orge (Seine - et -Oise , 
ar. Corbeil, ec Longjumeau). 

Morecort, 650 m. Morcourt (Oise, 
ar. Senlis, ¢ Crépy, c™ Fei- 
gneux). 

Moregni (Ecclesia de), dice. Rotho- 
magensis, 313 a. Morgny (Eure, 
ar. les Andelys, c” Etrépagny ). 

Moremont (L’abbaye de), 732 b. Mo- 
rimond (Haute-Marne, ar. Langres, 
ec" Montigny-le-Roi, c™ Fresnoy). 
Cf; Morimundo (Monasterium de). 

Morenvilla, 633 n. 3. Morainvilliers 
(Seine-et-Oise, ar. Versailles, c™ 
Poissy). 

Morenvilla, 617 b. Morainville -pres- 
Lieurey (Eure, ar. Pont-Audemer, 
ec” Cormeilles). 

Mores (L’Abbaie de), 732 b. Mores 
(Aube, ar. Bar-sur-Seine, c” 
Mussy, c™ Cellis). 

Moretonium, 596 k. 597 1. 603. |. 
Moretonii comitatus, 695 d. 696 
g. h. 697 b. 698 a. 735 c. d. — 
feodum, 6y4 e. 697 ¢. — honor, 
695 j. 696 e. G98 e. — castrum 
a Francigenis obsessum, 587 b. 
Mortain (Manche). Cf. Mortain. 

Moretum, 660 e. f. 682 b. 688 c. 
722 f. Moreto (Costura de), 660 f. 
— (Furnus de), thid. Moret-sur- 
Loing (Seine-et-Marne, ar. Fon- 
tainebleau ), 

Morevilla (Ecclesia de), 525 ¢. 537 
g- Gog h. — (Feodum de), 528 f. 
Morville (Manche, ar. Valognes, c” 
Briequebec ). 

Morez [is] (Nemus de), 721 a. 

Morfarvilla (Eeclesia de), 531 1. 536 
g. Montfarville (Manche, ar. Va- 
lognes, c* Quettehou). C/. Morfa- 
villa. 

Morfavilla, 611 a. V. Morfarvilla. 

Morgnenvallis, 650 c. Morienval 
(Oise, ar. Senlis, c™ Crépy). 

Morice (S.), 382 1. Saint- Maurice - 
en-Valais (Suisse). 

Morienne (Les Vaux de), 87 d. 
(Savoie). 

Morigneio (Ecclesia de), diac. Con- 
stantiensis, 507 d. 535 e. Moriqny 
(Manche, ar. Saint-Lé, c* Percy). 

Moriqni, 614 m. Morgny-la-Pomme- 
raie (Seine-Inf. ar. Rouen, c™ 
Buchy). 

Morigniacum, 722 g. Moriqny-Cham- 
piguy (Seine-et-Oise. ar. et e° 
Etampes ) 

Morimundo (Monasterium de), Cis 


on 


INDEX GEOGRAPHICUS. 


tercii filia, 202 d. Cf. Moremont 
(Abbaye de). 

Morin feodum, 702 k. 

Morinensis civitas, 681 j. Thérouanne 
(Pas-de-Calais, ar. Saint-Omer, c” 
Aire-sur-la-Lys). 

Morlanensis conventus Fratram Pre- 
dicatorum an. 1273 erectus, 188 a. 
— prioratus 185 j. Morldas (Basses- 
Pyrénées, ar. Pau). 

Morleins (Avoeria de), 645 k. n. 5. 
Moislains (Somme, ar. et c™ Pe- 
ronne). Cf Moulaines. 

Morna feodum, 516 k. 

Morolii transversum, 657 j. Moreuil 
(Somme, ar. et c” Montdidier). 
Morsalines (Ecclesia de), 520 j. 536). 
563 a. Morsalines (Manche, ar. 

Valognes, ec” Quettehou). 

Mortain (Comitatus de), 763 k. — 
764 a. Cf. Morctonium. 

Mortal, 383 d. Mortara (\talie, prov. 
de Pavie). 

Mortemer. Prope hunc locum, dux 
Pastorum, cum mifltis ex suis, oc- 
cisus, 124 b. n. 1. Morthomiers 
(Cher, ar. Bourges, ec” Charost). 
Cf. Mortaum Mare. 

Morteve, Mortua Aqua, 616 f. 7o6a. 


74h. gio Lb Morteaux- Coulibeuf 


(Calvados, ar. Falaise). 

Mortua Femina, 538 a. n. 4. V. Vin- 
defons. 

Mortuum Mare, 665 f. h. V. Morte- 
mer. 

Martuum Mare, abbatia, 731, b. Mor- 
tui maris feoda, 641 a. 681 1. Mor- 
temer (Eure, ar. les Andelys, c* 
Lyons-la-Forét, c’ Lisors ). 

Mortuum Mare, 433 e. Mortui Maris 
prioratus diac. Rothomagensis, 
268 h. 272 f. Mortemer (Seine- 
Inf. ar. et c” Neufchatel-en-Bray ). 
Cf. Maria (S.), Martinus (S.) de 
Mortuo Mari. 

Morvillari (Ecclesia de), diac. Ro- 
thomagensis, 270 a. Morville (Seine- 
Inf. ar. Neufchatel-en- Bray, ¢”" 
Argueil.) Cf. Mourcevi!la , Mourre- 
ville. 

Mostereel, 534 f. V. Mosterol ( Ecclesia 
de). 

Mosterellum, 721 f. Montereau (Loi- 
ret, ar. Gien, c” Ouzouer-sur- 
Loire). C/. Mosterollo ( Villa de). 

Mostereollier, 613 > c. Monterollier 
(Seine-Inf. ar. Neulchatel-en-Bray, 
ce" Saint-Saens). Cf. Monasterio 
Colier (Ecclesia de). 

Mosteri Villare, 641 j. V. Monasterii 
Villare. 

Mosteroil (Feodum de), 637 e. V. 
Mosterol juxta Trun. 

Mosterol, 613 k. Montreuil-en-Caux 
(Seine-Inf. ar. Dieppe, c* Totes). 

Mosterol (Ecclesia de), dicec. Con- 
stantiensis, 509 b. Montreuil (Man- 
che, ar Saint-L6, c* Marigny.) 
Cf. Mostereel. 

Vosterol juxta Trun, 616 1. Mosterol 
(Honor de) 695 g. bh. Montreuil-la- 
Cambe (Orne, ar. Argentan, c” 
Trun). V. Mosteroil, Mosterolium, 
Musterol. 

Mosterolium, 637 f. Cf. Mosterol juxta 
Trun, Mosteroil. 

Mosterollo (Villade), 7a1 f V. Mos- 
terellum. 

Mosterolum supra Mare, 634 c. Mon- 
treail-sur-Mer (Pas-de-Calais ) Cf. 
Voustereul 


Mostiers (Ripariade), 663 j. Moutiers 
(Yonne, ar. Auxerre, c™ Saint 
Sauveur). 

Mota (Domus de), 663 k. 

Mota Ebeardi de Mesnil (La), 640 j. 

Mota Nicheri, sew Nocheri, 626 k. 
n. 17. 

Mote (La), 44af. et mn. 7. La Mothe 
Saint-Héraye (Deux-Sevres, ar 
Melle). 

Moubec (Ecclesia de), 514 b. 538 f. 
Mobec (Manche , ar. Coutances, c°” 
la Haye-du-Puits). 

Moubrai (Feodum de), 707 e. Cf. 
Montbrai. 

Mouchedent (Ecclesia de), diac. Ko 
thomagensis, 258d. V. Muachedent. 

Mouchiaa. Isabella de Meleduno, co 
milissa Augensis, ibi moritur, 448 j. 
Monchauz - Soreng (Seine-Inf. ar 
Neufchatel , c* Blangy ). 

Mouflainnes. V. Briccius (S.). 

Moulaines (Advocatia de), 648, n. 5 
V. Morleins. 

Mourceville eeclesia, dicec. Rotho 
magensis, 252 j. n. 4. V. Mor 
villari (Ecclesia de). 

Mourreville, 395 b. V. Morvillari 
(Ecclesia de). 

Moustereul, 789 d. n. 16. V. Moste 
rolum supra Mare. 

Moustier Arraine (L’abbaye de), in 
prepositura Trecensi, 732 ¢. n. 6 
8. Montidramey (Aube, ar. Troyes, 
ce” Lussigny ). 

Moustier ( L’abbaye de), 732 ¢. Mon- 
tiers -en- Argonne (Marne, ar. Vilry, 
ce Heiltz-le-Maurupt, c™ Possesse). 

Moyeiaci abbatia, 207 b. V. Moyssia 
cum. 

Moyon (Ecclesia de), diac. Constan 
liensis, 506 a. 534 h. Moyon (Man 
che, ar. Saint-L6, c” Tessy-sur 
Vire). 

Moyssiacense capitulum generale 
210 f. 

Moyssiaci feudum , 211 g. — S. Petri 
monasterium, 200 g. 208 e. f. 
209 k. 211 a. A regibus Francie 
conditum atque ditatum, 210 a. A 
comitibus Tolosanis spoliatum , vil- 
laque exactionibus gravata, 210 b. 
Ibi sacra annuatim pro regibus 
Francie celebrata, 210 e. f. Moys 
siaci villa, 201 e. 208 ec. j. A Simone 
de Monte Forti an. 1212 capta, et 
paulo post a Raimundo VII comite 
recuperata, 209 e. f. g. Inde Mi 
norum ordo expulsus, 21: e. { 
Moyssiaci ville carreria, 211 d 
Moissac (Tarn-et-Garonne). Cf. 
Moissiacum , Moyciacum, Petri (S.) 
Moyssiaci monasterium. 

Moyssiacus populus, 209 d. 

Mucegros (Ecclesia de), dicee. Rotho 
magensis, 309 g. Mussegros (Eure. 
ar. les Andelys, ec” Fleury-sur 
Andelle, c* Ecouis). Cf: Muscegros. 

Muchedent, 644 g. (Seine-Inf. ar 
Dieppe, c* Longueville). Cf. Mou 
chedent (Ecclesia de). 

Mucy, 382 d. Mussy-sur-Seine (Aube 
ar. Bar-sur-Seine). 

Mues, 714d. V. Muis. 

Muevilla (Ecclesia de), diac. Con 
stantiensis, 497 a. Munéville-sur 
Mer (Manche, ar. Coutances , ¢ 
Bréhal). 

Mugnevilla, 552 j. Cf; Munevilla. 

Vuies . 709 d.— ( Feodum de) . 7 ! h b 


V. Muts. 

















Muis, 621 |. Muids-sur-Seine (Eure , 
ar. Louviers, ec’ Gaillon). Cf. Mues, 
Muies. 

Mulerum, 673 1. Mulleron (Seine-et- 
Oise, ar. Rambouillet , ec’ Limours, 
ce“ Janvry). 

Mulevilla, 533 h. — (Prebenda de), 
542 d. V. Muevilla. 

Munelles in castellania Pissiacensi, 
633 n. 3. 

Munevilla (Ecc'esia de), dicec. Con- 
stantiensis, 495 h. Munéville-le- 
Bingard (Manche, ar. Coutances, 
ce" Saint-Sauveur-Lendelin). 

Murcia a Jacobo 1, Arragoniz rege , 
capta, 197 b. Murcie (Espagne). 

Muardaquiere, Murdraquiére (Ecclesia 
dela) , dicec. Constantiensis , 505 b. 
535 f. La Meurdraquiere (Manche, 
ar. Coulances, c°”* Bréhal). 

Murelli, 624 d. k. Les Mureaua 
(Seine-et-Oise, ar. Versailles, c’" 
Meulan). 

Muscegros (Feodum de), 717 £. g. V. 
Mucegros. 

Musengevilla, 639 a. Mésanqueville 
(Seine-Inf. ar. Neufchatel-en-Bray, 
ce" Argneil). 

Musterol, Musterolium , 706 g. 715 e. 
716 e. V. Mosterol juxta Tran. 


N 


Nae, 6101. — (Ecclesia de), 513 b. 
538 a. Nay (Manche, ar. Coutan- 
ces, ce" Périers). Cf. Naz. 

Nafetel, 604 a. Nafiel (Manche, ar. 
Mortain, c™ Isigny). Cf. Navetel. 
Nainval, 660 k. Ninveau ta-Chapelle 
(Seine-ct-Marne, ar. Fontainebleau, 

ec" La Chapelle-la-Reine ). 

Namon, 665}. 666 .¢. Nesimond (Cher, 
ar. Saint Amand, ec” Dun-le-Roi, 
c™ Saint-Denis-de-Palin. 

Nangés (Castellania de), 669 j. k. 
Nangis (Seine -et- Marne, ar. Pro- 
vins). 

Nannelensis conventus Fratrum Pra 
dicatorum, 189 j. Nantes (Loire- 
Int.). 

Nantelli, 623 j. Nantilly-la-Bucaille 
(Eure-et-Loir, ar. Dreux, ce" Anet). 

Nantolium, 650 m. Nanteuil-le-Hau- 
douin (Oise, ar. Senlis). 

Nantolium, 660 k. |. 665 a. Nanteau- 
sur-Essonne (Seine-et-Marne, ar. 
Fontainebleau, ce” La Chapelle-la- 
Reine). 

Nantolium, 662 h. Nanteau-sur-Lu- 
nain (Seine-et-Marne, ar. Fontai- 
nebleau, ec" Nemours). 

Naples (La cité de), 37 a. 102 g. h. 
}- k. Cf. Neapolis, Neapolitana 
urbs. 

Naquevilla, 528 d. 52g f. 535 j. 
Nacqueville (Manche, ar. Cher- 
bourg, c’" Beaumont). 

Narbona. Ibi capitula provincialia 
Predicatorum celebrata an. 1250, 
184 |. an. 1262, 185 f. an. 1272, 
185 j. 186 a. Ibi Philippus Il, 
Francorum rex, mortuus, 482 e. 
et ejus viscera in ecclesia cathedrali 
ejusdem urbis sepulta, 426d. Nar- 
bonne (Aude). V. Narbonensis pro- 
vincia, Nerbonne. 


Narbonensis conventus Pradicato- 
rum, 187 e. an. 1220 erectus, 
1g e. 


Narbonensis provincia. Ibi ecclesix 


TOME XXIII. 





INDEX GEOGRAPHICUS. 


dux cathedrales erectx, 3hge. V. 
Narbonne. 

Narnia, 114 b. Narni (Italie). 

Naro , Narou, 669 e. —(Nemus de), 
669 d. Nérouz (Indre, ar. et c” 
Issoudun, c Sainte-Lizaigne). 

Navarre regnum an. 1322 ad Caro- 
Jum de Francia, comitem Marchie, 
34g j- et an. 1328 ad Philippum 
de Ebroicis devolutum, 350 c. V. 
Navarre. 

Navarre, 93 a. 94 d. 95 a. 146 e. 
— (Royaume de), 61h. g4f. gdh. 
97 h. — (Les pors et les entrées de), 
goa. 

Navarrois (Princes), 94 h. 95 c. 

Navetel (Parochia de), Abrincensis 
diocesis, 597 f. V. Naftel. 

Navoi, 661 j. 720 g. Nevoy (Loiret, 
ar. etc” Gien). Cf. Nevoi. 

Naytot, 426 e. 

Naz, 610, n. 11. V. Nae. 

Nazarii (S.) nundinew, 528 e. Saint 
Nazaire (Manche, ar. Cherbourg, 
ec” Beaumont-Hague , ec’ Gréville). 

Neaffle, 636 f. Neauphe-sur-Dive. V. 
Neaufle. 

Veufle, 617 c. Neaufle-sur-Risle (Eure, 
ar. Evreux, c*" Rugles). 

Neahou (Baronia de), feodum ad regem 
spectans , 608 b. Néhou (Manche, 
ar. Valognes, ec” Saint-Sauveur- 
sur-Douve). Cf. Nealhou, Neauhou. 

Nealfa (Baronia de), 713 j. Neaufles- 
Saint-Martin. V. Neaufle. 

Nealfla, 706 e. Neauphe-sur-Dive. V. 
Veaufle. 

Nealfle feodum, 680 k. V. Neauflii 
castelHania. 

Vealhou (Baronia de), 609 g. V. Nea- 
hon. 

Nealphe feodum, 631 j. k. 681 1. 
Veaufl:s-Saint-Martin. V. Neaufle. 
Neapolis, 180 c. Ab Henrico, Fre- 
derict II imperatoris filio, capta et 
parte diruta, 123 h. [bi capti fi- 
lins Caroli de Francia, et Guido 
de Monteforti, 345 b. c. j. V. 

Naples. 

Neapolitana urbs, 123 hb. WV. Naples. 

Veaufle, 618 k. Neauphe-sur- Dive 
‘Orne, ar. Argentan, ce Trun). Cf: 
Veaffle. 

Neaufle, 621 ¢.—(Castrum de), 621g 
h. Neaufles-Saint-Martin (Eure, ar. 
Les Andelys ,c™" Gisors). Cf. Nealfa, 
Nealpha, Neelfa, Neelpha, Neophi- 
lus, S. Martini de Neaffle ecclesia. 

Neauflii castellania , 624 h. Veauphile- 
le-Chateau (Seine-et-Oise, ar. Ram- 
bouillet, ec” Montfort-lAmaury). 
Nealfle, Neelfe feodum. 

Veauhou, 538d.—(Honorde), God d. 
V. Neahou. 

Veel masura, 523 c. 

Veele , 639 b.— (Feodum de), 640 h. 
m. Nesle-Hodeng (Seine-Inf., ar. et 
ce" Neufchatel-en-Bray ). V. Nigella. 

Veele, 632 c. Nesles (Oise, ar. Pon- 
toise, c*" L’Isle-Adam). 

Veele , 656 a. Nesle (Somme, ar. Pe- 
ronne ). V. Nigella. 

Neelfa, 713 h. j. Neaufles-Saint-Mar- 
tin. Cf. Neaufle. , 

Neelf feodum , 713 c.e. V. Neauflii 
castellania. 

Neelpha , 631 j. k. Neaufles-Saint-Mar- 
tin. V. Veaufle. 

Neenvilla, 527 a. Nouainville (Man 
che, ar. Cherbourg, °° Octeville). 


Cf. Noenvilla. 








889 
Nefville, 382 d. Neuville-sur-Seine 


(Aube, ar. Bar-sur-Seine, c 
Mussy-sur-Seine). 

Neiron, 628 b. V. Neéron. 

Nemausensis conventus Predicato- 
rum, 187 f. an. 1263 erectus, 191 f. 
Nimes (Gard). 

Nemus, 667 f. 

Nemus (Manerium regium dictum), 
prope Parisius, 174 h. Vincennes 
(Seine, ar. Sceaux). 

Nemus Dros, 666 h. 

Nemus Guillelmi,631 a. 

Nemus Lucens, 673 a. 

Nemus Radulli, 663 g. Botsrour 
(Seine-et-Marne, ar. Fontaine- 
bleau, c* Lorrez-le-Bocage, c™ 
Villemaréchal). 

Neophilus, 698 e. Neaufles-Saint- 
Martin, V. Neaufle. 

Neoti(S.) ecclesia , Linconiensis dicc., 
in Anglia, dedicata, 454 d. n. 5. 
S. Neot (Angleterre, Hunting- 
donshire). 

Verbonne , 104 g. j. k. V. Narbona. 

Neron (Decima de), 628. n. 6. (Eure- 
et-Loir, ar. Dreux, c*" Nogent-le- 
Roi). 

Nesceya, 375 e. V. Anesceyo (Parro- 
chia de). 

Neseellum, 712 k. 

Nesi, 712,n. 7. 

Veuport (Fons qui dicitur), prope 
civilatem Linconiensem in Anglia : 
hoh h. 

Neustria episcopatus, 227d. La Nor- 
mandie (prov. de France). 

Nevers, 813 g. (Nievre). 

Nevilla, Neville, 643 b. HA5j. — (Ec 
clesia de), 296 a. Neville (Seine 
Inf. ar. Yvetot, ec" Saint-Valéry 
en-Caux ). 

Vevor, 661). V2 Navoi. 

Nicholai (S.) capella regia Parisius. 
Ibi S. Corona spinea collocata, 
399 g- La Sainte-Chapelle, a Paris. 

Nicholai (S.) capella, in parrochia 
de Cany, 290 d. V. Cany. 

Nicholai (B.) capella in’ leprosaria 
de Altifago, 295 d. V. Allifago 
( Leprosari ’ de). 

Nicolaus (S.), capella apud Montem 
Martini, 511 g. V. Mons Martini. 

Nicholai (S.) honor, 211 a.n. 1.— 
castrum a Ber!trando, abbate Mois- 
siacensi, ampliatum, 211 ©. Saint 
Vicolas-de-la-Grave (Tarn-et-Ga- 
ronne, ar. Castel-Sarrasin). 

Nicolai (S.) parrochia Rothomagi, 
230 h. for h. V. Rothomagus. 

Nicolai (S.) de Barfluctu parochia , 
568 e. V. Barbefluctus. 

Nicholas du Bois (L’abbaie de Saint-) . 
Lh. Saint-Nicolas-aux-Bois (Aisne, 
ar. Laon, ec La Fere). 

Nicholai (S.) de Bosco Rogeri eccle- 
sia, dicec. Rothomagensis , 305 e. 
Bose-Roger (Eure, ar. Evreux, c” 
Pacy-sur-Eure). V. Boscus Rogert. 

Nicholai (S.) de Bosco Rogeri eccle- 
sia, diac. Constantiensis, 495 d. 
— prioratus, 540 h. Boisroger(Man- 
che, ar. Coutances, c’" Saint-Malo 
de-la-Lande). V. Boscus Rogeri. 

Nicholai (S.) de Capella ecclesia . 
diaec. Rothomagensis, 322 h. La 
Chapelle -en- Vexin (Seine-et-Oise . 
ar. Mantes). 

Nicholai (S.} ['Esgaré ecclesia, dice. 
Rothomagensis, 245 g. Le Vert 
Rois (Seine-Inf. ar. Neufchatel 


on 


112 





890 
en-Bray, c”” Blangy, c”* Les Lan- 
des). ‘ 

Nicholai (S.) de Fraxineta ecclesia, 
diac. Rothomagensis, 269 e. La 
Frénoye (Somme, ar. etc Hornoy ). 

Nicholai (S.) de Gatri ecclesia, diec. 
Rothomagensis, 321 k. Guiry 
(Seine-et-Oise, ar. Pontoise, c’" 
Marines ). 

Nicholai (S.) de Malo Alneto eccle- 
sia, diac. Rothomagensis, 256 e. 
V. Malum Alnetum. 

Nicholai (S.) de Mollento ecclesia, 
dice. Rothomagensis , 317 j. V. 
Mellentum. 

Nicholai (S.) de Petra Ponte eccle- 
sia, 515 j. 538 d. Saint-Nicolas-de 
Pierrepont ( Manche, ar. Coutances, 
ce” La Haye-du-Puits). 

Nicholai (S. ) de Porceus ecclesia , dicec. 
Kothomagensis , 326 h. Porcheux 
(Oise, ar. Beauvais, ec Auneuil). 
Cf. Porcelli. 

Nicholai (B.), de Putei Valle eccle- 
sia, diac. Rothomagensis, 266 g. 
Puisenval (Seine-Int. ar. Neufcha- 
tel-en-Bray, ce” Londinieéres). 

Nicholai (S.) de Serenz-le-Gast ca- 
pella, in parrochia de Seranz-le- 
Bouteillier, 323 c. Serans ( Oise, ar. 
Beauvais, c’*Chaumont). V. Serenz. 

Nicholai (S.) de Sydetot ecclesia, 
diac. Rothomagensis, 254 j. Si- 
detot, nunc Le Mesnil- Panneville 
(Seine-Inf. ar. Rouen, ce" Pavilly). 

Nicholao (S.) de Tallia ecclesia dice. 
Rothomagensis, 276 f. Saint-Nico- 
las-de-la-Taille (Seine-Inf. ar. Le 
Havre, c” Lillebonne). 

Nicholai (S.) de Tessencort ecclesia, 
diwc. Rothomagensis, 316 c. Tes- 
sancourt (Seine-et-Oise, ar. Ver- 
sailles ,c°" Meulan). V. Tessencuria. 

Nicholai (S.) de Vellecs capella, dicec. 
Rothomagensis, 293 d. Veules 
(Seine-Inf. ar. Yvetot, c” Saint- 
Valéry-en-Caux ). 

Nicholai (S.) de Vernoniel ecclesia, 
diac. Rothomagensis, 305 j. Ver- 
nonnet (Eure, ar. c” etc” Evreux.) 

Niciensis conventus Fratrum Pradica- 
torum, 191 f. Nice (Alpes-Mari- 
limes ). 

Vicorb, 612 d. n. 5. V. Nicorp. 

Nicorp (Ecclesia de), dicec. Constan- 
tiensis, 496 d. e. 532 k. 608 e. 
Nicorps (Manche, ar. et ec” Cou- 
tances). 

Nicosie, 184 b. Nicossie (La cité de), 
85 f. Nicosie (lle de Chypre). 

Nigasii (S.) de Meullento parrochia 
a capellaS. Jacobi, in ecclesiam par- 
rochialem erecta , pendet , 456 a.b. 
V. Jacobi (S.) capella, Mellentum. 

Nigasii (S.) Rothomagensis ecclesia, 
229 ¢. 

Nigella, 649 b. 658 e. Nesles (Somme, 
ar. Péronne). Cf. Neele. 

Nigelia (Ecclesia de), diac. Rotho- 
magensis, 272 h. Nesle-Hodeng 
(Seine-Inf. ar. et ec’ Neufchatel- 
en-Bray). Cf. Neele. 

Nigella (Ecclesia de), dicec. Rotho- 
magensis, 268 a. Nesle-Norman- 
deuse (Seine-Inf. ar. Neufchatel- 
en-Bray , ec Blangy). 

Nigella parrochia, 670 g. Nesle seu 
Nesle-la-Gilberte  (Seine-et-Marne, 
ar. Coulommiers, c" Rozoy-en- 
Brie). 


Nigelli Humo (Feodum de), 515 b. 


INDEX GEOGRAPHICUS. 
Nihou. V. Georgii (S.) de Nigelli 


Humo ecclesia. 

Nigra Terra, 669 a. 

Nilus lumen, 120 1. 121 €. 177 a. 
195 h. Nili ostium, 119). Le Nil, 
fleuve (Egypte). 

Nimocium, Nimocius in insula Cypri, 
117 g. 119 g- h. Ibi Ludovicus IX 
hiemat, 176 c. Limisso (Ile de 
Chypre). Cf. Limechon. 

Niortium, 684 d. Niorcio (Terra de), 
780 k. Nort (Deux-Sevres). 

Nivernensis conventus Fratrum Pra- 
dicatorum an. 1305 erectus, 189 |. 
1g0 a. Nevers (Niévre}. 

Noant, 703 e. Noyent (Manche, ar. 
Avranches, ec” Pontorson, c’ Ma- 
cey). Cf. Noeant, Novant. 

Noberteis (Carueta de), 518 b. 

Nocenniw, 713 b. 

Nocrosa, 665 e. riviére? 

Noeant, 703 j. V. Noant. 

Noefmesnillum, 538 c. Neufimesnil 
(Manche, ar. Coutances, c”" La 
Haye-du-Puits ). 

Noetvilla, 639 b. e. Neuville-Ferriere 
(Seine-Inf. ar. et c*" Neufchatel). 
Cf. Nova Villa. 

Noent, 661 b. Nogent-sur- Vernisson 
(Loiret, ar. Montargis, ec" Chatil- 
lon-sur-Loing). 

Noent, 668 a. j. h. Cf. Noient. 

Noenvilla, 536 f. Neéville (Manche). 
V. Noevilla. 

Noenvilla (Ecclesia de), 530 a. 535 h. 
— (Firma de), 530 d. Nouainville 
(Manche). V. Neenvilla. 

Noer, 663 d. Noé (Yonne, ar. et c™ 
Sens). 

Noereium, Noereum, 616 f. g. 704 b. 
Vorrey (Calvados, ar. Falaise, 
Morteaux-Coulibeuf}. Cf. Noretum. 

Noers, 639 d. Noyers (Seine-Inf. ar. 
Neufchatel-en-Bray, c” Forges). 

Noers, 634 e. 700 h. Noyers (Calva- 
dos, ar. Caen, c™ Villers-Bocage). 

Noevilla (Ecclesia de), 531 g. Neville 
(Manche, ar. Cherbourg, ce” Saint- 
Pierre-Eglise), Cf. Noenvilla. 

Nogent-le-Rotrou, 602 |. (Eure-et- 
Loir). 

Nogent-sur-Saine, 382 b. Nogent-sur- 
Seine (Aube). 

Nogentum, 626 g. h. j. 627 a. b. c. 
e. f. g. h. j. 628 d. g. h. 679 k. 
718d. 751 d. n. 30. Nogenti cas- 
tellania, 626 f. n. 1. 627 g. 679 k. 
— castrum, 765 j. Nogent-le-Roi 
(Eure-et-Loir, ar. Dreux). C/: No- 
gentum [’Erembert, Nongentum. 

Nogento (Ecclesia de), dicec. Rotho- 
magensis, 271 g. Nogent-en- Brai 
(Seine-Inf. ar. Neufchatel). 

Nogenti l’Erembert (Milites de castel- 
lania), 718 d. Nogent-le-Roi. V. 
Nogentum. 

Nogon, 614 a. Noyon-sur-Andelle. Cf. 
Noion. 

Voiant, 571 k. V. Noant. 

Votent , 668 a. Nohant (Cher, ar. Bour- 
ges, ec" Gracay). Cf. Noent. 

Noiers , 620 k. 

Noiers, 639 e. Cf. Nouiers. 

Noiers (Capella de), diac. Rothoma- 
gensis, 311 ¢. Noyers-pres- Vesly 
(Eure, ar. Les Andelys, ce" Gisors). 
Cf. Marie (B.) de Noiers ecclesia. 

Nointot (Ecclesia de), diac. Rotho- 
magensis, 285 c. (Seine-Inf. ar. 
Le Havre, c” Bolbec). 


Nowon, Noionum Andelam, 


super 




















































714 b. 7o10d. n. 34. Noyon-sur 
Andelle, nunc Charleval (Eure, ar. 
Les Andelys, c” Fleury-sur-An- 
delle). Cf. Dionisius (S.) de Notion. 
Nogon, Noionne Sicco (Ecclesia de) 
Noyon. 

Noion super Eu, 717 b. 

Noione Sicco (Ecclesia de), dicc. 
Rothomagensis, 313 j. Noyon-sur- 
Andelle. V. Noion. 

Noirevilla, 426 e. Norville? (Seine- 
Inf.). Cf. Norrevilla. 

Notsement juxta Nemus Guillelmi, 
631 b. Noisement? (Seine-et-Oise , 
ar. Pontoise ,c” Marines ,c™ Chars). 

Noisi, 712 k. 713 d. Noisy-le- Roi 
(Seine-et-Oise, ar. Versailles, c™ 
Marly). 

Nominac (S.), 383 f. San Minato 
(Italie, prov. Florence). 

Nonancurtis, 751 c. n. 16. V. Nonen- 
curl. 

Nonant (Feodum de), 620 b. 636 e. 
f. (Orne, ar. Argentan, c® Le 
Merlerault). 

Nonencuria (Ballia de), 696 h. No- 
nancourt (Eure, ar, Evreux). Cf. 
Nonancurtis. 

Nonerie, 676 b. Les Noniéres (Ar- 
déche, ar. Tournon, c” Le Chey- 
lard). 

Noneta, 682 c. 

Nongentum, 722 k. Nongenti pre 
positura, 626 f. V. Nogentum. 
Nonnant, 394 h. Nonant (Calvados, 

ar. etc” Bayeux). 

Noolium, 638 lL. 

Nooleval. V. Albinus (S.) de Nooleval. 

Nooreium, 673 c. Nozay (Seine-et 
Oise, ar. Versailles, c” Palaiseau). 
V. Nucerium. 

Noretum, 715 a. Cf: Noereium. 

Normandie, 16 j. 72 c. 353 d. 44a h. 
AA7 c. 797 f. 807 e. 810 a. 813 f. 
821 a. Cf. Normania, Normannia. 

Normania, 136 h. 189 h. V. Nor- 
mannia. 

Normanni, 356 f. 

Normannia , 213a. 218a.235j.33ad. 
458 k. 545 c. 680 b. 70g a. 718 h. 
774 b. Normannie constabularii 
feodum, 515 h. Normanniz con- 
suetudo, 335 c. 545 g. 618 g. h. 
— ducatus, 645 j. 718 h. — 
feoda, 705 b. 707 d. — marchie , 
699 j- 7oo c. j. k. Normannia 
Ludovico IX ab Henrico III con- 
cessa, 196. f. 216 b. 586 f. Ab 
Eduardo I, Anglia rege , vindicata , 
569 d. A Ludovico IX, 215 e. 
586 a. et a Philippo III visitata, 
222 e. Variis afflicta calamitatibus, 
scilicet fame, 216 e. 4g1 c. terre 
motibus, 213 f. 4g1 d. ceeli intem- 
perie et strage hominum, 4g2 e. 
Ibi exercitus ad bellum submoni- 
tus, 571 g. Normannia (Ecclesia 
S. Barbare in), Agi c. — (Castrum 
de Gaillart in), 427 e. — (Prepo- 
situs ecclesie Carnotensis in) , 237 
a. — (Terra Galteri Cambellani in), 
779 b. — (Terra Roberti Ernesii 
in), 61gk.— (Terra Willelmi cam- 
bellani de Tancarvilla in), 618 |. 

Normannicum Vulcassinum, 360 a. 
b. 364 f. 366 g. Vexin Normand. 
V. Vulcasinum. 

Normanviila (Ecclesia de), dicec. Ro- 
thomagensis, 282 f. h. Normanville 
(Seine-Inf. ar. Yvetot, ec” Fauville). 
Cf. Bella Quereu (Capella de). 








Normanvilla, 639 j. 642 b. Norman- 
ville (Seine-Inf. ar. Neufchatel , c* 
Argueil, c’* Mesnil-Lieubray ). 

Normanvyilla, 711 k. 716 j. Norman- 
ville (Eure, ar. et c* Evreux). 

Noron, 701 d. Noron (Calvados, ar. 
etc” Falaise? ar. Bayeux, ce” Bal- 
leroy ?) 

Norrevilla, 426 j. — (Ecclesia de), 
dicec. Rothomagensis, 250 j. Nor- 
ville (Seine-Inf. ar. le Havre, c™ 
Lillebonne). V. Noirevilla. 

Norvilla, 672 a. La Norville (Seine- 
et-Oise, ar. Corbeil, c” Arpajon). 

Notre-Dame de Escoyes , 378 a.-379 b. 
n. 1. Ecouis (Eure, ar. Les Ande- 
lys, c* Fleury-sur Andelle). Cf. Es- 
coyes. 

Notre-Dame (le pont de), Parisius, 
353 e. ff. 

Notre-Dame-la-loonde, Rothomagi. 
224 a. 

Notre-Dame-de-Rouen, 353 g. 354 j. 

Notre-Dame (Autel), 391 h. — (La 
Chapelle), in ecclesia S$. Audoeni 
Rothomagensis, 385 b. 

Nostre-Dame (L’autel), in prioratu de 
Sigeio, 389 f. V. Sigi. 

Nouiers, 639 d. Noyers (Seine-Inf. 
ar. Neufchatel-en-Bray, ec” Forges). 
V. Noiers. 

Nouilleio (Ecclesia de). V. Marie. 
(B.) de Nouilleio ecclesia. 

Nouvi, 619k. Neuvy-au-Houlme (Orne, 
ar. Argentan, c” Putanges). V. 
Novi. 

Nova Villa, 368 b. 

Nova Villa. V. Martinus (S.) de Nova 
Villa. 

Nova Villa, 436 h. Neuville-le-Pollet 
(Seine-Inf. ar. et ec” Dieppe). Cf. 
Novilla. 

Nova Villa, 537 d. Neuville-au-Plain 
(Manche, ar. Valognes, c” Sainte- 
Mere-Eglise). 

Nova Villa, 759 k. Villeneave-le-Rot 
(Yonne, ar. Joigny). V. Villa Nova 
Aegis juxta Senones. 

Nova Villa (Ecclesia de}. Ad eam ar- 
chiepiscopus Rothomagensis pre- 
sentat, 273 d. Neuville -Ferriere 
(Seine-Inf. ar. et c” Neufchatel- 
en-Bray). Cf. Noefvilla. 

Nova Villa (Ecclesia de), diac. Ro- 
thomagensis, 284 |. Saint-Jean-de- 
la-Neuville (Seine-Inf. ar. le Havre, 
ce” Bolbec). 

Nova Villa in Bosco. V. Nova Villa in 
Nemore. 

Nova Villa desuper Corcelles, 630 e. 
La Villeneuve-Saint-Martin (Seine- 
et-Oise, ar. Pontoise, c” Marines, 
c™* Ableiges). 

Nova Villa in Nemore, 630 j. Neu- 
villebose (Oise, ar. Beauvais, c” 
Meru). Cf: Martinus (S.) de Nova 
Villa in Bosco 

Nova Villa Regis. V. Maria (B.) de 
Nova Villa Regis ecclesia. 

Nova Villa de Vallibus, 622 |. m. 
712 c. Neuville-des- Vaux (Kure, ar. 

vreux, c” Pacy-sur-Eure , c™ Ples- 
sis-Hébert). Cf. Villa Nova de Val- 
libus). 

Nove Scale, 655k. Neufchelles (Oise, 
ar. Senlis, c” Betz). 

Novi, 707 b. Cf. Nouvi. 

Novile, 618 j. Neuville-prés-Séez (Orne, 
ar. Alencon, c™ Séez). 

Novilla, 617 b. Neuville-sur-Buthor 
(Eure, ar. Bernay, ec” Brionne). 


INDEX GEOGRAPHICUS. 
Novilla, 645 f. Saint-Gilies-de-la-Neu- 


ville, c°* Saint-Romain , seu Saint- 
Jean -de-la- Neuville, c*™ Bolbec 
'(Seine-Inf. ar. le Havre). 

Novilla, 661 f. 

Novilla, 676 j. Neuville (Somme, ar. 
Abbeville, c’ Nouvion , c** Oneux). 

Novilla, 712 a. 716 k. Neuville-prés- 
Claville (Eure, ar. et ce” Evreux, 
c™ Claville). 

Novilla, 721 d, 722 f. La Neuville- 
aux-Bois (Loiret, ar. Orléans). Cf. 
Noville. 

Novilla (Ecclesia de), 514 k. 538 c. 
Neaville-en-Beaumont (Manche, ar. 
Valognes, c” Saint-Sauveur-sur- 


Douve). 
Novilla (Ecclesia de), diac. Rotho- 
magensis, 263 f. — (Molendinum 


de) , 436 b. Neuville (Seine-Inf. ar. 
et c™ Dieppe). 

Novilla (Ecclesia de), diac. Rotho- 
magensis, 266 b. Bailleul-Neuville 
(Seine-Inf. ar. Neufchatel-en-Bray, 
ce" Londinieéres). 

Noville, 742 a. La Neuville-aux-Bois 
(Loiret, ar. Orleans). Cf. Novilla. 

Novio civitas an. 1293 combusta, 
426 f. Cf. Eligii (S.) abbatia , No- 
vionum. 

Novionum, 677 a. b. 684 b. 722 1. 
Novionensis castellania, 679 a. 
— civitas, 681 h. — communia. 
651 c. Noyon (Oise). Cf. Novio, 
Noyon. S. Bartholomei abbatia 
apud Novionem. 

Novoi (Parrochia de), 661 m. Névoy 
(Loiret, ar. et ce” Gien). 

Novum Burgum, 636 a. Neubourg 
(Eure, ar. Louviers). 

Novum Burgum Moretonii, 601 g. 
Novi Burgi feodum, 610 |. Neuf- 
bourg (Manche, ar. et c” Mortain). 

Novum Castellum, 714 b. V. Novum 
Castrom. 

Novum Castrum, 375 a. 408 e. Huc 
fulgur cadit, 345 b. 351 b. Novi 
Castri assisia , 268 g.— decanatus, 
270 g. 328 k. — domus Dei, 
271 b. Neufchdtel-en-Bray (Seine- 
Inf.). Cf. Jacobi (S.) de Novo Cas- 
tro ecclesia. Novum Castellum, 
Novum Castrum in Caletensi pago, 
Marie (S.) de Novo Castro eccle- 
sia, Petri (S.) de Nevo Castro ec- 
clesia. 

Novum Castrum in Caletensi pago, 
351 h. V. Novum Castrum. 

Novum Castrum. V. Martinus (S.) 
de Novo Castro super Etam. 

Novum Forum, 643 t. Neaf-Marché 
(Seine-Inf.). V. Novum Mercatum. 

Novum Marcheium (Gardes juxta), 
614 h. Neuf-Marché (Seine-Int. ). 
V. Novum Mercatum. 

Novum Mercatum, Novus Mercatus, 
694 j. 6g7 b. 707 j. Nove Mercato 
(Keclesia de), 313 1. Novo Mercato 
(Feodum de), 697 b. Neuf-Marché 
(Seine-Inf., ar. Neufchatel-en-Bray, 
ce” Gournay). Cf. Novum Forum, 
Novum Marcheium. 

Noyon , 789 d. 812 g. (Oise, ar. Com- 
piegne). V. Novionum. 

Noyon (Terra de), 766 h. V. Noion. 

Nuceria, male pro Luceria. 221 a. 
Lucera (Italie). Cf. Rocheriz. 

Nucerium, 671 j. V. Nooreium. 

Nuda Curia (Ecclesia de), 322 j. Nu- 
court (Seine-et-Oise, ar. Pontoise , 
c” Marines). 


891 


Nuilleium, 633 g. V. Nullié. 

Nuisemant , Nuissement, 626 j. 628 f. 
Nuisement (Eure-et-Loire , ar. Char- 
tres, ec Maintenon, c* Ecrosnes). 

Nulleyum, 699 h. zoo h. V. Nallié. 

Nallié, 634 a. Neuilly (Calvados, ar. 
Bayeux, c” Isigny). Cf. Millié. 

Nully (Les pors de), 101 b. Neuilly- 
sur-Seine (Seine). 

Nulphus Mons, 639 1. Nullemont? 
(Seine-Inf. ar. Neufchatel-en-Bray, 
c™ Aumale). 

Nus? 383 a. (Italie, prov. de Turin). 

Nyscea urbs, 387 j. Nicdée (Asie- 


Mineure). 


O 


Oberti Meisnillo (Ecclesia de), dicec. 
Rothomagensis, 258 b. Aubermes- 
nil-sur-Argques (Seine-Inf. ar. 
Dieppe, c" Offranville). 

Oberti Mesnillo (Ecclesia de), dicec. 
Rothomagensis , 263 b. Aubermes- 
nil-les-Erables (Seine-Inf. ar. Neuf- 
chatel-en-Bray, ce" Blangy). 

Obertviller, 705 e. 

Obervilla la Renalt (Ecclesia de), 
dicec. Rothomagensis, 290 d. Au- 
berville-la-Renault (Seine-Inf. ar. le 
Havre, c” Goderville). 

Occidens, 123 c. 

Occident (Eglise d’), gi d. 

Oeinvilla. V.S. Severini de Oeinvilla 
ecclesia. 

Oen ( L’abbaye de S.), 387 f. g. j. 
388 b. k. 391 c. Cf. S. Audoenus, 
S. Ouain, S. Quen. 

Oenville medietas, 664 j. Oinville 
(Loiret, ar. Pithiviers, c” Males- 
herbes, c’* Mainvilliers). 

Oer (Aqua dicta), 600 h. L’Oir, ri- 
viere, alll. de la Selune. 

Offine’ seu melius Offerjet (Feodus 
de), in prepositura Parisiensi, 771 

n. 14. Auffargis (Seine-et-Oise , 
ar. etc” Rambouillet). 

Offredi villa (Ecclesia de), diac. 
Rothomagensis, 249 d. Amfreville- 
la-Mi-Voie (Seine-Inf. ar. Rouen, 
c™ Boos). 

Ogerivilla (Ecclesia de), dicec. Rotho- 
magensis, 244 e. Augeville (Seine- 
Inf. ar. Dieppe, ce” Bellencombre , 
c™ Bosc-le-Hard). 

Ogeri Villa. V. Marie (B.) de Ogeri 
Villa ecclesia. 

Ogne, 652 m. 653 c. Ognes (Aisne, 
ar. Laon, ec Chauny). 

Ognole, 656 c. Ognolles (Oise, ar. 
Compiégne, ec” Guiscard). 

Oharvilla ( Ecclesia de), dicec. Rotho- 
magensis, 293 g. Oherville (Seine- 
Inf. ar. Yvetot, c™ Ourville). 

Oiemvilla. V. Severini (S.) de Oiem- 
villa ecclesia. 

Vignois boscus , 651 I. 

Oilleium , 706 c. d. V. Olli. 

Oilli, 616 j. V. Olli. 

Owes, 617 g. 

Oinus (S.), 638 f. Saint-Ouen (Seine- 
Inf. ar. Neufchatel , ce Gournay, 
c™ Menerval). . 

Oino (Prata de S.), 629 b. Saint- 
Ouen-l’Auméne (Seine-et-Oise , ar. 
et ce” Pontoise). 

Oinvilla, 643 m. 714 g. (Ecclesia 
de), dieec. Rothomagensis, 287 b. 
Ouainville (Seine-Inf. ar. Yvetot, 
ec” Cany). Cf. Oynvilla. 


112. 








Et eee = 


892 

Oirivalle (Ecclesia de), dicec. Rotho- 
magensis, 270 ©. Orwal (Somme, 
ar. Amiens, c”” Hornoy). 

Oise, 656 m. riviere. 

Oiseliére (Ecclesia de I’), dicec. Ro- 
thomagensis, 277 d. (Seine-Inf. 
ar. Yvetot, c°" Caudebec, c” Saint- 
Aubin-de-Cretol). 

Oismes (Ballia de), 667 b, n. 6. Exmes 
(Orne). V. Oximarum ballivia. 
Oissel, 613 a. —(Portus de), 613 h. 
Oissel-sur-Seine (Seine-Inf. ar. 
Rouen, ec” Grand-Couronne). Cf. 
Hoissel, S. Martini de Oissello ec- 

clesia. 

Oissiacum, 663 d. 

Oistrechan, 645 h. Ouistreham (Cal- 
vados, ar. Caen, ec Douvres). 

Okevilla, 434 a. 435 b. Ocqueville 
Seine-Inf. ar. Yvetot, c°" Cany). 
Cf. Osques illa 

Olandon, Olendon, 616 ha. 719 b. 
Olendon (Calvados, ar. Falaise, 
ce” Morteaux-Coulibeuf). Cf. OL 
landone 

Olins, 626 d. Oulims (Eure-et-Loir, 
ar. Dreux, ce” Anet) 

Olivus, 709 h 

Ollandone, 700 b. V. Olandon. 

Olleium, 7o6, n. 9. V. Olli. 

Ollemont , 63g l. 

Olli, 616 h. j: Ouilly-le-Tesson (Cal- 
vados, ar. Falaise, c” sretteville- 
sur-Laize). Cf. Oilleium, Oil. 

Ollie (Feodum de), 710 c. 

Olmeio (Feodum de), 6235 F. 

Oltus, 784 e, n. 34.780 b.c. 786a. 
Le Lot. 

Omay. V. Marie( B.)de Omay ecclesia. 

Omeincort, Omencort , 656.d.e. Oman- 
court (Somme, ar. Montdidier, 
c*" Rove, c™ Cressy-Omancourt }. 

Omercort, 656b. Omidcourt (Somme , 
ar. Péronne, c”" Nesle). 

Omervilla. V. Martinus (S.) de Omer- 
villa. 

Omessi (Molendinum d’), 646 c. — 
(S. Quintinus de), ibid. d. Omissy 
(Aisne, ar. Saint-Quentin). Cf 
Quintinus (S.) de Omessi. 

Omnibus Sanctis (Ecclesia de), supra 
Fiscannum, dicec. Rothomagensis , 
288 a. Omnium Sanctorum lepro- 
saria, 288 b. Toussaint (Seine-Int. 
ar. Yvetot, ec’ Valmont). 

Omonvilla( Ecclesia de) , diac. Rotho- 
magensis , 299 1. Omonville (Seine 
Inf. ar. Dieppe, ec Bacqueville). 

Omuntivilla (Ecclesia de), dicec. Ro 
thomagensis, 245 b. n. 2. Osmon- 
ville (Seine-lof. ar. Neufchatel-en- 
Bray, ¢” Saint-Saens, ec” Saint- 
Martin-Osmonville ). 

Onemesnil ( Ecclesia de), dicee. Rotho- 
magensis, 272 ¢. Ormesnil-en-Bray 
(Seine-Inf, ar. Neufchatel-en-Bray, 
ce" Aumale, ce" Ronchois). 

Onnovilla (Ecclesia de), diac. Con- 
stantiensis , 197 k. 533 g. Annoville 
(Manche, ar. Coutances, ec" Mont- 
martin-sur- Mer). 

Onvilla, 705, n. 20. V. Ovilla. 

Onviller, 657 h. Onvillers (Somme, 
ar. etc" Montdidier). 

Qon (Ecclesia de), dicec. Constan- 
liensis, 503 g. 534 j. Saint-Martin. 
Don (Calvados, ar. Vire, ec” Le 
Beény-Bocage.) 

Ooni, 632 a. Ooni (Feodum de), 628 
j- Osny (Seine-et-Oise , ar. etc Pon- 
toise). Cf. Oonyacum. 


INDEX GEOGRAPHICUS. 


Oonyaco (Ecclesia de), dicee. Rotho- 
magensis, 328 c. Osny (Seine-et- 
Oise, ar. et c’* Pontoise). Cf. Ooni. 

Openies , 614 f. 

Oportune (S.) ecclesia, 513 f. 538 e. 
Sainte - Opportune-de-Lessay (Man- 
che, ar. Coutances, c”" Lessay). 

Opportuna (Ecclesia de S*), dice. 
Rothomagensis, 238 'j. Sainte-Op- 
portune pres-Quillebeuf (Eure, ar. 
Pont-Audemer, c” Quillebeuf). 

Oquetot (Ecclesia de), dicec. Kotho- 
magensis , 277 g. Houquetot (Seine- 
Inf. ar. le Havre, ce’ Goderville). 

Oratorium, 660 e. m. 661 h. k. 1. 
662 a. Ouzouer-sur-Trézée (Loiret, 
ar. Gien, c” Briare). 

Oratorio (Terra de), 670 e. Ozouer- 
le- Voulgis (Seine-et-Marne, ar. Me- 
lun, ec” Tournan). 

Orba Haya (Ecclesia de), diaec. Con- 
stantiensis, 504 b. Dio £. 535 e. 
L’Orbeyahe (Manche, ar. Cou- 
tances , c** Gavray, c’* Montaigu-les- 
Bois). 

Orbe (S.), 38 1.39 a. b. ec. Centorbi, 
ville de Sicile. 

Orbec, Orbech, Oo4 g, n. 17. 708 e. 
Orbec (Calvados, ar. Lisieux). 
Orbevicte, 86 h, n. 8. Orvieto ( Italie). 
Orbez (L’abbaye d’) de la prevosté de 
Chastel-Thierri, 732 b. c. n. 6. 
Orbais-l’ Abbaye (Marne, ar. Eper- 

nay, ec” Montmort). 

Orbigneyum, 702 ¢. Orbigny (Cal- 
vados, ar. Vire, c” Condé-sur- 
Noireau, c™ Saint-Pierre-la- Vieille). 

Orceium, 674 a. b. c. Orceio (Fir- 
mitas de), 673 f. Orsay (Seine-et- 
Oise, ar. Versailles, c’" Palaiseau). 

Ore, 72 h.n. 3. L’Aure, riviere cou- 
lant a travers les Prés-Renart, a 
Bayeux. 

Oregniaco (Giuconagium de), 654m. 
Origny-Sainte-Benoite (Aisne, ar. 
Saint-Quentin, c*" Ribemont). 

Oreigniacum, Orengiacum, Orengni, 
670 j. 671 ¢. f. Origny (Seine-et- 
Marne, ar. Meiun,c**etc” Tournan). 

Oreval (Ecclesia de), diac. Rotho- 
magensis, 257 f. Orival-sous-Bel- 
lencombre (Seine-Inf. ar. Dieppe, 
ce" Bellencombre , c™ Saint-Hellier). 

Orgelii transversum, 635 k. V. Or- 
goil, Orguolio (transversum de). 

Orgerens (Capella as), Cenomannice 
dicecesis, 603 f. 

Orgeval, Orgevallis, 633 ,n.5.713 a. 
Orgeval (Seine-et-Oise , ar. Ver- 
sailles, ¢”" Poissy). 

Orglandres, Orglandris (Decanatus 
de), 524 e. — (Ecclesia de), 
D295 g. 937 a 587 e. Orglandes 
(Manche, ar. Valognes, c” Saint- 
Sauveur-le-Vicomte). C/: Orlanda, 
Orlende, Orlunda, Orlunde? 

Orgoil, 63g j. Argueil (Seine -Iof. 
ar. Neulchatel-en Bray). Cf. Mau- 
ritii (S.) de Orguellio ecclesia, 
Orgelii . Orguolio (de) transversum. 

Orguolio (Transversum de), 638 1. 
V. Orgoil. 

Oriens, 120k. 136 b. V. Orient. 

Orient, 20 e. 84 b. gi d. gg a. d. 
Orient (Eglise d’), gi b. c. d. e. V. 
Oriens. 

Orientalis Ecclesia propter exactiones 
ab obedientia Romane Ecclesie 
recessisse dicta, 219 j. V. Orient. 

Orwal, 613 g. (Seine-Inf. ar. Rouen, 
ce" Elbeuf). 


Orlanda, Orlende, 609 a. j. V. Or- 
glandres. 

Orliens (La cité d’), 9 j. 97 &- 741 ¢. 
799 f. 809 g. 813 e. — ( Bailliage 
d’), 819 c. 822 b. — (Prévosté 
d’), 741 e. V. Aurelianum. 

Orlondam (Feodum militis apud), 
ad regem spectans, 608 d. V. Or- 
qlandres ? 

Orlonde, 611 f£. V. Orglandres. 

Ormervilla (Ecclesiade) , 631 h. Omer- 
ville (Seine-et-Oise, ar. Mantes, 
ce” Magny). Cf: Martinus (S.) de 
Omervilla. 

Oroer, 650 f. g. k. Orrouy ( Oise, ar. 
Senlis, ce” Crépy). 

Orquans (L’abbaye d’), 732 d. n. g. 
Ourscamp (Oise, ar. Compiégne, 
c™ Ribécourt). 

Orreval (Ecclesia de), dicec. Constan- 
tiensis, 494 c. Orval (Manche, ar. 
Coutances, c” Montmartin -sur 
Mer). Cf. Aurea Vallis. 

Orthesiensis conventus Fratrum Pre- 
dicatorum an. 1253 erectus, 187 j. 
Orthez ( Basses-Pyrenées ). 

Orvilla (Ecclesia de), 516 f.— (Feo- 
dum de), 610 c. Ourville (Manche, 
ar. Valognes, c® Barneville). Cf: 
Laudus (S.) de Virevilla, Mirrivilla 
Ourevilla. 

Osberti Mesnil, 639 g. 

Osberti Villa, 645 1. Auberville 
la-Manuel (Seine-inf. ar. Yvetot, 
ec” Cany). Cf. Osbervilla la Avant. 

Osbertot, 642 e. 

Osbervilla Ja Avant (Ecclesia de), 
diceec. Rothomagensis, 2go0 j. Au- 
berville-la-Manuel (Seine-Int. ar. 
Yvetot, ec” Cany). Cf. Osberti Villa. 

Osbervilla la Cortenei, 643 k. Auber 
ville (Seine-Inf. ar. le Havre, ce” 
Goderville). 

Oscaigne, 705 k. Occagne (Orne, arr. 
etc” Argentan) Cf. Oscannum. 

Oscannum, 714 k. V. Oseaigne. 

Osebose (Ecclesia de), dicec. Rotho 
magensis , 283 d. Auzebose (Seine- 
Inf. ar. et ce Yvetot), 

Osmenvilla, 641 h. Omonville (Seine- 
Inf. ar. Dieppe, ce Bacqueville). 

Osmondi Villa la Roques (Ecclesia de), 
528 j. 535 h. Omonville-la- Roque 
(Manche, ar. Cherbourg, c” Beau- 
mont). Cf. Osmonvilla, Osmonvilla 
la Roques. 

Osmonvilla, 609 lb. V. Osmondi Villa 
la foques. 

Osmonvilla la Foliot (Ecclesia de), 
515 b. 538 d. Omonville-la-Foliot 
(Manche, c™ Denneville, ar. Cou- 
tances, ce" La Haye-du-Puits). 

Osmonvilla Parva, 535 k. V. Os- 
mundi-Villa la Lucas. 

Osmonvilla la Roques, 535 h. V. Os- 
mondi Villa la Rogues. 

Osmundi Villa la Lucas ( Ecclesia de) , 
528 h. 535 kh. Omonville-la-Petite 
(Manche, ar. Cherbourg, c”" Beau- 
mont). Cf; Osmonvilla Parva. 

Osnaburgensis dicecesis, 181 e. Os- 
nabruck (Allemagne). 

Osnes, 616 m. 617 e. 

Osonsvilla, Osouvilla (Ecclesia de), 
521 f. 537 a. Ozeville (Manche, 
ar. Valognes, ce’ Montebourg). 

Osouvilla (Ecclesia de), dicec. Ro- 
thomagensis, 299 d. e. Auzouuille- 
sur-Saane (Seine-Inf. ar. Dieppe, 
ce” Bacqueville). Cf. Eligii (S.) 
capella, 








Osovilla (Ecclesia de), dicee Rotho- 
magensis, 285 h. Auzouville-Au- 
berbose (Seine-Inf. ar. Yvetot, c™ 
Fauville). 

Osovilla (Ecclesia de), dicec. Rotho- 
magensis, 246 h. Auwzouville-sur- 
Ry (Seine-Inf. ar. Rouen, ec” Dar- 
netal) 

Osovilla. V. Marie (B.) de Osovilla 
ecclesia. 

Osquevilla (Ecclesia de), prioratui 
de Longa Villa data, 438 a. V. 
Okevilla. 

Ossunvilla, 614 k. Auzouville-sur-Ry 
(Seine-Inf. ar. Rouen ,c” Darnetal). 

Ostel-Dieu de Paris, domus a Ludo- 
vico IX condita, 353 a. 

Ostrogothi seu Orientales 
113 b. Les Ostrogoths. 

Ostrutart, 644 a, n. 1. V. Estrutart. 

Osunvilla, 640 |. 641 e. k. Auzou- 
ville-sur - Saane. (Seine-Inf. ar. 
Dieppe, c*” Bacqueville). Cf Maria 
(B.) de Osovilla ecclesia. 

Osunvilla, 642 1. Auzouville-l’Esneval 
(Seine-Inf. ar. Yvetot, c” Yerville). 

Oteignes, 616 e. 

Oteiqnetes , 616 e. 

Otevilla (Ecclesia de), 521 b. 546 j. 
Octeville-l’ Avenel (Manclie, ar. Va- 
lognes, ec” Quettehou ). 

Otevilla, Othevilla (Feclesia de). 
530 d. 535 j. Octeville-prés-Cher- 
bourg (Manche, ar. et c” Cher- 
bourg ). 

Othevilla, 642 b. Octeville? (Seine- 
Inf. ar. le Havre ,c’* Montivilliers). 

Otranni curia, 670 g. 

Otritorium, 58o b. 

Ouain de Rouen (L’abbaye de S.), 
392 e. — (La baronnie deS.) , 394 g. 
V. S. Audoenus, 8. Oen, S. Ouen. 

Ouanvilla (Ecclesia de), diac. Ro- 
thomagensis, 280 d. n. 1. Saint- 
Supplix (Seine-Inf. ar. le Havre, 
ce" Montivilliers, c" Octeville). 

Oudetot (Ecclesia de), dicec. Rotho- 
magensis, 299 c. Houdetot (Seine- 
Inf. ar. Yvetot, c” Fontaine-le 
Dun). 

Oueleum in ballia Falesie, 637 b. 
n. 2. Ouilly-le-Basset (Calvados, ar. 
et c” Falaise). 

Ouen (Eglise et abbaye de S.), 385 a. 
n. 1. 385 d.— 387 f. n. 3. 388 a. 
—h. n. 2. 389 a.-k. 391d. ef. g. 
Sg2a.d.e.3g4 Ff. g.j.—3g5c.615, 
n. 1. Cf. S. Audoenus, S. Oen, S. 
Ouain. 

Ouffois, Oufois, 652 a. 653 ¢. n. 2. 
Offoy. (Somme, ar. Peronne, ¢ 
Ham). 


Gothi, 


Ouffrainvilla , Ouffranvilla, 434 d.- 


437 j. — (Ecclesia de} prioratui 
de Longa Villa data, 438 c. Offran- 
ville (Seine-Inf. ar. Dieppe). Cf. 
Outreville. 

Oufreville (Terra d’), 640 d. V. Ouf- 
frainvilla. 

Ouilleium, 620 |. Ouilly-le- Vicomte 
(Calvados, ar. et ec” Lisieux). 

Ouna, 704 k. L’Orne, riviére. 

Ourc, 675 b. c. L’Oureq, riviere. 

Ourevilla, Ourrevilla, 520 f. 538 h. 
n. 18. V. Orvilla. 

Ourrivilla (Keclesia de), dicec. Ro- 
thomagensis, 298a. Eurville (Seine- 
Inf. ar. Dieppe, c”" Toles). 

Outrevoisin, 675 j. Trouroisin? (Oise, 
ar. Beauvais, c°* Méru e™ Amblain 


ville) 


on, 


INDEX GEOGRAPHICUS. 


Ouvevilla (Ecclesia de) , dicec. Rotho- 
magensis, 294 k. Anvéville (Seine- 
Inf. ar. Yvetot, c® Ourville). Cf. 
Ovevilla. 

Ouvilla (Ecclesia de), dicec. Constan- 
tiensis, 500 a. 533 d. 611 b. Ou- 
ville (Manche, ar. Coutances, c™ 
Cérisy-la-Salle). 

Ouvilla (Ecclesia de), diac. Rotho- 
magensis, 302 a. 435 b. 437 g. 
h. Ouville-la- Riviere (Seine-Inf. 
ar. Dieppe, c” Offranville). 

Ouvritot (Ecclesia de), 527 g. Le 
Vrétot (Manche ,’ar. Valognes, ¢™ 
Bricquebec. Cf. Ovritot. 

Ovevilla, 641 k. V. Ouvevilla. 

Ovilla, 705 g. 

Ovilla (Feodum de), 608 b. Oaville 
(Manche)? V. Ouvilla. 

Ovritot, 536 b. Gog b. ec. n. 3. V. 
Oavritot. 

Oximarum, Oximensis, Oximis (de) 
ballivia, 636 e. 697 n. 6. 698 n. 
2. 706 f. Oximensis feoda, 706 e. 
Oximensis pagus, 482 g. h. Ibi fit 
inundatio aqua, ibid. Lames (Orne, 
ar. Argentan). Cf. Oismes. 

Oynvilla, 705 f. Ouainville (Seine- 
Inf.). V. Oinvilla. 


P 

Paaole versus Toralles, 671 b. V. 

pe 
Toralles. 

Paceium, 469 h. Paceio (Villa de), 
792 d. Pacy-sur-Eure (Eure, ar. 
Evreux). Cf. Paciacum. 

), i re aero 

Paceolo (Aquade) , 479 e.—( Prioratus 
de), a monasterio Crucis S. Leu- 
fredi pendens, 477 8. Pacel ( eure, 
ar. Evreux, c™” et c™ Pacy-sur - 
Eure). V. Crux S. Leufredi. 

Paciacum, 663 d. Passy (Yonne, ar. 
et c”” Sens). 

Paciacum , 681 1. Paciaci castellania , 


622 g. j. 678 £ 751 d. e.— feo- 
da, 712 b. d. — preefectura, 622 


g. 717 ¢. Pacy-sur-Eure (Eure, ar. 

Evreux). Cf. Paceium. 

Padevilla, 437 k. 

Penivilla, 721 g. 

Pagnes. V. Jodoci (S.) ecclesia. 

Paignilose. V. Maria (B.) de Paignilose 
ecclesia. 

Puipellon, 671 n. 5. 

Palain, 667 c. Cf. Palein. 

Palatium regis, 143}. 163 d. A Phi- 
lippo IV et ab Ingeranno de Mari- 
gniaco Parisius renovatum, 194 ¢. 
427 g. Le Palais, a Paris. Cf. Pal- 
lacium. 

Palei (Molendinum de), 663 h. Pa- 
ley (Seine-et-Marne, ar. Fontai- 
nebleau, c” Lorrez-le-Bocage). 

Palein (Decima de), 667 b. Saint- 
Denis-de- Palin (Cher, ar. Saint- 
Amand, ec” Dun-le-foi). 

Palentinus campus. [bi Conradinus 
debellatus, 220 f. Plaine de Pa 
lence (Italie, Abruzze). 

Paleseolum, Palesiolum, Palesolium, 
673 d. f. 674 k. Paleseoli (Fir- 
mitas), 673 f. Palatseau (Seine-et- 
Oise, ar. Versailles). Cf. Palesiaco 
(Terra de)? 

Palesiaco (Terra de), 671 j. 672 g. 
V. Paleseolum ?. 

Palestre, 383 d. 
prov. de Pavia). 

Pallacium, 427 b. V. Palatium. 


Palestro (Italie , 


893 


Palle (La), 384 a. Paglia, viv. 

Palludello (Feodum de), 755 d. 

Paluel, 574 j. 604 k. Paluelle (Man- 
che) ? 

Paluel, 436 d. 431 g. 645 j. (Seine- 
Inf. ar. Yvetot, c® Cany). 

Pampelune, 93 j. 95 a. f. h. j. k. 96 
c. g. h. 3go g. (Espagne). V. Pan- 
pelune. 

Pancracii (S.) ecclesia, dicecesis Con- 
stanliensis, 498 g. 534 a. 574 e. 
Saint-Planchers (Manche, ar. Avran- 
ches, c*”" Granville). 

Pannorie, Pannorme, Pannormite , 
Pannosie, 38 g. 52 d. n. 6. 58 h. 
n. 5, 85 c. d.e. f. 101 d.e. f. 
n. 3. Palerme (Sicile). 

Panpelune, 93 g. 94 k. g5 b. c. V. 
Pampelune. 

Papellon (Feodum de), 671 h. 

Paphus, Cypri urbs, 119 h. Baphe, 
velus Paphos (Ile de Chypre). 

Papuli (S.) ecclesia Tolosane meiro- 
poli noviter erect suflraganea, 
34g e. Saint-Papoul (Aude, ar. et 
ce” Castelnaudary ). 

Paraclit (Le), 382 b. Le Paraclet 
(Aube, ar. Nogent-sur-Seine, c” 
Komilly-sur-Seine, ce“ Quincey ). 

Parato (lorica de), 763 f. et n. 6. 

Parches (Les), 536 a. V. Perticis 
(Ecclesia de). 

Parcus, 640 g. Parco (Ecclesia de) , 
dicec. Rothomagensis, 257 e. No- 
tre-Dame-du-Pare (Seine-Int. ar. 
Dieppe, c’" Longueville). 

Parco (Ecclesia de), dicec. Rothoma- 
gensis, 277 f. Le Pare d’Anztot 
(Seine-Inf. ar. Le Havre, c*" Bolbec). 

Parco (Ecclesia de), dicecesis Rotho- 
magensis, 234 j. Saint-Martin-da 
Pare (Eure, ar. Bernay,c” Brionne). 

Parcus Buiamont, Buiaumont, 614 h. 
n. 3. 

Pardulphi (S.) monasterium monia- 
lium ordinis Predicatorum , dicece- 
sis Petragoricensis, 188 1.-18g9 b. 
Monastere de Saint-Pardoux. 

Parfontru, 620 1. Parfouru-l’Eclin 
(Calvados, ar. Bayeux, ce” Cau- 
mont) seu Parfouru-sur-Oden (Cal- 
vados, ar. Caen, c™ Villers-Bocage). 

Parfundivilla (Ecclesia de), diac. 
Rothomagensis, 264 b. Parfondeval 
(Seine-Inf. ar. Nenfchatel-en-Bray, 
ce" Londiniéres , ec" Saint-Pierre- 
des-Jonquieres). 

Paris, 9 f. h. 10 d. 16 h. 17 b. 39 
g-h. 66 e. f. 69 f. g. h. 70 a. 87 
f. g. gig. 101 a. b. 103 b.c¢.105 
a. 223 ¢.d.925c¢.d.355 a. b.e. f. 
354d. d.e. fg. bh. 3815. 447 £678 
e. 807 a. 809 c. 812 g. 815 d. 
817 a. 823 n. 1. — (Prévdté de), 
821 g. V. Parisius. 

Paris (Domus dicta) , ad monasterium 
F iscannense pertinens, 431 g. 

Parisiense capitulum, 138 g. 

Parisiense patibulum, 342 c. Pari- 
siense patibulum Montis Falconis , 
351 k. 

Parisiense Studium, 108 f. 

Parisiensia ministeria militiam Philippi 
de Francia, regis Ludovici IX fili, 
celebrant, 218 d. 

Parisiensis ballivia, 764 d. 76g a. 

Parisiensis castellaria, 689 c. 

Parisiensis civitas, 174 g. 681 hb. 
Ab inundatione Sequane fluvii per 
merita beate Genovefe liberata, 

136 a. 








894 


Parisiensis conventus Fratrum Pre- 
dicatorum erectus, an. 1217, 189 
c. d. 

Parisiensis ecclesia, 343 a. 

Parisiensis prepositura , 673 d. 

Parisius, 108 h. 109 h 117 e. 137 
a, 138 g. 149 f. 144 a. k. 145 k. 
150 h. j. 162 k. 163. d. 165 d. 
e.g. 108d. 171 a. b. c d. e.172 
a. 176 d. 179 b. d. 180 a. b. 181 
e. 182 a. g. 184 f. 187 g. 190 ©. 
193 g. h. 194 c. 205 k. 208 h, 
209 a. 212 d. e. 216 a. ce. 217 j. 
220 d. 221 j. 222 a. 226 c. d.280 
e. 337 e. 400 e. hog b. 426 g. 
haz b. 428 ©. d. 431 b. 457 f. 
559 a. S60 £. 568 c. 674 k. 676. 
j. k. 677 a. h. 678 a. b. e. 679 a. 
680 a. d. e. j. 681 ab. 7121. 722 
h. 821 n. 12. Huc et inde Aure- 
lianum fratres Pradicatores a B. 
Dominico missi, 189 c. e. Ibi in- 
ter scholares et burgenses dissensio 
orta, 108 f. g. Inde Universitas 
recedit, 480 d. Ibi capitula fra- 
trum Pradicatorum celebrata, 179 
a. e. [bi diseordia inter magistros 
theologia et Pradicatores ac Mi- 
nores, 214 c. 215 b. Ibi congre- 
gationes propter bellum sacrum 
habit, 1741. 216f. Hue procura 
teres cathedralium  ecclesiarum 
congregali, 2 19 a. Hue corona 
spinea cum aliis sacris reliquiis so- 
lemniter allata, 110 k. 141.171 
g-h. j. 399 g.— 4oo f. Inde Ludo 
vicus IX ad bellum sacrum profi- 
ciscitur, 469 c. 492 b. Hue Pasto- 
relli irruunt, 396 b. Ibi Henricus 
111, Anglia rex, et Edwardus , Hen 
rici lilius, a Ludovico IX honori- 
lice recepti, 215 d. 216 b. 221 a. 
545 c. Paxque inter reges Francie 
et Anglia composita, 586 f. Ibi 
celebrata concilia nonnulla, 145 
b. 146 b. 340 c. 345 b. 432 d. 
parlamentam = omnium  militam 
Francia, 340 h. ac militia Philip- 
pi Audacis, 218 ¢. d. 492 g. Ibi 
plura monasteria a Ludovico IX 
condita, 171 c. d. 215 d. Ibi Ca- 
rolus de Francia , Valesii comes, so- 
lemniter receptus , 344 k. Hue prae- 
lati, barones et communitales an. 
1301 convocati, 197 j. 346 k. 
Ibi Philippus [V an. 1313 curiam 
plenariam tenet, 56g g. Ibi festa 
propter militiam filioram Philippi 
IV ordinata, 348 e. f. 408 j. — 
hog c. Ibi Templarii combusti, 347 
j- 548 a. 556 e. [bi mortalitas mag- 
na, 543 a. b. Ibi, Sequana exun- 
dante, pontes ettecta eversa, Ab7 f. 
482 h. 483 a. [bi Palatium con- 
ditum, 427 £. Ibi ecclesia Fratrum 
Minorum, 426k. 428c.d. Fratrum 
Predicatorum, 427 d. 428 d. Car- 
tusiensium , 427}. [bi manerium ad 
Serpentem, 431h. De locis et edi/i- 
cus ejusdem civitatis vide : Cecorum 
domus, Capella (S.) , Cartusienses , 
Chappelle roiale, Chastelet, Demis 
(porte S.), Filiarum Dei domus, 
Gallandia, Grant Pont (le), Honoré 
(porte S.), Louvres (chastel, tor du), 
Lupera, Magnus Pons, Maison 
Dieu, Marie (B.) ecclesia, Martin 
(porte S \, Moncellum S. Gervasii, 
Mons Martirain , Monsmatre (porte), 
Nicholai (capella S.) Notre Dame (le 
Pont), Ostel Diew, Palatium regis, 


INDEX GEOGRAPHICUS. 


Parvus Pons, Patibulum, Petit Pont, 
Vallis Viridis, Virgo (B.) Ecclesia , 
Virginis (B.) hospitale. 

Parma, Parme, a Frederico II obsessa , 
eum ad solvendam obsidionem co- 
git, 114 e. f. g. Parme (Italie). 

Parmenses, 114 e. 116a. Habitants 
de Parme. 

Parmensis urbs, 113 f. 1:4 e. Parme. 

Parne, 489 f. Parnes (Oise, ar. Beau- 
vais, ce” Chaumont). 

Parpeqnen, Parpeqnien, Parpignen. 
Ibi Philippus HI, Francorum rex , 
moritur, 104 h. j. 145 j. 426 ec. 
Perpignan ( Pyrénées -Orientales ), 
V. Perpinianum. 

Parrigné , Parringné , Abrincensis 
dieecesis, 592 1. 597 |. 602 j. 603 
g. Parigny (Manche, ar. Mortain, 
ce” Saint-Hilaire-du-Harcouét). 

Parva Columba, ecclesia diccesis 
Constantiensis, in decanatu de 
Mombreio, 535 c. La Colombe 
(Manche, ar. Saint-Lo, ec” Percy). 

Parva Prata, 433 e. 434 ¢. V. Parva 
Pratea. 

Parva Pratea (Ecclesia de) , dicec. Ro- 
thomagensis, 245c. La Prée (Seine 
Iuf. ar. Neufchatel-en-Bray, c" 
Saint-Saéns , c’* Saint-Martin-Os- 
monville). Cf. Parva Prata. 

Parva Villa, 434 j. 643 1. 644 b. 

Parva Villa (Ecclesia de), dicecesis 
Rothomagensis, 253 e. Petiville 
(Seine-Inf. ar. Le Havre, ec" Lille- 
bonne). Cf. Petitviller in Cauz. 

Parve Vilenes, 668 k. 1. 

Parvus Pons intumescentis Sequane 
vi ruptus, 137 b. Le Petit-Pont, a 
Paris. Cf. Le Petit Pont. 

Pasbren, Abrincensis diccesis, 595 
x. 599 k. 601 c. 

Passes, 399 h. 604 a. Passay (Orne, 
ar. Domfront). 

Passeis, 697, c. f. Le Passais, regio 
cujus capul est Passais (Orne). 
Patai, 691 g. Patay (Loiret, ar. Or- 

léans). 

Paternus (S.), dicecesis Constantiensis , 
703 d. 704 d. e. h. S. Paterni de- 
canatus, 498 a.533 h.— ecclesia, 
Ag8 c. 533k. — prioratus, 540 c. 
Saint-Pair (Manche, ar. Avranches, 
ec” Granville). 

Paternus (S.), 668 k. Saint-Paterne 
(Indre, ar. c* et c’ Issoudun). 
Paterni (S.) ecclesia, dicec. Rotho- 
magensis, 252 b. Saint-Paer-sur- 
Duaclair (Seine-Inf. ar. Rouen, c" 

Duclair). 

Paterni (S.) ecclesia , diaec. Rothoma- 
gensis, 312 h. 631 j. Saint-Paér- 
en-Vexvin (Eure, ar. Les Andelys, 
ce Gisors). ‘ 

Paterni (S.) capella ecclesia de Ma- 
gnevilla, 525 a. Cf. Magnevilla. 

Paterni (S.) capella spectans ad mo- 
nasterium Montis S. Michaelis, 
573 b. ec. 

Patricii molendinum, 704 |. 

Patricii (S.) parochia, Abrincensis 
dicecesis, 593 c. 602 b. Saint-Pa- 
trice (Manche, ar. Mortain, c® et 
c™ Le Teilleul. 

Patricti (S.) de Cleis ecclesia, 514 a. 
938 Ff. Saint-Patrice-de-Claids (Man- 
che, ar. Coutances, c™ Lessay). 

Patricii (S.) Rothomagensis ecclesia, 
230 b. 333 d. Eglise de Saint-Pa- 
trice, a Rouen. 

Patriz feodum, 511 f. 


Paudiacum, 668 g. Pardy (Indre, ar 
et c™ Issoudun ). 

Paulus (S.), 517 g. 538 j. Saint-Paul- 
des-Sablons (Manche, ar. Valognes , 
c” Barneville-sur-Mer, c* Baubi- 

ny). 

Pauli (S.) ecclesia dicec. Rothoma- 
gensis, 238 |. Saint-Paul-de-la-Haie 
(Eure, ar. Pont-Audemer, c” Rou- 
tot). 

Pauli (S.) ecclesia, dicecesis Rotho- 
magensis, 234 k. Saint-Paul-de- 
Fourques (Eure, ar. Bernay, c* 
Brionne). 

Paulus (S.) de Fenolgedesio. Ibi Jo- 
hannes XXII ecclesiam collegiatam 
instituit, 198 f. Saint-Paul-de-Fe- 
nouillet (Pyrénées-Orientales, ar. 
Perpignan). 

Pauli (S.) Rothomagensis ecclesia ab 
abbatissa de Monasterio Villari pen- 
det, 229 b. Eglise de Saint-Paul, 
a Rouen. 

Paumiers, go b. c. Pamiers (Ariége). 
Paveilliaco (Parrochia de) 255 c. Cf. 
Pavelliacum , Paveilly, Pavelli. 
Paveilly (Decanatus de), in dicecesi 
Rothomagensi, 328 h. V. Pavel- 

liacum. 

Pavelli, 613 c. — (Feodum de), 
615 h. V. Paveilliacum, Pavella- 
cum. 

Pavelliacum , 643 g. Pavelliaco ( Deca- 
natus de), 253 h. — (Capella le- 
prosarie de), 254 c. 255 b. 256h. 
Pavilly (Seine-Inf. ar. Rouen). Cf. 
Paveilliacum , Paveilly, Pavelli. 

Pavellon (Le Grant), 382 b. Pavillon 
(Aube, ar. et c™ Troyes). 

Pavellon (Le Petit) , 382 c. (Aube, ar. 
et ec Troyes). 

Pavie , 383 e. (Italie). 

Pedis Ligni pertio in parochia Mon- 
tis Martini, 511 f. V. Mons Mar- 
tini ecclesia. 

Pegniaco (Parochia de), 665 g. Pr 
qny (Cher, ar. Bourges, c°" Saint- 
Martin d’Auxigny). 

Peillevé (Feodum), 634 a. d. Cf. Peu- 
levé. 

Peleeville. Ibi comes de Domno Mar- 
tino assisias tenet, 269 c. 

Peleis (Masura aus), 525 ce. 

Peletot (Keclesia de), dicec. Rothoma- 
gensis, 257 d. Pelletot (Seine-Inf. 
ar. Dieppe, ec" Longueville, c™ Le 
Catelier). 

Peleus (Decima de), 669 c. 

Pelletot ,614 e. (Seine-Inf. ar. Dieppe, 
ou ar. Yvetot). 

Pelvin, 703 d. 

Pendeell (Feodum de), 718 g. Pendé 
(Somme, ar. Amiens, c” Saint-Va- 
lery). 

Peniz, 6691. Vauax- le-Penil (Seine-et- 
Marne, ar. et c” Melun). ’ 
Penne, 660 b. Pannes (Loiret, ar. et 

ce” Montargis). 

Penne de Pie (Grange de), ad priora- 
tum Belli Montis in Algia perti- 
nens, 390 b, Pennedepie (Calvados , 
ar. Pont-L’Evéque, c”* Honfleur). 

Pennevilla (Ecclesia de), dic. Ro- 
thomagensis, 251 h. Panneville 
(Seine-Inf. ar. Rouen, ce” Duclair, 
c™ Saint-Paer). 

Pentenalle, 15 c. n. 4. Ile de Pontel- 
laria, ou Pantalarée. , 

Perai, 712 a. Perei (Eure , ar. Evreux , 
e* Saint-André). Cf. Pereum. 

Perainm, 650 h. |. Peraio (Boscus 











de), 650 1. Peroy-les-Gombries 
(Oise, ar. Senlis, c’”’ Nantcuil-le- 
Haudouin). 

Percaing seu melius Pertaing , 656 b. 
Pertaing (Somme, ar. Péronne, 
c” Nesles). 

Perceyo (Decanatus de), in diccesi 
Constantiensi, 505 d. 534 g. — 
(Ecclesia de), 506 f. 534 g. Perey 
(Manche, ar. Saint-L6). Cf. Perez, 
Perciacum. 

Percheium , 628 k. Percheio, (Eccle- 
sia de), 318). Percheii feodum 629 
a. Le Perchay (Seine-et-Oise, ar. 
Pontoise, c’" Marines). Cf. Ma- 
rie Magdalene (S.) de Perche ec- 
clesia. 

Perci (Feodum de), 610 g. 72y d. 
Cf. Perceyo (Ecclesia de). 

Perciacum, 610 e. Cf. Perceyo (Ec- 
clesia de). 

Perdita Villa (Ecclesia de), dicec. Ro- 
thomagensis, 273 a. Perduville 
(Seine-Inf. ar. Neufchatel-en-Bray, 
c* Saint-Saéns , c™ Le Bose-Mesnil ). 

Pere de Meleun (L’abbaye de S.), 732 ¢. 

Peregrini (S.) ecclesia, dicecesis Con- 
stantiensis, 511 c. Saint- Pellerin 
(Manche, ar. Saint-Lé, ce” Caren- 
tan). 

Pererou, 665 k. 

Peretot (Ecclesia de), dicec. Rotho- 
magensis, 281 a. Prétot (Seine- 
Inf. ar. Le Havre, ce” Saint-Ro- 
main, c™ Etainhus). 

Peretot, 644k. — (Ecclesia de), dicec. 
Rothomagensis, 296}. Prétot (Seine- 
Inf. ar. Yvetot, ce” Doudeville). 

Pereum, 716 j. V. Perai. 

Periers, 388 {. g. 390 f. g. 392 a. k. 
393 e. Perriers-sur-Andelle (Eure, 
ar. Les Andelys, c” Fleury). 

Perigneium , 702 b. Périgny (Calvados, 
ar. Vire, c’ Condé-sur-Noireau). 

Pern, 814 n. 14 (Lot, ar. Cahors, c™ 
Castelnau de Montralier). V. Petite 
Villa. 

Perona, 647 g. 648 d. 649 b. d. g. 
658 c. d. 677 d. e. 682 a. 684 b. 
731 c. 738 a. Perone castellania, 
676 k. 678 b. 679 d. — guiona- 
gium, 64g f. — mensura, 648 g. 
— molendina, 676 k. — ponta- 
gium, 648 k. — terre, 649 h. 
Péronne (Somme). 

Peronensis modius, 648 e. V. Perona. 

Peronne, 448 b. 789 d,n. 21, 813 
a. V. Perona. 

Peronnensis castellania, 677 j. 6801. 
V. Perona. 

Perpinianum, Pirpiniacum. Ibi capi- 
tula provincialia Fratrum Pradica- 
torum celebrantur an. 1275, 185 
|. 186 a. b. c. g.—an. 1284, 186 
g- Ibi Philippus III moritur, 193 g. 
Ibi conventus Fratrum Predicato- 
ram, 191 f. V. Parpeqnen. 

Perreul, 392 a. k. 615 n. 1. Perruel 
(Eure, ar. Les Andelys ce Fleury- 
sur-Andelle). 

Perrieres, 382 f. La Perriére (Cote- 
d'Or, ar. Chatillon-sur-Seine , c”" 
Baigneux, c™ Poiseul). 

Perrina (Leprosaria de), 550 g. 552 
a. La Périne (Manche, ar. Saint- 
Lo, ec” Saint-Jean-de-Daye, c” Le 
Dezert). 

Perronnel, 661 e. 

Perrache (La), 713 d. (Seine-et-Oise , 
ar. Rambouillet, ¢°® Montfort-L’A- 
maury, c™ Garancieres). 


INDEX GEOGRAPHICUS., 


Persis, 115 a. La Perse. 

Pert, 633 h. j. 700 f. 

Perticis (Ecclesia de), 527 g. Les 
Perques (Manche, ar. Valognes, c” 
Bricquebec). Cf: Parches (Les). 

Perticum, 748 b. Pertici comitatus, 
676 e. Le Perche, anc. prov. de 
France. 

Perusia, Perusium, 201 h. Ibi S. Do- 
minicus canonizatus, 179 g. Ibi 
conclave undecim mensibus con- 
gregatum, 203 g. Pérouse (Italie). 

Pes Anseris (Domus dicta), 630 k. 

Pesteas, Pesteaus, 667 |. 668 a. 

Petia, 700 h. 

Petite Villa. V. Pern. 

Petit-Paris, 87 e. 382 a. ( Seine-et- 
Marne, c” Nangis, c™ Jouy-le- 
Chatel). 

Petit-Pont (Le), Parisius, 101 b. — 
(Le Chastelet de), 223 c. V. Parvus 
Pons. 

Petitvilla, 699 b. 7o1 n. 5. Petitville 
(Calvados, ar. Caen, ec Troarn). 
Petitviller in Cauz, 637 g. Petiville. 
(Seine-Inf. ar. Le Havre, e°" Lil- 

lebonne). Cf. Parva Villa. 

Petra, diccesis Constantiensis, 533 
c. V. Michaelis (S.) de Petra ec- 
clesia. 

Petra (Ecclesia de), dicec. Rothoma- 
gensis, 266 f. La Pierre-sur- Yerre 
(Seine-Inf. ar. Neufchatel-en-Bray, 
c” Londiniéres, c’* Grandcourt). 

Petre, 620 |. Pierres (Calvados, ar. 
Vire, ce Vassy). 

Petra Fixa (Ecclesia de), diac. Ro- 
thomagensis, 279 b. Prerrefiques 
(Seine-Inf. ar. Le Havre, ce” Cri- 
quetot-Lesneval ). 

Petrafons, 741 a. Petre Fontis feo- 
dum, 678 h. Pierrefonds (Oise, ar. 
Compiegne, c™ Attichy ). 

Petragori, Petragorii senescallia, 800 
d. 814g. Périqueux (Dordogne). 

Peiragoricensis conventus Fratrum 
Predicatorum circa 1241 erectus, 
187 h. j. 

Petragoricensis dicecesis, 188 1. — 
episcopatus, 196 h. 

Petra Omesia, 673 h. 

Petra Pons, 657 f. Petre Ponte 
(Tranversus de). 658 n. 3. Pier- 
repont (Somme , ar. Montdidier, ¢*" 
Moreuil). V. Petrepont. 

Petra Pons. V. Nicholai (S.) de Petra 
Ponte ecclesia. 

Petra Ponte (Ecclesia de), diac. Ro- 
thomagensis, 266 |. Pierrepont 
(Seine-Inf. ar. Neufchatel,  c’" 
Londiniéres , c’’ Grandcourt). 

Petra Sicca, 634 k. 643 c. 

Petre Vallis ecclesia, dicee. Rotho- 
magensis, 246 d. Pierreval (Seine- 
Inf. ar. Rouen, e” Buchy). 

Petra Villa, 701 b. V. Petitvilla. 

Petre Ville feodum, 608 g. — bog 
a. Petra Villa (Molendinum de), 


517 g- Pierre ville (Manche, ar. 


Cherbourg, c* Les Pieux. 

Petrepont , 658 e. Pierrepont (Somme , 
ar. Montdidier, ce Moreuil). V. 
Petre Pons. 

Petrifons, 682 a. 722 k. V. Petrafons. 

Petri (B.) basilica, 110 f. 11a f. 
Saint-Pierre-de-Rome. Cf. Petri (S ) 
ecclesia Rome). 

Petri (S.) ecclesia, diaecesis Constan- 
tiensis in decanatu Gersoii, 518 a. 
Saint-Pierre (ile de Jersey). 

Petri et Panli(SS.) limina Rome , 346 


895 


h. — altare in monasterio S. Au- 
doeni Rothomagensis, 381 b. V. 
Audoenus (S.) Rothomagensis. 

Petri et Audoeni (SS.) monasterium 
Rothomagense. Ibi Johannes Haut- 

Juné, Abrincensis episcopus , sepul- 
tus, 227 a. 

Petri (S.) boscus, 662 g. 

Petri (S.) feodum, 668 b. 

Petri (S.) de Albemarla ecclesia , dio- 
cesis Rothomagensis. 270 a. Saint- 
Pierre d'Aumale (Seine-Inf.). V. 
Alba Male. 

Petri (S.) de Alumpna ecclesia, 514 
e. 538 n. 13. Les Moitiers-d’ A llone 
(Manche, ar. Avranches, c” Bar- 
neville). Cf. Major Alonna. 

Petri (S.) de Argetiglise ecclesia, 517 
c. Saint-Pierre-d Arthéglise (Manche, 
ar. Valognes, c’" Barneville). 

Petri (S.) de Arquenci ecclesia, dicec. 
Rothomagensis, 306 c. Harquency 
(Eure, ar. et ec’ Les Andelys). 

Petri (S.) de Augo ecclesia, dic. 
Rothomagensis , 262 j. V. Augum. 

Petri (S.) de Aumesnil ecclesia, dicec. 
Rothomagensis , 306 f,n. 1. Damps- 
mesnil (Eure, ar. Les Andelys, c”" 
Kcos). 

Petri (S.) de Bello Fraxino ecclesia, 
diceec. Rothomagensis, 270 h. Bean- 

fresne (Seine-Inf. ar. Neufchatei- 
en-Bray, c”" Aumale). 

Petri (S.) de Besencort ecclesia, diec. 
Rothomagensis, 316 c. n. 3. Bri- 
gnancourt ? (Seine-et-Oise , ar. Pon- 
toise, c”" Marines). Cf. Petri (S. ) 
de Brignencuria ecclesia. 

Petri (S.) de Bivilla ecclesia, 557, n. 
8. V. Petrus (S.) de Boevilla. 

Petri (S.) de Boafle ecclesia, dicec. 
Rothomagensis, 306 k. n. 6. V. 
Boafle. 

Petri (S.) de Boevilla parochia, 563 
c. 567 c. Ibi Thomas Heliz natus, 
558 b. 563 j. V. Boevilla. 

Petri (S.) de Bosco ecclesia , dicecesis 
Constantiensis, in decanatu de in- 
sulis Guerneroii, 519 c. 

Petri (B.) de Bosco Huelin ecclesia 
prioratui Longe Ville data, 434h. 
J. V. Bosco Huelini (Ecclesia de). 

Petri (S.) de Brevolio ecclesia, dice. 
Rothomagensis, 314 e. Beuvreuil 
(Seine-Inf. ar. Neufchatel, c™” 
Gournay-en-Bray, c"* Dampierre). 

Petri (S.) de Brignencuria ecclesia , 
dicec. Rothomagensis, 318 f. n.1. 
Brignancourt (Seine-et-Oise, ar. 
Pontoise, c”” Marines). Cf. Petri 
(S.) de Besencort ecclesia. 

Petri (B.) de Canigneio ecclesia, 
dicecesis Constantiensis , 507, n. g. 

V. Canegeium. 

Petri (S.) de Castro Rothomagensis 
ecclesia, 231 d. Saint-Pierre-du- 
Chdtel, anc. église de Rouen. 

Petri (S.) de Crassanvilla ecclesia 
dicec. Rothomagensis, 310 c. Cres- 
senville (Eure, ar. Les Andelys, ce” 
Fleury-sur-Andelle ). 

Petri (S.) de Cubertivilla ecclesia, 
dicec. Rothomagensis, 309 1. Cu- 
verville-en-Veam (Eure, ar. et c® 
Les Andelys). 

Petri Curia (Ecclesia de), dicec. Ro- 
thomagensis, 267 k. Pierrecourt 
(Seine-Inf. ar. Neufchatel-en-Bray, 
ce" Blangy). 

Petri (S.) de Damna Petra ecclesia, 
diceec. Rothomagensis , 315 a. Dam 





ag 


oe POA: So pep ee 
OS oe CR. EE ER 


Pa 





NEE i hated 








> ah SO Se 


mes, 


> a oe ee 


896 
pierre (Seine-Inf. ar. Neufcliatel- 
en-Bray, ¢”" Gournay). 

Petri (B.) capella apud Sanctam Fi- 
dem de Longa Villa, 438 a. V. 
Fides (S.) de Longevilla. 

Petri (B.) altare, in ecclesia Rotho- 
magensi, 374 h. V. Rothomagen- 
sis ecclesia. 

Petri (S.) de Desertinis parochia , 
Cenomannice diac. 5go f. Déser- 
tines (Mayenne, ar. Mayenne, co” 
Landivy ). 

Petrus (S.) super Diva, 583 g. Saint- 
*Pierre-sur-Dives (Calvados, ar. Li- 
sieux). 

Petri (S.) Ecclesia (Ecclesia de), 531 
b. 536d. Saint-Pierre-Eqlise (Man- 
che, ar. Cherbourg). 

Petri (S.) de Eullebue ecclesia, dicec. 
Rothomagensis , 315 k. Elbeuf-en- 
Bray (Seine-Inf. ar. Neufchatel- 
en-Bray, ec” Gournay ). 

Petri (S.) de Feritate ecclesia, diac. 
Rothomagensis, 315 h. La Ferté- 
en-Bray (Seine-Inf. ar. Neufchatel- 
en-Bray, c™" Forges). 

Petri(S.) de Fleumesnil ecclesia , dicec. 
Rothomagensis, 306 g. Flumesnil 
(Eure, ar. Les Andelys, ce” Etre- 
pagny, e* Richeville). 

Petri (S.) de Forges ecclesia, dice. 
Rothomagensis, 305 e. Fourges 
(Eure, ar. Les Andelys, ce" Ecos). 

Petri (S.) de Franca Villa ecclesia , 
dice. Rothomagensis , 249 a. Saint- 
Pierre-de-Franqueville (Seine - Inf. 
ar. Rouen, c”" Boos). 

Petri (S.) Gemmeticensis seu de 
Gemmetico basilica seu ecclesia, 
226 g. 418 h. fig h. Gai e. Ibi 
capelle 6. Marie, S. Johannis 
Evangeliste, S. Stephani, 423 a. 
ec. e. V. Johannis (S.) Evangelist 
sacellum. 

Petri (S.) de Genevilla ecclesia , dicec. 
Rothomagensis, 319 h. Génainville 
(Seine-et-Oise, ar. Mantes, c*” Ma- 
gny). 

Petri (S.) de Gondencort ecclesia , dicec. 
Rothomagensis, 316 g. Condécourt 
(Seine-et-Oise, ar. Pontoise, c*" 
Marines). 

Petri (S.) de Gysiers ecclesia, diac. 
Rothomagensis, 520 j. Juziers 
(Seine-et-Oise, ar. Mantes, c’" Li- 
may ). 

Petri (S.) de Hanesies ecclesia, dice. 
Rothomagensis, 307 a. /Jennezis 
(Eure, ar. et c’ Les Andelys). 

Petri (S.) de Haronvilla ecclesia, 
dice. Rothomagensis, 323 j. V. 
Haronvilla. 

Petri (S.) Honorati Rothomagensis 
ecclesia, 230 g. Saint-Pierre-U Ho- 
noré, anc. église de Rouen. 

Petri (S.) de Hosseia ecclesia, diac. 
Rothomagensis, 255 k. La Hous- 
saye-Bérenger (Seine-Inf. ar. Rouen, 
ce” Cléres). Cf. Hosseia. 

Peiri (S.) de Jot ecclesia, dicec. Rotho- 
magensis, 325 a. Jouy-sous-Thelle 
(Oise, ar. Beauvais, ce’ Chaumont). 
Cf. Jot. 

Petri (S.) de Juncaria ecclesia, dice. 
Rothomagensis, 265¢. Saint-Pierre- 
des-Jonquiéres (Seine-Inf. ar. Neuf- 
chatel-en-Bray, ce’ Londiniéres). 

Petri (S.) de Landa ecclesia, dicc. 
Rothomagensis, 310 1. La Londe 
(Eure, ar. Les Andelys, ce” Etre- 
pagny, c™ Farceaux ) 


INDEX GEOGRAPHICUS. 


Petro (S.)a Laviz (Ecclesia de), dice. 
Rothomagensis, 282 k. Saint-Pierre- 
Lavis (Seine-Inf. ar. Yvetot, c¢™ 
Fauville). 

Petri (S.) Lexoviensis ecclesia, 227 
d. Ibi Fuleo Dastim, episcopus 
Lexoviensis, sepultus, 218 ¢. V. 
Lexovia. 

Petri (S.) de Liencuria ecclesia, dicec. 
Rothomagensis , 326 a. V. Liencort. 

Petri (S.) de Menardi Villa ecclesia, 
dicec. Rothomagensis, 314 k. n. 5. 
Meénerval (Seine-Inf. ar. Neufcha- 
tel-en-Bray, ce’ Gournay). Cf. Me- 
nardival. 

Petri (S.) de Molencuria, de Molen- 
curt, seu de Moleincort ecclesia, 
dic. Rethomagensis, 325 b. n. 
1. 631 g, n. 5. Laillerie (Oise, ar. 
Beauvais, ce” et c’* Chaumont). 

Petri (S.) de Monteigniaco ecclesia, 
dieec. Rothomagensis, 315 b. Mon- 
tagny (Oise, ar. Beauvais, ce Chau- 
mont). 

Petri (S.) de Moyssiaco honores , 208 
c. j. Petri (S.) Moyssiaci monaste- 
rium , Cluniacensis ordinis, Catur- 
censis dic. 200 g. V. Moyssia- 
cum. 

Petri (S.) de Novo Castro ecclesia, 
diec. Rothomagensis, 271 h. V. 
Novum Castrum. 

Petri Ponte (Ecclesia de), 516 ec. 
Saint-Sauveur-de-Pierrepont ( Man- 
che, ar. Coutances, ce’ La Haye- 
du-Puits). 

Petri (S.) de Ponte ecclesia, dic. 
Rothomagensis, in decanatu de 
Piris, 247 |. Pont-Saint - Pierre 
(Eure, ar. Les Andelys, c’* Fleury- 
sur-Andelle). 

Petri (S.) de Ponte S. Petri ecclesia, 
diac. Rothomagensis, in decanatu 
de Gamachiis , 309 d. 

Petri (S.) de Pontisara ecclesia , 327 j. 
— prioratus a monasterio Beccensi 
pendens, 457 f. V. Pontisara. 

Petri (S.) de Porco Mortuo ecclesia, 
dicee. Rothomagensis, 305 b. Port- 
mort (Eure, ar. et c”” Les Ande- 
lys). 

Petri (S.) Portarii Rothomagensis ec- 

clesia, 231 g. Saint-Pierre-le-Por- 
tier, église de Rouen. 

Petri (S.) in Portu, Petri (S.) Portus 
ecclesia, diac. Rothomagensis , 
287 j. Saint-Pierre-en-Port (Seine- 
Inf. ar. Yvetot, ce’ Valmont). 

Petro (S.) ad Prata (Ecclesia de), 
dicee. Rothomagensis, 287 g. 

Petri (S.) de Quintri ecclesia, dicec. 
Rothomagensis, 306 d. V. Qui- 
triacum. 

Petri (S.) ecclesia Rome. Ibi Amalri- 
cus de Monte Forti sepultus , 466 d. 
Cf. Petri (B.) ecclesia. 

Petri(S.) palatium Rome a Nicolao II 
augmentatum, 197 g. 

Petri (S.) de Santuel ecclesia, dice. 
Rothomagensis, 318 e. Santeuil 
( Seine-et-Oise, ar. Pontoise, c”" 
Marines ). Cf. Santol. 

Petri (S.) de Susai ecclesia, dicec. Ro- 
thomagensis, 311 a. Suzay (Eure, 
ar. et ec" Les Andelys). . 

Petri (S.) de Tibuvillers ecclesia, dicec. 
Rothomagensis, 326 d. Thibivil- 
liers (Oise, ar. Beauvais, ec" Chau- 
mont). 

Petri (S.) in Valle ecclesia, diac. Ro- 
thomagensis, 260 k. Saint-Pierre 


en-Val (Seine-Inf. ar. Dieppe, c™ 
Eu). 

Petri (S.) de Vallibus ecclesia, dicec. 
Rothomagensis, 317 k. Vaux (Seine 
et-Oise , ar. Versailles , c°* Meulan). 
Cf. Valles. 

Petrus (S.) de Vetula, 702 c. Saint- 
Pierre-la- Vieille (Calvados, ar. Vire, 
ce” Condé-sur-Noireau). 

Petri (S.) le Vigir ecclesia, dicec. Ro- 
thomagensis, 304 |. Saint-Pierre- 
le-Viger (Svine-Inf. ar. Yvetot, c” 
Fontsine-le-Dun). 

Petri Villa (Ecclesia de), 527 f. 536 
c. Pierreville (Manche, ar. Cher- 
bourg, c” Les Pieux). 

Petri (S.) de Warengiervilla ecclesia, 
dicec. Rothomagensis , 252 h. Saint- 
Pierre-de-Varengeville (Seine - Inf. 
ar. Rouen, c” Duclair). 

Petri (S.) de Waumein ecclesia, dicec. 
Rothomagensis , 326 e. Le Vaumain 
(Oise, ar. Beauvais, c’" Le Con- 
dray-Saint-Germer). 

Petri filioram masura, 523 c. 

Petrolio (Ecclesia de), dicec. Rotho- 
magensis, 247 e. Perruel (Eure, 
ar. Les Andelys, ec” Fleury-sur- 
Andelle). 

Petronille (S.) ecclesia, 520 e. 536). 
La Pernelle (Manche, ar. Valognes , 
ec” Quettehou). 

Peulevé feodum, 699 c. Cf. Peillevé 
feodum. 

Phalesia (Carcarium de), 280 f. L’E- 
chiquier si¢geant a Falaise (Calva- 
dos). Cf: Talesia. 

Pharisei, 219 g.n. 5. 

Phatures terra, 172 h. 

Philebert (S.), granchia ad prioratum 
Belli Montis in Algia pertinens. 
390 b. Saint-Philibert-des-Champs 
(Calvados, ar. Pont-l’Evéque, c™ 
Blangy ). 

Philiberti (S.) ecclesia, dicec. Rotho- 
magensis, 235 ¢. Suint-Philbert- 
sur-Boissey (Eure, ar. Pont-Aude 
mer, c”" Bourgtheroulde). 

Philiberti (S.) feodum, 636 k. 772 a. 

Philistina terra a Saladino capta, 
178 b. La Palestine. 

Picardia, Picardie, 8 h. 333 f. A Pas- 
torellis lustrata, 395 e. Picardie, 
anc. prov. de France. 

Pictavensis civilas, Pictavis, 681 g. 
684 d. V. Poitiers. 

Pictavensis, Pictavia, Pictaviensis co- 
milatus, 196 g. 216 c. 778 a. b. 
ce. d. f. g. j. 779 a. b. c. d. e. fg. 
780 a. d. j.— Conventus Fratrum 
Predicatorum 189 e. — Dyocesis, 
778 d. — Senescailia, 778 a. V. 
Poitou. 

Pictavia, 156 c. 213. 603k. 779 d. 
Eo se confert cum exercitu Ludo- 
vicus IX, adversus comilem Mar- 
chie et Anglia regem debellaturus 
13h. 215 Ff. Pictavia Philippo II, 
post mortem patrui sui Alphonsi, 
jure hereditario devoluta, 222 a. 
b. Le Poitou. Cf. Pictavensis comi 
tatus, Potlou, Poictou. 

Piencort, 636 !. Piencourt (Eure, ar. 
Bernay, c” Thiberville). 

Pierre du pi¢é du Mont (S.), 382 m. 
Saint-Pierre, en Valais (Suisse). 
Pierre en Haton (Le Molin de la), 

hha g. h, n. g. (Angleterre). 

Pierregort, 811 f. Le Périgort. 

Pierregorde, 676 b. Pierregort (La 
terre de), Pierregort es contrées de 














Gascongne, Pierregoz, 16 g. k. 47 
c. 793 b. — (Comitatus de), regi 
Anglie a Ludovico IX, an. 1259, 
concessus, 467 c. Le Périgord. 

Pierreinnes (Les montaingnes), 95 b. 
Les Pyrénées. Cf. Pirreiens. 

Pierre Sante, 383 k. Pietra-Santa 
(Italie). 

Pincefontaine, 633, n. 3. Pisse-Fon- 
taine ? (Seine-et-Oise, ar. Versailles, 
ce" Poissy). 

Pincon, 665 b. Pinson (Loiret, ar. 
Pithiviers, c” et c* Malesherbes). 

Pineium, 715 j. 

Pinholibus ( Adificia de) a Bertrando 
de Monte Acuto, abbate Moissia- 
censi, constructa, 211 ¢. 

Pinus, 659 j. Le Pin (Loiret, ar. Mon- 
targis, c’" Ferrieres, c Freilles). 

Pinus, 634 h. 636 f. 697 c. 706 fF. 

Piquauvilla, Piqueauvilla , Piquelvilla 
(Ecclesia de), 525 1.537 e. 566F. 
611 c. Picauville (Manche, ar. Va- 
lognes, c”* Sainte-Mére-Eglise ). 

Piris (Decanatus de), in dicec. Con- 
stantiensi, 500 g. 533 a. — (Ec- 
clesia de), 502 a. 54o 1. Inde 
oriundus Radulphus Grosparmi, 
467 b. n. 3. Périers (Manche, ar. 
Coutances ). 

Piris (Decanatus de), diac. Rotho- 
magensis, 246 g. 328 j. — Eccle- 

246 bh. Perriers-sur-Andelle 

(Eure, ar. Les Andelys, c™ Fleury- 
sur-Andelle). 

Pirou (Ecclesia de), dicec. Constan- 
liensis, 501 j. 533 b. Pirow (Man- 
che, ar. Coutances, ec" Lessay ). 

Pirreiens (Les mons), 103 h. Cf. Pier- 
reinnes. 

Pirus, 704 e. 

Pise, 183 d. Ibi Henrici VIL impera- 
loris corpus sepultum, 198 d. Pise 
(Italie). V. Pise. 

Pisani, 119 e. — aCarolo de Francia 
impetiti, 218 {. Habitans de Pise, 
Pisans. Cf. Pisois. 

Pisarie, 64g h. 

Pisciacensis baillivia, 769 d. V. Pissia 
cum. 

Pise, 383 k. — (Ceuls de), 43 d 
Cf. Pise. 

Pisois, 43 hh. Pisans. Cf. Pisani. 

Pisseleu (Justicia de), 649 k. Pisse- 
leux (Aisne, ar. Soissons, ec” Vil- 
lers-Cotterets). 

Pissiacum, 631 n. 8. 680 |. 684 c. 
723 b. Ibi Ludovicus IX natus et 
baptizatus, 176 a. 190 d. Pissiaci 
castellania, 633 b, n. 3. 688 k. 
Poissy (Seine-et-Oise, ar. Versail- 
les). Cf. Marie (B.) Pisciacensis 
baillivia, Poisst, Poissiacum , Poissy, 
Pysiacum. 

Pissiaco prope Parisius (Monasterium 
sororum ordinis Praedicatorum de), 
a Philippo IV, an. 1297, conditum , 
igo c. d. 194 d. 

Pissy (Ecclesia de), dicec. Rothoma- 
gensis , 255 g. Pissy-Poville (Seine- 
Inf. ar. Rouen, c*” Maromme). 

Pitres, 612 j. 614 e. 615 h. Pitres 
(Eure, ar. Louviers, c* Pont-de- 
l’Arche). 

Plailliacum , 681 ¢. Plailly (Oise, ar. 
et ce” Senlis). 

Plainbose, 388 a. Plein-Bosc (Seine- 
Inf. ar. Rouen, ce" Maromme, c™ 
Houppeville). Cf. Houpeville, Ma- 
ria (B.) de Plainbose ecclesia. 

Plain de Lombardia (La cité de), 86 


TOME XXIII. 


sla, 


INDEX GEOGRAPHICUS. 


h. n. g. Plaines de Lombardie. 
Plaisanche , 383 f. Plaisance (Italie). 
Plaissecii honor, 634 g. 

Plaisseyo (Feodum de), 701 e. 

Plaiz, 640 e. 

Planche , 636 g. 

Planchis (Feodum de), 756 a. 

Plano (Decanatus de), 522 f. 537 b. 
Doyenné du Plain, plage orientale 
du Cotentin (Manche). 

Planum Nemus, 412 k. Pleinbose 
(Seine-Inf. ar. Yvetot, c” Yerville. 
c™ Etouteville). 

Plassiacum Comitis, 670 |. V. Ples- 
seium Comilis, Plessiacum. 

Platevilla, 660 a. Platteville (Loiret, 
ar. etc” Montargis, c” Villeman- 
deur). 

Plena Silva, 702 e. 

Plenus Pes, 666 f. Pleni Pedis de- 
cima, 665 j. — Parrochia, 665 |. 
666 a. 

Plesseium , 632 f. 650 a. 657 ¢. 705 
e. 712 e. 713 c. 714 e. Plesseii 
honos, 695 j. 702 b. 

Plesseium Comitis Radulfi, 671 ¢. 
673 d. 674 k. Le Plessis-le-Comte 
(Seine-et-Oise, ar. Corbeil, c™" 
Longjumeau, c™ Fleury-Meérogis ). 

Plesseium de Roge Burse, seu rectius 
de Regis bursa, 655 c, n. 1. Ples- 
sis-de-Roye? (Oise, ar. Compiegne, 
c™ Lassigny). 

Plesseiz (Honos de), 608 c. b. 11. 

Plessetum, 636 g. Plesseti honos, 
O10 h. 

Plesseyo (Manerium de), 700 d. 

Plessiacum, 670 m. Le Plessis-Paté, 
seu Plessis-le-Comte (Seine-et-Oise , 
ar. Corbeil). Cf Plassiacum Co- 
mitis. 

Plessiacum Marchis, 604 d 

Plessse (Le), 797 ©- 

Podiensis conventus Fratrum Pradi- 
catorum, 187 F. 

Podii Cerdaniconventus Fratrum Pre- 
dicatorum, an. 1291, erectus, 141 
g. Puycerda (Catalogne). 

Podii in Velaunis capitulum generale 
Fratrum Priedicatorum, an. 1344, 
celebratum, 188 h. Le Puy-en-Ve- 
lay (Haute-Loire). 

Podiis (Decanatus de), 526 b. 536. 
— (Ecclesia de), 527 a. b. 536 a. 
c. Les Pieuw (Manche, ar. Cher- 
hourg). 

Podium, Podium juxta S. Gondul- 
phum, 661 e. f. 720 1. Le Pay 
(Loiret, ar. Gien, ec" Sully, ec” 
Lion-en-Sullias ). 

Podium in Alvernia, 216h. Cf. Marie 
(B.) de Podio in Alvernia ecclesia. 

Podio Lerrines (Feodum de), 781 b. 

Podio Putrido (Decima de), 668 k. 

Pogeleue, seu forte melius Pogeboue, 
383 |. Poggibonsi, prov. de Sienne 
(Italie). 

Poheroie (La), 644 a. 

Pohbyervilla (Capella de), in diac. 
Rothomagensi, 3o1 d. 

Poictou, hha f. 444 a. 799 e. Le Poi- 
tou. Cf. Pictavia. 

Poillé juxta Duxé, Abrincensis dicec., 
599 a. 599 j. 600 h. Polley (Man- 
che, ar. Avranches, c’" Ducey). 

Poinges (Feodum de), alias de Auf- 
freges, 764 j. k. etn. 16. Auffargis 
et Poigny (Seine-et-Oise, ar. et c™ 
Rambouillet). Cf. Purnoy. 

Poissi (Ecclesia S$. Ludovici de), 426 
k. (Seine-et-Oise). V. Pissiacum. 


897 


Poissiacum. Ibi Philippus IV conven- 
tum monialium condit, 194 d. V 
Pissiacum. 

Poissy, 71 c. d. V. Pissiacum. 

Poitiers, 88 f. (Vienne). Cf. Pictavis. 

Poitou ( Laterrede) ,g7 e-811¢. IbiRa- 
dulphus de Yssouduno castellanias 
multas possidet, 442 c. Le Poitou 
V. Pictavia, Pictavensis comitatus, 
Poictou, Poytou. 

Pol (La contrée de Saint-), 820 a. 
Huc Beatrix de S. Pol, mortuo 
conjuge, secedit, 447 a. Saint-Pol- 
sur-Ternoise {Pas-de-Calais ). 

Poletus, 435 f. Batellus de Poleto 
Deppe, 374 f. Capella de Poleto, 
prioratui Longe Villa data, 435 b. 
Le Polet (Scine-Inf. ar. et e* Dieppe) 

Poliniacensis conventus Fratrum Pre- 
dicatorum, 189 k. 

Polli, 664 1. 

Polonia a Tartaris devastata, 112 d. 
113 a. 195 e. La Pologne. 

Polonia provincia ordinis Fratrum 
Predicatorum, 184 a. 

Polonia seu Boemie provincia, ord. 
Fratrum Pradicatorum, 184 d. 
Pomanum (S. Helyerius juxta), 594 bh. 

Pomerée (La), Pomereia, 640 c. 

Pomerellus (?), 705, n. 5. 

Pomeria , 534 a. Saint-Sauveur-la- 
Pommeraie (Manche, ar. Coutances, 
c” Bréhal). 

Pomeria (Castrum de), 696 f. 704g. 

Pomeria (Ecclesia de), dicec. Rotho- 
magensis, 243 b. La Pommeraie 
(Seine-Inf. ar. Rouen, ce” Buchy, 
c™ Morgny-la-Pommeraie) 

Pomeroel, Pomerol, Pomeroles , Pome- 
rolium, 617 f. 705 d. 714}. 719). 
Pommereuil (Eure, ar. Evreux). 

Pommereval (Ecclesia de), dicec. Ro- 
thomagensis, 273 e. Pommereux 
(Seine-Inf. ar. Neufchatel,  c’" 
Forges). Cf. Poumerous. 

Pommereval (Ecclesia de), diac. Ro- 
thomagensis, 274 d. (Seine-Inf. 
ar. Dieppe, ec” Bellencombre). 

Ponccei, villa castellanie Poissiaci, 
§33,n. 3. 

Pons, 652 m. Le Pont-de-Tugny 
(Aisne, ar. Saint-Quentin, ce” Saint 

“ ‘Tugny-el-Pont), 

Ponte (Capellade ), dicec. Constantien- 
sis ,in decanatu de Cenilleio, 533 d. 

Ponte (Ecclesia de), dicee. Rothoma- 
gensis, in decanatu Augi, 2959 j. 

Pons Abbatis, 565 h. Pont-l’Abbe- 
Picauville (Manche, ar. Valognes, 
c”" Sainte-Mere-Eglise ). 

Pons Alberée, 605 e. Pont-au- Bré 
(Mayenne, ar. de Mayenne, c” et 
c” Landivy). 

Pons Arche, Pons Archie, 364 h. 
615 e. 681 1. 698. Pontis Archie 
assisie, 233 a. — carcer, 375 h. 
Pons, 485 a. Pont-de-l’Arche, 
(Eure, ar. Louviers). Cf. Pont-de- 
l’Arche. 

Pons Audomari, 681 k. 684 d. Pon- 
tis Audomari Assisiv , 234 b. 238 
g. 239 1. 244 d. 457 a. — ballia, 
709 k. — decanatus, 236k. 328 
h. — honor, 710 k. — ecclesia S. 
Aniani, 237 h. Hue Ludovicus IX 
pergil, 455 a. Pont-Audemer (Eure). 

Pons Autoni. Ecclesia de Ponte Au- 
toni, dice. Rothomagensis , 239 j- 
Pont-Authou (Eure, ar. Pont-Au- 
demer, c” Montfort-sur-Risle). 

Pons Belenquier. Ecclesia de Ponte 


113 


Simon, c 








898 


Belenguier, dicec. Constantiensis , 
507 e. Pont-Bellenger (Calvados, 
ar. Vire, c* Saint-Sever). V. Pons 
Berengeer. 

Pons Berengier, 525 b. V. Pons Be- 
lenquier. 

Pons Brocardi. Ecclesia de Ponte 
Brocardi, diac. Constantiensis , 
5oo g. Pont-Brocard (Manche, ar. 
Saint-L6, c* Canisy, ec” Dangy). 

Pons Chevroim, 660 m. V. Pont-Che 
vron 

Pons Erchemfredi, Pons Erchenfre:, 
709 c. d. Echanfré (Eure, 
ar. Bernay, c’* Broglie, c Notre 
Dame-du-Hamel). 

Pons Escoullandi, 702 b. Pontécou- 
lant (Calvados, ar. Vire, c° Condé 
sur-Noireau ). 

Pons Falsi, Pons Farsi, Ecclesia de 
Ponte Falsi, dicec. Constantiensis , 
507 e. 535 ¢. Pontfarcy (Calvados , 
ar. Vire, ce" Saint-Sever). 

Pons Flambart, dicec. Constantiensis , 
in decanatu de Cerenciis, 533 f. 

Pons Oilleii, 707 d. 

Pons S. Petri, 612 j. 751 d, n. 35. 
Pont-Saint- Pierre (Eure, ar. Les An- 
delys, c” Fleury-sur-Andelle, c™ 
S'- Nicolas -de- Pont-S‘-Pierre). 

Pons Rotundus, 649 j. 655 h. Pon- 
dron (Oise, c°” Crépy, ec’ Fresnay- 
la-Riviere ). 

Pons de Sae juxta Andegavum , 605 ¢ 
Les-Ponts-de-Cé (Maine - et- Loire, 
ar. Angers). 

Pons Ursonis , 592 h. 703 d. Pontorson 
(Manche, ar. Avranches). 

Pontis Viridis Condomiensis monas- 
terium monialiam ordinis Praedi 
catorum, 188 k. |. 

Pontasia, bag b. c. V. Pontisara. 

Pontchevron, 661 b. (Loiret, ar 
Gien, c” Briare, ec" Ouzouer-sur- 
Trézée). Cf. Pons Chevroim. 

Pont-de-l’Arche, 390 f. Templarii ibi 
in concilio provinciali condemnali , 
354 e. V. Pons Arche. 

Pontenere, 383 k. Pontedera (Italie, 
prov. de Pise). 

Pontensis conventus Fratrum Pradi- 
catorum, 189 j. Pons (Charente- 
Inf. ar. Saintes). 

Pontenu, 383 f. Pontenure (Italie, 
prov. de Plaisance). 

Pontes subtus Abrincas, 591 d. — 
juxta Abrincas, 598 e. Ponts (Man- 
che, ar. et ec Avranches ). 

Pontfol, 661 1. 

Ponthieu, 816 a. Le Ponthien, anc. 
province. V. Pontivi comitatus. 

Ponthoise, 427 a. V. Pontisara. 

Ponticum mare, 113 b. La Mer Noire. 

Pontigniacum, Pontiniacum, Ponti- 
gniacense monasterium, 202 d. 
Hue venit Henricus U1, Anglorum 
rex, 215 c. Ibi S. Edmundi, Can- 
tuariensis archiepiscopi, corpus se- 
pultum miraculis clarescit, 116 e. 
for a. Pontigny (Yonne, arrond. 
Auxerre). 

Pontisara, 191 b. 3761. 4o2 b. 457 
f. 6ag k. 630 b. c. 632 b. d. e.g. 
677 ¢. 678 c. 6811. 684 ¢. 7130. 
723 a. Pontisare abbatia , 677 g.— 
castetlania, 628 h. — minagium, 
629 j- — prata, 630 k. — riva- 


eihec 
714 ¢. 


gium, 632 f. — tonleium, €25 
— telonium panis et pellipario- 
ram, 7135 g.— Thi Ludovicus gravi 


morbo laborat et crucem suscipit, 


INDEX GEOGRAPHICUS. 


i4h. 144 d. 162 a. 176. ¢. hoo 
g. Ibi hospitale pauperum a Ludo- 
vico IX conditum, 170 k. Ibi Fran- 
cie et Anglia reges colloquuntur, 
et rex Anglia incendio vix evadit, 
hog c. d. Ibi, aut potius apud Pon- 
tem Archie. in concilio provineiali 
Templarii damnati, 547 k. n. 8 
Pontisaram (S. Maria Regalis juxta), 
46g g. Pontoise (Seine-et-Oise). Cf. 
Pontasia, Ponthoise, Poutisera , 
Pontizara, Pontoise, Pontoize, Pon- 
tysara, Macuti (S.) et Petri (S.) 
Pontisarensis, ecclesia. 

Pontisarensis archidiaconatus , 327 h. 

Pontisarensis domus Dei, 328 a. 

Pontisera, 114h. 425 e. V. Pontisara. 

Pontii (S.) Thomeriarum ecclesia, in 
cathedralem erecta, 349 e. Saint- 
Pons-de-Thomicres (Hérault). 

Pontizara, 400 g. V. Pontisara. 

Pontoise, Pontoize, 10 d. 16 e. f. 797 
f. n. 34, 813 e. Cf. Pontisara. 

Pont-Sainte-Marie (Le), 382 j. 

Pontysara , 679 a. d. k. |. 680 b. ec. 
V. Pontisara. 

Pontivi comitatus, 768 b. Cf. Pon- 
thieu. 

Poocort, 660 b. Paucourt ( Loiret, ar. 
et c’" Montargis). 

Pooilli. V. Lucianus (S.) de Poilli. 

Poon, 617 m. 

Porbail, 538 z. Portbail (Manche, ar. 
Valognes, c°” Barneville-sur-Mer). 
Cf. Marie (B.) de Porbai ecclesia. 

Porcelli, 631 b. Porcheua (Oise, ar. 
Beauvais, ce” Auneuil). Cf. S. Ni- 
cholai de Porceus ecclesia, Porciex. 

Porchenvilla. V. Severinus (S.) de 
Porchenvilla. 

Porcianus (S.), 682 c. Saint Poargain 
(Allier). 

Porciex (Ecclesia de), 326 j. V.S. Ni- 
cholai de Porceus ecclesia, Porcelli. 

Porco Mortuo seu de Baademont (De- 
canatus de}, in diac. Rothoma- 
gensi, 305 b. Port-Mort (Eure, c” 
Les Andelys). Cf. Petrus (S.) de 
Portu Mortue, Portus Mortuus. 

Pors, 383 &. 

Port (Le), diceecesis Rothomagensis , 
2ho b. Cf. Vetus Portus. 

Porte (Feodum) , 522 k. 

Porteclusa, 682 fF. 

Porticus, 665 j. Porticu (Consuetu- 
dines de), 665 d. Le Porche (Cher, 
ar. Bourges, ec" Levet, c™ Plaim- 
pied). 

Portus, 758 e. Port-le-Grand (Som- 
me, ar. Abbeville, c°® Nouvion). 

Portu Aldrici (Censiva de), 662 a. 

Portus 8S. Maria. Ibi conventus Fra- 
trum Predicatorum an. 1335 erec- 
tus, 188 g. Port-Sainte-Marie ( Lot- 
et-Garonne, ar. Agen). 

Portus Mortuus, 641 a. Port-Mort 

Eure, ar. et ec” Les Andelys). Cf. 
Porco-Mortuo (Decanatus de). 

Postella (Furnum de), 667 c. e. 

Postremont , 383 h. Pontremoli (Italie, 
prov. de Massa et Carrara). 

Poterel, 610 e. 

Poteria, 616 k. 

Poteria (Ecclesia de), dicec. Rotio- 
magensis, 279 g. La Poterie (Seine- 
Inf. ar. Le Havre, ec Criquetot- 
l’Esneval). 

Potes, 656 c. Pottes (Somme, ar. Pé 
ronne, c’” Nesle). 

Potin, 748 d., n. 20. Pro Molins? 
nune Moulins-la-Marche (Orne 


Poumerous , 63g e. Pommereux (Seine 
Inf. ar. Neufchatel -en- Bray, c 
Forges). Cf. Pommereval. 

Poupevilla (Ecclesia de), 524 d. 537 
b. Poupeville @ Sainte-Marie -du- 
Mont (Manche, ar. Valognes, c” 
Sainte-Mére-Eglise). 

Pousevilla, 641 ¢. 

Poutieres ,382 e. Pothieres (Cote-d Or, 
ec" Chatillon-sur-Seine). 

Pouvilla (Ecclesia de), diaec. Rotho 
magensis, 255 g. Poville (Seine- 
Inf. ar. Rouen, c Maromme, c" 
Pissy-Poville). 

Poytou, 808 b. 824 e. V. Poitou. 

Praellis (Terra de), 664 h. 

Praeriw, 619 e. Praeriis (Feodum 
de) , 628 h. 

Praignement (Feodum de), 623 h. 

Pratea, 667 h. 

Pratelli, 613 b. 614 k. Pratellis 
(Fontes de sub), 613 a. Pratellis 
(Ecclesia de), dicecesis Rothoma- 
gensis, 242 e. Préaux (Seine-Inf. 
ar. Rouen, c” Darnetal). 

Pratellis (Prioratus de), diac. Con 
stantiensis, 530 j. 

Pratum, 628, n. 

Prati ecclesia combusta, 454 d. n. 7 
Le prieuré de Bonne-Nouvelle , dans 
un faubourg de Rouen. 

Prati vicus apud Stampas, 664 k. 

Prato (Molendinum de), 669 d. 

Pratum Augusti, 666 g. 

Preestal, 618 f. 

Pren in Bursa (Ecclesia de), 300 b 
V. Audoeni (S.) de Bren en burse, 
ecclesia. 

Presbyterarum vicus Rothomagi. [bi 
domus non null combust, 4o2 a. 

Presbyteri Monte (Ecclesia de). V. 
Supplicius (5.). 

Presegniacum U'Orguellox, 622 . 
Pressaquy UOrqueilleux (Eure, ar. 
Les Andelys, ce” Ecos). Cf. Martini 
(S.) de Presseio Superbo ecclesia. 

Pressé (Villa de) in pago Abrincensi, 
599 h. 602 d. 603 j. Precey (Man- 
che, ar. Avranches, ec’ Ducey). 

Preteio (Feodum de), 696 k. 

Pretot (Ecclesia de), 512 f. 
Prétot (Manche, ar. Coutances, ¢ 
La Haye du Puits). 

Prez Renart (Les), apud Baiocas, 
72 h. (Manche). 

Priez, 628 f, n. 26. 

Prime feuadum, 704 f. 

Privatus (S.), 663 j. 1. 664 c. Saint 
Privé (Yonne, ar. Joigny, c” Ble- 
neat). 

Probavilla (Ecclesia de), dicec. Ro- 
thomagensis, 266 d. Preuseville 
(Seine-Inf. ar. Neufchatel-en-Bray, 
ce" Londiniéres ). , 

Proies, 628 a. Prouais (Eure-et-Loir, 
ar. Dreux, c’" Nogent-le-Roi). 

Prouvence (Ceus de), 31 k. — (La 
terre de), 15 e. 

Prouvenceaux (Les), 33 d. e. 

Prouvins , 382 a. Prouvins le Chastel, 
87 f. Ibi Philippus Audax cor- 
pus Theobaldi I, regis Navarre , 
inbumari jubet, 87 f V. Provins, 
Pravinum (Seine-et-Marne). 

Provence (Ceulz de), 41 a. b. 

Provincia, 109 b. 197 d. Huc exer- 
citus a Ludovico IX missus, 571 
g. Provincie civitas, Tarentesia. 
La Provence. 

Provincia provincia ordinis Fratrum 
Predicatorum, 183 a. b. 184 ¢. d 


2b. 


538 c. 


on 











e. roi d. In duas provineias divisa , 
187 ¢. f. 

Provins, 813 c. 822 b. (Seine-et- 
Marne). Cf. Prouvins, Pruvinum. 
Pruliani monasterium monialium or- 
dinis Predicatorum, 183 b. 188 k. 

189 a. 192 a. c. 

Prulliaco (Parrochia de), 666 a. 
Preuilly-sur-Cher (Cher, ar. Bour- 
ges, c’”” Lury). 

Praneirs (Decima de) , 667 1. Pruniers 
(Indre, ar. et ec” Issoudun). Cf: 
Pranirs. 

Prunctum, 665 a. c. Prunay (Cher, 
ar. Bourges, ¢* Charost, c™ Mor- 
thomiers). 

Pranirs, 668 h. V. Pruneirs. 

Pruvinensis conventus Fratrum Mi- 
norum, 343 c. — Fratrum Pra- 
dicatoram, 189 k. 

Pravinum. [bi major ville a plebe in- 
terfectus, 343 b. V. Provins. 

Pubuef (Ecclesia de) , dicec. Rothoma- 
gensis, 245 f. 614 |. Pibeuf (Seine- 
lnf. ar. Rouen, c Cléres,c™ Saint- 
André-sur-Cailly ). 

Pucheio (Ecclesia de), diac. Rotho- 
magensis, 312 a. Puchay (Eure, 
ar. Les Andelys, ce” Etrépagny). 

Pucheseaus, 656 b. 

Pucheuz, Pachois, 640 f. 708 a. Pu- 
cheux (Seine-Inf. ar. Dieppe, e™ 
Envermeu, c” Douvrend). 

Puenchi, 656 b. Puachy (Somme, ar. 
Amiens, c” Montdidier). 

Puille, 3a b. 38 e. 85 h. j. 102 a. b. 
— (La duchié de), 23 g. 29 a. — 
(La terre de), 23 f. 31 a. 102 g. 
La Pouille (Italie). V. Pullia. 

Puiz (Feodum au), 616 b. 

Pulehebone, castruma Carolo de Fran- 
cia subactum, 218 £., n. 11. Poggr- 
Bonzi (Italie). 

Pulcra Fossa, 714 h. Bellefosse (Seine- 
Inf. ar. et ce" Yvetot, c” Allou- 
ville-Bellefosse ). 

Pullia, 467 e. A Carolo de Francia 
in ditionem suam redacta, 481 j. 
V. Puille (La). 

Puncelini feudum, 704 j. k. m. 

Punelai, 616 £. 

Purnoy (Feodum de) in prapositura 
Parisiensi, 771 f., n. 14. Poigny 
( Seine-et-Oise, ar. et c°* Rambouil- 
let). Cf. Poinges. 

Putei Valle, Puteis in Valle (Ecclesia 
de), dicee. Rothomagensis, 266 f. 
V. Nicholai (B.) de Putei Valle 
ecclesia. 

Puteolis (Ecclesia de), diac. Rotho- 
magensis, 328 f. Puiseux (Oise, 
ar. etc" Pontoise). 

Putot. lode Guillelmus, Fiscannensis 
abbas, oriundus, 431 f. n.13. 432 
c. Patot-en-Bessin (Calvados, ar. 
Caen, ce” Tilly-sur-Seulles). 

Patot, 634 j. Putot (Calvados, ar 
Pont-lEvéque, ce" Dozulé)? 

Putot, 642 a. 645 £. 695 k. 708 g 

Pyeton (Molendinum de), 647 a. Pr- 
thon (Aisne, ar. Saint-Quentin, c” 
Saint-Simon). 

Pysiacum. Inde Ludovicus oriundus , 

166 e; ibidem haptizatus, 166 g. 
Ibi sororum inclusarum monaste- 
rium in honorem B. Ludovici a 
Philippo IV conditum, 166 d. e. 
igo h. V. Pissiacum. 

Pystres (Ecclesia de), dicec. Rotho- 
magensis, 247 |. Pitres (Eure, ar. 
Louviers, c’" Pont-de-l’Arche) 


INDEX GEROGRAPHICUS. 


Q 


Qinquenpoit (Ecclesia de), diac. Ro 
thomagensis , 243 d. Quincampoix 
(Seine-Inf. ar. Rouen, ce Cléres). 
Cf. Quiquempoist. 

Quallarique ( Portde), 45. V. Cagliari 

Quaronna, 705 d. 

Quarquassone (La seneschauacie de), oh 
e. V. Carcassonne. 

Quarquengneyum feodum, 701 a 
Carcagny (Calvados, ar. Caen, c”" 
Tilly-sur-Seulles). 

Quarreria ultra aquam, 633, n. 3. 
Carricres-sous-Poissy (Seine-et-Oise , 
ar. Versailles, ce" Poissy). 

Quarreria ulira Boscum, 633, n. 3. 
Carriéres-sous-Bots (Seine -et-Oise , 
ar. Versailles, ec” Saint-Germain- 
en-Laye, c Mesnil-le-Roi). 

Quarroge, 639 j. Carouge (Seine-Luf. 
ar. Neufchatel, ce Saint-Saéns, c” 
Sainte-Genevieve-en-Bray ). 

Quatrefaveril, 616 g. Les Quatre-Fa- 
vrils (Orne, ar. Argentan, ce” Trun, 
ce” Saint-Gervais-des-Sablons ). 

Quatre-Puiz, 616 f. Quatre-Puits, 
(Calvados, ar. Falaise, ec" Brette- 
ville-sur-Laize, ec’ Vieux-Fumé). 

Quemino Petrolo (Capella de). V. Ja- 
cobus (S.). 

Quenevilla (Ecclesia de), 531 a. Car- 
neville (Manche, ar. Cherbourg, 
ce” Saint-Pierre-Eglise). Cf. Quer- 
nevilla, Quiernevilla. 

Quenillehouch, pro Kenilworth, cas- 
trum ab Henrico III de Anglia et 
ejus filio Eduardo subactam, 215 
a. & &. 3. 

Quenivet (Leprosaria de), 267 j. Le 
Canivet (Seine-Inf. ar. Neufchatel- 
en-Bray, ¢’* Aumale, c™ Vieux- 
Rouen). 

Quentin (S.), 789 d., mn. 17. 812 g. 
(Aisne). V. Quintinus (S.). 

Quentin (S.) de Beauvais (L'ubbaye 
de), 752 d. 

Quercubus (Villa de), 748 a. 

Quercu Canuta (Capellania leprosaria 
de), 232 £. Le Quesne-Canu-d-Mou- 
lincaux (Seine-Inf. ar. Rouen). 

Quercus Garini ecclesia, diac. Con- 
stantiensis, in decanatu de Mon- 
breio, 535 b. Le Chéne-Gueérin 

Manche, ar. Saint-L6, ce" Tessy, 
Gouvets). 

Quernevilla, 536 d. V. Quenevilla. 

Querquebu (Ecclesia de), 523 k. Car 
quebu (Manche, ar. Valognes, 
Sainte - Mére-Kglise). Cf. Auer- 
quebue. 

Querquevilla (Ecclesia de), 530 e. 
535 k. Querqueville (Manche, ar. 
Cherbourg, c*" Octeville). Cf. 
Quierquevilla. 

Quesevilla, 642 b. 

Quesnaium, Quesnaio (Feodum de), 
Ho8 d. Git f. Le Quesnay (Man- 
che, ar. ec” et c™ Valognes). Cf. 
Kesnaium, Kesneium, Kesnei. 

Quesneium, 638 f. 

Quesnetum , 637 d. Quesneto (Terra 
de), 640 b. 

Quesneyum, 533 £. V. Chesnei (Ec- 
clesia de). 

Quetehou (Parrochia de), 540k. Quet- 
ichou (Manche, ar. Valognes). Cf. 
Katehumo (Ecclesia de), Kethehou 

Quetetot, Quettetot (Ecclesia de), 527 


899 


h. Quettetot (Mauche , ar. Valognes 
ce" Briequebec). Cf. Ketetot. 

(Quetrevilla (Ecclesia de), dioee. Con 
stantiensis, 496 k. 533 f 538, n. 
5. Quettreville (Manche, ar. Cou- 
tances, c’” Montmartin-sur- Mer). 
Cf. Ketrevilla. 

Quettevilla (‘Territorium de), 529 k. 
Quetteville (Manche, ar. Cher- 
bourg ,c™ Les Pieux , c Helleville ). 

Queue-en-Brie (La), 381 k. (Seine- 
et-Oise, ar. Corbeil, c” Boissy- 
Saint-Léger). 

Quevrencort (Ecclesia de), diac. Ro 
thomagensis, 271 d. Quiévrecourt 
(Seine-Inf. ar. et ec” Neufchatel- 
en-Bray ). 

(Jue{vrelville-la-Millon, 614 h. Quie 
vrevilie-la-~Milon, nunc Saint-Jacques 
sur-Darnétal (Seine-lnf. ar. Rouen, 
c™" Boos). 

Quevrol (Molendinum de), 638 e. 

Quevron (Ecclesia de), diaec. Rothe - 
magensis, 242 d. Crevon (Seine 
Inf. ar. Rouen, ce” Buchy, c’* Blain 
ville-Crevon). 

(Quiboue (Prabenda de), 541 j.— 542 
a. Quibou (Manche, ar. Saint-L6, 
ce" Canisy ). 

Quictry (Feodum de), 777 ©. n. 1 
Guiry (Eure, ar. Les Andelys, c' 
Ecos). Cf. Petri (S.) de Quintri ec- 
clesia, Quitriacum. 

Quicuba, 751 d. nu. 23. Pro Quit 
tebo? Quittebeuf (Eure, ar. etc” 
Evreux ) ? 

Quiernevilla, 537 a. n. 1. V. Que- 
nevilla. 

(Quierquevilla (Parochia de), Con- 
stantiensis dimcesis, 564 |. V 
(uerquevilla. 

Quievre, 658 Ff. 

Quidvreville, 390 f. 3g2 a. 393 a. t. 
Quévreville (Seine-Inf. ar. Rouen, 
ce" Boos). 

Quillanus conventus Fratrum Pradi- 
catorum an. 1530 jam erectus, 
188 j. Quillan (Aube, ar. Limoux). 

Quintinus (S.), 636k. 646 b. ec. d. 
h. 647 b. 652 m. 653 j. 655 ec. 
677 1. 731 ¢. 739 FS. Quintini 
castellania, 654 e. 676 j. 677 b. 
f. 678 b. £. 679 e. 680 h. — guio- 
nagium, 646 c. e. — mensura, 
648 g. — modius, 647 |. — pa- 
rochia, 600 g. — teloneum, 653 
|. — villa, 679 a. Saint-Quentin 
(Aisne). V. Quintini (S.) in Vero- 
manduis conventus. 

Quintini (S.) ecclesia, dicec. Rotho- 
magensis, 265 e. Saint- Quentin 
(Seine-Inf. ar. Dieppe, ec” Enver- 
meu). 

Quintinus (S.) juxta Abrincas , 600 e. 
Saint-Quentin (Manche, ar. Avran- 
ches, ce” Ducey). 

QJuintini (S.) de Botencort ecclesia, 
dicee. Rothomagensis, 325 k. V. 
Botincurt. 

Quintinus (S.) de Omesst, 646 d. V. 
Omesst. 

Quintini (S.) de Valle Modesii eccle- 
sia, diac. Rothomagensis, 319 b. 
Valmondois ( Seine-et-Oise , ar. Pon- 
toise, ec" L’'Isle-Adam). 

Quintini (S.) in Veromanduis con- 
ventus Fratrum Praedicatorum, 
189 f. Cf. Quintinus (S.). 

Quiquempost, 390 h. 392 c. h. j. 
393 j. Quincampoix (Seine-Inf. ar. 
Rouen, ec” Cleres). Cf. Qinquenpoit. 


a? P 


h. 








GOO 


Quirini (S.) ecclesia, 512 j. 538 b 
Le Plessis (Manche, ar. Coutances , 
co” Périers). 

Quitrevilla (Ecclesia de), dicee. Con- 
stantiensis, 512 d. Cretteville-en- 
Bauptois (Manche, ar. Coutances , 
c”" La Haye-du-Puits). 

Quitriacum, 621 k. 714 a. Gaitry 
(Eure, ar. Les Andelys, ce” Ecos) 
Cf. Petri (S.) de Quiniri ecclesia , 
Quictry 


R 


Raauvilla (Decima de), 719 f. g. lou 
ville (Oise, ar. Senlis, ce” Crépy) 
Cf. Raavilla, Radulfi Villa. 

Kaavilla, 678 g¢. V. Raauvilla, Radulfi 
Villa 

Rabatu, 654 m. Orbata (Aisne, ar. 
Saint-Quentin, c’ Ribemont, c™ 
Origny Sainte-Benoite). 

Rableium, Rablo:, 661 k. 662 a. Ar- 
rabloy (Loiret, ar. et c” Gien). 

Rachies, 663 T. 

Radegundis (S.) de Giverni ecclesia, 
dice. Rothomagensis, 307 f. Gi- 
verny (Eure, ar. Les Andelys, e”" 
Ecos). 

Radepont, 612k. 614 f. 714 b. (Eure, 
ar. Les Andelys, c” Fleury-sur- 
Andelle). Cf. Rigido Ponte (Eccle- 
sia de). 

Radivilla, 536, n. 1.537, n. 8. Forte 
Radulphi Villa. V. Rasivilla. 

Radulli Villa, 649 j. V. Raauvilla, 
Raavilla. 

Radulfi Villa (Ecclesia de), 
Rauville-la-Place (Manche, 
lognes, c”* 
comte). 

Radulli Villa (Ecclesia de), 
Rauville-la-Bigot (Manche, 
lognes, c”" Bricquebec). 

Raez (Ecclesia de), diac. Constan- 
tiensis, 502 b. Raids (Manche, ar. 
Saint-Lé, ce Carentan). Cf. Rayz. 

Rafetot, 642 d. Rafetot (Ecclesia de) : 
dicec. Rothomagensis , 285 c. Rajfe- 
tot (Seine-Inf. ar. Le Havre, c” 
Bolbec). 

Rahuvilla, 625, n. 3. 

Raimes, 643 f. 645 a. 

Rainevel (Molendinata de), 657 j. 

Rains, Rainz (La cité de). Whi Phi- 
lippus Audax unctus et coronatus , 
88 j. k. 105 d. 146 e. 224 g. 225 
c. V. Reims. 

Ramée (La), 638 g. (Oise, ar. Beau- 
vais, ce" Le Coudray, ec” Saint- 
Germer-de-F ly). 

Rampefegiere (Ecclesia de) , dicec. Ro- 
thomagensis, 255 f. Renfeugére 
(Seine-Inf. ar. Rouen, ce” Pavilly, 
ec“ Goupilliéres). Cf Rancofeu- 
quere. 

Rampellon, 669 1. Rampillon (Seine- 
et-Marne, ar. Provins, c*” Nangis). 

Ram{us], 637 c. 

Rancofeuquere, 643 j. V. Rampefe- 
qiere. 

Randona apud Bonam Vallem , 660 j. 
V. Bona Vallis. 

Ranelone (Masagium de), 437 b 

Raneval, 658 d. Renneval (Aisne, ar 
Laon, ec” Rozov. ) 

Ranin, 682 a 

Raoville, 665 a. Rowville (Loiret, ar. 
Pithiviers, c et c™ Malesherbes). 

Rarvilla , 789, mn. 10. Pro Barville, 


524 e. 
ar. Va- 
Saint-Sauveur-le-Vi 


Ras } 
J27 ]- 


ar. Va- 


V. Bahuvilla 


INDEX GEOGRAPHICUS. 


nune forte Baville , prope Saint-Che 
ron (Seine-et-Oise, ¢” Dourdan). 

Rasivilla, 536 a. mn. a. V. Radivilla. 

Rasseraus, seu melius Rasserans , 639 
h. Razerans (Seine-Inf. ar. Rouen, 
ce” Buchy, ce Bose-Roger). 

Ratiercastel (Ecclesia de), dicec. Ro- 
thomagensis, 250 e. Radicatel 
(Seine-Inf. ar. Le Havre, ec” Lil- 
lebonne, c" Saint-Jean-de-Folle- 
ville). 

Ratiervilla (Ecclesia de), diac. Ro- 
thomagensis, 243 j. Raticville 
(Seine-Inf. ar. Rouen, ce” Cleres, 
ce Authieux-Ratieville). 

Rautot (Ecclesia de), dicec. Rothoma- 
gensis, 280 j. Ioutfot (Scine-Inf. 
ar. Le Havre, ce” Saint-Romain). 

Kiavenel, 658 b. — (Majoria de), 658 
c. (Oise, ar. Clermont, ce” Saint- 
Just). V. Ravenellum. 

Ravenellfum}, 722 k. V. Ravenel. 

Ravenouvilla (Ecclesia de), 523 a. 
537 b. Ravenoville (Manche, ar. 
Valognes, e” Sainte-Mére-Eglise ). 

Raville, 769, n. 10. 

Ravina, Ravine (La), 640 g. 707 k. 

Rayz, 533 b. V. Raez. 

Reamce , 669 a. 

Reata, 346 n. 5. 

Reauvilla (Ecclesia de), 527, n. 1. V. 
Treauvilla. 

Rebeiz, Rebez , 639 j. Rebez (Ecclesia 
de), dieec. Rothomagensis, 241 I. 
Rebais (Seine-et-Marne, ar. Cou- 
lommiers ). 

Rebelli conventus Fratrum Pradica- 
torum an. 1368, ut quidam ferunt, 
erectus, 188 bh. Revel (Haute-Ga- 
ronne, ar. Villefranche). 

Redauvilla (Ecclesia de), 520 f. Ri- 
deauville (Manche, ec’ Saint-Vaast- 
de la Hougue, ar. Valognes, ce” 
Quettehou). 

Redonensis dicecesis, 592 b. 593 g. 
597 k. 600 f. Gor c. 1. 604 £. 605 
a. Diocese de Rennes. 

Redoni, 719 a. Rennes (Ille-et-Vilaine). 
Relrevilla, 640 j. ainfreville (Seine- 
Inf. ar. Dieppe, Bacqueville). 
Regali Campo (Ecclesia de), dice. 
Rothomagensis, 267 e. Tealeamp 
(Seine-Inf. ar. Neufchatel-en-Bray, 

ce Blangy). 

Regalis Montis abbatia, 150 f. 574 d. 
679 1. A Ludovico IX condita, 157 
g- 170 j. 494 [—A25 a. Ibi Ludo- 
vicus IX infirmos visitat, leprosis 
etiam ministrat, 157 g. 163 a. b. 
Ibi sepultus Ludovicus de Francia , 
Ludovici IX primogenitus, 216 ¢. 
L’abbaye de Royaumont. V. Royal 
Mont. 

Regis Villa (Ecclesia de), 532 a. 536 
f. Reville (Manche, ar. Valognes, 
ce” Quettehou). 

Reqni, 654 g. — (Majoria de), 654 
j- Reqny (Aisne, ar. Saint-Quentin, 
ce" Ribemont). Cf. Renni? 

Regonofe (S.) capella, 527 e. La cha 
pelle de Sainte-Ergqouefle (Manche, 
ar. Cherbourg, c” Les Pienx, c"* 
Surtainville). 

Regule, gallice La Reéole, conventus 
Fratrum Pradicatorum ante annum 
1500 erectus, 188 h. La Reole (Gi 
ronde). V. Riole. 

Reilli. V. Albinus (S.) de Reilli. 

teiqnaus , 667, n. 4. 

Reims, 88 k. Ibi Templarii in con- 


cilio provinciali damnati, 354 e 


(Marne). V. Rains, 
mensis civilas, Remi. 

Reinbertot, 436 f. — (Ecclesia de}, 
dicec. Rothomagensis , 280 b. Ramm. 
bertot (Seine-Inf. ar. Le Havre, 
ec Montivilliers, c’* Cauville). Cf: 
Rembertot. 

Reinbouvilla, 639 !. 

Reinervilla (Ecclesia de), dicaee. Con- 
stantiensis, 497 j. Régnéville (Man- 
che, ar. Coutances, c Montmartin 
sur-Mer). Cf. Reniervilla. 

Reis (Feodum aus), 523 b. Cf. Ausceis. 

Rembertot, 708 c. V. Reinbertot. 

Remense territorium, 653 h. Le Ré 
mois. Cf. Remensinum. 

Remensinum, 689 j. Le Rémois. V 
Remense lerritorium. 

Remensis civitas, 681 h. V. Reims. 

Remensis conventus Pradicatorum 
an. 1219 erectus, 189 e. 

Remensis provincia ecclesiastica Cle 
mentem IV implorat, ne decima, 
belli sacri causa, Ludovico IX regi 
concedatur, 219 a-220 c. 

Remensis regalia, 759 a. 

Remi, 1:08 g. 333 b. 653 h. Ibi 
uncti et coronati Ludovicus IX, 
169 b. 176 b. Philippus HI, 193 
e. 222 a. V. Reims. 

Remi (Feoda de), 659 a. d. Remy 
(Oise, ar. Compiegne , ce” Estrées) 

Remi (S.), 659 b. 

Remi (S.), 383 a. S. Remy (Italie, 
prov. Porto-Morizio). 

Remicort, 6531. Remicourt ( Aisne, ar 
c™ et c™® Saint-Quentin). 

Remigius (S.), 640 m. Saint-Remy 
en-Riviere (Seine-Inf. ar. Neulcha 
tel, c’* Blangy, ce Dancourt. V. lie 
migius (S.) in Riveria. 

Remigii (S.) in Campania ecclesia, 
dicec. Rothomagensis, 261 k. Saint- 
Remy-la-Campagne (Seine-Inf. ar. 
Dieppe, c” Eu). 

Remigit (S.) de Esletes ecclesia, dice. 
Rothomagensis, 256 c. Esleties 
(Seine-Inf. ar. Rouen, c” Cléres). 

Remigii (S.) de Landis ecclesia, 515 
e. 538 d. Saint- Remy -des- Landes 
(Manche, ar. Coutances, ce” La 
Haye-du-Puits). 

Remigii (S.) de Marinis ecclesia, 
die. Rothomagensis, 318 f. Mu 
rines (Seine-et-Oise, ar. Pontoise). 
Cf. Marine. 

Remigii (S.) in Riveria ecclesia, dice 
Rothomagensis, 265 j. Cf Remi 
gius (S ). 

Remogies, 657 h. Remaugies (Somme, 
ar. et ec” Montdidier). 

Remuce (Ecclesia de la) , dicec. Rotho 
magensis, 277 ¢c. (Seine-Inf. ar 
le Havre, ec” Saint-Romain). 

Reneri Curia, 638 d. 

Kenervilla, 533 f. Gog a. V. Renier- 
villa. 

Renfrevilla (Ecclesia de) , diae. Rotho- 
magensis , 302 j. Rainfreville (Seine 
Inf. ar. Dieppe, ce” Bacqueville). 

Reniervilla (Ecclesia de), diaee. Con- 
stantiensis, 497 j. Régncville (Man- 
che, ar. Coutances, c™ Montmar- 
tin-sur-Mer). Cf. Reinervilla, Re- 
nervilla. 

Renni (Guionagium de), 654 b. V. 
Regni? 

Reoble, 383 d. Robbio (Italie, prov. 
Pavie ). 

Repasto (Ecclesia de), diac. Con- 
stantiensis, 505 b. Le Repas, a la 


Rainz, Re 











Meurdraquiére (Manche, ar. Cou- 
tances, c” Bréhal). 

Repi, 654 n. 4. 

Resbeiz, Resbez (Villa de), 630 h. 
Rebetz (Oise, ar. Beauvais, c” 
Chaumont-en-Vexin). 

Resenchon. V. Mariz (B.) de Resenchon 
ecclesia. 

Resta, 655 h. La forét de Retz, nunc 
la forét de Villers-Cotterets. 

Restouval (Ecclesia de), dicec. Rotho- 
magensis, 267 d. Retonval (Seine- 
Inf. ar. Neuchatel-en-Bray, c” 
Blangy ). 

Restouvilla (Ecclesia de), 531 f. 536 
f. Rétoville (Manche, ar. Cher- 
bourg, ce” Saint-Pierre-Eglise). 

Resurrectionis (S.) ecclesia, diac. 
Rothomagensis, 241 k. Sainte- 
Croix-sur-Buchy (Seine-Inf. ar. 
Rouen, c"Buchy). 

Retolu, 673 h. (Seine -et-Oise, ar. 
Etampes, c™ La Ferté-Alais, c™ 
Videlles ). 

Reuvilla (Ecclesia de), dicec. Rotho- 
magensis, 302 h. Reaville (Seine- 
Inf. ar. Yvetot, c** Doudeville). 

Reveriis (Feodum de), 515 b. 

Rhodanus, 187 f. 348 h. Le Rhéne. 
Cf: Rodanus, Rone, Rosne. 

Ria, Ria in Baiocassino, 612 f. 698 F. 
Ryes (Calvados, ar. Bayeux). 

Ribecort, 651 f. g. Ribecourt (Oise, 
ar. Compiégne). 

Ribemont, 653 h. k. 654 a. e. g. h. 
l,m. 655 a. b. d. 719 e. 73g Ff. 
Ribemontis castellania, 677 c. f. 
679 ff. 680 c. h. — guionagium, 
655 b. — vinagia, 654 b. Ribe- 
mont (Aisne, ar. Saint-Quentin). 
Cf. Ribodi Mons, Rybemontis cas- 
tellania. 

Ribodi Mons, 719 ¢. V. Ribemont. 

Ricardi Villa, 642 e. V. Ricarvilla. 

Ricario (S.) de Herecort (Ecclesia de), 
diceec. Rothomagensis, 282 e. Saint- 
Riguier-d’ Heéricourt (Seine-tnf. av. 
Yvetot, c” Ourville, c’ Héricourt). 

Ricarvilla (Ecclesia de), diac. Rotho- 
magensis, 274 j. Ricarville (Seine- 
Inf. ar. Dieppe, c’” Envermeu). 

Ricarvilla (Ecclesia de) , dicec. Rotho- 
magensis , 284 c. Ricarville (Seine- 
Inf. ar. Yvetot, c™ Fauville). 

Richebore, Richeburg in Pavelli, 615 j. 
625 b. Richebourg? (Seine-Inf. 
ar. Neufchatel-en-Bray, c* Argueil, 
c™ La Feuillie). 

Richer-en-Pontieu (S.), 813 b. Saint- 
Riquier (Somme, ar. Abbeville, 
ce” Ailly-le-Haut-Clocher). V. Ri- 
cheri (S.) castellania, Riquier (S.). 

Richerii (S.) ecclesia, dicec. Rotho- 
magensis, 267 a. Saint-Riquier-en- 
Riviere (Seine-Inf. ar. Neuchatel- 
en-Bray, ce” Blangy). Cf. Riche- 
rus (S.). 

Richferus] (S.), 614 a. b. Richeri 
(S.) feoda, 640 m. V. Richerii (S.) 
ecclesia. 

Richeri (S.) castellania, 676 j. V. Ri- 
cher-en-Pontieu (S.). 

Richervilla (Nemora de), 672 e. Ri- 
charville (Seine-et-Oise, ar. Ram 
bouillet, c’* Dourdan). 

Richevilla, 709 j. Richeville? (Eure, 
ar. Les Andelys, ce” Etrépagny), 
seu Riqueville (Oise, ar. Beauvais, 
ec” Auneuil). Cf. Eustachii (S.) de 
Richevilla ecclesia. 

Ricouvilla, 640 m. 


INDEX GEOGRAPHICUS. 
Ridauvilla (Parrochia de), 520 h. 


536 h. Rideauville (Manche, ar. 
Valognes, ec” Quettehou, c’* Saint- 
Vaast-de-la-Hougue). 

Ries, 671 a. Ris-Orangis (Seine-et- 
Oise, ar, et c’”” Corbeil). 

Rigido Ponte (Ecclesia de), dice. 
Rothomagensis , a47 c. V. Rade- 
pont. 

Rinkuchoda (Seiqgnearie de) in Anglia, 
G41 e. 

Rinuil, 663 b. 

Riois, 638 g. 

Riole (Castrum de la) a rege Francie 
captum , 484 a. La Réole (Gironde). 
V. Kegule. 

Riparia, Riperia, 665 f. 667 a. e. 

Riperia, 613 h. 617 hb. 

Riparia de sub S. Victore, 645 1. 

Riquecort. V. Marie (S.) de Riquecort 
ecclesia. 

Riquier (S). 789 d. n. 15. (Somme, 
ar. Abbeville, ce” Ailly-le-Haut- 
Clocher.) V. Richer-en-Pontieu (S.). 

Riscodio (Ecclesia de), dicec. Rotho- 
magensis, 303 f. Ribeuf (Seine- 
Inf. ar. Dieppe, ce” Offranville, c” 
Ambrumesniil ). 

Rive, 796 b. 

Rivensis conventus Fratrum Pradica- 
torum an. 1275 erectus, 188 b. Ri- 
vensis ecclesia Tolosane metropoli 
noviter erecta suflraganea, 34g e. 
Rieux (Haute-Garonne, ar. Muret). 

Rivertis (Capella et feodum de), 
da4 g. 

Rivilla, 643 m. 646 a. — (Ecclesia 
de), dic. Rothomagensis, 287 e. 
Riville (Seine-Inf. ar. Yvetot, ce" 
Valmont). 

Rivolum, 624, n. 1. 

Rivo (Decanatus de), diac. Rotho- 
magensis, 240 f. 328 h. —(Eccle- 
sia de), 245 b. Ry (Seine- Int. 
ar. Rouen, c" Darnetal). 

Rivour (L’abbaye de la) de la pre- 
vosté de Troies, 732 c.n.6,7. La 
rivour (Aube, ar. Troyes, ec et c™ 
Lusigny ). 

Rivulis (Monasterium monialium ord. 
Predicatorum in), 183 ¢. n. 2. 
Ripoli pres Florence. 

Robemont, 636 k. 

Robertcort (Pedagium de), 628 e. 
n. 21. Robertcourt (Eure-et-Loir, 
ar. Dreux, c™ Chateauneuf, c™ 
Saint-Chéron-des-Champs). Cf: Ro- 
berti Curia. 

Robertot (Ecclesia de), dicec. Rotho- 
magensis, 294 a. (Seine-Inf. ar. 
Yvetot, c’ Ouville). 

Roberti Curia (Pedagium de), 628 n. 
21. Cf. Robertcort. 

Robiez (Dominus de), 631 a. — (Via- 
ria de), 630 k.n. 15. Boubiez (Oise, 
ar. Beauvais, ec” Chaumont). 

Robora, 626 ce. Roboribus (Praposi- 
tura de), 626 b. Rouvres (Eure-et- 
Loir, ar. Dreux, c” Anet). Cf. 
Rovres. 

Roboretum juxta S$. Quintinum, 680 
e. Rouvroy (Aisne, ar. et c” Saint- 
Quentin ). 

Roboreto (Foresta de). Ibi tres qua 
drigate ligni a prioratu S. Marie 
Magdalene Rothomagensis quali- 
bet hebdomada perceplaz, 416 e. 
La forét de Rouvray, pres de Rouen 
Cf. Roveray. 

Roca Forti (Castrum de), 676 c. 

Rocamons, 435 d. Roquemont (Seine- 


901 


Inf. ar. Neufchatel-en-Bray, c’" 
Saint-Saéns). 

Rocevilla (Feodum de), 777 b. 

Rocha (La), 637 b. 

Rochechoart, 676 b. — (Fortericia 
de), ibid. Rochechouart (Haute- 
Vienne). 

Rochefort, 640 e. V. Roquefort. 

Rochei, 662 a. 

Rochella, 600 f. 612 h. La Rochelle 
(Manche, ar. Avranches, c” La 
Haye-Pesnel). 

Rocheriis (Sarraceni de), 218 f. n. 
12. V. Nuceria. 

Rocheyum, 701 d. 

Rocid, 634 d. 

Rocilbionis comitatus , 196 d. Comle 
de Roussillon. Cf. Roussillon. 

Rodani ripparia, 176 d. Le Rhéne. 
V. RKhodanus. 

Rodebecce porta, Rodobecci fons, 
apud Rothomagum, 370 c. 4o1 e. 
Le Robec, affluent de la Seine. 

Roe (‘Terra de la), 666 f. 

Roel (Medietas molendini de), 664 f.k. 

Roele (La). Ibi canonici S. Laudi 
commorantur, 496 j. 

Roem, Roen, 810 b. 813 £.— Bailliage 
de), 818 j. 821 a. e. f. g. Rowen 
(Seine-Inf.). V. Rothomagus. 

Roenné, 622 1. 

Roenvilla, 672 e. Roinville (Seine-et- 
Oise ar. Rambouillet, c" Dour- 
dan). 

Roergue, 793 f. V. Rowerque. 

Roes, 710 b. Rois (Eure, ar. Pont- 
Audemer, c” Quillebeuf, c” Saint 
Ouen-des-Champs ). 

Roetot, 710 g. — (Ecclesia de), 
diec. Rothomagensis , 238 e. ou- 
tot (Eure, ar. Pont-Audemer). 

Roffin, 628 a. Ruffin (Eure-et-Loir, 
ar. Dreux, ce” Nogent-le-Roi, c™ 
Bréchamps ). 

Rogeri Villa (Placita de), 643 {. — 
(Keelesia de), dicec. Rothomagen- 
sis, 278 a. Rogerville (Seine-Inf. 
ar. le Havre, c®" Saint-Romain). 

Rogi, 616 e. 

Roquelles (Vinea dicta), 630 g. 

Roia, 682 a. 684 c. 722 m. Roie 
castellania, 680 a. — guionagium, 
et molendina, 657 b. e. Roiam 
( Vilers juxta), 657 e. Roye (Som- 
me, ar. Montdidier). V. Roye. 

Roilleium, 619 h. 

Roisiacum, 649 g. Roisseium, 649 
j. Russy-le-Mont (Oise, ar. Senlis, 
ce” Crépy). 

Roisselli, 722 k. 

Roissi, 678 g. Cf. Roisseium. 

Roiteis (Keclesia de), dioec. Rotho- 
magensis, 294 b. Routes (Seine 
Inf. ar. Yvetot, c” Ourville). 

Rokemoiere, 675 b. Rochemaure (Ar 
déche, ar. Privas). 

Riokent, 437 e. 

Roketort, 713 k. 

Rollos (Feodum de), 696 d. 

Roma, 114 b. 197 d. f. g. k. 198 a. 
201 h. 204 e. 211 f. 217 ©. 304 
d.n. 1. 338 e. 340 e. 356 e. 466 
d. 585 h. 701 g. Ecclesie univer- 
salis sedes, 204 e. Ibi concilium a 
Gregorio papa 1X convocatum, 111 
c. 468 d. A Friderico II impera- 
tore obsessa, 111 e. f. g. Ibi an. 
1241 sedes apostolica vacat post 
mortem Gregorii 1X, 468 e. n. 6. 
Huc Innocentius papa 1V a Lug- 
duno reversus, 214 j. Ibi Conra 








902 


dinus cum honore exceptus, 220 
e. Huc Carolus de Francia, Ande- 
gavensis comes, venit, 425 h. Ibi 

Gregorius in summum pontificem 

consecratus, 222 b. Ejusdem ur- 

bis dominium post mortem Ni- 
colai HI inter Hanibaldenses et 

Ursinos divisum, 197 g. Ibi vita 

defuncti moriuntur Almaricus , 

comes Montis Fortis, 110 f. Nico- 

laus papa lV, 346 a. Bonifacius VIII, 

347 b. Ibi Henricus VII imperator 

coronatus, 198 d. Ibi, jubilei 

causa, anno 1300 concursus-mag- 
nus populi, 346 h. Ab urbe Ro- 

thomago via ad Romam. 378. 

Rome (Ltalie). Cf. Capitolium , Petri 

(S.) palatium. Rome, 

Romme, Roume, Urbs. 

unaigné, 596 j. Go4 e. Romagny 

(Manche, ar. et ce” Mortain). Cf. 

Romigneium. 

Romana civitas, 111 a. 

Romana curia, 112 a. 
haud semel sedit, 206 a. 

Romana ecclesia, 111 a. 118 e. 219 j. 
Civitates in eam contumaces Con- 
radinum adjuvant, 220 e. 

Romana provincia ordinis Fratrum 
Pradicatorum , 184 ec. 

Romana urbs, 204, k. 

Romani, 111 g. 220 f Romani no- 
biles ad partes Friderici I] donis 


ecclesia ’ 


R 


- 


— Lugduni 


imperatoris inclinali, 111 e. 220 
e. Nonnulli cum Conradino ecapti, 
220 ¢. Senatoris Rome titulus tum 
Carolo, comiti Andegavensi, tum 
Henrico de [Hispania a Romanis 
oblatus, 216 e. 218 g. h. V. Rom- 
mains ( Les) 

fiomanix partes, 119 j. V. Constanti 
nopolilanum imperium. 

Komaniola saummo pontilici se sub 
miltit, 344 bh. La Romagne (Italie). 

Romanis, 182 ¢. n. 5. Romans, 
(Dréme, ar. Valence). 

Romanum capiitulum generale Fra- 
trum) Pradicatorum an. 1530, 
iss }- 

Romanus (S.) de Colebose, dicec. Ro- 
thomagensis, 275 b. Saint-Romain 
de-Colbose (Seine-Inf. ar. le Havre). 

Romano (Feodum de S.), 720 g. 

Romare {Keclesia de diwe. Rotho 
magensis, 255 h. Roumare (Seine 
Inf. ar. Rouen, c*" Maromme). 

Rombures (Feodum de), 718 h. Ram- 
bares (Somme, ar. Abbeville, c™ 
Gamaches). 

Riome, hho a V. Roma. 

Romeis, HOA a. 97. 

Romelli (Keclesia de), dieee. Rotho 
magensis, 247 k. V. Romilli. 

Romelliaco (Medietas de), O12j V. 
Romilli. 

Romeri Locus, 649 j. 

Romesnil (Ecclesia de), dicee. Rotho- 
magensis, 292 f. Ltonxmesnil (Seine 
Inf. ar. Yvetot, c’" et ¢ Valmont 

Romesnillum, 630 h. Roménil (Oise, 
ar. Beauvais, ce" Beaumont, c"* La 
Vailletertre 


Romigneium, 593 ¢. V. Romaiqne 
liomilleium in valle Pistrarum, 714 


j- V. Romilli. 
Romilli, 614 e. Romilly sur- Andelle 
Kure, ar. Les Andelys, ec Fleury 
sur-Andelle). Cf. Romelli. Romel- 
liacum , Romilleium, Rumilliacum. 
Rommains (Les) 240480. V. Romam 
Romme, 33 c. 3- e 384 c¢. (La Cité 


INDEX GEOGRAPHICUS. 
de), 30 g. 32 d. 34 «. — (La 


sainte cité de), 31 d. — (La court 
de), 20 b. 63 h. 101 a. &. — 
(L’église de), 37 d. 60 j. 86 £ gi 
b. c. 101 g. 102 a. 103 e. — (Le 
patronage de), 37 ¢. d. — (Siége 
de), 5g c. 101 k. Hue cedunt Ca- 
rolus Andegavensis, 24 e.j. et Phi- 
lippus II], 86 a. Rome (Italie). V. 
Roma. 

Ronce (La), 667 k. 

Ronceors, 617 k. 

Ronceroles 714 e. Roncherolles (Eure , 
ar, etc Les Andelys, c™ Cuver- 
ville). Cf. Roncerolle, Ronque- 
rollie. 

Roncerolla, 705, 
Ronquerolle. 

Ronceyo (Ecclesia de), diac. Con- 
stantiensis, 499 j. Roncey (Manche, 
ar. Coutances, c*" Cerisy-la-Salle). 
Cf. Roncheium. 

Roncheium , 533 d. V. Ronceyum. 

Roncherie, 663 h. 664 b. ec. Ron- 
chéres (ar. Joigny, ce” Saint -Far- 
geau). 

Roncherole super Vivarium (Ecclesia 
de), dieee. Rothomagensis, 241 h. 
Roncherolles-le-Vivier (Seine - Inf. 
ar. Rouen, ce” Darnetal). Cf. Ron- 
cheroles, Koncherollium. 

Roncheroles, 633, n. 3. 

Roncheroles, 391 b. 392 k. 393 h. j. 
Roncherolles-le- Vivier. Cf. Ronche- 
role-super-Vivarium (Ecclesia de) , 
Roncherollium. 

Roncherolis in Braio (Ecclesia de), 
diac. Rothomagensis, 240 g. Ron- 
cheroles-en- Bray (Seine-Inf. ar. 
Neuchatel -en-Bray, ce" Forges). 
Cf. Ronqueroles-en-Bret. 

Roncherollium, 410 ¢. Cf. Ronche- 
role super Vivarium. 

Ronciéres (Campipars de) , 630 k. La 
Ronciere (Oise, ar. Beauvais, ec” 
Chaumont, c" Enencourt -le-Sec). 

fione (Leon, Lyons-sus-le\. V. Leon, 
Lyons, Rhodanus. 

Ronfougeré, 634 0. Ronfengeray (Orne, 
ar. Domfront, ce" Athis). 

Ronqueroles, 651k. Ronqueroles (Aisne, 
ar. Saint-Quentin, c’" Saint-Simon , 
c™ Villers-Saint-Christophe ). 

Ronqueroles-en-Brei, 614 g. V. Ron- 
cherolis in Braio (Ecclesia de). 

Teonqueroles en Volquesin, 614 f. Ron 
querolles (Seine-et-Oise, ar. Pon- 
toise , ec” de l'Isle-Adam). 

Ronquerolla, 621 1. 705 e. V. Ronce- 
roles, Roncerolle. 

Roondine (La), 639 F. 

Roond, 712 ©. 

Roongeria, Abrincensis 
dgb j: 

Rooniacum, 623 £ Tosny-sur- Seine 
(Seine-et-Oise , ar. et ce" Mantes) 

Ropi, 654 h. n. A. 

Koquamora (Castrum de) super Rho- 
danum. Ibi Clemens V_ moritur, 
348 hb. Roquemaure (Gard, ar. 
Uzes). 

Roquefort, 642 bh. 643 a. — (Ecclesia 
de), 282 d. 416 g. Rocquefort 
(Seine-Inf. ar. Yvetot,c” Fauville). 

Roquemont, 649 |. 678 h. Roequemont 
(Oise, ar. Senlis, ec Crépy). 

Roguemont (Ecclesia de) , dicec. Rotho- 
magensis, 244 k. Rocquemont 
(Seine-Inf. ar. Neuchatel-en-Bray, 
ce” Saint-Saéns) . 

Roquencort ( Prapositura de), 657 g 


n. g. V. Roncerolles, 


diecesis , 


Rocquencourt (Oise, ar. Clermont . 
ce” Bretenil). 

Rorivilla (Molendinum de), 435 e. 

Ros, 430 f. — (Feodum de), 773 
— (Manoir de), 394 d. Rots (Cal- 
vados, ar. Caen, c” Tilly-sur 
Seulles). Cf. Rotis (Feodum de) ? 

Rosainm, 638 g. 639 a. Rosay (Seine- 
Inf. ar. Neufchatel-en-Bray, ¢™ 
Gournay, c* Menerval). 

Rosariis (Boscus de), 632 b. 

Rosay, 381 k. Rozoy - en-Brie (Seine- 
et-Marne, ar. Coulommiers ). 

Roseium (Domus Lovelli de Herbe- 
villa apud), 623 ec. Rosay (Seine 
et-Oise, ar. et c” Mantes). 

Roseio (Ecclesia de), divec. Rotho- 
magensis, 257 a. Rosuy-sur-Bellen 
combre (Seine-Inf. ar. Dieppe, c°* 
Bellencombre ). 

Roseio (Ecclesia de), diac. Rothe 
magensis, 312 d. Rosay (Eure, ar. 
Les Andelys, c* Lyons-la-Forét). 

Rosel, 620 1. (Calvados, ar. Caen, c°" 
Creully). 

Rosel 609 d. — (Ecclesia de), 527 d 
536 b. Le Rozel (Manche, ar. Cher 
bourg, c™ Les Pieux). 

Roseria (Ecclesia de), diac. Rotho- 
magensis, 271k. La Rosicere (Seine 
Inf. ar. Neufchatel , c°* Forges). 

Roses (Port de), 104 bh. Gallica clas 
sis ibi ab Aragonensibus oppressa 
et capta, 104 a. —h. Roses (Espa- 
gne, province de Catalogne). 

Rosetum, 675 d. Rozoy-sur-Serre 
(Aisne, ar. Laon). 

Rosiers, 661 a. 

Rosne (Le), 87 d. V. 
Rone. 

Rothomagense castrum, 377 c. 

Rothomagenses assizi#, 241 e. 

Rothomagensis archidiaconatus , 328 


av 


g. 
Kothomagensis archiepiscopatus , 430 


Rhodanus , 


Cc. 

Rothomagensis archiepiscopi carcer, 
hio b. 

Rothomagensis baillivia, 458 b. 619 
j- 613 g. 637 g. j. Oho e. 679 F. 
g. 680 c. 695 j. 707 f. 708 e. 753 
f. 754 f. 771 ©. £799 a. 

Rothomagensis capituli carcer, 375 e 

Rothomagensis carcer, 375 j. 376 a. 

Rothomagensis christianitatis decana- 
tus, 328 g. 

Rothomagensis civitas, 333 b. 374 j 
681 ¢g. 7o1 h. 

Rothomagensis conventus Fratrum 
Predicatorum, 189 e. 

Rothomagensis diccesis, 330 a. h 
376 1. 424 b. 426 b. 602 g. Inter 
dicto supposita, 334 g. — 336 e 

Rothomagensis domus ad S. Fidem 
de Longa Villa pertinens 438 a. 

Rothomagensis ecclesia, 227 b. 252 d. 
236b.330h.3351b.d.e £333 e.g 
336 c. e. h. 337 b. d. £338 j. 340 
a. j. 355 ¢. 358 b. 361 £371 a. b. 
g. h. 372 f. 377 a. b. ce. d. 373 ¢. 
d. hb. Ejus bona a Ludovico IX con 
fiseata, 334 h. Eadem ecclesia re 
liquiisdonata, 397 b. Ejusdem cho 
rus, 371 ce. — dedicatio, 367 f. — 
privilegium S. Romani, 339 f. 373 
|. Ibialtare et capella B. Maria , 396 
ec. f. Ibi celebrata solemne oflicium 
B. Maria, festum S. Eutropii, festum 
S. Desiderii, quotidie missa S. Spi- 
ritus, 396 f.— 397 a. for c. Ibi 
capellania B. Stephani, 374 k. L. Ibi 











hore matutine ad quintam et ad 
sextam dicta, 352 b. c. Ibi Odo 
Rigaudi archiepiscopus solemniter 
receptus, 341 c. 401 b. Ibi sepulti 
Guillelmus de Flavacuria, 347 e. 
Guillelmus de ordine S. Benedicti, 
397 d. Mauricius, 336 e. Hue fal- 
gur cadit, 345 a. b. 407 j. Ibi ce- 
lebrata synodus, eademque a Pas- 
torellis disturbata, 396 d. 402 a. Ibi 
distributio quedam que roburga 
dicebatur, 364 b. Ibi denariata 
cere a quolibet parrochiano quo- 
tannis oblata, 330 g. 

Rothomagensis S. Audoeni monaste- 
rium. V. Audoeni (S.) , Rothoma- 
gensis monasterium. P 

Rothomagensis S. Candidi Senioris 
ecclesia collegiata, 372 f. 

Rothomagensis S. Caterine vel S. Tri- 
nitatis de Monte monasterium, 398 
b.g.4oac. d.f. g. hode.—foke. 
Hoda. b. c. f. h. k. 406 a. b. c. 
d. e. g. 407 a. d. 408 d. 4og h. 
hioc. hira.—g. hiad.k. 413 g. 
1. 414 a. d. Cf. Rothomagensis S. 
Trinitatis ecclesia. 

Rothomagensis libri eburnei frag- 
menta, 370. 

Rothomagensis S. Macuti parrochia, 
372 f. 374 g. 

Rothomagensis B. Maria Magdalene 
ecclesia, 372.a.373f.376¢. 415f. 
— fons, 371 a.e. 372 j. k. 373 e. 
— portallum novum, 374 h. — 
prioratus, 407 g. 

Rothomagensis S. Trinitatis de Monte 
ecclesia , 397 e. 398 g. 4o1e. —g. 
4o4 |. Cf. Rothomagensis (S.) Ca- 
terine ecclesia. 

Rothomagensis moneta, 699 d. e. 
Rothomagensis prebenda, 231 e. 
232 a. 306 b. 307 b. 309 c. e. 
Rothomagensis provincia ecclesias- 
tica, 330 f. Clementem implo- 
rat ne decima ulla, belli sacri 
causa, Ludovico IX concedatur, 

219 a. 220¢. 

Rothomagensis sedes, 305 d. 351 d. 
396 g. h. 

Rothomagensis urbs, 226 b. Ibianno 
1248 multa edificia combusta, 
foi d. e. Ibi Mauricius in archie- 
piscopum assumptus, 356 d. 

Rothomagensis vicecomitatus , 361 j. 
364 b. 367 f. 613 ef. 

Rothomagensis S. Vigoris ecclesia, 
a3o c, d. 

Rothomagensis villa, 330 h. 

Rothomagum, Rothomagus, 165 h. 
171 a. 220g. a32a. 233 cc. 285c. 
286 h. ago g. 332 a. 341 j. 372 €. 

376 e. h. 380 h. Gor a. 408 b. e. 

457 g. 613 c. f. m. 614d. 616. 

d. 684 d. zoo d. 701 j. 715 d. 

718 h. Inde iter ad Romam, 378. 

Huc veniunt Ludovicus IX, 402 c. 

Simon S. Cecilia presbyter cardi- 

nalis, 405 f. Ibi Robertus de Claro 

Becco, abbas Beccensis, consecra- 

tus, 454 j. Ibi incendia, 333 d. 

337 h. 4o2 a. Ibi fames sevit, 

396 h. Ibi Sequana exundat, 346 

d. 355 f. Ibi quedam mulier a B. 

Maria punita, 4o1 h. —k. Ibi ve- 

tus turris, 377 f. Rothomagi cas- 

tellum, 615 e. — gaolla, 613 f. 

— terra, 6131. Rothomagum (con- 

ventus 5. Matthai juxta), 190 b. 

— (Franca Villula supra), 700 j. 

— (Troncheium juxta), 70 5 e.— 


INDEX GEOGRAPHICUS. 


(manerium de S. Gervasio apud), 
432 a.—Scacarium, 458 a. Rowen 
(Seine-Inf.). Cf. Roen, Rouen, Ni- 
colai (S.) parrechia. Vide etiam S. 
Eligius, S. Erblant. Ermentradi 
villa, Fabrorum vicus, Filiarum 
Dei domus, Gallaor, S. Gervasii 
cemiterium, S. Gildardus, S. Mar- 
linus juxta pontem, S. Mattheus, 
S. Michael, Notre-Dame, Notre- 
Dame-la-Roonde, S. Ouain , S. Ouen, 
Presbyterarum , Sacerdotissarum , 
Tonellariorum vici, S. Salvator, S. 
Stephanus de vico Tonellariorum, 
Vetus Turris, 5. Vigor, S. Vincen- 
tius, S. Vivianus. 

Rotis (Feodum de), 709 g. V. Ros? 

Rotoirs (Kcclesia de), dicec. Rotho- 
magensis, 270 g- Rothois-Gaude- 
chart (Oise, ar. Beauvais, ce” Mar- 
seille-le-Petit ). 

Rotor (Feodum de), 610 1. 

Rotunda Haia, 499 j. 53a j. La 
Ronde-Haye (Manche, ar. Coutan- 
ces, ce” Saint-Sauveur-Lendelin). 

Rouchamp, 702 b. Roucamps (Calva- 
dos, ar. Vire, ce” Aulnay-sur-Odon). 
Cf. Rouscamp 

Rouen, 381}.393a. 394 f.Ar1d5k. Judai 
inde expulsi, 224 a. Pia ibi a Lu- 
dovico IX opera condita, 353 a. 
b. Sequana ibi exundat, 353 f. 
(Seine-Inf.). Cf; Rothomagus. 

Rouen (Abbaye de S. Ouen de), 385 a. 
388 a. k. 389 a. 390 a. e. j. 3g1 c. 
392 a. 395 ¢. 

Rouen (Le commun de la ville de), 
388 b. n. 2. Contra abbatiam S. 
Audoeni litigat, ibid. 

Rouen ( Notre-Dame de) ,353h. 354). 

Rouerque, 811 g. Cf. Roergque. 

Roume , 385 e. 387 a. 391 e. —( Cour- 
de), 386e. 391 f. 494 h. V. Roma. 

Rouscamp, 702 d. V. Rouchamp. 

Roussillon (Contrées de), 103 g. Hue 
Philippus Ul cum magno exercitu 
ingreditur. [bid. V. Rocilhionis co- 
mitatus. 

Rouvilla, 642 d. Rouville (Seine-Inf. 
ar. le Havre, c’”" Bolbec). Cf. Ro- 
villa. 

Rouvires, 711 b. V. Rovres. 

Rouvreyo (Terra de), 753 g. Rouvray- 
en-Bray. (Seine-Inf. ar. Neufeha- 
tel-en-Bray, c’” Forges). 

Roveray (Foresta de). Ibi septem qua- 
drigate lignia S. Maria Magdalena 
Rothomagensi qualibet hebdomade 
percipiende, 416 f. V. Cf. Robo- 
reto (Foresta de). 

Rovilla (Ecclesia de), dicec. Rotho- 
magensis, 285 d. V. Rouvilla. 
Rovreii medietas, 664 k. Rouvres 
(Loiret, ar. Pithiviers, c” Ma- 

lesherbes). 

Rovres, 626 e. Rouvres (Kure-et-Loir, 
ar. Dreux, c® Anet). V. Robora. 
Rovres, 616 h. Rouvres (Calvados, ar. 
Falaise, c”” Bretteville-sur-Laise). 

Cf. Rouvires. 

Rovrete, 634 j. 

Rovroi (Ecclesia de), dicec. Rothoma- 
gensis, 240h. V. Rouvreio (Terra 
de). 

Roy, 656 h. Roy-le-Grand, 656 ec. 
Rouy-le-Grand (Somme, ar. Pe- 
ronne,c°’ Nesle). Roy-le-Petit, 656 
c. Rouy-le- Petit (Somme, ar. Pe- 
ronne, c” Nesle). 

Roya, 731 d. 7hoe. V. Roye. 


Royal-Mont (L’abbeie de), abbatia a 


903 


Ludovico IX condita, 65 b. 66 b.d. 
Ibi sepultus Ludovicus de Francia, 
filius Ludovici IX primogenitus, 
17 b. Royaumont (Seine -et-Oise , 
ar. Pontoise, c” Luzarches, c" 
Asnicres-sur-Oise). Cf. Marie (B.) 
Regalis Montis monasterium, Re- 
galis Montis abbatia. 

Toye, 789 d. n. 18. 813a. (Somme, 
ar. Montdidier). Cf. Roia, Roya. 
Royvilla (Ecclesia de), dicec. Rotho- 
magensis, 304 k. Royville (Seine- 
Inf. ar. Dieppe, c” Bacqueville). 

Ruz S. Petri ecclesia, dicec. Rotho- 
magensis, 245 k. La Rue-Saint- 
Pierre (Oise, ar. et c” Clermont ). 

Ruat (Le), 720 e. 

Ruaudiere (Capella de la}, dicee. Con 
slantiensis, 502 e. La Ruaudiére 
(Calvados, ar. et ec” Vire, c"* Saint- 
Germain-de-Tallevende). 

Rubaut (pratum), 667 c. 

Rubeum monasterium , 602 e. Eccle- 
sia de Rubeo monasterio dicec. Ro- 
thomagensis, 236 k. Rougemon- 
tiers (Eure, ar. Pont-Audemer, c™ 
Routot ). 

Rubeus Mons, 659 1. Rougemont- 
Condé (Seine-et-Marne, ar. Meaux, 
ec” Dammartin, c"* Oissery). 

Rucolum , seu melius Rivolum, 624 e. 
n. 1. Cf Rael. 

Rue Maillart (La), 712 €. 

Ruechetot, 536, n. 3. 

Ruel, 624 j. k. (Foresta, nemus de), 
thid. 717 |. 718 a. Ruel (Seine-et- 
Oise, ar. Pontoise, c’”" Marines). 
Cf. Racolum. 

Rugle, Rugles, 617 g, 751¢. m. 11. 
Reugles (Eure, ar. Evreux). 

Ruine, 668 f. 

Ruisul (Prata de), 667 k. 

Rumilleio (Capella domini de), in 
parrochia de Mesnillo Vigot, 50g 
h. Rumilleio (Ecclesia de), dicec. 
Constantiensis, 496 d. 508 h. 534 
d. Remilly (Manche, ar. Saint-Lo, 
c*" Marigny). Cf. Rumilli. 

Rumilli (Honor de), feodum ad re- 
gem spectans, 608 b. 60g k. V. 
Rumilleium. 

Rumilliacum, 705 h. Romilly-sur- 
Andelle (Eure, ar. Les Andelys, 
c* Fleury-sur-Andelle). V. Romilli. 

Rumpharii (S.) ecclesia, dicec. Con- 
stantiensis, 506 d. 534 h. Saint. 
Romphaire (Manche, ar. Saint-Lo, 
ce” Canisy). 

Runcai (Decima de), 669 b. 

Runchei (Ecclesia de), dieec. Rotho- 
magensis, 312 b. Le Tronquay? 
(Eure, ar. Les Andelys, c”" Lyons: 
la-Forét). 

Runcheio (Ecclesia de), diac. Ro- 
thomagensis, 272 ¢. Le Ronchoy 
(Seine-Inf. ar. Neufchatel-en-Bray, 
c” Aumale). ; 

Kunevilla, (Ecclesia de), 524 j. 537 
f. Régnéville, pres Orglande (Man 
Valognes, c’” Saint-Sauvear-le-Vi- 
come ). 

Kupellensis conventus Fratrum Pra- 
dicatorum , 18y f. La Rochelle (Cha 
rente-Inférieure ). 

Kupis Amatoris villa, 730 d. Roca 
madour (Lot, ar. Gourdon, c* 
Gramat). 

Ruppe (Ecclesia de). V. Sansonis (S. ) 
ecclesia. 

Ruppe Forti (Beata Mariade), 16g. 
V. Roquefort. 


on 








904 
Ruppes Fortis, 674 d. Rochefort 


(Seine-et-Oise, ag. Rambouillet, c” 
Dourdan). 

Russia in ditionem Tartarorum re- 
dacta, 113 b. 195 e. La Russie. 

Russinium, 664 k. 

Rusteroia (Molendinum de la), 6381. 

Rutenensis conventus Fratrum Pradi- 
catorum an. 1284 erectus. 188 c. 
Rodez (Aveyron). 

Ruthenensis, 824 b. Le Rouerque. 

Ruthenensis dyocesis, 782 h. 

Ruthenensis senescallia , 300h. 81 5b. 

Rybemontis castellania, 678 k. V. 
Ribemont. 


S 


Saane, 644 j. Saane-Saint-Just (Seine 
Inf. ar. Dieppe, ec” Bacqueville). 

Sacet, Saceium, 616 h. 715 a. Sassy 
Calvados, ar. Falaise, ec Mor- 
teaux-Coulibeuf). Cf Sauceium. 

Saceium, 716 j. Sassey (Eure, ar. et 
ce" Evreux). Cf. Saciacum. 

Saceium, 698 g. 

Sacerdotissarum vicus Kothomagicom- 
bustus, 339 c. 

Saciacum, 711 k. Sassey (Eure). V. 
Saceium. 

Saciacum (Feodum apud) , 612 h. 
n. 12. 709, n. 1. Sacey (Manche , 
ar. Avranches, ce” Pontorson). 

Sacri Cesaris feodum a comite Cam 
panie Ludovico IX venditum, 676 
e. Sancerre (Cher). 

Sagi, 630 f. Sagy (Seine-et-Oise, ar. 
Pontoise, c’” Marines). 


Sagiensis, 695 j. — Feoda, 706 g. 
Pays de Sées. V. Sagium. 

Sagiensis civilas , 68) g-— dicecesis , 
165 b. 375 d. — ecclesia cathe- 


dralis, 227 b. — episcopatus, 


482 d. n. 7. 
Sagii ballivia, 695 h. 706 g. Sees 
(Orne). Cf Gervasii et Prothasii 
(SS.) cathedralis ecclesia Sagiensis ‘ 
Sagiensis, Sagiensis civitas, Sez. 

Sagnum, 6335, n. 3. 

Sahurs (Ecclesia de he dieec. Rothoma- 
a 255 d. (Seine-Inf. ar. 
Rouen, c° Grand-Couronne). 

Saiacum, 70g c. n. 1. Cf. Saciacum. 

Saillanz (Masura aus), 523 e. 

Salli, 718 ¢. Sally (Seine-et-Oise , 
ar. Mantes, c”" Limay ). V. Sulpi- 
cit (S.) de Salliaco ecclesia. 

Saine, la vielle chité, 384 a. Sienne 

Italie). 

Sane (S.) 382 f. Saint-Seine (Cote- 
d'Or, ar. Dijon). 

Sainevilla, 643 f. Sainneville (Seine- 
Inf. ar. le Havre, ec Saint-Ro- 
main). Cf. Sanevilla. 

Sainne, 101 a. b. net. V. Sequana. 
Saintes. Anglia Ludovico 1X ibi de- 
victi, 146 c. d. (Charente-Inf. ). 
Sainz, 657 g. Sains- Moreuvillers (Vise , 

ar. Clermont, ec” Maignelay. 

Sakenvilla, 711 2 Saquenvilla 

Salemonvilla Silvestris Ecclesia, dicec. 
Rothomagensis, 242 ¢. Salmonville- 
la-Sanvage (Seine-Inf. ar. Rouen, 
ce Darnetal , ec Grainville-sur-Ry). 

Salenci, 651 e. f. Salency (Aisne, ar. 
Saint-Quentin, ec Vermand, ec” 
Fayet ). 

Salerne, 101 f. 102 a. k. (Italie). 

Salernia, 637 g. Saint-Cyr de Salerne 
et Saint-Pierre de Salerne (Eure , ar. 
Bernay, c* Brionne). 


NSIS, 


INDEX GEOGRAPHICUS. 


Salesberiz ecclesia. Ibi S. Edmundus 
thesaurarius erat, 116 j. Salisbury 
(Angleterre). 

Salgomare, 641 ce. Cf. Sangomare. 

Salices, 672 k. 673 h. Saulax-les- 
Chartreux (Seine-et-Oise, ar. Cor- 
beil, c® Longjumeau). 

Salicosa. Ibi moritur Mauricius, ar- 
chiepiscopus Rothomagensis , 336 
e. n. 8. 355 b. Sausseuse, prés 
Tilly (Eure, ar. Les Andelys, c” 
Ecos). 

Salicosa Mara (Ecclesia de), diac. 
Rothomagensis, 292 g- Sausseu- 
zemare (Seine-Inf. ar. le Havre, 
ce” Goderville). Cf. Sauceosa Mara ? 

Salicose Mare ecclesia, dicec. Rotho- 
magensis, 2721. — capella, 278 b. 
Sausseusemare (Seine-Inf. ar. et c™* 
Neufchatel, c”* Flamets -Frétils). 
Cf. Sauceosa Mara? 

Salins, 382 h. (Jura, ar. Poligny). 

Salmurum, 682 c. Saumur (Maine- 
et Loire). 

Saloarvilla, 614 m. 

Salomonis Villa, 639 j. Salmonville- 
la-Riviére. V. Salomonvilla Aqua- 
lica. 

Salomonvilla Aquatic ecclesia , dieec. 
Rothomagensis, 242 d. Salmon- 
ville-la- Riviere (Seine-Inf. ar. 
Rouen, ec” Buchy, c" Saint-Ger- 
main-des-Essours). Cf. Salomonis 
villa. 

Saltu Capri (Ecclesia de), diaec. Con- 
stantiensis, 504 g. Saulichevreuil-du- 
Tronchet (Manche, ar. Avranches, 
e™ Villedieu-les-Poéles). Cf. Sau- 
chevrol. 

Salvator (S.), Gog f. — abbatia, 532 
g. — baronia, feodum ad regem 
spectans , 608 a. 609 d. — honor, 
694. V. Salvator (S.) Vicecomitis. 

Salvatoris (S.) prabenda, 542 d. 

Salvatoris (S.) ecclesia, dicee. Con- 
stantiensis , 501 f. 533 ¢. Saint-Sau- 
veur-Landelin (Manche, ar. Cou- 
lances }. 

Salvatoris (S.) ecclesia, diac. Con- 
stantiensis, in decanatu de insulis 
Guerneroii, 519 d. 

Salvatoris (S.) ecclesia, diac. Con- 
stantiensis, 518 g. V. S. Salvator 
de Petra Ponte. 

Salvatoris (S.) ecclesia, diaec. Rotho- 
magensis, in decanatu de Calvo 
Monte, 325 j. 

Salvatoris (S.) de Bono Fossato ec- 
clesia, dicec. Constantiensis, 5oo f. 
533 e. Saint-Sauveur-de-Bon-Fossé 
(Manche, ar. Saint-L6, c™ Canisy). 

Salvatoris (S.) de Campania ecclesia, 
dicee. Rothomagensis , 275 f. Saint- 
Sauveur-la-Campagne  (Seine-lnf. 
ar. le Havre, ec” Godervi'le). 

Salvatoris (S.) de Fors ecclesia, dice. 
Rothomagensis, 306 j. n. 5. Fours 
(Eure, ar. Les Andelys, ce” Ecos. ) 

Salvatoris (S.) de Hameto ecclesia, 
dic. Constantiensis, 509 g. Le 
Hommet-d'Arthenay (Manche, ar. 
Saint-L6, ec Saint-Jean-de-Daye ). 
Cf. Humetum. ; 

Salvator (S.) de Petra Ponte, 518 g. 
538 c. Saint-Sauveur-de- Pierrepont 
(Manche, ar. Coutances, c” la 
Haye-du-Puits ). 

Salvatoris (S.) Rothomagensis eccle- 
sia, 231 f. 

Salvatoris (S.) Vicecomitis decanatus, 
514 g. — ecclesia , 514 h. 538 c. 


— abbatia, 540 a. — feodum, 514 
g- Saint-Sauveur-le-Vicomte (Man- 
che, ar. Valognes). 

Salvii (S.) ecclesia, dicec. Rothoma- 
gensis, 272 c. Saint-Saire (Seine- 
Inf. ar. etc Neufchatel). 

Salvitatis de Saberiis et pertinencia- 
rum homines 785 b. c. et n. 17. 
La Sauvetat de Saverne ( Lot-et-Ga- 
ronne, ar. Agen, c” La Roque- 
Timbaut). 

Samesium, Samessium, 662 b. c. d. 
e. 682 a. 722 f. Samois (Seine-et 
Marne, c” Fontainebleau ). 

Samur, 223 ce. Semur (Céte-d'or). 

Sana Villa (Ecclesia de), dice. Ro- 
thomagensis, 280 j. Sainneville 
(Seine-Inf. ar. le Havre, ce” Mon- 
tivilliers). Cf. Sainevilla. 

Sancais, 666 f. Sangais (Indre, ar. Le 
Blanc, c” et c™ Tournon-Saint- 
Martin). 

Sancta Sanctorum (capella dicta), 
iif. 

Sancti, 650 d. 654}. Sains? (Aisne, 
ar. Vervins). 

Sancti terra, 666 h. j. 

Sanctineium, Sanctineyum, 937 }. 
Sanctineyo (Ecclesia de), dice. 
Constantiensis, 511 d. — (Prio 
ratus de), 540 d. Sainteny (Man- 
che, ar. Saint-L6, c* Carentan). 

Sanctoincort, (Ecclesia de), dicec. Ro 
thomagensis , 311 j. Sancourt (Eure, 
ar. Les Andelys, c™ Gisors). 

Sancy (Manoir de), 394 e. (Aisne, 
ar. Soissons, Vailly). 

Sandovilla (Ecclesia de), dicee. Ro- 
thomagensis, 275 e. Sandouville 
(Seine-Inf. ar. le Havre, ¢” Saint 
Romain). 

Sanevilla, 642 ¢. V. Sainevilla. 

San Germano, 25 h. j. (Italie, Terre 
de Labour). Cf. Germain (S.) 'A- 
guillier. 

Sangomare (Feodum de), 641 b. Cf. 
Salgomare. 

Sanmelle, 640 }- 

Sanson (S.), 722 e. 

Sanson (S.), 638 c. m. 63g g. k. 
k. Saint-Samson-la-Ferté (Seine-Inf. 
ar. Neufchaiel-en-Bray, c’" Forges, 
ce“ La Ferié-Samson) vel Saint- 
Samson (Oise, ar. Beauvais , c* For 
merie ). 

Sanson (S.), 712 a. 716 k. 

Sanson (S.) ecclesia dicee. Constan 
liensis, in decanatu de S. Laudo, 
534 c. — prebenda, 542 b. Saint- 
Samson-de-Bon-Fossé (Manche, ar. 
Saint-L6, ce" Canisy). 

Sansonis (S.) de Ruppe ecclesia, dicec. 
Rothomagensis, 320 g. La Roche 
Guyon (Seine-et-Oise, ar. Mantes, 
ce" Magny). 

Santol, 718 b. Santeuil (Seine-ei 
Oise, ar. Pontoise, c"® Marines). 
Cf. Petrus (S.) de Santuel. 

Sanwicum, 642 b. Sanvic (Seine-Inf. 
ar. etc” le Havre). 

Sap (Le), 617 e. 715 bh. Le Sap 
(Orne, ar. Argentan, ec” Vimou- 
tiers), seu Le Sap-André (Orne, ar. 
Argentan, ce” Gacé). 

Saphet a soldano Babylonia an. 1266 
captus, 340 g. Safa ( Palestine). 
Sapium, Sapum, 705 c. 714 d. 
Sapo (Honor de), 697 f. V. Sup. 
Saquenvilla, 711 n. 160. 716 j. Suc 
quenville (Eure, ar. etc” Evreux). 

Cf. Sakenvilla. 











Sara (Decanatus de), 530 f. 536 d. 
Saire (Manche). 

Saraceni, 338 c, 343 f. V. Sarraceni. 

Saraincort. V. Sarriencuria, Suppli- 
cius(S.) de Saraincort. 

Sarbore (Vivarium juxta), 190 e. Sar- 
rebourg (Meurthe). 

Sardaigne , Sardinia, 53 b. Huc cruce- 
signatorum classis_ congregata, 
175 a. Ile de Sardaigne. 

Sarlatensis dicecesis, 208 b. — eccle- 
sia in cathedralem erecta, 349 e. 
Le diocese de Sarlat (Dordogne). 

Sarlatum, 730 d. Sarlat (Dordogne). 

Sarmonvilla, 614 m. Salmonville-le- 
Sauvage (Seine-Inf. ar Rouen, c” 
Darnetal , c* Servaville). 

Sarnacum , 723 g. Les Vaua-de-Cernay 
(Seine-et-Oise, ar. Rambouillet , 
ce” Chevreuse, c” Cernay-la-Ville). 

Sarqueuz (Ecclesia de), diaec. Rotho- 
magensis , 271 €. Serqueux (Seine- 
Inf. ar. Neufchatel-en-Bray, c” 
Forges). Cf. Sarquex. 

Surquex, 639 g. V. Sarqueuz. 

Sarraceni, 110 c. 111 €. 115. 117 
g. 119 f.j. 120¢. dh. 121g. bh. 
122 d.e. f.j. 123 c. 153 e. 156 a. 
e. f. g. bh. j. k. 159 a. 163 j. 173 
eh. 177 a. c. d. 181d. 195 h. j. 
k. 197 b. 214 f. g. hb. j. 217 g. h. 
920 h. 221 a. d. f. 450 c. Sarra- 
cenorum civitas, Nuceria, 221a.— 
exercitus, 121 c. 177 b. — gens, 
11ga. Sarraceni Hispaniam fere to- 
tam occupant , 407 b. An. 123gcum 
Ricardo comite, Anglorum regis 
fratre , pro octo annis treugam com- 
ponunt, 110 e. f. An. 1245 crux 
adversus eos pradicata, 400 j. An. 
1249, crucesignalis appropinguan- 
tibus, Damietam linquunt, 120 b. 
c. 135 d. 214 d. 469 c. Ludovi- 
cum IX cum duobus fratribus suis 
ac multis baronibus Francie ca- 
piunt Damietamque recuperant, 
155 |. 1977 d. e. 196a. b. Apud 
Massoram magnam Christianorum 
stragem faciunt, 121 d. e. Multi 
inter eos a Ludovico IX ad veram 
fidem conversi, 14 k. 65h. 162 d. 
195 h. A crucesignalis e patrimo- 
nio S. Petri pulsi, 405 a. An. 1291 
Acram destruunt, 426 e. Sarraceni 
de Rocheriis contra Carolum de 
Francia rebellant, 218 f. g. n. 12. 
V. Saraceni, Sarrasins, Sarrazine 
(la gent). 

Sarrasins , Sarrazins, 14 j. k. 19 f. g. 
h. j. 20 e.g. —21d.g. 25e. ag 
a. j. 30 45 d. h. j. k. 46 b. c. d. 
h. 47 c. d.e. f. 48 b. —k. Ag f. 

g. j. k. — 50). Sia.c.d. f. 52a. 
b.e. 53b. — 54 c. 55 ce. — 1. 56 
a.—h. 62 f. 65 e. 66 k. — 67 a. 
h. 73k. 7he. fh. k. 75 a. b. c. 
e. f. j. 76 b. e. g. h. k. 77 a. 
78 1. 79 £. k. 80 £82 a.e. 85 f. g. 
h. 96 b. 99 b. 443 g. — (Messages 
des), 73 d. — j. — (Ost des), 73 
k. — (Princes des), 14 f. — d’O- 
rient, 19 d. — de Puille, 25 c¢. — 
des parties de Syrie, gg a. V. Sara- 
ceni, Sarraceni, Sarrazine (la gent). 

Sarrazine (La gent), 65 e. 76 e. 82 
d. f. g. 

Sarrazini Castrum, a Raimundo VII, 
comite Tholosano, obsessum, 108 
b. Castel-Sarazin (Tarn - et-Ga- 
ronne). 

Sarriencuria , 


624 k. Seraincourt 


TOME XXIll. 


INDEX GEOGRAPHICUS, 


(Seine-et-Oise, ar. Pontoise, c’ 
Meulan). Cf: Supplicii (S.) de Sa- 
raincort ecclesia, 

Sassavilla (Ecclesia de), dicec. Rotho- 
magensis, 293 j. Sasseville (Seine- 
Inf. ar. Yvetot, ce” Cany). Cf. 
Saxevilla. 

Satalie gurges, 180 c. Satalie (Ana- 
tolie). 

Saturni (S.) de Bui ecclesia, dice. 
Rothomagensis, 322 a. Buhy (Seine- 
el-Oise, ar. Mantes, ec” Magny). 

Saucai, 616 a. V. Sacei. 

Saucavilla (Molendinum de), 438 e. 
V. Saukevilla. 

Saucei, 617 ©. 

Sauceium, 706 c. V. Sacer, Saceium. 

Sauceio (Ecclesia de), dicec. Constan- 
tiensis, 494 b. 533 a. Saussey 
(Manche, ar. et ce” Coutances). 

Sauceio (Ecclesia de), dicee. Kothoma- 
gensis, 264 h. Sauchay (Seine-Inf. 
ar. Dieppe, c” Envermeu). Cy. 
Marie (B.) de Sauceio ecclesia. 

Sauceium ultra Auduram et infra Ci- 
siacum, 625 h. j. k. m. 626 a. 
Saussay (Eure-et-Loir, ar. Dreux , 
c™ Anet). 

Sauceium. V. Martinus (S.) de Sauceio. 

Saucella , 664, m. Saucelle (Seine-et- 
Oise, ar. Etampes, c” Milly, c™ 
Prunay). 

Sauceosa Mara feodum, 708 |. Saus- 
sezemare (Seine-Inf. ar et ce" Neuf- 
chatel , c™ Flamets-Frétils). V. Sa- 
licosa. 

Sauchevrol, 535 d. V. 
(Ecclesia de ). 

Saukevilla, 435 a. Sauqueville (Seine- 
Inf. ar. Dieppe, c” Offranville). 
Cf. Saucavilla. 

Sauly (Feodum de), 641 e. 

Saumarches (Feodum de), 713 e. 
Saulx-Marchais (Seine-ct-Oise, ar 
Rambouillet, c’" Montfort -lA- 
maury ). 

Saumur (Feodum apud), 666 d. Se- 
mur (Cher, ar. Bourges, c” Cha- 
rose, c™ Saint-Ambroix ). 

Sauquane , 617 j. 

Sausemesnillo (Ecclesia de), 519 j- 
Saussemesnil (Manche, ar. et ce Va- 
lognes). Cf. Sauxemesnillum. 

Sausetot (Ecclesia de), dicec. Rotho- 
magensis, 288 I. Sassetot-le-Mau- 
conduit (Seine-Inf. ar. Yvetot, c” 
Valmont). 

Saasetot (Ecclesiade), diaec. Rothoma- 
gensis , 303 j. Sassetot-le-Mal-Gardé 
(Seine-Inf. ar. Dieppe, c”” Bacque- 
ville). Cf. Sauxetot. 

Sauveterre, 97 j- Sauveterre-de-Béarn 
(Basses-Pyrénées, ar. Orthez). 

Sauvilla, 643 ce. 

Sauxemesnillum, 536 -h. 
mesnillo (Ecclesia de). 

Sauxetot, 641 f. 642 f. 644 j. Sasse- 
tot-le-Mal-Gardé (Seine-Inf. ar. 
Dieppe, c” Bacqueville). Cf. Sau- 
setot. 

Savari Alnoi, 652 ¢. Savriennois ( Aisne, 
ar. Saint-Quentin, ce” Saint-Simon, 
c”* Flavy-le-Martel). 

Saveia villa , 665 f 

Savenat, 699 c. 

Savenayum, 701 c. 

Savi, 646 e. n. A. Savy (Aisne, ar. 
Saint-Quentin, c* Vermand). 

Saviere, 675 b. c. Le ru de Savieres , 
afl. de 'Ouregq. 


Savigneinm , Savigneio (Ecclesia de), 


Saltu: Capri 


V. Sause 


905 


diec. Abrincensis, 500 c. 533 e. 
Huc corpora SS. Vitalis, Guillelmi 
et aliorum translata, 213 g. Savi- 
gny (Manche, ar. Mortain, c” le 
Teilleul). V. Savigniacum. 

Savigniacense capitulum. Ibi Radul- 
phus, dominus Filgeriarum , se- 
pultus, 586 a. V. Savigneium. 

Savigniacensis ecclesia, 584 c. d. e. 
V. Savigneium. 

Savigniacum, 589 c. k. |. 5go d. 
5g2 e. 593 c. k. 594 b. c. 595 a. 
c. |. 600 e. 601 b. f. m. 603 1. 
671 e. Ibi flamme miraculose vi- 
dentur, 595 j. k. l. Ibi sepeliuntur 
Willelmus, Abrincensis episcopus , 
585 c. et Agatha, domina de Bas- 
seliis, 586 h. j. Huc venit Ludovi- 
cus IX, 585 k. V. Savigneium. 

Savigniacum, 600 e. Saint-Jean-de- 
Savigny (Manche, ar. Saint-L6, c”" 
Saint-Clair). 

Savigniacum Vetus, 592 d. 593 d. 
5g6 g. G01 h. 602 d. 603 d. 604 a. 
605 a. b. Savigny-le-Viewx (Man- 
che, ar. Mortain, c” le Teilleul). 

Savigniacum super Orge, 670 k. Sa- 
vigny-sur-Orge (Seine-et-Oise, ar. 
Corbeil , c’* Lonjumeau ). 

Savoie ( La terre de), 87 d. 

Sawarvilla (Ecclesia de), diac. Ro- 
thomagensis, 243 c. Servavilie-sur- 
Ry (Seine-Inf. ar. Rouen, ce” Dar 
netal). 

Saxevilla, 436 j. V. Sassavilla. 

Saxis (Locus de), 211 ©. 

Saxonia, 117 ¢.17g a. 181 e. La Saxe 
(Allemagne). 

Scalis (Ecclesia de), diawe. Rothoma 
vensis, 246 e. Ecalles-sur-Cailly 
(Seine-Inf. ar. Rouen, ce’ Buchy, 
c" Estouteville-Ecalles ). 

Scalis (Ecclesia de), dieee. Rothoma- 
gensis, 252 g. Ecalles-sur-Villers 
(Seine-Inf. ar. Rouen, ec” Duclair, 
c™ Villers-Ecalles ). 

Scallehan (Molendinum de), 551 j. 

Scatalenchis (Aqua de), 211 a. — 
(Prioratus de), mensa abbatis Mois- 
siacensis unitus, 211 c. Escatalens 
(Tarn-et-Garonne, ar. Castel-Sar- 
rasin, c°" Montech). 

Scelerinus (S.), 637 e. 716 ¢. Saint- 
Cénery-le-Giré (Orne, ar. et ec” 
Alencon). 

Scolastica (S.), 610 h. 611 j. k. 
612 f. 617 |. 618 c. d. e. B20. 
706 h. 716 ¢.d. Sainte-Scolasse-sur- 
Sarthe (Orne, ar. Alencon , c” Cour- 
temer). 

Scripintot (Tractus de), 437 f. Ecre- 
pintot (Seine-Inf. ar. Le Havre, 
ce" Criquetot-l’Esneval ). 

Scurelli feoda apud Rugles, 617 g. 
Ecureuil (Eure, ar. Evreux, c” et 
c™ Rugles). 

Sebastiani (S.), ecclesia, diaec. Con- 
stantiensis, 502 c. 533 c. Saint- 
Sébastien-de-Rays (Manche, ar. 
Coutances, c”" Peériers). 

Sebevilla, ecclesia dicec. Constantien- 
sis in decanatu de Plano, 537 d. 
Sébeville (ar. Valognes , c’" Sainte- 
Mere-Eglise). 

Sebostecluse, 647 k. 

Secana, 233 c. 236 e. 623 c. 698 c. 
701 h. Ejus origo, 382 g. Malti 
clerici Parisienses ejusdem flucti- 
bus submersi, hag c. La Seine, 
fleuve. Cf. Sainne, Seine, Se- 
quana. 


114 








906 


Secana de Mosterolio burgus , 663 e 
V. Mosterolium. 

Seche Bruiére, 678 yg. Seichebriéres 
(Loiret, ar. Orléans, ce” Chateau- 
neuf-sur-Loire), Cf. Sicca Brueria 

Secile (Le royaume de), 23 g. 24 a. 
g. 25a. Soe. h. j. daa. 38 b. ec. 

e. 39 d.e. 53 b. 58 h. 68 e. — 6g c. 
82 f. 84 d. 100 j. V. Sezile, Sicilia. 

Seciliens, 101 b. Les Siciliens. 

Secille (Royaume de), 58 e. 61 g. 82}. 
85 d. g. 100 k. ion b. ec. j. n. 5. 
102 a. f. ¢. h. i. 103 d. f. V. Si- 
cilia. 

Segné (Feodum de), 610 g. 

Seqnes (Molendina ad), 627, n. 27. 

Seqy, 389 e. n. 2. 393 a. Sigy (Seine- 
Inf. ar. Neufchatel, ec" Argueil ). 
Cf Sigi. 

Sehyervilla (Ecclesia de), diac. Ro- 
thomagensis , 255 j. Siervelle (Seine 
Inf. ar. Rouen, c*" Cleres). 

Seine (La riviére de), 353 a. e. £. 
354 b. Cf. Secana. 

Sellonis villa, diac. Rothomagensis , 
248k. Saint-Aubin-de-Scellon (Eure, 
a Bernay, ce” Thiberville). 

Semermesnil (Ecclesia de), dicec. Ro- 
thomagensis, 266 c. Semermesnil 
(Seine-Inf. ar. Neufchatel-en-Bray, 
ec" Londinieres ). 

Senecaium, 666 b. Sennegay (Cher, 
ar. Bourges, ce" Levet). Cf. Sene 
zaium 

Senenses, 196 | Habitants de Sienne 
(Italie ) 

Senevilla (Ecclesia de), dicec. Retho- 
magensis, 287 c¢. Senneville-sur- 
Kécamp (Seine-Inf. ar. Yvetot, c”" 
Valmont). Cf. Sainevilla. 

Senezaium, 667 d. V. Senecaium. 

Senis a Carolo de Francia agressa, 
218 ¢. Stenne (Italie). 

Senliz, 799 f. 809 d. 815 e. B18 ©. 
— (Prapositura de) , 770 e. j. Sentis 
(Oise), Cf: Silvanectis. 

Senonches, Senonchiis (Terra de). 
751 ad. on 27- 766 a. Senonches 
Eure-et-Loir, ar. Dreux) 

Senonensis baillivia, 680 ¢. 754 hb. 
760 k.—civitas 651 h.— conven- 
nus Fratrum Predicatorum , 189 [. 
— mensura, 663 j. — provincia 
ecclesiastica Clementem IV implo- 
rat ne decima, belli sacri causa, 
Ludovico IX a summo pontifice 
concedatur, 219 a. —220 ¢. V. Se- 
nones. 

Senones, 343 a. 662). k. 1. m. 663 b. 

d. 684 c. 722 |. Hue S. corona 

spinea delata, 400 e. Huc milites 

abbatis S. Michaelis, regis jussu, 
congregati, 571 h. [bi Margarita 
de Provincia in reginam Francie 

inuncta, 143d. Senonis pons, 663 

b. Sens (Yonne). V. Senonensis 

baillivia, Sens, Senz. 

novilla, Senouvilla, 609 ¢. — (Ec- 

clesia de), 517 g. 538 g. Senoville 

(Manche, ar. Valognes, c” Barne- 

ville). 

Sens, Senz, 88 a.799 f. 809 d. 813d 
— ( Bailliage de), 818 c. V. Seno- 
nensis ballivia, Senones. 

Senuna (Fluvius de), 600 h. La Se- 
lune, riviere (Manche). V. Seuna. 

Seoncort (Tallia de), 653 c. — Senr- 
court (Aisne, ar. in 
Chauny. 

Septem Fratribus (Ecclesia de) , diec. 
Constantiensis , 507 d. 535 b Sept- 


5 


= 


Laon, c”" et ¢ 


GROGRAPHICUS. 


on 


INDEX 


I'réres (Calvados, ar. 
Saint-Sever). 

Septem Molis (Ecclesia de) , dice. Ro- 
thomagensis, 261 j. Sept-Meules 
(Seine-Inf. ar. Dieppe, c** Eu). 

Sequana, 138 b. 145 b.d. 333d. 425 
f. 6401. Exundans per merita beate 
Genovefie intra alvei fines restricta , 
136 h. — 138 f. Exundans Rotho- 
magi, 343 a. 346d. 3551. Plerique 
poutes exundantis Sequane flucti- 
bus abrupti. La Seine. V. Secana. 

Sequigni (Griagium de), 672 h. — 
(Nemus de),672 k. Séquiqny (Seine- 
et-Oise, ar. Corbeil, e* Arpajon). 

Sequigniacum, 674 e. V. Sequigni. 

Seranz-le-Bouteillier (Parrochia de), 
in dicec. Rothomagensi , 323 c. V. 
Serenz. 

Serenz , 712 |. Serans (Oise, ar. Beau- 
vais, ce Chaumont). V. Dionisii (S.) 
de Serano, et Nicholai (S.) de Se- 
renz ecclesia. 

Serco (Ecclesia de), diceee. Constan- 
liensis, in decanatu Guerneroii, 
519 g. Sereg (Iles normandes). 

Serevilla (Ecclesia de), dicee. Rotho- 
magensis, 292 e. Serville (Seine- 
Inf. ar. Le Havre, ec Goderville, 
c™’ Daubeuf-Serville). 

Seri, 650 a. — (Decima de), 719 g. 
Séry (Oise, ar. Senlis, ec" Crépy). 
Seri (Vinagia de), 654 b. Sery-les- 
Méziéres ( Aisne, ar. Saint-Quentin, 

ec" Ribemont. 

Serico Fonte (Ecclesia de). V. Dioni- 
sius (S.). 

Sern (‘Terra de) ,672 d. Cerny (Seine- 
et-Oise, ar. Etampes, ec" La Ferteé- 
Alais). 

Seroucort, 646 ¢. d. j. 647 g. Serau- 
court (Aisne, ar. Saint-Quentin, 
ce" Saint-Simon). 

Serpentem (Manerium ad) apud Pari- 
sius, a monasterio Fiscannensi vin- 
dicatum. 431 h. n. 15. 

Serrée (La), 382 j. La Sarraz (Suisse, 
c* de Vaud). . 

Servigneio (Ecclesia de), diac. Con- 
stantiensis, 495 k. 532 j. Serviqny 
(Manche, ar. Coutances, ec” Saint- 
Malo-de-la-Lande). 

Servilla. Ibi Johannes ,S. Catharine de 
Monte abbas, natus, 412d. n. 3. 
Sierville (Seine-Inf. ar. Rouen, 
ce" Cleres). 

Sesanne, villa a baronibus cum Theo- 
baldo IV _ bellantibus combusta, 
hag d. Sézanne (Marne, ar. Eper- 
nay). V. Sezanne. 

Sesne (Molendina ad), 627 j. n. 27. 

Sesselin Capella , dicec. Constantiensis , 
506 j. La Chapelle-Cecelin (Man- 
che, ar. Mortain, c” Saint-Pol). 

Sessevilla, 636 d. 711 j. 717 b. Ces- 
seville (Eure, ar. Louviers, ce” Le 
Neubourg ). 

Sessi ( Villa de), 654 e. j. Sissy (Aisne, 
ar. Saint-Quentin, ce’ Ribemont). 

Setfonz, 663 j. 664 d. Sept-Fonds 
(Yonne, ar. Joigny, ce Saint-Far- 
geau). 

Setfors, 656 d. Sept-Fours (Somme, 
ar. Montdidier, c Roye, ec” Re- 
thonvillers). 

Setronse, 664 |. 

Seuna, 572 g.n. 3. La Selune. V. Se- 
nuna 

Seuri# cortillum, 528 h. 

Severinus (S.) 722 e. Cf Severinus 
S.) Castri Nantonis. 


Vire, c 


Severinus (S.) Castri Nantonis, 723c. 
Cf. Castrum Nantonis, Severinus 
(S.). 

Severini (S.) de Oeimvilla ecclesia, 
dlieec. Rothomagensis, 321 ¢. Oin- 
ville (Seine-et-Oise, ar. Mantes, 
ec" Limay). Cf. Oinvilla. 

Severini (S.) de Porchenvilla eccle- 
sia, dicec. Rothomagensis , 320 b. 
Porcheville ( Seine - et-Oise , ar. 
Mantes, c” Limay). 

Severius (S.), 694 e. V. Severus (S. } 

Severus (S.), 534 j. 737 a. n. 3. 
Severi (S.), abbatia, 532 f. 539 j 
— ecclesia, 502 g. Saint-Sever (Cal- 
vados, ar. Vire). V. Severinus (S.) 
Severius (S.). 

Severi conventus Fratrum Praedicato 
rum an. 1282 erectus, 188 b. 
Saint-Sever (Landes). 

Severi (S.), juxta Rothomagum ec 
clesia, 232 a. Saint-Sever (Seine 
Inf. ar. c* et ce” Rouen). 

Sevis (Ecclesia de), diec. Rothoma 
gensis, 258 j. (Seine-Inf. ar. 
Dieppe, ce” Bellencombre). 

Sey (Guionagium de), 655 b. 

Sez (L’eveschié de), 6g d. V. Sagium. 

Sezanne , 813. (Marne, ar. Epernay). 
Cf. Sesanne. 

Sézile, Sezille, 25 a. Ag k. 50 a. Si 
cile. V. Sicile. 

Siau, 653 h. 689 k. Sceauax (Loiret, 
ar. Montargis, c" Ferriéres ). 

Sicca Brueria ,678 1. —(Feodum de), 
679 h. Cf. Seche Bruiére. 

Sicco Equo (Feodum de), 624 1. 
Saint-Germain de-Secqueval (Seine- 
et-Oise, ar. et c°” Mantes, c”* Guer 
ville). 

Sictle ( Royaume de), 80 j.k. V. Sicilia 

Sicilia, 108 j. 341 ©. 345 f. 405 d 
Siciliw regnum, 116 b. d. 216 f. 
217 j. 220j. 221 e. f. 345 d. A 
Manfredo expugnatum, 216 d. 
340 e. f. Carolo, comiti Andega- 
vensi, collatum, 216. et ab eo in 
suam ditionem redactum, 217 a. 
344 b. fk. 481 j. A Petro de Ara- 
gonia occupatum, 344 b. Ibi Lu- 
dovici IX carnes sepultew, 175 j. 
Cf. Cecilia, Cecile, Cécille, Cézile, 
Cézille, Sécile, Séecille, Sicile, Si- 
licie. 

Siculi, a Carolo de Francia gravati, 
ad Petrum de Aragonia se conver- 
tunt, 345 f.—344a. Salernie prin- 
cipem ante Neapolim an. 1284 de 
bellant et capiunt, 345 b. 

Sigeio (Ecclesia de), dicec. Rothoma 
gensis, 240 k. V. Sigi. 

Sigi, 639 e. f. g. j. k. Sigy (Seine- 
Inf. ar. Neulchatel-en-Brai, ce" Ar 
gueil). Cf. Vostre-Dame (L’autel) , 
au prieuré de Sigy, Segy, Sigium. 

Sigium , 629 b. V. Sigi. 

Signi (Nemus de) , 721 a. 

Siletot, 645 1. Sidetot? (Seine-Inf. ar. 
Rouen, ec” Paully, ce Le Mesnil- 
Banneville). 

Silicite, 53 b. V. Sicilia. 

Sille, 635 d. 

Sillei Guillelmi parochia. V. Stephani 
(S.) Sillei Guiilelmi parochia. 

Silli (Feodum de), 667 e. 

Silliacum, 675 b. Silly-la-Poterie 
(Aisne, ar. Chateau- Thierry, c” 
Neuilly-Saint-Front). 

Silvanectensis baillivia, 759 e. — cas- 
tellania, 687 g. — civilas, 681 h 


V. Silvanectis. 











ib haba Am 


Silvanectis , Silvanectum, 684 c¢. 7221. 
[bi concilium provinciale an. 1310 
celebratum, 347 k. Senlis (Oise). 
Cf. Senliz , Silvanectensis baillivia. 

Silvestri (S.) eeclesia, diaee. Rotho- 
magensis, 286 . Saint - Sylvestre 
(Seine-Inf. ar. Le Havre, c” Lil- 
lebonne , c™ Grand-Camp). 

Simone (Domus de S.), 646 1. Saint- 
Simon ( Aisne, ar. Saint-Quentin). 

Simphoriani (S.) ecclesia, 515 j. 
538 d. 597 e. Simphoriano (Feo- 
dum de S.), 776 e. S. Symphorien 
(Manche, ar. Coutances, c”" La 
Haye-du-Puits ). 

Sindonii (S.), ecclesia, diaee. Rotho- 
magensis , 256 j . Saint-Saens (Seine- 
Inf. ar. Neufchatel-en-Bray ). 

Sion, mons, 149 e. (Palestine). 

Sirie, 39 f. 80 e. V. Syrie. 

Sisi, Sissé, Sisseium, Sissi, 617 f. 
7itk. 714j. 715). 7161. Cissey 
(Eure, ar. Evreux, c” Saint-André, 
c™ Grossceuvre ). 

Sistaricense capitulum provinciale 
Predicatorum an. 1270 celebra- 
tum, 185 h. — Sistaricensis con- 
ventus Predicatoruman. 1247 erec- 
tus, 191 f. (Sisteron, Basses-Alpes). 

Sivraium, 668 e. Civray (Cher, ar. 
Bourges, c** Charost). 

Soclatum, 668, n. 2. 

Sodoma, 172 g. Sodome (Palestine). 

Soendria, 623 f. 

Soiliaci castellania, 720 1. Sully-sur- 
Loire (Loiret, ar. Gien). ; 

Soisiacum, 664 e. Soisy-sur-Ecole? 
(Seine-et Oise, ar. Etampes, c™ 
Milly). 

Soissons, 789 d. et n. 25. 8135 a. 
(Aisne). Cf: Suessiones. 

Sola, 533 c. 612 e. V. Soule. 

Solaigi (Molendinum de), 671 e. 

Solengi, 616 j. Soulangy (Calvados, 
ar. etc" Falaise). 

Solengia (S.), 665 g. 1. Sainte-Solange 
(Cher, ar. Bourges, ec” Les Aix- 
d’Angillon). Cf: Solonge (S.). 

Solengiacum, 665 f. g. h. Solengiaco 
(decima de) 667 c. Soulangis 
(Cher, ar. Bourges, c” Les Aix- 
d’Angillon). Cf. S. Michael de So- 
lengiaco. 

Solente, 656 c. (Oise, ar. Compiégne, 
ce” Guiscard). 

Soliniacum, 709 c. Subligny? (Man- 
che, ar. Avranches, c” La Haye- 
Pesnel). 

Solleriis (Feodum de), 755 k. Soliers 
(Calvados, ar. Caen, ce” Bourgué- 
bus). 

Solonge (Mota de S.), 666 g. V. Solen- 
gia (S.). 

Solu (Boscum de) 654 b. 

Sonjons, 638 a. Songeons (Oise, ar. 
Beauvais). 

Sonmeisnillo (Ecclesia de), diac. 
Rothomagensis, 293 j. Sommesnil 
(Seine-Inf. ar. Yyetot, c’® Ourville). 

Sooment, 638 e. Saumont-la-Poterie 
(Seine-Inf. ar. Neufchatel, c* For- 
ges). V. Soomonte (Ecclesia de). 

Soomonte (Ecclesia de). V. Dionisius 
(S.) de Sooment. 

Soplet (S.), 670 h. Saint-Soupplets 
(Seine-et-Marne, ar. Meaux, c™ 
Dammartin ). 

Sor (Feodum au), 512 b. 

Sora Terra, 659 k. Solterre (Loiret, 
ar. Montargis, ec” Chatillon-sur- 
Loing) 


INDEX GEOGRAPHICUS. 


Sordeval (Keclesia de) , dicec. Constan- 
tiensis, 504 b. Sourdeval-les-Bois 
(Manche, ar. Coutances, c” Ga- 
vray). Cf. Surda Vallis. 

Sordun, 382 a. Sourdun (Seine-et- 
Marne, ar. Provins, c” Villiers- 
Saint-Georges). 

Sorel (Molendinum de), 664 f. So- 
relli medietas , 664 h. Sorelli terra, 
680 f. 

Sorel, 647 m. Sorel-le Grand (Somme , 
ar. Péronne, c” Roisel). 

Sorenc ( Ecclesia de), diac. Rothoma- 
gensis, 207 |. Soreng (Seine -Inf. 
ar. Neufchatel-en-Bray, ec” Blangy, 
c™ Monchanx-Soreng ). Cf. Soren. 

Soren (Feodum de), 718 h. V. Sorenc. 

Sorme , 636 e. 

Sortiquinvilla (Ecclesia de), diac. 
Rothomagensis, 287 h. Sorguain- 
ville (Seine-Inf. ar. Yvetot, c” 
Valmont). 

Sortoevilla, Sortouvilla (Ecclesia de) , 
522 b. 536 h. Sortosville (Manche, 
ar. Valognes, ce" Montebourg). 

Sortoouvilla, Sortouvilla (Ecclesia 
de), 517 h. 538 g. Sortosville-en- 
Beaumont (Manche, ar. Valognes , 
c”" Barneville). 

Sortoovilla, Sortovilla, 711 h. 717 a. 
Surtauville (Eure, ar. et ce” Lou- 
viers ). Cf. Sotovilla, Supertoo- 
villa. 

Sotevast (Ecclesia de), 528 a. e. 536 c. 
Soltevust (Manche, ar. Valognes, 
c™ Bricquebec). 

Sotevilla, 434 j. 60g c. 701 h. j. 

709 j- 

Sotevilla ( Ecclesia de), 526 g. 536 c. 
Sotteville (Manche, ar. Cherbourg, 
c” Les Piecux). ; 

Sotevilla (Feodum de), 772 n. 12. 
Sotteville-lez-Rouen (Seine-Inf. ar. 
Rouen, ce" Grand-Couronne). 

Sotevilla juxta Pontem Arche, Sote- 
ville jouste le Pont del Arche, 390 c. 
!. 615 e. n. 1. — (Ecelesia de), 
248 d. Sotteville-sous-le-Val (Seine- 
Inf. ar. Rouen, c® Elbeuf). 

Sotevilla (Ecclesia de), dicec. Rotho- 
magensis, 293 b. Sotteville-sur- 
Mer (Seine-Inf. ar. Yvetot, c™ 
Fontaine-le-Dun). 

Sotovilla, 711. n. g. V. Sortoovilla. 

Soule (Ecclesia de), dicec. Constan- 
tiensis, 4gg g. Soules (Manche, ar. 
Saint-L6, ec" Canisy). Cf. Sola. 

Soultre (Chastel de), 384 c. Sutri 
(Italie). 

Sovenai, 634 e. 

Spernacum a baronibus cum Theo- 
baldo IV. bellantibus combustum, 
4ag d. Epernay (Marne). 

Spineta (Ecclesia de). V. Maria (S. ) 
de Spineta ecclesia. 

Spineto (Ecclesia de), diaee. Rotho- 
magensis, 252 c. Epmay-sar-Du- 
clair (Seine-Inf. ar. Rouen, c°" 
Duclair ). 

Spineto (Ecclesia de), supra Gama 
chiis , dicec. Rothomagensis, 268 c. 
Epinay (Seine-Inf. ar. Neufchatel, 
c” Blangy, c’’ Monchaux-Soreng). 

Spinetum, 433 c. 621 1.702 e. 7201. 
Spineto (Feodum de), 697 d. 

Spinetum, 633 j. Epinay-sur-Odon 
(Calvados, ar. Caen, ce” Villers- 
Bocage). 

Spinetum 635 j 

Spinevilla (Ecclesia de), diac. Ro- 
thomagensis, 293 a. Epineville-sur- 


907 
Mer (Seine-Inf. ar. Yvetot, c” 
Fontaine-le-Dun, c" Sotteville-sur 
Mer). 

Spiritus (S.), in ecclesia Constantiensi 
capellania, 542 f. 

Spissa, 610 j. 

Stabula, 436 g. h. Stabulis (Aqua de), 
433 d. Saint-Germain-d'Etables 
(Seine-Inf. ar. Yvetot, ec" Lon 
gueville). 

Stagno (Molendinum de), 528 ¢. 

Stamp, 625 h. 664 k. 674 j. 682 c. 
722 g. Stampensis baillivia , 766 b 
769 a. —castellania, 689 ¢..771 4 
— prapositura, 770 j. Etampes 
(Seine-et-Oise ). 

Starle, 383 m. Staggia (Italie). 

Stephani (B.) altare in ecclesia Ro 
thomagensi , 374 |. 

Stephani (S.) capella in monasterio 
Gemeticensi, 41g g. 423 e. Cf 
Gemmeticense claustrum. 

Stephani (S.) in ecclesia Constan- 
tiensi capellania, 542 f. 

Stephani (S.) ecclesia, dice. Rotho 
magensis, 254 g. Saint-Etienne - 
le-Vieux, nunc Auzouville-l’ Esne- 
val (Seine-Inf. ar. Yvetot, ce" Yer 
ville). 

Stephani (S.) manerium ad abbatiam 
S. Wandregisili pertinens , 376 g. 

Stephani | (S.) parrochia, 252 d 
Saint- Etienne-de-la-Grande- Eqlise , 
a Rouen. 

Stephani (S.) de Montibus ecclesia , 
dicee. Rothomagensis, 325  b 
Monts (Oise, ar. Beauvais. ce” 
Méru). 

Stephani (S.) Senonensis ecclesia. 
Huc S. Corona spinea delata, 400 e. 

Stephani (S.) Sillei Guillelmi paro- 
chia, 594 f. Sillé-le- Guillaume 
(Sarthe, ar. Le Mans). 

Stephani (S.) de Syndovilla ecclesia, 
dice. Rothomagensis, 254 h. Ct- 
deville (Seine-Inf. ar. Yvetot, ce" 
Yerville). 

Stephani (S.) de Valle Corbun eccle 
sia, diec. Rothomagensis, 306 h. 
Valcorbon (Eure, ar. Les Andelys , 
c”" Kcos). 

Stephani (S.) de vico Tonellariorum 
Rothoma gensis ecclesia, 231 b. 
Saint - Etienne - des - Tonneliers, a 
Rouen. 

Stevilla (Feodum de), 772 g. n. 12 
Forte Esteville (Seine-Inf. ar. 
Rouen, ec’ Cleéres ). 

Stoborga (Villa de), 472 f. n. 6. 

Strepiniacum (Ecclesia S. Martini 
juxta), 313 e. Saint-Martin-du-Bose 
(Eure, ar. Les Andelys, c” et c™ 
Ktrépagny ) 

Suessionensis civilas, 681 h. V. Sues 
siones. 

Suessiones, 723 b. 731 ¢. Suessionis, 
684 c. Soissons (Aisne). Cf. Sois 
sons, Suessionensis civitas 

Suhart feodum, 633 k. 

Sulies, 638 b 

Sulpicii (S.) grangia, 630 h. Saint- 
Sulpice (Qise, ar. Beauvais, ce" Le 
Coudray -Saint-Germis, ce” Flava- 
court). 

Sulpicius (S.) Bituricensis, 723 c. 
Saint-Sulpice, a Bourges (Cher). 
Sulpicii (S.) de Sailliaco ecclesia, 
dicec. Rothomagensis , 320 f. Sailly 
(Seine-et-Oise, ar. Mantes, c” Li- 

may). V. Salli. 

Summeriaco (Ecclesia de), diac. Ro 


114. 





— 


~ 


- = on - 
Pe 


ee 


ore 


| 
i 
dj 





908 


thomagensis , 270 h. Sommery 
(Seine-Inf. ar. Neufchatel-en-Bray, 
ce” Saint-Saens). Cf. Sunmeri. 

Sanmeri, 63g |. Sommery. V. Sum- 
meriaco (Ecclesia de). 

Supertoovilla, 636 b. Surtauville 
(Eure, ar. et c* Louviers). V. Sor- 
toovilla. 

Suplicius , Supplicius (S.), 633 j. 
702 f. Saint-Salpice (Calvados, ar. 
etc Bayeux, c” Saint-Vigor-le- 
Grand). 

Supplhieti (S.) ecclesia, 325 }- V.S 
Supplicii de Chambors ecclesia. 
Supplic ii (S.) ecclesia, diaee. Rotho 
magensis, 264 h. Saint-Sulpice 
(Seine-Inf. ar. Dieppe, e™ Enver- 

meu, c™ Bellengreville). 

Supplicti (S.) ece lesia . diac. Rotho- 
magensis, 262 d. Saimt-Sulpice-sur- 
Yere (Seine-Inf. ar. Dieppe, ce" Eu, 
Saint-Martin-le-Gaillard ). 

Supplicii (S.) de Boscho Gyralmi ec 
clesia, diac. Rothomagensis, 307 
d. Bois-Jéréme-Saint-Ouen (Eure , 
ar. Les Andelys, c*" Ecos). 

Supplicii (S.) de Catevilla sea Wate- 
villa ecclesia, diac. Rothomagen- 
sis, 310 a. Vatteville (Eure, ar. 
Louviers, ec” Pont-de-I Arche). 

Supplicii (S de Chambors ecclesia , 
dicee. Rothomagensis , 325 ¢. Cham- 
bors (Oise, ar. Beauvais , c°* Chau- 
mont). Cf. Chambors. 

Supplicn (S de Charz ecclesia, dicec 
Rothomagensis, 315 b. — parro- 
chia, 318 k. Chars ( Seine-et-Oise , 
ar. Pontoise, c°" Marines). 

Supplicii (S.) de Fontanis (Keelesia) , 
chee. Rothomagensis, 242 c. Fon- 
tuine-Chétel (Seine-Inf. ar. Rouen, 
ce” Buchy, ec” Saint-Germain-des- 
Kssourts). 

Supplicii (S.) de Foresta ecclesia, 
diac. Rothomagensis, 306 c. Fo- 
rét-la-Folie (Kure, ar. Les Andelys, 
ec” Ecos). Cf. Foresta. 

Supplicii (S.) de Limez ecclesia , dicre. 
Kothomagensis, 319 h. Limay 
(Seine-et-Oise, ar. Mantes). 

Supplicii (S.) de Presbiteri Monte ec- 
clesia, diac. Rothomagensis , 308 
k. n. 7. Provemont (Eure, ar. Les 
Andelys, «” Etrépagny). 

Supplicii (S.) de Sagiaco ecclesia, 
clieee. Rothomagensis, 318 a. Sagy 
(Seine-et-Oise, ar. Pontoise, c°" 
Marines ). Cf- Sagi. 

Supplicii (S.) de Saraincort ecclesia , 
diac. Rothomagensis, 317 d. Se- 
raincourt (Seine-et-Oise, ar. Pon- 
loise , c”* Marines). Cf. Sarriencuria. 

Sur (La culé de), 83 j- Tyr Syrie). 
V. Thyr. 

Surci (Feodum et domanium de) apud 
Droencurt, 718 a. V. Droecort. 

Surda Vallis, 535 f. V. Sordeval. 

Surevilla, 634 bh. Surville (Calvados, 
ar. et ec” Pont Evéque). 

Surevilla ( Ecclesia de), 515 g. 538d 
Surville (Manche, ar. Coutances, 
ce" La Haye-du-Puits) 

Surrectio (S.), 639 k. 

Surrehaim, Surrehain, 633 g. 700 h. 
Surrain (Calvados, ar. Bayeux, ¢™ 
Trevieéres). 

Surtainvilla, Surthainvilla (Ecclesia 
de), 527 e. 5a8e. 536 a. Surtain- 
ville (Manche, ar. Cherbourg, c™" 
Pieux) 

Susanne (S.) ecclesia, 512 h. 538 b. 


\ 


INDEX GEOGRAPHICUS. 


Sainte-Suzanne (Manche, ar. Cou- 
tances, ce” Périers). 

Susanne, 384 c. Cesano (Italie). 

Susay. V. Petrus (S.) de Susay. 

Susse (La cité de), 87 d. Suze (Italie). 

Sutorum vicus Exolduni, 669 e. V. 
Exoldunum. 

Sydetot. V. Nicolai (S.) de Sydetot ec: 
clesia. 

Sydevilla, 536 b. Sideville (Manche , 

“ar. Cherbourg, c’" Octeville ). Cf. 
Syeevilla. 

Sydon, oppidum Syriz, a Ludovico IX 
munitum, 173 j. k. 174 b. Siden, 
(Palestine). Cf. Syndonie. 

Sydonius (S.), 698 a. b. 

Syeevilla (Ecclesia de), 526 d. V. 
Sydevilla. 

Symphoriani (S.) parochia, Constan- 
tiensis diave., 566 b. 567 j. Suint- 
Symphorien ( Manche, ar. Mortain, 
c™" Le Teilleul). 

Symphorien de Beauvais (L’abbaye de 
5.), 732 d. V. Betvacum. 

Syndonie, 14 f. V. Sydon. 

Syndovilla. V. Stephanus de Syndo- 
villa. 

Syovilla, Syouvilla (Ecclesia de), 
Sag j. 535 j. Siouville (Manche, 
ar. Cherbourg, ec” Les Pieux). 

Syria, Syrie, 15 b. 19 ¢. 80 e. 83 f. 
g. 84 b. 98a. gg b. 115d. e118 
g. 122 j. 123 c.f. 175 b. Ibi Lu- 
dovicus IX, libertate recuperata, 
quinque annis moratus, oppidis 
muniendis ac restaurandis vacat, 
65 h. 123 g. 16a d. 173). k. 


T 


Tabula, 657 c. Lataule (Oise, ar. 
Compiégne, ec” Ressons). 

Tacai, Taceium , 667 h. 668 k. Tas- 
say (Indre, ar. et ce Issoudun, ec’ 
Chouday ). 

Tachi (Decima de), 667 1. 

Taciacum, 668 n. 6. 

Taillebois (Allodia de) , 697 d.—(Feo- 
dum de), 694 c. (Orne, ar. Dom- 
front, c” Athis). 

Taillepié, Taillepied (Ecclesia de), 
514 j. 538 e. 568 g. Tuillepied 
(Manche, ar. Valognes, ¢”" Saint- 
Sauveur-le-Vicomte). 

Takeinbu (Feodum de) apad Gerin- 
curia, 628 h. j. 

Talenaium, 6:8 f. Talonney (Orne, 
ar. Argentan, ec” Le Merlerault, 
ce La Genevraie). 

Tallia, 517 b. 

Talvenda (Decanatus de), 534 j. 535 
a. Saint-Germain-de-Tallevende seu 
Tallevende-le-Grand (Calvados, ar. 
etc Vire). 

Tamervilla (Ecclesia de), 51g k. Ta- 
merville (Manche, ar. et ec" Valo- 
gnes). Cf: Thamervilla. 

Tancarvilla, 645 h. Tancarville (Seine- 
Inf.). Cf. Tanquarvilla. 

Taneium, 636 k. |. Le Tanny (Eure, 
ar. Bernay,c” Bruyere, c” Ferriere- 
Saint-Hilaire ). 

Tanquarvilla, Tanquervilla (Ecclesia 
de), diac. Rothomagensis 276 e. 
— (Feodum de), 529 j. 633 h. 
V. Tanearvilla. 

Tanu (Le), 535 g. (Manche, ar. 
Avranches, c" La Haye-Pesnel). 

Tanuto (Ecclesia de), dicee. Constan- 
tiensis, 504 h. V. Le Tanu. 


Taon , 634 b. 637 £. Thaon (Calvados . 
ar. Caen, e™ Creully). Cf. Taun. 
Taonaria, 604 . La Tanniere (Mayen- 
ne, ar. et c” Laval, c™ Saint-Ber 

thevin). Cf. Thaonaria. 

Tarasconensis conventus Fratrum 
Predicatorum an. 1256 erectus, 
119 ft. Tarascon ( Bouckes - du- 
Rhone). 

Tarbensis diacesis, 188 h. Diocése de 
Tarbes (Hautes-Pyrénées ). 

Tarensse , 383 g. Terenze (Italie). 

Tarentesia, in Provincia, 407 b. Mou 
tiers (Savoie). 

Targon (i codum de), 667 b. 

Tarotaat, 538, n. 15. 

Tartari, 114 bh. k. 115d. de g. 118 
f. Ungaria, Polonia, totaque Eu- 
ropa Orientalis ab eis vastata, Tur- 
cique debellati, 112 d — 115 e. 
1gd e. f. Korum duces, 115 e. 
— imperator magnus Cingisca, 
119 €.—princeps maximus qui vo 
catur Chaam, 117 k. 118 d. e. — 
nuncii, 1145 e. 117 e. V. Tartarie. 

Tartarie (La naseion de), gg ¢. — 
(Les seigneurs de), 78 b. Uf. Tar- 
tari, Tartariens. 

Tartariens, 73 g. h. j. gi e. £. gg a. 
b. e. d. Les Tartares. Cf. Tartarins, 
Tartres. 

Tartarins, 19 e. f. g. h. j. V. Tarta- 
riens. 

Tarires, 50 h, n. 4. V. Tartariens. 

Taumeriacum, 662 b. c. d. e. Tho- 
mery (Seine-et-Marne, ar. Fontai- 
nebleau, ec” Moret). 

Taun, 700 h,n. 7. V. Taon. 

Taurini (S.) ecclesia, dicec. Rothoma- 
gensis, 236 h. Saint-Tuurin-des-Ifs 
(Eure, ar. Bernay, c” Brionne, 
c™ Bos-Robert ). 

Taurini (S.) Ebroicensis abbatia, 540 
1. A Guilleberto Camerario feliciter 
recta, 466 h. j. Ibi Radulphus 
Grosparmi, episcopus Ebroicensis , 
consecratus, 467 b. V. Ebroice. 

Tebermesnil, 644 bh. Thibermesnil 
(Seine-Inf. ar. Yvetot, c” et c’’ Yer- 
ville). 

Teevilla, 536 d. V. Tevilla. 

Teidevilla (Ecclesia de), diac. Ro- 
thomagensis, 299 g. Tiddeville 
(Seine-Inf. ar. Dieppe, ce" Totes). 

Teil, 621 d. Le Theil (Calvados, ar. 
Vassy, ec Vire). 

Teilleman (Kcclesia de), dice. Ro- 
thomagensis, 234 d. Le Theille- 
ment (Eure, ar. Pont-Audemer, c™ 
Bourgtheroulde). 

Teillol, Abrincensis dicec. 600 b. 
603 a. b. 604 h. Tetlleul (Manche , 
ar. Mortain). Cf. Theleolum. 

Tela (Foresta de), 625 g. V. Teles. 

Teleium juxta Meduanam, 595 m. 
(Mayenne). 

Teles, 625 c. — (Foresta de), 630 I. 
631 a. Forét de Thelle (Oise, ar. 
Beauvais). Cf Tela (Foresta de), 
Telis (Boscus de). 

Telis (Boscum de), 625 e. V. Teles. 

Telleium, 605 d. 

Telorus (S.) 623 j. L 

Telvi (Feodum de), 628 c. Theuvy 
(Eure-et-Loir, ar. Dreux. c® Cha- 
teauneuf). Cf. Touviacum, Tovt. 

Temericort, Temincort (Ecclesia de), 
631 f, n. 4. Théméricourt (Scine- 
et-Oise, ar. Pontoise, c” Marines). 
Cf. Marie (S.) de Tericort ecclesia, 


Timericort. 











Tenalles {Advocatio de), 654 b 
Thenailles? (Aisne, ae. et ce” Ver- 
vins). 

Tendos ‘ Ecclesia de), dicec. Rothoma- 
gensis, 243 g. (Seine-Inf. ar. 
Rouen, c” Cléres, c’ Fontaine-le- 
Bourg). 

Tenechebrai (Ballia de), 697 h. Tin- 
chebrai (Orne, ar. Domfront). 

Teoil, 652 a. 

Teorius (S.), 673 1. 

Terti, 666 e. 667 b. c. 

Ternemare (Ecclesia de) , dicec. Rotho- 
magensis, 278 e. 643 f. Ténemare 
(Seine-Inf. ar. Le Havre, ¢” Go- 
derville, c"* Ecrainville). 

Terra Gasta, 612 h. 729 b. Terre- 
qatte (Manche, ar. Avranches, ¢” 
Saint-James). Cf: Laurentii (S.) ec- 
clesia, Terra Wasta. 

Terra promissionis, 110 e. 123 j. 
173 b. V. Terra Sancta. 

Terra sancta, 109 e. h.j. 111 d.114 
j. 117 e. 150 j. 155 g. 164 e. 
173 h. 174 ¢. 175 c.176c. 180¢. 
204 f. 205 g. 206 f. 217 a. f. g. 
h. 219 a. 396 b. 466 b. c. Terra 
sancta Iherosolymitana, 398 j. 
Multi Francie nobiles viri ad subsi- 
dium ejus cracesignati, 213 b. 
Hue an. 1248 prefectus Ludovi- 
cus IX, 400 j. 469 c. 481 e. k. 
Geoffroy de Sargines ei adminis- 
trande a Ludovico IX praepositus , 
15 a. Pecunia a monasterio Bec- 
censi data pro Terre sancle# pra- 
sidio, 460 a. Specie ejus adjuvande 
Pastorelli congregati, 395 d. e. 
4or k. Subsidio ejus a Frederico II 
morienti provisum, 469 c. Crux in 
defensionem ejus a Ludovico IX 
iterum suscepta, 158 k. Provincia 
ord. Fratrum Predicatorum, 184 
bh. Terra sancte Sarraceni, 400 j. 
La Terre sainte, la Palestine. Cf. 
Terra promissionis. Terre de pro- 
mission. 

Terra Wasta, 697 ©. 
V. Terra Gasta. 
Terre de promission (La), 14 e. 82 d. 

{. V. Terra sancta. 

Terre sainte (La), 14 d. k. 15 a. 39 
g. 67 f. 82 c. V. Terra sancta. 
Tesnerie , 662 a. Les Tesnieres. ( Loiret 

ar.Gien, ce” Briare ,c™ la Bussiére ). 

Tessello (Decima de), 667 e. 

Tessencuria, Tessencurt, 624 b. 713 
c. Herbergagium (de) 624 b. Tes- 
sancourt (Seine-et-Oise, ar. Ver- 
sailles, c’" Meulan). V. Nicolai (S.) 
de Tessencort ecclesia. 

Tesseyo (Ecclesia de), dioec. Constan- 
liensis, 505 j. Tessy-sur-Vire (Man- 
che, ar. Saint-Lé). Cf. Thesseium. 

Tessy, 437 g. (Seine-Inf. ar. Dieppe, 
co" Offranville, c"’ Ouville-la-Ri- 
viere). 

Testrich, 648 g. Tertres, (Somme, ar. 
Péronne, c** Ham). 

Teucto (Ecclesia de), ecclesia Ebroi- 
censi data, 463 {. Le Thuit-Anger 
(Eure, ar. Louviers, ec Amfreville- 
la-Campagne ). 

Teuthoniens, Teutonici, 28 f. 184 a. 
V. Theuthoniens. 

Teuthonique (Alemans de), 28 a. J 
Theutonique. 

Teutoniw provincia ordinis Fratrum 
Predicatorum, 183 e. 184 c. 

Teuvilla, 642 f. — (Ecclesia de), 


diwc. Rothomagensis, 289 a. 


709 c. 736 b. 


INDEX GEOGRAPHICUS. 


Theuville-aua-Maillots (Seine -tof. 
ar. Yvetoi, ec Valmont). 

Tevilla (Ecclesia de), 531 c. Théville 
(Manche, ar. Cherbourg, c™ Saint- 
Pierre-Eglise). Cf. Teevilla. 

Tevraium , 617 d. Thevray (Eure, ar. 
Bernay, c* Beaumesnil). 

Thamervilla, 537 a. V. Tamervilla. 

Thania, 572 a. 

Thaonaria, 589 e. Cf. Taonaria. 

Theleolum, 605 f. V. Teillol? 

Theobaldi (S.) capella, in parrochia 
de Mesnillo Durescu, 254 m. V. 
Mesnillam Durescu. 

Theovilla (Ecclesia de), diaee. Rotho- 
magensis, 286 e. Thiouville (Seine- 
Inf. ar. Yvetot, ce" Ouville). Cf. 
Tiouvilla. 

Theroudevilla (Ecclesia de), diac. 
Rothomagensis. 291 c. Thcroulde- 


mont). 

Thesseium, 554 h. V. ’ 
clesia de). 

Theutoniens , 
niens. 

Theutonique (Alemans de), 28 d. e. 
Cf. Teutonique 

Thiont (Porta de), 755 j. n. g. 

Tholosa, 198 f.207 ¢.d. 210j. 211. 

212 c. 737g. 7961.757h. 764 h. 
j- 766 h. 768 j- 774 a. 781 g. 
782 e. Tholosx senescallia, 799 g- 
815 c. Ibi quatuor sanctorum se- 
pulcra inventa, 197 c. Toulouse 
(Haute-Garonne). V. Tholose, Tho- 
louse, Thoulouse, Tolosa. 

Tolosana provincia ordinis Pradicato- 
rum, 187 d. e. f. 188 j. 

Tholosane partes, 140 a. 
199 ¢. 

Tholosanensis prioratus de Coquinis , 
207 d. 

Tholosani, 209 g. 814 c. A Ramundo 
Berengarii, Provincia comite, de- 
victi, 109 a. 

Tholosanus comitatus, 208 f. 222 d. 
781 j. 782 a. b. d. Ad regem 
Francie hereditario jure devolu- 
tus, 197 e. f. 207 |. 569 ce. LbiLu- 
dovicus VIII hereticos _ bellat, 
160 b. 

Tholose, 824 a. Tholouse, 812 a. V. 
Tholosa, Thoulouse. 

Thoma de UOselere (Terra de S.), 
643 d. 

Themas (S.), ecclesia dicec. Constan- 
tiensis, 534 b. 

Thome (S.) martyris in ecclesia 
Constantiensi capellania, 542 f. 

Thome (B.) capella, in parrochia de 
Vesly, 308 e. V. Velli. 

Thome (S.) martyris capella juxta 
Crioliam ecclesia Augensi data, 
hay hh. V. Augensis ecclesia. 

Thome (S.) apud Creolium ecclesia, 
260 b. V. Creolium. 

Thome (S.) parochia de Lithaire, 
566 d. V. Litahare. 

Thome (S.) de Calceia ecclesia, diac. 
Rothomagensis, 252 k. Saint-Tho 
mas-la-Chaussée (Seine-Inf. ar. 

Maromme, c™ Rou- 





V. Teuto- 


ae. f. g. 


168 a. 


on 


Rouen, c 
mare). 
Thomevilla, 535 k. V. Tommevilla. 


Thorel, cujusdam rupis nomen, 
25 €, 
Thorota, 689 a. 722 k. Thourotte 


(Oise, ar. Compiegne, ce” Ribeé- 
court 


Thoulosan, 792 b. Le Toulousain. 


909 


Thoulouse, 17 A. 88 f. — (La conte 
de), 94 e. — (La terre de), 96 b. 
V. Tholosa, Tholouse. 

Thanes, Thunnes, 44 b.-h. 48 d. 4g. 
Soc. 56 ¢. 57 f. 61 a. 62 ae. &. 
73k. 75 k. 77 e. d. 80d. Ff. j. 
k. 81 b. c. de e. 82 e. 83 c. Ba. 
105 e. Tunis. V. Tunicium. 

Thunis (Regnum de). Ibi Ludovicus 
IX, Johannes, filius ejus, multi- 
que alii dysentaria moriuntur, 405 
j- V. Tuniciam. 

Thyr, alias Sur, oppidum munitissi- 
mum, 33 j. k. Tyr (Syrie). V. 
Sar. 

Tibermont ,646 a. Thibermont? (Seine- 
Inf. ar. Dieppe, e* Offranville, c"* 
Saint-Martin-Eglise ). 

Tiboldi Villa, Tiboudi Villa, 713 a. 
n. 5. Thibouville? (Eure, ar. Ber- 
nay, c*” Beaumont-le-Roger). 

Tibuvillers. V. Petrus (S.) de Tibuvil- 
lers. 

Tiecit (Feodum de), 713 e. 

Tiecomvilla, 632 h. 

Tiffort in Anglia, 44o d. 

Tigervilla, 621 k. 631 j.— (Feodum 
de), 713 j. Tierceville? (Eure, ar. 
Les Andelys, c” Gisors, c” Ba- 
zincourt). V. Tygiervilla. 

Tigervilla, 642 |. m. Thiergeville 
(Seine-Inf. ar. Yvetot, c” Val- 
mont). 

Tigiriacum , 670 j. Tigery (Seine-et- 
Oise, ar. etc Corbeil). 

Til (Le), ecclesia dicec. Rothomagen- 
sis, 234 |. Le Gros-Theil (Eure, 
ar. Louviers, c” Amfreville-la- 
Campagne). 

Til, 705 e. Til (Villa de), 
Le Til? (Eure, ar. 
ce Etrépagny ). 

Tileres, 729 c. Tillieres (Eure, ar. 
Evreux, c® Verneuil). Cf. Tileria. 

Tilerie, 618 b. V. Tileres. 

Tilia, 635 d. 704 d. 

Tilia (Ecclesia de), prabenda eccle- 
siz Rothomagensis, 313 d. Notre- 
Dame-du-Thil (Oise. ar. etc” Beau- 
vais). / 

Tilia, 693 c. d. — (Ecclesia de), 
dime. Kothomagensis, 272 j. Thil- 
Riberpré (Seine-Inf. ar. Neufchatel- 
en-Bray, c” Forges). 

Tilia Noelent, 637 d. Le Teil-Nolent 
(Eure, ar. Bernai, c” Tiberville). 

Tiliolum, 641 f. 

Tiliolo (Puella de), Abrincensis diac. 
599 |. Le Tilleal (Manche, ar. 
Avranches, ¢*" et c™ Sartilly). 

Tilium, 676 f Le Theil (Orne, ar. 
Mortagne). ; 

Tilleia, 634 m. Saint-Etienne-la- Thil 
laye (Calvados, ar. et ec” Pont-lE- 
veque ). 

Tilletum, 751 ¢, n. 18. Tilly (Eure, 
ar. Les Andelys, ¢” Ecos). 

Tilleut (Feodum de), 713 d. 

Till (Castrum de), 698 c. Tilly-sur- 
Seulles (Calvados, ar. Cacn). 

Tillio (Feoda de), 708 |. Le Thil 
Vanneville (Seine-lnt. ar. Dieppe, 
ce” Bacqueville). 

Tilloel (Le), ecclesia diac. Rotho- 
magensis, 279 e. Le Tilleul-en- 
Caux (Seine-Inf. ar. Le Havre, 
ce” Criquetot-Lesneval ). 

Tilloium, 643 k. 

Tillolium, 698 a. Le Tilleul (Calva- 
dos, ar. Lisieux, ce” Saint-Pierre- 
sur-Dives) 


917 ©. 
Les Andelys, 








910 

Timericort (Decima de) , 631 f. V. Te- 
mericort. 

Tioli feodum, 625 k. 

Tiou (Flumen de), 667 m. La Theols 
(riviere afll. de I'Indre). 

Tiouvilla, 643 b. V. Theovilla. 

Titelles in Anglia, 440 d. 

Tivervallis feodum, 715 c. Thiverval 
(Seine-et-Oise , ar. Versailles, c™” 
Poissy ). 

Tizaium, 667 h. 668 h. 669 a. b. 
Thizay (Indre, ar. et c* Jssoudun). 

Tofou, 626, n. 6. V. Torfou. 

Tofrevilla Martelli (Ecclesia de), 
dicec. Rothomagensis , 250 k. Touf- 
freville-la-Cable (Seine-Inf. ar. 
“Yvetot, c® Caudebec ). 

Toies, 668 b. 

Toiri, 655 k. Thury-en- Valois (Oise, 
ar. Senlis, c” Betz). 

Tolevast (Ecclesia de), 526 c. 536 b. 
Tollevast (Manche, ar. Cherbourg, 
c™ Octeville ). 

Tollavilla (Parrochia de), 540 k. 
Tourlaville (Manche, ar. Cher- 
bourg, c” Octeville). 

Tolli, 630 k. Tourly? (Oise, ar. 
Beauvais, c” Chaumont). 

Tolomoutier, 631 h. Talmontiers (Oise, 
ar. Beauvais, c”* Le Coudray-Saint- 
Germer). 

Tolonensis conventus Fratrum Pre- 
dicatorum an. 1305 erectus, 19) 
h. j. Toulon ( Var). 

Tolosa, 189 ¢. 344 g. Ibi capitula 
provincialia fratram Praedicatorum 
an. 1263, 1274, 1284 celebrata, 
185d.k.186a.b. Ad Philippum IIL, 
regem Francia, post mortem pa- 
trui sui Alphonsi jure hareditario 
devoluta, 222 a. b. Ibi corpus S. 
Saturnini inventum, 569 b. V. 
Tholosa, Thoulouse. 

Tolosana 188 k. — ecclesia 
in archiepiscopatum erecta, 349 e. 

Tolosanus conventus Fratrum Pradi- 
catorum, 157 e. —an. 1216 erec- 
tus, 187 g- 

Tolosanum capitulum generale Prae- 
dicatorum an. 1304 celebratum, 
igi c. d. 

Tommevilla (Ecclesia de), 52g e. g. 
Tonneville (Manche, ar. Cherbourg, 
ec" Beaumont). Cf Thomevilla, 
‘Tonnevilla. 

‘Tonellariorum 
231 b. 

Tonevilla, 705 n. 11. V. Tonnevilla. 

Tongreville (Grange de), 3go b. Tour- 
geville (Calvados, ar. et c™ Pont- 
Evéque). 

Tonnevilla, 643 k. Tonneville (Seine- 
Inf. ar. Yvetot, c Fontaine -le- 
Dun, ce’ Bourville). Cf Tonevilla. 

Tonneville parrochia , Constantiensis 
diecesis, 564 k. V. Tommevilla. 

Tonnoure, 663 m. Tonnerre (Yonne). 

Toont (Honor de), 698 c. Tosny 
(Eure, ar. Louviers, ec" Gaillon). 

Topin (Le), 642 k. 

Toquevilla, 641 d. 643 |. Toequeville- 
en-Caux (Seine-lnt. ar. Dieppe, c™ 
Bocqueéville). V. Touquevilla. 

Toquevilla (Ecclesia de), dice. Con- 
stantiensis, 531 h. 536 e. Tocque- 
ville (Manche, ar. Cherbourg, c” 
Saint-Pierre-Eglise ). 

Toquevilla (Ecclesia de), diac. Ro- 
thomagensis, 240 c. Tocqueville 
(Eure, ar. Pont-Audemer, c”" 
Quillebeul) 


die. 


vicus Rothomagi, 


INDEX GEOGRAPHICUS. 


Toquevilla , 705 h. 

Toquevilla (Ecclesia de), dicec. Ro- 
thomagensis; 262 e. Tocqueville- 
sur-Eu (Seine-Inf. ar. Dieppe, ec” 
Eu). 

Tor, 630 b. Tour, hodie Saint-Pria 
(Seine-et-Oise, ar. Pontoise, c™ 
Montmorency ). 

Tor, 633 h. Tour (Calvados, ar. Bayeux, 
c™ Trévieres ). 

Toralles, 671 b. 

Torceio Parvo (Ecclesia de), dice. 
Rothomagensis, 259g b. Torcy-le- 
Petit (Seine-Inf. ar. Dieppe, c™ 
Longueville). V. Torciacum, Tor- 
cy-le-Pelit. 

Torcheio Magno (Ecclesia de), dicec. 
Rothomagensis, 25g c. Torcy - le- 
Grand (Seine-Inf. ar. Dieppe, c" 
Longueville). V. Torciacum. 

Torciacum, 640 c. Torey -le- Grand 
et Torcy-le- Petit (Seine-Inf. ar. 
Dieppe, ce” Longueville). Cf. Tor- 
ceium, Torcheium. 

Torclevilla (Ecclesia de), 523 g. 526 
f. 528 d. 537 d. Turqueville 
(Manche, ar. Valognes, c” Sainte- 
Mére-Kglise ). 

Torcy - le-Petit (Molins de), 441 j. n. 
8._V. Torceio Parvo (Ecclesia de). 

Toregny (Castellum de), 735d. n. g. 
Torigny-sur- Vire (Manche, ar. 
Saint-L6). Cf. Torigni. 

Terevcio (Feodum de), 662 g. 

Toretot, 641 j. Turretot (Seine -Inf. 
ar. le Havre, ec Criquetot-Lesne- 
val). V. Touretot. 

Torevilla, 635 h. Tourville (Calvados , 
ar. etc’ Pont-l’Evéque ). V.Torvilla. 

Torfol, 673 e. (Seine-et-Oise, ar. 
Etampes, c”" La Ferté - Alais). 

Torfou, 626 g, n. 6. 

Torlrevilla, 643 a. Touffrainville 
(Seine-Inf. ar. Yvetot, ec” Cany, 
c™ Bosville). 

Torgelin feudum, 704 g. 

Torgovilla, 641 }. 

Torguisvilla, 635 h. Tourgeville (Cal- 
vados, ar. et c” Pont-lEvéque). 
Tori, 658 e. Thory (Somme, ar. et 

ec" Montdidier). 

Tori, Toriacum, 663 e. f. g. Thoury- 
Ferottes (Seine-et-Marne, ar. Fon- 
tainebleau , c” Lorrez-le-Bocage). 

Torigni (Castrum de), 611 k. Tori- 
qny-sur- Vire (Manche, ar. Saint- 
Lo). V. Toregny. 

Torlavilla (Keclesia de), 530 f. 536 
e. Tourluville (Manche, ar. Cher- 
bourg, ¢*" Octeville). 

Torli. V. Clarus (S.) de Torli. 

Tormovilla as Alloiers, 643 b. 644 c. 
Trémauville (Seine-Inf. ar. Yvetot, 
ce" Fauville). 

Tornacensis civitas, 681 h. Torna- 
cum, 684 b. 723 a. 731 d. Tour- 
nai (Belgique ). 

Tornay Votonne, Tornai Votona (Cas- 
tellania, castrum de), 779 h. n. 
20. 780 a. b. c. d. g. n. 2. 781. 
e. Tonnay-Boutonne (Charente-Inf. 
ar. Saint-Jean-d'Angély ). 

Tornayo Votonne (Feodum Hugonis 
Yles de), 781 c. 

Tornebu, 536 k. n. 10. V. Ger- 
mani (S.) de Tornebuse ecclesia. 
Tornebu (Feodum de) 713 k. Tour- 
nebu (Eure, ar. Louviers, c®* Gail- 

lon, ce Aubevoie). 

Tornedos, 716 k. Tournedos-la-Cam- 
pagne (Eure, ar. et ce Evreux) 


Torneia in Anglia, 487 a. 

Tornemine (Molendinum de), 666 g 

Tornetivet, 635 b. 

Tornevilla, 497 k. 533 g. G10 e. 
Tourneville (Manche, ar. Coutances , 
c” Montmartin-sur-Mer, c” Anno- 
ville). 

Torn, 714 b. Tourny (Eure, ar. Les 
Andelys, c* Ecos). V. Marie (S.) 
de Torni ecclesia. 

Tornomesnil, 437 lh. Toslesmesnils 
(Seine-Inf. ar. Dieppe, ec Offran 
ville, c” Ouville-la Riviére). 

Tornoor, Baiocensis dicecesis , 598 a. 
Le Tourneur (Calvados, ar. Vire, 
ce" Bény-Bocage ) 

Toroudevilla, 643 «. Therouldeville 
(Seine-Inf. ar. Yvetot, ce” Valmon). 

Torouvilla, 635 h. Trouville-sur-mer 
(Calvados, ar. et cc” Pont-l'E- 
véque). 

Torouvilla, Torovilla, 644 b. 645 e. 
Trouville (Seine-Inf. ar. Le Havre, 
ce" Bolbec). 

Torp, 616 g. j. Torps (Calvados, ar. 
et c” Falaise, c’ Villers-Canivet). 

Torp (Ecclesia de), dicec. Rothoma- 
gensis, 298g. Le Torp-Mesnil (Seine 
Inf. ar. Yvetot, c Doudeville). V. 
Torpes. 

Torpes, 643 1. 705 f. Le Torp-Mesnil 
Seine-Inf.) V. Torp. 

Torquetelvilla, 527 a. — (Ecclesia 
de), 522 e. 536 j. — (Molendina 
de), 528 d. Teurthéville-au-Bocage 
(Manche, ar. Valognes, c” Quet- 
tehou). Cf. Torquetevilla ? 

Torquetelvilla (Ecclesia de), 529 | 
539 j.  Teurthéville-a-la- Haque 
(Manche, ar. Cherbourg, c” Uc- 
teville). Cf Torquetevilla? 

Torquetevilla, 565 e. V. Torquete! 
villa. 

Torrete (La), 676 b. 

Torrevilla , 536 g. V. Tortevilla. 

Torta Quercus, 634 j. Le Torquesne 
(Calvados, ar. Pont-Evéque, 
Blanzy ). 

Torta Villa (Ecclesia de), 519 b. 
Torteval (Ile de Guernesey ). 

Torta Zavata, 704 d. 

Tortevilla (Ecclesia de), 521 e. Tour 
ville-Lestre (Manche, ar. Valognes , 
ec” Montebourg ). Cf. Torrevilla. 

Torvilla, 608 e. 612 d. — (Ecclesia 
de), dicec. Constantiensis , 4g5 b 
932 j. Tourville (Manche, ar. Cou 
tances ,c™" Saint-Malo-de-la-Lande ). 

Torvilla, 635 j. 1. Cf Torevilla. 

Torvilla, 711 j. 717 b. Tourville-la- 
Campagne (Eure, ar. Louviers, c” 
Amfreville-la-Campagne). 

Torvilla (Ecclesia de), dicec. Rotho- 
magensis , 248 g. — (Feodum de), 
704 c. n. 6. Tourville-la- Riviere 
(Seine-Inf. ar. Rouen, c” EL- 
beuf). 

Torvilla (Ecclesia de), diac. Rotho- 
magensis, 297 j. Tourville-sur- 
Arques (Seine-[nf. ar. Dieppe, ec” 
Offranville). 

Toschet (Parrochia de) prope Savignia- 
cum, 600 e. Cf. Touschet. 

Tosquanne, Tosquenne, 86 h. 88 f. Vi- 
quairerie de Lu Tosquenne, 100 k. 
Toscane (Italie). V. Tuscania, ‘Tus- 
cia. 

Tosson (Decima de), 660 1. Tousson? 
(Seine-et-Marne, ar. Fontaine- 
bleau, ec” La Chapelle -la- Reine). 
V. Tussonium. 











Tosles (Ecclesia de) , dicec. Rothoma- 
gensis, 258 g. h. n. 3. 298 e. n. 
2. Tétes (Seine-Inf. ar. Dieppe). 
V. Tussonium. 

Tot. V. Marie (B.) de Tot ecclesia. 

Totiva, 632 d. 

Touberti Meisnillo (Ecclesia de), 
dieec. Rothomagensis, 297 e. Thi- 
bermesnil (Seine-Inf. ar. Yvetot, c” 
Yerville). 

Toufrevilla , 
Corbelin. 

Toufrevilla (Ecclesia de), dicec. Ro- 
thomagensis, 313 k. Youffreville 
(Eure, ar. Les Andelys, ¢* Lyons- 
la-Forét). 

Toulrevilla Corbelin (Ecclesia de), 
dicec. Rothomagensis, 251 e. Touf- 

freville-la-Corbeline (Seine-Inf. ar. 
et c” Yvetot). V. ‘Toufrevilla. 

Toufvevilla (Ecclesia de), dicec. Ro- 
thomagensis, 244 f. Touffreville- 
Esteville (Seine-Inf. ar. Rouen, c°" 
Cleres). 

Toufrevilla juxta Criolium (Ecclesia 
de), diac. Rothomagensis, 260 h. 
Touffreville-sur-Eu (Seine-Inf. ar. 
Dieppe, c” Eu). 

Toulouse, 813 h. 814 d. V. Tholosa. 

Tougue, 394 h. Touques (Calvados, 
ar. etc” Pont-l’Evéque). 

Touquevilla (Ecclesia de), dicec. Ro- 
thomagensis , 302 g. Tocqueville-en- 
Caux (Seine-Inf. ar. Dieppe, c” 
Bacqueville). V. Toquevilla. 

Touquevilla (Ecclesia de), dicec. Ro- 
thomagensis, 287 d. Tocqueville- 
Benarville (Seine-Inf. ar. le Havre, 
ce" Goderville ). 

Touraine, 799 ©. 808 c. — Petri de 
Brocia patria, 99 g. V. Turonia. 
Touretot (Ecclesia de), dicec. Rotho- 
magensis, 279 h. Turretot (Seine- 
Inf. ar. le Havre, ce” Criquetot- 

Lesneval). V. Toretot. 

Tourevilla (Ecclesia de), dice. Ro- 
thomagensis, 290 h. Tourville-sur- 
Arques (Seine-Inf. ar. Dieppe, ¢” 
Olfranville ). 

Tournant-en-Brie, 381 k. Tournan 
(Seine-et-Marne, ar. Melun). 

Tournay, 813 a. (Belgique). 

Tourouvilla (Ecclesia de), dicaec. Ro- 
thomagensis, 285 Trouville 
(Seine-Inf. ar. le Havre, ce" Bolbec). 

Tourovilla (Ecclesia de), diac. Ro- 
thomagensis, 237 g. Trouville-la 
Haute (Eure, ar. Pont-Audemer, 
ce” Quillebeuf). 

Tourpes, 641 d. (Seine-Inf. ar. Neul- 
chatel, ce” Londiniéres , ec” Bures). 

Tourpie, 639 c. 

Tourpre, 639 n. 1. 

Tourquevilla (Parrochia de), 567 j. 
Turquéville (Manche, ar. Valognes, 
ce” Sainte-Mére-Eglise ). 

Tours, 741 d. 809 b. 824 d. —( Bail- 
liage de), 818 d. (Indre-et-Loire). 
V. Turonensis civitas. 

Touschet, 603 d. V. Toschet. 

Touvée, 638 h. 

Touviacum, 628 g, n. 28. V. Telvi. 

Touvilla (Ecclesia de), dicec. Rotho- 
magensis, 239 e. Tourville (Eure, 
ar. et c”” Pont-Audemer ). 

Touvilla (Molendinum de), 517 e. 

Toval, Toveel (Decima de), 665 a.— 
(Molendinum de), 665 b. Tou- 
viaux (Loiret, ar. Pithiviers, c” et 
c Malesherbes). 


Tovi, 628 n. 28. V. Telvi. 


Toutrevilla 


Thi |. Vz 


INDEX GEOGRAPHICUS. 


Traceium, Traceyum, 619 e. 633 h. 
700 j. Tracy-sur-Mer (Calvados, ar. 
Bayeux, ce” Ryes). 

Tragarvilla (Ecclesia de), diac. Ro- 
thomagensis, 251 a. Triquerville 
(Seine-Inf. ar. le Havre, c” Lille- 
bonne ). Cf. Tresgarvilla. 

Traili, Traitie (Ecclesia de), dicec. 
Constantiensis , 496 h. 612 a. Trelly 
( Manche, ar. Coutances, c™ Mont- 
martin-sur-Mer). Cf. Germani (B.) 
de Traileio ecclesia, Tralium, Tre- 


leium. 
Traine (Molendinum de), 675 b. 
Troesnes (Aisne, ar. Chateau- 


Thierry, ¢*" Neuilly-Saint-Frons). 
V. Troine, Troisne. 

Tralium, 533 g. V. Traili. 

Tranbleium, 628 f. Le Tremblay -le- 
Vicomte (Eure-et-Loire, ar. Dreux , 
ce” Chateauneuf). Cf. Tremblai. 

Transieres ( Ecclesia de) , diaec. Rotho- 
magensis, 313 b. (Eure, ar. Les 
Andelys, ec Fleury-sur-Andelle, 
c”* Charleval). 

Trapes , 84 f. 85 c. Hue Philippus II, 
ex Africa redux, applicat, 82 j- 
Inde ventorum vi naves avulse, 
83 b. Trapani (Sicile). 

Travailes. V. Marie (B.) de Travailes 
ecclesia. 

Travers, 634 f. 

Treauvilla, Gog e. f. —(Ecclesia de), 
527 b. 536 b. 565 f. Tréauville 
(Manche, ar. Cherbourg, ¢ Les 
Pieux). 

Trecensis 681 j. Urbani 
pape IV patria, 4o4 |. Troyes 
(Aube). Cf. Trechex, Troies, Troyes. 

Trecensis conventus Fratrum Preadi- 
catorum, 1869 f. 

Treche, 467 d. V. Trecensis civitas. 

Treforez (Ecclesia de), dicec. Rotho- 
magensis, 272 b. Tréforest (Seine- 
Inf. ar. Neufchatel-en-Bray, c” 
Forges, c” Le Mesnil Manger). Cf. 
Treiforet. 

Tregirbor (Feodum de), 667 b. 

Trégot, 608 e. V. Tresgoz. 

Trequl, 667 f. 

Treiforet, 639 f. V. Treforez. 

Treigoz. Ibi Ricardus, abbas Fiscan- 
nensis , nascilur, 431 c. V. Tresgoz. 

Treit (Le), 614 a. Le Trait (Seine-Inf. 
ar. Rouen, c® Duclair). 

Treleio (Prabenda de), 542 c. V. 
Traili. 

Trelium, 633 n. 3. V. Triel. 

Tremblai, 615 c. Cf: Tranbleium ? 

Treme, 655 k. Tresmes, auj. Gesvre- 
le-Duc (Seine-et-Oise, ar. Meaux, 
ce” Lizy-sur-Ourcy, c™ Crouy). 

Tremonz, 618 k. Trémont (Orne, ar. 
Alencon, c*" Courtomer). 

Trepei, Trepeium, 639 c. e. 

Tresant, 660 h. j. Trezan (Loiret, ar. 
Pithiviers, c*” et c’* Malesherbes). 

Tresdecim Vetule, 701 e. 702 c. 

Tresfort ( Terre du), 442 g,n.g. (An- 
eleterre ). 

Tresgarvilla, 642 j.  Triquerville 
(Seine-Inf. ar. le Havre, c” Lille- 
bonne). V. Tragarvilla. 

Tresgoz (Ecclesia de), dicec. Constan- 
tiensis, 506 ¢. 534 h.—(Feodum 
de), 612 d. Troisgots (Manche, ar. 
Saint-L6, ec" Tessy-sur-Vire). Cf. 
Tregot, Treigoz. 

Tresport ( Le), abbatia a Roberto, co- 
mite Augensi, condita, 439 b. Le 
Tréport (Seine-Inf. ar. Dieppe, ec" 


civitas , 


911 


Ku). Cf. Ulterioris portus ecclesia. 

Tressoncuria Magna et Parva, 633, 
n. 3. Tessancourt (Seine-et-Oise, 
ar. Versailles, c°* Meulan). 

Tria (Capella leprosaria de), 327 ¢. 
— (Castrum de), 327 c.Trie-Chd- 
‘cau (Oise, ar. Beauvais, ec” Chau- 
mont). Cf. Eustachii (B.) capella, 
Maria (B.) de Tria Castro ecclesia. 

Tria Viila, 525 e. f. Trie-la- Ville 
(Oise, ar. Beauvais , ce Chaumont). 
Cf. Maria (B.) de Tria Villa eccle- 
Sila. 

Triasnum , 635 b. 

Tribehou (Ecclesia de), diac. Con- 
stantiensis, 509 a. 534 e. Sho k. 
Tribehou (Manche, ar. Saint-L6, 
ec" Saint-Jean-de-Haye ). 

Tribus Petris (Ecclesia de), dice. 
Rothomagensis, 277 a. Les Trois- 
Pierres (Seine-Inf. ar. le Havre, 
ce" Saint-Romain). 

Trie (Terra de), 768 a. n. 1. Cf. Tria. 

Triecoc , 658 f. Tricot (Oise, ar. Cler 
mont, ce" Maignelay ). 

Triel (Villa de), 632 a. Triel (Seine- 
et-Oise, ar. Versailles, c” Poissy). 
Cf. Treliam, Triellum, S. Martini 
de Triel ecclesia. 

Triellum, 631,n. 8. V. Triel. 

Trievilla, 705 e. V. Tonevilla. 

Trinitatis (S.) de Casaris Burgo par- 
rochia, 564 b. h. La Trinité, pa- 
roisse & Cherbourg (Manche). 

Trinitate (Ecclesia de), 518 b. La 
Trinité (Manche, ar. Avranches , 
e™ Villedieu ). 

Trinitatis (S.) ecclesia, dicec. Rotho- 
magensis, 286 d. La Trinité-du- 
Mont (Seine-Inf. ar. le Havre, ¢°" 
Lillebonne). 

Trinitatis (S.) de Cadomo abbatia, 
541 c. La Trinitd, abbaye a Caen 
(Manche). 

Trinitatis (S.) in ecclesia Constantiensi 
capellania, 542 f. La Trinité, cha- 
pelle dans la cathédrale de Cou- 
tances (Manche). 

Trinitatis (S.) de Corni ecclesia, dicec. 
Rothomagensis, 310 b. Corn 
(Eure, ar. et c°* Les Andelys). Cf: 
Corni. 

Trinitatis (S.) de Juncaria ecclesia , 
diceec. Rothomagensis, 265 h. La 
Trinité-des-Jonquieres, munc Saint- 
Pierre -des-Jonquieres (Seine - Inf. 
ar. Neufchatel, c°” Londiniéres). 

Trinitatis (S.) de Monte Rothomagen- 
sis ecclesia, 397 e. 398 g. h. Con- 
taminata sanguine et reconciliata, 
ho2 d. e. A latronibus infracta, 
4o4 |. Ibi Adam Bacon monachus , 
postea abbas, 4o2 f. 

Trinitatis (Sancta) de Tubervilla ec- 
clesia, 233 g. La Trinité- de- Thou- 
berville (Eure, ar. Pont-Audemer, 
ce” Routot). V. Tubervilla et Maria 
(B.) de Tubervilla ecclesia. 

Tripoli, Tripolis, 184 b. A Soldano 
capta, 346 a. Tripoli (Afrique). 

Tristivilla (Ecclesia de), dicec. Rotho- 


magensis, 288 b. Thiétreville 
(Seine-Inf. ar. Yvetot, c®" Val- 
mont). 


Trocretum, 667, n. 2. 

Troges, urbs Apulie#, 85 j. mn. a1. 
Troja (Italie). 

Troi, 668 b. Trouy (Cher, ar. Bourges , 
c”" Levet). 

Troies, 812 e. 813 c. — (Bailliage 
de), 822 b. — ( Prevosté de), 732 





es 


& 
“ 





912 
c. Troyes (Aube). V. Trecensis ci- 


vitas. 


INDEX GEOGRAPHICUS. 


Turchomanni, 118 h. 
Turei honor, 618 m. V. Tuireium. 


Troiges, 654 j- Turnai, 616 {. Tournay-sur-Odon 
Troine (Molendinum de), 675 c. V. (Calvados, ar. Caen, c” Villers- Uchinneium, 704 g. 
Traine. Bocage ). Ulmai, 616 fF. 


Trois-Fontaines (L’ Abbaye de), 732 . 
Troisne, 655 e. V. Traine. 
Tronceium , 722 a. 

Tronchai, 645 b. Tronquay (Seine- 
Inf. ar. le Havre, c* Montivilliers, 
ce” Cauville). 

Troncheium juxta Rothomagum , 705 
e. 714 f. Tronquet (Seine-Inf. ar. 
Rouen, c* Maromme). 

Tronchetonium, 535 b. V. Tronquet. 

Tronquei (Ecclesia de), dicec. Con- 
stantiensis , 507 a. Saint- Pierre-du 
Tronchet (Manche, ar. Avranches, 
ce Villedieu, ec" Saultchevreuil-du 
Tronchet). V. Tronchetoniam. 

Tressebot ballia, 697 h. 


Turneht molendinum , 704 m. 

Turnone (Homines castri de) , 785 c. 
et n. 19. Tournon d’Agenais (Lot- 
et-Garonne, ar. Villeneuve-sur- 
Lot). 

Turonensis civitas , Turones, Turoni, 
637 j. 681 g. 682 d. 741 e. 791 e. 
793 a. 754 h. 765 f. 766 g. 772 fF. 
Tours (Indre-et-Loire). V. Tours. 

Turonensis baillivia, 770 ¢. e. g..771 
b. c. 

Turonensis conventus Fratrum Predi- 
catorum, 189 h. 

Turonie comitatus Ludovico IX ab 
Henrico Hil relictus, 196 g. La 
Touraine. V. Touraine. 


Ulmaium, 650 |. Ormoy-le-Davien 
(Oise, ar. Senlis, ec Betz). V. Ur- 
meium. 

Ulmeium, 627 e. 628 b. Ormoy 
(Eure-et-Loire, ar. Dreux, c” No- 
gent). 

Ulmi, 714 e. Les Ormes (Eure, ar. 
Evreux, c® Conches). 

Ulmiaus , 670 g. Ormeaux (Seine-et- 
Marne, ar. Coulommiers, c” Ro- 
zoy-en-Brie ). 

Ulterioris Portus ecclesia dicec. Ro- 
thomagensis, 262 h. — viceco- 
mitatus, 433 b. Le Tréport (Seine 
Inf. ar. Dieppe, c” Eu). V. Marie 
(B.) capella, Tresport. 


Troyes, Troyes-en-Champagne, 87 e Turquia, Turquie, 99 d. 115 e. Olim Ulyxbona, S. Antonini patria, 398 d. 
38a c. 813 c. 817 a. 823 c. V. Minor Asia dicta, 212 e. Lisbonne (Portugal). 
Trecensis civitas. Tuscaniwe civilates , propter contro- Unciacum, 7,22 h. Oncy (Seine-et 
Trumel, 383 d. Trumello (Italie, versiam inter Ecclesiam Romanam Oise, ar. Etampes, c™ Milly). 


prov. de Pavie). 

Truncum (Feodum militis apud), 
635 1. Troneg (Eure , ar. Louviers , 
c” Le Neubourg). 

Trung [eium], Trungie, 612 f. 698 £ 
Trungy (Calvados, ar. Bayeux, c” 
Balleroy 7 

Trunguot, 646 c. 658 b. Tronquoy 
(Aisne, ar. Saint-Quentin). 

Trye, 382 k. Lutry (Suisse, ce” de 


et Fredericum imperatorem ortam, 
in duas partes distracte, 213 d. V. 
Tosquanne. 

Tusci Henrici ViLimperatoris domina- 
tionem wgre ferunt, 198 b. c. Les 
Toscans. 

Tuseia, 123 h. 196 j. 198d. La 
Toscane (Italie). V. Tosquanne. 
Tuscia seu Romana, provincia ordi- 

nis Fratrum Predicatorum, 183 d. 


Undefons, 702 d. Ondefontaine (Cal- 
vados, ar. Vire, ce” Aulnay-sur- 
Odon). 

Unfranvilla (Ecclesia de), dicec. Ro- 
thomagensis, 303 b. Offranville 
(Seine-Inf. ar. Dieppe). 

Unfreivilla (Hamellus de), 528 f. 

Ungari a Tartaris devicti et casi, 113 
c. d. e. 195 f. 196 k. Les Hon 


qrois. 


Vaud). 184 ¢. Ungaria, 117 d. A Tartaris vastata et 
T'ryagnel (Manoir de), 395 e. Trianel Tussonii decima, 665 ¢. Tousson fame desolata, 113 a.—e. 195 e. 
(Eure, ar. Les Andelys, ce et c” (Seine-et-Marne, ar. Fontaine- provincia ord. Fratrum Pradicato- 


Perriers-sur-Andelle). 

Tubervilla (Ecclesia de), V. Trinita- 
tis (S.) de Tubervilla ecclesia. 

Tui Sinol (Le), 636 e. Le Thuit-Si- 
gnol (Eure, ar. Louviers, ce Am- 
freville-la-Campagne). 

Tuireio (Hovor de), 694 k. n. 28. 
Thury-Haucourt (Calvados , ar. Fa- 
laise). Cf. Turei. 

Tuit Hebert (Ecclesia de), diac. Ro 
thomagensis, 233 h. Le Thuit-He- 
bert (Eure, ar. Pont- Audemer, c™ 
Bourgthéroulde). 

Tuit Heudebert (Ecclesia de). dice. 
Rothomagensis, 236 b. Le Thuit 
Heudebert (Eure), nunc Saint-Pierre- 
du Tilleul (Eure, ar. Pont-Aude- 
mer, ec” Bourg-Theroulde). 

Tuit Symer (Le), parrochia Rothoma 
gensis diacesis, 232 j. Le Thuit- 
Simer (Eure, ar. Louviers, c” Am 
freville-la Campagne). 

Tullensis conventus Fratrum Predi- 
catorum, 189 j. Toul (Meurthe). 

Tune, 147 e. V. Tunicium. 

Tunes (Port de), 44 g. 45 b. c. 48 d. 
Induci# ad quindecim annos a rege 
de Tunes cum Fraucis composita, 
221 d.e. f. V. Tunicium. 

Tunetorum regnum, 341 b. V. Tani 
cium. 

Tunicium, Tunitium, Tunis, 164 i. 

d. f. Ibi Ludovicus IX 

moritur, 142 h. 147 e. 159 a. b 

ce. 177 gh. 1go f. 193 ¢. 341 b. 

Inde Phitippus IIL Franciam rever- 


170 c. 


sus, 193 e. Tunis (Afrique). Cf, 


Thunes, Thunnes, Tune , Tunes. 

Tupin molendinum , 530 g. 

Tarehi, 109 h. —110 d. 113 a. 119 
d.123 y. Turchorum regnum, 112 
d. h. Turchi a Tartaris victi atque 
subacti, 112 d. — 113 a. 


bleau, c” 

V. Tosson. 
Tutellensis ecclesia in cathedralem 

erecta, 349 e. Tulle (Corréze). 

Tyberis flumen exundat, 197 f Le 
Tibre, fleuve. 

Tybur, 111 g. Tivoli (Italie). 

Tyeberville, 394 h. Thiberville (Eure , 
ar. Bernay). 

Tyerrevilla (Ecclesia de), diacesis 
Rothomagensis, 239 g. Thierville 
(Eure, ar. Pont-Audemer, c” Mont- 
fort sur-Risle). 

Tygiervilla (Ecclesia de), diac. Ro- 
thomagensis, 311 g. Thierceville 
(Eure, ar. Les Andelys, c” Gisors , 
ce“ Bazincourt). V. Tigervilla. 

Tygiervilla (Ecclesia de), diac. Ro- 
thomagensis, 290 c. Thiergeville 
(Seine-Inf. ar. Yvetot, c” Val- 
mont). 

Tylia (Ecclesia de), 519 h. 536 h. 
Le Theil (Manche, ar. Cherbourg, 
ce” Saint-Pierre-Eglise ). 

Tylia, 457 e. — (Ecclesia de), dice. 
Rothomagensis, 301 f. Le Thil- 
Manneville (Seine-Inf. ar. Dieppe, 
ce” Bacqueville). 

Tylia medietas, 664 k. 

Tylia Comitis, terra apud Belnayum, 
438 c. Cf. Belnayum. 

Tylia de Vieevi medietas, 665 a. n. 1. 

Tyonvilla, Tyovilla, 437 b. ¢. d. 
Thiouville (Seine-Inf. ar. Yvetot, 
ec" Ourville). 

Tyrgevilla, Tyrgeville (Villa de), 601 
f. Ibi B. Vitalis Savigniacensis or- 
tus, 598 j. k. Tierceville (Calvados , 
ar. Bayeux, ec” Ryes). 

Tyverval, 633 n. 3. Thiverval (Seine- 
et-Oise, ar. Versailles, c” Poissy ). 


La Chapelle-la-Reine ) 
] ) 


rum, 181 f. 182 g. 183d. 184 ¢ 
V. Hungaria. 

Unnovilla, 703 k. 

Uns 632 m. Us (Seine-et-Oise, ar. 
Pontoise, c*" Marines). 

Urbain (L’abbaye de S.). 732 a. b. 
(Haute-Marne, ar. Wassy, c” Dou- 
laincourt). 

Urbs, 111 f. 183 d. 203 g. j. 2201. 
357 d. [bi Conradinus cum honore 
exceptus, 220 e. Senatoria Urbis 
dignitas collata Carolo de Francia, 
216 e. 217 b. 220 h. 344 b., et 
Henrico de Hispania, 220 f. g. 
Rome. V. Roma. 

Urbs Vetus, 160 a. [bi Ludovicus IX 
a Bonifacio VII canonisatus, 148 

a. 192 e. 177 j.190 g. 346 d. 
Orvieto (Italie). 

Urevilla, 537 g. V. Urvilla Haimeve:. 

Urmeium, 650 b. Cf. Ulmaium. 

Ursi Campus, 723 f. 731 b. Ours 
camps (Oise, ar. Compiégne, c™ 
Ribecourt, c™ Chéry). 

Ursi Mesnilio (Ecclesia de), dice. 
Rothomagensis, 245 h. Ormesnil- 
sur-Cailly (Seine-Inf. ar. Rouen, 
ce" Cleres, c"* Frichemesnil). 

Ursinus (S.), ballivie Bituricensis , 
665 }. 

Ursini (S.) ecclesia, dicecesis Con- 
stantiensis, 498 e. 533j. 610 b. 
703 k. Saint-Ursin (Manche, ar. 
Avranches, c* La Haye-Pesnel). 

Urticeto (Leprosaria de), 238 b. 
Sainte - Marguerite - de-UOriier, an- 
cienne léproserie (Eure, ar. Pont- 
Audemer, c™ Montfort-sur-Risle, 
c™ d'Appeville-Annebault). 

Urviler, 654 a. Urvillers (Aisne, ar. 
Sant-Quentin, ce” Moy). V. Urvil- 
ler. 

Urvilla (Ecclesia de). 52g e. 535 j 


J 

















Urville-a-la-Hague (Manche, ar. 
Cherbourg, c* Beaumont-Hague). 

Urvilla Haimevez (Ecclesia de), 525 
f. Urville (Manche, ar. Valognes, 
c”" Montebourg). 

Urviller, 646 g. Cf: Urviler. 

Usesta (Decanus et capitulum de), 
207 c. j. V. Uzeste collegium. 
Ustevilla (Capella de), 531 d. V. 

Cousquevilla (Ecclesia de). 

Utrio, 666 a. m. 667 a. L’Auron, 
affluent de I'Evre, a Bourges 
(Cher). 

Uzeste collegium a Clemente V in- 
stitutum, 207 a. b. n. 1. Uzeste 
(Gironde, ar. Bazas, c” Villan- 


draut). Ef. Usesta. 


V 


Vaast (S.) d’Arraz (L'abbaye de), 
732 b. V. Arras. 

Vabrensis ecclesia in cathedralem 
erecta, 349 e. Vabres (Aveyron, 
ar. et c™ Saint-Affrique). 

Vabres (Castrum de), 676 c. (Haute- 
Loire, ar. le Puy, ce” Saugues). 

Vac Feodum, 523 k. 

Vaccaria, 632 f. 

Vache, cujusdam rupis nomen, 15 c. 

Vada Viri#, 605 d. Les Veys, ostium 
fluminis Vir. 

Vadum, 619 c. Le Vey (Calvados, ar. 
Falaise, ec Thury). 

Vado (Feodum de) 696 f. 

Vado (Molendinum de), 531 h. 665 
a. ¢. 

Vadum Berengarii, 621 d. 

Vado Heberti (Ecclesia de), dice. 
Constantiensis , 496 j. 533 h. Gué- 
hébert (Manche, ar. Coutances, 
ce" Cerisy-la-Salle). 

Vadum Petrosum, 673 a. Guipéreux 
(Seine-et-Oise, ar. Corbeil, c® Ar- 
pajon, c’* Linas). 

Val Dari, 697 d. Vaudry (Calvados, 
ar. et ec” Vire). Cf. Vallis Dari. 
Val Fermant, 617 1. Val-Ferméd (Orne). 
Val de Subion (Le), 382 g. Val-Suzon 
(Cote-d’Or, ar. Dijon, c” Saint- 

Seine). 

Valancé, 611 1. 

Valbufart, 665 a. Bois-Biphart? ( Loi- 
ret, ar. Pithiviers, c” et c’ Males- 
herbes). 

Valdomenche, 650 b. 

Valeires, 631 c. Cf. Valeres. 

Valencanvilla (Ecclesia de), 532 c. 
Valeanville (Manche, ar. Valognes, 
e* Quettehou ). Cf Vallecavilla. 

Valencenensis conventus Fratrum 
Predicatoram an. 1233 erectus, 
159 g. 

Valencenes, 11 e. g. Valenciennes 
(Nord). Cf. Vallencennes. 

Valencia homines, 785 b. et n. 20. 
Valence d’Agen (Tarn-et-Garoone, 
ar. Moissac). 

Valengojart, 633 b. V. Vallis Goiart. 

Valentia, 203 f. Valence (Dréme). 

Valentinus conventus Fratrum Pra- 
dicatorum, 191 f. 

Valeres, 631 c. Valiere (Seine-et- 
Oise, ar. Pontoise, c” Marines, 
c* Le Perchay). Cf. Valetres. 

Valeriacum, 662 e. f. Vallery (Yonne, 
ar. Sens, c” Cheroy ). 

Valerici (S.) ecclesia, dicec. Rotho- 
magensis, 270 d. Saint- Valery 
(Oise, ar. Beauvais, ce Formerie). 


TOME XXIl. 


INDEX GEOGRAPHICUS. 


Valerici (S.) ecclesia, dicec. Rotho- 
magensis, 274 k. Saint-Valery-en- 
Cauzx (Seine-Inf. ar. Yvetot). 

Valescort, 657 k. Valécourt (Aisne, 
ar. Saint Quentin, c” Ribemont, 
ce” Chevresis-Monceau). 

Valesium, sew Valesius, 649 j. 651 
a. b. Le Valois (prov. de France). 

Vallecavilla, 536 d. V. Valencanvilla. 

Vallencenes , caput Hannonie, 11 b. 
c. V. Valencenes. 

Valleria (Ecclesia de), dicecesis Con- 
stantiensis, in decanatu Guerne- 
roll, 519 e. 

Valles, 667 m. 669 a. Vallibus (Feo- 
dum de), 667 m. 

Valles, 624 a. h. 713 b. Vaux (Seine- 
et-Oise, ar. Versailles , c* Meulan ). 
Cf. Petrus (S.) de Vallibus. 

Valles Galteri, 599 j. 

Valles Luporum, 669 c. 

Valles super Seallam, 702 a. Vaux 
sur-Seulles (Calvados, ar. Caen, 
ce" Creully). 

Vallevilla (Ecclesia de), diaecesis Ro- 
thomagensis, 235 b. Valleville 
(Seine-Inf. ar. Yvetot, c” Yer- 
ville). 

Valliniacum, 682 b. Valigny (Allier, 
ar. Montlugon, e™ Cérilly). Cf; Wal- 
liniacum. 

Vallis, 674 b. 

Vallis Ancora, 634 k. |. 

Valle Augie (Feoda de), 709 c. La 
vallée d'Auge (Normandie). 

Vallis Braina, 627 n. 16. 

Vallis Clara vel Clarus Mariscus , 
731 c. Vauclere (Aisne, ar. Laon, 
ce” Craonne). 

Vallis Corbun. V. Stephanus (S.) de 
Valle Corbun. 

Vallis Dari, 707 e. Cf. Val Dari. 

Vallis Duni, 640 j. 698 h. La vallée 
du Dun (Seine-Inf. ce” Fontaine-le- 
Dun et Offranville). 

Vallis Fusea, 627 f, n. 16. Vaubrun 
(Eure-et-Loir, ar. Dreux, c” et c” 
Nogent-le-Roi). Cf. Vallis Morini? 

Vallis Goiart, 632 f. Vallangoujart 
(Seine-et-Oise, ar. Pontoise, c™ 
L'Isle Adam). Cf. Valengojart, Ma- 
riz (B.) de Valle Engojart eccle- 
sia. 

Vallis Grignose, 673 1. Vaugrineuse 
( Seine-et-Oise , ar. Rambouillet, 
c™ Limours ). 

Vallis Guntardi, 623 h. Le Val-Com- 
tal? (Seine-ct-Oise, ar. Mantes, c*" 
Bonniéres). 

Vallis de Haia (Ecclesia) decanatus 
Albemarlensis, in dicec. Rothoma- 
gensi, 270 f. 

Vallis Haiw (Ecclesia), decanatus S. 
Georgii, in dice. Rothomagensi, 
253 e. Le Val-de-la-Haye (Seine-Inf. 
ar. Rouen, ce” Grand-Couronne). 

Vallis Herbaut, 695 a. 

Vallis Hermeri, 630 c. d. Valhermeil 
(Seine-et-Oise, ar. et c™" Pontoise). 

Vallis Joiaci, 629 j. Vaux? (Seine- 
et-Oise, ar. Pontoise, c” I'Isle- 
Adam, c” Champagne) 

Vallis Latronis feodum, 672 d. 

Vallis de Logis, 604 g. Vauwdeloges 
(Calvados, ar. Lisieux, ¢° Saint- 
Pierre-sur-Dives). 

Vallis B. Maria monasterium, 723 
731 b. Le Val (Seine-et-Oise, a 
Pontoise, ec” lIsle-Adam). 

Vallis Martini, 633, n. 3. Val-Martin 
(Seine-et-Oise, ar. Versaiiles, c’* 


oO 
f- 
r. 


913 


Marly-le-Roi, c“ Saint-Nom-la-Bré- 
teche ). 

Vallis S. Martini, Abrincensis dic- 
cesis, 602 }. 

Vallis Meinerii, 710 k. 

Vallis Modesii. V. Quintinus (S.) de 
Valle Modesii. 

Vallis Morini, 628 c. V. Vallis Fusca ? 

Valle Osmundi ( Leprosaria de ) , 
250 c. 

Vallis S. Petri, Vallis S. Petri subtus 
Abrincas, 600 j. 601 ¢. h. 602 c. 
Le Val-Saint-Pair (Manche, ar. et 
c™ Avranches). 

Vallis Regis leprosaria capella, in 
diac. Rothomagensi, 328 b. Vau- 
réal (Seine-et-Oise, ar., c” et c™ 
Pontoise). 

Vallis Rodolii, 635 k. 681 1. Vallis 
Rodolii feoda, 711 h. 716h 717 
a. Notre-Dame-du- Vaudreuil (Eure, 
ar. Louviers, c” Pont-de-l’Arche ). 

Vallis Sarney monasterium, 731 b. 
Les Vaux-de Cernay (Seine-et-Oise , 
ar. Rambouillet, c°® Chevreuse, c" 
Cernay-la-Ville). Cf. Vaus (Grangia 
monachorum de). 

Vallis S. Scolastica, 763 e. f. 

Vallis Segie seu Sei, 538 h. 602 h. 
612 h. 709 ec. Le Valddcie (Manche, 
ar. Valognes, c™ Barneville). 

Vallis Serena, monasterium, 731 c. 
Valsery (Aisne, ar. Soissons, c™ 
Vic-sur-Aisne, c" Coeuvres). V. 
Vallsert. 

Vallis Viria archidiaconatus, in dicec. 
Constantiensi, 502 d. 534 b. 541 
d. Le Val-de-Vire, regiuncula 
(Manche). 

Vallis Viridis juxta Parisius. Ibi Lu- 
dovicus IX Cartusienses inslituil, 
171 d. Vauvert, ancien monastére 
construit sur les terrains qui for- 
ment aujourd'hui l'allée de !Ob- 
servatoire (Paris). 

Vallseri, 723 g. Cf. Vallis Serena. 

Valmor, 663.d. Vaumort (Yonne, ar. 
etc" Sens). 

Valoir (La), 622 g. h. 

Valoniis (Assisia de), 544 d. e. n. 6. 
— (Decanatus de), 519 h. 536 g. 
Ecclesia S. Macuti de Valoniis, 
522 d. 536 h. Valognes (Manche). 

Vals (Les), 617 g. Vana-sur-Risle 
(Eure, ar. Evreux, c*” Rugles). 

Valu, 650 a. 

Vanchi, 395 c. — (Grange et manoir 
de), 390 j.3g4 a. b. Wanchy-Capval 
(Seine-Inf. ar. Neufchatel , c’" Lon- 
dini¢res). Cf. Wanchi, Wanchy. 

Vandelée (Ecclesia de), diac. Con- 
stantiensis, 499 k. La Vandelée 
(Manche, ar. Coutances, ce" Saint- 
Malo-de-la-Lande). V. Vandeleia. 

Vandeleia, 532 k. V. Vandelee. 

Vannis (Terra de), 720 |. Vannes 
(Loiret, ar. Orléans, c” La Ferté- 
Saint-Aubin). 

Varavile, 58 g. Varaville (Calvados , 
ar. Caen, c™ Troarn). 

Varengeria. 611 e. 

Varengois (Molendinum), 436 d. n. 

Varenquebec (Ecclesia de), 516 a. 
538 e. Varenquebec (Manche, ar. 
Coutances, ce” la Haye-du-Puits). 

Varliacum, 667 f 

Varouvilla (Ecclesia de), 531 ¢. 536 
e. Varouville (Manche, ar. Cher 
hourg, c”* Sainte-Mére-Kglise). Cf. 
Varrouvilla. 


115 








O14 


Varrenvilla ( Keclesia de), 523 d 
Saint-Martin-de-Varreville (Manche, 
ar. Valognes, ec Sainte-Mére- 
Eglise). 

Varrevilla pro S. Martino, 557 ¢. V. 
Varrenvilla. 

Varrevilla. Cf; Germani (S.) de Vav- 
revill ’ ecclesi 1. 

Varrouvilla (Ecclesia de), 531 e. V. 
Varouvilla. 

Varvennes, 708 ¢. Varvannes (Seine- 
Inf. ar. Dieppe, ec Totes). 

Vascones , 204 j. Vascones ultra Garo 
nam, 205 a. Cardinales post mor- 
lem Clementis V in urbem Carpen 
loralum congregatos obsident, 202 

Cf. Gascones. 

Vasconiw 


{. —— 263 Cc. 
Vasconia, 104 c¢. 204 ec. 
terra, 196 h. Bellum in partibus 
Vasconix inter Francie et Angliw 
i 


reges, 484 a. 569 d. e. Vasconia, 


palit Clementis papw V, 547 f" 
Bernardi de Fargiis, 351 f Guil 
Duro Forti, 55a a. J. 
\quitania, Gaseomgne, Gascongne , 


lelmi de 


Gasconia, Wasconiensis pagus. 
Keclesia de), diac. Lo 
295 ly. 


| assonville 


Vasc nvill i 


(Terra 
Seine-Inf. 


thomagensis, 
de), 614 a. 
ar. Dieppe, e Totes). 


vassy (Feodum de), 755 ¢. (Calvados, 
ar. Vire). V. Waxeium, 

Vast (Le), 536 e. ( Manche, ar. Cher 

Saint-Pierre-Eglise ). 


, B32 a. 2. V. 


bourg, ¢ 
Vastevilla Capella ck 

Gatevilla. 
Vastevilla (Ecclesia de 

}- Vasieville (Manche, ar. 


bourg, c"" Beaumont). 


, 929 bh. 955 

Che; 

Vastinneio (Feudum de), 704 {. La 

Vatiniere? (Manche, ar. Saint-Lo, 
"a Tessy, c" Chevry 

Vatevilla, 717 b. Vatteville ( Kure, 
ar. Louviers, c’" Pont-de-l Arche }. 

Vauceles, O51 k. Vaucelles (Nord, ai 


0 


Cambrai, ¢ Marcoing, c” Créve 
coeur). 
| auceles , 723 { 


Vaucelles (Abbatia de), 


. 
Vaucouleur, 740 b. wn. 8. Vaucouleurs 


71 b. 


(Meuse, ar. Commercy 5 
Vaudrevilla, 337 & M. 4. 

(S.) de Vaudrevilla. 
Vaudrimesnillum , 535 ¢. Vaudrime 


V. Basilia 


nillo (Ecclesia de) diaecesis Constan 

tiensis, Dou e. Vaudrimesnil (M m 

che, ar. Coutances, c°" Saint-Sau 
veur-Lendelin 

Vaulaisant (Abbatia de), 732 ¢. n. 6. 

Sens, ce" Villeneuve 

Courgenay). 


Yonne, ar. 
lArchevéque, c 

Vaumondois , 31 ge. Valmondois (Seine 
et-Oise, ar. Pontoise, ec TIsle 
\dam). 

Vaurensis ecclesia, Tolosane metro 
poli noviter erecte sulfraganea, 
3Ag e. Lavaur (Tarn). 

Vaus, O40 j. Vaua (Aisne, ar. Saint 

Vermana). 

laus, 656 ¢. Vaux (Somme, ar. Pe 


Quenlin, ¢ 


* Oray, c” Eclusier). 
Vaux (Seine-et-Oise, 


ronne, ¢ 

laus, 673 ly. 
w. Corbeil, ec Longjumeau, c"* 
Epinay et Juvisy). 

Laus (Grangia monachorum de), 674 
b. Cf. Vallis Sarney. 

1 aust Campus de . 639 ¢. V. Wast 
(Campus dle). , 

Vauligneio Angulus de), 500 h. La 
Vauligniere (Manche, ar. Coutan- 

Marchésieux 


’ ) 2 
ces, ¢ Periers, ¢° 


INDEX GEOGRAPHICUS. 


Vauvilla (Ecclesia de), 530 e. 535k. 
5ho g. 560 ¢. 563 e. h. j. 565 e. 
567 a. Vauville (Manche, ar. Cher- 
bourg, ce” Beaumont). 

Vedastus (S.), 634 e. 699 a. 700 k. 
Saint-Vaast (Calvados, ar. Caen, 
Cc Tessy ). 

Vedasti (S.) ecclesia, 520 g. h. 536 
k. — feodum, 50g k. Saint-Vaast- 
la-Hougque (Manche, ar. Valognes, 
ce Quettehou). Cf S. Vedasti 
Houga. 

Vedasti (S.) ecclesia, diac. Kothoma 
gensis, 300 k. Saint-Vast-du-Val 

Seine-Inf. ar. Dieppe, c Totes). 

Vedasti (S.) 
magensis, 294 g. Saint-Vaast-Diep 
pedale (Seine-Inf. ar. Yvetot, ¢ 
Ourville ). 

Vedasti (S.) de Connele ecclesia, dicec. 

Connelles 


ecclesia, dieec. Rotho 


Rothomagensis, 309 c. 
(Eure, ar. Louviers, c Pont-de 
4 Arche). 

Vedasti (B.) de Fagolipt ecclesia, 
dice. Kothomagensis, 509 e. n. 
2. Flipou (Eure, ar. les Andelys, 
ec” Fleury-sur-Andelle). 

Vedasti (S.) de Fai ecclesia, diac. 
Rothomagensis, 397 e. Fay-les 
Etangs (Oise, ar. Beauvais, c' 
Chaumont ). V. Fayaco ( Ecclesia 
de). 

Vedasti (S. 
Rothomagensis, 310 j. Fareeaux 

Eure, ar. les Andelys, ce” Etre- 
pagny). 

Vedasti (S.) de Gilemercuria eccle 
sia, diac. Rothomagensis, 261 bh. 
Guilnx court (Seine-Inf. ar. Dieppe. 
c™ Envermeu). 

Vedasti (S.) Houga. Huc an. 1346 An 
gli appellant, 556 £ ¢. Saint-Vaast 
la-Houque. V. Vedasti (S.) ecclesia. 

Veillencies, 713 d. 

Veillie (Ecclesia de), 513 h. Vesly 
(Manche, ar. Coutances, ¢” 
say). Cf Velleium. 

belaus, 10g a, n. 2. Velana ( Bouches- 
du-RKhone, ar. Aix, ce” Berre). 

Veleruele, 656 d. 

Velleis. V. Nicolai (S. 


clesi \. 


de Farsel ecclesia ‘ dice. 


Les 


de Velleis ec- 


Velleium, 538 f. Vesly (Manche, ar. 
Coutances, ce Lessay). Cf. Veillie. 

Vell), 641 a. V. Verleium. 

Velliacum ,682 a. 684 ¢.722 1. Vailly 
sur-Aisne (Aisne, ar. et ec” Sors- 
sous). Cf. Wall 

Velly 
gensis, 30S e. f. Vesly (Kure, ar. 
Les Andelys, e" Gisors). Cf. S 
Martini de Velliceclesia, S. Thome 
c ipella. 

Vendevre, 616 1.5. Vendeuvre (Calva 

Falaise, c°" 


Parochia de), dieee. Rothoma 


dos, ar. Morteaux- 


Coulibeuf). 


“Vendolium, 646 e. Vendeuil (Aisne, 


iv. Saint-Quentin, c”" Moy). 
Vendorf; OGo f. CY: Venoors. 
Vendrimara, 614 g. Vandrimare (Eure, 

ar. les Andelys, ce" Fleury-sur-An 

delle). ° ‘ 
Venecixe, 
Ifuc S. 
Venise ‘Tlalie ‘ 


Venetia, rio k. 172 a. 
corona delata, 4oo b. e. 


Veneti, 1 1g ¢. S. Corona spinea els 
piguorata, et ab eis Ludovici IX le 
vatis tradita, 110 k. foo a. — d. 
Les Vénitiens. 

Venois, Venoiz, 619 d. 390 d. Venoix 


‘Calvados, ar. et c°" Caen 


Venon, Sgo t. (Kure, ar. Louviers, 
ce” le Neubourg). 

Venoors , 662 d. Veneux-Nadon (Seine 
el-Marne, ar. Fontainebleau, c’ 
Moret). V’. Vendorf: 

Ventabrens, 109 a. Nn. 2. Ventabren 
(Bouches-du-Rhéne, ar. Aix, c® 
Berre). 

Ver, 611 |. 612 g. — (Parochia de), 
diecesis Baiocensis, 568 g. Ver 
sur-Mer (Calvados, ar. Bayeux, c° 
Ryes). 

Ver (Ecclesia de), dicecesis Constan- 
liensis, 505 a. 535 g. Ver(Manche, 
ar. Coutances, ¢" Gavray ). 

Ver Magnum, 671 h. 673 f. Vert-le 
Grand (Seine-et-Oise, ar. Corbeil, 
c” Arpajon ). Cf. Veris Grandis 
censiva. 

Ver Parvum, 672 c. Ver (terra de), 
thid. f. Vert-le-Petit (Seine-et- Oise, 
ar. Corbeil, ¢** Arpajon ). 

Verbria, 722 kh. Verberie (Oise, ar 
Senlis, c" Pont-Sainte-Maxence). 
Vercel, 383 c. Vercelli (Italie, prov. 

de Novare). Cf. Verseilles. 

Vergevilla, 629 d. 

Vergies, 646 ¢. Levergies (Aisne, ar. 
Saint-Quentin, ec” Catelet). 

Vergovilla, 641 L. 

Vergunedé, 703 d. Vergoncey (Manche, 
ar. Avranches, ¢** Saint-James). 
Veris Grandis censiva, 673 k. V. Ver 

Magnum. 

Verleio (Ecclesia de), diaec. Rothoma 
gensis, 261 e. Villy-le-Bas (Seine- 
Inf. ar. Dieppe, ce Eu). Cf. Velli. 

Vermandois , Vermendois ( La contée de 
8g d. 656 a. 799 b. 807 e. 808 f. 
812 ¢. 817 f. S20 ¢. 

Vermendois, 78g d. nu. 1. Vermand 
(Aisne, ar. Saint-Quentin). 

Vernetl, 813 £. Verneuil-sur-Avre 
(Kure, ar. Evreux). V. Vernolium. 

Vernes, 383 b. Verres (Italie, prov. 
de Turin). 

Vernz, 596 b. Go2 d. Vernix (Man- 
che, ar. Avranches, ce” Brecey). 
Verno, d. 436 e. 622 a. b. f. 
681 1. 711 g. Vernonis castellania , 
O22 a. — feoda, 711 g. 715 k. 
714 b. 717 ¢. — honos, 695 e. 
Ibi hospitale pauperam a Ludovico 
IX conditum, 170 k. 553 b. Ibi 
vindemia deliciunt, 404 k. Ver- 
non (Kure, ar. Evreux). Cf. Vernon. 

Vernoil (Decima de), 631 e. f. Ver- 
neuil (Seine-ci-Oise, ar. Versailles , 


” 


° 
J92 


ce" Poissy). V. Vernoilles, Verno 
lium. 

Vernoilles, 633, n. 35. V. Vernoil, Ver- 
nolium. 

Vernoliolum, 7 13a. Vernouillet (Seine- 
et-Oise, ar. Versailles, c" Poissy 
Vernolium, 681 k. |. 684 d. 748 a. 

751 c. nm. 14. Vernolii baillivia, 
678 m. 751 c. 765 ¢. — commu 
nia, 748 a. — villa, 751 ¢. Ver- 
nenil-sur-Avre (Eure, ar. Evreux). 
Cf. Martini (S.) de Vetere Vernolio 
ecclesia, Verneil, Vetus Vernolium. 
Vernolium, 631 k. n. 8. 
Verneuil (Seine-et-Oise, ar. Ver 


Cf. Vernoil, 


i 2 ‘ 
Ziv a. 


sailles, c°" 
Vernoille. 

Vernom, 676 b. Vernoux (Ardeche, 
ar. Tournon). 

Vernon, 353 b. — (Vallis de), 717 ©. 
Cf. Verno. 

Veron, 663 a. c. cd. (Yonne, ar. et c' 
Sens 


Poissy 


u 











Verona civitas, 116 d. Vérone ltalie : 

Verreles, 722 hb. 

Verreria (Feodum de), 631 f. ¢. 

Verrcri#, 668 b. Verriéres? (Cher, 
ar. Saint-Amand, c” et c"* Néron- 
des). 

Verrignes, 648 g. 

Verserlles , 87 c. V. Vercel. 

Verson (Homines de), 572 a. b. Ver- 
son (Calvados, ar. Caen, c" Evre- 
cy). 

Verte-Forest (La), 392 j. 394 f. La 
Forét-Verte (Seine-Int. ar. Rouen, 
ce” Maromme , c“ Houppeville). 

Verti, 671 ©. 

Vervilla, 671 g. Verville (Seine-el- 
Oise, ar. Corbeil, ce" Arpajon, c"* 
Bruyéres-le-Chatel }. 

Veteri Foro (Terra de), 659 e. 

Veleri Manerio (Ecclesia de), dice. 
Rothomagensis, 242 b. 267 j, 
n. 4. Viewx-Manoir (Seine-Int. ar. 
Rouen, ce" Buchy). 

Veteris Pontis feodum. 619 j. — ho- 
nor. Ibid. Vieux - Pont (Calvados, 
ar. Lisieux, c Saint-Pierre-sur- 
Dives). 

Vetere Porta (Ecclesia de), diaec. Ro 
thomagensis, 240 b. Viewx-Port 
(Eure, ar. Pont-Audemer, c” Quil 
lebeut). 

Veleri ltothomago ( Ecclesia de), diac. 
liothomagensis, 267 h. Vieusx- 
Rouen (Seine-Inf. ar. Neufchaiel, 
oc Anmale). 

Veteri Rua (Ecclesia de), diac. Re- 
thomagensis, 242 f. La Vieux-Rue. 
V. Vetus Vicus. 

Vetolium, 717 g- Vetolio (Domus Dei 
de), 320 b. Vetheuil (Seine-et-Oise, 
ar. Mantes, ec" Magny). V. Marie 
(S.) de Vetolio ecclesia. 

Vetus Turris Rothomagi, 377 f. g. h. 

Velus Savigniacum. V. Savigniacum 


: § 
Vetus. 

Vetus Vernolium. [bi fit singulare 
certamen, 399 b. — g. Verneuil 


(Eure). Cf. Vernolium. 

Velus Vicus, 614 |. m. La Vieuar- 
Rue (Seine-Inf. ar. Rouen, c™ 
Buchy). Cf. Veteri Rua (Ecclesia 
de). 

Vetus Vicus, 665 a. Vidvy, pres Ce- 
sarville (Loiret, ar. Pithiviers, ¢" 
Malesherbes). 

Veulles, 394 c. Veules (Seine-Inf. ar. 
Yvetot, ec” Saint-Valery-en-Caux). 

Veuquessin, hih k. Le Vexin. V. Vul 
cassinum. 

Vez (Les), ecclesia diac. Rothoma- 
gensis, 252 f. Les Viewx (Seine- 
Inf. ar. Rouen, ¢” Ducelair, ce" 
Saint-Paér). 

Vezié (Feodum an), 525 f. 

Vi (Ecclesia de). V. Maria (B.) dk 
Vi ecclesia. 

Vicassinum Francie , 625 a. — Nor- 
manum, 625 b. V. Vulcassinum. 

Vicecomilis feodum, 508 e. 

Viceliacum. lbi 5S. Magdalena corpus 
levatum, 405 g. Vezelay ( Yonne , ar. 
Avallon). 

Vicenw, 143 g. j. V. Vicennes. 

Vicennes, Vicenes ( Bois de), hoe. f. g. 
gi f. Vincennes (Seine, ar. Sceaux ). 

Vietor (S.), Vietcr (S.) en Caux , 385 
c.— 387 f. 394 h. 615k. 614 a. b. 
S. Victoris honos, 707 g. — es- 
chancie , 757 ¢. Saint-Victor-UAb- 
baye (Seinetnf. ar. Dieppe, ¢°" 
Totes). 


INDEX GEOGRAPHICUS. 

Victor (S.), 722 h. L’abbaye de Saint- 
Victor, 4 Paris (Seine). 

Victoris (S.) in Campania ecclesia, 
dieec. Rothomagensis , 254 b. Saint- 
Vietor-la-Campagne (Seine-Inf. ar. 
Yvetot, c” Yerville). 

Videcovilla (Ecclesia de), 521 b. 536 
k. Videcoville (Manche, ar. Valo- 
gnes, ce" Quettehou),. 

Videville, 713, n. g. Cf. Wideville. 

Vienna. [bi concilium generale an. 
1311-1312 celebratum, 348 a. 
427 e. f. Ibi Willelmus Bonnet, 
episcopus Baiocensis, moritur, 408 
g. n. 7. Vienne (Isere). 

Vienne, 4o g. V. Vienna. 

Viennensis dicecesis, 182 g. V. Vien- 
na. 

Vierge Marie (La grand église de la 
benoite), Pampilonia, 95 k. 

Vierge Marie (L’église de la trés-be- 
noe), Parisius, 87 h. V. Maria 
B.) ecclesia. 

Vierge Marie (L’église de la benoiie), 
Pissiaci. Ibiob merila LudovicilX , 
multi sanati, 73 fg. V. Pissiacum. 

Vierge Marie (L’eqlise de la benoite), 
apud Remos. Ibi Philippus 1V 
unctus et coronatus, 88 j. k. 

Viezwi, haud longe a Savigniaco, 
58g j. Viewxry-sur-Couesnon (Ille- 
et-Vilaine, ar. Rennes, c°" Saiut- 
Aubin-’Aubigne). 

Vigella (Molendinum de), 438 ec. 
Vigneium, 650 e. Vigneux (Aisne, 
ar. Laon, e" Rozoy-sur Serre). 
Vigneium, 624 1. Vigny (Seine-et- 
Oise, ar. Pontoise, c’ Marines). 
Cf. Medardi (S.) de Vigneio ec- 

clesia. 

Vignetot ' 634 }- 

Vigniis (Adventicii de), 652 k. lL. 

Vigoris (S.) ecclesia, diare. Constan- 
tiensis, 5o7 f. 535 d. Saint-Vigor- 
des-Monts (Manche, ar. Saint-L6, 
ce" ‘Tessy-sur-Vire ). 

Vigoris (S.) ecclesia, diarc. Rothoima- 
gensis, 279 e. Saint-Vigor-d'Imon- 
ville (Seine-Inf. ar. le Havre, ¢” 
Saint-Romain). 

Vigoris (S.) Rothomagensis ecclesia, 


° } 
200 C. G4. 


Vigovilla (Ecclesia de), diac. Rotho- 
magensis, 248 c. Igoville (Eure. 
ar. Louviers, ec” Pont-de-l’Arche). 

Vilbesaium, 668, n. 7. 

Vilebandon, 611 g. V. Villebaudon. 
Vilebuen, 671 h. Villebon (Seine-et- 
Oise, ar. Versailles, c°" Palaiseau 

Cf. Villa Bona. 

Vilecreinne (Atrium de), 671 d. Ville 
cresnes (Seine-et-Oise, ar. Corbeil, 
2 Boissy Saint-Léger). 

Vilehier, 674 b. Cf. Villehier. 

Vilets super Nucerium (Terra de 
671 }- Villiers (Seine-et-Oise, ar. 
Versailles, c™ Palaiseau , e Nozay). 
Cf: Villare super Nooreium. 

Vilejuive, 671 e. Villejuif (Seine, ar. 
Sceaux ). 

Vilemandor, 660 d. e. Villemandeur 
‘Loiret, ar. et ec” Montargis). Cf. 
Villa Mandatorum. 

Vilemoisson, 673 b. V. Villa Moisson. 

Vilemont, 667 k. 

Vilerez. V. Martinus (S.) de Vilerez 

Viler le Calés, 616 e. V. Villers le 
Caleis. 

Vilermost{er|, 659 j. 

Vileror, 665 d. Villeroy (Youne, ar. 
Sens, c°" Cheroy). 


915 


Vilers, 634 ¢. 656 ¢. V. Villers. 

Vilers, 647 j. Cf: Villers in Calceia. 

Vilers, 655 k. 1. Villers-Cotterets 
(Aisne, ar. Soissons). Cf. Villers. 

Vilers, 655 a. Villers-le-Sec (Aisne, 
ar. Saint-Quentin, c™ Ribemont). 

Vilers (Ecclesia de), dicee. Rothoma- 
gensis, 267 c. Villers-sous-Fouear- 
mont (Seine-Int. ar. Neulchatel-en- 
Bray, c’ Blangy). 

Vilers en Artie, 031 g. h. Villers en- 
Arthies (Seine-et-Oise, ar. Mantes, 
ce" Magny). Cf. Martinus (S.) de 
Vilers. 

Vilers Quenivet, Sagiensis diaee., 590 
j. k. Gou d. Villers Canivet (Calva- 
dos, ar. et c*" Falaise). 

Vilers juxta Roiam, 657 e. Villers- 
les-Roye (Somme, ar. Montdidier, 
c™ Rove). 

Vileta, 623 h. Villette (Seine-et-Oise , 
ar. Mantes, ec’ Bonniéres). 

Villa (La), 769 ¢. n. g. Lu? (Seine- 
ct-Oise, c Magny, ce” Bray). 

Ville Abbatis territorium , 67 
Villabé (Seine-et-Oise, ar. et c 
Corbeil). 

Villa Badain, 706 £. Villebadin (Orne , 
ce" Argentan, c’" Exmes). 

Villa Baudon (Ecclesia de), diac. 
Constantiensis, 505 g. Cf. Ville- 
banidon. 

Villa Bona, 672 k. |. Villebon (Seine- 
et-Oise, ar. Versailles, c” Palai- 
seau). Cf. Vilebuen. 

Villa Bousaen, 671 bh. Villebousin 
(Seine-et-Oise, ar. Corbeil, 
Longjumeau, c Longpont). 

Villa Campi, 667 m. 

Villa Canis, 593 j. 603 a. Villechien 
(Manche, ar. et c*" Mortain). 

Villa Comportata, 674 j. 

Villa in Colle. V. Maria (S_) de Villa 
in Colle ecclesia. 

Villa Det (Ecclesia de), diaee. Con- 
stantiensis, 505 e. 534 h. 54o j. 
Villedieu (Manche, ar. Avranches }. 

Villa Dei (Ecclesia de), dicec. Rotho- 
magensis, 272 k. Villedien (Seine- 
Inf. ar. Neuflchatel-en-Bray,  c°" 
Forges). . 

Villa Dei de Saltu Capreoli, Villa Dei 
de Saltu Capri, 331 g. 58g j. 593 j. 
Villedieu-de-Saultchevreail (Manche, 
ar. Avranches, ce Villedieu-les- 
Poéles , ce’ Saultchevreuil-de-Tron 
chet). 

Villufavent, 668 1. Villefavant (Indre, 
ar. et c*" Issoudun, ce’ Neuvy-Pail- 
loux ). 

Villa Feur (‘Terra de), 672 h. 

Villa Mandatorum, 660 b. V. Vile- 
mandor. 

Villa Moisson, 671 d. 672 k. 673 b. 
Villemoisson-sur-Orge  (Seine-et 
Oise, ar. Corbeil, c°* Longjumeau). 
Cf. Moisson (Molendinum de villa). 
Vilemoisson. 

Villa Mota, 626 j. 627 ¢. mn. g. Ville- 
meux (Bure-et-Loir, ar. Dreux, c*" 
Nogent). 

Villa Nova, 665 e. 674 b.784 b. 
814 Db. 

Villa Nova, 666 c. Prope hune lo- 
cum, dux Pastorum, cum multis 
ex suis, occiditur, 124 b. nwa. Vil 
leneuve (Cher, ar. Bourges, c”" 
Charost). 

Villa Nova, 631 g. h. La Villeneave 
(Seine-et-Oise , ar. Mantes, c” Li 
may, c™ Saint-Martin-laGarenne ). 


ec. 


oS. 





Rebate tee areney 


——S 





O16 


Villa Nova, 655 e. La Villeneuve-sous 
Kleury (Oise, ar. Senlis, c°" Betz). 

Villa Nova Archiepiscopi. Ibi Ludovi 
cus IX S. Coron spinee obvius , 
hoo e. Villeneuve - l Archevéque 
(Youne, ar. Sens). 

Villa Nova in Belvasino, 677 b. 68a 
a. 684 ¢. 722 1. La Neuville-Roi 
(Oise, ar. Clermont, c** Saint-Just). 

Villa Nova super Espoone, 625 c. d. 
La Ville-Neuve (Seine-et-Oise, ar. 
etc” Mantes, c'’ Meéziéres). 

Villa Nova juxta Parisius, 722 j. Vil 
leneuve-Saint-Georges (Seine-et-Oise, 
ar. Corbeil, c° Boissy-Saint-Léger). 

Villa Nova juxta Senones, 722 j. Ville- 
neure-le-Roi (Yonne). Cf. Villa 
Nova Regis. 

Villa Nova Regis juxta Senones, Villa 
Nova levis, 682 b. 799 j- n. 18. 
Villencuve-le-Rot (Younne, ar. Joi- 
eny). Cf Maria (B.) de Nova Villa 
Regis ecclesia, Nova Villa juxta Se- 
nones, Ville-Neuve le-Roy. 

Villa Nova de Vallibus, 712 b. Neu- 
ville-des-Vaua (Eure, ar. Evreux, 
( Pacy-sur Kure, c"® Plessis-He- 
bert). Cf. Nova Villa de Vallibus. 

Villa ‘Terrici, 662 e. f. g. Villethierry 
(Yonne, ar. Pont-sur- 
Yonne). 

Villains, O51 j. 


Sens, c° 


Villament seu rectius Villameat, 627, 
n. g. Villemeux (Eure-et-Loir, ar. 
Dreux, c* Nogent). 

Vitlanis (Terra de), 720 d. 

Villaniviila (Ecclesia de), diac. Ro- 
thomagensis, 279 b. Villainville 
(Seine-Inf. ar. le Havre, ce" Cri- 
queltot-Lesneval). 

Villanous, 668 k. 669 a. Villenoue, 
prope Issoudun (Indre, ar. et c* 
Issoudun, ec” Chouday). 

Villarceax 625 d. Villarceaux (Seine- 
et-Oise, ar. Mantes, c’" Magny, c"® 
Chaussy ). . 

Villare, 711 j. 722 k. 

Villare super Nooreium, 673 c. V. 
Vilets super Nacerium. 

Villaria, 675 f. Vellers-Saint-Chris 
lophe (Aisne, ar. Saint-Quentin , 
ec" Saint-Simon). Cf. Villers. 

Villaribus (Ecclesia de), dicee. Rotho- 
magensis, 270 ¢. Villers-.sur-Au- 
male, nune Ilaudricourt (Seine- 
lof. ar. Neulchatel-en-Bray, e”" Au- 
male ). 

Villariis (Ecclesia de), diac. Rotho- 
magensis, 252 g. Villers-Chambel- 
lan (Seine-Inf. ar. Rouen, ce" Du- 
clair, ce Villers Ecalles). 

Villarium ultra boscum, 633, n. 3. 
Villiers-le See (Seine-et-Oise, ar. 
Versailles, ¢" Marly-le-Roi, e 
Feucherolles). 

Villarson, 722 d. 

Villebandon, 534 h. (Manche, ar. 
Saint-L6, ec Perey). Cf Vilebau 
don, Villa Baudon. 

Villé Falae, 382 bh. Villers-Farlay 
(Jura, ar. Poligny : 

Villefranche, 3835 h.) illafranca (Italie, 
prov. de Massa et Carrara). 

Villehier, 674 b. Cf. Vilehier. 

Villendrau (Cotlegium de) aClemente \ 
institutum, 207 a. b. nea. Villan- 
draut (Gironde, ar. Bazas). 

Villeneuve en Potion, 442 Ff. Cf. Motte 
(La). 

Villen uve-le-Roy, 815 d. (Yonne, ar. 
Joigny). Cf. Villa Nova Regis. 


INDEX GEOGRAPHICUS. 


Villenia , 633, n. 3. Viliennes (Seine 
et-Oise, ar. Versailies, c°" Poissy ). 

Villenove, 382 e. La Villeneuve-les- 
Convers (Cote-d’Or, ar. Chatillon- 
sur-Seine, c” Baigneux-les-Juifs). 

Villenove, 382 k. Villeneuve (Suisse, 
ce” de Vaud). 

Villenvoi (Feodum de), 712 e. Cf. 
Villonvet. 

Villerai, 722 b. 

Villeria, 7o2 f. 

Viller Martini, 665 b. Villiers-Martin 
(Loiret, ar. Pithiviers, c” Males- 
herbes, c’* Manchecourt). 

Villeron, 662 f. (Seine-et-Marne, ar. 
Fontainebleau, c Moret, c’* Vil- 
lemert). 

Villers, 636 a. 638 ¢. d. 643 b. 671 
g.673 a. 713 ¢. 717 b. 7a1 d. h. 
V. Vilers. 

Villers, 621 k. Villers-en-Vexin (Eure, 
ar. Les Andelys, e® Etrépagny }. 
Villers supra Andeleium, 

Villers, 646 1. Villers-Saint-Christophe 
(Aisne, ar. Saint-Quentin, ce" Saint- 
Simon). Cf: Villeria. 

Villers, 648 j. 

Villers, 649 b. Villers-Cotlterets (Aisne). 
Cf. Vilers. 

Villers. V. S. Dionisius de Villers. 

Villers supra Andeleium (Capella de) , 
dicec. Rothomagensis, 311 d. Vel- 
lers-en- Vexin (Eure, ar. les Ande- 
lys, ce" Etrépagny). Cf. Villers. 

Villers in Calceia, 647 j. — (Decima 
de), 647 j. Cf. Vilers. 

Villers le Caleis, 616 }- Cf. Viler-le- 
Cales. 

Villers in Creia, 713 d. Villiers-le-See 
(Seine-et-Oise, ar. Versailles, ¢°” 
Marly, c’* Feucherolles). 

Villers Loiez, 663 ¢. Villiers- Louis 
(Yonne, ar. Sens, c” Villeneuve- 
lArchevéque). 

Villers in Mediis campis, 650 e. Vil- 
lers-esmi-les-Champs (Oise, ar. Sen- 
lis, ec Crépy, ec Ormoy-Villers). 

Villesaium , 668 g. 

Ville (Fortericia de) super Soone, 
677 ¢g- 

Villoflein, Villofleium, 715 d. n. 8. 
Viroflay (Seine-et-Oise, ar. et c™ 
Versailles). 

Villonvet, 71a ¢. Cf. Villenvor. 

Vilon (Feodum de), 633 g. Villers- 
les-Buissons (Calvados, ar. Caen, 
Creuily). 

Vilond{on}, 620 |. Villodon (Calvados , 
ar. Caen, ce" Villers-Bocage, " 
Fournay-sur-Odon). 

Vincennes (Bois de), 820, n. 20 (Seine). 
V. Vieennes. 

Vineent (S.), 383 b. (Italie, province 
de Turin). 

Vincentius (S.), 712 d. Saint-Vincent- 
des-Bois (Eure, ar. Evreux, c°" Ver- 
non). 

Vincentii (S.) ecclesia et villa, diac. 
Kothomagensis, 276 b. Saint-Vin- 
cent-Cramesnil (Seine-Inf. ar. Le 
Havre, ce Saint-Romain). 

Vincentit capella apud Blihou, 5iah. 
Bléhou (Manche , ar. Saint-Lo, c™ 
Carentan, c"® Saint-Eny). 

Vineentius (S.) de Boelai, 637 d. V. 
Boellis (Keclesia de). 

Vincentii (S.) Castrensis conventus 
Predicatorum, 187 k. 

Vincentii (S.) Rothomagensis ecclesia , 
231 d. 


Vindelons, Vindefonte (Ecclesia de) , 


512 e. Vindefontaine (Manche, ar. 
Coutances, c" la Haye-du-Puits ). 
Cf. S. Martini de Videfontaine pa- 
rochia, Mortua Femina. - 

Vinea (Molendinum de), 657 d. 

Vinez (Vinea dicta) apud Pontisaram, 
30 c. 

Vique Florentin, 383 1. Vico (Italie, 
prov. de Firenze). 

Vira, 704 k. La Vire (Calvados). 

Vira Castri ballivia, — (ballia de 
Castro), 619 m. 697 ©. Vire (Cal- 
vados). 

Virandevilla (Ecclesia de), 526 f. 
536 a. Virandeville (Manche, ar. 
Cherbourg, c” Octeville). 

Virdunensis conventus Fratrum Pre 
dicatorum , 189 g. Verdun (Meuse). 

Vird (Parochia de), 603 d. V. Virye. 

Virevilla, 637 h. Virville (Seine-Inf. 
ar. le Havre, c® Goderville). 

Virey (Feodum), 764 d. Virey (Man- 
che, ar. Mortain, ce” Saint-Hilaire- 
du-Harcouet). Cf. Vire. 

Virgo (B.), sive Parisiensis ecclesia, 
141 c. Virginis (B.), Parisiensis 
altar, 145 h. 

Virginis (B.) hospitale, 189 ¢. Heotel- 
Dieu de Paris. 

Virginis capella in ecclesia monasterii 
Fiscannensis. Ibi Thomas abbas se 
pultus, 432 b. V. Marie (B.) ca- 
pela. 

Virginum (SS.) capella in ecclesia 
monasterii Fiscannensis, 432 d. 
Viri, 651 k. 65a e. 653 a. — (De- 
cima, guionagium, tallia de), 652 
h. 653 b. d. Viry-Noureuil (Aisne, 

ar. Laon, e” Chauny). 

Viriaco (‘Terra de), 674 e. Viry-Cha- 
tillon (Seine-et-Oise, ar. Corbeil, 
ec" Longjumeau ). 

Viriea Castri ballivia, 707 e. V. Vire 
Castri ballivia. 

Viridi Boscho (Ecclesia de), dice. 
Rothomagensis, 251 f. Verbose 
(Seine-Inf. ar. Yvetot, c” Yerville). 

Viromandenses, 815 f. 

Viromandensis, Viromandesii_bailli- 
via, 677 a. 679 d. j. 680 b. 758 g. 
Le bailliage de Vermandois. 

Viromandia, 646 f.— (Terra comitis 
Blesensis de), 763 b. Le Verman- 
dots. 

Viromannia, 686 a. Le Vermandois. 

Virtus, villa a baronibus cum Theo- 
baldo IV bellantibus combusta, 
42g d. Vertus (Marne, ar. Chalons 
sur- Marne). 

Visel, Vissel (Ecclesia de), 520 e. 
536 k. Le Vicel (Manche, ar. Va- 
lognes, c”" Quettehou). 

Viterbe, Viterbium, 86 a. b. h. 384 
b. Hue veniunt Carolus de Francia, 
et Philippus IIL, Francoram rex, 
221 g. Ibi Henricus de Anglia a 
liliis Simonis de Monte forti occi- 
sus, 221 h.341 b.c. 40d k. Ibi an. 
1298 ingens terre motus, 346 Ff. 
n. 5. [bi Clemens IV mortuus, 405 
c. Ibi capitalam generale Fratrum 
Predicatorum an. 1268 celebra- 
tum, 185 j. Vilerbe (Italie). C! 
Lorens (Eqlise de Saint-). 

Vilreium, 594 a. 596 f. Vired (Ille- 
et-Vilaine). 

Vitrevilla, 433 k. Viltreville (Seine- 
Inf. ar. le Havre, ec" Criquetot- 
Lesneval, c" Saint-Jouin). 

Vitri, Vitry, 812 c. 813 ¢. — (Bail- 
liage de), 817 b. 822 ©. Vury 


1 














ales 


le-Brilé (Marne, ar. et c* Vitry-le- 
Francois). Cf. Vitriacum. 

Vilriacum, 692 a. 722 e. h. Vitriaci 
villa, 721 f. Vilry-aua-Loges. Cf: 
Vitry. 

Vitriacum, 797 a. Vury-le-Brild 
(Marne). Cf Vitri. 

Vilriacum in Logio, 682 b. V. Vitry. 

Vitry, 742 b., n. 8. Vitry-aux-Loges 
(Loiret, ar. Orléans, c** Chateau- 
neuf-sur-Loire). V. Vitriacum in 
Logio. 

Vivarii, 674 b. V. Viviers. 

Vivarium juxta Sarborc. Ibi conventus 
monialium crdinis Pradicatorum, 
igo c. Vieters prope Sarrebourg 
(Meurthe). 

Viver, Vivers, 638 d. 639 b. Viviéres 
(Seine-Inf. ar. Neufchatel-en-Bray, 
ce" Gournay, c™ Menerval). 

Vivés sous les Vignes, 382 k. Vevey 
(Suisse, c° de Vaud). 

Viviani (S.) Rothomagensis ecclesia, 
229 b. Eglise de Saint-Vivien, a 
Rouen. 

Viviario (Ecclesia de), 231 k. Le 
Vivier (Seine-Inf. ar. Rouen, c”" 
Darnetal). 

Viviers, 674 b. Cf. Vivarii. 

Vivilla, 706 a. 

Voes, 662 g. 663 a. Voulx (Seine-et- 
Marne, ar. Fontainebleau, c Lor- 
rez-le-Bocage). 

Voiane, 656 c. Voyennes (Somme, ar. 
Péronne, c" Nesle). 

Voiliacum seu melius Vorliacum, 665 
l. m. V. Vorliacum. 

Volta, 676 b. 

Vorder (Feodum de), 755 e. 

Vorliacum, 666 a. Vorly (Cher, ar. 
Bourges, ce" Levet). Cf. Voiliacum. 

Vornaium, 666 k. Vornaio (Terra de) , 
665 d. Vornay (Cher, ar. Bourges, 
ce" Baugy). Cf. Vorvaium. 

Vorvaium, 667 a. Cf. Vornaium. 

Voule, 383 j. Aulla (Italie, prov. de 
Massa e Carrara). 

Vovrenvilla, 637 c. 

Vravilla (Ecclesia de), 531 d. n. 3. 
V. Evravilla. 

Vulcasinium, 308 g. V. Dionisii (B.) 
de Wilers ecclesia. 

Vulcasinii Francia archidiaconatus , 
316 b. V. Vulcassinum. 

Vulcasinii Normanni archidiaconatus , 
305 b. V. Vulcassinum. 

Vulcasinum, Vulcassinum, 623. e. 
686 d. Vexin, Cf. Veuquessin, Vi- 
cassinum , Vulcassinium, Vulgasi- 
num, Vulgassinum, Vulquasinum. 

Vulcassinum, Vulcassinus Francie, 
339 g. 348 g. n. 4. Vulcassini 
Francia archidiaconatus in diac. 
Rothomagensi, 329g d. Le Veain 

francais. 

Vuleassinum Normannicum, 304 f. 
Vulcassini Normannia archidiaco- 
natus, 329 c. Le Veain Normand. 

Vullranni (S.) de Buhetot ecclesia, 
diac. Rothomagensis , 255 j. Butot- 
sur-Cleres (Seine-Inf. ar. Rouen, 
c*” Pavilly). 

Vulgasinum, 713 k. V. Vulcassinum. 

Vulgassini Normannici archidiacona- 
tus, 330 c. V. Vulcassinum. 

Vulquasinum, 632 b. V. Vulcassi- 
num. 

Vulquasini gallici feoda, 
Vulcassinum. 

Vulquasinum Normannum, 631 j. 
Vulquasini Normanni feoda, 713h. 


“13 f. V. 


/ 


INDEX GEOGRAPHICUS. 


Vulletes (Ecclesia de), dice. Rothio- 
magensis, 289 ¢. Veulettes (Seine- 
Inf. ar. Yvelot, c®" Cany). 

Vunenvilla (Ecclesia de), diac. Ro- 
thomagensis, 289 f. Vénesville 
(Seine-Inf. ar. Yvetot, ce Cany). 


W 


Wacelini villa et cultura, 652 a. 

Wainunfontene (2), 630, n. 14. Cf. 
}Wamunfonténe, Wanunfontene. 

Waldurel (Ecclesia de), dicec. Rotho- 
magensis, 260 |. Val-da-Roy (Seine- 
Inf. ar. Dieppe, ec" Eu). 

WWalemont, 642 |. Walemunt (decana- 
tus de), dicec. Rothomagensis, 287 
a. dag a. — (Ecclesia de), 290 b. 
Valemont (Seine-Inf. ar. Yvetot). 

Walericus (S.), 718 f. Saint-Valery- 
sur-Somme (Somme, ar. Abbeville). 

Walgyertot (Ecclesia de), diwe. Ro- 
thomagensis, 278 h. Vergetot (Seine- 
Inf. ar. le Havre, ec” Criquetot- 
Lesneval). Cf. Werretot? 

Walicarvilla, Walikervilla, 643  g. 
644 c. Valliquerville (Seine -Infeér. 
ar. et ce" Yvetot). Cf. Wailiquier- 
villa. 

Wallevilla, 643 b. Valleville (Seine- 
Inf. ar. Yvetot, c°® Yerville, c"* Gré- 
monville ). 

Walli, 789 d. n. 14. Vailly-sar-A isne 
(Aisne, ar. Soissons). Cf. Vellia- 
cum. 

Walliz regnum, 458 k. La principauté 
de Galles (Grande-Bretagne). 

Walliniacum, 682 b. V. Valliniacum. 

Walligervilla (Ecclesia de), diac. 
Rothomagensis, 234 e. Voiscreville 
(Eure, ar. Pont-Audemer, c™ Bourg- 
Théroulde). 

Walliquiervilla (Ecclesia de), diac. 
Rothomagensis, 283 c. Valliquer 
ville (Seine-Inf. ar. et c” Yvetot). 
V. Walicarvilla. 

Wanchi (Ecclesia de), dicec. Rotho- 
magensis, 264 b. Wanchy -Capval 
(Seine-Inf. ar. Nenfchatel-en-Bray, 
ce” Londiniéres). Cf; Vanchi, Wan- 
chy. 

Wanchy (Manoir de), 390 j. V. Wan- 
chi. 

Wandregisili (S.) abbatia. Hue reli- 
quia a Flandria relata, 424 e. Ibi 
indulgentia pluries concesse, 425 
b. c. e. h. k. 426 a. b. e. fh. 427 
b. k. 428 b. e. Ejus charta a Phi- 
lippo V, Francie rege, confirmata, 
428 a. Aides combust et a novo 
refecta , 425 d. e. Majus altare con- 
secratum, 427 e. S. Wandregisili 
villa, 413 g. 425 d. Saint-Wan- 
drille - Rancon (Seine-Inf. ar. Yve- 
tot, ec” Caudebec). Cf. Fontanel- 
lense monaslerium. 

Wandregili (S.) de Bella Villa eccle- 
sia, dicoee. Rothomagensis, 301 b. 
Belleville-sur-Mer (Seine-Inf. ar. 
et c™ Dieppe). 

Wandrevilla (Keclesia de), diac. Ro- 
thomagensis, 300 d. Prioratui 
Longe Ville data, 434 h. j. Vau- 
dreville (Seine-Inf. ar. Dieppe, c™ 
et c™ Longueville). 

Wandrimara (Ecclesia de) , dicec. Ro- 
thomagensis, 247 f. Vandrimare 
(Eure, ar. Les Andelys, ce” Fleury- 


sur-Andelle ). 


917 

Wanunfontene, 630 j. n. 14. Cf. 
Wainunfontene. 

Wapalleria (Ecclesia de), dicec. Ro- 
thomagensis, 252 |. La Vaupalliere 
(Seine-Inf. ar. Rouen, c” Ma- 
romne). 

Warclive (Ecclesia de), dicec. Rotho- 
magensis, 313 d. Verclives (Eure, 
ar. les Andelys, ce” Fleury-sur-An- 
delle, c’* le Mesnil-Verclives). 

Wardres (Ecclesia de). V. Maria (S.) 
de Wardres. 

Warengevilla, Warengiervilla, dice. 
Rothomagensis, 714 h. — (Eccle- 
sia de), 301 e. Varengeville (Seine- 
Inf. ar. Dieppe. c" Offranville). 

Warengiervilla. V. Maria (S.) de Wa- 
rengiervilla ecclesia. 

Warenguevilla (Terra de), 616 ¢. V- 
Warengevilla. 

Warfal, 438 g. 

Warrham. V. Maria (S.) de Warrham. 

Warnevilla (Ecclesia de), dicec. Ro- 
thomagensis, 253 h. Varneville- 
Bretteville (Seine-Inf. ar. Dieppe, 
c™" Totes). 

Warvanna (Ecclesia de), diac. Ro- 
thomagensis, 299 h. Varvannes 
(Seine-Inf. ar. Dieppe, c” Totes). 

Wasconiensis pagus , 573d. e. V. Vas- 
conla. 

Wasprée (Honor de), 695 h. 706 g. 
Guépres (Orne, ar. Argentan, ec" 
Trun). 

Wasquel (Ecclesia de), diac. Rotho- 
magensis, 242 |. Vasewil (Eure, 
ar. les Andelys, c* Lyons-la-Forét). 

Wasquentrou ( Boscus de), 647 b. 

Wasguignoles, 631 d. 

Wast (Campus de), 639 d. 

Wastmesnil, 639 h. Sainte-Marie-de- 
Vatimesnil (Eure, ar. les Andelys, 
c”" Etrépagny). 

IWatecrist (Ecclesia de), dicec. Rotho- 
magensis, 288 c. Vatlechrist (Seine 
Inf. ar. et c’" Valemont, c"* Colle- 
ville). 

Watetot, 642 a. 

Watelot (Ecclesia de), diaec. Rotho- 
magensis, 240 d. Vattelot (Eure, 
ar. Pont-Audemer, c’ Routot). 

Watletot (Ecclesia de), diac. Rotho- 
magensis, 284 h. Watelot-sous- 
Beaumont (Seine-Inf. ar. le Havre, 
ce" Goderville). 

Watetot (Ecclesia de), diac. Rotho- 
magensis, 292 b. Wattetot-sur-Mer 
(Seine-Inf. ar. le Havre, ec" Fe- 
camp). 

Watevilla (Ecclesia de), dicec. Rotho- 
magensis, 237 f. Vatteville (Seine- 
Inf. ar. Yvetot, ce Caudebec). 

Wattevilla. V. Supplicius (S.) de Wat- 
tevilla. 

Watonvilla , 639 ¢. Vassonville? (Seine- 
Inf. ar. Dieppe, ec” Envermeu, c” 
Saint-Martin-en-Campagne ). 

Waudencort. V. Gervasii et Prothasis 
(SS.) ecclesia. 

Waudovreium, 641 a. 

Waumein. V. Petrus (S.) de Waumein. 

Wauvilla, 634 1. Vauville-la- Haute 
(Calvados, ar. Paul-lEvéque, c™ 
Dozuleé). 

Wavreium, 681 k. Gavray (Manche, 
ar. Coultances). 

Waxeium, 602 b. Cf. Vassy. 

Welleboef, 638 m. V. Wellebuef. 

Wellebout super Andeliam, 638 k. V. 
Wellebuef. 

Wellebuef super Andelam (Ecclesia 








918 


de), diwe. Rothomagensis , 243 a. 
638 g. kh. 1. m. 64o e. Elbeuf-sur- 
Andelle (Seine Inf. ar. Rouen, c™ 
Darnetal). Cf. Hellebou, Welleboef, 
Wellebout super Andelam. 

Werretot, 643 c. Vergetot? (Seine- 
Inf. ar. le Havre, ce Criquetot- 
Lesneval). Cf. Walgyertot. 

West, 716 j. k. 

Wiauvilla sea Hualvilla (Ecclesia de 
diwe. Rothomagensis, 281 g. Veau- 
ville-les-Baons (Seine-Inf. ar. et c°" 
Yve tot). 

Wiauvilla (Keclesia de), diaec. Rotho- 
magensis, 294 If. Veaavilles- Les- 
quelles (Seine-Inf. ar. Yvetot, e°" 
Ourville). 

Wibou (Keclesia de), dieee. Rothoma- 
gensis, 297 ¢. Viheuf (Seine-lnf. 
ar. Yvelol, ¢ Verville). V. Wibout. 

Wibout, O41 e. Ve Wibou. 

IWideville, 713 d. (Seine-et-Gise , ar. 
Versailles, c™" Poissy, ce" Cres 
pieres . 

Wigorniensis diac. 340 d. Worcester 
{ Angleterre ‘ 

Wiguemara, |} iqguemare (Eeclesia de), 
diac. Rothomagensis, 299 f. O4A 
j- Viequemare (Seine-Inf. ar. Yve 
lot, ce" Doudeville, ec Preétot 

Wildeshusen, 181 e. n. 3. Wildes 

Duche @Oldenbourg). 

I} tlequier Ecclesia de), diaec. Rotho- 


hausen 


magensis, 291 b. Villequier (Seine- 
Jul. ar. Yvetot, ec Caudebec). 
licllers. V. Dionisius (S.) de Villers. 
Willervilla, Villerville (Calva 
dos, ar. et c’” Pont-l Eveque). 
Willervilla seu Wyrevilla ( Ecclesia 
de), diwe. Rothomagensis, 277 ¢. 
le Havre, 


709 l. 


Virville (Seine-Inf. ar. 
ce Goderville). 
Willivilla (Keclesia de), dicee. Rotho- 
magensis, 239 d. I[lléville-sur-Mont- 
fort (Eure, ar. Pont-Audemer, c”" 
Montfort-sur-Risse ). 
Wimara 


magensis, 248 j. Lmare (Kure, ar. 


( Keclesia de), diac. Rotho 


Pont-Audemer,  c”" 
roulde). 
Wimont (Ecclesia de), diac. Rotho 


Bourg-The - 


aha g. Vemont (Seine- 
Inf. ar. Rouen, ec Buchy, c* Mor- 
guy-de-la-Pommeraye ). 

Wimmonvilla, 6435 € Saint-Vigor- 
d'Imonville? ( Seine-Int. ar. le 
Havre, ce" Saint-Romain). Cy. 
Ymonville. 

Winbelevilla (Ecclesia de), dicec. Ro- 

300 b. Imbleville 
(Seine-Inf. ar. Dieppe, ce” Totes). 
Cf Imblevilla. 

Winemervilla, 645 |. 
( Seine-Inf. ar. Yvetot, ec” 
mont). 


magensis * 


thomagensis , 


Vinemerville 


Val- 


Winemesnil (Keclesia de), dice. Ro 


INDEX GEOGRAPHICUS. | 


4 
thomagensis, 287 d. 643 c. Vil- 
mesnil (Seine-Inf. ar. le Havre, 
ce" Goderville). 

Winnes, 704 a. Veins? (Manche, ar. 
et c” Avranches). 

Wisenniacum, 643 m. 

Wissel, Wis-ellis (Castrum de), 676 
d. e. Ucel (Ardéche, ar. Privas, c’" 
Aubenas). 

Wistreharvilla (Ecclesia de), diac. 
Rothomagensis, 264 e. Intraville 
(Seine-Inf. ar. Dieppe, ¢™ Enver- 
meu ). 

Witeclive (Feodum de), 716 k. locus 
prope Ebroicas (Eure). 

Witharvilla, 645 1. 

Wiloniensis (La conte), 
chester (Angleterre). 

Witrechart feodum, 645 |. 

Witrevilla, Witreville, 645 g. Vitre 
ville (Seine-Inf. ar. le Havre, c'" 
Criquetot-lEsneval, c= Saint- 
Jouin 

Wivarevilla, 645 b. 

Wivilla (Parrochia de) sew Huivilla, 
235 e. Cf. Huivilla. 

Womeecal, 645 j. 

Wovedale (Ecclesia de), diaee. Rotho- 
magensis, 275 d. Oudalle (Seine- 

le Havre, c" Saint-ho- 


AAr g. Win- 


Inf. ar. 
main). 

Wyrevilla seu Willervilla (Ecclesia 
de), diwe. Rothemagensis, 277 g. 
Virvile (Seine-Inf. ar. le Havre, 
ce Goderville). 


X 


ANamtonge, 811 a. Xaintonge et Engo- 
lesme ( Senechaussce de), 818 f. La 
Saintonge. Cf Xanctonia. 

Xanctona a Ludovico IX oceupate, 
115 h. 215 g. Saintes (Charente- 
Inf.). V. Xanctonense castellum. 

Xanctonense castellum, 780 d. ¢. — 
dominium, 780 j. Saintes (Cha- 
rente-Inférieure ). Cf. Xanctone. 

Xantonensis conventus Fratrum Pra- 
dicatorum, 1gO a. 

Xanctonensis, Nanctonia (de), cas- 
tellania, 780 f. j. k. 781 b. — dvo- 
Cesis, 778 d.— episcopatus , 196 
h. — senescallia, 779 }- 

NXanctonia (Feodum Petri de Alemai- 
gnia in), 73t e. Cf. Xamtonge. 


Yarns, 3go h. 

Yehau. V. Martinus (S.) de Yehau. 

Yeenlonde, 436 h. 

Konich (Anatolie). 

Yebberon, 355 c. Yébleron (Seine-Inl. 
ar. Yvetot, c* Fauville). 


Yehoniam » 112 ¢g. 


Yenvilla, 6435 b. Yamville (Seine tut 
ar. Rouen, ec” Duclair). 

Yenville, 743 a. n. 6. 813 e. Jun- 
ville (Eure-et-Loir, ar. Chartres). 
Yerre (L’abbei¢e d’), 88 j. Yerres (Seine- 
et-Oise, ar. Corbeil, ¢” Boissy- 

Saint-Leger). 

Yqneauville , 392 j. Isneauville (Seine- 
Inf. ar. Rouen, ce” Darnetal). Cf. 
Yneauvilla. 

Yiles, 382 c. Isle-Aumont (Aube, ar. 
Troyes, ec” Bouilly). 

Ymonville, 393 b. Saint-Vigor-d'Imon 
ville (Seine-Inf. ar. le Havre, ec” 
Saint-Romain). Cf’ Wimonvilla. 

Yna, 664 m. 

Yneauvilla (Ecclesia de), 231 j. V. 
Igneauvilla. 

Ynecuria, 638 b. 

Youcort, 653 j. Eancourt (Aisne, ar. 
Saint-Quentin, c* Saint-Simon, c™ 
Sommetie-Eaucourt). Cf. Youcort. 

Yonius (S.), 672 d. — S. Yonii for- 
titudo, 672 d. Saint-Yon (Seine et 
Oise, ar. Rambouillet, ce Dour- 
dan). 

Yope, Yopem, oppidum Syria, a La- 
devico IX munitum, 173 j. k. Jaffa 
(Syrie). V. Japhet, Joppe. 

Youcort, 656 b. V. Yoncort. 

Yquebuef { Ecclesia de), dicee. Rotho- 
magensis, 244 j. 615 b. Yquebeu/ 
(Seine-lnf. ar. Rouen, ¢" Cléres). 

Yquelon (Ecclesia de), dieec. Constan 
liensis, 499 ¢. 5335 h. Yquelon 
(Manche, ar. Avranches, ce Gran- 
ville). Cf. Hignelun. 

Yquelont (Keclesia de), dicee. Rotho 
magensis, 293 e. Yquelon (Seine 
Inf. ar. et &" Yvetot, ec Ecrette 
ville-les-Baons ): 

Yrachia, 660 g. 

Ysava, 652 g. L’Ouwe, riviere. 

Yseiqné, Go4 b. Isigny. (Manche, ar. 
Mortain). 

Yssiacum, 680 d.  Issy-sar-Seine 
(Seine, ar. et c Sceaux). 

Yialie, 20 b. 23 j. 24 j. 82 £. 

Yrerie, 583 c. Ierde (Italie, prov. de 
Turin). 

Yrelot, 531 e. 537 f. — (Praebenda 
de), 542 e. Yvetot (Manche, ar. et 
ce" Valognes). 

Yvelot (Keclesia de), dice. Rothoma- 
gensis, 282 a. 525 b. (Seine-Inf.). 

Yvilla. V. Leodegarit (S.) de Yvilla 
ecclesia. 


9 


Z 


Zenaudone, gS h. Snowdon (Angle 
terre). 

Ziquia in ditionem Tarlarorum re 
dacta, 113 b. 

Zotoneis leodum, 634 e. 




















A. relicta Almaurici de Limolio, 679 
b. 

A. de Vado Heberti, miles, 547 a. 

Aaci (Gilo de). 

Aalardi uxor, 691 m. 

Aalardus de Castro Gunter, 685 a. 

Aalardus de Croisilles, alias de Croisil- 
lis, 683 k. 685 1. 

Aales de Brueriis, 674 b. 

Aales de Landean, 604 }. 

\alicia ob merita S. Michaelis sanata , 
572 k-5735 a. 

\alicia, filia Roberti Guichart, ob 
merita sanctorum Savigniacen- 
sium sanata, 605 g. 

Aalicia de Signé, uxor Ricardi de 
Monmoron, mater Stephani, 598 e. 

Aalicia, uxor Galteri Bonart, 601 d. 

Aalicia, uxor Johannis de Girouart, 
mater Gauffridi de Girouart, 489 h. 

daline de Roend , 710 j. 

Aaliz, 692 }. 

Aalis, Aaliz, Alis, filia comitis de 
Arundel, neptis vicecomitis de 
Rohan, uxor Johannis, comitis 
Augi, mater Henrici, comitis Augi, 
tho c-h. 44. e. In abbatia de 
Foucarmont sepulta, 44o g. h. 

Aaliz, Henrici, comitis Augi, et Ma- 
thildis filia, 441 f-h. Radulpho de 
Issouduno an. 1200 conjuncta; fi 
lium habet nomine Radulfum; mor 
luo conjuge , eum in abbatia de lou- 
carmont Iinhumandum curat; an. 
1245 moritur 442 b-h. 445 h. j. 
Ejus in monachos de Foucarmont 
liberalitas, 442 g. h. Filium suum 
Radulphum Joanaz de Burgundia, 
443 a. et neptim suam Mariam Al- 
phonso de Brenna, matrimonio 
jungil, 443 c. 

Aaliz de Auversiaco (domina) , 689 bh. 

Aaliz de Bavenc, 717 {. 

Aaliz de S. Briccio, uxor Juhelli.de 
Plessiaco, mater Laurentia , 595 b. 

laliz de Busencurt, 719 k. 

luliz, mater Tecelini, 6ga j. 

Aaliz de Quatervilla, 615 e. 

daliz de Rooniaco (domina), mater 
Guidonis Mali Vicini, 623 f° 

luliz de Stokes, 473 g. 

luliz de Vilers Quenivet, vxor Galteri 
Bonart, 593 h. 

Aaliz, filia Gervasia de 
surda et muta, 590 d. 


Molinis , 


Aaliz, filia infans Hugonis de An- 
gulo, D94 e. 

Aalles (Johannes). 

Aaloudi Camerarii feodum, 701 a. 


702 b. 
Abelardus (Petrus). 
Abbas vel Abbatis, G., Guillelmus, 
Guillermus , Hugo, Johannes, Ken. 
Abbatia (Johannes de). 





Abbatia que carros regi militanti de 
bent, 73: b. 

Abbatiola (Jacobus de). 

Abbatis Villa (Bernardus, Jacobus, 
Johannes de). ‘ 

Abbe (Guillelmus ’). 

Abbetot, Abetot (Gauterus, Matheus , 
h., Rogerus de). 

Abbrincensis. V. Abrincensis. 

Abdo, abbas, 581 d. 

Abdon et Sennes (SS.) reliquia in ec- 
clesia S. Catharine de Monte in- 
vente, 4o6 d. 

Abe (Radulphus 1’). 

Abecort (Marcellus de). 

Abel, Danorum rex, fratris sui occi- 
sor, et ipse a Frisonibus interfec- 
tus, 196 c. 

Abelencort (Drogo de). 

Abeville (Petrus d’). 

Abigart (Johannes de). 

Ablegiis, Ablegis (Droco, Simon de). 

Ableincort (Johan d’). 

Ablevilla (Philippus de). 

Abligensis (Guido). 

Abmalle ( Estienne, conte d’). 

Abouvilia (Henricus de). 

Abrardinus de Bremoster, 638 |. 

Abvinearum (Gilibertus, Guillelmus, 
Willelmus). 

Abrincatensis episcopus, seilicet Ra- 
dulfus, exsequiis Petri de Camba, 
abbatis Beccensis, an. 1281 adest, 
457 e. Obituario Montis S. Mi- 
chaelis insertus, 576 fF. 

Abrincatino (yvavassores de), 704 a. 

Abrincenses canonici, 504 h. Quid eis 
ecclesi de Agon et S. Macuti de 
Landa reddant, 495 c. d. Cujus- 
dam Abrincensis canonici sumpti- 
bus lampas in monasterio Savignia- 
censi ardet, 584 d. 

Abrincenses episcopi, 226 e. V. Acar- 


dus, Fuleo, Gaufridus le Bouchier 


sive Carnifex , Guillelmus de Sanc- 
te Mariw Ecclesia, Guillelmus de 
Ostilleio, Herbertus , Hugo , Johan- 
nes Hautfunay, Johannes de Musca, 
Johannes de Viana, Maugisus , Mi- 
chael de Ponte Ursonis, Nicholaus 
de Lusarchiis, Norgodus, Radul- 
phus de Thevilla, Kicardus Ange- 
lus, Turgisus, Willelmus Burellus. 

Abrincensis episcopus, 518 b. f. Sig 
g. 612g. 657 j. 082 e. 693 j. 709 b. 
710 ¢c.720e.777 b. 798 b. Seacario 
abest, 544 d. Quid servicti militaris 
regi debeat, 729 b. 735 e. 768 g. 
771 j-772 a. Cf. Avranches | L’éves 
que a’), 

\brincensis civis quidam , Sanctorum 
Savigniacensium opera, equum 
amissum reperit, Gor b. 

Abrincensis decanus et capitulum, 
798 c. Abrincensis decanus, Wil- 
lelmus de S. Mariz ecclesia. 

Abrincis (Andreas, Guillelmus, Jo- 
liannes, Willelmus de) 


Acardi (Guillelmus). 

\cardus, Abrincensis episcopus , 577 
g. 

\cardus Rose, 647 h. 

Acelina, Petri Fabri filia, ob merita 
B. Thome Helie sanata, 563 a. 
b. c. 

Acelinus, faber, 373 f. 

Acelinus, rector ecclesize de Oberti 
Mesnillo, 258 b. 

Acervinus (Bernardus ). 

Achardi, Johannes. 

Achardus de Ambreres, 697 e. 

Achardus , rector ecclesia de S. Hgi- 
dio, 277 f. 

Achart (Petrus). 

Acharz de Faiel, 656 h. 

Acheriis (Guido de). 

Achier (Dominus d’), 801 d. — (Le 
seignor d’), 794 c. etn. 10. —(Le 
sieur d’), 811 e. 

\chillosis (Adam de). 

Achis (Johannes de). 

Acho de Bruieriis, 675 f. 

Achone, male pro Achaiz, princeps 
Nimocium appellit, 114g j. 

Achonenses Fratres ordinis Pradica- 
torum, 180 c. 

Act (Jehan, Patoul d’). 

Aciaco (Emelina, Gilo, Gylo de). 

Acigneio (Petrus de). 

Acius Tortus, 370 d. 

Aco de Plesseio, alias de Plasseio, 
711k. 716k. 

Acon (Jehan, Johannes d’)}. 

Acoy (flerbertus de). 

Acquictanie barones, 195 e. 

Acquictanie dux, Henricus III. 

Acra Villa (Hugo de). 

Acre (Jean d’). 

Acre (Roy d’), AAS jetn. 14, 445k. 
etn. 11. V. Jehan d’Acon. 

Acre (Fille au roy d’), 443 j. et a. 13. 

Acrivilla (Hugo de). 

Acrivilla domina, 6g1 a. 

Aculeaus (Renaldus). 

Ada, 472 e. 

Adw de Beliniu feodum, 629, n. 1. 

Ada de Bello Monte, 657 1. 

Adi de Bleinu feodum, 629 ¢. etn. 1. 

Adie de Chezi uxor, 655 m. 

Ada de S. Claro, 638 h. 

Ada de Cordampere, 691 b. 

Ada, mater Gaufridi, avia Haimonis , 
593 |. m. 

Ada de Premvalle feodum, 664 g. 

Adalacia (domina) , soror Giliberti de 
Falesia, uxor Manaserii Biseti, de 
prioratu Longe ville bene merita, 
necrologio ejusdem inserta, 435 
b.c. 

Adalardus abbas, 581 k. 582 b. 

Adam, 130 k, 602 h. 

Adam, abbas, 419 a. 420 f. 

Adam abbas, 476 d. 

Adam, abbas S. Audoeni, 246 d. 

Adam, quondam abbas S. Dionysii, 
translatus, 144 h. 





920 


\dam, abbas S. Stephani Cadomen- 
sis, an. 1299 mortuus, Aga c. 

Adam (Johannes). 

Adam de Achillosis, 660 h. V. Adam 
de Eschillosiis. 

Adam Allutarius, 759 j. 

Adam l'Aloier, vicarius ecclesia de 
Osbervilla la Avant, 2g0 |. 

\dam de Augo, Rothomagensis cano- 
nicus et subdiaconus; pater et ma- 
ter ejus necrologio ecclesia Rotho- 
mag. inserti, 363 b. j. 

Adam de Auxi, 690 m. 

Adam Bacon, dictus le Reclus, ex 
Hardinvilla oriundas, S. Catharine 
de Monte, postea S. Audoeni Ro- 
thomagensis abbas, denique apud 
S. Catharinam de Monte reclusus, 
397 e. — 398 b. et n. 3 et 4. Aur 
b-e. Ejus sanctitas, mors et epita- 
phium, hor e-ho4 f. A Ludo- 
vico IX visitatus, 4o2 d. 

Adam de Balio, 693 a. 

Adam de Banellfis}, 6go j. k. 

Adam de Barris, Agnetis maritus, 
Johannis pater, 485 h. 

Adan de Baterna, clericus, 675 f. 

Adam de Bello Monte, 676 g. h. 
686 h. 

Adam Bequet » 787 e. 

Adam de Berneville, rector ecclesia 
de Couhaenvilla, 272 g 

Adam de Blesum, miles, 753 b. et n. 2. 

Adam de Boissi, 671 ©. 

Adam de Borbeleuse , 652 f. 

Adam de Borneville, 655 e. 

Adam de Borron, miles, castellanus 
de Moreto, 760 h. 

Adam de Bosco, 7/9 e. 

Adam Breinvis , 688 j. 

Adam de Bruiéres (Monsieur), 798 g. 
802 f. Cf. Adan de Bruiéres. 

Adam de Brurole, 691 b. 

Adam de Buquet, 631 j. 

Adam Cabot, 713 j. 

Adam Cam{erarius], 644 m. 

Adam de Campanfia], 679 d. 

Adam de Campantis, 675 e. 

Adam de Cardineto, miles, 787 e. 
(dominus), 787 j. Cf Adam de 
Quardineto. 

Adam de Cardoneto, 739 d. Cf. Adam 
de Chardonneto. 

Adam de Cardonoy, 658 n. 3. 

Adam Carret, 662 c. 

Adam de Challiaco, 687 a. 

Adam de Chantelou, 61 j. 

Adam de Chardonneto (dominus), 
790 f. Cf. Adam de Cardoneto. 

Adam li Chauloiers , 67 D j: 

Adam Chevaleruns, 661 m. 

\dam li Chevaliers, 675 jeetn. ae. 

Adam de Chevriaco, 662 g. 

Adam Choisiaus , 675 f. 

Adam de Clere, 741 f. 

Adam le Clerc, 436 d. 

Adam Clericus, 762 e. 

Adam de Colloles, 650 f. 

Adam, coquus regius, 361 d. 

\dam de Croi, 650 c. 

Adam de Cuiciaco (Dominus) , 661 j. 

Adam de S. Dyonisio, archidiaconus 
Rothomagensis, 369 a. 

Adam , episcopus, 581 a. 

Adam , episcopus Silvanectensis, 450 
e. Cf. Adamus. 

Adam de Eschillosiis, 692 j: V. Adam 
de Achillosiis. 

Adam de Faiaco (Dominus), 670 h. 

Adam Farsi, 604 k. 

Adam, filius G[auteri] juvenis, 686 h. 


©. 


INDEX 


Adam, frater Lewelini, principis Wal- 
lia, a rege Anglia an. 1384 caplus 
et interemptus , SAA j. 

Adam de Frepillon, 632 e. 

Adam de Gardine, 433 e. 

Adam de Gonnevilla, 640 h. 

Adam de Grigni, rector ecclesie de 
Freschiénes, 255 g. 

Adam de Guereyo, miles, 760 g. 

Adam de Gueutevilla, sew de Gute- 
villa, armiger, patronus ecclesia 
S. Victoris in Campania, 254 b. 

Adam de Halanzier, armiger, 742 a. 

Adam Halot, ballivus Caletensis , 372 
k. 1. 373 b. 

Adam dictus Haloz, 759 b. 

Adam de Hapeleincort, HAg e. 

Adam Hasaiz, 669 g. 

Adam de Hasicort , O4g a. 

Adam de Helletis, patronus ecclesia 
de Bosco Gerardi, 243 e. 

Adam Heron seu Herons , 669 j. 670 
1. Ejus ballivia feoda , 669 e. Ejus 
filia, 66g j. 

Ada de Herouvilla terra, 702 e. 

Adam de Hirecon, 654 h. 

Adam Hudebuef, 742 ¢. 

Afdam] de Insula, Ebroicensis epi- 
scopus, 464 g.et n. 4. 

Adam de Jaliniano, 762 j. et n. 18. 

Adam de Javeruel, 675 h. 

Adam de Jolemanno, armiger, 762 f. 

Adam dictus Kenart, curator Jordani 
de Crequetot, 300 f. et n. 3. Cf. 
Adam Quenart. 

\dam Lanerius, 688 e. 

Adam de S. Laurentio (Dominus), 
miles, patronus capelle de Ber- 
nouvilla, 299 £745 b. c. 

Adam de Loco Sancto, 687 f. 

Adam de Lonquesan, 741 g. 

Adam de Lungnen, 651 c. 

Adam de Marestot, 613 f. 

Adam de S. Maria, 620 f. 

Adam de S. Mederico, 669 g. 

Adam de Meromont, 650 g. et n. 5. 

Adam de Milleduno, 760 b. 

Adam de Mincé, 655 e. 

Adam de Montéliart, 692 d. 

Adam de Mota, 687 k. 691 |. 762 a. 

Adam de Nanzeiaco, 687 f. 

Adam de Novo Castro, pater Johan- 
nis, 368 a. et n. 1. 

Adam de Orengi, 670 j. 

Adam Panarii sew Panerii, 665 a. 
668 c. 

Adam de Parisius, 476 k. 

Adam de Percheio, rector ecclesia B. 
Marie de Nova Villa Regis , 324 k. 

Adam de Perona, 652 a. 

Adam de Pohiervilla, 435 k. 

Adam de Quardineto, miles, 75g c. 
V. Adara de Cardineto. 

Adam Quenart, 746 d. Cf. Adam Ke- 
nart. 

\dam, persona ecclesia de Boellis, 
273 d. 

Adam, rector ecclesie de S. Albino, 
238 k. 

Adam, rector portionis ecclesia de 
Basli, 263 e. 

Adam, rector ecclesie de Bordelli, 
290 g. 

Adam, rector ecclesie de Coudrai, 
Sia h. 

Adam, rector ecclesia de Fresneio, 
ahha. 

Adam, rector ecclesia de ruchemes- 
nil, 245 j. 

Adam, rector ecclesia S. Gereonis 
de Bantelluto, 321 e. 


RERUM ET PERSONARUM. 


Adam, rector ecclesie de Gondetot, 
303 f. 

Adam, rector ecclesia de Ivicrique, 
2g6 c. 

Adam, rector portionis ecclesia de 
Karentonio, 510 Ff. 

Adam, rector ecclesia S. Machuti de 
Cauvincort , 308 j. 

Adam, rector ecclesia B. Marie de 
Nova Villa Regis, 324 h. 

Adam, rector ecclesia S. Martini de 
Graainvilla, 310 f. 

Adam, rector ecclesie S. Martini de 
Mortuo Mari, 268 k. 

Adam, rector ecclesia S. Martini de 
Nova Villa in Bosco, 326 b. 

Adam, rector portionis ecclesie de 
Nigella, 272 h. j. 

Adam, rector ecclesia de Sotevilla, 
293 ¢. 

Adam, rector ecclesia de Theroude- 
villa, 291 ¢. 

Adam, rector ecclesia de Vasonvilla, 
298 b. 

Adam Rigaudi, alias de Verneau, de- 
canus Rothomagensis, 363 d. 374 
a i 376 }- 

Adam Rigaut, canonicus Rothoma- 
gensis, 366 j. Cf; Adamus. 

Adam Rigaut (magister), 420 c. 

Adam de la Ronce, 692 a. 

Adam Sarracenus, 653 m-654 a. 

Adam de Sauz, 678 h. 

Adam de Sciauziaco, 741 b. 

Adam Servain, seu Servein, 617 b. 
6357 £. 

Adam de Servigny, 796 ce. 

Adam de Succi, 687 d. 

Adam de Torciaco, 640 ec. 

Adam de Torcheio (dominus), pa- 
tronus portionis ecclesia de Tor- 
cheio Magno, 259 d. 708 h. j. 

Adam de Torci, miles , patronus eccle- 
siarum de Clavilla et de Gouvilla, 
246 a. e. 

~Adam de Tremfen}villa, 6go k. 

Adam de Trusi, seu de Trusiaco , 688 e. 
690}. 

Adam , vicecomes Meleduni, 686 I. 

Adam de Vilers, 655 f. 

Adam de Villers (dominus), 629 f. 
650 e. 651 ©. 675 j. 

Adam de Wadencort, 712 k. 

Adam de S. Wandregisillo, 362 g. 

Adam de Wivilla, 478 b. 

Adam de Ykebuef (dominus), 615 b. 

Adamus, abbas, 577 h. 

Adamus, decanus capituli Rothoma- 
gensis, 376 j. V. Adam Rigaut. 
Adan de Bruieres, 790 h. V. Adam 

de Bruieres. 

Adan Goule ( Messire), 808 a. 

Adan de Manencurt, 658 F. 

Adela, abbatissa, 577 b. 

Adelardus, abbas, 488 d. 

Adelays, comitissa, 417 ¢. 

Adelee (Guillelmus). 

Adelerius, abbas, 579 b. 

Adelerius, abbas, 579 e. 

Adelicia, regina [Anglia >], 471 h. et 
n. 11. 

Adelicia de Roia (domina), 618 j. 

Adelina (B.) virgo, soror B. Vitalis, 
589 a. et n. 4. 

Adelina de Corguillferjei, 690 f. 

Adelina de Croilén, 600 f. 

Adelina de Logis, 604 j. 

Adelina de Reneri Curia, 638 d. 

Adelina de Tespont, 690 c. 

Adelina , uxor Ricardi Bricon, 594 C. 

Adelinus, abbas, 422 h. 














INDEX 


Adeliz, uxor Willelmi, fundatoris mo- 
nasterii Lirensis, 474 e. et n. 1. 
Adeliza, Anglorum regina, 476 j. et 

n. 6. 

Adeliza, mater Willelmi Britolii, 489 e. 

\deliza de Super Diva, 489 d. 

Ademar, Ademari (Geraudus, Geraut, 
Girardus, Hugo, Hugue). 

Ademarius de S. Paulo (frater), lec- 
tor Predicatorum S. Gaudentii, 
186 |. 

Ademarus de Archiaco, miles, 781 f. 

Adena de Leherort, 653 d. 

Adenotus de Montiniaco, miles , 787 e. 

Adeodat de Casluz, $11 g. 

Adia, mater Jordani de Walliquier 
villa, 283 d. 

Admiratus, 119 ¢. 120 a. 

Ado, frater S. Audoeni, 379 d. 

Adolfus, rex Alemannie. V. 
fus. 

\drianus V, Januensis, summus pon- 
lifex electus, mox mortuus, 341 h. 
Constitutio Gregorit \ de summis 
pontilicibus eligendis ab eo sus- 
pensa, 407 c. 

Adriani (S.) diaconus cardinatis (Nea- 
polio de Ursinis ). 

Adriano (Stephanus de S.). 

Adroldus, abbas, 580 h. 

Adulfus de Nassau imperator, electus 
et occisus, 346 b. e. f. 

Adulteri qui cum uxoribus Ludovici 
et Philippi de Francia meechati 
erant, suppliciis traditi, 348 g. 

Adventus, 158 h. Eo durante, Ludo- 
views IX jejunabat, 161 e. 169 g. 

JEduensis episcopus, 726 e. 

Agidia de Pesseio ad ecclesiam de 
Losseio presentat, 295 b. 

Egidius, archidiaconus Augi, 365 g. 

Agidius , archiepiscopus Rothomagen- 
sis, S04a. f. g. et mn. 2. 578 1. V. 
Keidius Asselini. 

Egidio (Johannes, Petrus, Ricardus, 
Symon, Thomas de S.). 

Egidii (S.) abbas, 682 h. 

Egidius Asselini, sew Aycelini, Ar- 
vernia oriundus, Narbonensis, pos- 
tea Rothomagensis archiepiscopus, 
348 d. 351 h. j. 356 b. 377 a. b. 
Solemne B. Marie instituit, et 
S. Eutropii Sanctique Sacramenti 
festa celebranda curat, 3g6 k- 
397 a. An. 1518 mortuus, 346 
d. 352 a. Necrologio hospitalis B. 
Maria Magdalene Rothomagensis 
inserlus, 416 c. et.n. 7. Of. Agi- 
dius de Billon. 

Aigidius Augfensis], peenitentiarius 
othomagensis, 371 e. 

.Egidius de Augo, canonicus Rotho- 
magensis, 370 g. 

Egidius de Augo, succentor Rothoma- 
gensis , 372 c. 


Adul- 


Agidius de Aurengniaco, Nichosien- 
sis episcopus, seu mclius archiepi- 
scopus , 305 ¢. 

Egidius de Benedicta Villa, rector 
portionis de Fontibus 
Duni, 505 a. 

Egidius de Beuroy, 787 F. 


ecclesia 


g 

Kgidius de Billon, Narbonensis , pos- 
tea Rothomeagensis archiepiscopus , 
haz d.f. Cf. Mgdius Asselini. 

Hgidius, canonicus Constantiensis , 


542 a. 
Egidii (S. 
g miles, 488 c. 


Egidius de Chivreio, miles, 760 g. 
g comes, 682 j. 

gidius de Doncellis , 

Agidius, episcopus Ebroicensis , 461 


TOME XNIII. 


RERUM 


h. 465 e. 464 b. et n. 1 
475a. 4781. et n. A. 

gidius de Garnenvilla, clericus, 
48g j. 

Agidius de Lunbart, 787 g. 

Agidius de Malo Dumo, miles, ad 
capellam S$. Leodegarii prasentat, 
308 f. 

gidius de Marquevais , 654 e. 

Agidius de Montchevrel , patronus ec- 
clesie S. Marie de Valle Domni 
Petri, 324 k. 1. 

gidius , persona ecclesia de Burleio, 
ache. 

Egidius Phareau, miles, 750 f. 

Agidius Picardus vel Flandrensis, 
Rothomagensis canonicus et sub- 
diaconus, 361 c. etn. 3. 

Agidius, rector ecclesia S. Quintini 
de Botencort, 325 k. 

egidius, rector ecclesia de Croimara , 
291 h. 

Agidius, rector ecclesie de Folevilla, 
297 J. 

Agidius, rector ecclesia S. Maria de 
Mollento, 317 g. 

Egidius, rector ecclesia de Martini- 
villa, 242 h. 

Egidius, rector ecclesie de Roseio, 
257 a. 

Egidius, rector ecclesia S. Severini 
de Porchenvilla, 320 c. 

Egidius de Ripa Alta, miles, 787 
d.e. 

Egydius. V. Agidius. 

Egypti soldanus, 120 a. 

Aelais la Randoine, vidua pauper, fi- 
lium suum a sanctis Savigniacensi- 
bus ad vitam revocari precibus ob 
linet, 594 k-595 b. 

felart (Guillelmus, Johannes ). 

Aeledis, domina de Cruce [S. Leu- 
fredi], 478 a. 

Aeledis, domina de Harecourt , 479 c. 

Aelicia, abbatissa Monasterii Villaris, 
3354 d. 

\elicia d’Estellant, 422 hh. 

Aelicia de S. Leodegario, hore. 

Aelicia, mater Vincencii Michaelis, 
360 d. 

Aelicia Michael, sen Michaelis, 362 £. 
366 g. 

Avlicia de Montebourc, 436 e. 

Aelicia, relicta Ricardi de Cornonalle , 
361 h. 

Aelicia de Saucheyo, 361 b. 

\elicia, uxor Petri, filit Méchaelis, in 
ecclesia S. Mathai de Ermentru- 
villa capellaniam instituit, 25% d. 
ce. f. 

Aclida de Berzi, 655 j. 

\elidis de Brienchon, 451 j. 

Aclidis de Rechafort, patrona ecclesiw 
de Belbeuf, 249 ¢. 

Aelina, mater Enardi, 364 f. 

Aelis, comitissa Augi, mater Mathil- 
dis, comitisse de Herefort, et Ra- 
dulfi ecclesia Augensi 
favens, et ejusdem ecclesia 


comilis, 
mo- 
obi- 


1 et 


nasteriique Ulterioris Portus 
luartis inserla, 449 h. 450 g. 
n. 5. 452 a. 

Aelis Fortis, 655 f. 

Aelis de Hagircort, 648 h. j. 

Aelis de Parpres, 655 a. 

Aelis de Yvetot, ad portionem ecclesia 
de Evrardi Meisnillo prasentat, 


303 h. 
Aeliz de M\en\geric{urt), 692 f. 
Aeloudi Camerarii teodum, 698 k. 
Aenors (domina), 649 k. 


ET PERSONARUM. 921 


Estas an. 1233 pluviosa, 398 h.-an. 
1291 torrida, 482 g. 

Affagart (Robertus ). 

Affegart (Gilbertus). 

Affich (Johannes ). 

Agache (Robertus). 

Agaias (Hebertus de). 

Agarus, episcopus 
451 c. V. Algaras. 

Agatha (S.) reliquia in ecclesia S, Ca- 
tharine de Monte invente, 406 d. 

Agatha, domina de Basselliis, an. 1264 
mortua et apud Savigniacum se- 
pulta, 586 h. 

Agathensis episcopus, 682 f. 

Agaz (Stephanus d’). 

Agenensis episcopus, 682 f. V. Agien 
( L’evesque d’). 

Agennensis conventus Fratrum Preedi- 
catorum prior, 184 h. 

Agennensis senescallus, 782 d. 

Agenni homines, 785 b. 

Agens (Guillelmus de). 

Ayien (L’evesque d’), 811 g. V. Age- 
hnensis episcopus. 

Agnania (Sebastianus de), 

Agneaux (G. de). 

Agneax (Philippus de). 

Agqnelet (Petrus). 

Agnellis (Corbinus de). 

Agnes, 722 a. 

Agnes de Alneio, domicella, 678 k. 

Agnes de Anereio (Domina), 62g j. 

Agnes de Ateignevilla, 675 h. 

Agnes de Autolio (Domina), 478 d. 

Agnes de Bello Campo (Domina), pa- 
trona ecclesia de Mesnillo Rogres, 
5o4 k. 

Agnes Bertran, 553 e. 

Aynes de Boloville (Madame), 7424. e. 

Agnes de Changi, 638 g. 

Agqnes de Corney, 741 1. 

Agnes de Chambeinne, 622 m. 

Agnes, comilissa de Longa Villa, 438 
h. et n. 6. 

Agnes Dogone , 362 k. 

Agnes, domina de Kstoutevilla, ad 


Constantiensis , 


capellam leprosaria ce Gonnovilla 
praesental, 290 f. 

\gnes, domina de S. Serenico, 484 g. 
et n. 11. 

Agnes, domina de S. Silvestro, pa 
trona ecclesiz Belli Montis, 244 e. 

Aques I’Eschaciere, 474 h. 

Agaes de Esnetrevilla, neptis Radulti 
decani, 463 d. 

\gnes de Ferrariis, 489 d. 

Acnes,filia Hugonis de Grentemesnil, 
48g a. 

Agnes, filia Roberti Martini, 565 g. h. 

Agnes dicta Gente, 317 h. 

Agnes de Hoesirehan, uxor Almarici 
de Tyhouville, 951 h. 

Aenes de Lacei. Ejus lilius, 602 b. 

Agnes de Loco Veris, 478 g. 

Aenes de Morbuef, 478 c. 

Aenes de Marcillio, Henrici de Trous- 
seavilla uxor, 477 h. 

Agnes, monacha, fundatrix prioratus 
S. Nicolai de Malo Passu, 472 a. et 
n. 2. 

Agnes des Pereus, 695 b. 

Agnes de Romillé, 710 bh. 

Aenes de Sauceia (domina), 718 f. 

Agnes, soror Hugonis de Grentemes- 
nil, A&g ¢ 

Agnes de Thaonaria articulari morbo 
laborat, 58g e. 


- Agnes, uxor Adw de Barris, mater 


Johannis, 485 h. 
Agnes ,uxor Guillelmi Chesnel, 484 h. 


116 





22 


Agnes, uxor Guillelmi II de Vernone , 
554, n. 2. 

Agnes, uxor Guillermi de Tuit, 487 b. 

Agnes, uxorJohannis de Bautiermara , 
478 b. 

Agnes, uxor Nicholaide Moret, 480 a. 

Agnes, uxor Rogeri Suhart, 552 j. 

Agnes de Valencé, 611 |. Quid ser- 
vicii regi prastat, 608 e. 

Agneta de Archein, 653 |. 

Agnevilla (Johannes de). 

Agniaus (Hebertus de). 

Agnis (Guillelmus, Herbertus, Ro- 
bertus de). 

Agoneau (Guillelmus d’). 

Agorellus ( Petrus). 

\grevilla (Guido de). 

Aguerneio (Guillelmus de). 

Iguillon (Gaufredus, Godefridus , 
Gonfredus , Guillelmus , Guodefri- 
dus, Manasserus, Willelmus). 

Aqullon ( Guillelmus). 

Nieulphus Ruaut, patronus capelle 
de la Ruandiere, 502 e. 

mater S. 


Aige (Same Audoeni, 


JO1 g. 

liqneaus, Aigneaux (Hebert, Philip- 
pus de). 

Aignellis ( Henricus de). 

Aigniaus, Aingniaus ( Hébert, Heuri- 
cus d’). 

liqnien (Sires de Saint). V. Gauchiers 
de Chateillon. 

Aigrefein (Fervicus de). 

Aigret (Kobinus). 

Aigrevin (Henricus). 

Aiis (Mauguinus, Maulguinus de). 

Aili, Auly 
806 b. - 

\illiaco (Martinus de). 

\ilwardus, 567 h. 

Aimarus de Poitier, 676 a. 

Aimericus de Mala Morte, 787 j. 

Aimericus de Narbona, 785 a. 

Aimo, abbas, 417 b. 

\imo, episcopus, 578 h. 

Ainvilla (Galerannus de). 

Jiornitrat (Johannes ). 

Aippe (Roberz de). 

Ausse (Aymericus d’). 

Aissoldus de Ronquerollis , 799 c. 

Ajou (Guillelmus, Radultus de). 

Ala [de Almenéches)|. Kjus hereditas 
Roberto Malet obvenit, 729 d. et 
n. 8. 

\lacri Monte (Nicolaus de). 

Alaigne (Johannes). 

Alamanni« principes Thuringie lan- 
gravium in regem eligunt, 114 d. 

Alamannia rex, 114d. V. Alemannia 
reges, Ricardus, Richardus. 


Le seiqnor d’), 791 ©. 


Alamanone (Petrus de). 

Alan 

\lanconis comes. Feodum de Monte 
\cuto ad eum spectat, 608 ¢. d. 

Alanus, abbas, 419 a. 

Alani feudum, 703 e. 

Alanus de Anisi, de 
Anise, 620 k. 634 b. 700 g. 

Alanus Brito, canonicus Rothomagen- 
sis, 364 e. 


Tomas . 


Aniseio , de 


\lanus de Campis, 597 F 

Alanus, Constantiensis , 
542 €, 

\lanus de Castro Giron, seu Gironis, 
684 k. 719 b. 

Alanus de Chaceqne, 716 g. 

Alanus, dux Britannorum, 580 g. 

Alanus de Falesia, 621 f. 701 d. e. 
Ejus feodum, 702 b. 

Alanus, filius comitis, 684 j- 719 a. 


canonicus 


Alanus, filivs Guillelmi de Forneto, 
756 j. 

Alanus, filius Petri Morin, 603 h. 

Alanus Martel, filius Gaufridi Martel, 
rector ecclesia de Grinbouvilla, 
279 a. 

Alanus , pater Radulphi, 702 e. 710 
f. gia d. 

\lanus Pelichon, pater Stephanw de 
Logis, 605 e. 

Alanus de S. Petro, 704 d. 

Alanus, rector ecclesia S. Albini de 
Beusencort , 314 j. 

Alanus,. rector ecclesiw S. Petri de 
Bivilla, 557 a. et n. 8. 

Alanus, rector ecclesia de Oudetot, 
29d ¢. 

Alanus de Rociaco, 653 h. 684 a. 
686 c. 68g j. 

Alanus de Valle de Logis ob merita 
sanctorum Savigniacensium sana- 
tus, 604 g. 

Alapie soldanus, 118 j. k. 
Damascum capil, 123 e. 

Alardus, 691 j. 

Alardus Boolerii, 721 j. 

Alardus le Fauconnier, miles, ad ec- 
clesiam S. Audoeni de Argia pra- 
sentat, 315 f. 

Alardus, rector ecclesia de Conte- 
villa, 273 ¢. 

Alardus de Struerai, 654 ec. 

Alart de Robais, 812 b. 

Alarz de Gastines, 656 h. 

Alauda (Johannes). 

\lauda de Jambevilla, 712 j. 

Alba de Auvervilla, 691 b. 

Alba de Avalgor, uxor Guillelmi de 
Haricuria, 365 j. et n. 6. 

Alba, Francia regina, 479 g. etn. 4. 

\lba Mala. Alba Malla, Alba Mallia, 
Alba Marla (Albreda, Balduinus, 
Gerardus, Petrus de }. 

Alba Malla, Alba: Marla abbas, 270 
d. Patronus ecclesiarum de Elen- 
cort, de Flames, de Goovilla, de 
Haudricuria, de Monte du Mar- 
ques, de Morvillari, Sancti Petri 
de Albemarla, S. Petri de Bella 
Fraxino, S. Valerici, de Villaribus, 
267 h. 269 fh. k. 270 a. e. deh. 
271 I. 

Alba Marla comes, 698 g. — Vi- 
cecomes, 268 d. V. Philippus de 
Francia. 

Albanensis episcopus, 197 e. V. Leo- 
nardus, Petrus de Colle Medio, 
Radulfus, Radulfus de Piris. 

Albania (Johannes , Symon de). 

1/bans (Guillelmus ). 

Alba Via (Johannes ce). 

Albegniaco (Johannes de). V. Albi- 
gniaco (de). 

Albemailla, Albemalla (Johannes , Pe- 
trus de). 

1lbemalle, Albemarle (abbas S Mar- 
lint de) 268 e.— (Comes de), 
698 &. 

Albenaci conventus Fratrum Pradica- 
torum primus prior, Guillelmus Vi- 
talis ; primus lector, Guillelmus Pe- 
tri Astoaldi. 

Alberada, mater Gaufridi de Quievre- 
ville, 365 h. 

Albereda, comitissa Baiocensis, 380 c. 
etn. 3. 

Albereda, filia Laurentii de Rubeo 
Monasterio, 602 e. 

Albereda (Guillelmus). 

Albereda de Ponte Audomari, 418 e. 

Albereda de Ros, 619d. 620). 


1 19 a. 


INDEX RERUM ET PERSONARUM. 


Albereda de Tanquervilla, 461 e. et 
n. 5. V. Alleitda, 

Alberedus Boutevilen, 620 h. 

Alberici (Ricardus). 

Albericus abbas , 577 b. 578 f. 

Albericus, abbas deCruce S. Leufredi , 
A77 €. 

Albericus, abbas Lirensis, 472 g. 

Albericus Blanche, 648 c. 

Albericus de la Broce , 6g0 e. 

Albericus de Buissi, 686 c. 

Albericus de Bulli, de Bulliaco, 688 
h. 6go f. 

Albericus Catus, 690 e. 

Albericus de Choi, 655 f. 

Albericus, comes Domni Martini, 421 
f. et n. 9. 

Albericus Cogum, 651 c. 

Albericus Cornutus, Carnotensis epi- 
scopus , 138 g. 

Albericus Cosin, 436 a. b. 

Albericus de Crevan, 691 |. 

Alberici de Frepellon feodum, 629 e. 

Albericus le Gai, 648 c. 

Albericus Gigans , 653 d. Cf. Albricus. 

Albericus Goledeu, 653 d. 

Albericus de Marolio, 712 j. 

Albericus de Monte Chablon, 654 k. 

Albericus de Oroer, 651 k. 

Albericus (magister), rector ecclesia 
S. Aniani, 241 d. 

\lbericus, rector ecclesie S. Leode- 
gari de Mesnillo, 326 ¢ 

Albericus, rector S. Leuflredi, mo- 
nasterii Ulterioris Portus edifi- 
cator, 452 f. 

Albericus , rector ecclesia S. Martini 
de Dretecort, 326 h. 

Albericus de Vigneio, 624 |. 

Albericus de Vitreio, presbiter, 
e. f. 

Albert le Grand, 353 e. et n. 3. 

Alberta la Hecquetite, ob merita B. 
Thome Helia sanata, 564 1-565 ec. 

Albertus, abbas, 578 I. 

Albertus, abbas et levita, 417 b. 

Albertus de Austria ,imperator electus , 
346 e. f. Electionem suam a sum- 
mo pontitice confirmari primum 
quidem frustra petit, 340 g. h., 
mox vero obtinet, 347 a. A nepote 
suo occisus 347 h. 

Albertus, canonicus Constantiensis , 
542 a. 

Albertus de Hangest, 686 a. 693 e. 
7ihe. 71gh. 

Albertus de Mesio, 672 k. 

Albertus, rector ecclesiw S. Martini 
de Ychau, 320 c. 

Albertus de Ribemont, 654 U. 

Albevilla (Guernon de). 

Albevoie (Johannes de). 

Albi ( L’evesque d’), 811 d. V. Albien- 
sis episcopus, 

Albia consules, 814 a. et n. 2. 

Albiensis conventus Fratrum Predi- 
catorum prior, 186 c. 

Albiensis dyocesis barones , milites et 
domicelli, 782 c. 

Albiensis episcopus , 682 f. 781g. V. 
Albi (L’évesque d’). 

Albigenses, 642 f. 

Albigenses hwretici victi, 168 b. c. 
V. Albigois. 

Albigneio, Albigneyo, Albigniaco 
(Alemannus,- Balduinus, Guillel- 
mus, Johannes, Oliverius, Olive- 
rus de). V. Albegniaco (de). 

Albigois (Hereges d’), 17 d. V. Albi- 

enses. 

Albiniaco (Guillelmus, Reginaldus de). 


A72 














INDEX RERUM 


Albineio (Willelmus de). 

Albino (DominusdeS.), 750g. etn. 37. 

Albino (Gossuinus de S.). 

Albinus de Crovilla, clericus, 479 d. 

Albinus de Douens, 479 k. 

Albinus, rector ecclesia de Esmale- 
villa, 278 f. 

Albinus, rector ecclesiz de Glos-sur- 
Risle, 237 d. 

Albinus, rector ecclesia de S. Sil- 
vestro, 286 b. 

Albedus, abbas, 418 e. 

Albreda de Alba Malla, 451 h. 

Albreda, filia Willelmi, comitis Au- 
gensis, 452 g. 

Albricus Bocele, 646 h. 

Albricus Gigans, 647 a. Cf. Albericus. 

Albua (Andreas de). 

Albuceonvilla (Ursio de). 

Albo Dumo (Hogerus de). 

Albus (Giraudus, Godefridus , Ricar- 
dus). 

Albusone, Albussone (Radulphus de). 

Albussaco (Guillermus de). 

Alcanvilla (Fulco de). 

Alcenvilla (Hugo de). 

Aleario (Garnerus de). 

Aleaumus de Montibus, miles, 677 e. 

Alegre (Le seignor d’), 795 a. 816 f. 

Aleia (Johannes de). 

Aleine (Rei de). 

Alelmus, rector ecclesia de Blaque- 
villa, 251 j. 

Alelmus, rector ecclesia Vallis de 
Haia, 270 f. 

Alemaignia (Petrus de). 

Alemaingne (Rois d’), 135 a. Cf. Ale- 
mannie reges. 

Alemando {ladulfus de S.). 

\lemannia (Henricus de). 

Alemannia reges. V. Adulfus de Nas- 
sau, Albertus de Austria, Fridericus 
de Austria, Henricus, landgravius 
Thuringiw, Henricus de Lucem- 
burgo, Ludovicus de Bavaria, Ri- 
cardus de Anglia. Cf. Alamannia 
rex , Alemaingne (Roisd’), Alemengne 
(Roy a’). 

Alemannus de Albigneio, 684 |. 

Alemannus (Obricus), 

Alemant (Johannes I’). 

Alemen (Philippes d’). 

Alemengne (Roy d’). V. Houlequin, Ale- 
mannie reges. 

Alenchon (Compte d’} , 224 k. Cf. Alen- 
cionis comes. 

Alenchonio (Symon de). 

Alencionis, Alencone (de) , Alenconis , 
Alenconiensis comes, 344 h. 608 c. 
d. 683 a. 684 g. 707 d. 715 e. 
V. Petrus de Francia, Robertus, 
Willelmus Talevat. Cf. Allenchon 
(Compte d’). 

Alencon (Pierre, le conte d’). 

Aleonor de Bretaigne, 443 a. etn. 2. 
445 h. et n. 5. 

Alermus de 'Willebuef, 638 m. 

Ales (Raymon Pelet, seignor d’). 

Ales de Briseyo, 727 h. 

Alest (Sieur d’). V. Raymond Pelet, 
alias Raymundus Peleti. 

Alestensis conventus Fratrum Preedi- 
catorum prior, 184 j. 

Alestensis Predicator Frater Joannes 
Gobi. 

\lesti consules, 813 j. et n. 14. 

Alesto (Dominus de). V. Alest. 

Aletensis episcopus V. Donoaldas, 
Rainaldus. 

Alexander III summus pontifex an. 
1178 donationes prioratui Longe 


Ville factas confirmat, 434 c. etn. 
5. Obituario ecclesia Augensis in- 
sertus, 45o f. Cf. Alexandre III. 

Alexander IV papa 196 e. Prias Re- 
naudus vocatus et Ostiensis episco- 
pus, Innocentio 1V an. 1254 succe- 
dit, 215 ec. 402 ¢. Praedicatoribus 
cum Universilate Parisiensi discor- 
dantibus favet, Jibrum Guillelmi 
de Sancto Amore damnat, aucto- 
remque beneliciis ipsius et etiam 
patria privat, 215a-216g. Sanctam 
Claram canonizat, 425 f. Mantfre- 
dum sententia excommunicationis 
percutit, 216 d. An. 1261 moritur, 
142 g. 339 f. 4o4 |. 481 g. Cf. 
Alexandre LV. 

Alexander, abbas, 580 f. 

Alexander, abbas Gemeticensis, 422 a. 
A8q j. et n. 18. 

Alexander de Bardovilla, 360 h. 

Alexander, chamberlencus — regis, 
704 1. 

Alexander de Hospitio, 620 1. 

Alexander (Magister), 471 j. 

Alexander Maillart, miles, 479 £. 

Alexander (Nicolaus). 

Alexander de Noienvilla, 513 c. 

Alexander, Pradicator Frater, 488 h. 

Alexander de Putot, 695 k. 

Alexander, rector ecclesia de Bos Ro- 
gier, 235 k. 

Alexander, rector ecclesie de Neu- 
villa, 263 g. 

Alexander, rector ecclesia de Sando- 
villa, 275 e. 

Alexander, rector ecclesia de Wal- 
qyerlot, 278 h. 

Alexander de Spineto, canonicus Ro- 
thomagensis, 370 f. 

Alexander de Valle, 474 f. 617 ¢. 

Alexander de Vauvilla, maritus En- 
naw, 563 j. 

Alexandra de Parrigné, uxor Hervei 
de Baon, 599 h. 

Alexandra, uxor Ranulfi Burgensis, 
298 b. e. 

Alexandre IIT, papa, 4ho g. V. Alexan- 
der IIL. 

Alexandre IV, 
Alexander IV. 

Alexandre, roy de Maccdoine, 31 ¢. 

Alexandre, sciqneur de S. Dudoin, 
816 e. 

Alexandre de Villedieu, auctor Doc- 
trinalis, 353 d. et m. 1. 

Alexandri (G.) 

Alexandria patriarcha concilio Vien- 
nensi adest, 427 e. 

Alfaio (Henricus de). 

Allfoncius de Francia, comes Pictaven- 
sis, an. 1249, fratrem Ludovi- 
cum IX apud Damietam secutus, 
2th d. V. Alphons de Francia. 

Alfons, comes Pictavie, 10 ¢. A. 82 fF. 
V. Alphons de Francia. 

Alfonse X,, rex Castell. V. Alphonse X. 

Alfonsus de Brena, comes Augi, 
obituariis ecclesia Augensis et mo- 
nasterii Ulterioris Portus insertus. 
450 h. V. Alphens de Brienne. 

Alfons de la Cerda, Ferdinandi de 
la Cerda filius, Alphonsi X, regis 
Castell nepos, ab ipso avo frustra- 


20 a. et n. 3. V. 


lur regno, Q1 | 

Allonsus de Francia, filius Ludovici 
Vill, 144 e. 156 ¢. 157 a. 158 k. 
V. Alphons de Francia. 

Alfonsus de Hispania an. 1238, Ma- 
thildem, Boloniw comitissam, in 
uxorem ducil, 143 fF. 


ET PERSONARUM. 


923 


Alfredus, abbas, 581 f. 

Allrida, comitissa, 579 k. 

Algarus, Constanciensis 
369 a. et n. 2. 422 ©. 
d. et n. 2. V. Augarus. 

Algeri filius (Bernardus). 

Algia (Guillermus de). 

Alheheng (Le sieur d’), 815 e. 

Alicia, dicta la Borgeyse , 583 g. 

Alicia, filia (?) Johannis David, 565 e. 

Alicia, Nicolai de Barra filia, 568 g. 

Alicia de Gonnovilla, 551 k. 

Alicia de Mauhout, 474 c. 

Alicia de Mesnilo, 556 a. 

Alicia de Reveriis, seu de Reviers , uxor 
Ricardi de Reviers, 554 h. et n. 2. 

Alicia de Tancarvilla, domina de 
Briquebec , uxor Roberti Bertrandi, 
discipula B. Thome Heliw 561 b. 
j- etn. 3 et 564 a, 

\licia, uxor Guillelmi de Courceio, 
555 b. 

Alicia, uxor Guillelmi de Vernone IT, 
555 g. 

Alicia, uxor Ricardi de Angirvilla, 
955 a. 

Alicia, uxor Willelmi de Stokes, 
Aza f. 

Alienor, uxor Henrici If, Anglorum 
regis, necrologiis ecclesia Rotho- 
magensis et monasterii Lirensis in- 
serta, 363 h. et n. 11. 471 j. 

Alienor, comitissa Salesberiensis, 
473 d. 

Alingard (Fulco). 

Alips, dame de Bernese, 54g a. 

Alips de Meullenc, vidua Guillelmi de 
Vernon, 548 a. g.j 

Aliqueinvilla (Rogerus de). 

Aliquiervilla (Radulphus de). 

Alis, comitissa Augensis, 445 c. V. 
Aalis. 

Alis, uxor Johannis, comitis Augensis, 
hho g. h. V. Aalis. 

Aliseio (Silvester de). 

Alisi (Silvester de). 

Alisiaco, Alysiaco (Matheus, Symon 
de). 

Alixandre, 127 ©. 

Alleart (Radulphus). 

Alleitda Tancarville, 461 e. etn. 5. 
V. Albereda. 

Alleman (Johannes de). 

Allenchon (Compte d’), 225 a. et n. 1. 
V. Alencionis comes. 

Alleria (Prior de) ad ecclesiam S. Pe- 
tride Molencuria presentat, 325. 

Allesia de Trublevilla, 433 j. k. 

\llesius, rector ecclesia S. Maria de 
Becco Wauquelini, 278 g. 

Aliiaco (Milo, Petrus, ‘Tallebotus 
de). 

Allodiis (Major de), 723 f. 

Mllogio (Anjorandus de). 

Allunto (Fulco de). 

Allutarius (Adam). 

Almarichus de Haia, dominus des 
Peseriz, armiger, 549 a. 

Almaricus de Beauchéne, armiger, 
A7g h. 

Almaricus de Dardeis , presbiler, 477 
k. 480 a. 

Almaricus de Gisortio, rector eccle- 
sia S. Clari de I lavencort, 527 a. 
Almaricus de Haricoria, 234 g. 583 f. 
Almaricus, comes de Monte Forti, 
crucesignatus, 110 a. A Sarracenis 
caplus, el, dum e Terra sancta ad 
propria remearet, Roma mortuus 

ac sepullus, 110 a. d. ff. 

Almaricus de Mellento, sex de Meu- 


episcopus, 


Adi c. 581 


116. 





Y2h 


miles, dominus de Novo 
Surgo, tertium lapidem ecclesiz 
Beccensis ponit, 456 k. Obituariis 
ecclesia Rothomagensis et monastle- 
rii Crucis S. Leulredi insertus, 
362 d. 477 g. h. 478 e. Cf. Ama- 
ricus de Mellento, 4 malri de Meu- 
lent, Amauri de Meulent, Arauri- 
cus, Amaurricus de Mellento. 
Almaricus de Pissiaco, frater Roberti 
de Pissiaco, 631n.&. Cf. Amauricus. 
Almaricus de Proemont, 679 k. Cf: 
Amauricus de Probato Monte. 
\lmaricus de Tybovilla, seu de Ty 
houville, miles, maritus Agnetis de 
Hoestrehan , DA9 d. 551 h 
Almarricus, vicecomes Narbonensis, 
Soo c. 802 ¢ 
lilius 
Forti, 17 e. 98 j. V. Amauri 


lento, 


Almauri, Simonis de Monte 


Almauricus de Gisnay, 757 g. 

Almauriens de Limolio, 679 b. 

\lmauricus, nepos Guillelmi, comitis 
Ebroicensis, 462, n. 2. 

\lmauricus, rector ecclesie de Haia 
de Routot, 238 f. 

Alma Villa (Ricardus de). 

Almodus, abbas Montis S. Michaelis, 
979 @ 978 e. 

abbas S. Salvatoris Redo- 

nensis, D8o b. et n. 2. 

\lna (Dominus de), 514 a. 

Alna (Presbyter de 

Alneelli domina, 718 | 

Alneio (Agnes, Gaulerus, Laurentius 
de) 

A\lneo (Guido de). 

Alneto (Annon, Fuleo, 
Gor herus , Gregor ius . Guido, Guil 


Almodus , 


my j. 


Gilebertus 


lelmus, Guillermus, Hugo, Iber- 
tus, Johannes, Maria, Milo, Odo, 
Petrus, Philippus, Radulfus, Rene 

rus, Rogerus de). 

Alneto (Abbas de), Cisterciensis ordi- 
nis, 908 e. d.h. j.. 797 £ Patronus 
ecclesiarum Sancti Salvatoris de 
Bono Fossato, B. Maria et S. Mar- 
lint de Cenilleio, de Marigneio, 


ecclesiw de Chevreio pro medietate , 


hg h. j. Soo e. £505 j. 

Alneto (Monachus de) ob merita 
sanclorum Savigniacensium sana 
tus, 605 e. 

Alneto (Johanna, vicecomitissa de). 

Alnoto (Fulico de). 

Alnou (Fulco de) 

Alodus de Cepot, 657 m. 

loé (L’), garcifer Nicolai de Gor 
els, custos carceris regis Constan- 
tiv, 574 g. 

Iloier (Adam 1’). 

Lloine (Johannes de). 

Alonne (Jeudouyn d’), 

\lonville (Estienne d’). 

Iori (Guillelmus 

Alou (Johannes d’). 

Aloue (Johannes L’), 

IIphons, Alphonse 
Auei, 443 ech. 
3. A4D hk 
de Brena. 

liphons, Alphonse, \lphonsius, Al- 
phonsus de Francia, Pictavia’ et 
Tholosw comes, Ludovici IX frater, 
Philippi HI patruus, 8 b. 44 g. h. 
97 k. O8 f. 201 c. 208 b. d. Homa 
gia comitis Marchi, prius sibi ne 


de Brienne, comes 
thha-d. et nw. 1. 2, 


446 b. c. CF. Alfonsus 


gata, aceipit, 195 d. Crucesigna- 
tus fi atremque Ludovicum ad 
bellum sacrum profectum seculus, 
199 j. kh. 176 e. 214 b. Damietam 


INDEX 


RERUM 


appellit, 120 g. A Sarracenis captus, 
:22 ¢. 196 a. Mox dimissus, 
157 a. b. Franciamque, rege ju- 
bente, reversus, 123 f. 214 k. 
Post mortem Blanche regina, sus 
cipit ad tempus regni gubernacula, 
10 d. e. f. Iterum crucesignatur, 
Sq j. 44 ©. Mortuo Ludovico IX, 
homagium Philippo Ill, nepoti 
suo, preestat, 61 ¢. An. 1271 mor- 
tuus etapud S. Dionysium sepultus , 
88 e-h. 197 e. 221 k-222 a, Eo 
mortuo, Tolosanus comitatus Phi- 
lippo II cedit. 222 a. b. Cf. Alfon- 
cius, Alfons, Alfonsus, Aufurnus. 

Alphonse X, rex Castella, 8a. g2 d. h. 
k. 95 d. h. g7 a-h. g8 ¢. d. :00 d. 
102 £. Philippi Hi, Francie regis, 
legatos prehendi jubet, 92 g. Fer- 
dinandi de la Cerda filios, suos ne- 
potes, regno spolial ‘ bonaque adi- 
mit sequacibus ecorum, gt j-92 a. 
d. Colioquium cum Roberto I, co- 
mite Atrebatensi, habet, 96 e. f. ¢. 
Alter Pharaon appellatus 97 b. Phi- 
lippum If} ad arma provocat, y7 g. 

Alia Nosa (Savaricus de). 

\ita Ripa (Domina de), 706g. 715g. 

\itaribus (Dominus de), 634 h. 

Alta Vena (Odo de). 

\lta Villa (Rogerus de). 

\itavillaris conventus Fratram Priedi- 
catorum prior, 186 a. 

\ltero Toto (Guillelmus de). 

\lti Fagi dominus (Jordanus). 

Alti Fagi prior, 640 g. 707 j. V. Gau 
fridus. 

Altisiodori comes, 662 j. 

Altissiodorense vinum, 720 k. 

Altissiodorensis episcopus (Guido de 
Melloto). 

Alti Villaris vicecomes (Bertrandus 
de Gol. 
Alti Villaris 

nus). 
Altis Vineis (Domini de), 785 e et n. 
46. 


vicecomes ( Talara- 


Alto Bosco (Henricus, Hugo, Rei de 


Alto Forti (Dominus de\, 683 e. 

\ltovilla (Henricus de). 

\lto Villari (Stephanus de). 

\lumpna (Jodoinus de). 

Alveredus, abbas, 421 ¢. 277 f. Cf. 
Alvredas. 

Alveredus Clerici, 455 c. 

Alveredus Guernon, patronus ecclesia 
de Hunestanvilla, 505 d. 

Alveredus de Mara, maritus Maria, 
598 h. 

Alveredus, rector ecclesia de Cras- 
villa la Malet, 294 k. 

Alveredus, rector ecclesia de Quer- 
net, 5797 f. g. 

Alveredus de Vanchi, 373 e. f. 

Alvernaio (Willelmus ce). 

\lvernensis comes, 682 k. 

Alvernia (Dellinus de), 683 a. 

Alvernia (Hay, Hugo de). 

Alvredus , abbas, 418 h. Cf. Alveredus. 

Alvredus, abbas Ulterioris Portus ter- 
tius, 452 a. 

Alvredus, pater Radalli, 704 m. 

Amabilis (Guilleimus). 

Amabilis d'Estellant, 419 a. b. 

Amalri de Meulent, 821 g. Cf. Alona 
ricus de Mellento. 

Amalricus de Autolio, 625 d. 

Amalricus de Blarru, 624 j. 712 F 
715 ¢. 

Amalricus Coispel, 711 h. 

Amalricus de Credone, 683 b. 684 | 


ET PERSONARUM. 


Amalricus de Creon, maritus Jo 
hanne, 585 d. 

Amalricus, frater Roberti de 
siaco Divitis, 693 h. 

Amalricus de Monteigui, 631 b. 

Amalricus de Neelfa, 715 e. 

Amalricus , patronus ecclesia de Litte 
iol, 24o b. 

Amalricus de Pestilhac, 750 ce. 

Amalricus de Pissiaco, 632 a. 

Amalricus, rector ecclesiw de Marti 


Pis- 


gui, 312 b. 

Amairicus de Sabloio, 695 b. 

Amalricus Sponderius sea Sponderus, 
664 k. 669 c. Cf Amauricus Spon 
derius. 

Amalricus de Vilers, 687 h. 720 a. 

Amairicus de Warelive, 717 g. 

Amalvinus de Pestilhaco, 785 e. 

\malvinus de Podio, domicellus ,783 
c. 

Amandi (Henricus). 

Amandi (S.) et ‘S. Vedasti festum , 

LS 5. 

Amandi (S.) Rothomagensis abba- 
lissa, 295 h. S04 g. S12 a. S74 e. 
Patrona ecclesiarum SanctiAmandi 
hothomagensis , 230 h. de 
248 |. de la Cauchte, 258 c. de 
Fraxinis, 240 j. de Herbouvilla et 
Sancti Audoeni le Mauger, 30h g. 
k. de Lamberti Villa, Soo ec. S. 
Martini juxta Pontem Rothoma- 
gensis, 231 b. S. Mauritii juxta 
Malum Alnetum, 256 b. de Mes- 
nilio Radulphi, 247 e. de Pucheio, 
312 a. de Roumare, 255 h. Sancti 
Amandi abbatissa et moniales, 798 
d.— capellanus, Johannes, 376 k. 
Cf. Lmant (S.). 

Amando (Guillelmus de S.). 

Amandus (Dominus) ad ecclesiam de 
Iresneio en la Campaigne, prasen- 
tat, 266 a. 

Amanevus de Lebreto, alias dominus 
de Lebret, 784 a. 811 g. 

{mant (S.) de Koen (Liabbesse de), 
8io cc. V. Amandi (Sancti) Rotho- 
magensis abbatissa. 

(mara Villa (Stephanus de). 

Amaricus, filius Simonis, 
Ebroicensis, 461 g. 

Amaricus, Amarricus de Mellento, 
miles, 727 d. 787 a. V. Almaricus 
de Mellento 

Amarrici de Provemont heredes, 727 
g. Cf. Amauricus de Provemont. 

(mata Curia (Symon de). 

Amaulricus dz Dardeées, armiger, 
A76 f. 

Amauri de Meulent, 810 d. V. Alma- 
ricus de Mellento. 

Amauri de Montfort, 98 e. f. 3. V. 
Amauricus. 

Amauri de Narbonne , 793 a. 

Amauri de la Roche. V. Amaurry. 

Amaurici, filii Radulfi, feodum, 
709 . 

Amauricius Grossi, canonicus Rotho- 
magensis, 360 j. 

Amauricus d’Autevile, 646 b. 

Amauricus de Bacy, 726, n. 1. V. 
Amauricus de Gaciaco. 

Amauricus de Bethemont, domicellus, 
6335 fF. ‘ 

Amauricus de Cambraio, 752 b. 

Amauricus Cauvel, patronus ecclesia 
de Cavealvilla, 277 k. 645 g. 

Amauricus Coispel, 712 e. 

Amauricus, Montis 
constabularius Francia , 676 g. An. 


Bos, 


comilis 


comes Fortis, 





INDEX RERUM ET PERSONARUM. 


1241 mortuus et Roma sepultus, 
466 d. Cf. Amauri de Montfort. 

Amauricus de Espineto, 710 d. 

Amauricus de Ferrariis, 625 1. 

Amauricus de Gaciaco, 726 aetn. 1. 

Amauricus Malvenu, domicellus , 633 
f. 

Amauricus , Amaurricus de Mellento, 
seu de Moullento, 725 f. Patronus 
ecclesia de Sahurs, 253 d. V. Al- 
maricus de Mellento. 

Amauricus de Monboferan, 6go a. 

Amauricus de Peremont, miles , 751 b. 

Amauricus de Pissi, 688 1. 

Amauricus de Pissiaco, 633 c. 689 d. 
729 e. 

Amauricus de Praifonteinne, 663 a. 
Cf. Amaurricus. 

Amauricus de Probato Monte, seu de 
Probo Monte, 626 g. et n. 4. 627 
c. 628 d.e. Almaricus de Proemont, 
Amarricus, Amauricus de Promont 
seu de Provemont. 

Amauricus de Promont, de Provemont, 
miles, 718 d. e. 765 j. Cf, Amauri- 
cus de Probato Monte. 

Amauricus Pullus, 622 g.712d.716k. 

\mauricus, rector ecclesie de Coie- 
vrard, 2 4d f. 

\mauricus Sponderius, 665 b. Cf 
Amalricus Sponderius. 

Amauricus de Tivervalle, domicellus, 
635 f. 

Amauricus de Valle, 690 h. j. 

Amauricus de Vallibus, 752 b. 

Amauricus, vicecomes Caletensis , 
maritus Mathildis, 415 g. 

Amauris de Baquencort, 656 g. 

Amanrri de Craon, Amaurri, seignor 
de Creon, 790 a. 791 ¢. d. 

\maurricus de Ferilate, miles, 489 [. 

Amaurricus Mellento an. 1236 
ad exercitum submonitus, 725 f. 
Cf. Almaricuy. 

Amaurry, Amaury de la Roche (frere). 
do a. b. L. Sa a. 54 j-55 1. 

Ambaziea dominus, 685 b. 789 a. 

Ambecle (Ansellus de). 

Ambianensis (Petrus). 

Ambianensis cancellarius (Ricardus 
de Fornival). 

Ambianensis canonicus (Petrus ). 

\Ambianensis decanus (Johannes de 
\bbatis Villa). 

Ambianensis episcopus, 357 g. 367 
e. etn. g. 681 h. 682 e. 726 d. V. 
Arnulphus, Bernardus de Abbatis 
Villa, Gaulridus, Amiens (Eveéque 
d’). 

\mbianensis pracentor (Mauricius). 

Ambianensis prepositus, 723 f. 

\mbianis (Ren., Theobaldus de). 

\mblardi (Guillelmus ). 

Ambleinvilla (Philippus de). 

Ambleni (Radulphus de). 

\mblevilla (Philippus de). 

Amblevilla (Dominus de), 718 a. 

Ambligniaco (Radulphus de). 

Ambode (Le seignor d’), 791 d. 

Amboide (Le seiqnor d’), 804 f. etn. 33. 

Amboide (P. d’). 

Imboise (P. d’). 

Amboise {Le seiqnor d’), 791 d.7g2 a. 
80g b. 818 e. 824 d. Cf. Anbaize. 

Amtreres (Achardus de). 

Ambrine (Le seiqgneur d’) , 819 d. 

Ambroise (S.). Ejus festum institutum , 
353 h. et n. 4. 

Ambroise de Persone, miles, 743 a. b. 

Ambrosius (S.), 197 j. 

Ambrosius Barbot, 598 g. 


de 


Ambrus (Domini d’), 784 c. et n. 21. 

Amelina , filia Osanne de Novo Burgo 
Moretonii, 601 

Amelina de Genolli, 687 a. 

Amelinus de Burdanai, 704 c. 

Amelius de Carentonio, 667 1. 

Ameriis (Robertus de). 

Amervilla (Bartholomeus de). 

Aimicia (Domina), 783 c. 

Amicia , comitissa Leicestria , 473 j: 
etn, 12. 

Amicus, thesaurarius Rothomagen- 
sis, 361 h. 

Amiens (Evéque d’), 789 e. V. Am- 
bianensis episcopus. 

Amiens (Le vidame d’), 808 h. 818 b. 

Amiliavi consules, 814 c. et n. 29. 

Awiliavi, conventus Fratrum Prae- 
dicatorum prior, 186 c. 

Amingni (Simon de). 

Amiraut de la mer ( L’) , Tunicii portu, 
Ludovico IX jubente, potitur, 45 
c. d.e. hb. 

Amis, persona ecclesix de Hanop, 
292 ¢. 

Amisius de Aurelianis, archidiaconus 
Aurelianensis, clericus regis Phi- 
lippt IV, portitor litterarum ab 
eodem rege de papa eligendo scrip- 
tarum, 206 k. 

Amisii, quondam domini de Cauvin- 
cort, filius (Eustacius). 

Amolio (Hugo de). 

Amon de Cambinis, 752 a. 

Amondevile (Rogerus de). 

Ampegni (Symon de). 

Amponvilla (Hugo de). 

Amuerdevilla (Helias de). 

Amundevilla (Gaufridus , Goellenus 
Helias de). 

Amuréez (Les), communitas femina- 
narum a Ludovico IX juxta Rotho- 
magum instituta, 353 a. 

Anagnia (Franciscus, Stephanus de). 

Anastasia de Spineto, 436 a. 

Anastasiz filius, 640 g. 

inbaize (Le sired’), 808¢. Cf. Amboise. 

Anbiennensis canonicus (Bernardus). 

Ancellus de Augo, canonicus Rotho- 
magensis , 363 a. 452 f. 

Ancellus dictus da Bose, 738 b. 

Anceneio sew rectius Auteneio (Do- 
minus de), 748 d. et n. 22. 

Ancenis (Gautridus de). 

Ancenis, Ancenys (Gieffroy, Seiqnor 
d’). 

Ancesor (Robert L’). 

Ancheirs de Marcel, 656 k. 

Ancieg Baquins ( Johannes). 

Ancolio (Petrus de). 

Anculfi de Neele feodum, 632 d. 

Ancy (Hervé de). 

Andegavensis archidiaconus, 619 d. 
700 c. 719 1. 

Andegavensis canonicus (Radulphus 
Gadraldi). 

Andegavensis decanus, 616 j. 706 n. 
9. 

Andegavensis episcopus. 682 f. 

\ndegavensis senescallus , 684 |. 

Andegavensis thesaurarius (Bouvet). 

Andegavia) comes. V. Carolus de 
Francia, Gaulridus Plantagenet. 

Andegavie milites, 6841. 


Andel, Andeli, Andeliaco (Baldui- 
nus, H., Hebertus, Herbertus, 
Johannes, Robertus, Rogerius , 


Rogerus de). 

Andeleio (Decanus et canonici de). 
Sut a. 

Andeure ( Nicholaus de). 


925 


Andevilla (Th. de). 

Andiau de Soicheron, 797 b. 

Andolio (Rogerius de). 

André de Chauvigni ( Monseigneur) , 
807 g. 

André de Doué, 802 d. 

André de Gienville, miles , 817 d. 822 
e. 

André (Jehan). 

Andrea (Dominus de S.). V. Guido de 
Mauvesin. 

Andrea (Rogerus de S.). 

Andrew (S.) de Goufferro abbas, in 
ballivia Cadomensi, 797 &- 

Andrew { Johannes). 

Andrea de Marologio (Guillelmus). 

Andreas, abbas, 581 ¢. 

Andreas, abbas Troardensis, 488 g. 
etn. 20. 

Andreas de Abrincis, 605 e. 

Andreas de Albua, armiger, 74g f. 

Andreas Auguin, 599 d. 

Andreas de Aulagio ( Magister), 367 a. 

Andreas de Autegnes, 715 m., 

Andreas de Bossetis, 670 e. 

Andreas de Campo Dolenti (Petrus). 

Andreas, capellanus in ecclesia S. 
Mathai de Ermentruvilla, 232 e. 

Andreas Cholet, 628 e. 

Andreas, clericus, 569 h. 

Andreas, filius Radulphi de Maceriis, 
596 f. g. 

Andreas, frater ordinis Pradicate- 
rum, Constantinopolim, Venetiam 
et ad Tartaros a Ludovico IX mis- 
sus, 118 f. 4oo a. b. c. 

Andreas Hautevane, Thy C. 

Andreas Igeri..... 600 j. 

Andreas de Insula, 461 j. 

Andreas Juvenis, ballivus Viroman- 

729 b. et n. 8. 726 b. 

Andreas de Lavalle, aber, 593 b. 

Andreas (Magister), 495 f. 

Andreas de Marquien, abb monas- 
teriit Ulterioris Portus vicesimus 
quintus, 452 b. 

Andreas de Monteneio, 579 f. 

Andreas de Orcayne, 705 k.— 706 a. 
714 k. 

Andreas de Oteiqnes, 616 e. 

Andreas Panfetarius}], 687 g. 

Andreas de Parco, pater Guillelmi, 
604 e. 

Andreas de Pasbren, 603 j. 

Andreas de Piqueigni, miles, servi 
cium militare regi debet, 771 c. 

Andreas Polin, 687 e. 689 h. 

Andreas Porpensée, 620 f. 

Andreas Postel, 757 b. 772 a. 

Andreas de Quitri, capellanus capelle 
S. Audoeni, 307 e. 

Andreas, rector ecclesizx de Blevilla, 
279 e. 

Andreas, rector ecclesia de Bonnetot, 
297 §- 

Andreas, rector ecclesiz S. Michaelis 
de Bosco Hugonis, 314 f. 

Andreas, rector ecclesie de S. Albino 
de Crisetot, 283 f. 

Andreas, rector ecclesie de Fesques, 
268 f. 

Andreas, rector S. Machuti Rotho- 
magensis, 229 a. 

Andreas, rector ecclesiz de les Vieux- 
sur-Ecales, 252 g. 

Andreas de Veteri Savigniaco, 604 a. 
b. 

Andreas de Vitreio, 612 f. 684 j. k. 

Andreas de Vitriaco, 507 b. 728 f. 

Andreas de Vitriaco, patronus eccle- 
siarum de Landellis, de Compignie, 


densis, 





926 


de Gasto et portionis ecclesia de Angliw rex, 110 e. 196 h. 221 a. e. 


Gouveiz, 503 b. c. 506 j. 507 f. 

Andresel, Andresello (Aubertus, Johan- 
nes de). 

Anduisia, Andusia (Bernardus , Guil- 
lelmus de). 

Anduldis, 475 c. 

Anebaut’ (Johannes d’). 

Ancbou (Engerannus d’). 

Aneolo (Galterus de). 

Anequin (Le seiqneur d’), 819 g 

Anereio (Agnes de). 

Anes de Toqueville , 452 j. 

Aneseyo_(Nicholaus, Yvo de). 

\nesriis Jacobus d’ . 

Anei, Aneti (Simon d’). 

Aneto (Guillelmus, Petrus de). 

Anfour de Rouvray, 808 h. 818 b. 

Anfredus, Antlredus, abbas, 418 g. 
hig d. 

Anffredus (Magister), 418 a. 

Infres de Mesnil, 604 a. 

Anfrevilla (Dominus de), 711 k. 

Anfrevilla (Gilbertus, Hugo, Johan- 
nes, Ricardus, Simon de). 

Anfridus, abbas, 578 b. 

Anfridus de Marches, pater Juhelli, 
601 a. 

Antridus de S. Vedasto, 362 a. et n. 1. 

Anfunsus de Francia, Pictaviensis co- 
mes, an. 1249 ad bellum sacrum 
proficiscitur, 469 e. V. Alphons 
de Francia. 

Angeliaci (S. Joannes). 

Angelus (Ricardus). 

Angerandus de Villers, miles, 704 d. 
etn. 5. 

Angerrannus de S. Audoeno, 708 |. 

Angerus (Magister) necrologio mo- 
nasterii Uticensis insertus, 4go d. 

Angervilla (Guillelmus, Willelmus 
de). 

Angest, Angesto (Aubert, Aubertus, 
Robert » Roques de)» 

Angest (Le seigneur d’), 817 

Angevins ( Barons), 804 e. 

Anghiens (Radulphus d’). 

Angiens (Gauflridus de). 

Angier, canonicus Lexoviensis, 548 c. 

Angers ( Kalles, comte d’) , 10 c. V.Ca- 
rolus de Francia. 

Angiers ( L’evesque d’) , 809 b. 

Angiervilla (Robertus de). 

Angirbaudus, 721 d. 

Angirbaudus de Ongre, 691 j. 

Angirvilla (Ricardus de). 

Angleure ( Le seignor ou sieur d’), 788 
ec. 790 d. 797 c. etn. 18. 808 fF. 
Siac. 817. 8a2g. | 

Angleterre (Rois d’), Edouard I, 
Etienne, Henri Il, Jehan sans Peur, 
elc. 

Angleterre (Marguerite, reine d’). 

Angli an. 1293 Normannos aggressi 
4g2 k. lL. An. 1340, cum eisdem 
ante Sclusam navali pugna decer- 
tant, et an. 1546 pago Constan- 
lino ,quoappulerant, multa damna 
inferunt, 556 f. g. et mn. 2, 3, 4. 

Anglia (Richardus de). 

Anglie comites et barones, Simone 
de Monteforti duce, contra Henri- 
cum III rebelles, 216 g. h. j. 340 
b. 4od d. 

Anglie nobiles multi Eduardum I Pa- 
risius comitati, 4og b. 

Angliw prielati, 196 f. A Frederico II, 
an. 1242 capi 338 e. 

Anglia regine (Adeliza, Berengaria 
Isabel, Marguerite , Mathildis). V. 


Anglorum regina. 


ha 
° 


k. 226 g. 227 g. 346 g. fod h. 
467 c. 483 c. d. 4g3 a. 545 a. c. 
784 a. e. 786 a. Emenda monetie 
ecclesia Beccensi a regibus Anglia 
concessa, 457 a. b. V’. Eduardus |, 
Eduardus II, Eduardus III, Guillel- 
musI, Henricus I, Henricus I, 
Henricus IIf, Johannes, Ricar- 
dus I, Stephanus. 

Auglica Villa (Henricus de). 

Anglicum bellum, 474 g 

\nglicus natione frater ‘Egidius ordi- 
nis Fratrum Praedicatorum, 179 d. 

Anglicus, capellanus leprosaria de 
Gonnovilla, 2go f. 

\nglicus (Gaufridus, Helyas, Nicho- 
laus, Radulphus, Ricardus, Ro- 
bertus). 

Anglicus de Siscayo, armiger, 747 e. 

Anglilus de Guaitelle, 716 k. 

Anglorum regine (Berengaria, Isabel, 
Mathildis). V. Anglia regine. 

Angolismx comes (Hugo X.) 

Angolismensis episcopus, 682 f. 

Angomerus de S. Bova, 639 b. 641 a. 

Angonus de Conceiqnicort, 675 h. j. 

Angorans de Bailluel, 733 f. 

Angotus le Mercier, 301 h 

Angou (Le seignor d’), 794 b. 801 b. 
g. Siid. 

Angovilla (Simon de). 

Angovio (Dominus de), 814 e. et n. 
A2.. 

Anguerrandus, rector ecclesi« S. Al- 
binide Dangu, 308 a 

Anguerranus Danebout, 615d. V. En- 
guerranus. 

Anquiz de Fonte, 669 k. 

Angulo (Garinus, Hugo, Johannes, 
Matildis, Renaudus de). 

Aniana, uxor Osberti Puchart, 362 d. 

Aniani (S.) reliquia in ecclesia S. Ca- 
tharine de Monte invent, 4o6 e. 

Aniani (S.) Aurelianensis decanus, 
Stephanus de Monte Forti. 

Aniani (S.) dominus, 683 b. 

Aniano (Domini de S.), 785 e. et n. 
3Q- 

Aniano (Galterus, Haoinus, Johan- 
nes de §S.). 

Aniani (S.) super Ri dominus, pa- 
tronus ecclesia de Aurlagio, 273 j. 
el n. 5. 

Anichart (Renaudus). 

Aniciensis conventus Fratrum Pradi- 
catorum prior, 184 ¢. 

Aniciensis episcopus (Bernardus). 

Anicii consules, 813 j. et n. g. 

Aniseio, Aniseyo (Alanus, Helyas, 
Robertus, Tustinus, Yon de). 

Anisi (Alanus, Thomas de). 

Anistt (Alanus de). 

Anisii ( Petrus). 

Anjorandus de Allogio, 763 a. et 
e. 3. 

Anjorandus 
797 ¢. 

Anjorandus dominus de Cog, 759 c. 

Anjorandus de Montigqny, miles, 758 a. 

Anjorandus de Villariis, 795 b. 

Anjorranus de Meseroliis, 679 m. 

Anjorrannus de S. Germano, 693 a. 

Anjorrannus de Separa, 689 d. 

Anjou (Quens d’). V. Carolus de Fran- 
cia, Geoffrot Plantagenet. 

Anlest (Hugues, Jehan ad’). 

Anneforda (Walterus de). 

Anneio (Guillelmus de). 

Annes, mater R. de Quernet, 578 c. 

Anneval ( Robert d’). 


de Beaunée, armiger, 


INDEX RERUM ET PERSONARUM. 


Annevilla (Guillermus de) 

Annolio (H. de). 

Annon (laucon de). V. Alneto, Alnoto 
{Fulco de). 

Annona an. 1278 abundat, 342 e. 
annis autem 1257, 1258, 1275 de- 
ficit, 404 j- 4ob j: 5AS a. 

Annunciacionis festum feria tertia post 
octavas Pasche in dicecesi Kotho- 
magensi celebratum, 401 g-k. 

Anonay (Li sires de Rossillon et d’), 
Sasa. 

Anquetevilia (Johanna, Thomas de). 

Anquetiervilla (Guillelmus de ). 

Anquetilli Griffart feodum , 702 j. 

Anquetilli (Thomas). 

Anquetinus de Asneriis, 675 h. 

Anquetini Malore feodum, 715 ce. 

Anquetinus de Plesseto, 636 g. 

Ansberti (S.) festum, curante Guil- 
lelmo de Flava curia, triplici ritu 
celebratum , 396 f. 

Ansbertus (B.), Rothomagensis ar- 
chiepiscopus , abbas monasterii 
Moissiacensis , 210 a. 

Ansbertus abbas, obituario Moniis S 
Michaelis insertus, 576 b. 

Ansberto (Baldouinus de S.). 

Anschitillus, miles, obituario monas- 
terii Lirensis insertus, 472 e. 

Anseau de Chevreuse , 802 g. h. 

Anseau de I’Ille, sieur de Bouis, 809 d. 
Cf. Ansel de 'Ille, Ansiau. 

Anseau de Jenville, sieur de Rinel, 
812 ¢. 

Ansel le Boutellier ( Messire), 798 S. 

Ansel Buort terra, 665 a. 

Ansel de Cabere, de Caborce, seu de 
Cabort, 620 h. et n. 6, 756 F. 

Ansel de Chevreuse, miles, 798 f. 

Ansel de Gallande , 790 g. 

Ansel de Geinvile, 807 e. 

Ansel de (Ille, seiqgnear de Bouiz, 
798 £. 818 c. Cf Anseau de I'Ille , 
Ansiau. 

Ansel de Kaieu, 816 a. 

Ansel de Minci, 687 b. 

Ansel ( Monseiqneur) , frater domini de 
Lonvillers, 815 d. 

\nselinus (Frater) de ordine Pradi- 
catorum ab Innocentio IV ad Tar- 
taros cum litteris missus, 114 h- 
115 h. 

Ansellus de Ambecle, 689 e. 

Ansellus de Blaru, miles, 758 e. 

Ansellus de Blascu, miles, 775 e. 

Ansellus de Bocunviller, 689 j. 

Ansellus de Botainvillari, 686 g. 

Ansellus de Botenvilla, 693 a. 

Ansellus de Braya, miles, 233 b, 

Ansellus de Bronaio, sea de Broneio , 
687 d. f. 

Ansellus de Bruneio, 671 a. 

Ansellus Bullicans, 690 b. 

Ansellus Bullion, 688 g. 

Ansellus de Burguenestre, 672 a. 

Ansellus de Campis, 762 d. 

Ansellus de Cheteinvilla, sex de Che 
tenvilla,6711.6751.689 f. 721 b.e. 

Ansellus de Cocinig, 687 :. 

Ansellus de Dormella, 688 d. 

Ansellus, episcopus Laudunensis, 
676 g. 

Ansellus de Fayello, 739 a. 

Anselli filius, 648 e, 

Ansellus de Ganivet , armiger, 755 g. 

Ansellus de Germencort, 650 e. 

Ansellus de Gollicort, miles, 759 ¢. 

Ansellus de Gornaio, 689 g. 

Ansellus de Granchia, 687 f. 

Ansellus de Guibevilla, 672 b. 





INDEX RERUM ET PERSONARUM. 


Ansellus de Insula , 632 f.633a.675g. Ansoldus de Ronquerolis, seu de Ron- 
Ansellus de Kahiew, 685 j. querollis, 649 b. et n. 2. 686 c. d. 
Ansellus [de] Latuviller, 739 e. 693 d. 719 h. Cf. Ansellus. 
Ansellus de Malo Nido, 687 f. g. Ansoldus de Soisy, 7149 j. 

Ansellus de Menouvilla, miles, 324, Ansoldus de Thorota, 67g j. 

Ansellus de Moncellis, 654 k. Ansoldus de Vilers, 671 d. 

Ansellus de Montescort, 652 k. Ansoldus de Villari, 674 e. 

Ansellus de Montorguri, 692 g. Antan (Terricus d’). 

Ansellus de Morteri, miles, 760 e. Ante (Domini d’), 785 a. et n. 8. 

Ansellus de Palaciolo, 725 d. Anteigny (Richart d’). 

Anselli de Palesolo heres, 727 ¢. Antelmus Serviens, 720 a. 

Ansellus de Plesseto, 687 f. Anthaire (S.) et Aige, pater et mater 

Ansellus, rector ecclesia de Belmeis, |S. Audoeni, 391 g.et n. 7. 

258 c. Anthiocenus princeps cum Armeni« 
Ansellus de Ronquerollis, 64g, n. 2. rege treugam per duos annos facit, 

Cf. Ansoldus. 118 h. 

Ansellus de Roya, rector ecclesia §, Anthonius (B.), genere Hispanus, de 
Martini de Nova Villa, 311 a. ordine Fratrum Minorum, cala- 

Ansellus de Suri, 690 c. logo sanctorum adscriptus, 108 

Ansellus de Tiger, 687 f. f. g. 

Ansellus de Tornan, seu de Tornem, Antigne (Richard de Montbéliart, sire 
686 g. 689 e. d’). 

Ansellus de Triangrel, 725 e. Antioche (Willelmus de). 

Anselli de Vallibus feodum, 629 c. — Antioche (Le patriarche d’), 20 b. 

Ansellus de Valmondois, 713 C. Antioche ( Le prince d’) , 19 k. 100h. j. 

Ansellus de Villamain, 766 e. Antiochie patriarcha concilio Vien- 

Anselmus, abbas ecclesia Augensis, nensi adest , 427 e. 
4hg j. Antiochie principis filia (Maria de 

\nselmus de Anseribus, 647 a. Jerusalem. ) 

Anselmus, archiepiscopus Cantua- Antisiodorensis episcopus de mira- 
riensis, Obituariis monasteriorum culis Ludovici IX inquirit, 151 h. 
Crucis S. Leufredi, Lirensis et Uti- Antogni (Hugo de). 
censis insertus, 472 b. 477 d.et Antogny (Richart, Seiqnor a’). 

n. 5. 486 f. et n. 12. Antonii ( B.) reliquia apud hospitale 
\nselmus de Cheteinvilla, 674 k. B. Marie Magdalena Rothoma- 
Anselmus de Germencort, 650 f. gensis translate, 416 d. 

Anselmus de Insula, crucesignatus, Antonii (S.) camerarius , patronus ec- 
110 a. clesix ejusdem loci, 276 j. 

\nselmus de Montescort, 646 g. Antoninus (S.) Minor Frater, an. 1231 

Anselmus de Ouves, 646 k. moritur, 398 d. 

Anselmus de Sayns, 787 g. Anuel (Hugo de). 

Anselmus Vardi, serviens, 798 k. Anulphus de Arbovilla, 692 n. 

759 a. 


Anulphus de Belvia , 6g2 d. 
Anserervilla (Gaufridus de). Anulphus Breon, 690 h. 
Anseribus (Anselmus de). Anulphus de Bruelet, 690 m. 
\nsericus, abbas Kesbacensis, 488 f. Anulphus de Landrevilla, 693 a. 

et n. 13. Anulphus de Manle, 715 k. 
Ansericus de Monte Regali, 725 e. -Anulphus Pavo, 6go d. 

727 a. Anulphus de Rovraio, 692 m. 
Anservilla (Guillelmus de). Anxevilla (Ricardus de). 
Anserville (Jehan de Jainville, seignor Aoni, Aonot (Willelmus de). 

de}. Aotterit (Frater Guillelmus), 
Ansgerus de Casteneio, 364 j. Apeilli (Gobinus d’). 
Ansgerus de S. Symphoriano, 600 k. Apenticio (Guillelmus de ). 
Ansgot (Herveus). Apentis (Guillelmus de 1’). 
Ansgoville dominus, 610 I. Apevilla (Cardon de). 
Ansiau le Bouteiller, seu le Botellier, Apitli (Gobinus de). 

799 f. 802 g. Apineto (Hugo de). 
Ansiau de Gallande, dominus de Po- Apiniau (Hugo de). 

sesse, 796 d. 803 f. Appamiensis conventus Fratrum Pra- 
Ansiau de U'Ille, 791 a. 792 a. 802 f. dicatorum prior, 185 g. 

Cf. Ansel. Appenticio (G. Hamel, R. Chiroisne, 
Ansiau de Joinville, 796 b. St. Noel de). 
Ansiau de Trainel, dominus de Soli- Apostolicae Sedis cardinalis (Petrus de 

gny, 803 f. Colle medio. ) 
Ansjervilla (Guillelmus, Robertus de). Apostolicus, 222 b. Le pape. 
Ansnevilla (Galterus, Henricus de). | Apostolorum ordo in concilio Lug- 
Ansoldi de Rooucort soror, 646 k. dunensi interdictus, 406 h. 
Ansoldus de Bolonia, 657 d. Apremont (Guillelmus de), 
Ansoldus de Coldreio, 673 |. Apremont (Le seiqnor d’), 791 |. 803 
Ansoldus de Coongnicres, 719 k. g- 
Ansoldus de Davenescort, 657 h. Aprilis (Rogerus). 
Ansoldus d’Erqueri, 719 k. Apuliw dux (Carolus de Francia). 
Ansoldus de Faiel, 741 b. Aquensis archiepiscopatus Guillelmo 
Ansoldus Granerius, 740 c. de Mandagoto collatus, 204 h. 
Ansoldus de Herberti Villa, 688 k. Aquensis conyentus Fratrum Predica- 
Ansoldus de Herbevilla, miles, 623 m. torum prior, 185 j. 
Ansoldus de Herbevilla seu de Her- Aquigneyo (Nicholaus de). 

bervilla, 633 c. 712 j- Aquila (Gilebertus, Gislebert, Gisle- 
Ansoldus de Rancorolis, miles, 753d. bertus , Nicholaus, Richerius de). 


etn. 3. Aquila dominus, 684 b. 


927 


Aquila Villa ( Ricardus , presbyter de). 

Aquilla (Richerius de). 

Aquinal (Gautridus). 

Aquino (S. Thomas de). 

Aquitaine (Duc d’), 44a d. et n. 4. 

Aragon (Isabelle, Pierre d’). 

Aragone (Fina de). 

Aragonia (Isabella de). 

Aragoniw, Aragonum rex (Jacobus |, 
Petrus III.) 

Aragonum rex, scilicet Jacobus I. 
Quicquid juris habebat in quibus- 
dam civitatibus Francia ab eo di- 
missum, 196 c. d. Murciam capit, 
1 . 

Araudus abbas obituario Montis S. 
Michaelis insertus , 578 c. 

Arbalestier (Messire Jehan l’) , magis- 
ter arcubalistariorum, 45 g. h. 

Arbalestiers (Le maitre des), 46 d. 
Arbalestiers de Vostel du roy, 54 d- 


g. 

Arbert (Hugo). 

Arbone (Gilo de). 

Arbovilla (Analphus de). 

Arbressello (Robertus de). 

Are (Symon de Chastiauvilain , seiqner 
d’). 

Arcé (Guiot d’). 

Arcellis (Grymerius, J. de). 

Arcevesque (Guillaume G. Hugue, Je- 
han, J. L’). Cf Archevesque. 

Archebaldus, dominus de Borbone, 
in Cypro epidemia absumptus , 117 
j. Cf Archembaudus de Borbonio. 

Archein (Domina Agneta de). 

Archeliz, seu forte rectius Archellis 
(Dominus de), 744 f. et n. So. 

Archellis (Grimerius de). 

Archembaldus de Soliaco, 665 e. 

Archembaudus de Borbonio 725 b. 
727 a. Cf. Archebaldus, dominus 
de Borbone. 

Archembaudus de Comblosio, 691 f. 

Archembaudus de Conbort, 683 d. 

Archembaudus de Soliaco, 683 a. 

Archembaudus Venator, 691 k. 

Archerio (Dominus de), 814 e. 

Arches (Presbiter de), patronus ec- 
clesia de Archeles, 258 k. 1. 

Archevesque (Guillelmus L’). Cf: Arce- 
vesque. 

Archiac (Aymar, Foucaut, Vouquet, 
Haymart d’). 

Archiac (Le seigneur ou sieur d’), 811 
b. 818 £. 

Archiaco (Ademarus de). 

Archiepiscopi, Archiepiscopus (Hugo, 
Johannes, Petrus). 

Archis (Guillelmus, Goscelinus, Vi- 
vianus de). 

Arciaco (Petrus de). 

Arcies ( Erart, G. d’). 

Arcies, Arcyes (Le seignor d’), 790 f. 
797 c. etn. 15, 803 f. 812 e. 817 
a. 822 b. 

Ardaine (L’abbé d’\, 810 f. et n. 34. 

Ardans (Li). V. Odo. 

\rdena (Jaquelinus , Juhellus, Rogres 
de). 

Ardena, Ardenna (Abbas de) , 531 h. 
798 c. Patronus ecclesia 5. An- 
dree juxta Gavreium, 503 h. 

Ardillieres (Monsieur, le sieur d’), 796 
d. et n. 29. 812 d. 

Ardini (Hermein). 

Ardoyn de Meignac , miles, 820 h. 

Areines (Radulfus de). 

Arelatensis conventus Fratrum Pra- 
dicatorum prior, 184 g. 

Arenis (Ingerannus, Nicholaus de). 





928 


Arentieres (Jehan de Fincourt, seigneur 
d’). 
Arevez, seu melius Dreuez (Conte de), 


445 j. 
Argaz (Galterus d’). 
irgences (Guillelmus, Rogerus de). 
Argenciarum heres, 728 e. 
\rgentiis (Dominus de), miles, 749 
c.et n. 17. 
Argentiis (Fulco, Guil- 
Petrns, Ra- 
dulphus , Richardus, 
Rogerus, Rollandus , Talpinus de). 


Irgentant ( Li sires de Paroy et d’) 83a. 


Argen lis, t 
lelmus , Oliverius , 


Ricardus , 


Irgentele Johannes de). 
Argento (Rolandus de). 
Argentolio (Guillelmus de). 
Argentolii prior (Johannes de Ponti 
sara). 
Argent/omi] heres ad exercitum sub- 
monitus, 726 a. 
Argentone (Hemericus de). 
\rgentonio (Dominus de), 685 j. et 
n. 20. 
Arges, A rgies (le Borgne, le Bornes d’). 
Argevilla (Gautridus, Robertus de). 
irgiac (Furcaudus de). 
Argies (Gobertus, Simon de). 
Argies (Heres de), 686 d. 
Argis (Rogerus d’). 
\rgogis, Argogiis (J. Johannes, Mar- 
garita, Radulfus de). 
Argoiges (Guillelmus de}. 
Irgois (Radulfus de). 
Argojes (Radulfus de ). 
A rgouges (Radulphus d’). 
Aria (Balduinus de). 
Ariaco (Bego de). 
Irti (Le serqgneur d’), 816a. 
Irmagnac, Armaiqnac, Armegniaco , 
Armignac, Armigniaco, Arminiaco 
(Bernard VI, Gasto, Gaston, Gé- 
rard de 
Armagnac, Armaigqnuc, Armiqnac (Le 
conte d’), Armaniaci comes, Sg d-e. 
792. 799 h. Soa h. SoS b. 812 b. 
S1dc. $24 a. 
Irmand de Vontaqu le Viel, 795 ©. 
Arm. de Monte Accuto, junior, miles, 
Soo v. 
Armandus dictus Baraz, 815 b. 
\rmandus de Monte Accuto junior, 
Bor k. 
Armandus de Monte Accuto senior, 
Sor eg 
Armarricus de Pissiaco, 727 ¢. 
\rmemie rex, 1g f. 75 ¢. h.j. Nuncii 
ab eo ad Ludovieum IX in Cypro 


miles , 


hiemantem missi, et treuga cum 

Antiochiae principe per duos annos 

conelusa, 118 g. h. V. Erménie 
L * TOY d 

\rmolli de Monte Pessulano (Johan- 
nes | 

\rnaldus Barasteri, dominus de Be- 
dono, 8o1 h. j. 

Arnaldus Barax, 783 b 

Arnaldus diaconus cardinalis S. Ma- 
rie in Porticu, 205 e. 

Arnaldi de Malo Leone. V. G. Ar- 
naldus. 

\rnaldus de Marquefave , miles,799 h. 
Cf. Arnaut. 

Arnaldus de 


miles, 


Monte Accuto senior, 

dS00 g. et n. 5. 

Arnaldus de Morlanis (Frater), vi- 
carius Praedicatorum S. Gaudentii, 
186 k. 

Arnaldus de Pontiaco ( Frater , prior 
Altavillarensium 
186 a. 


Praedicatorum , 


Arnaldus Remundi de Solerio, do- 
minus Belini, 788 a. 

Arnardus, Sabinensis cardinalis epi- 
scopus, ad Henricum VII coronan- 
dum delegatus, 198 b. 

Arnaudus dictus Baraz, 824 c. 

Arnaudus de Landoria, 824 c. 

Arnaudus de Lindorra, 815 b. 

Arnaut Bertaux , $12 a. 

Arnaut de Landorre, 812 a. 

Arnaut de Marquefave , 792 !. Cf: Ar- 
naldus. 

Arneriis (Guillelmus de) 

Arneriis (Heres de), 749 d. et n. 25. 

Arneville (Drieu d’). 

Arnou (Fulco de). 

Arnoullus, puer quidam a Judais 
cruciatus, 426 c. 

Arnoux de Chastiaux, 816 d. 

Arnul de Montlejard, 6go a. 

Arnul de Vil{ler|most{er| , 6go b. 

Aroulphi (S.) reliquia in ecclesia S, 
Catharine de Monte inventa, 406 
d. 

Arnulphi Monte (Hego de). 

Arnulpho (Johannes de S.). 

Arnulphus, 721 h 

Arnulfus abbas, 422 g. 

Arnulfus abbas, obituario Montis S. 
Michaelis insertus, 578 h. 581 h. 

Arnulfus, abbas obituario monasterii 
Crucis S. Leufredi insertus, 477 j. 

Arnulfus, abbas Troardensis, necro- 
logio monasterii Uticensis insertus, 
Ago g. et n. 15. 

Arnulfi de Arsiz feodum, 712 e. f. 

Arnulfus de Audenarde , 685 f. 

Arnulphus de Bizancio, canonicus 
Rothomagensis, 370 c. 

Arnullus de Boscho, 631 d. 

\{r}oulphns Breon, 689 |. 

Arnulfus de Capella, 650 j. 

\rnulphus Celerarius , 664 j. 

Arnulphus, vel forte Radulphus , comes 
Augi, 364 k. et n. 15. 

Arnullus Cordier, 6go a. 

\rnulphus, episcopus Ambianensis, 
364 h. et no. 14. 

Arnulphus de Esclippes , 647 |. m. 

Arnulphus de Fontibus Lovet (Ma- 
gister e 679 f. 

Arnulphus Gascongne , 673 1. 

Arnullus de Herleville, 648 g. 

Arnalfus de Ivors, 650 c. 

Arnulfus de Leheraumont, 64g a. 

Arnulfus de Lesdein , 648 b. 

Arnulfus de Maula, 706 c. d. 

Arnullus Moinnel, 654 d. 

Arnulfus Motet ‘Dominus 
Hgo m. 

\rnulphus, persona ecclesia de Mal- 
tevilla, agi b. 

\rnulphus de Pruille, 738 f. 

Arnulius de Quesneel, 720 a. 

Arnulphus, rector ecclesiw 
viervilla, 264 c. 

Arnulphus, rector ecclesia de Bui- 
villa, 297 h. 

\rnulphus de Ruppibus, miles. 720d. 

Arnulphus de Sarris, 661 b. 

Arnulfus de Saxis, 659 k. 661 d. 

\rnulphus de Sessi, 654 }j. 

Arnullus de Solario, 674 h. 

Arnulfus de Tancarvilla, 642 h. 

Arondel (Comte d’\, 44o d. 

Aronvilla (Guillelmus de). 

Arout (Guieffroy d’). 

Irpagon ( Berenger d’). 

Arpajone (Hugo de). 

Irquein (Gimo de). 

Arquela (Radulfus ce). 


660 d. 


de An- 


INDEX RERUM ET PERSONARUM. 


Arquere (P.), decanus Rothomagen- 
sis, 387 a. etn. 1. 

Arqueri (Harpind’). 

Arquerii (Petrus). 

Arrablay (Jehan d’). 

Arrableto (Gaufridus de). 

Arrabloi (Guido de). 

Arragensis (Petrus ). 

Arragon (Pierres, roy d’). 

Arragon (Fille au roy d’). V. Isabelle, 
uxor Philippi Audacis. 

Arragonum rex (Jacobus I, 
trus III.) 

Arraudus de Chesnaio, 672 d. 

\rraudusde Plesseio seu de Plessiaco, 
670 m. 671 g. 

Irras (Robert d’). 

Irraz (Le chastellaw’ d’). 81g f. — 
(Levesque d’), 809 a. 

Arsi (Hugo Johannes, de). 

Arsies (G.d’). 

drsis, Arsiz {Arnullus, G. Hugo. Jo 
hannes de). 

Artaudus, Artaut, dominus de Rossii 
lione, de Rossigllon, de Rousillon, 
de Roussillon, de Roussilone, 801 a. 
806d. 811 e. 814 f. Cf. Arthaut. 

Arteia (Johannes de). 

Arteilli (Gillana d’). 

irtenai (Hugo de}. 

\rtenaio ( Herveus, Petrus de). 

Artenaio (Petrus de). 

\rlensis comes, 214 b. et n. 2. 
Robertus de Francia. 

Artevensis comes, 214 c. V. Robertus 
de Francia. 

Artezio (Johannes de). 

Arthaut , seiqgnor de Roussillon, 794 a. 
Cj. Artaudus. 

Artheiis (Gaufridus de). 

Irtisiens (Barons), 805 e. 

Artois, Artoys (Jehan, Johanna , Pierre, 
Robert, Kobertus d’). 

Irtois (Isabiau, la comlesse d’). 

Artur (Guillelmus, Nicolaus). 

Artur de Bretaingne, 791 g. j. 804 4 

Arturus abbas, 418 d 

\rlurus, Ulterioris 
4d1 h. 

Arulis (Jacobus de). 

Arundel (Comes de) V. Guillelmus. 

Arundel (Comes d’), 440 d. 511 e. 
698 g. 704 d. 

Arvernia oriundus (/Egidius 
lini). 

Irzilleres (Le seiqneur d’), 817 ©. 
822 d. A rege Navarre ad exerci- 
tum Fuxensem an. 1272 missus, 
768 d. 

Asa monacha, 473 g. 

Ascelin (Thomas). 

Ascelin des Guardes, 614 h. 

Ascelina, obituario monasterii 
rensis inserta, 473 b. 

Ascelina de Ebronio, of) merita sanc- 
torum Savignacensium sanala, 591 
b. c. 

Ascelina, filia Mariade Tosches ,601 e. 

Ascelina de Noville, 471 a. 

Ascelini Corbel uxor, Og h. 

Ascelinus abbas, 419 ce. 

Ascelinus abbas, obituario Montis S. 
Michaelis insertus, 578 a 

\scelinus de Merri, 686 k. 

Ascellina, uxor Petrj Henorey, 549 d. 

Ascelot de S. Helyerio juxta Poma- 
num, filia Maria feucoine, 594 h. 

Ascensio Domini, 119 ¢. 

Aschuil Bresard, 704 b. 

Aschullus de Suligneio, 703 d. Ejus, 
filius Guillebertus. [bid 


Pe- 


abbas Portus. 


\sse- 





INDEX RERUM ET PERSONARUM. 


Asci (Gilo de). 

Ascius le Tort, civis Rothomagensis. 
Capellania ab eo in ecclesia S. Vi- 
goris Rothomagensis instituta , 230 
d. 

Ascon, rector ecclesia S. Maria Mag- 
dalenw de Perche, 317 f. 

As Cros (Guillelmus). 

Ase (Rogerus). 

Asevilla (Ricardus de). 

Asinariis (Guillelmus, Willelmus de). 

Asinus (Ilugo). 

Asisini quidam in Franciam missi, 
ut Ludovicum IX occiderent, 109 
c. V. Hassasis. 

Asly (Haudinus d’). 

Asneris, Asneriis (Anquetinus , Johan- 
nes, Nicholaus, Robertus, Stepha- 
nus de), 

Asnevilla (Johannes de). 

Asniéres (Willelmus de). 

Aspero Monte (Guillelmus de). 

\spiliaco (Galterus de). 

Aspremont (Gobert d’). 

Aspres (Colin de). 

Asse (Dant), abbas S. Victoris Cale- 
tensis, 386 a. et n. 2. 

Asselina, comitissa Augi, 451 d. 

Asselini (Egidius , Guerinus). 

Asselus Hague, 654 c. 

Assent (Petrus de). 

Assi (Johannes de). 

Assisia die dominica non tenentur, 
nisi in scacario, 545 k. 

Asta Forti (Domini de), 754a. et 
n. 4. 

Astarac (Le conte d’) , 812 a. 815 ¢. d. 

Astariaci, Asteriaci comes, 788 d. 
799 h. 801 h. 

Asterio (Wilhelmus de S ). 

Asticles (Johannes de). 

Astin (Guillelmus de). 

Astioles (Johannes de). 

Astoaldi (Guillelmus Petri). 

Astorge d’Oreillac, 812 a. Cf. Astor- 
gius, Asturgius. 

Astorgius de Aureliaco , 801 h. 824 c. 

Astrac (Comes d’), 824 a. 

Astronomi, 138 c. 

Astrucia ducis filius (Fredericus). 

Asturgius de Aureliaco, 815 c. Cf. 
Astorge, Astorgius. 

\stuta villa (Gilo de). 

Asveniis (Galterus de), 

Ategnocuria (Radulfus de). 

Ateignevilla (Agnes de). 

Athées (Radulphus de). 

Atheiarum domina, 728 b. 

Atheis (Hugo, Nicholaus, 
de). 

Atheiis (Philippus de). 

Athénes ( Due d’), scilicet Galcherus de 
Brena, Johannam de Brena uxo- 
rem ducit, 447 d. 

Athies (Johannes, major de). 

Athies (Rabuef de). 

Athiis (Colardus de). 

Atilliaco (Jaquetus de). 

Atoville (Johannes d’). 

Atrabatensis, Atrebatensis comes, 
Robertus de Francia. V. Robertus 
Altrabatensis , Attrebatensis comes. 

Atrebalensis comitissa (Mathildis). 

Atrio (Droco, Gilo, Godefridus, Pe- 
trus de). 

Altrabatensis cantor (Garnerius ). 

Attrabatensis comes, Robertus de 
Francia. V. Robertus Atrabatensis. 
Attrebatensis comes. 

Attrebatenses milites , 685 |. 

Altrebatensis castellanus, 683 e. 


Simon 


TOME XXIil. 


Attrebatensis comes, 786 c. V. Ro- 
bertus de Francia. 

Attrebatensis dominus a rege Navarre 
ad exercitum Fuxensem missus, 
768 d. 

Attrebatensis ecclesia Petro Rogerii 
collata, 432 e. 

Altrebatensis episcopus , 682 e. 

Attrebato (Guillelmus, Nevelo, Roge- 
rus de). 

Atropos, 57 f. 85 a j. 

Aubegneio (Unfredus de). 

Aubeigni (Oliverus de). 

Aubemalla (Petrus de). 

Aubemalle (Le conte d’), 806 b. 821 e. 

Aubemarlie (Baudonus de). 

Aubercourt (Ingerrannus de). 

Aubergenvilla (Johannes de). 

Aubericus de Claencuria, 633 d. 

Aubericus Rivard, 652 c. 

Aaberis Crosez, 656 f. 

Aubert, roy d’Allemaingne, 105 f. 

Aubert de Angest, 790 e. 807 e. 820d. 
821 e. 

Aubert de Chairairate, seu de Chayra- 
nete, sieur du Chastel, 812 g. 822 f. 

Aabert de Hangest, 684 a. 791 j. 805 
d. 808 g. Cf. Aubertus de Angest, 
d’Engest, de Hangest, de Hangiest. 

Aubert de Longueval, crucesignatus , 
733 e. eb n. 13. 

Aubert (Mah). 

Aubert de Nemours, clericus, 743 b. 
4 n. 20. 

Aubert de Thorote, seu de Thouroute, 
seignor du Chastelier, 796 b. 804 b. 

Auberti de Andresel relicta, 725 c. 
727 b. 785 c. 

Auberti Bosco (Robertus de). 

Auberti Bosco (Dominus de) , 374 a. 

Aubertus de Angest, seu de Angesto, 
726 a. 727 g. Cf. Aubert de Han- 
gest. 

Aubertus de Bosco Willelmi, 632 j. k. 

Aubertus de Canbinis, 464 c. f. 

Aubertus Canis de F’ranmeville 647 d. 

Aubertus de Carnotulis, 670 a. 

Auberti de Closiaus Cornuti uxor, 
670 ¢. 

Aubertus de Codreta, 687 m. 

Aubertus de Coegni, 646 h. 

Aubertus de Cortiaco, 669 k. 

Aubertus de Danemois, 671 b. 

Aubertus d’Enges{t], 612 j. Cf. Aubert 
de Hangest. 

Aubertus episcopus , obituario Montis 
S. Michaelis insertus, 579 ©. 

Aubertus, famulus prioratus Longe 
Villa, 434 d. 


Aubertus de Flex, 738 ce. 


Aubertus, frater Johannis de Andre- 
sel, 686 m. 

Aubertus de Hages, 614 n. 1. 

Aubertus de Hangest, 614 e. 651 1. 
657 ¢. 680 b. 739 a. Of. Aubert de 
Hangest. 

Aubertus de Hangiest, miles, patro- 
nus ecclesia S. Martini de Daubuef; 
310k. Cf. Aubert de Hangest. 

Aubertus Lire , 489 j. 

Aubertus Major, 691 e. 

Aubertus de Mara, patronus ecclesia 
S. Albini, 245 f 

Aubertus de Megi, 691 e. 

Aubertus dou Mes, 671 c. 

Aubertus de Nages, 614, n. 1. 

Aubertus de Poollei, 664 1. 

Aubertus de Prunaio, seu de Pruncio, 
687 I. bgo b. 

Aubertus, rector ecclesia de Clipon- 
villa, 282 f. 


929 


Aubertus, rector ecclesie S. Petri de 
Genevilla, 319 h. 

Aubertus , rector ecclesia S. Martini 
de Laica Villa, 321 f. 

Auberti Rimel, seu Rinel feodum, 
628 c. et n. g. 

Aubertus de Ruello, 669 [. 


Aubertus scutifer, 712 e. 


Aubertus de Segnorvilla, 692 f. 
Aubertus Senescallus , 779 a. 
Aubertus de Taumarie, 688 d. 
Aubertus de Verno, 662 d. g. 
Aubeville (Petrus de). 

Aubigni (Oliverus de). 

Aubigniaco (Guillelmus de). 

Aubigny (Regnault d’). 

Aubins Flamans , 656 j. 

Auboin (Odo). 

Aubon (Dominus d’), patronus eccle- 
six S. Martini de Fonte, 310 a. 

Auborvilla (Johannes de). 

Aubri de Corbon seu Courbon, 797 b. 

Aubuchon (Radulfus de). 

Aubucon, Aubugon (Radulphus de). 

Aubugon, Aulusson (Guillaume, G. 
de). 

Auc¢ (Gelduinus de), 

Aucerre (Guido, G., Odo de). 

Aucerre, Auceurre (Le conte d’) , 790}. 
791 b. 805 b. 808 e. 80g f. 

Aucerre (L’évesque d’), 379 a. 809 d. 

Aucey (Johannes de). 

Aucherii de Otroui feodum, 665 a. b. 

Aucoh (Hues, Jehan d’). 

Aacoirre (Li cuens d’), crucesigna- 
tus, 733 a. el n. 3. 

Audcebart (Helias). 

Audelinus, rector ecclesia de Petri 
Curia, 267 k. 

Audenarde (Arnulfus , Johannes de). 

Audevilla (Maria de). 

Audoeni (S.) Rothomagensis reliquia. 
translatio et festum, 379 c. d. e. 
381 e. 

Audoeni et Eligii (SS.) ordinatio 
commemorala, 379 e. 

Audoeni (S.) Rothomagensis abbas, 
229 b. 231 g. 265 e. 291 d. 3001. 
307 d.e. f. 314d. j. 315 h. 613 b. 
6g4 d. 707 f. g. 750 d. 751 ff. 
797 g-— Abbas et conventus, 
229 c. 242 h.k. 248 j. — Abbas, 
patronus ecclesiarum de Altariis, 
248 g.— S. Audoeni, 229 c.— 
S. Martini de Boolei, 314 d. — 
de Bruquedale, 241 k. — de Cal- 
liaco, 246 c. — de Caprevilla, 
248 j. — de Crovilla, 300 1. — 
des Eauviz, 265 e. — de Epinay- 
sur-Aubelle, a49 g. — S. Mar- 
tini de Fries, 315 h. — S. Martini 
de Gaani, 305 d. e. — de Gues- 
lenfonte, 271 f. — S. Genovefa et 
S. Radegundis de Guiernt, 307 e. 
f. — de Hynovilla, 291 d.— de 
Liligiva, 274 h. — de Manerio, 
248 a. — S. Nicolai de Malo Al- 
neto, B. Maria de Pleinbose, S. 
Martini de Home et de Martini- 
villa, 242 h. 256 e. f. — de Mour- 
cevilla, 242 j. —S. Nicasii, 229 c. 
—de Osovilla, 246 h.—de Piris, 
246 h. — de Quinquenpoix , 243 d. 
— ecclesiarum Rothomagensium 
S. Andrez in vico Fabrorum, 5S. 
Crucis, S. Petri de Castro, S. Pe- 
tri Honorati, S. Stephani de vico 
Tonellariorum et S. Viviani, 229 b. 
230 f. g. 231 c. d. — de Ronche- 
rolis super Vivarium, 241 h.—de 
Sigeio, 2hok. 241 a. —S. Dionysii 


i17 








Y30 


de Soomonte, 314 j. — de Tran- 
sieres, 313 b. —de Vulletes, 289 
c. — de Wanchi, 264 b. — de 
Wimara, 248 j. —de Yneauvilla, 
231 j.— capella 5. Audoeni, 241 
d. V. Adam Bacon, Drocho, Fra 
ternus, Gaulridus, Guillelmus Vas- 
pail, Haimericus, Hellegotas, Hugo, 
Johannes, Johannes de Andeliaco, 
lohannes de Autolio seu de Aateul 
Johannes de Johannes 
Var d'argent, Nicholaus, Nicholaus 
de Godarvilla, Reginaldus de Ques 
Rainfredus seu 


Fontibus , 


nelo, Recinardu 5 
Keinfredus, Renaudus, Rogerus. 
Audoeni (S. 


381 b. — coquinarius, 379 


Rothomagensis cantor 
oo 
; > 
thesaurarius, 37g h. 
\udoeno (Colinus, Richardus de S.) 
\udoeno (Angerrannus, Guillelmus 


Injorrandus, Johannes, Pepinus, 


Kadullus, Willelmus de S.) 
\ndoenus , epise opus Ebroice nsis, fra 


ter Tostini, ave hiepi 34 opi Eboracen 
sis, 465 det n. 7. Monasteriorum 
Lirensis et Montis Sancti Michaelis 
obituariis insertus, 475 b. etn. a 
O79 b>. 

\udoenus miles, obiltaario Lirensis 
monasterit insertus, 475 a. 

Audoenus, rector ecclesia de Elen- 
cort, 207 h. 

Audomari (S.) castellanus, 655 ¢. 

\udomari (B.) in Flandria ecclesia 
prapositus (Petrus de Colleme- 
dio). 

ludos (Perronella). 

Audovilla, Audouvilla (Emma, Guil 
lelmus, Johannes, Nicholaus, Sy- 
mon de). 

\udulphus de Guerris, armiger, ad 
portionem ecclesia de Fontibus 
Duni presentat, 305 a. Necrologio 
prioratus Longue Ville insertus, 
A437 h. 

Aufagard (Gilibertus). 

Aufu, Aulaio (Galterus, Henricus, 
Laurentia, Ricardus de). 

Aufai, Aulaio (Prior de), patronus 
ecclesiarum «de Parco, 257 e. et 
de Centum Acris, 258 b. 

Aufemont (Li sires d’), crucesignatus , 
733 e. et n. 14. 

Aulfredus abbas, 421 ¢. 

Aulredus Bordet, 642 gr. 

Aufreville (Enquerran d’). 

Aufrida, uxor Hugonis Wastel, 362 
g. 

Aululsus, regnum Aragonia an. 1285 
adeptus, 482 e. 

Aufurnus, Ludovici VIIE filius, Pic- 
tavensis comes, 138 k. V. Alphons 
de Francia. 

\ugarus, episcopus Constantiensis, 
42a c. et n. 3. V. Algarus. 

Aage (Archidiaconus de), V. Theobal- 
dus. 

Augensis ecclesia ab Aelide, comi- 
tissa Augi, amplilicata, 450 g. h. 
Ibi canonici regulares institut, 
Adi d. 

Augerius de Duro Forti, abbas Mois- 
siacensis, 210 k. 212 e. 

Augeron (Huque d’). 

Augerus, Ebroicensis archidiaconus , 
473 h. 

Augervilla (Ludovicus, Ph. , Theobal- 
dus, Thomas de). 

Augo (Ada, Adam, Aigidius, Ancel- 
lus, Galfridus, Guillelmus, Hugo, 
Johann s, Osbertus de) 


Augi abbas, patronus ecclesiarum S. 
Jacobi, S. Johannis, S. Maria, S. 
Petri et S. Thoma de Augo. — de 
Bosco Gaufridi. — de Bosco Ro- 
gulphi. — de Buivilla. S. Leonardi 
juxta Creolium. S. Albini de Criol. 
— de Estavelonde. — de Faven- 
cort. — de Flosques. — de Ful- 
cardi Monte. —S. Germani. S. Leo- 
degarii. — de Lupicauda, — de 
Vareis. — de Marisco. — de No- 

Obert 

Remigii in Campania, — de Se 

mermesnil. — de Senevilla. — de 


villa. — cde Mesniilo. — 


Toquevilla. — de Vilers, a6. k. 

a62 b. doe. h.j. L263 a-e. 266 a. 
b. c. ec. “7 c. d. 270 j. 237 c. V. 
Anselmus , Bernardus Vallet, Guido. 
Gosselinus, Guillelmus , Honoratus 
Villon, Hugo, Johannes Comes, 
Johannes Glade, Johannes Gernon, 
Johannes de Langheac, Martinus, 
Mathzus, Nicolaus, Nicolaus de 
Bauchen, Osbertus, Petrus, Ra- 
dulphus , Robertus, Thomas. 

Augi archidiaconus (Egidius , Ingera- 
nus de Estrepegniaco, Johannes 
de Surques, Kobertus dictus Bal- 
bus). 

Augi baiilivus (Laurentius Liebert). 

\uci comes, 218 a. 644 c. 682 k. 
685 d. 698 g. 718 k. 1. — Bajulus 
heredis constabularii de Sanceio, 

a. — Patronus de 

Ponte, 259 j. Cf. Ka (Comte d’ 

Eou(Comes de), Allonsus de Brena, 

Arnulphus, Guillelmus, Guiiler- 

mus, sew Willermus, Henricus, Jo- 

hannes, Johannes de Artezio, Ka- 
rolus d’Artois, Philippus, Radul- 

phus de Exolduno, Robertus , 364 k. 

433 b. A4i a-e. 44g a. e. g. 450 b. 

ce. die. fh. Ada a. f. 452 a. b. e. 

g. h. j. k. 787 b. 

Augi comiltissa, 726 a. b. 728 e. 
zag f. Ad ecclesias de Caablio ct 
Ponte prasentat, 259 j. 268 ¢. b. 
V. Aelis, Asselina, Beatrix, Carola 
de Bourbon, Herentrudis seu Her- 
mentrudis, Isabella de Meleduno, 
Maria, Matildis. 

Augi decanus (Ingerannus) 

Augi senescallus, patronus ecclesia 
de Berengiervilla, 264 d. 

Augi vicecomilis filia (Johanna 
Filius (Robertus). 

Augi vicecomitissa (Johanna). 

Augo (Burgensis de) , V. Willermus de 
Antioche. 

Augo (Prior de) ecclesiam de Blang: 
deservit, 268 b. 

Augo (Puer de), V. [lugo. 

Augucrus de Mautées, 638 c. 

Auguin (Andreas). 

Augulfus, frater Templi, 676 h. 

Augustin, Augustinus (S.), 197 j- 
359 h. 597 a. et mn. 2. 

Augustin (Les hermites de S.), 66 f. 

Augustini (S.) Fratres a Philippo IV 
bonis cumulati, 194 d. — Ordo, 
425 e. 426 b. 

Augustini Parisienses, 348 a. 

Augustini (B.) regula a S. Genovefir 
canonicis observata, 139 d. 

\ugustinus (Willelmus). 

Augustini (S.) Cantuariensis abbas 
(Scollandus). 

Aula (Landricus, Pontius de). 

Aula Puellarum prior, patronus eccle- 
siarum Magna Corona et de Mo 
lendinellis, 23a b. c. 


265 ecclesia 


INDEX RERUM ET PERSONARUM. 


Aula regis 280 ¢ 

Aulagio (Andreas de) 

Aulis (Evrardus de). 

Aulnay (Galterus, Philippus de I’). 

Aumalla comes (Johannes de Pon 
tivo). 

Aumesnil (Guillelmus d’). 

Auney (Le seigneur de), 821 d. 

Aunay (Le viconte d’), 808 b. et 
n. 2. 

Aunai (Fulque de). 

Aune (Robertus de T’) 

Auneel (Le sieur d’), 809 g. S1y ¢ 
$22 b. 

Auneel (Gui, seu Guy a’). 

\unecllo (Domina de), 628 d 

Aunei (Petrus de). 

Aunerus, 721 g. 

Aunes (Petrus, Philippus d’). 

Auncto (Johannes de). 

Auneus ( Herveus de 

Aunis (Petrus d’). 

Auno (Fulco de). 

Aunoes (Johannes de). 

Aunoi ( Hues de ri. 

junou (Fuleo, Thomas de). 
tunoy (L’abbé d’), 810 tet n. 30 

Aunoy (Le viconte d’), 810 g. 811i a 
Sid 1. Sige. 

Aunoy (Gautier a’). 

lupegart (Guillelmus Sarracena de). 

\upes de Autenvilla, 692 . 

Aupes de Viriaco, O74 e. 

\urasicensis conventus Fratrum Pra- 
dicatorum prior, 185 j. 

Aurea (Guillelmus cle). 

Aurea Valle (Prior de), 512 f. 524 b. 
V. Nicolaus de Londa. 

\ureliacenses consules, 814 ec. 

\ureliaco (Astorgius, Asturgius de). 

Aurelianensis (Nicolaus). 

Aurclianensis archidiaconus (Amisius 
de Aurelianis ). 

Aurelianensis episcopus , 
682 d. 726 e. 

\urelianensis regina, 726 b. 

Aurelianensium servientium et mili- 
tum feoda, 721 ¢. e. 

\urelianis (Amisius, Johannes, Paga 
nus de}. 

Aurelio (Prior de), patronus ecclesia 
S. Martini de Gargenvilla, 520 j 
ct n. 2. 

Aurengni ( Margerite d’). 

\urengniaco ( Eeidius de). 

Aureval (Richardus de). 

Auribeeco (Dominus de), 636 j. 

\uribocco (Petronilla de). 

Aarichier (Dominus de), patronus ec 
clesie de Gonfrevilla, 275 
(Heres de), in custodia regis, 
2791. 

Aurifaber (Guillelmus). 

Aurio (Petrus de). 

Aurivilla (Guido de). 

Aurlagio (Dominus de), sive de S 
Aniano super ft, patronus eccle- 
six de Aurlagio, 273 j. et n. 5. 

Ausbertus de Andresello, miles 760 h. 

Ausbertus, Thomasii filius, 568 f. 

Ausneio (Gile de). 

Auson (Hue de Conflans , sieur d’). 

Aussenis (Gieffroy, seignor d’). 

Aussevilla (Radulfus de). 

Austreberta (B) reliquie in ecclesia 
S. Catharine de Monte Rothoma- 
gensis invent, 406 b. c. 

Austria dux. V. Albertus, Fredericus 

Austrie (Due d’), 30h. 

Auteqnes (Andreas de). 

Aateini (Rogerius d’). 


681 h. 


i — 





INDEX RERUM ET PERSONARUM. 


Autenvilla (Aupes de). 

Auterive (Rogerius d’). 

Auteuil (Pierre d’). 

Auteul (Jehen, Johannes de). 

Autevile, Auteville (Amauricus, Gui 
d’). 

Autevilla (Petrus de). 

Autharius, S. Audoeni pater, 379 d. 

Auticus (Petrus d’). 

Autieux (Petrus d’). 

Autissiodorensis episcopus, 682 d. 
726 e. 789 f. 

Aulissiodori et 
683 a. 

Autolio (Agnes, Amalricus, Gile- 
bertus, Gislebertus, Guillelmus, 
Hatius, Henricus, Johannes, Ni- 
colaus, Petrus, Robertus de). 

Autretot ( Petrus de). 

Autrevoisin (Th.). 

Autri (Gibaudus de). 

Auiri (Raginaldus, senescallus de). 

Auluel (Petrus d’). 

Auvergnaio (Girardus, Ricardus de). 

Auvergne (Chevaliers d’), S09 h— 
(Le daufin d’), 806 c. 809 h. 
813 h. 816 d. 

Auvernaz (Barons) , 806 c. 

Auvers (Hugo, Nicolaus , Robertus de). 

Auversiaco (Domina Aaliz de). 

Auvervilla (Alba, Bertrannus de). 

Auaviler, Auvilers, Auviller (Henricus, 
Robert, Robertus de). 

Auvilla, Auville (Gautridus, Guillel- 
mus, Johannes, Rei, Robertus 
de). 

Auvillari (Henricus, Nicolaus de). 

Auvillers (Robertus de). 

Auvredus, pater Radulfi, 704 k. 

Auvrigneio (Robertus de). 

Auxentius , Grecorum princeps, Bal- 
duino, Constantinopolitano impe- 
ralori, infensus, 110 g. 

Auxevilla (Radulfus, Richardus de). 

Auai (Adam, Baldoinus, Balduinus, 
Gaulridus, Hugo, Johannes, Ulri- 
cus de). 

\uxilanensis archiepiscopus (Guillel- 
mus de Flava Curia). 

Avalgor (Alba de). 

Avalon (Joscelinus de). 

Avaugor (Le seignor d’), 804 c. — 
(Le sires del’), 7Q0 e. f. 

Avaugor (Henricus de). 

\velina, mater Guillelmi de S. Paulo, 
necrologio ecclesia Rothomagensis 
inserta, 369 e. 

\velina de Varengnis feodum , 663 f. 


Tornodori comes, 


S- 

Avelins (Monsieur Baudoin). 

Avenarii, Avenarius (Johannes, Ro- 
bertus). 

Avenel, Avennel (Ernulfus, Guillel- 
mus, Johannes, Nicholaus, Rober- 
tus, Robinus, Rollandus). 

Avenel feodum, 618 j. 

Avénes, Avesnes (Jean, Johannes, Pe- 
trus d’), 

Avenionensis conventus Fratrum Priv- 
dicatorum prior, 184 g. 

Avenis (Guillelmus de). 

Avens (Le premier diemenche des) , dies 
coronationis Ludovici IX, 146 c. 
Averedus, rector ecclesia de Auffay, 

257 h. 

Averdai (Jordanus de), 

Averio (Haimericus cle). 

Avernaio (hogerius de). 

Averton ( Le seiqnor d’) , 789 b. ¢. 790 
d. 791 b. 792 a. 802 d. 804 e. etn. 
33. 


Averton (Gieffroy d’). 

Avesgaudus abbas, obituario monas- 
terii Lirensis insertus. 471 j. 

Avesgaudus, abbas S. Vincentii Ce- 
nomannensis, 577 f. et n. 5. 

Avesnes (Galterus, Jacobus de). 

Avesniis, Avesnis (Bertinus, Gau- 
terus, Johannes de). 

Avesq seu forte rectius Avesnes (Jaco- 
bus de). 

Avetot (Johannes de). 

Avia, mater Nicolai Manigot , 578 a. 

Avice, Avyce (Gaufridus). 

Avice de Warham, 472 k. 

Avicia, necrologio ecclesia Rothoma- 
gensis inserta, 361 e. 

Avicia Boterel, 433 a. 

Avicia de Casteneyo, 370 b. 

Avicia, mater Luca, episcopi Ebroi- 
censis, 464 k. 

Avicia Nourri, 360 e. 362 f. 

Avicia de Roviler, 719 k. 

Avicia, uxor Nicholai de Orliens, 364 
f. et n. 10. 

Avicia, uxor Philippi de Martegnyé, 
553 a. 

Avicia de Wivilla, 478 b. 

Avignis (Nicholaus de). 

Avilla (Henricus de). 

Aviron (Lucas, Robertus, Rogerus 
de). 

Avisia Talebot, mater Hugonis Tale- 
bot, 438 ce. 

Avissancius de Cavo Monte, dominus 
S. Basilia, 785 d. 

Avitia, abbatissa S. Corentini, 485 f. 
et n. 8. 

Avoisé (Hugo de). 

Avor (Raginaldus de). 

Avranches, Avrenches (L’évesque d’), 
789 e. 811 a. V. Abrincensis epi- 
scopus. 

Avredogn (Gileberi d’). 

Aovregni (Guido d’). 

Avrenches (Le doyen et le chapistre d’), 
Sila. 

Avrengis (Episcopus de), 636 k.et n. 
2. V. Abrincensis episcopus. 

Avrer... (Radulfus de). 


- Avriqny (Johannes a’). 


Avrillé (Guido de). 

Avrilleyo (Eva, domina de). 
Avringniaco (Guido, Radulfus de). 
Awe (Johannes /a). 

Axenensis archiepiscopus , 682 d. 
Aycelin (Garin, Gile). 

Ayga, materS. Audoeni, 379 d. etn. 2. 
Aymar (Guraust, Hugues). 

Aymar d’Archiae, 792 a. 803 e. 


. Aymar de Nuefville, 806 a. 


Aymar, seu Aymart de Poitiers, Ay- 
mardus de Pictavia seu de Pictavis, 
683 c. 790 e. 806 d. 811 e. — le 
jouenne, seu le juene, 790 hh. 801 
a. g. 806 d. — senior, 801 a. h. 
— le pere et le fuiz, 794 a. 

Aymar, seu Aymart de Valence , 790 
c. 803 d. 

Aymer de Nuefville, 806 a. 

Aymeri de Gourdon, 811 f. Cf. Ayme- 
ricus de Gordonio. 

Aymerici (Guillelmus). 

Aymericus d’Aisse, miles, 779 d. 

Aymericus Bechet, 779 h. 

Aymericus (Frater), magister ordinis 
Fratrum Pradicatorum, 191 c. 

Aymericus de Gordonio, seu de Gour- 
don, miles, 800 g. 801 g. 815 a. 
Cf. Aymeri de Gourdon. 

Aymericus Guenart, archiepiscopus 


Rothomagensis, 577 


77%: 


931 


Aymericus de Huchon, Hugon, vel 
Husson, 755 h. 765 £. 

Aymericus de Peyraco, abbas Moy- 
siacensis , 200 f. : 

Aymericus vicecomes de Rochoart, 
armiger, 779 d. f. 

Aymo, filius Eduardi I, regis Angli , 
et Margarite de Francia, Dbg e. 

Aynardus abbas, 417 b. 

Azaio (Guillelmus de). 
zeies (G. d’). 

Azemarii (Petrus). 

Azimus (Robertus). 

Azo Gaulerez, 674 h. 

Azo, prior de Noyon, 245 1. 


B 


B. Jordani de Insula, 824 a. 

B. dominus Mercolii, 802 b. 

b. de Portali (Frater) , vicarius Gras- 
sensium Fratrum Predicatorum, 
186 a. 

B. de Villa (Frater), prior Morla- 
nensium Predicatorum, 185 j. 
Baali, Baalli (Johannes, Renaldus 

de). 

Babiloine (Le soldan, soudan, sou- 
dant, seu souldan de). Cf. Babilo- 
nix soldanus , Soldan. 

Babilonie, sew Babylonia soldanus 
seu solidanus, 19 d.e. 20 ¢. 51. 
83 j. 84 b. gg F117 he. 118 b. . 
jek. rage. 175 ¢. 195 j. 405 g. 
Cum Friderico Il amicitiam con- 
trahit, 111 e. Capit Saphet, 340 g. 
Moritur, 120 j. V. Babiloine ( Le sol. 
dan de), Bondodar, Moadam. 

Babilonicus exercitus, 119 b. 

Babo de S. Benart, 742 ¢. 

Bacheler (Rannulphus), 

Bachier (Dominus de), 802 a et n. 2. 

Bacho, princeps Tartarorum , rio ad. 

Bachon, Bacon (Adam, Gautfridus , 
Guillelmus, Johannes, Ricardus, 
Robert, Roger, Rogerus). 

Bacon (Rogerus de). 

Baderan (lKadulfus ). 

Badoil , Robertus. 

Baerne (Johannes de). 

Baez (Johannes). 

Baffet de Clete teodum, 702 b. c. 

Bagnell{is] (Guillelmus de). 

Bagot (foger). 

Bahe (Johannes). 

Baieus, Baiex (L’evesque de), 745 d. 
789 e. 

Baignevilla (Joscelinus de). 

Baigniax (Eremburgis de). 

Bailart, Baillard, Baillart (Petrus, 
Rogerus). 

Baillehache (Colin). 

Bailleul (Henricus de). 

Bailleul (Le seiqneur de) , 81g f. 

Bailliaco (Theobaldus de). 

Bailloel (Dominus de), patronus ec- 
clesie de Bailloel, 265 g. 

Bailloel (Guillelmus de). 

Bailloil, Baillol (Guillelmus, Uen- 
ricus, Hugo, Radulfus de). 

Baillolio (Radulfus, Ricardus, W. 
de). 

Bailluel (Angorans, Gaulvidus de). 

Bailues ( Le seigneur de), 815 e. 

Baim (Berardus, Berrardus de). 

Baines (Hugo, Nicole de). 

Bainne ( Lestendart de). 

Baiocassini =vicecomes 
Raymondus). 


(Ranulfus, 


117. 





932 
Baiocense « ipitulam patronus eccle 
sie B. Maria in Campis, 510 ¢ 

Baiocenses burgenses, 787 h. 
Baiocensis archidiaconus, 431 b. 
Baiocensis cancellarius, rector eccle- 

sie de Kenouyilla, 259 b. 
Baiocensis canonicus (Guillelmus de 

Vi). 

Baiocensis cantor, Hugo de Maudestor. 
aiocensis ecclesia decanatus , 702 d. 

— decanus et capitulam, 797 & g. 
Baiocensis decanus (Gregorius de 

Neapoli). 
jaiocensis episcopus , 

h. Git b. G12 e. Gar d. 

137 f. g. j. G8ae f 
dl j- 700 ©. 701 ¢. f. . 
b. 7ob j. Joy a 726 e. 756 d, 790 
d. 774 £. 7098 a. Cf. Guido, Odo 
de Lorrez 5 Thomas de Freauvilla ® 
Willelmus Bonnet, Willelmus de 
Trie. 


Baiocensis episcopi leodum, 702¢. f. ¢. 


- 702 a. 
/ 


A feodisad eum spectantibus milites 
regi prestandi, 608 f. 729 d.772h. 

Baiocensis thesaurarius (Odo). 

Baincensis vicecomes (Ranulfus de 
Briquessart). 

Baiocis (Emelina, Engerannus, Gode 
lridus , Nicolaus, Sampson de). 

Baionensis conventus Fratrum Pradi- 
catorum prior (Pontius Samatano). 

Bairon (Gilo), 

Balaquere, Valaguerio ( Bertran, Ber 
trandus, Ilugo). 

Balanzat ( Robertus de). 

Balbi heredes, 666 1. 

Balbus (Guillermus, Robertus). 

Baldacensis caliphus, 115k. Le calif 
de Bagdad. 


Baldevinus, Baldewinus comes, 472 


e. 


Sabdavines (Gaufridus). 


Baldewinus, famulus domini Guido- 
nis, 368 h. 

Baldoins de Quiqueri, 656 g. 

Baldoinus, abbas Montisburgensis , 
DDA g. 

Baldoinus de 5S. Ansberto (Magister), 
Asd g. 

~Baldoinus de Auzt, 688 d. Cf. Bal- 
duinus. 

Baldoinus de Bello Videre, 686 b. 

Baldoinus PBretel, O86 f. 

Baldoinus comes, obiluario monas- 
terii Montisburgenis insertus, 554 
h. etn. 2. 

Laldoinus de Commines, paler, 685 f. 
— lfilius, 685 ¢. V. Balduinus. 

Baldoinus Corbolii, 686 g. 

Baldoinus Danemois, 713 k. 

Baldoinus de Espervilla, 709 I. 

Baldoinus de Fay, 653 1. 

Baldoinus de Freulevilla, miles, pa- 
tronus ecclesie de Capella, 258 d. 

Baldoinus de Nangevilla, 664 j- 

Baldoinus de Orengi, 670 j 

Baldoinus de Rem|ino]. 686d. V. Bal- 
duinus de Remin. 

Baldoinus }Vae, 633 h. V. Balduinus. 

Baldoinus, dominus de Wandrimara, 
patronus ecclesia ejusdem loci, 
2 17 I. 

Baldouin de Biar, 819 «. 

Baldouini /e Pouleticr uxor, 365 a. 

Baldricus de Longo Campo, 7Jiqzec. I, 
V. Baudricus 

Baldricus, miles, et ejusdem uxor, 
ASS h. 

Balduini (Th). 


Baldui Y i 
Jalduinus IH, imperator Constant- 


INDEX 


tERUM ET 
R sh! 4 


nopolitanus, subsidii causa adver- 
sus Gracos petendi, in Franciam 
venit, et S. Coronam Spineam Lu- 
dovico IX offert, 110 g-k. rial. 
399 b-400 a. Cf. Bandoynus I. 

Balduinus de Alba Mallia, rector ec- 
clesia S. Genovefie , 272 k. 

Balduinus de Albigneio, 683 ce. 

Balduinus de Andeli, 689 d. 

Balduinus de Aria, 685 |. 

~Balduinus de Auazi, 688 g. Goo h 
Cf. Baldoinus. 

Balduinus de Bello Videre, 647 a. 
Kjusdem feodum, 676 a. Cf. Bal 
doinus, Bauduin. 

Balduinus de Betencort, 652 . 

Balduinus de Comines, 684 a. V. Bal 

doinus. 
Balduinus constabularius , 685 h. 
Balduinus de Corbolio, 687 e. 721 b. 
Balduinus de Crequi, 685 1. 
Balduinus de Dors, 685 f. 
Balduinus episcopus , 422 k. 
Balduinus episcopus, obituario mo 
nasterii Crucis S. Leufredi insertus , 
A8o b. et n. 1. 
Jalduinus, episcopus Ebroicensis, 
462 c. et re. 3. 
Balduinus de Fornival, 657 k. 
Balduinus de Fraxineto, rector eccle- 
sia S. Martini de Omervilla, 322 1. 
Balduinus de Freuslevilla, 644 . ¢ 
Balduinus de Guines, 739 d. 
Balduinus de Aiquert, 649 e. 
Balduinus de Moy. Ejusdem relicta, 
677 a. 

Balduinus de Nemont, 692 d. e. 

Balduinus de Pas, 685 1. 

Balduinus de Perreio, presbyter, 
7v0 a. 

Balduinus Pollez, 648 b. 

Balduinus Rastel, Rastellus, 616. k. 
715e. 716b. Cf. Baudoinus Lastel. 

Balduinus, rector ecclesia S. Petri de 
Albemarla, 270 a. 

Balduinus, rector ecclesia de Anque- 
torvilla, 289 e. 
Balduinus, rector portionis ecclesi« 
S. Remigit in Campania, 262 a. 
Balduinus de Remin, 584 a. V. Bal- 
doinus de Remino. 

Balduinus de Roissi, 654 k. 

Balduinus de Rom..., 693 h. etn. 2. 

Balduinus de Rupibus, 684 1. 

Balduinus de Saennecort, 653 a. 

Balduinus de Telai, bg2 k. 

Balduinus Vac, 617 c. V. Baldoinus. 

Balduinus de Vendo, miles, 75g c. 

Balduinus de S. Verano, 674 Cf. 
Kjusdem nepos, 632 e. 

Balduinus de Villa, 658 a. 

Balduwinus, filius comitis Insule, 
473 j. k. 

Saldwinus (Frater). Ecclesia S. Ebralli 
ab eo incepta, 451 a. 

Balequier ( Bertran de). 

Baleinne (Milo). 

Balene (Wislardus). 

Balene (Geraldus , G 

Balenne (Islardus). 

Balequier (Bt. de). 

Balet (Petrus). V. Ballet. 

Baleux (Hurepez, Johannes de). 

Balio (Adam de). 

Baliquier (Bertrandus). 

Balistarius (Joannes, Nicolaus). 

Balleio (Johannes de). 

Balleolo (Gaulridus de). 

Ballet (Petrus). V. Balet, Ballez. 

Balleul (Le sieur de), 810 b. 

Balleul (Bocardus, Petrus de). 


PERSONARUM. 


Balleux (Le se:gneur de), 819 0 
Balleuz (Le seiqneur de), 821 ¢ 
Ballez (Petrus). V. Ballet. 

Balli (Goucelinus de). 

Balligorius, miles, 677 ¢. 

Ballivi et subballivi regales in dice 
cesi Rothomagensi an. 1253 inter- 
dicti, 335 d. e. 

Balliviwe. Vide in Indice geographico 
Abrincensis , Ambianensis, Archia, 
Aurelianensis, Baiocensis, Bituri 
censis, Bona Villa, Cadomensis , 
Caletensis, Careassona, Caua, Ce 
rencie, Constantiensis, Falesia, 
Gicmensis , Gisortium, Lexoviensis 
Landa, Mons Argi, Nonancuria 
Oismes, Oxime, Pons Audomari, 
Rothomagensis, Sagiensis, Seno- 
nensis, Silvanectensis, Tenechebrai, 
Vallis Rodolii, Vernolium, Vira 
Castri, Viromandesium. 

Balloil (Gaufridas, Guillelmus, Ra 
dulfus de). 

Ballolio (Guido, Henricus, 
nilla de). 

Balluel (Bocardus, Th. de} 

Balluesl (Galfridus de). 

Balmellis (Joannes de). 

Balneolis (Johannes de 

Balues (Kobertus de). 

Banastre (Heuricus). 

Banell {is} (Adam de). 

Bantelluto (Galterus ce). 

Baon (Herveus de). 

Bapalmarum et Belli Mesi castella 
nus, 683 e. 


Petro 


Baptesio (Archidiaconus de), 541 h 
O42 d. — (Decanus de), 539 d. g. 
DAL. 

Baquencort (Amauris de 

Baqueville (Marcel de). 

Bar (Jehan, J. de). 

Bar (Le conie du sive de), 13 a. b. 

e. 97 d. Cf Barri comes. 

Bar (La contesse de), dame de Puissoie , 
dSog e. 

Barale (Le seiqneur de), 819 | 

Barart de la Bove, 808 g. 

Barus ( Deodatus ). 

Barasteri (Arnaldus ). 

Barat (Lobert). 

Barat de la Bone, 796 e. 

Barate (Johannes, Willelmus). 

Barax (Arnaldus, Deodatus, Remon 
dus). 

Baraz (Armandus, Arnaudus). 

Barba Auri (Rogerus ). 

Barbara (S.). Ejus caput in ecclesiam 
S. Barbare in Algia translatum, 
Agi c. etn. 8. 

Barbara (S.) prior, 52g j. k. 701 d. 
797 1. 810 e. Patronus ecclesiarum 
de Sauceio et de Savigneio, 4gh b. 
Doo ec. 

Barbaraixa, Barbarie, Barbarae, Bar- 
baxe (Poncius de). 

Barbe (Robertus ). 

Barbe (Le pricur de S*), 810 ©. et 
n. 27. V. Barbara (Prior S.). 

Barbelin (Gilo). 

Barbereyo (Abbas de) in ballivia Ca- 
domensi, 798 c. 

Barbery (L’abbé de), 810 €. et n. 24. 

Barbesieu, Barbezieu, Barbezu (Le 
scigneur de), 790 e. et n. 8. 805 d. 
etn. 26. 811 a. 818 f. 

Barbot (Ambrosius, Petrus). 

Barbou, Barbout (Reginaldus, Rober 
tus, Thomas). © 

Barcurt (Richart de). 

Bardof, (Doun, Guilleleaans, Willelmus) 





INDEX RERUM ET PERSONARUM. 


Bardol (Robertus ). 

Bardoul (Johannes de). 

Bardouville (Johannes de). 

Bardovilla (Alexander de). 

Barecio (Gauffridus de). 

Barentin (Willelmus de). 

Barentun (Valletus de), 654 f. 

Barevilla (Emma, Radulfus de). 

Barevilla (Dominus de), patronus ee- 
clesie de Cani, 290 d. 

Barfluctu (Johanna de). 

Bargale (Domina de) , 677 f. 

Bargare (Petrus de). 

Barisi (Godefridus de). 

Barle (Gaufridus). 

Barlues ( Boedon, Johannes , Nicolaus, 
Petrus lauvel de). 

Barnayo (Abbas de), 798 a. 

Barnevilla (Jordanus, Radulfus de). 

Barnevilla (Decanus de), 539 ¢. h. 
DAr ef. 

Barno, abbas Lirensis, 472 a. 

Baron (Johannes). 

Barone (Thomas de). 

Barones Cypri et Jerusalem, 122 h. 

Barones regni, Barons, Barons du 
royaume, 16c. 17 a. ho d. e. 41 b. 
42 b. 44 b-h. 45 c. ce. fj. 84 e. 
88 b. k. 89 ¢. d. 93h. 94 b. 100 e. 
g. 162 a. Crux a pluribus eorum 
suscepta, 4oo j. Multi a Sarrace- 
nis capli, 398 k. Bellum sacrum a 
Ludovico IX secundo initum im- 
probant, 39 h. Philippo HI homa- 
gium faciunt, 61 b-j. Petro de 
Brocia infensissimi, 100 b. c. Keg- 
num Francia ad Philippum Vale 
sium ab eis translatum, 225 b. 

Baronne (Simon de). 

Barons et grans chevaliers du roi (Les 
noms des), 802 e. 

Barotuoy , Tartarorum princeps, 119 £. 
g. Cf. Boiotuoy. 

Barou (Radulphus de). 

Barra (Gaulridus, Johannes, Lucas, 
Nicolaus, Rogerius de). 

Barrati fratres Parisius veniunt, 215d. 

Barrel (Johannes). 

Barrere (Guillelmus ). 

Barreria (Bego, Bequus de). 

Barres (Fouques, Gui, Guillaume, 
Joh., Petrus des). 

Barri, sew de Barro comes, 110 a. d. 
430 a. 725 d. Ad terram sanctam 
profectus, a Sarracenis capitur ct 
oceiditur, 398 a. c. k. 

Barri comilissa, 78g a. 

Barri super Albam decanus Nicolaus , 
Alexandri IV papa mandatis obse- 
quens, 215 h, 


Barri super Secanam comes, 682 k. 


686 h. 

Barr [ier\ (P). 

Barriere ( Bee la). 

Barriere (Guillaume , Guillelmus de). 

Barril (Petrus). 

Barris (Guillelmus, Guillelmus juve- 
vis, Johannes, Odo, Petrus de). 

Barro (Theobaldus de). 

Barro (Guillelmus, presbyter de). 

Barthelemy de Charmont (Maistre) , 
743 c. 

Bartholemex de Roie, 656 d. 

Bartholomeus (B.), 117 f. Ejus reli- 
quie ecclesia Augensi date, 450 
g. h. Cf. Berthelmi. 

Bariholomeo (Jocelinus de S.). 

Bartholomao (Domini de S.), 785 d. 
et n. 30. 

Bartholomaus , 675 m. 

Bartholomaus abbas, hig kh. 


Bartholomzeus 
Bartholomzus 
Bartholomeus 
Bartholomzus 
Bartholomeus 
Bartholomeus de Bruires, 675 k. 
Bartholomzus Cadoc, canonicus, 
Ebroicensis , 464 j. 
Bartholomzus Cadoc, persona eccle- 
sia de Formetot, 238 g. 
Bartholomeus de Calemandrana, 
canonicus Ebroicensis, 463 h. }. 


de Amervilla, 68g j. 
de Bez, 651 b. 

le Bigot, 611 ©. 

de Borsone, 650 j. 


de Brueriis, 675 g. 


Bartholomeus de Caslucio, 815 b. ec. 


824 c¢. 
Bartholomeus,  clericus 
Abrincensis, 545 e. 
Bartholomeus de Coi, 650 a. 
Bartholomeus le Comie, 605 f. 
Bartholomeus de Corcellis, 707 a. 
Bartholomaxi de Coudreio  relicta, 
680 d. 


Jartholomus 


episcopi 


Crassus, canonicus 
Rothomagensis , 359 a. 
Bartholomaus Daubi, 685 h. 
Bartholomeus Droconis sea Drogonis, 
616 d. Ejus balliva, 715 e. 
Bartholomwus de Fai seu de Fay, 
631 a. 6g1 I. 
Bartholomeus Fergant, maritus Em- 
mex, 360 f. 369 e. 
Bartholomaus Fouce, 645 b. 
Bartholomei lorré feodum, 720 d. 
Bartholomeus, frater Gaufridi, 721 ¢. 
Bartholomieus, frater Johannis’ de 
Charmont, 761 j. 
Bartholomaus de Gallande, 687 a 
Bartholomeus de Giroucort, 650 d. |. 
Bartholomzus de Gisortio, rector ec- 
clesie S. Martini de Dretecort, 326 g. 
Bartholomaus Gueignon, 653 j. 
Bartholomaus de Insula, 683 h. 685. 
Bartholomeus de Longolio, 436 c. 
Bartholomus de Luat seu de Lueto, 
OAg k. 651 b. 
Bartholomaus de Malcrepon, 692 g. 
Bartholomeus Jalteint, domicellus , 
633 f. 
Bartholomeus Malus Filiaster, 630 
c.g. 
Bartholomeus de Manlia, 728 b. 
Bartholomaus de Marconniis, 669 f. 
Bartholomaus de Mesnil, 626 h. 
Bartholomaus de Moliqnon, 670 m. 
Bartholomaus Pagani, 683 h.685b.c. 
Bartholomieus de Parisius, 664 k. 
Bartholomaus de Poleiqgni, 686 j. 
Bartholomzus, rector ecclesi« 
Englesquevilla, 295 h. 
Bartholomwus, rector ecclesia de Es- 
tavelonde, 262 d. 
Bartholomeus, rector 
Gonlrevilla, 275 g. 
Bartholomieus, rector ecclesia S. Pe- 
tri de Haronvilla, 323 j. 
Bartholomieus , rector portionis ecele- 
siz S. Macuti Pontisarensis, 327 j. 


de 


ecclesia de 


Bartholomeus, rector ecelesix de 
Media Villa, 315 ec. 
Bartholomeus, rector ecclesia de 


Novo Bosco, 243 g- 
Bartholomeus, rector ecclesia S. Pe- 
tri de Quintri, 306 e. 
Bartholomeus, rector ecclesia de Wa- 
lemont, 290 b. 
Bartholomaus de Relliaco, 679 j. 
Bartholomeus de Roberti Curia, 
decanus Ebroicensis, 461 d. 
718 e. 
Bartholomaus de Rofin, 628, n. 3. 
Bartholomaus de Roia, magister seac 
carl, 280 g. 


933 


Bartholomaus de Roja, de Roya, de 
Roye, camerarius Franciie, 460 f. 
637 1. 656 d. 676 g. 686 b. 

12 e. 

Bartholomzus Roisset, 648 1. 

Bartholomeus de Rufin , 626 h. 628 b. 

Bartholomeus de Saauz, 692 g. 

Bartholomzeus de Silvanecto, seu de 
Silvanetis, 687 h. 720 b. 

Bartholomeus de Soiecourt, 738 f. 

Bartholomaus de Soisiaco, 720 b. 

Bartholomeus de Tilleriis, armniger, 
748 c. 

Bartholomaus de Toiri, 655 k. 

Bartholomzus de Toriaco, 651 c. 

Bartholomeus de Vendolio, 648 h. 

Barvilla (Gaufridus, Johannes de). 

Bas (Willelmus, /:). 

Basain de Seran, Basein (Droco). 

Basemont (Willelmus de). 

Basentin (Hugo de). 

Basila, uxor Johannis Papin, 230 a. 

Basilia de Maurevart, 670 f. 

Basilia, uxor Roberti Gallici, 363 j. 

Basiliw (S.) dominus. V. Avissansius 
de Cavo Monte. 

Basincort (Johannes de). 

Basira, mater Mathai, 366 b. 

Basira, relicta Hultaudi, patrona ec- 
clesia de Bliquetuit, 239 b. 

Basira, Basiria Cambitrix, soror Jo- 
hannis de Rothomago, 369 e. Ejus 
mater Petronilla, 364 j. 

Basoches (Dominus et homines de), 
707 ¢. 

Basoches (Hugo de). 

Basochis (Johannes, puer de). 

Basochiis (Galerannus de). 

Basoge (Heremburgis , Johannes , Ive 
luyn de la). 

Basogia (Guillelmus de). 

Basquevile, Basqueville ( Varcel de). 

Basquevilla (Dominus de), 685 j. 
Patronus portionis ecclesia de Bas- 
quevilla, 300 g. — (Heres de) in 
custodia regis, 300 b, 

Basquevilla (Prior de) , patronus por- 
tionis ecclesia de Basquevilla, 
300 fC. 

Basseit (Thomas). 

Basseliis , Bazelliis (Agatha, Hugo de} 

Basset (Fulco, Simonus ). 

Bastars de Sauvel (Le), 797 a. 

Bastari (Guillelmus , Willelmus ). 

Basteniis (Petrus cle). 

Basternis, Basterniis (Petrus de). 

Bastervillis (Petrus de). 

Bastons (Hugo de). 

Bataille (Petrus). 

Bataille (Guillelmus de Ia). 

Batalle (Rogerus). 

Batel (Guillelmus ). 

Baterna (Adam de). 

Bateste (Guillelmus ). 

Batiaus (Guillelmus). 

Batiecoc (Johannes). 

Batigly (Matheus , Margarita de) 

Batilly (Mare de). 

Baucaio (Hugo de). 

Baugay (Le seiqneur de), 789 ¢. 808 
c. 809 c. 818 e. h. 824 die. V. 
Govion, Gui, Heu, Hue. 

Baucay (H. de). 

Baucey (Sancey de). 

Bauceyo (Petrus de). 

Baucez (Hue de). 

Bauchain (Roge de). 

Bauche (Stephanus). 

Bauchen (Nicolaus de). 

Baucheni (Johannes de } 

Baucio (Huge de). 





og ny ry ee 


— = 20 2 


934 | INDEX RERUM ET PERSONARUM. 


Baudemont (Goel de). 

Baudemont (Dominus de), patronus 
ecclesia S. Martini de Baudemont, 
305 fF. 

Baudet (Guillelmus ). 

Baudetot (Michael de). 

Baudo (Fuleo dle S.). 

Baudoin d’Avelins, 806 a. 

Baudoin de Sains, 820 a. 

Baudoins de Goiencort, 656 1. 

Baudoinus de Chantelou, 614 h. 

Baudoinus Rastel, 706 d. Cf: Baldui- 
nus Rastel. 

Baudonus de Aubemarlle, archidiaco- 
nus de Algia, 486 ce. 

Baudouin (Henricus). 

Baudouyn, {rater Gaufridi de Bul- 
lione, 443 0. 

Baudoyn d’Ennequin, 820 g. 

Baudoynus If, imperator Constanti 
nopolitanus, concilio Lugdunensi 
adest, 195 g. Cf. Balduinus IL. 

Baudretot (Nicholans de). 

Baudrevilla (Radulfus de). 

Baudri de Longo Campo, 639 h. 

Baudri de Nonchamp, 635 d. 

Baudribos, Baudribose (Dominus de), 
patronus ecclesiaram de Baudribos 
el de Estalevilla, 292 j. et 298 £. 

Baudribose (Jordanus , Nicolaus de). 

Baudricus de Bello Loco, armiger, 
748 g. 

Baudricus de Longo Campo, 434 ec. 
d. et n. 6,615 a. bh. V. Baldricus, 
Bauduinus. 

Baudrier (Raginaldus le). 

Baudrinus, rector ecclesia de Es- 
seineio, 261 d. 

Baudry (Kobertus). 

Bauduin (Le conte), imperator Con- 
stantinopolitanus , 134 h. Cf. Bal- 
duinus II. 

Bauduinus episcopus, obituario Li 
rensis monast. inserlus, 475 e. 
Bauduinus de Longo Campo, 613 a. 

V. Baudricus. 

Bauffes (Johannes de). 

Baufremont ( Le sire de), 808 a. 

Baugenciaci dominus , 685 g. Cf. Bau- 
jenet. 

Baugenciaco (Johannes , Symon de). 

Baujenci (Le seiqneur de), 741 e. Cf. 
Cf. Baugenciaci dominus. 

Baulaumont (Le seigneur de), 822 C. 
V. Boularmont. 

Baumés ( Hue de Lorreine, seigneur de). 

Bauneio (Giraudus de). 

Bauquancayo, Bauquengat, Bauguen- 
zay (Fulco, Robertus de). 

Bauquervilla (Abbas de), 521 h. 529 
jek. 

Bautiermara (Johannes de). 

Bauvilla (Dominus de), patronus ec 
clesiw de Bauvilla, 304 e. etn. 4. 

Bauvoer (Jehan de). 

Bavaria dux (Ludovicus). 

Bavart (Ricardus). 

Bavene ( Aaliz de). 

Bavencuria (Galerandus, Galeran- 
nus de). 

Bavent (Willelmus de). 

Bavento (Henricus de). 

Bayeus (Le doyen et le chapitre de), 
Sioe. 

Bayeus, Bayeux ( L’evesque de), 810 F. 
Keclesia B. Maria de Escoiis de- 
dicande an. 1313 adest, 379 a. 

Baygniaux (Domina de). 

Bayon (Le seiqgnor de), 804 a. 

Bayni (S.) reliquiw m ecclesia S. 
tharina de Monte invente, 4o 


Ca- 
6 e. 


e 


Bayraco (P. de). 

Bazelliis (Hugo de). 

Bazilia de Orliens, 363 d. 

Bazilia Puschart, uxor Osberti, 360 f. 

Beamches | Petrus de). 

Beardo (Raymundus de). 

Beart (aymont de). 

Beatricia de Mesnillo Clac, 368 a. 

Beatricia, uxor Mathai Parvi, 565 c. 

Beatricia, uxor Ricardi de Watevilla, 
368 b. 

Beatrix abbatissa, obituario Montis 
S. Michaelis inserta, 581 d. 

Beatrix, comitissa Augi, fundatrix 
monasterii Ulterioris Portus , 452 c. 

Beatrix, Uenrici Il, regis Anglia, 
filia, Johanni, filio comitis Britan- 
nie, nupla, 16 j. 3g e. 

Beatrix de Montescort, 647 d. F. 

Beatrix de S. Paule, uxor Johannis 
de Brena, comitis Augi, 446 d. e. 

Beatrix de Provincia, uxor Caroli de 
Francia, an. 1266 Siciliw regina 
coronata, 197 d. 

Beatrix de Septem Molis, 452 g. 

Beatrix, soror Guillardi, comitis Lon- 
gw Villa, 437 a. 

Beatrix, soror Guillelmi de Montpin- 
con abbatis, 486 f. 

Beatrix, uxor Roberti de Gieffasse , 
476 a. 

Beatrix, uxor Willelmi de Petra 
Fitta, 549 c. 

Beatriz de Donnichevilla , 693 b. 

Beaucamp (Fouquetus de). 

Beauchéne ( Almaricus, Guillelmus 
de). 

Beaudinar (Dominus de), 823 e. 

Beaufort ( Le seiqneur, sieur de), 812 U. 
519 e. 

Beaufouro (Le seiqneur de), 817 ©. 
S22 f. 

Beaugeu, Biaugeu, Biaugiea (Imbert 
de), 56 e-h. 94 e-f. V. Ymbert. 
Beaujeu (Le sieur, sire de), 808 e. 

80g g. 524 a. 

Beauleu ( L’abbé de), 810 ¢. 

Beauleu (Guido de). 

Beaumestre (Johannes). 

Beaumont, Biaumont (Guillaume, Je- 
han, Robert, Rogerus de). 

Beaumont (Le conte de), 4451. et n. 13. 

Beaumont (La viconte de), 443 bh. 

Beaumont en Auge (Thomas de 
Bruieres , prieur de). 

Beaunai (Kadulphus de). 

Beauneauy (Domina de), 762 j. etn. 
20. 

Beaunée (Anjorandus de). 

Beaunoy (Johannes de). 

Beauvais, Beauvays, Beauviez (Le 
chastellain de), 809 d. 818 c. 

Beauavers (Petrus de). 

Beauves, Biauves (Nichole de). 

Beauves, Beauvez ( Levesque de), 378 
ec. 809 d. 

Beauvoir (Nicholaus de). 

Bee (Abbé du), 459 j. V. Beccensis 
abbas. 

Bec (Nicholaus de). 

Bee (Johannes dou). 

Becache (Nicholaus). 

Beccense capitulum, 454 f. 

Beccense monasterium. Grandis pe- 
cuni# summa, decimx nomine, 
Sedi Apostolic ab eo soluta; De- 
cretales et Decretum Gratiani, li- 
brique Johannis de Bosseyo , dono 
accepla, 460 a-e. 

Beccenses abbates. V. Boso , Galterus , 
Guillelmus, Henricus de S. Leode 


gario, Herlewiaus, Johannes, Le 
tardus , Osbernus, Petrus de Camba 
sew de Cambis, Ricardus, Rober- 
tus de Claro Becco. 

Beccenses monachi. De cultu, et com- 
moratione eorum in prioratibus, ab 
Imerio abbate statutum, 458 e. f. 

Beccensis, Becci, Becensis abbas, 
Becco , Becco Helluini (abbas de) , 
236 k. 242 a. 635 m. 750d. 798. 
d. Ad beneticia a prioratibus pen- 
dentia presentat , 497 b.c. Patronus 
multarum ecclesiarum. V. in Indice 
geographico S. Martinus de Aincort, 
Apletot, S. Audoenus , Aubervilla, 
S. Martinus de Auverres, Barnevilla, 
S. Andreas de Becco, S. Martinus 
de Becco, Beila Villa, Bellus Sal- 
tus, Bermonvilla, Bernovilla, Ber- 
villa super Secanam, Biervilla, 
Boissoi, Bordelli, Bornevilla, Bos- 
Bernard de Cressy, Boseus Roberti , 

Jouconvillare, S. Dionisius de 
Charentos, Colevilla, Contevilla, 
Crenveis, S. Martinus de Curia 
Dominica , Cyveria, S. Albinus de 
Escoes, S$. Germanus et S. Sup- 
plicius de Fontanis, Frainosa » 
Freslencort, Furcee, S. Martinus 
de Garena, S. Maria de Garnes, 
S. Petrus de Gondencort, Gosse- 
villa, S. Germanus de Hadricuria, 
Hapevilla, Haroncellum , Houlbec, 
Kevilliacum Parvum, S. Maria de 
Liencort, Longuel, Louvetot, Luci, 
Maci, S. Georgius de Meisicres , 
S. Germanus de Mesi, S. Maria de 
Mollento, Monfort, S. Dionisius de 
Montibus , Monterell, S. Paulus, S. 
Philibertus, Pons Autoni, S. Petrus 
de Ponte S. Petri, S. Petrus de Pon 
tisara, Roetot, Rubeum Monaste- 
rium , Sawarvilla, S. Severus Rotho 
magensis, S. Nicholaus de Tessen- 
cort, le Til, Vetus Rua, Walliqer- 
villa. 

Jeccensis abbas et conventus, 456 a. 

Beccensis cartarum custos, 45g a. 

Beccensis succentor, 458 k. 

Beccensis ordinis priores an. 1247 de 
Roberto de Claro Becco in abba- 
tem eligendo unanimiter consen- 
tiunt, 454 e. f 

Beccensium abbatum capitulum ge- 
nerale apud Lexovias, 455 b. 

Becci capitulum , 459 b. 

Becci granetarius (Guillebertus de 
S. Stephano). 

Becci ecclesia habitus regularis , 459 
g. etn. 5. 

Becci priores, V. Johannes , Johannes 
de Plesseys , Willelmus de Borgeau- 
villa. 

Becci vineator in Francia (lobertus 
de Claro Becco). 

Beceo (Colinus, Galterus, Johan- 
nes, Matheus, Nicholaus, h., le- 
ginaldus , ltobert, Kobertus , Theo 
baldus, Vauquelinus de). 

Bec Hellouin (L’abbé du), 810 ¢. V. 
Beccensis abbas. 

Becco Heluini (Abbas de), 744 d. et 
n. 14. 

Becco Helluini (Johannes de). 

Becdane ( Matillis de). 

Becferri (Dominus de), 785 e et n. 49. 

Bechane (Wugo). 

Bechet (Aymericus , Seintius). 

Bee la Barriére (Monsieur), 793 g. 
V. Bequus. 

Becqueheite heres, 635 d. e. 








INDEX RERUM ET PERSONARUM. 


Becqueto (Guillelmus de). 
Bedeissano (Domini de), 784 b. 
Bedel (Osmundus). 
Bedel (Ranulfus le). 
Bedemont (Johannes de). 
Bedoinus (Johannes ). 
Bedono (Arnaldus Barasteri, domi- 
nus de). 
Beelai, Beelei, Beelot (Guillelmus, 
Johannes, Robertus de). 
Beencourt (Le seiqnor de), 791 a. 
deenvilla , Beervilla, Beevilla (G. Ro- 
bertus, Robinus de). 
Beffremont (Pierre, P. de). 
Beffremont (Le seiqnor de), armiger, 
791 £. 804 a. 
3ego de Ariaco, domicellus , 782 h. 
Bego de Barreria, 785 b. 
Beguine a Ludovico IX Parisius in- 
stitute, moxque per totum regnum 
diffuse, 171 d. 215 d. Ab eodem 
rege eedem Rothomagi institute, 
353 b. 
Behée (Johannes). 
Beher (Johannes de). 
Behervilla (Robinus de). 
Behu (Hugo de). 
Beieret (Ingerrannus). 
Beignevilla (Ermina de). 
Bekart (Ferricus, Johannes). 
Belaguerio (Bertrandus de). 
Belaincuria (Philippus de). 
Belanes (Guillelmus de). 
Belebrone (Kobertus de). 
Belecote (Odoardus). 
Belegrave (Walterus, rector ecclesia 
de). 
Belemcombria, Belencombre, Belen- 
combria (Guillelmus, Willelmus 
de). 
Belencombre (Prior et conventus le- 
prosorum de) , ad ecclesiam S, Mar- 
tini presentant, 257 c. —(Milites 
de), 708 h. 
Belengervilla, Belenguiervilla ( Jos- 
celinus ce). 
Beleowez (Hugo). 
Bele Perche (Mahieu de), 
Belet , Beleth (Guillelmus , Nicholaus , 
Robertus). 
Beleux (Jehan, seiqgneurde). V. Belleus. 
Bele Ville, Beleville (Le seignor de), 
790 f. 803 d. 80g b. c. 8a4d. Cf 
Belleville. 
Belfay (Silvester de). 
Beliart (Federicus, Hugo, Johannes , 
Nicholaus). 
Belin (Guillelmus, Nicholaus ). 
Belini dominus (Arnaldus Remundi 
de Solerio). 
Beliniu (Ada de’. 
Bella Casa (Falco de). 
Bella Fago (Guido, Henricus, Hyla 
rius, Ricardus de), 
Bella Fraxino (Stephanus de). 
Bella Osenna (Abbas de). V. Bello- 
sanna (Abbas de). 
Bella Villa (Guillermus, Johannes, 
Reginaldus de). 

ella Fosse heres, 705 j. 

ella Stella abbas, 619 d. Patronus 
ecclesiarum de Mesnillo Vineman 
et S. Vigoris, 504 e. 507 f. 

Bellati (Giraudus). 

Bellancort (Girardus de). 

Hellant (Petrus). 

Belle (Monseiqneur de), 820 f. 

Belle (Le seiqneur de), 815 e. 

Bellenguel ( Ricardus). 

Bellenquel ( Guilielmus 


de Bernequel de) 


i 
B 


Guillelmus 


Belleperche (Johannes, Mahieu de). 

Belleus, Belleuz (Le seignor de), 791 a. 
etn. 2. V. Beleux, 805 f. et n. 37. 

Belleville (Le seiqneur de), 818 e. g. 
824 e. Cf. Bele Ville. 

Bellicadri consules, 813 j. et n. 15. 

Belli Joci dominus , 814 d. e. 

Bellijoco (Guichardus de). 

Belli Loci abbas juxta Dinannum, 
605 e. 

Belli Loci dominus, 823 f. 

Belli Loci prior, 243 b. Patronus ec- 
clesiarum S. Nicholai (Esgare, de 
Haia de Roetot, de Pubuef, 238 f. 
243 g. 245 f. g. 

Belli Montis sew de Bello Monte co- 
mes, 682 k. 686 d. 689 d. e. 
693 c. 

Belli Montis vicecomes , 727 e. 

selli Saltus dominus, patronus ec- 
clesiarum de Fossato et de S. Mau- 
ricio, 272 a. e. 

ellival (Guillelmus de). 

Bellival (Vicecomes de), 650 b. 

Bello Angervilla (Johannes de). 

Bello Becco (Abbas de) 798 a. Pa- 
tronus ecclesiarum de Bello Becco, 
de Cleuvilla, S. Martini de Con 
cellis, S. Genovef, de Roseria, et 
capella S. Nicolai in parochia de 
Cany, 271 k. 272 k. 286]. 290 e. 
307 g. 

sello Becco (Monachi de), 275 a. 
Ecclesiam de Nova Villa desser- 
viunt, 284 1. 

selio Boco (Iobert de). 

Bello sew Belo Campo (Agnes, Guil- 
lelmus, Hugo, Jocerannus, Johan- 
nes , Radulphus, Robertus, Willel- 
mus de). 

Bello Coudreto (Rector de), 506 a. 

Bello Fago (ilenricus de). 

dello Forti (Alanus de). 

Bello Fuissello (Dionisius, Jacobus , 
Symon de). 

Bello Joco (Imbertus de). 

Bello Leporario (Simon de}. 

Bello Leporio (Johannes ce). 

Bello Loco (Baudricus, Droco, Wil- 
lelmus de). 

Bello Maso (Castellanus de), sew Belli 
Mesi et Bapalmarum, 683 e. 685 
l,m. 

3elto Moncello (Radulfus de) 

Bello Monte (Ada, Adam, Guillel- 
mus, Herveus, Isabellis, Johan- 
na, Johannes, Juhellus, Petrus, 
Philippus, Radalphus, licardus , 
Robertus, Robinus, Rogerus, Si- 
mon, Theobaldus, Thomas de). 


‘Bello Monte, Bello Monte in Augia 


(Prior de), 579 g. 524 ¢. k. etn. 
2. 525 a. 597 e.g. h. 710 h. 

Bello Monte (Nicolaus de Godarvilla, 
prior de). 

Bello Mortario (Herveus de). 

Bello Morterio (Ganfridus de). 

dello Ramo (Guillelmus de). 

Bello Rivo (Milo de). 

Bello Sacco (Simon de). 

Bello Saltu (Guillelmus , Symon de). 

Bellosanna (Abbas de), patronus ca- 
pelle S. Margarit de Bellosanna, 
ecclesia S. Petri de Eullebue et ec- 
clesiea de Tilia, 272 j. 315 j. k. 

Bellosanna (Canonici de), 312 b. Ee- 
clesiam de Bremosticr deserviunt, 
aed 1. 

Bello Sarto (Guillelmus, Symon ce). 

Bello Videre (Baldoinus, Balduinus, 
Godda, Ingerrannus de) 


935 


Bello Villari (Jedoinus, Johannes 
de). 

Bello Visu (Petrus de). 

Bellon (Radulpbus de). 

Belmont (Jehan de). 

Belna (Guillelmus , Rogerius de). 

Belnaio (Enguerrannus, Helias, Ra- 
dulphus de). 

Belnaio (Illi de). Capella de Bernardi 
Mesnillo prioratui Longe Ville ab 
eis data, 434 a. 

Belnei (Guerrardus de). 

Belnia major, 6go j. 

Belocher (Guido de). 

Beloes (Robert de). 

Belot (Gilotus). 

Belot de Royeville, 737 e. 

Belotus le Desquisé , Ago f. 

Beluz ( Le seiqnor de), 791 ©. 

Belvacense capitulum ad ecclesiam de 
Oonyaco prasentat, 328 c. d. 

Belvacensis seu Belvaci castellanus, 
683 h. 686 d. V. Guillelmus. 

Jelvacensis civis. V. Perronella Audos. 

Belvacensis dyocesis clericus, lo- 
bertus de Luchi. 

Belvacensis episcopus, 681 h. 682 e. 
693 j. 726 d. 753 f. Cf. Johannes 
de Mareqny, Milo, Simon de 
Neelle. 

Belvacensis episcopus in Cypro epi- 
demia absumptus, 117 h. 

Belvacensis natione (Ludovicus d’Er- 
query, Constantiensis episcopus ). 

Belvacensis S. Quintini abbas, 516 d. 

Belvacensis thelonearius, 657 g. 
686 d. 

Belvaco (Petrus de). 

Belveer (Thomas, Tomas de). 

Belvesen (Johannes). 

Belvia (Anulphus de). 

Belvilein (Willelmus ). 

Benais (Hugo de). 

Benart (Babo de S.). 

Bencelinus de Lunvilla, 
721 b. 

Bende (Galterus le). 

Bendengel (Willelmus). 

Bendreville (Gauffridus de). 

Benedicta, filia Roscelini 
368 h. 

Benedicta Villa (gidius de). 

Benedictus (S.). Ejus  translatio, 
144 b. Apud S. Catharinam de 
Monte veneratus, 414 b. d. Ejus 
regula laudala, 588 f. S. Bene- 
dicti ordo, 227 f. 576 I. 397 b. 
425}. 

Benedictus papa X1,191h. Ann. 1303 
summus pontifex electus , in cos qui 
Bonifacium Vill violaverant ani 
madyertil, et, pace cum PhilippolV 
facta, an. 1304 morilur, 347 b.c.d. 

Benedictus abbas, obituario monas 
terii Crucis §. Leulredi insertus, 
478 1. 

Benedicti (S.) abbas, 682 g. 

Benedicti (S.) abbates. V.Gorselmus, 
Josceranus. 

Benedictus Cajetanus seu Gayetani, 
cardinalis legatus in Franciam mis- 
sus, 146 a. etn. 2. 345 k. Sum- 
mus pontifex electus, sub nomine 
Bonilacii VIIL, 346 c. V. Benoist, 
Bonifacius VIII. 

Benedictus, canonicus hothomagen- 
sis, 364 d. 

Benedictus, capellanus leprosaria de 
Gornaio, 316 b. 

Benedictus (Gaufridus ). 

Benedictus Groqnet, 358 ¢ 


674 h 


Tyhart, 





936 


Benedicto (Paganus de S.). 

Benefacta (Stephanus de). 

Beneficia vacantia, 544 g. h. 

Beneiton (Dionisius ). 

Benenquel (Guillelmus). Cf. Bennengel, 
Berneguel. 

Beneventa , domicella , 761 e. 

Benigni (S.) abbates, V. Johannes, 
Joscerannus. 

Bennart de Auteverne (Willelmus). 

Bennengel (Villelmus). Cf. Benenguel. 

Benoist, cardinal de Gaiete, ad sum- 
mum pontificatum evectus, 353 h. 
— 354 a. V. Benedictus Cajetanus, 
Bonifacius VILL. 

Benoit ( 8.) de Mont Cassin ( L’abbé de) , 
36 j. k. 

Benoit ( L’ordre de S.) , 58h. 

Bequet (Adam, Guillelmus , Robinus , 
Walterus). 

Bequeto (Robertus de). 

Bequincort (Johannes, prior de). 

Bequus de Barreria, miles, 800 j 
Cf. Bee la Barriére. 

Beraguerio (Berengarius de). 

Beraldus, dominus de Mercorio, 
782 e. 813 h. Cf Beraut. 

Berardois (Gaufridus). 

Berardus abbas, obituario Montis S. 
Michaelis insertus, 581 g. 

Berardus, archidiaconus Rothoma- 
gensis, 367 a. 

Berardus de Baim, 719 b. 

Berardus de Folia, 692 e. 

Berardus de Pileo, canonicus Rotho- 
magensis , 308 b. c. 371 F. 

Berath (Guillelmus). 

Beraudus de Germola, miles, 770 f. 

Beraut , 667 d. 

Beraut (Monseigneur), 808 e. 

Beraut de Marqueil ( Messires) , 806 ce. 

Beraut, seiqneur de Mercueil, 815 bh. 
V. Beraldus. 

Beraut , seiqneur de Soulongnac , 816 e. 

Berchenviller (Henricus de). 

Berchéres (Hubertus de). 

Bercheriis (Galterus de). 

Berciaco (Ursio de). 

Bercy (Michael de). 

Berengaria, Anglorum regina, 581 k. 

Berengarii (Ilemericus, Henricus). 

Berengarii de Mala Morte (Bernardus). 

Berengarius (Raymundus). 

Berengarius de Beraguerio, 815 b. 
824 b. 

Berengarius dle Calo Monte, diccesis 
Ruthenensis, 781 h. 

Berengarius Fredoli, episcopus Tus- 
culanus 205 e. 

Berenger d'Arpagon, 811 h.— 812 4. 

Berenger (Guillelmus). 

Bereng{eri] (Hemericus). 

Berengerius abbas, 418 j. 

Berengerius abbas, obituario Montis 
S. Michaelis insertus, 581 e. 

Berengerius, abbas et episcopus Ve- 
nusiensis, 4g1 a. et n. 2. 

Berengervilla (Johannes, Helias , Hen- 
ricus de). 

Berengier (Johannes). 

Berengiervilla, Berengierville (Guil- 
lelmus, Johannes de). 

Berengrevilla (Johannes de). 

Berenguer, Berenguerii (Johannes, 
Nicardus ). 

Bergerac (Seiqnor de) , Gieffroy de Pons. 

Bergerius (Johannes). 

Bergoins (Ivo le). 

Bergues (Castellanus de), 685 ¢.818b. 

Berques (Gilebertus, castellanus de) 

Berimus, 522 bh 


Berlenquel (Johannes de). V. Johan- 
nes Bernerel. 

Berlenquelles (Richardus de). 

Bermecuria (Johannes de). 

Bermevilla (Jodoinus, Tuncré de). 

Bernacensis abbas, 636 j. k. 

Bernat, Bernaii, Bernaio (abbas de), 
285 a. 457 e. G94 b. d. 710 ©. 
771 e. Patronus ecclesia S. Ma- 
ria de Pressegnieis Insula, 307 f. g. 
Cf. Bernayo, Berneio, Bernoy ( Ab- 
bas de). 

Bernai (Hugo de). 

Bernardi (Guillelmus, Poncius). 

Bernardi de Duro forti (Radulphus). 

Bernardiére (Simon de La). 

Bernardus (B.). Ejus sententia lau- 
data, 588 f£. 

Bernardus abbas, 417 c. hige. f. 

Bernardus abbas, obituario Montis 
S. Michaelis insertus, 580 e. 

Bernardus , abbas Majoris Monasterii , 
577 h. j. 

Bernardus, abbas Montis S. Michaelis , 
575 g. Obituari# ejusdem monas- 
terii insertus , 578 d. 

Bernardus, abbas S. Victoris Cale- 
tensis, 244 c. 

Bernardus de Abbatis Villa, canoni- 
cus Rothomagensis, episcopus Am- 
bianensis, 361 f. et n. 5. 

Bernardus Acervinus, 668 b. 

Bernardus de Anduisia, 683 ec. 

Bernardus Berengarii de Mala Morte , 
domicellus, 782 h. 

Jernardus de Bienvenant, 815 c. 
824 c. Cf. Bernart de Bienvenant. 
Bernardus de Bociacis , prior Pradi- 

catorum Albiensium, 186 d. 

Bernardus fe Boutellier, 555 d. 

Bernardus de Brieria, 660 m. 

Sernardus de Brueriis, miles, 678 g. 

Bernardus de Campo Bernardi ( Fra- 
ter), prior Fratrum Pradicatorum 
S. Gaudentii, 186 1. 

Bernardus de Campendut , de Campen- 
duto, miles, 800 d. 802 c. 811 ¢. 
814 g. 824 b. Cf Bernart de Cam- 
pandut. 

Bernardus, canonicus Ambiennensis 
et archidiaconus de Pontieu, 452 k. 

Bernardus Cato, 661 d. k. 662 a. 
720 e. f. 

Bernardus de Cella (Frater) , vicarius , 
primo Lemovicensium, postea Bri- 
vensium Fratrum Pradicatorum 
185 d. 

Bernardus de Combreto , domicellus, 
782 h. 

Bernardus Comin. Ejus filii, patroni 
ecclesiw de Esprevilla, 250 b. 

Bernardus (Dominus), 622 1. 

Bernardus, episcopus Ambianensis , 
Ahg f. 

Bernardus, episcopus Aniciensis, S. 
Coron spine obvius, 4oo d. e. 
Bernardus Escafredi, dicecesis Ruthe- 

nensis, 781 h. 

Bernardus de Fargis, seu de Fargiis, 
nepos Clementis V pape, a summa 
pontifice ad sedem Rothomagen- 
sem promotus, postea ad sedem 
Narbonensem ‘translatus, 252 e. 
278 h. 289 e. 298 k. 347 £.348 d. 
351 fh. etn. 2. 356 a. 376 1. 396 
k. 427 ce. b. 

Bernardus de Feritate, 684 1. 
685 a. 

Bernardus, filius Algeri. Ejus terra, 
702 I. 

Bernardus de Fossato, 438 b. 


INDEX RERUM ET PERSONARUM. 


Bernardus de S. Galerico , 698 h. 

Bernardus Garini, prior Fratrum Pre 
dicatorum Amiliavensium, 186 d. 

Bernardus de Genebreda, frater Ber- 
trandi de Genebreda, prior Longe 
Villz, de monasterio bene meritus 
et necrologio ejusdem insertus, 
A434 ff. g. 437 h. 

Bernardus Grandis, prior monasterii 
Pruliani in Monie Pessulano, or- 
dinis Pradicatorum, 192 ¢. 

Bernardus Guillelmus de Villa Franca 
(Frater), prior Fratrum Pradica 
torum Podii Cerdani, 186 j. 

Bernardus Hugonis de Cardaillaco, 
783 a. 

Bernardus de Humeto, 521 f. 525 ¢ 

Bernardus de Insula, 720 1. 

Bernardus Jordani de Insula, 815 ¢ 
Cf: Bernart Jordain. 

Bernardus de Machecou, seu de Ma 
chequol, 684 k. 1. 719 ¢. 

Jernardus, magister, 308 e. 

Bernardus de Marolio, 739 c. 

Bernardus, miles, 471 b. f. 

Bernardus Mulet, miles, 768 a. 

Bernardus de Olargio, pater Deodati 
de Caslucio, 782 k. 

Bernardus de Oluna, domicellus, 
782 h. 

dernardus, pater Roberti, 705 a. 

Bernardus (Petrus). 

Bernardus de Pissiaco, 633 b. 

Bernardus de Plaiseyo, 740 f. 

Bernardus de Plesseiaco, 461 f. 

Bernardus de Plesseio , 683 k. 686 a. 
711 k. 712 b. 

Bernardus de Podio Barlart, domi- 
cellus, 783 c. 

Bernardus, rector ecclesia de Can 
telu, 247 b. 

Bernardus, rector ecclesia SS. Ger- 
vasii et Prothasii de Waudencort, 
320 k. 

Bernardus, rector ecclesix S. Marie 
de Monteslant, 324 |. 

Bernardus, rector ecclesize de l'Oise- 
liere, 277 e. 

Bernardus, rector ecclesix de Petra, 
266 f. 

Bernardus de Rovinham, 784 b. 

Bernardus Sesnes, seu li Sesnes (Do 
minus), 623 j. 626 e. 

Bernardus de Setrortes, 658 a. 

Bernardus de Talmaco, domicellus, 
783 c. d. 

Bernardus de S. Valerio , 367 b. 

Jernardus Vallet, abbas ecclesia Au 
gensis, 44g g. 

Bernardus de S. Walerico, 450 h. 
718 j. ke d 

Bernart de Bienvenant , 811 h. Cf. Ber- 
nardus Bienvenant. 

Bernart de Campandut, 793 b. Cf. Ber 
nardus de Campendut. 

Bernart de Hauvillier, 391 ¢. f. et 
n. 4. 

Bernart Jordain, dominus Insule 
812 b. Cf. Bernardus Jordani. 

Bernart de Morel, 791 b. 792 b. 

Bernart de Moruil, 805 a. 

Bernaudiére (Simon de la). 

Bernay (L’abbé de), 810 a. 

Bernayo (Abbas de), 772 b. Cf. Ber- 
nay (Abbas de).- 

Bernayo (Robertus de). 

Bernegne (Johannes). 

Bernequel, Bernenguel (Guillelmus, 
Johannes de). Cf: Benenquel. 

Bernei de la Broce (Mugo de). 

Berncio (Abbas de), patronus ecele- 





INDEX RERUM ET PERSONARUM. 


sia S. Martini de Presseio Superbo, 
307 h. V. Bernai (Abbas de). 

Bernerel (Johannes). 

Berneriis (Fulee , Guillelmus , Johan- 
nes de). 

Bernerius abbas, obituario Montis S. 
Michaelis insertus, 577 j. 

Bernerius, rector ecclesia B. Marie 
Magdalene de Baaile, 322 e. 

Bernerus de S. Lupo, 675 f. 

Bernerus de Omont, rector ecclesie 
S. Petri de Menardi Villa, 315 a. 

Bernerus, rector ecclesia S. Martini 
de Cormeliis, 317 b. 

Bernerus, rector ecclesia de Veteri 
Rothomago, 267 h. 

Bernese (Alips, dame de). 

Berneval (Hugo , Robertus de). 

Berneval (Prior de), 708 e. 

Bernevilla, Berneville (Adam, Hen- 

’ ricus de). 

Rerneyo (Blasius de). 

Bernezai (Hemericus, Henricus , Pe- 
trus de). 

Bernier (Petrus). 

Berniéres (Johannes de). 

Berno abbas, obituario monasterii 
Crucis S. Leufredi insertus , 477 b. 

Bernoali de S. Valle feodum, 664 g. 

Bernoiaco (Robertus de). 

Bernoy (Abbas de), 771 e. V. Bernai 
(Abbas de). 

Bernul (Maria de). 

Beroard, Beroardi (Guiotus , Petrus). 

Beroigne (Ph. de). 

Berona (Renaudus de). 

Berone (Ren. de). 

Berongnes (Robertus de). 

Beroudl.. . (Perron de). 

Berques (Le chastelain de) , 808 li. et 
n. 22. 

Berrardus de Baim, 684 j. 

Berruers (Stephanus Ii). 

Berruerus, 688 c. 

Berruiers (Barons) , 805 a. 

Berry ( Maria de). 

Berta regina, Pipini uxor, in dextrum 
chorum  S. Dionysii translata , 
144 j. 

Berta comitissa, obituario Montis S. 
Michaelis inserta, 581 h. 

Berta de Freauvilla, mater Thome, 
archiepiscopi Rothomagensis, 359 
j. et mn. 14. 

Bertaudus de Briorna, 777 b. 

Bertaudus (Frater), major minister 
ordinis S. Trinitatis de redemp- 
tione captivorum, 551 f. et n. 4. 

Bertaudus de Hamello, 648 n. 5. 

Bertaux (Arnaut). 

Berten de Roquemont, 650 g. 

Berthaudus de Tilleriis , miles, 777 f. 

Berthelemieu, seiqgnor de La Haie, 
804 f. 

Berthelemi (Le comte), 26 f. g. 37 g. 

Berthelemy Fils-de-Roy, 742 e. 

Berthelemy de La Court, ordinis Pre- 
dicatorum, 52 c. 

Berthelemy de Landreville , miles , 743 
b. 

Berthelin (Jehan de). 

Berthelin de Ruilly, armiger, 741 g. 

Berthelmi (L’apostre) , 61 b. 62 h. Cf. 
Bartholomezus 

Berthelotus, dictus Filius regis Bur- 
gundie, 761 d. 

Bertholomeus, rector 
Acoumaisnillo, 261 h. 

Berthomieu de Casluz, 811 h. 

Berti, pro Everci (Robertus de). 

Bertigierville (Johannes de). 


ecclesie de 


TOME XXII. 


Bertin (Dant), cellerarius, Gemeticen- 
sis, postea abbas S. Victoris Cale- 
tensis, 386 b. c. et n. 4. 

Bertinus , 707 h. 

Bertinus de Avesnis, 624 c. 628 j. k. 
712 j. 

Bertinus de Calvo Monte, 652 c. 

Bertinus Quesnel, 747 b. 

Bertoudi (Guillelmus). 

Bertram (Agnes, Guillelmus, P., Ro- 
bert, Robertus, Rogerus). 

Bertramnus de Verdum, filius Nor- 
manni, 703 h. 

Bertran de Balequere seu de Balequier, 
793 g. 800 j. 811 b. Cf. Bertran- 
dus de Balaguerio. 

Bertran de Cardithac , 811 £. Cf. Ber- 
trand, Bertrandus de Cardelac. 

Bertran de Cassade, 811 g. 

Bertran de Durfort, 811 f. 

Bertran del Fagar, del Faugar, 792 e. 
799 J- , 

Bertran de Fumel, 793 c. 800 f. 
811 ff. 

Bertran Loup, 792 e. 

Bertran de Montagu, 793 f. 811 f. 

Bertran, seiqnor de Montlevein, 791 ©. 

Bertran de Perafort, 816 f. 

Bertran (Robertus). 

Bertran de Rode, seu de la Rode, 794 
e. 811 e. Cf. Bertrandus de Koda. 

Bertrand de Cardelac, 793 4.Cf. Ber- 
tran de Cardiihac, Bertrandus de 
Cardelac. 

Bertrand de Durfort, 793 e. 

Bertrand de Germola, miles , 770 n. 13. 

Bertrandi relicta, 725 f. g. 

Bertrandus de Balaguerio, de Bali- 
quier, Balequier, de Beraguerio, 
801 j. etn. 15.815b.824b. Cf Ber- 
tran de Balequere, Bt. de Balequier. 

Bertrandus de Briona, miles, 754 e. 
777 n. 6. 

Bertrandus de Cugade , 815 a. 

Bertrandus de Cardelac, de Cardil- 
haco, miles, 800 g. 815 a. Cf. 
Bertran de Cardilhac, Bertrand de 
Cardelac. 

Bertrandus de Cofolent, miles, 781 a. 

Bertrandus de Cressie, miles, 781 «a. 

Bertrandus de Duroforti, armiger, 
alias domicellus, 800 h. 801 j. 
811 f. 815 b. 

Bertrandus de Ebula, 66g g. 

Bertrandus d'Esconfelant, seu d'Es- 
confolent, miles, 779 d. g. 

Bertrandus Fumellus, seu de Fu- 
mello, valletus regis , 800 f. 801 f. g. 
815 a. 

Bertrandus de Genebreda, frater Ber- 
nardi de Genebreda, 437 h. 

Bertrandus de Gordono, miles, 783 c. 

Bertrandus de Got, vicecomes Leo- 
manensis et Alli Viilaris, 814 g. 

Bertrandus de Goto, Clementis V ne- 
pos, auctor seditionis adversus Ita- 
licos cardinales mota, 202 j. 

Bertrandus de Gutto, archiepiscopus 
Burdigalensis, sub nomine Cle- 
mentis V summus pontifex electus , 
347 f. V. Clemens V. 

Bertrandus de Humello, 738 b. 

Bertrandus de La Graulet, 784 b. 

Bertrandus de Langlada, 783 b. 

Bertrandus de Lardo, burgensis de 
Caturco, 783 c. 

Bertrandus de Monte Acuto, domi- 
cellus, 800 h. 801 g. 815 a. b. 
Bertrandus de Monte Acuto, abbas 
Moissiacensis, monasterium reno- 
vat et ampliat, 211 a.—h. 212 e. b. 


937 


Bertrandus de Pesilliaco, 783 e. 

Bertrandus de Roca, miles, 802 a. 

Bertrandus de Roda, miles, 801 f. 
814 e. 

Bertrandi de Roncevilla feodum , 709 


Bertrandus de Tailleriis, 737 e. 

Bertrandus de Tilleriis , miles , 765 h. 
777 0. 17- 

Bertranni, Bertrannus (Robert, Ro- 
bertus). 

Bertrannus, 709 f. 


~ Bertrannus de Auvervilla, 6go k. 


Bertrannus, cancellarius Rothoma 
gensis ecclesia, 363 b. 

Bertrannus de Cuni, 366 a. 

Bertrannus de Cormeingnot , 670 b 

Bertrannus de Forgis, 687 d. 

Bertrannus Garrel, 690 j. 

Bertrannus Griarius, 673 e. 

Bertrannus le Grier, 674 h. 

3ertrannus Guarraii, 688 f. 

Bertrannus de Ible, 671 a. 

- Bertrannus Lippa, 690 k. 

Bertremi Mediatoris domus, 668 f. 

Bertremius de Cardaillac , 730 c. 

Bertrevilla (Robertus de). 

Bertrichéres (Galterus de). 

Bervemicourt (Le seigneur de), 819 d. 

Bervilla (Guillelmus de). 

Berville (Ricardus de). 

Bery (Domina de), 762 k. 

Berze (Li sires de), 823 c. 

Berzéd (Le seiqneur de), 824 a. 

Berzi (Aelida de). 

Berziaco (Fulcaudus de). 

Besagqu (Johannes , Simon). 

Besencon (Fulco de). 

Besenx (Guillermus de). 

Beseu (Hugo de). 

Besniéres de Vessart (Philippe de la). 

Besserville (Philippus de). 

Bessez (Radulfus, Renoldus). 

Besticiaci castellanus , 740 c. et n. 15. 

Bestisi, Bestisiaco (Guido, Hugo, Jo- 
hannes, Petrus, Ph., Philippus , Re- 
gnaudus, Renaldus, Stephanus de). 

Bestisiaco (Milites de), 687 j. 

Besu (Radulphus de). 

Besuto (Fulco, prior de). 

Betas ( Radulphus). 

Betencort, Betencourt, Betencuria (Bal- 
duinus, Guillelmus, Hues, Hugo, 
Huon, Johannes, Lorenz ,Odo , Wil- 
lelmus de). 

Betencort (Dominus de), 708 1. 

Betencourt (Reginaldus de). 

Betencourt (Le seigneur de), 819 d. 

Betencuria (Dominus de), patronus 
ecclesia de Bosco Ascelini, 241 j. 

Betevilla (Willelmus de). 

Beteville (Mathaus de). 

Bethemont (Amauricus de). 

Bethesiaco seu Bethesyaco (N. de). 

Bethleem (L'évesque de), 379 a. 

Béthune (Robert de). 

Betin (Guillelmus). 

Beton (Willelmus). 

Betune advocatus, 683 c. 685 g. 

Beu (R. Seigneur de). 

Beuco (Dominus de), 749 a. et n. 3. 

Beugier filius (Guillelmus). 

Beumundus de Clingni, 653 b. 

Beuroy (Agidius de). 

Beusemouchel (Johannes de). 

Beusencort, Beusencourt (Guillelmus, 
Nicholaus de). 

Beusevilla, Beuseville ( Guillelmus, 
Petrus, Richardus de). 

Beuzemoncel (Lucia de). 

Beuzeville (La dame de) , 390 j. 


118 





eee 








938 INDEX RERUM ET PERSONARUM. 


Bevillon (Girart de). 

Bevra (Terricus de). 

Bevrant (Carbonnel de) 

Bevroil (Johannes de). 

Bez (Bartholomeus, Girardus, Ma- 
thaus de). 

Biar (Baldouin de). 

Biardis (Guillot Piscis, SteplLanus 
Mauléon, Thomasia de). 

Biardus, 497 e.- 

Biars (Le Gascoing des, alias de). V. 
Gascoing. 

Biauchant (le Goupil de). 

Biaafo (Henricus de). 

Biaufort (Kadulfus de). 

Biaugeu, alias Biaugien ( Imbert 
de). 

Biaugrant (Galterus de). 

Biaujau (Le seiqnor de), 806 d. 

Biaulien (Gieffroy de). 

Biaumanoir (Jehan de). 

Biaumarchais (Huitace de). 

Biaumés (Le chastelain de), 791 fh. 

Biaumont (Guillaeme, Jehan, Jehanne , 
Pierre, Tiebert de). 

Biaumont en Alge (Prieur de), 394 g. 
h. V. Thomas de Bruieres. 

Biaumont (Le visconte de), 789 b. 
808 a. 

Biaune (Ithier, Renaut de). 

Biaupuy (Guillelmus de). 

Biausart (Guillaume de). 

Biauvais, Biauvez (Le chastelain de), 
805 e. 806 a. 808 a. 

Biauvent (Colardus de). 

Biauvez ( Evéque de), 789 e. 

Biauvilein (Willelmus de). 

Biauvoier ( Manesiers de). 

Biauvoisiens ( Barons), 805 e. 

Bibens (Thomas), 

Biblia a Johanne de S. Ebrulfo glos- 
sata, 485 j 

Bicauf (Guillelmus le). 

Bich (Ursio de). 

Bienvenant (Bernardus, Bernart de). 

Bienvenu (Guillelmus). 

Bienvenu d’Orliens, 743 e. 

Bienvenue, 599 k. 

Biceres (Robertus, Rogerus de). 

Biervilla (Radulphus, Teobaldus de). 

Biétrix de Saint Pol, comitissa Augi, 
ASA d.e. 445 b.j. 446 j.—447 a. 

Bieville (Thomas de). 

Bigamus clericus. V. Clericus. 

Bigardis (Gilo de). 

Bigarz (Galeranus de). 

Bigny (Robertus de). 

Bigot (Bartholomeus, Guillelmus, 
Hugo, Odo, Robertus, Rogerus, 
Willelmus). 

Bigot (Johannes le). 

Bigotti feodum in Logis, 699 c. 

Bihannia regis filia, an. 1322 Carolo 
IV, Francorum regi, nupta, an. 
1323 moritur, 483 k. 

Biherons (Guillermus). 

Bilanvilla (Guillelmus de). 

Billard, Billart (Johannes de Nemo- 
sio, Thomas). 

Billon ( gidius de). 

Binet (Willelmus). 

Binevilla (Eustachius de). 

Bing (Hugo le). 

Buone (Henricus de). 

Bisaciensis episcopus, 682 f. 

Biscauf (Petrus le). 

Bische (Petrus) 

Biset , Bisetus (Guillot, Henricus, Ma- 
nasserius sew Manasserus). 

Bisuntinus archiepiscopus submersus, 
dum Romam navigaret, 111 d. 


Biten (Robertus). 

Biterrenses consules, 8:14 a. et n. 6. 

Biterrensis conventus Fratrum Pradi- 
catorum prior, 184 h. 

Bilerrensis episcopus, 682 f. 

Bitot (Constancius de). 

Situlis (Henricus de). 

Bituricense concilium, 341 g. 

Bituricensis archiepiscopus, 68a d. 
V. Symon de Suilliaco, 5. Ursinus. 

Bituricensis ballivus, 731 a. 

Bivaat (Herbertus). 

Bizancii Sarracenati, 122 e. 

Bizancio (Arnulphus de). 

Blaches (P. li). 

Bladi caristia an. 1304, 347 d. 351 
c. d. 

Blaenvilla (Dominus de), patronus 
ecclesiarum de Quevron et de Blen- 
villa, 242 d. e. Cf. Blainvilla. 

Blain (Hervi, Hervieu de). 

Blainvilla (Domina de), 242 e. Cf 
Blaenvilla. 

Blainville, (Johannes Mouton, domi- 
nus de). 

Blainville (Mouton de). 

Blais, Blays (Le comte de), 808 c. 
824 d. 

Blane (Thomas le). 

Blanca (Domina), mater Ludovici IX, 
107 b. V. Blancha de Castella. 
Blanca de Burdegalis (Soror), prima 
priorissa monasterii Pontis Viridis 

Condomiensis, 188 |. 

Blanca de Francia, Ludovici regis IX 
primogenila filia an. 1240 nasci- 
tur, 144 b. Ferdinandi de Hispa- 
nia uxor, 193 d. Cf. Blanchia de 
Francia. 

Blancafort (Dominus de), 785 e. et 
n. 43. 

Blancafort (Girardus de). 

Blanca Landa (Johannes, abbas de). 

Blanca Landa in Constantiensi (Abbas 
de), 512, 5a2 f. Sada. b. 5a4 ec. 
797 f. V. Blancha Landa. 

Blance ( La roine), 135 a. Cf: Blancha 
de Castella, Blanche. 

Blancha, de Burgundia, filia Otho- 
nis IV, comitis Burgundia , Carolo 
de Francia nupta, in castro Gail- 
lardi, propter adulterium, incar- 
cerala, ibi moritur, 409 e. f. 427 
c. g. h. 

BlanchadeCastella, Castelle regis filia, 
Ludovici VIII conjux, 160 b. 168 e. 
Ludovici IX mater, 176 a. 178 d. 
466 c. Balduino, imperatori Con- 
stantinopolitano , alfinis, 399 j. Fi- 
lium suum Ludovicum, religiosis 
viris, inprimis ordinis Pradicato- 
rum, educandum committit, 155 e. 
f. 160 b. c. Cum clericis Parisien- 
sibus discordat, 429 c. Inter comi- 
tes Bolonie et Campania pacem 
procurat, 398 d. Sancte Corone 
spinee obvia, hoo d. e. Francia 
regnum, absente filio, viriliter gu- 
bernat, 214 e. 454 h. j. 46g Ff. j. 
Pastorellos per Parisius transire 
non satis caute permittit, 396 b. 
Ejus munilicentia erga ecclesiam 
S. Catharine de la Cousture, 147 f. 
An. 1252 mortua et in abbatia de 
Malo Dumo sepulta, 142 e. 214 k. 
339 c. hoa b. et n. 4. fade. f. 
Obituariis Montis S. Michaelis et 
ecclesia Ebroicensis inserta, 465 c. 
581 f. Cf. Blanca (Domina), Blance 
(la roine), Blanche (Madame). 

Blanche Lande abbas, igg k. 512 f 








gh. 1b. 513 a. b. 514 b. c. 515 h. 
j. 516 boc. Size. f 518 f. Sig f. 
5ai b.d. 522 f. 523 k. 524 b. ec. 
j- 527 d. e. f. 528 b. Patronus ec- 
clesie# S. Albini de Petra, 501 da. 
Cf. Blanca Landa, Blanche Lande. 

Blanche { Albericus ). 

Blanche d’ Artois, Roberti I, comitis 
Atrebatensis, soror, Philippi lll, 
regis Francie, consobrina, 93 
b. c. 

Blanche de Brienne, Mali Dumi abba- 
tissa, 444 c. et n. 4. G46 d. 

Blanche de Francia, filia Philippi II, 
regis Francia , et Maria de Braban- 
tio, uxor ducis Austria, 105 f. 

Blanche de Guines, Johanne Guinen- 
sis soror, 447 c. ; 

Blanche Lande (L’abbé de), 810 g. et 
n. 41. Cf. Blanca Landa, Blancha 
Landa. ° 

Blanche (Madame), filia Ludovici, 
quondam regis Francie, gi h. 
g2 b. c. e. g. h. 

Blanche (Madame), mater S. Ludo- 
vici, 8 a.g g. he 10. c. de. £64 a. 
b. V. Blancha de Castella. 

Blanche de Sicilia, Roberto de Betu- 
nia nupla, 223 b. c. et n. 2. 

Blanchia de Francia, Ludovici IX fi- 
lia, Ferdinando de Castella de 
sponsata, 221 a. b. V. Blanca de 
Francia. 

Blane Mostier (Willelmus de). 

Blane Pain (Robertus). 

Blancus (Odo). 

Blancvilein (Renalt). 

Blanquerii (Hugo). 

Blanquet (Rodulphus, Waltecus). 

Blaretei|n\ (Ermensendis de). 

Blarra (Amalricus de). 

Blarreyo (Thomas de). 

Blaru, Blarru (Amalricus, Ansellus , 
Godefridus , Philippus, Ph. de). 
Blaruco, Blaruto (Gaufridus, Phailip- 

pot de). 

Blaruto (Domina de), 75: e. 

Blascu (Ansellus de). 

Blasii (S.) leprosi, 499 c. 

Blasius de Berneyo, capellanus S. 
Augustini in foresta de Longo 
Boello, 250 d. 

Blavia (Guillelmus, N{icolaus], Ra- 
dulphus de). 

Blayncourt (Johannes de). 

Blays (Le conte de), 818 d. 

Blazon (Theobaldus de). 

Bleencurt (Guillelmus de). 

Bleinu (Ada de). 

Blemecort (Godefridus de). 

Blemiis (Fratres de), 628 j. 

Blemu (Pierre de). 

Blenello (Willelmus de). 

Bleniau (Le seigneur de), 797 d. et 
n. 21. 

Blenvilla (Dominus de), patronus ec- 
clesie de Cordelevilla, 243 h. j. 

Blenvilla (Stephanus de). 

Blesensis comes, 682 k. 765 a. b. 
Quot milites ab eo ad exercitum 
Fuxensem an. 1272 mittendi, 768 
c. d. 

Blesensis et S. Pauli comes, 725 d. 
V. Theobaldus. 

Blesensis (Petrus)... 

Blesis (G. de). 

Blesum (Adam de). 

Bletona, 542 c. 

Bleva (Willelmus de). 

Blevilla (Galfridus, Ricardus de). 

Blide priores. V. Theobaldus de Leo- 


























































INDEX RERUM ET PERSONARUM. 


nibus, Vastel, Willelmus, Willel- 
mus Bordon. 

Blimundo (Johannes de S.). 

Bloc (Rogerus de). 

Bloeteria (Prior de), 504 h. Patronus 
ecclesiarum de Briquevilla et de 
Flourie, 495 a. 504 Ff. 

Bloi (Johannes le). 

Bloin (Gervasius). 

Blois (Le conte de), 12 b. 809 ¢. Cf. 
Blesensis comes. 

Blois (Guillermus de). 

Blondel, Blondelli (Johannes, Radul- 
fus). 

Blondellus (Hugo). 

Blosevilla, Blossevilla (Guillelmus, 
Rogerius de). 

Blossevilla (Vicecomes de), patronus 
ecclesia de Yquelont, 293 e. 

Blot (Roger de). 

Blot (Le seigneur de), 816 f. 

Blousevilla (Guillelmus de). 

Blouxevilla, Blouxvilla (Haoys , Roge- 
rus de). 

Bloville (Guillelmus de). 

Bloxevilla (Guillelmus de). 

Bloz (Jollanus de). 

Blue (Hemericus de). 

Bouffle (Willelmus de). 

Bouinville (Hugo de). 

Boamundus de Ponte, 668 d. 

Boarvilla (Huetus de). 

Boberch (Le seigneur de), 818 b. 

Boberche (Le sieur de), 809 a. et 
n. 6. 

Bobiez (Petrus de). 

Boca (Guerricus de). 

Bocahou (Rolandus de). 

Bocardus, seu Bochardus , frater 
Guidonis de Valgreqnose, 672 |. 
674 g. 

Boce (Petrus, Ren.). 

Boce (Ren. de la). 

Bocéle (Albricus). 

Bochardus de Fonteneio, 672 f. 

Bochardus de Malliaco, seu de Mar- 
liaco, 689 c. 712 g. 

Bochardus de Vendovre, 686 j. 

Bochart (Philippus , Ricardus). 

Boche (Fulco, Mahaus, Petrus). 

Boché (Johannes le). 

Boche Noire (Petrus). 

Bocher (Johannes). 

Bocherius (Gaufridus). 

Bocherius, nepos Joscelini de Parro- 
chia, 663 b. 

Bochervilla (Johannes de). 

Bochet (Philippus, Stephanus). 

Bocia (Reginaldus de). 

Bociacis (Bernardus de). 

Bocliaco (Petrus, Nicholaus de). 

Boconvillari (Gasco, Hugo de). 

Boconville (Gascio de). 

Bocunviller ( Ansellus, Gatio, Petrus 
juvenis). 

Bodevilla (Guillelmus , Robertus de). 
Cf. Bordevilla, Bout de Ville. 

Bodi (Mathezus de). 

Bodins (Tecelinus). Cf. Boedin. 

Bodnes (Orsus de). 

Boedin (Tescelinus). Cf. Bodins , Boi- 
din, Boudin. 

Boedon de Barlues , 648 b. 

Boedre (Thomas le). 

Boef (Guillelmus le). 

Boel (Girardus). 

Boelaio ( Hugo de). 

Boelei (Futco de). 

Boeleia (Hugo de). 

Boeleio ( Mabilla de). 

Boeles (Guillelmus de). 


Boeleto Tierry (Hugo de), 

Boeleve, 766 b. 

Boeliers (Petrus, Radulfus [:). 

Boelio (‘Tescelinus de). 

Boell (Robertus de). 

Boelleio (Robertus de). 

Boelli (Radulphus). 

Boellis (Guillelmus de). 

Boemie rex, scilicet Ottacarus II, 
an. 1260 Ungaros debellat, 196 k. 

Boenvilla (Johannes, Johannes alter 
de). 

Boeriis (Guillelmus de). 

Boes, Boos (Haysia, Radulphus de). 

Boesere (Jehan de la). 

Boesseria (Theobaldus de). 

Boesseyo (Johannes de). 

Boez (Renaudus). 

Bofart (Willelmus ). 

Boffaut (Herbertus ). 

Boffei ( Lambertus). 

Boflers (Petrus de). 

Bogi ( Denise de). 


- Bogres (Johannes li). 


Bohadras (Guillelmus). 
Bohardus de Fuxo, 801 h. 
Bohelay (Johannes de). 
Bohon, Bohun (Guillelmus , Hunfri- 
dus , Radulphus, Ricardus de). 
Bohon (Prior de), patronus Capelle 
Engeugerii, 510 a. b. ce. 526 a. 
Patronus ecclesiarum de Auvilla, 
S. Andree et S. Georgii de Bohon, 
D10 g. Site. 

Bohony (Engougerus de). 

Bohordus de Fuxo, armiger, 799 j. 
et n. 7. 

Boichart de Marlie, 525 1. et n. 5. 

Boidin (Tecelinus). Cf. Bodins, Boedin. 

Boidinus de Prato, 685 f. 

Boien (Robert). 

Boieres (Helias de). 

Boigne (Petrus de). 

Boigniaus (La dame de), 742 e. et 
n. 22. 

Boillencourt (Radulphus de). 

Boine {Nicole de), 

Boiotuoy , Tartarorum princeps , 115 a. 
V. Barotuoy. 

Bois (Henri, Henricus, Henry, Ma- 
haut, Petrus de, dou, du). 

Bois (Le seigneur dou) , 823 d. 

Boisbeile (Guillelmus de). 

Boisemoncellis (Johannes de). 

Boiset (Ibertus de). 

Boisey (Petrus de). 

Boisgrant ( Geoffroy de). 

Bois Hubout ( Yon de). 

Bois-Jugan (Johannes de). 

Boislibout (Guillelmus de). 

Boison (Herloisa de). 

Boissavesnes (Dominus de), 738 g. et 
m. Da. 

Boissavesnes (Johans de). 

Boissavesnis (Johannes de). 

Boisseel (Hamericus, Hemericus, Ri- 
cardus de). 

Boissei (Osbertus de). 

Boisseio (Robertus de). 

Boissel (Dominus de) ,752 c. et n. 16. 

Boissel (Guillelmus , Robertus). 

Boissere (Mahui de la). 

Boisseria (Guillelmus de). 

Boisset (Robertus de). 

Boissetis (Johannes de). 

Boissi (Adam, Johanna, 
de). 

Boissiaco (Ph. , Robertus de). 

Boizera (Reginaldus de La). 

Bokelon (Robertus de). 

Bolande (Gaufridus de). 


Johannes 


939 


Bolart (Johannes). 

Boleia, Boleio (Ebrardus, Hugo, Pe- 
trus de), 

Boleincourt (Le seigneur de), 818 b. 

Bolenquiere ( La}, Matilda. 

Bolesia (Radulfus de). 

Boletot (Johannes de). 

Bolevilla (Galterus , Richardus de). 

Bolinguehan (James de). 

Bollandus de Rex, 719 ¢. 

Bollemont (Le seignor de), 791 1. 
804 a. 

Bolohier (Guido de Belocher de). 

Boloi (Sarbardus de). 

Boloigne (Le conte de), 129 g. 809 hi. 
813 h. V. Philippus de Francia, 
Bolonia comes. 

Boloigne (Robert de). 

Boloio (Thecelinus de). 

Bololio (Radulfus de). 

Bolonia (Ansoldus, Droco de). 

Bolonia comes, 499 e. 682 k. 685 j- 
694 h. 708 1. 727 e. 802 b. Pa- 
tronus ecclesiaruam de Anqueten- 
Villa, de Munevilla, de Rotunda 
Haia, et capelle de Monte Ca- 
tonis, 495 h. j- k. 4g7 £. Quot 
milites ab eo ad exercitum addu- 
cendi, 767 c. V. Boloigne (le conte 
de), Bononia comes, Philippus de 
Francia, Robertus. 

Boloniea comes, scilicet Philippus 
Hurepel, 629 m. et n. 5. 

Bolonie comitis filia, comitissa S. 
Pauli mendose dicta, 629 m. et 
n. 5. 

Boloniz comitissa ad exercitum sub- 
monita, 725 d. V. Mathildis. 

Boloni milites, 685 h. 

Bolonvilla (Gervasius, Hugo de). 

Boloville ( Aqnes de). 

Bolunvilla (Guillelmus de). 

Bomed (Robert de). 

Bomelles (Odo de). 

Bomerio (Robinus de). 

Bomez (Robertus de). 

Bomez (Les seigneurs de), 820 h. 

Bona (Odelina de). 

Bonafossus de Duro Forti, prior 
Deaurate Tolose, nepos Guillelmi 
de Duro Forti, abbatis Moissia- 
censis, 212 c. d. 

Bona Mara (Johannes de). 

Bona nata Cheval, 363 b. 

Bonardus aurifaber. B. Genovefe 
capsaabeoconfecta, 140d.¢.141e. 

Bona Valle (Fouques, Fulco, Nicoles, 
Ricardus, Saerius de). 

Bone Ville ballivus (Johannes de 
Porta). 

Bonart (Galterus ). 

Bondevilia (Moniales de). Ab eis ec- 
clesia de Alberici Meisnillo pendet , 
302 a. 

Bondevilla (Priorissa de), patrona ec- 
clesiarum de Alberici Meisnillo et 
de Guerris, 301 d. 302 a. 

Bondodar, Babyloniz soldanus igd.e. 
gg d. e. et n. 6. Cf Babilonie Sol- 
danus, Soldan, Soudan. 

Bondofle (Johannes de). 

Bone (Barat de la). 

Bonesbore (Guillelmus de). 

Bonesboz, Bonescoz ( Robertus de). 

Bonestre (Richardus de). 

Bon et bel (Guillaume). 

Bonetot (Johannes de). 

Boneule (Le seiqneur de), 824 e 

Bonface (Martinus). 

Boniface , Castellane dominus, 


b. c. k. 


22 


118, 









= — 


Sa ee 






























































————— 


. ee 


ee es ee ee 





940 INDEX RERUM ET PERSONARUM. 


Boniface, Bonifacius VIII papa 345k. 
346 £. 348 c. 353 h.—354 a. An. 
1294 summus pontifex electus. 
An. 1295 festa quedam ritu du- 
plici celebranda decernit, 197 h. j. 
346 c. An. 1297 Sextum librum 
Decretalium in lucem prodit et Lu- 
dovicum IX sanctorum catalogo 
inscribi jubet, 152 e. — 153 1. 
154 a. — 160 a. 177 j. 190 fg. 
Nonnulli Fratrum Praedicatorum 
conventus ab eo instituti, 186 m. 
igt h. An. 1298 de pace inter 
Francia et Anglia reges restau- 
randa curat, 346 g. Quomodo erga 
Albertum de Austria se gesserit, 
347 a. Cum Philippo IV, rege 
Francorum, discordat et moritur, 
347 a-d. 351 e. 

Boniti (S) apud S. Catharinam de 
Monte theca auro argentoque coo- 
perta, 398 c. Ait g. —Giaa. 

Soniti (S.) Parisiensis rector (Johan- 
nes). 

Bonnebouque, 55 d-g. 

Bonnet (Johannes, Willelmus). 

Bonnetot (Heredes de), patroni ec- 
clesiw de Bonnetot, 297 g. 

Bonneval ( L’abbé de), 743 b. etn. 14. 

Bonneval (Fouques de). 

Sonnis (Ursio de). 

Bonoel (Hugo de). 

Bono Fossato (Philippus de). 

Bonolio (Radulfus de). 

Bononie comes, patronus ecclesiarum 
de S. Eustacio, de Folevilla, de 

Mellomara, de la Remuee, S. Ni- 
cholai de Tallia, de Tribus Petris, 
276 f. h. k. 277 a. ¢. V. Boloigne 
(le conte de), Bolonia comes, Phi- 
lippus de Francia, Robertus. 

Bononi« comitissa, patrona ecclesia 
de Aliziaco, 248 a. b. V. Ma- 
thildis. 

Bono Portu (Abbas de), 797 g- 810d. 

Bonoy (Geoffroy de). 

Bon Port (L'abbé de), 810 d. et n. 
ao. Cf. Bono Portu. 

Bonssius (Gautridus). 

Bonus Amicus (Richardus). 

Boocort (Galterus de). 

Boolai (Matheus, Tecelinus de). 

Booleio (Johannes de). 

Boolerii (Alardus). 

Booleto ( Richardus de). 

Boolun (Guido de). 

Boonvilla (Johannes de). 

Boort de Foiz (Le), 792 e. 

Boos (Guillelmus , Haysia). 

Boos, Booz (Gaufridus, Johannes 
de). Cf. Boes. 

Boot (Hugo). 

Boovilla (Dominus de), patronus 
ecclesia de Robertot, 294 a. 

Borbeleuse (Adam de). 

Borbon (Dux de), 427 g. 

Borbone, Borbonio, Borbonno (Ar- 
chebaldus, Archembaudus , Guido 
de). 

Borbonii dominus (Odo). 

Bord... (Robertus). 

Bordauvilla (Galierus de). 

Borde ( Borriau de la). 

Bordeaus ( L’arcevesque de) , 811 g. 


Bordel (Nicolaus, Symon). 


~ Bordellis (Jocelinus, Hato, Robertus 


de). 

Bordet ( Aufredus, Guillelmus, Jo- 
hannes). 

Bordeth ( Robertus ). 

Bordevilla ( Robertus de). 





Bordin (Petrus, Willelmus). 

Bordineio (Guillelmus de). 

Bordis (Joscelinus, Milo de). 

Bordon (Guillelmus, Johannes , Wil- 
lelmus). 

Bordon de Katefaveril, 737 e. 

Bordons (Paganus, Robertus). 

Boreule? (Le seigneur de) , 818 h. 

Borez de Lardi, 674 f. 

Borgauvilla, Borgeauvilla ( Willelmus 
de). 

Borgelle (Gilebert de). 

Borgeyse (Alicia La). 

Borgne, Borgnes (Hugo, Roques , Teo- 
baldus Le, Li). 

Borgne d’ Arges ( Le) , 820 b. Cf. Bornes 
d’Argies. 

Borgne de Cramailles (Le), 808 g. 
817 h. 820 b. Cf. Borne de Cra- 
meilles. 

Borgne d’ Escoive (Le), 814 f. 

Borgne de Marques (Le), 819 d. 

Borgne de Rebecque (Le), 819 h. 

Bergne (Le) de Saucourt, seu de Soo- 
court, 818 a. 820 e. 

Borgoungne (Le duc de), crucesigna- 
tus, 733 f. et mn. 17. 

Borgquegnon (Radulfus, Renaudus). 

Bormonte (Petrus de). 

Bornayo (Philippus de). 

Borne de Crameilles (Le), 820 d. V. 
Borgne de Cramailles. 

Borne (Robert Le). 

Bornel, Guillelmus. 

Bornes d’ Argies (Le) , 820 d. Cf. Bor- 
gne d' Arges. 

Bornes, miles, 669 a. 

Bornevilla (Guillelmus de). 

Borneville (Adam de). 

Bornicus (Girardus). 

Borran, Borrane (Hugo, Richier de). 

Borrel ( Willelnus). 

Borrez (Galterus). 

Borri (Johannes de). 

Borriaco (Johannes de). 

Borriau de la Borde, armiger, 743 c. 

Borris, Borriz (Fulco, Johannes 
de). 


- Borron (Adam de). 


Borsone (Bartholomaus de). 

Bos (Terricus). 

Bos , Bosco (Gilo, Henri, Henricus 
de, dou , du). 

Bos (Madame du), 796 e. 

Boscardus, frater Guillelmi de Orceio, 
674 ¢. 

Bose Guillaume (Curatus de), prope 
Rothomagum, 330 h. 

Bose Guillaume (Pierrez , Robert). 

Bose-Joiselin (Gregorius du ). 

Boscheir (Johannes). 

Boschi (Dyonisius). 

Boschier (Guillelmus, J.). 

Boscho (Dominus de), 664 d. 

Boscho, Bosco (Adam, Arnulphus , 
Galfridus, Gaufridus, Girelmus, 
Guido, Guillelmus, Henricus, 
Hugo, Johannes, Jordanus, Mi- 
chael, Petrus, Radulphus, Ragi- 
naldus, Reginaldus, Ren., Richar- 
dus, Robertus, Rogerus, R., Simon, 
Thomas, Willelmus de). 

Bosci Malarum Herbarum dominus, 
728 c. 

Bosco Anseré (Matheus, Petrus de). 

Bosco Arnaudi (Robertus de). 

Bosco le Borgne (Guerardus de). 

Bosco Droelini (Ricardus de). 

Bosco Ernaldi (Johannes de). 

Bosco Frehout (Guillelmus, Juhellus 
de). 





Bosco Galteri (Hugo de). 
Bosco Garneri, Garnerii (Odo, Sy- 
mon de). 
Bosco Geroldi (Galterus de). 
Bosco Gueralmi (Johannes de). 
Bosco Guillelmi (Gaufridus, Guil- 
lelmus , Michael de). 
Bosco Huelin (Nicolaus, presbyter 
de). 
Bosco Maheart (Emmelina de). 
Bosco Menardi (Furnerius, Mathaus 
de). 
Bosco Millon (Radulphus de). 
Bosco Milonis (Domina de), 707 k. 
Bosco Normanni (Johannes, Wal- 
terus de). 
Bosco Ouvrindei (Guido de ). 
Bosco Ranulfi ( Ricardus de), 
Bosco Regis ( Challez , Paganus de). 
Bosco Renoldi (Georgius, Juliana 
de). 
Bosco Restoudi (Mathaus de). 
Bosco Roberti (Gregorius , Guillelmus 
de). 
Bosco Rogerii (Johannes de). 
Bosco Rohardi (Robertus de). 
Bosco Silvestri (Mathus de). 
Bosco Willelmi (Aubertus, Michael, 
Petrus de). 
Bosco Yvonis (Robertus de). 
Boseinvilla (Galterus de). 
Bosemoncel (Hugo de). 
Boseval (Radulphus). 
Bosevilla (Gaulridus, Johannes, Ro- 
bertus, Willelmus de). 
Bosinensis episcopus, scilicet frater 
Johannes Teutonicus, 181 f. et not. 
5. Cf. Bosnensis episcopus. 
Bosissia (Feodum majoris de), 664 g. 
Bosleio (Henricus de). 
Bosmelle (Odo de). 
Bosmez (lobertus de). 
Bosnensis episcopus, 117 d. Cf. Bosi- 
nensis episcopus. 
Boso, abbas Beccensis, 420. et n. 3. 
Boso abbas, obituario monaslerii 
Crucis S. Leufredi insertus, 478 b. 
Boso abbas, obituario Montis S. Mi- 
chaelis inserlus, 579 a. 
Bos Rogier (Radulphus de). 
Bosrohart (Radulphus de). 
Bossaio (Guillelmus de), 
Bossavesnis (Mathieus de). 
Bosseel (Hemericus de). 
Bosseio (Heredes de), 234 h. C/. 
Bussey (Heredes de). 
Bosseio (Petrus de). 
Bossencuria (Nicholaus de). 
Bossetis (Andreas de). 
Bossi (Galerannus de). 
Bosvilla (Gaufridus de). 
Botainvillari {Ansellus, Johannes 
de). 
Botaut (Henricus). 
Botcunviller (Johannes de). 
Bote (Furseius). 
Botegni (Girardus de). 
Boteigniaco (Hamericus de). 
Botellier ( Ansiau le). 
Botemont (Johannes, Ricardus , Tho- 
mas de). 
Botenangle (Girardus de). 
Botengniaco (Girardus de). 
Botenvilla (Ansellus de). 
Botenvillari (Johannes de). 
Boterel (Avicia, Gaulredus, Gaufri- 
dus). 
Boterellis (Domina de), 705 b. 
Boteriu (Hugo). 
Boterville (Johannes de). 
Botesiaco (Johannes de). 





INDEX RERUM ET PERSONARUM. 941 


Boteviler (Guillelmus de). Bourgongne (Duc de), 445 j. Braellis (Rogerus de). 

Botevilla, Boteville (Egidius,Guillel- Bourgongne (La fille au due de), Ra- Brageriacensis conventus Fratrum 
mus de). dulpho de Exolduno nupta, 443 a. Predicatorum primus prior, frater 

Boteviller (Galterus de). b. et n. 1. 3. Willelmus de S. Asterio. 

Botiuls (Radulfus). Bourgouingnon (Nicolaus le). Braguelle (Broissart de). 

Botincort (Galterus de). Bourquegnon (Robertus le). Bra (Girardus, Robertus, Rogo, 

Botingneio (Petrus de). Bourguegnons (Barons) , 805 b. Willelmus de). 

Botoillier (Ernaudus le). Bourguignon ( Petrus). Braia, Braya (Ansellus, Hugo, Jo- 

Bou (Jordanus de). Bournevilla (Guillelmus de). hannes, Petrus, Radulfus, Rober- 

Bouberch (Renaudus de). Bours (Maiheu, Pepin de). tus, Thomas de). 

Boucagues (Hermandus de). Boursonne (Jaque de). Braich (Domicella de), 739 e. et n. 

Bouceyo Sancy (Petrus de). Boursote (Gieffroy de Loupi, seiqneur 32. 

Bouchard , conte de Vandéme, 24}. et de). Braii et Peronz castellanus, 683 e. 
n. 9. 25 j. h. 26 b. 56]. Bousquentin (Johannes). Braii dominus, 717 k. 

Bouchardus de Hanemont, 713 e. Bousteillier, Bouteiller, Bouteillers, Braio (Guillelmus, Robertus de). 


Bouchardus de Marliaco, miles, 787 Bouteillier de France (Le, li), 48 Braiosa (Guillelmus, Philippus de). 


a. e. f. g. j. dg b. £. g. 92 g. 733 a. Braise (Jocet de la). 
Bouchardus de Velli, 654 d. V. Jehan d’Acon. Braissi (Robertus de). 
Bouchart, major de Bomi, 659 d. Bout de Ville (Robertus de). Brana (Gaufridus, Henricus, Petrus 
Bouchart de Monmorancy, seu de Mo- Bouteiller ( Ansiau, Ernaut, Gui, Jehan. de). 
renci, 807 b. d. 822 a. le Brane comites, Johannes, Robertus. 
Boucher, Bouchier (Gaufridus le), Bouteleirs , 641 d. Branche (Galterus , Gauterus). 
Boucheviler (Galterus de). Boutelier (Guillelmus /e). Branche de S. Dionisio, 640 f. g. 
Bouchoerre (Hues de). Bouteller (Johannes le). Branchiis (Guido de). 
Bouciax (Radulfus). Boutellier (Ansel, Bernardus, Ernol- Brandini (Petrus). 
Boucli (Petrus de). dus, Gui, Johannes /e). Brandoys (Gaufridus ). ° 
Boudet (Petrus). Boutemont (Guillaume, Guillelmus, Braosa (Dominus de), 612 f. 
Boudin (Tecelinus). Cf. Boedin. Thomas de). Braost (Perrot). 
Boueles (Guillermus de). Bouterviller (Johannes de). Bras (Guillermus de). 
Boufardo (Hugo de). Boutevillari (Petrus de). Brasart (Guillelmus). 
Boufart, Bouffart (Guilielmus, Hugo, Boutevilen (Alberedus). Bratono (Gauflridus de). 
Robertus, Willelmus de). Boutevillein (Hugo). Braut (Dominus de), 784 b. et n. 7. 
Boufaut (Hugo de). Boutin (Johannes). Brayo (Guillelmus de). 
Bougi, Colini gener, 741 f. Boutival ( Fouques de). Breaute (Galterus de). 
Bougies (Guillelmus de). Bouvet (Gautridus). Breaute ( Heres de), patronus ecclesix 
Bouglier (Reginaldus le). Bouvet, thesaurarius Andegavensis, de Meisnillo S. Germani, 259 b. 
Bougres (Johannes li). in scacario sedet, 374 c. Breautel (Rogerus de). 
Bouhon (Guillelmus , prior de). Bouvilla (Willelmus de). Breban (Le duc de), 224 e. 
Bouillon (Godeffroy de). Bouville (Guillelmus, Hue, Robertus Brebant, Breiban (Le duc de), frater 
Bouis, Bouiz (Ansel de UIsle, Anseau de). Maria de Brabantia, uxoris Phi- 
de I'Ille, seiqneur de). Bouvinus (Hugo). lippi Audacis, g1 f. g7 d. 100 f. 
Boulamont , Boularmont (Le seiqneur Bova (Angomerus, Enguemarus, Jo- g. 733 f. etn. 18. ' 
de), miles, 817 d. 822 e. hannes, Nicholaus de S.). Breboef (Nicholaus de). 
Boulammont (Le sieur de), 812 f et Bova (Hugo, Ingerrannus, Robert Breceio, Breceyo (Guillelmus, Hen- 
n. 34. de). ricus, Robertus, Rogerus de). 
Boulaumont (Le seigneur de), 817 ¢. Bovarum dominus, Robertus. Brechoucort (Raous de). 
Boulebec (Ricardus de). Bove (Dominus de), 683 f. Breci... (Guillelmus, Hamelinus, 
Boulet de Flechy, 819 h. Bove (Engerranz , Robertus de). Nicholaus de). 
Boulenger, Boulenjer (Philippus). Bove { Barart de la). Bree (Theobaldus de). 
Boullencourt (Giletus de). Bove (Li Bourgoins, seigneur de la). — Brée ( Guillelmus, Willelmus de). 
Boulley (Simon du). Bovereches (Prior de), ad ecclesiam de Breethot (Willelmus de). 
Bouloigne, Bouloingne, Boulonnois ( Le Alneto presentat, 270 b. c. Breeval (Johannes de). 
comte de), 102 b. 129 g. 789 b. Boveti (Guido). Brehevalle (Johannes de). 
794 f. 799 d. 806 c. 808 ec. Bovie (Petrus). Breinchon (Guillelmus de). 
Bouloingnes ( Hue de). Boville dominus, 637 f. Brinvilla (Guillelmus de). 
Boulon, Boullon (Stephanus de). Boviller (Hugo de). Breinvis (Adam). 
Bouquelont (Guillelmus de). Bovis villa (Domini de), 785 a.ect n. Bressa (Symon de). 
Bougquetot (Guillelmus de). Ll. Bremonasterio (Hugo de). 
Bouquignio (Domicella de), Isabellis. Bovis Villa (Ysarnus de). Bremondus (Petrus). 
Bourayo (Johannes de). . Bovo abbas, obituario Montis $. Mi- Bremoster (Abrardinus de). 
Bourbon (Carola de). chaelis insertus, 579 f. Bremotier (Hugo de). 
Bourdain (Gauffridus, Reginaldus). | Bovo, abbas S. Taurini, 579 e. et Bremur (Manasserius de). 
Bourdet (Nicholaus). n. 1. Brena (Alfonsus, Johannes de). 
Bourdin (Hugo). Boy (Petrus de). Brene (Conte de), 817 e. 
Bourdon (Emelina). Boyméque (Le sire de), 388 e. j. et Brene (Ceus qui tienent le bail du conte 
Bourel (Robertus). n. 3. de), 822 f. 
Bourges (L’arcevesque de), 809 g. Boys (Henry da). Brentevilla (Dominus de), patronus 
Bourges (Henri de). Boyserne (Guy de). ecclesia de Brentevilla, 304 g. 
Bourgogne , Bourgozgne, Bourgoingne, Boysy (Guillelmus de). Breocort (Johannes de). 
Bourgongne (Eude, Heude, Hugue, Brabantia (Maria de). Breon (Anulphus ). 
Jeanne, Jehan, Jehenne, J., Othelin, Brabantiw dux (Henricus III). Bréon (Zanbert de). 
Robert I] de). Brabenchon (Willelmus). Breonia (Lucia de). 
Bourgogne (Duc de), 100 f. g. V. Ro- Brac (Advocatus de), 657 |. Brequevilla (Robertus de). 
bert IT. Brac (Guillermus de). Bresard ( Aschuil). 
Bourgoigne (La gent de la conté de), Bracheio (Nicholaus, decanus de). Breseio (Richardus de). 
808 e. Bracheio (Dominus de), patronus ec- | Bret (Guillelmus /e). 
Bourgoignel (Guillelmus). clesie de Bracheio, 302 c. Bretaigne, Bretaingne (Le conte de), 
Bourgoingnon (Robertus le). Brachi (Gaufridus de). 16 j. 44 e. f. 61 b. Cf. Artur, Je- 
Bourgoins (Li), dominus de la Bove, Bractium (Robertus). han, filz du conte de Bretaigne, 
miles, 744 a. Bradelée (Johannes de). Pierre Mauclerc , P. 
Bourgoise (Guillermus). Brae (Guillelmus, Willelmus, W. de). Bretaigne, Breteiqne (Le duc de), 808 








Sa 





. a ete ee 


942 INDEX RERUM ET PERSONARUM. 


a. 80g b. 818 e. 824 d.— (Fille du 
duc de), 443 a. V. Eleéonore. 

Breteqn (Renaldus de). 

Breteigné ( Johans de). 

Breteigni (Johannes de). 

Breteisel, Bretesel (Dominus de) pa- 
tronatum ecclesia de Monte du Mar- 
ques abbati Alba Marle concedit, 
269 f. Patronus ecclesia de Run- 
cheio , 272 ¢. 

Bretel (Baldoinus, Milo, Radulfus, 
Robertus ). 

Bretellus (Hugo). 

Bretello (Stephanus de). 

Bretesauge (Radulfus). 

Bretescha , Breteschia (Emelina, Gas- 
cio de). 

Bretevile (Johannes de). 

Bretevilla (Henricus, Nicholaus, Pe- 
trus de). 

Bretiqni (Colardus de). 

Bretolio (Johannes de). 

Breton (Hugo le). 

Bretonneria (Corellus de). 

Bretonniere (Johannes, Thomas de 
la). 

Bretons ( Barons), 804 c. 

Brette (W). 

Brettevilla (Vavassores de), 704 |. 

Breucuria (Odo de). 

Breulli (Guillaume de). 

Breutepont (Dona, Fulco de). 

Breval (Castellanus de), 752 a. 

Breviarium historiarum, auctore Lan- 
dulpho de Columpna, 193 c. 

Brevilla (Raginaldus de). 

Bri (Simon de). 

Bria (Robertus de), 

Briaiz vel Briarz (Ferricus). 

Briant le Buef, 804 ¢. 

Briardus (Johannes). 

Briart (Ferricus, Hugo, Johannes). 

Briaute (Robertus de). 

Briantel (Rogerus de). 

Bricchevilla (Gaufredus de). 

Briccio (Aaliz, Guillelmus, Rualein, 
Th. Potiere de S.). Cf. Britio. 

Bricia (Guillermus de). 

Bricii Carbonarii filiaster, 738 e. 

Bricius, 721 j. 

Bricius Camerarius , 612 j. 

Bricon (Ricardus). 

Brie (Johans de). 

Brienchon ( Midis de). 

Briengon (Oliverius , Teobaldus, Theo- 
baldus , Thomas de). 

Briencurt (Robertus de). 

Briendus comes, obituario monast. 
Montis S. Michaelis insertus , 576 j. 

Brienne ( Alphonse, Blanche, Gaucher, 
Jehan , Jehanne, Marquerite, Maria, 
Raol, Raoul de). 

Brienne (Le connestable de), 804 a. 

Brienne ( Le conte de), 796 b. 804 a. 
etn. 5. 

Brienne (Conte de), Johannis de Brena 
pater, 443 c. 

Brienne (Jean de). 

Briennus de Brierra, 6go e. 

Brient, seiqgnor de Mont Jehan, 70 b. 

Briére (La dame de), 744 b. et n. 9. 

Brieria (Bernardus, Gaufridus de). 

Brierra (Briennus de). 

Brierria (Gaufridus, Villana de). 

Brierrio (Gaufridus, Vilana de). 

Bries (Johannes de). 

Grietonne (Prior de), 527 f. 

Briliaco (Rogerus de). 

Brillesford (Matildis de). 

Brilly (Henricus de). 


“ef 
Brimeu ( Le seiqneur., seiqnor de), 791 





g. 806 b. 808 h. et n. 21, 816 a. 
818 b. 820 e. 

Brinceon (Theobaldus de). 

Brinzon (Simon de). 

Briocensis episcopus , 682 f. 

Brioine (Richardus de). 

Brion (Le seignor de), 795 a. 

Briona, Brionia (Bertrandus, Galte- 
rus, Petrus, Rogerius de). 

Brione (Dominus de), 802 b. 

Brione (Lecia de). 

Brionne (Richardus de). 

Briorna (Bertaudus de). 

Briou (Evéque de S.) , 789 e. 

Briquebec (Alicia, domina de). 

Briquebec (Le seigneur de), 810 b. 
818 j. k. 8a1 b. 

Briquevilla (Robertus de). 

Briquiny (Johannes de). 

Brisaio (Petrus de). 

Brischard (Herveus). 

Brisebare (Ricardus , Robertus). 

Briseyo (Ales de). 

Brisi, Brisiaco (Lebertus de). 

Brison (Le seignor de) , 806 d. 

Brisseel (Domina de), 655 d. 719 f. 

Brissel (Major de), 646 h. 

Brissel ( Philippus de). 

Britanni ecclesiam Montis S. Michae- 
lis incendunt, 570 b. 

Britannia (Herveyus de). 

Britannia barones, 719 a. 

Britannia comes , crucesignatus , 217 
k. Quot milites ad exercitum Fuxen- 
sem secum adduxerit, 767 b. et 
n. 6. 

Britannie comites V. Conanus , Gau- 
fridus, Johannes, Petrus Mauelerc. 

Britannia dux, 682 j. 

Britannia milites , 684 j. 

Britannorum dux (Alanus). 

Britant ( Dreue). 

Britaudus , 687 b. 

Britaudus (Droco). 

Britaut (Dreue, Henricus). 

Britaut de Woadrans, 819 4. 

Britigni (Stephanus de). 

Britiniaco (Guillelmus de). 

Britio (Guillelmus de S,). Cf. Briccio. 

Britius de Rupibus, 691 |. 

Brito, Britonis (Alanus, Eudo, Eu- 
donus, Gaufridus , Guillelmus , Hu- 
go, Jacobus, Johannes, Ricardus, 
Yvo). 

Brito de Cravilla (Robertus). 

Britholio, Britolio (Ren., Willelmus 
de). 

Mw 2 (Castellanus de), 640 n. 

Britonera (Sorel, Thomas, Torellus 
de). 

Britonna (Thomas de). 

Brive consules, 814 b. et n. 18. 

Brivensis conventus Fratrum Priedica- 
torum prior, 185 d. 

Brivia (Elias de). 

Broart ( Guyart). 

Broca (Guillelmus, Johannes de). 

Broce dominus (Milo). 

Brocart (Johannes). 

Broce (Albericus, Jehan, Mauvielus, 
Pierre, P., Robertus, Stephanus, 
Simon de la). 

Broce ( Li heriticr dela) ,744b. et n. 8. 

Broce (Le viconte de). 811 b. 820 h. 
Cf. Brocia vicecomes. 

Broce, Broces ( Helye, Herveus, Pierre, 
Petrus de). 


Brochantel (Robertus de). 
Brochefaute (Radulfus). 
Brochefautre (Gilo, Matthzus). 
Brochia (Petrus de). 





Broc: (Gobertus, Johannes de). 

Brocia (Gaufridus, Reginaldus de). 

Brocie vicecomes, 683 d. 685 c. C/: 
Broce ( Le vicomte de). 

Brocort (Henricus de). : 

Brocquet (Guillelmus). 

Brodin (Guillelmus, Stephanus). 

Brodin de Fougeroles, pater Theobal- 
di, Goo b. 

Broecort (Henricus, Radulfus de). 

Broies (Le seignor, seingneur de), 797 
d. et n. 26. 803 g. 812 c. 817 f. 
822 g. A rege Navarre ad exerci- 
tum Fusensem missus, 768 d. C/.- 
Broyes. 

Broissart de Braguelle , 685 f. 

Brolli (Hue de). 

Bronaio (Ansellus de). 

Bronau (Fodericus de). 

Broneio (Ansellus de). 

Broocort (Elisabeth de). 

Brool (Radulphus). 

Broouleio (Petrus de). 

Bronnayo (Ferricus, Philippus de). 

Broqueboef (Prior de), Praemonstra- 
tensis, 514 c. 

Brosein (Paganus). 

Brossa (Kalo de). 

Brosse (Jodoin de la). 

Brostessauz (Radulfus). 

Brouart (Ricardus ). 

Broucce ( Helie de). 

Brouce (Monseiqneur de), 807 g. 

Brouer (Geoffroy de). 

Broudse (Jocelinus de la). 

Brouilly (Mathzus de). 

Brouly ( Le seiqneur de), 820 b. 

Broyes (Le seignor de), 791 b. c. V. 
Broies. 

Brachs (Dominus de), 784 b. et n. 
15. 

Bracort, Brucourt, Bruecort, Brue- 
court (Gaufridus , Gilebert, Giliber- 
tus, Guido, Guillelmus, Henricus , 
Hugo, Johannes, Robert de). 

Brucuria (Guiotus de), 

Bruec (Petrus de). 

Bruelet (Anulphus de). 

Bruelio (Emelina de). 

Bruellio (Galerannus de). 

Bruencourt (Johannes de). 

Braéres (Thomas de). 

Brueria (Gaufridus , Guillelmus , Guil 
lermus, Johannes, Petrus, Radul- 
phus, Rogerius, Villanus, Willel- 
mus de). 

Brueriarum, de Brueriis sew Bruieriis 
(Aales, Acho, Bartholomeus, Ber- 
nardus, Herveus, Johannes Sequr, 
Petrus, Sedilia, Thomas, Tomas). 

Brugat (Jehan). 

Brugeriis (Thomas de). 

Bruiant le Buef, armiger, 790 h. 

Bruicort (Johannes de). 

Bruicurt (Robertus de). 

Braiere (Guillelmus de la). 

Bruiéres (Adam, Adan, Thomas de). 

Bruilleio (Radulphus de). 

Bruilly (Jehan de). 

Bruilly (Le mareschal de), 743 e. 

Bruires (Bartholomeus, Margareta 
de). 

Bruirieres (Guillaume de). 

Bruisser (Galterus). 

Brun (Giles, Guy; Humbertus, Jo- 
hannes, Petrus, Rogerus /e) 

Brun (Li), comes Marchi, 791 h. 

druneio (Ansellus, Philippus, Ricar- 
dus de). 

Brunel (Johannes). 

Bruni, Brunus (Petrus). 





















































INDEX RERUM ET PERSONARUM. 


Bruniquel (Le viconte de), Bruniquel- Bulli (Albericus, Gaulridus , Guillel- 
li vicecomes, 793 c. 800 e. 811 f. mus, Henricus , Hugo, Marescallus 
815 a. de). 

Brunvilla (Philippus de). Bulliaco (Albericus de). 

Braonel (Guillelmus de). Bullican (Gilo). 

Brurole (Adam de). - Bullicans ( Ansellus ,Gilo , Guillelmus). 

Brasart (Johannes). ~Bullicanus (Petrus). 

Bruticuria (Ferrandus de). Bullion (Ansellus). 

Bruylleyo (Radulfus de). Balliquam (Gilo). 

Bt. Cf. Bertran, Bertrandus. Bullis (Johannes, Johannes, dictus 

Bt. de Balequier, 800 j. Niger, Thomas de). 

Bt. de Fumello, armiger, 800 f. Bullus (Simon). 

Bt. del Faugar, miles, 799 j et n. 6. Buno (Dominus de), 664 d. j. k. m. 

Bt. de Roda, miles, 801 e. 688 f. 

Buat, Buato (Gervasius, Radulphus, Bunou (Tecelinus de). 

Robertus de). Buort (Ansel). 

Buc (Petrus, Radulphus de). Buquet (Adam de). 

Bucco Roberti (Thomas de). Burcamp (Matheus de). 

Buceio (Girardus de). Burdegalensis, Burdigalensis archie- 

Buchardus de Mailliaco, 727 d. piscopus, 347 f. 682 d. V. Ber- 

Buchardus de Monte Morenciaco, trandus de Gutto. 

725 b. 727 b. Burdegalensis conventus Fratrum Pre- 

Buche (Guillelmus de la). dicatorum prior, 184 g. 

Bucheio (Guillelmus de). Burdegalis (Blanca de). 

Buchi (Peirres, Renauz de). Burdinus monachus, 721 a. 

Buci (Simon de). Burdon (Guillelmus). 

Buef (Briant, Bruiant le). Burdulli (Philippus de). 

Bueins , Buenis (Johannes Segur de). Burdanai (Amelinus de). 

Bueriavalle (Girardus). Bure (Simon). 

Bueriis (Johannes Segur de). Burellus (Dominus) , 661 d. k. 

Buesemoncel, Buessemoncel (Dominus Burellus (Willelmus). 
de), patronus ecclesia ejusdem Bures, Burez (Galterus, Manasserius , 
loci, ecclesie de Rovilla, vicariz Manassetus, Petrus, Ricardus, 
de Hybelunt, 281 b. 285 d. g. Rogerus de). 

Buesemoncel, Buesemoncello (Johan- Bures (Prior de), 744 d. et n. 15. 
nes de). Burgensis (Ranuifus, Robertus). 

Buesencort (Guillelmus de). Burgo (Philippus de). 

Buesevilla (Domina de) ad capellam Burgo Acardi (Martinus de). 
hospitalis de Duno prasentat, Burgo Achardi (Prior de), patronus 
303 a. ecclesiarum de Tubervilla, 233 g. 

Buesevilla (Galterus , Gaufridus,Hen- Burgo Achardi (Prior et fratres de), 
ricus, Petrus, Robertus de). 238 1. 

Buesevilla la Guerart (Dominus de), Burgo Bauduin (Johannes de). 
patronus ecclesia ejusdem loci, Burgo Capreoli (Robertus de). 

290 c. Burgolio (Abbas de), 682 g. 

Buevilla (Robertus, Thomas de). Burquenestre (Ausellus de). 

Buevilla (Dominus de), patronus ec- Burguez (Galtherus). 
clesia de Buevilla, 304 d. Burgundia (Blancha, Johanna, Mar- 

Bufe (Drogo). garita cle). 

Buffard (Radulfus). Burgundiw comes, 194 a. j. 427 b. 

Bui (Johannes de). ce. h. V. Otho IV. 

Buiebec (Ricardus de). Burgundie dux, 119 h. 189 a. 194 a. 

Buieval, Buisvalle (Abbatissa de), j. 222 c. 42g e. 682 j. 725 b. 
patrona ecclesiarum de Hodenc et 727 a. Quot milites ad exercitum 
S. Albini de Nooleval, 273 c. 315d. Fuxensem an. 1272 secum adduxe- 

Buievilla (Eustachius, Rogerus de). rit, 767 b. V. Hugo IV, Robertus II. 

Builencort (Hues de). Burgundie ducis filius, Odo, comes 

Buillencourt (Rad. de). Nivernensis, ad subsidium Terre 

Buinelle (Petrus, Theobaldus, Th., sancte in Aconem transit, moxque 
Tibaudus). morilur, 217 e. f. g. 

Buinville (Jacobus de), - Burgundus (Juendus, Willelmus). 

Buires (Girardus de). Burgundus de Bust{er]s, 6g2 g. 

Buiron (Galterus). Burgundus de Meso, 6go j. 

Buisine (Mathezus). Burgundus natione (Humbertus de 

Buisnache (Hamericus de la). Romanis). 

Buisseel (Henricus de). Bari (Radulfus de). 

Buisseria (Theobaldus de). Burig. . . (Johannes de). 

Buissi ( Albericus de). Buris (Dominus de), 748 d. et n. 18. 

Buissiére (Le seiqneur de la), 743 f. Burnel (Guillelmus, Guillot, Johan- 
et n. 33. nes, Lucas, Radulphus). 

Buissiere ( Varnot de la). Burnetost (Prior de), patronus eccle- 

Buisson (Mattheus , Osmedus de). sia de Rogerivilla, 278 a. 

Buissu (Gilo, Petrus, Pierres de). Burnetot (Johannes de). 

Buivilla (Dominus de), patronus ec- Burnouf (Guillelmus). 
clesie de Buivilla, 297 h. Buron (Robertus de). 

Buivilla (Gilebertus, Jordanis de). Bursaut de Mecringes, 797 e. 

Buleincurt (Emmelina de). Bus (Simon dou). 

Buletel (Matheus de). Busanteio (Dominus de), 683 k. 

Buletot (Matheus de). Buse ( Raoul du) 

Bull. (R. de) Bascalle (Gasco, Girardus de la) 

Bulleio (Johannes de). Buschart (Robertus). 


943 


Buschoi (Robertus de). 

Busco (Petrus de). 

Busco Buardi (Domina de), 667 a. 

Busco Rotundo (Nicholaus de). 

Busencaio (Herveus de ). 

Busenci (Henricus, Herveus de). 

Busencurt (Aaliz de). 

Busiaco (Johannes de). 

Busli (Dominus de), 747 a. 

Busnart (Guido). 

Busone (Ferricus de). 

Busscio (Guillelmus de). 

Bussey (Heredes de), patroni ecclesia 
de Bervilla, 234 g. Cf. Bosseio 
(Heredes de). 

Bussi (Odoinus de). 

Bussinus (Osbertus). 

Bust{er|s (Hugo de). 

Buticularius, 651 a. V. Bousteiller. 

Buticularius. V. Ernaudus, Garinus, 
Gaufridus, Guarinus, Guillelmus , 
Hugo, Hernaudus, Johannes. 

Buticularius (ballivize Giemensis ?), 
6go e. 

Buvrel (Reginaldus). 

Buvron ( Carbonniau de). 

Buxeria (Hamericus, Johannes, Re- 
ginaldus, Renaldus de). 

Buxeto (Heredes de), patroni ecclesia 
ejusdem loci, 234 c. 

Bux (Hugo de). 

Buxiis (Henricus, Sevinus de). 

Buy (Guillelmus de). 

Buyssiére (Le seigneur de la), 824 a. 

Bayville (Jourdain de). 


C 


Caan (Chevaliers de), 810 ©. 

Cabanes (Guillelmus de). 

Cabaneriis (Guillelmus de). 

Cabere , Cabore, Cabort (Ansel, J. de). 

Cabilonensis comes, 682 j. Ad exer- 
citum submonitus, 725 d. 

Cabilonensis episcopus , 682 d. 

Caborellus, famosus latro, 543 f. 

Cabot (Adam, Guillot, Robertus). 

Cabot heredes, patroni ecclesia S. 
Dionisii de Escoz, 306 e. f. 

Cagade (Bertrandus de). 

Cacuauz (lKembaudus). 

Cadoc (Bartholomeus). 

Cadomenses burgenses, 737 g. 

Cadomensis abbas, 314 a. 510d. 512 
c. e. 513 j. 694 c. 706 h. 736 g. 
773 f. Patronus ecclesiarum de 
Baute, 511 j. de Clivilla, de Hale- 
vimara, de Hautevilla, de Meau- 
liz, 284 c.d. 5ioe. 511 j. Sra. 
V. Nicholaus , Robertus , Stephanus. 

Cadomensis abbatissa , 518 a. ec. d. 
e. h. j. k. 524 b. 525 b. 526 g. 
52g k. 

Cadomensis balliviz milites ad servi- 
lium regis submoniti, 736 b. 810e. 

Cadomensis ballivus. V. Nicholaus de 
Villaribus , Robertus de Pontisara. 

Cadomensis vicecomes. V. Henricus 
de Ria. 

Cadomo (Johannes de). 

Caduci ballia, 696 j. k. et n. 19. 

Cadulci ballia, 711 e. , 

Cadulcus, 681 |. 7111. 712 a. 

Cadurciensis episcopus , 682 f. 

Cecilia (S.) presbyter cardinalis. V. 
Johannes Cholet, Simon de Bria. 

Caer (Radulphus de). 

Cwsar, 200 d. 

Cwsaris Burgi abbas, 517 b. f. g. 518 
b. 519 g. h. S20 f. Sa6-e. h. 527 












944 INDEX RERUM ET PERSONARUM. 


b. c. d. e. 528 g. k. 52g a. b. c. e. 
f. g. h. j. 530 d.e. h. 532 b. 798 a. 

Caesaris Burgo (Canonicus de), 541. 

Caferei, Cafrai (Ricardus). 

Cahengnis (Godofredus de). 

Cahors (Paganus). 

Caiencourt (Robertus de). 

Caiew (Guillelmus, Guill., Jehan, 
Mahiu, Matheus de). 

Caignié (Helyas de). 

Caille (Li), 661 a. £. 

Cailli (Radulphus de). 

Cailly (Les hoirs de), 615 n. 1. 

Caim (Jobannes de). 

Cuainolles (Piogerius de). 

Cajetanus (Benedictus). 

Calceia (Gaufridus, Joscelinus de). 

Calcensis (Radulphus). 

Calemandrana (Bartholomeus de). 

Caletensis (Guillelmus). 

Caletensis baillivus, 275 g. 282 c. 
300 f. 304 a. V. Adam Halot, 
Gaulridus de Capella, Johannes de 
Tria, Radulphus de Bruitleio, Wal- 
terus de Villariis. 

Caleti archidiaconus. V. Guillelmus 
de Tria, Petrus d’Ons. 

Caleti vicecomes (Amauricus). 

Caleto (Galterus, G., Petrus de). 

Caletot (Gillebertus , Gouffridus , Guil- 
lelmus, Philippus, Richardus, Ro- 
bertus, Simon, Yvo). 

Caletot (Johannes de). 

Calida Tunica (Galeranus de). 

Calido Becco (Johannes, Rogera de). 

Calido Monte (Philippus de). 

Caliphi Baldacensis nuncii, 119 a. 

Caliphus, 118 b. ec. 

Calleio (Dominus de) , 615 f. Cf. Cal- 
liaci. 

Calletot (Guillelmus). 

Callevilla (Guillelmus, Johannes , 
Nicholaus, Willelmus de). 

Callevilla (Dominus de), patronus ec- 
clesia de Callevilla, 298 e. Ad ec- 
clesiam de Tostis presentat, 298 f. 

Callevilla (Presbiter de), patronus 
capella de Climenchi, 294 d. 

Calli (Milessent de). 

Calliacense capitulum, patronus ec- 
clesia S. Germani, 246 b. 

Calliaci dominus, patronus ecclesia- 
rum de Bos Rogerii et de Cole- 
mara, 240 j. 246 b. Cf. Calleio. 

Calliaco (Radulphus de). 

Calloé (Radulfus de). 

Cally (Guillermus de). 

Calmis (Johannes de). 

Calniaci castellanus, 739 a. 

Calniaco (Gobinus, Johannes, Jos- 
bertus de). 

Calo Monte (Berengarius de). 

Calthram (Godefridus). 

Calviqni (Le viconte de), 813 h. 

Calvigniaci heres, 685 c. 

Calvigniaco (Guillelmus de). 

Calvi Monte (Hugo de). 

Calvi Montis dominus, 763 b. 

Calvo Monte (Leprosi de) , 630 h. 

Calvo Monte (Bertinus, Giletus , Guil- 
lelmus, Hugo, Johannes, Matheus, 
Petronilla, Petrus, Ricardus, Wil- 
lelmus de), 

Calvus (Girardus). 

Camba (Petrus de). 

Cambellana de Tanquerville, 758 c. e. 

Cambellanus (Galterus, Laurentius , 
Petrus, Renaudus). 

Cambellanus Ludovici IX, 165 g- h. 
V. Petrus de Lauduno. 

Camberarius (Galterus). 


Camberon (Galterus, Hugo de). 

Cambiator (Philippus). 

Cambines (Philippus de). 

Cambinis (Amon, Aubertus, Johan- 
nes, Hugo de). 

Cambitrix (Basiria). 

Cambo (Hugo de). 

Cambourch (Guichardus de). 

Cambraio (Amauricus de). 

Cambray (L’evesque de), 808 f. 

Cambremer (Guillelmus de). 

Camel: (Foucardus , Roberz de). 

Camera (Petrus de). 

Camera compotorum, 725 a. 726 d. 
729 a. 730 a. 

Cameracensis episcopus, 337 g. 

Camerarii, Camerarius (Aaloudus, 
Adam, Aeloudus, Bricius, Galte- 
rus, Guillebertus, Petrus, Ursio, 
Willelmus). 


Camerarius Francie (Bartholomeus 
de Roya). 

Camerarius de Tancarvilla, 645 a. h. 

Cameris (Thomas de). 

Camerolles ( Regnaut de). 

Camin (Gilebertus, Rogers). 

Camino (Nicholaus de). 

Campane ad ecclesiam S.Catherine de 
Monte Rothomagensis facte , 405 h. 

Campandut ( Bernart de). 

Campani_ natione (Gregorius IX, Pe- 
trus de Colle Medio). 

Campania (Adam, Johannes, Regi- 
naldus de). 

Campania (Domina de), 641 1. 

Campanie comes, 763 a. Feoda Ble- 
sarum, Carnoti, Castri Duni, Sacri 
Cesaris ab eo regi Francorum ven- 
dita, 676 f. g. V. Theobaldus IV. 

Campania comitissa, 655 j. V. Jo- 
hanna, uxor Philippi Pulchri. 

Campania marescallus, 759 j. 

Campaniis (Adam de). 

Camp d’avéne (Guido). Cf. Candavene. 

Campellis (Petrus, Robertus de). 

Campendut, Campenduto (Bernardus 
de). 

Campenevilla (Girardus de). 

Campenoisevilla (Girardus de Cam- 
penevilla de). 

Campigniaco (Philippus de). 

Campillun (Stephanus de). 

Campion (Gaufridus , Matthzus). 

Campions , homines ad custodiendum 
muros monasterii S. Audoeni Ro- 
thomagensis conducti, 388 d. 

Campis (Alanus, Ansellus, Johannes, 
Regnaudus, Renaudus de). 

Campremy (Eustachius de). 

Campo Aroulphi (Jordanus de). 

Campo Bernardi (Bernardus de). 

Campo Caprario (Jocelinus de). 

Campo Chevrier (Hugo de). 

Campo Dolenti (Andreas, Johannes, 
Petrus de). 

Campo Ernulfi (Jordanus de). 

Campo Haol (Johannes de). 

Campo Lupi (Johannes de), 

Campo Reminis (Johannes de). 

Campo Repulso (Henricus, Radul- 
phus, Rogerus de). 

Campo Rotundo (Engerannus de). 

Camvilla (Gerardus de). 

Camville (Robertus de). 

Canapevilla (Guillermus de). 

Canceio (Prior de) a monasterio Bec- 
censi pendet, 457 c. et n. 5. 

Cancellarius regis Francia. V. Radul- 
phus de Piris, Simon de Bria. 

Cancellarius Parisiensis (Odo de Cas- 
tro Radulphi). 





Cancellarius Rothomagensis, 230 b. 
e. V. Galterus Cornubiensis , Guil- 
lelmus de Insula. 

Candaso (Ingerrannus de). 

Candavéne (Hugo, Johannes,Radulfus). 
Cf. Camp d’Avéne. 

Candemande (Rogerus de). 

Candidi (S.) Senioris Rothomagen- 
sis decanus, Johannes ‘de Monte 
Forti. 

Candido (Johannes de S.). 

Candidus (S.). Ejus corpus in eccle- 
sia Lexoviensi cum aliis reliquiis 
asservatum, 227 d. 

Caneio (Gilebertus de Falesia, domi- 
nus de). 

Caneio (Emelina, Galterus, Guillel- 
rous de). 

Canel (Rogerus de) 

Cange (Nivardus de). 

Can (Bertrannus , Fulco de). 

Canigeio (Hebertus de). 

Canigeyo (Guillelmus Carbonel, do- 
minu sde). 

Canilac, Canilhac, Canilhaco (Domi- 
nus de), 801 d. 802 h. 814 e. 
Canilhaco, Canillac (Marquis, le mar- 
quis, Marquisius, alias le sieur de), 

806 c. 808 b. 811 e. 814 f. 

Caniilac (Le seignor de), 794 c. et n. 9. 

Canis (Guillelmus, Hubertus, Jo- 
hannes, Paganus, Thomas). 

Canisdens (Girardus). 

Canllencort (l*elipes de). 

Cannay (Le seiqgneur de), 819 d. 

Canny (Flamingus de). 

Cano (Simon). 

Canonizandi jus ad Romanum ponti- 
ficem pertinebat, 151 f. 

Canosart (Rogerus ). 

Canouville (Le seignor de), 795 f. 

Canovilla (Radulphus de). 

Cans (Johannes de). 

Cantain (Johannes de). 

Cantaing (Johannes de). 

Cantalu (Johannes de). 

Cantalupo (Fulco, Gilibertus, Guil- 
lelmus de), 

Cantalupo (Rogerius, presbiter de). 

Cantambra, Cantembra (Isembardus , 
Renaldus, Renaudus de). 

Canteleu (Petrus de). 

Cantelo (Robertus de). 

Cantelou (Les hoirs de), 615 n. 1. 

Cantelouf (Nicolaus de). 

Cantepia (Feodum vicecomitis de), 
718 g. 

Cantiers (Inguerannus, Johannes, 
Robertus, Simon, Willelmus de). 

Cantor (Domini de), 785 e. et n. 37. 

Cantuarie, Cantuarienses archiepi- 
scopi. V. Anselmus, S. Edmundus , 
Hubertus Galteri, Lanfrancus, Ra- 
dulfus , Robertus, Rodulfus, Theo- 
baldus. 

Cantuariensis archidiaconus (Henri- 
cus de Custellon). 

Cantu Lupi (Ernaudus, Fulco, Guil- 
lelmus, Johannes, Robertus, Ro- 
gerus de). 

Cantu Pice (Johannes de). 

Canutus (Robertus). 

Canvilla (Gerardus de). 

Cany. V. Cani. 

Caossenxs (Domini de) , 784 a. et n. 5. 

Caours (Levesque de), 811 g. 

Caoursins, 47 b. c. 

Capella (Arnulfus, Gaufredus , Gau- 
fridus, Gilo, Guillelmus, Helias, 
Hugo, Odo, Robertus, Robinus, 
Rogerus de). 











































































INDEX KERUM 


Capella (Domina de) , 760 j. 765 g. 

Capella (Dominus de), 212 b. 

Capella in Vulcassino (Robertus, sa- 
cerdos de). 

Capellaria (Prapositi de). V. Guillel- 
mus, Gaufridus. 

Capellis (Willelmus de). 

Capellota (Hugo de). 

Capenal (Richardus de). 

Caperon (Guerardus). 

Capetot (Johannes de). 

Capeval (Richardus de). 

Capite Aque (Radulfus de). 

Capite Ville (Johannes de). 

Capitulum cathedrale, 138 a. 

Capitula generalia ordinis Fratrum 
Predicatorum. V. in Indice geo- 
graphico Bisontinum, Bononia, 
Burdigalense, Florentia, Lexovie, 
Londinense, Mediolanum, Metz , 
Moyssiacense, Parisius, Podium 
in Velaunis, Romanum, Tolosa- 
num, Viterbium. 

Capitula provincialia ordinis Fratrum 
Predicatorum. V.Agennense, Ap- 
pamiense, Aqux, Biterrense, Bri- 
vense, Burdigalense, Carcassona , 
Castrense, Caturcense, Condo- 
miense, Lemovicense, Marologium, 
Massilia, Mons Albanus, Mons 
Pessulanus, Narbona, Perpinia- 
num, Sistaricense, Tolosa. 

Capraria (Domina), 670 a. 

Caprarius (Humbertus). 

Capra Villa (Nicholaus de). 

Caprevilla (Gaufridus, Nicolaus de). 

Capriaco (Johannes de). 

Caprivilla (Nicholaus, Thomas de). 

Caprosa (Milo de). 

Caprose dominus, 683 f. 686 f. 

Caprosia {Guido de). 

Capua (Petrus de), 

Capue princeps (Carolus de Francia). 

Carazola, Carazoli (Franciscus, Ma- 
theus). 

Carbonarii (Bricius, Richardus). 

Carbonaus (Mahuis). 

Carbonel, Carbonelus , Carbonnel, Car- 
bonnelli (Guillelmus, Hebertus, 
Hugo, Johannes, Matillis, Paga- 
nus, Petrus, Ricardus). 

Carboneria (Uxor domini de) , patrona 
ecclesiz de Mesnillo Radulfi, 506 e. 

Carbonnel, Carbonnellus, dominus 
de Bevran, 795 f. De patronatu ec- 
clesie ejusdem loci contendit, 510 
j. k. 

Carbonniau de Bavron, 799 ©. 

Carcarium de Phalesia, 280 f. 

Carcasonensis episcopus, 682 g. 

Carcassonensis conventus 
Pradicatorum prior, 184 j. 

Carcassonne consules, 814 a. et n. 1. 

Carcassonne (L’evesque de), 811 c. 

Carcuit (Guillelmus, Johannes, Phi- 
lippus de). 

Cardaillac, Cardaillaco, Cardelac, 
Cardilhac, Cardilhaco, Cardillaco 
Bernardus Hugonis, Bertran, Ber- 
trand, Bertrandus , Bertremius , 
Hugo, O. de). 

Cardinalatus Petro Rogerii collatus , 
432 e. 

Cardinales, 86 b. 113 f. g. 205 ec. 
d. 211 f. Cardinalium collegium, 
194 h. Cardinales de regno Fran- 
cia, 206 f. Cardinales Rome, 107 
h. Cardinales a summo pontifice 
Parisius missi, 4og b. A Cle- 
mente V creati, 204 a. Summos 
pontifices eligendi munus habent, 


TOME XXIII. 


Fratrum ° 


407 c. Sepius de eligendo pontifice 
discordant, 220 k. 221 b. j. 348 
h. V. Cardonnauz. 

Cardinalium nomina. V. Arnaldus, 
Franciscus , Freauvilla, Gauceli- 
nus, Gaufridus de Mediolano, Ge- 
rardus de Parma, Guido Fulcodi, 
sew Guido, episcopus Sabinensis, 
Guille!mus dictus Ferrier, Guillel- 
mus episcopus Sabinensis , Guiller- 
mus de Mandagoto, Guillermus , 
diaconus S. Nicolai, Hieronymus, 
Hostiensis episcopus, Hugo de S. 
Caro, alias de S. Theodorico, Hugo 
de Sancher, Hugolinus, episcopus 
Ostiensis, Jacobus de Columna, 
Jacobus Duesa, Jacobus episcopus 
Prenestinus, Jehan, Johannes, 
presbyter S. Cecilia, Johannes de 
Abbatis Villa, Johannes Cholet, 
Johannes de Noentel, Lucas de 
Flisco, Michael, seu forte Nicho- 
laus, presbiter S. Laurentii in 
Damaso, Neapolio de Ursinis, Ni- 
cholaus de Nonacuria, Nicolaus, 
episcopns Ostiensis et Velletrensis, 
Odo de Castro Radulphi, Otho- 
bonus, Ottho, Otto, Petrus, Pe- 
trus presbiter S. Stephani, Petrus 
de Capua, Petrus de Colle Me- 
dio, Petrus de Columna, Petrus 
Rogerii, Petrus de Tarentasia, 
Radulfus Grosparmi seu de Piris, 
Romanus, episcopus Portuensis, 
Simon de Brie. 

Cardineto (Adam, Guyardus, Johan- 
nes de). 

Cardon (Guillelmus). 

Cardon de Apevilla, 746 e. 

Cardonay (Johannes de). 

Cardoneto (Adam de). 

Cardonnaux, 86 b. 103 c. V. Cardi- 
nales. 

Cardonoy (Adam de). 

Carec (Stephanus). 

Carenten (Willelmus de). 

Carentonii dominus, 610 h. 

Carentonio (Amelius de). 

Careriis (Petrus de). 

Carevilla (Othon de). 

Caristia ex inundatione pluviarum an. 
1271, 221 j. — rerum venalium 
et operariorum an. 1304, 414 e- 
Aid d. 

Carité (Willelmus). 

Carlais (Abbas de S.), patronus ec- 
clesie S, Martini de Monte super 
Ventum, 495 h. 

Carlevilla (Dominus de), patronus 
ecclesie de S. Vedasto, 300 k. 
Carmes (Les) a Ludovico IX Parisius 

instituti, 353 a. 

Carmis (Monachi de), 670 g. 

Carnaut (Johan de). 

Carnifex (Gaufridus, Julianus, Re- 
naldus, Kenaudus). 

Carnotensis canonicus (Gilo, Lan- 
dulphus de Columpna). 

Carnotensis comes ad exercilum sub- 
monitus, 725 a. V. Ludovicus. 

Carnotensis comitissa, 726 e. 730 a. 

Carnotensis decanus (Radulfus de 
Albussone). 

Carnotensis episcopus, 337 g. 456 a. 
682 d. 726 e. Quot mililes regi 
ab eo mittendi, 768 b. et n. 5. V. 
Albericus Cornutus, Fulbertus, 
Galterus. 

Carnotensis ecclesia prapositus in 
Normannia, patronus ecclesiw de 
Hautvilla, 257 a 


ET PERSONARUM. 





945 


Carnotensis subdecanus (Johannes de 
Grangia). 

Carnotensis vicedominus , 763 b. 777 
h. j. et n. 24. 

Carnotensis S. Petri abbas, 316 h. 
320 k. 3ai c.g. k. 326 a. 516 k. 

Carnoto (Gauffridus, Johannes de). 

Carnotulis (Aubertus , Isabel de). 

Caroburgi (Abbas de) in Constan- 
tiensi, 798 a. 

Carola de Bourbon, Nivernensis et 
Augensis comitissa, 449 c. 

Carolus Calvus. Ejus uxor, Hyrmin- 
trudis regina, 144 j- 

Carolus Martellus rex in S. Dionysii 
dextrum chorum translatus, 144 j. 
et n. 5. 

Carolus [V, dictus Pulcher, Franco- 
rum rex, 195a. 352d. Tertiusfilius 
Philippi IV et Johanne de Navarra, 
maritus Blanche de Burgundia, 
194 a. hog e. f. 427 c,h. An. 1311 
concilio Viennensi adest, 348 b. 
An. 1313 miles factus, 348 f. Eo- 
dem anno uxorem repudiat, 483 d. 
An. 1321 fratri suo, Philippo V, 
succedit, 349 j. 351 1. 410 ©. 493 
d. An. 1322 filiam regis Bihannia 
(sic) uxorem secundis nuptiis, et 
an. 1324 filiam Ludovici, comitis 
Ebroicensis , tertiis nuptiis uxorem 
ducit, 483 j. k. 484 b. Bellum 
gerit propter Vasconiam cum rege 
Anglia, ejusque filio rebelli opem 
fert, 349 1. 350 a. 484 a. An. 1328 
morilur, nullo masculo herede re- 
liclo, 350 b. 352 c. 428 b. d. Ec- 
clesia Rothomagensis et monasterii 
Crucis S. Leufredi obituariis inser. 
tus, 359g.477g et n.g. Filius ejus 
in cunabulis mortuus, 484 b. 

Carolus d’Artois, comes Augi, 450 e. 

Carolus de Francia, comes Andega- 
vensis, rex Sicilie, filius Ludo- 
vici VIII, frater Ludovici IX , socer 
Roberti de Flandria, 29 b. 142 
h. 144 e. f. 145 e. 156 ¢. 157 a. 
179 j. 216 f. 217¢. 218 g.h. 220 
e. Crucem an. 1245 suscipit, et 
an. 1248 ad bellum sacrum, cum 
fratre Ludovico, proficiscitur, 117 
f. 155 j. k. 176 d. e. 214 b.c. 4oo 
j- 468 b. 469 d. e. A Sarracenis 
caplus , 122 ¢. 196 a. In Franciam, 
fratre jubente, revertitur, 123 f. 
214k. An. 1265 et 1266 Romam 
yenit, senator Rome factus et rex 
Siciliz coronatus, profligatoque 
apud Beneventum Manfredi exer- 
citu, ipsum occidit, 142 h. 197 ¢. 
d. 216 e. 217 b-e. 340 e. g. 405 
e. 467 e. 569 b. 573 e. f. Apulia, 
Calabria et Sicilia potitus, abba- 
tiam Montis Regalis in Sicilia con- 
dit, 425 h. j. 481 h. j. An. 1267 
et 1268 Senenses et Pisanos im- 
petit, Conradinum ejusque socios 
capite mulctat et Luceria politur, 
218 e. f. 220 f. g. h. 222 a. An. 
1270 Ludovicum fratrem sequitur 
in Africam, 159 a. 221 c. An. 1278 
jus regni Hierosolymitani acquirit, 
396 g. An. 1285 moritur, 145 h. 
etn. 3. 345 c. et n. 2. 407 j. 482 
d. 569 d. Cognominatus Charles 
Martel, 43 j. le Lyon de Sicile, 75 d. 
Ejus filius, Carolus de Francia. 

Carolus de Francia, filius Caroli An- 
degaveusis, princeps Salerniz , 
postea Sicilia rex, 187 a. 345 b. 
Conventum monialium — ordinis 


11g 





O16 
Predicatorum in Aquis condit, 192 
b. An. 1309 moritur, 347 j. Ejus 
filii, 349 d. Carolus Martellus et 
Ludovicusde Francia, 1946. 349 d 

Carolus de Francia, comes Valesii, 
344 c. 352 a. Philippi I et bsa- 
belle de Aragonia filius, 145 a. 
193 e. Parisius solemniter recep- 
tus et miles factus, 145 f. 344 k. 
Regnum Aragonia ei concessum, 
14d y. et n. 2. Receptis Petri de 
Aragonia litteris, eum provocat, 
343 e-344 c. d. t. Maritus Cathe- 
rinw de Cortiniaco, 427 d. An. 
1313 crucem suscipit, 348 e. An. 
1325 mortuus et in ecclesia Fra- 
trum Predicatorum Parisius sepul 
tus, 428 c. Pater Philippi VI, 350 
b. Cf. Carolus de baloys, Charles , 
comte de Valois. 

Carolus Martellus, filius Caroli II, 
regis Sicilie , pater Clementia, Lu- 
dovico X nupte, 194 f. 

Carolus de Valoys, comes de Aten- 
chonio, 488 ft. et n. 16. Cf Caro- 
lus de Francia, comes Valesii, 
Charles, conte de Valois. 

Caro Macra (Thomas). 

Caro Monte (Guillermus de). 

Caron (Ricardus). 

Carpatrensis episcopus ( Rosteyn). 

Carpentarius de Focis, 650 h. 

Carpentarius de Nantolio, 651 c. 

Carpeval (Tecelinus de). 

Carpiquet (Radulphus de). 

Carquelles (La dame de), 742 f. 

Carre (Adam). 

Carri ab abbatiis regi militanti de- 
biti, 731 b. 

Carrolio (Ebroinus, Rogerus de). 

Carroges (Dominus de), 684 g. 

Cartegniis (Radulfus de). 

Carteret (Guillelmus de). Cf. Cartret. 

Carterius (Godo, Odo). 

Cartret (Reginaldus de). Cf. Carteret. 

Cartusienses a Ludovico IX in Valle 
Viridi instituti, 171 d. Parisius 
veniunt, 215 d. 

Caruete (Guillelmus ). 

Carupel | Radulphus). 

Carvilla (Emmelina, Guillelmus , Pe- 
trus, Willelmus de). 

Carxio (Richardus de). 

Cas (Hebertus de). 

Casée (Raols). 

Caslucio , Casluz (Bartholomeus, Ber- 
thomieu, Deodatus de). 

Caslaz (A deodat de). 

Casneyo (Johannes de). 

Cassade ( Bertran de). 

Cassanolio {Domini de), 785 e. et n. 
38. 

Cassebonne ( Guérart de). 

Cassiano (Guido de S. 

Castanaio , Castaneio ( Odart, Ricardus 
de). 

Castanearius (Johannes). 

Casteillon (Colinus, Theobaldus de). 

Castel ( Raoult du). 

Castelier (Gonterius du). 

Castelier (Johannes da). 

Castella (Gervasius de). 

Castellanie. V. Aras, Argentum, Ba- 
paumes, Bella Quercus, Bellum 
Cadrum, Bituricensis, Breevallis, 
Brueria, Calvus Mons, Carrofium, 
Castrum Forte, Chauniacum , Cor- 
bolium, Crispiacum . Domnus Mar- 
tinus, Dullens, Exoldunum, Fale- 
sia, Feritas Neberti, S. Ferreolus, 

Firmitas , Fontanetum. Frontenay, 





Giemum, Gisorcium, S. Gundul- 
phus , /ssoudon, Laudunensis , Lens, 
Medunta, Meledunum, Mellentam, 
Mons Argi, Mons Cec, Mons Lanar- 
di, Mons Lehericus, Leriaci , Mont- 
morillon, Nanges, Neautlium, No- 
gentum, Nogentum l'Erembert, 
Novionum, Paciacum, Parisien- 
sis, Perona, Pissiacum, Pontisara, 
S. Quintinus, Ribemont, S. Ri- 
cherus, Roia, Silvanectensis, Soi- 
liacum , Stampe, Tornat Votona, 
Vallis Rodolii, Verno, Xancto- 
nensis. 

Castelle (Le rey de), 95 h. g6 e. f. g. 
97 h. V. Alphonsus. 

Castelle rex, 193 d. 197 b. V. Alfon- 
sus. 

Castelle regis filia, Blancha regina, 
—filius , Ferdinandus. 

Castellariis (Hugo de). 

Castellero (Gillebertus de). 

Castelleta (Johannes de), 

Castelli dominus , 683 b. 

Castelli, sew de Castello juxta Nanges , 
domina, 66g F. 670 a. 

Castellione (Galcherus, Johannes, 
Odo, Theobaldus de). 

Castellionensis abbas (Silvester). 

Castellionis domina. 634 j. 

Castello (Gaufridus, Girardus, Guil- 
lelmus, Herveus, Hugo, Johan- 
nes, Matheus, Petrus, Robertus 
de). 

Castello in Bria (Heres de), 649 k. 

Castello Novo (Renulfus de). 

Castello Radulti (Odo de). 

Castellon (Galcherus , Henricus de). 

Castelno (Rater de), 

Castelnuef ( Mainfray de). 

Castelus (Remon de). 

Castenet (Evrardus, Matillis de). 

Casteneio (Ansgerus, Avicia, Gal- 
terus de). 

Casteni Roques de). 

Casteriis (Raterivs de). 

Castrensis Predicator (frater P. Ber- 
trandi). 

Castrensis conventus Fratrum Pradi- 
catorum prior, 185 b. 

Castri prior ad ecclesiam de Menovalle 
presentat, 271 b. 

Castri Duni vicecomes, 683 d. 727 e. 
Ad exercitum submonitus, 725 b. 
V. G. Stephanus. 

Castri Erardi vicecomitissa ad eccle- 
siam S. Nicholai de Tallia presen- 
tat, 276 g. 

Castri Eraudi see Heraudi viceco- 
mes, 685 d. 7ag d. e. 737 e. V. 
Gautridus, Haymericus. 

Castri Maiglan dominus, 727 f. 

Castri Melant, Meliandi dominus, 
683 j. k 685 d. 

Castri de Montegnor dominus, 802 b. 
et n. oO. 

Castri Radulli dominus, 683 a. 

Castri Vilani dominus, 789 a. 

Castro (Guillelmus , Hugo, Ivo, Jaco- 
bus, Johannes, Radulfus, Rober- 
tus, Vincentius de). 

Castro Briencii (Gaufridus de). 

Castro Bruient (Gauffridus de). 

Castro Giron, Castro Gironis {Ala- 
nus de). 

Castro Gonterii, Gunteri (Aalardus, 
James de). 

Castro Novo ( Jocelinus, Mainfredus, 
Mantredus, Petrus, Radulphus, Ray- 
mondus sea Raymundus de). 

Castro Radulphi (Odo de). 






































































INDEX RERUM ET PERSONARUM. 


Castro Renardi (Renaldus de). 

Castro Sarraceno ( Petrus Grimoardi, 
burgensis de). 

Castro Maurone (Domini de), 785 e. 
n. 36. 

Castri Novi consules, 814 ¢. d. 

Casucio (Johannes de). 

Catalanus natione, frater Raymun- 
dus de Pennalorti , ordinis Fratrum 
Predicatorum, 111 h. 

Cate (Emma la). 

Caterina de Cortiniaco , uxor secunda 
Caroli, comitis Valesii, an. 1308 
mortua, etin ecclesia Predicatorum 
Parisiensium sepulta, 427 ¢. d. Cf. 
447 k-448 a. 

Caterine (B.) Parisiensis, ordinis 
Vallis Scolarium, prior et fratres, 
147 a. 

Catering (S.) de Monte Rothomagen 
sis abbas, 256 b. 305 j. 306 d. 
307 h. 310g. 315 fg. 350. 5ad a. 
Patronus ecclesiarum de Anselmi 
Villa, B. Maria de Autaverne, S. 
Martini de Beasemont, de Blaque- 
villa, de Bosco Guillelmi, 8S. An- 
drew de Caaignes, de Canahan, de 
Caprevilla, de Englesquevilla, de 
Houpenies, S. Jacobi de Mauquen 
chy, S. Marie de Monvilla, de Mou 
chedent, S. Jacobi et S. Marie de 
Novo Castro, de Pavelliaco, S. Ma 
riw de Riguecort, Sellonis Ville , de 
S. Supplicio, B. Marie de Tot, 231 j. 
2ho j. 941 h. 247 b. 248 k. 249 g. 
251 j. 255 b. c. 256 b. 258 d. 
261 b. a6a d. 271 g. h. j. agg j. 
305 j. 306 d. 307 h. 310 g. Ad 
ecelesias S. Audoeni de Argia et 
S. Maria de Wardres preesentat ,315 
f. ¢. Ecclesia de Flamenvilla proven- 
tus percipit, ag3c. V. Adam Bacon, 
Johannes de Cantu Pice , Johannes 
de Servilla, Radulphus, Ricardus , 
Richardus de Ganseville, Robertus 
de Pleno Bosco seu de Plano Ne- 
more, Rogerus, Willelmus seu 
Guiilelmus Vastel, 398 b. 405 a. 
b. c. f. 406 a. g. 407 de Ara af. 
Arad. k. 413 f.-414 a. 

Caterine (S.) de Monte fundator, 
Goscelinus de Archis, 413 b. et 
os. &. 

Caterine de Monte (S.) prior (Rober 
tus ). 

Caterine de Monte (S.) sacrista (Jor 
danus). 

Caterina comitissa, 421 e. 

Caievilla (Guillelmus , Johannes de) 

Catevilla (Domina de), 371 d. e. 

Cateville (Johannes de). 

Cathalanensis episcopus (Ph. ). 

Cathena (Gerricus, Philippus, Ro- 
bertus de). 

Catherina, uxor Gauffridi Denys, 
437 j. F 
Catherine de Savoye, Radulphi II de 

Brena uxor, 447 e. h. 

Catho, 356 b. Cf. Cato. 

Catiers (Raols li). 

Cato (Bernardus, Robertus, Simon). 

Cato, 357 d. Cf. Catho. 

Caturcenses consules, 814 c. et no. 
23. 

Caturcensis conventus Fratrum Predi- 
catorum prior, 184 g. 

Caturcensis episcopus ad exercitum 
submonitus, 730 c. 

Caturcensis Praedicator (Frater Joan- 
nes de Vevreriis). 

Caturcensis senescallus, 208 k. 





INDEX RERUM ET PERSONARUM. 


Caturcinii barones, milites et domi- 
celli, 782 c 

Caturco (Bernardus de Lardo, bur- 
gensis de). 

Catus (Albericus, Guillelmus, Nico- 
laus, Simon). 

Cauchet (Perriau, Philippus le). 

Cauchi ('T. de). 

Caucheys (Radulphus le). 

Cauda (Odo, Petrus, Rogerus de). 

Cauda (Dominus de), 683 F. 

Cauda (Lupi Godardus). 

Caudebee (Gaufridus, Jehan de). 

Caudel (Gillibertus). 

Cauf (Guillelmus le). 

Caufe leau (Hugo). 

Cauld’ Argent (Odo de). 

Caumecon (Thomas de). 

Caumont (Hue, W. de). 

Caumont (Le seignor de), Caumonte 
(dominus de), 790 ¢. 792 d. 
801 h. 

Cauquiliberi conventus Fratrum Pra- 
dicatorum prior, 186 k. 

Cauvel (Amauricus). 

Cauvincourt (Osbertus de). 

Cauz (Johannes de). 

Caux (Chevaliers de), 810 a. 

Caval (Guillermus ). 

Cavallonus abbas, 576 e. 

Cava Rocha (Guillelmus de). 

Cavauvilla (Reginaldus de). 

Cavel (Rogerus de). 

Caverny (Radulphus de). 

Cavez (Renaudus de). 

Cavez (Eva del). 

Cavimonte (Guillelmus de). 

Cavo Monte (Avissancius de). 

Cavo Monte (Dominus de), 784 c. et 
n. 24. 

Cawaire (Johannes de). 

Cayaco (Guillelmus de). 

Cayencourt (Robertus de). 

Cayn (Johannes). 

Cayphas (Gaufridus). 

Caz (Jacobus Ii). 

Ceaux (Prior de), 530 a. 

Cécile (Cardinal de Sainte), Simon de 
Brie. Cf. Cecilia (S.), Cecilia (S.) 
presbyter cardinalis. 

Cecile, uxor de Guillaume de Bou- 
temont, 548 h. 

Cecilia (Herbertus de). 

Cecilia la Mormere, 436 c. d. 

Cecilia Noel, 367 b. 

Cecilia, domina de Oencuria, relicta 
domini Guidonis de Oenvilla, ad 
capellam leprosaria de Arteia pre- 
sentat, 321 d. 

Cecilia de Talamo, 358 c. 

Cecilia, uxor Gregorii de Haya Putei, 
J12 g. 

Cecilia, uxor Odonis Potein, ob me- 
rita B. Thome Heliz sanata, 564 
e. f. 

Cecilia (S.) presbyter cardinalis, 
216 e. 217j. 220]. V. Cecile (Car- 
dinal de Sante), Simon de Bria. 

Cecilia regina (Johanna). 

Ceciliw rex. V. Carolus de Francia, 
Manfredus. 

Ceclart (Hugo). 

Cedro (Johannes de). 

Ceeste (Valletus de la). 

Ceqoignal (Petrus). 

Ceire ( Kadulphus de). 

Cele (Galterus , Oudart de la). 

Celerarius (Arnulphus). 

Celerico (Guillelmus de S.). 

Celerini (S.) dominus, 684 f. 

Celerino (Guillelmus de S.). 


Célestin V, summus pontifex, abdicat, 
353 h. 

Celestins ( L’ordre des), 353 d. 

Cella (Bernardus, Guillelmus, Hugo 
de). 

Cellani (Petrus). 

Celliaco (Guillermus de). 

Cendre (Les hoirs de la), 743 e. 

Cenilleio, Cenilleyo (Decanus de), 
53g a. f 541 d. 

Cenilleio (Quidam juvenis de), Con- 
stantiensis diwcesis, ob merila SS. 
Savigniacensium sanatus, 601 m- 
602 a. 

Cenomanensis episcopus V. Hoellus, 
Mauricius, Willelmus. 

Cenomannensis episcopus , 68a ft. Cf. 
Cinnomansis. 

Cenonensis , male pro Senonensis pre- 
positus (Petrus de Bosco). 

Centileio (Ricardus de). 

Centum Puteis (Johannes de). 

Cepay ( Thiebaut de). 


Cepeio (Johannes de). 


- Cepoi (Alodus de). 


Ceptre (Le) ad coronationem Phi 
lippi Audacis ab abbate S. Dioni- 
sii allatum, 89 a. 

Cerarii (Odo). 

Cerascensis abbas (Robertus). 

Ceraseio (de), Cerasiensis abbas, 
518 c. j. 52a j. 5a3e. j. k. 5a6 h. 
527 j. k. 

Cerences , Cerenciis (Henricus de). 

Cerenciis (Decanus de), d3g a f. 
DAr d. 

Cergiaco (Girardus de). 

Ceriliaco (llodoinus de). 

Cerisi ( L’abbé de), 810 e. et n. 28. 

Cerisiaco (Guillelmus de), 

Cerisiaco (Abbas de), 230 b. 

Cerisio (Abbas de), in Cadomensi 
ballivia, 798 a. 

Cere denariata una in ecclesia Ro- 
thomagensi a cujuslibet diecesis 
ecclesia parochianis quotannis of- 
ferenda, 330 g. 

Cerneliensis abbas (Robertus). 

Certe, Certis , Certres (Guillelmus de). 

Cervi (Robertus). 

Cesseio (Henricus de). 

Cessi (Siephanardus de). 

Cessonia, Cessonno (Johannes de). 

Cestre , Cestre, Cestrixw comes, 611 ¢. 
612 ec. 620 h. 633 h. 636 g. h. 
64 e. 699 a. 700 g. 702 e. 703 d. 
g. 704 f. 707 a. d. 709 b. 717 b. 
796 e. Ejus feoda, 620 j. 706 fj. 
V. Hugo, Ricardus. 

Chaaglant (Jacobus de). 

Chaagnes (Radulfus de). 

Chaalon, Chaalons (L’évesque de), 
789 e. 808 f. 

Chaalons ( Le vidame de) , 788 ¢. 791. 
796 f. et n. 45. 803 ¢.-804 a. 808 g. 
h. 817 h. 823 d. Cf. Chdlons. 

Chaam, id est Khan, Tartarorum prin- 
ceps maximus, 117 k. 118 a.d.e. 

Chaauche (Robertus). 

Chaauleir (Petrus ). 

Chaaure (Johannes de). 

Chabot (Adam, Girart, Guillaume, 
Petrus, Sabrandus). 

Chacegné (Alanus de). 

Chacenat , Chacenaio , Chaceneio (Gau- 
fridus, Hugo, Stephanus de). 

Chachous, Chacoux (Rogerus I). 

Chaelete (Landricus de). 

Chaencio (Johannes de). 

Chaeres (Le seiqneur des), 817 a. 
S22 e. 


Oh7 


Chailar (Dominus de), 801 F. 

Chailar ( Le seignor de), 794 f etn. 17 

Chailli, Chailly (Gaufridus, Odieena , 
Robertus de), 

Chaillot (Guillelmus). 

Chailoel (Gaufridus, Henricus de). 

Chaillouel (Jehan Brugat, seignear de). 

Chaineis (Radultus de). 

Chairairate ( Aubert de). 

Chairanete (Aubert de). 

Chaitellon (Girart de). 

Chalan (Givardus). 

Chalandreio (Nicolaus Avenel, domi 
nus de). 

Chaleindri (Girardus de). 

Chalencon (Guillaume, seigneur de). 

Chalentone ([ugo de). 

Chalesio (Petrus de), 

Chalet (Hugo de). 

Chalete (Symon de). 

Chalinrich (Le viconte de), 811 2. 

Challe de la Gonesse, 803 a. 

Challes d’Anjou, 29 h. 37 j. V. Caro- 
lus de Francia, 

Challevoi (Gaufvidus de). 

Challez de Bosco Regis, 670 c. 

Challi (Osbertus de), 

Challiaco (Adam de). 

Challoé (Gaufridus de). Cf. Chailoel. 

Chalon (Guillelmus , Hague, Jehan, Jo- 
hannes, J. de). 

Chalonge (Richardus de). 

Chalons (Girardus). 

Chalons (Le vidame de), 788 ¢. V. 
Chaalons. 

Chalot (Hugo de). 

Chaluriaco (Vicecomes de), 815 a 

Chal... (Guido de). 

Cham, Noe filius, 170 4. 

Cham (Pierre de). 

Chambe (Johannes de). 

Chambeinne (Agnes, Philippus de). 
Chambellan, Chambellene (Le), Pierre 
de la Brosse, Pierre de Villebéon. 

Chambellens (Les), 57 e. 

Chamierlene (Robertus le). 

Chamberlencus (Guillelmus). 

Chamberlencus regis (Alexander). 

Chamberon (Hugo de). 

Chambines (W. de). 

Chambli (Oudart, Pierre de). 

Chambli (Le seiqneur de), 802 g. 

Chambliaco (Galterus, Petrus de). 

Chambon (‘Theobaldus de). 

Chamboout (Dominus de), 747 g- 

Chambors (Guillelmus de). 

Chambraii castellanus , 683 j. 

Chamelli (Hugo de). 

Chamhaor (Willelmus de). 

Chamillé (Seigneur de), Pierre. 

Chamlouex (Deinbertus de). 

Champagne (Li mareschaus de) cruce- 
signatus , 733 f. et n. 16. V. Cham- 
porgne. 

Champagne (Seigneurs de), 796 a 
822 b. 823 c. 

Champaingne (Conte de), 93 b. V. 
Henri 111. 

Champ d'avéene (Hugo). 

Champbernon (Jordanus de). 

Champels (Guillelmus de). 

Champenois (Flandrina). 

Champenois, 804 b. 

Champenois (Barons), 803 f. 

Champiqné (Gaufridus de). 

Champigniaco (Hemardus, Philippus 
de). 

Champloez (Radulfus de). 

Champoigne (Le marichal de), 788 c. 

Chaneé (Gervasius de), 

Chanclettes ( Leshoirs de) ‘9 jDa.etn. 2. 


11g. 





QAS 


Chanecolia (Gilebertus, Symon de) 

Chandres (Hugo de). 

Chandres (Hospites de), 627 a. 

Chaneio (Stephanus de). 

Chaneviéres, Chaneveriis (Pierre, P., 
Simon de). Cf. Chenevariis (de). 

Changi (Agnes de). 

Chanla (Nivelo de). 

Chanle , Chanlle (Droe, Nevelo, Ren., 
Robertus, Roberz, Ybers de) 

Channayo (Guillelmus de). 

Channelaio (Petronilla de). 

Chantel (Herveus). 

Chanteleu (Johannes de). 

Chantella (Petrus de). 

Chantelou , Chantelous (Adam , Baudoi- 
nus , Gaufridus , Guillelmus, Jehan, 
Johannes, Petrus , Kobertus de). 

Chantelou (Heres de), 615 e. 

Chantesme (Hersendis de), 6g1 1. m. 

Chantilli, Chantilly (Guillaume, Rad. 
de). 

Chantilli, Chantilly (Le seignor de), 
790 e. 802 f. 

Chanu (Wiliclmus). 

Chaons (Philippus de). 

Chaorciis (Gillebertus, Patricius de) 

Chaources , Chaours , Chaourse , Chaour- 
ses (Paien, Patriz, Philippus, P. 
de). 

Chapel ( W). 

Chaperon (Guido, Reginaldus). 

Chapes, Chappes (Le steur de), 812 e. 
517 a. b. 822 ¢. 

Chapon {Gilo). 

Charantonio (Dominus de), 814 e 

Charboneis (Kobertus). 

Charbonne ( Nicole de). 

Charbonnel (Johannes, Radultus ). 

Charbonnel, filius Petri de Monte 
Aculo, paltronus ecclesie de Mon- 
te Acuto, fo4 b. c. 

Charcio (Johannes de). 

Chardons (Willelmus). 

Charenton (Amelius, UHamelius de). 

Charenton (Dominus de), 801 e¢. et 
n. 3. 802 a. 811 e. 

Charlée (Robertus). 

Charlemaine , Charles le Grant, 89 a. 
b. 128 £. 

Charies 1V, rex Francia , 224). 354 e. 
V. Carolus IV. 

Charles d’ Anjou, Siciliew rex, 10 ¢. g. 
jebo ara fk. raa.b. d. 13 L- 
ihe. aik. aaj k. a3 bee. de g. 
h.afa bo die fad a. 
27 b. h. 28 g. 29 e. h. 3 
31 a. e. 3a ¢.d. 33a. bic. 34 b. 
e. f. g. j. 35 a. bic. d. e. 36 Fj. 

j. 388 ae. fh h. 39 a. d. e. 

j- 49 k. 50 a. |. 51 b. 54). 55 j. 

k. 57 b. e. f. 58 d.e. 61 g. 73 e 

j. 74d. 75 g. 76a. 77 bf 

g. 79 k. 80a. f. hj. k. 81 fg. h. 
j. 82 {. 84 d. 85 b. 86. 100 h. }: 
k. 101 boc. de. fg. hj. 102 a. 
ec. f. g. j. k. 103 b. ec. d. 135 b. 
223 b. 443 h. 445 k. V. Carolus 
de Francia. 

Charles, filias Caroli Andegavensis , 
princeps Salerne, postea rex Sici- 
lie, 102h. j. 10d d.e. tg. V. Ca- 
rolus de Francia. 

Charles d'Artois, comes de Longa 
Villa, filius Roberti Il, Atrebaten 
sis, et Johanne de Bello Monte, 
AAS a. et ti. 2. 

Charles d’ Artois, Johannis Atrebaten- 
sis et Isabellis de Meleduno filius, 

an. 1368 in pueritian mortuus et 

Augi sepultus, 448 b 


o, 
5 
I. 


INDEX RERUM 





Charles d’Espagne, conestabularius , 
lsabellis de Meleduno [rater, 448 a. 

Charles Martel, cognomen Carolo An- 
degavensi datum, 43 j. V. Carolus 
de Francia. 

Charles, conte de Valois, Philippi Au- 
dacis et Isabelle de Aragonia 
lilius terlius, 102 a. 103 e. 105 e. 
MA7Z e. j. k. et on. 3 et 6. 448 a. 
807 a. c. V. Carolus de Francia, 
comes Valesii, Carolus de Valoys. 

Charlus, Charluz (Petrus de). 

Charmoi (Hugo, Hersendis, Radulfus 
de). 

Charmont (Bartholomeus, Johannes 
de). 

Charnai (Guarinus de). 

Charni (Gaulridus , Jehan de). 

Charon (Raginaldus le). 

Charro (Abbas de), 270 e. 

Charrociaci dominus, 683 h. 

Charron (Evrardus de). 

Charrot (Galterus de). 

Charroz (Le sieur de), 813 g. 

Chartaine (Ysabellis la). 

Chartardus de S. Germano, 782 a. 

Chartres (Guillaume, Guynet, Robert, 
Rh. de). 

Chartres ( L’evesque de) , 809 g. Eccle- 

Marie de Escoiis dedi- 
cand adest, 379 a. 

Chartres (Li vidames de), crucesigna- 


sie B. 


29 
7009 C. 


; 
lus, 7. 790 g-. 791 hb. 798 e. 
802 f. 807 b. d. 80g g. 819 ©. 
822 b. 


Chas (Petrus li), 787 £ 

Chaset (Nobertus de). 

Chaslar (Le sieur de), 811 d 

Chasneau (Galterus de 

Chassein (Lienus de). 

Chastant (Jo. de). 

Chasteauvilain (Ceus qui tiennent la 
terre de), 809 f. 818 d. 

Chasteau Villain, (Gauchier, Jehan, 
Robert, Symon de).Cf-Chastiauvilain. 

Chasteauvillain (Le seiqnor de), 788 c. 
791 b. 804 b. Cf. Chastiau Vilain. 

Chastean Villein (Le procureur ma- 
dame de), 823 a. 

Chasteiqners (Maria de). 

Chasteillon (Gauchier, Girars, Jean 
de). 

Chastel (Aubert de Chairairate, sieur 
du). 

Chastelé (Sarrasin du). 

Chastelé (Guillelmus de). 

Chasteleriis (Hugo de). 

Chastelers (Girardus, Hugo, Teceli- 
nus de). 

Chastelez (Renaudus des). 

Chastelier (Henvicus , Jehan de, du). 

Chastellon (Jehan de). 

Chaste!lnuef (Raoul de). 

Chasteneto (Reginaldus de). 

Chastialbrun (Le seiqgneur de), 821 a. 

Chastial Raol (Le seigneur de), 820 
not. 20. 

Chastiaubrian (Le seignor de), 804 d. 

Chastiauvilain , Chastiauvillain (Sy- 
mon de). Cf. Chasteau Villain. 

Chastiaux (Arnoux de), 

Chastillon (Gaucher, Gérart, Robert 
de). 

Chastillon ( Monseiqneur de), 823 c. 

Chastres (Robert de). 

Chat (Colinus, Nicolaus, Petrus le). 

Chateau le Perron (Le seigneur de), 
816 e. 8a5a. 

Chateillon (Gauchiers, Gautier, Girart, 
Jehan de). 

Chauceboef (W illelmus ). 

























































ET PERSONARUM. 


Chauchardus de Marcore , 68> |, 

Chaudardre (Michael de). 

Chaudecote (Galeranus de). 

Chauderon (Guy, Henri). 

Chauderon de Feritate , 686 k. 

Chauferi (Odo de). 

Chaulantes (Guillelmus de}. 

Chaule (Johannes de). 

Chaule ( Le seigneur de) , 815 g. 820 e. 

Chaulinis (Guillelmus de). 

Chaullart de Villaribus , 749 g. 

Chaulle (Heres de), 740 f. 

Chauloiers (Adam It). 

Chaumengon (Guillelmus , Thomas de). 

Chaumer (Guido). 

Chaumoncort (Willelmus de). 

Chaumont , Chaumonte (Guido, Mahi, 
Mathzus, Odo, Osmundus, Wiari 
de). 

Chaumont (Chevaliers du commun de) , 
796 d. 

Chaumontel (Mahi de). 

Chauni (Johannes de). 

Chauniaci castellanus, 652 b. — mi- 
lites, 693 F. 

Chaus (Johannes). 

Chautmont (Gervasius de). 

Chauviqni, Chauvigniaco , Chauvigny 
(André, Guillelmus, Philippe de). 
Cf: Chavigny. 

Chauvignon, seiqgnor de Monteqnon, 
791 fF 

Chauvigny (Le seignor de), 791 ©. j. 
803 a. 807 f. S09 f. 813 g. 

Chauvin (Guarin, Robertus , Rogerus, 
Willelmus). 

Chaverciaco (Petrus de). 

Chavicort (Henricus de). 

Chavigny (Ph. de). V. Chanviqni 

Chavin (Stephanus). 

Chavingni (Simon de). 

Chauzardi filius, 691 k. 

Chayranete (Aubert de). 

Chean (Major de), 72: d. 

Cheisnel (Guarinus ). 

Cheisoy (Johannes de). 

Chele (Maria de). 

Chemilé , Chemilli, Chemilli¢ , Chemilly, 
789 c. 791 a. d. 802 d. 

Chemilly {Petrus de). 

Chemiré (Lucas de). 

Chenardus (Philippus). 

Chenevariis , Cheneveriis (Petrus, Sy- 
mon de). Cf. Chaneviéres, Cheneviére. 

Cheneviere, Chenevieres (Pons, P. de). 

Chennuel (Rogerus). 

Cheory (Radulphus de). 

Cherboigne (Le seignor de), 788 c. 

Cherisi, Cherisy (Gobertus, Herveus 
de). 

Cherney (Edmundus de). 

Cheroisy (Gauterius de). 

Chesa (Odo de). 

Cheseio, Cheseyo (Guillelmus, Wil- 
lelmus de). 

Chesnai , Chesnay , Chesnayo , Chesneio 
(Avraudus, Guillaume, Johannes , 
de seu du). 

Chesnel (Guillelmus ). 

Chesnelli de Triello feodum apud 
Triellum, 631 n. 8. 

Chesnellus, 633 c. 

Chesneto (Joscelinus, Stephanus de). 

Chessesio (Henricus de). 

Chessot (Germondus, Guermondus 
de). 

Chetainville, Cheteinvilla, Cheteinville 
(Ansellus, Anselmus, Gaudricus, 
Gaudrinus, Johannes de). 

Cheuteville (Archidiaconus de), 755 g. 
et n. 18. 





INDEX RERUM ET PERSONARUM. 


Cheutriar (Guido de). 

Cheval (Bona nata, Petrus). 

Chevaleruns (Adam). 

Chevalier (Hodiena, Renerus , Rober- 
tus ). 

Chevanvilla (Lisiardus , Nicholaus de). 

Cievart (Philippus ). 

Chevel de Triel, 688 1. 

Chevennes (Robertus Polin de). 

Chevillon (Guillelmus de). 

Chevoi (Joscelinus de). 

Chevreuse (Anseau, Ansel de). 

Chevri (Evrardus de). 

Chevriaco (Adam, Ebrardus, Ma- 
theus, Radulphus de). 

Chevruel (Lucas ). 

Chezi (Adam, Fulco, Renaldus de). 

Cheziaco (Renaldus de). 

Chief de Villa (Radulfus). 

Chien (Gaufridus de). 

Chiendent (Johannes). 

Chiens (Johans li). 

Chieret (Robertus). 

Chierres (Radulfus de). 

Chiffrevast (Johannes). 

Chilli (Johans de). 

Chilloirre (Hugo de). 

Chinon (Rogerus de). 

Chiraio (Gervasius de). 

Chiri (Galterus de). 

Chiroisme (Radulphus, Ranulphus). 

Chistre (Petrus de). 

Chiveréres (Simon de). 

Chocart de Huichien, 795 b. 

Chocquet (Thomas). 

Chodonnez (Guy). 

Choeseaus { Johannes). 

Choi (Albericus de). 

Choisel (Jehan, J., Petrus de). 

Choisel (Le seignor de), 791 ¢. 804 a. 
823 d. 

Choiseler (Petrus). 

Choisi, Choisiaco (Gilo, Guido de). 

Choisiaus (Adam). 

Choisuel, (Renier, Ren. de). Cf-Choysuel. 

Cholet, Choleth, Andreas, Jehan, Jo- 
hannes, Petrus, Rogerius. 

Cholete (Maria). 

Chonchis (Radulphus de). 

Chopillart (Johannes, R.). 

Chosiaco (Guido de). 

Chotardus de Saumeri, seu Sauneri, 
687 j. 691 e. 

Chotarz (Galterus). 

Chouvinus de Meleduno, 660 f. 

Choysuel (Le seiqneur de), miles, 817 
d. e. 822 e. Cf Choisuel. 

Christi , Christiana fides, 123 b. 163 g. 

Chumburg (Johannes de). 

Chynchi de Roma (Franciscus). 

Christiana, Nicolai de Ductu mater. 
484 j. 

Christian’, 112 e. 120 a. 156 h. j. k. 
1. 157 b. 173 a. 175 d. e. 178 c. 
d. 217 g. h. 346 a. V. Christi- 
cole. 

Christianus, decanus  Belvacensis, 
magister theologiza Universitatis 
Parisiensis, 215 h. et n. h. 

Christianus de Marevilla, 626 k. 

Christianus, rector ecclesia: de Basin- 
cort, 312 ¢. 

Christianus, rector ecclesix de Clara, 
256 a. 

Christianus, rector ecclesia Mala Co- 
pula, 270 j. 

Christicole, 156 d. V. Christiani, 

Christina, ob merita S. Michaelis, sa- 
nala, 972 h. j. 

Christinus, rector ecclesia S. Petri de 
Genevilla, 319 h. 


Cecingni (Renaldus de). 

Cicinni (Mathus de). 

Ciconia (Landricus, Paganus de). 

Cierre, Cierreyo, Ciette (Radulphus de). 

Cigni (Johannes de). 

Cignoz (Johannulus). 

Cignus (Johannes dominus). 

Cimini (Hugo). 

Cinnent (Renaudinus de). 

Cinerum dies, 108 h. 

Cingisca, magnus imperator Tartaro- 
rum, 115 h. 

Cingula (Petrus de). 

Cinnomansis , Cinomansis , episcopus. 
V. Cenomannensis episcopus. 

Cinterio (R. de). 

Cintraio (Renaldus de). 

Cipri regina emptionem feodorum 
Blesarum, Carnoti, Castri Duni, 
Sacri Cesaris a Ludovico IX fac- 
tam ratam habet, 676 f. — h. et 
n. 4. 

Cipriani (S.) reliquiz in ecclesia S. 


Catharine de Monte invente, 
4o6 d. 

Circata in dicecesi Constantiensi, 
53g f-h. 


Cirico (Galo, Guilielmus de S..). 

Ciricus , rector ecclesia de Gouy, 
248 h. 

Cirreyo (Dominus de), 752 e. 

Cisé (Rainerius, diaconus de). 

Ciseio (Radulphus de). 

Cison, Cisonio (Johannes, Radulfus de), 

Cisteaux (L’ordre de), 448 h. 

Cisterciensis monachus (Willelmus 
de Fontibus). 

Cisterciensis ordo , 425 a. Ejus institu- 
tio, 178 a. Ejusdem capitulum ge- 
nerale, 202 e. 587 d. 

Cistercii abbas, Romam mari veniens, 
a Frederici II imperatoris fautori- 
bus caplus, 111 ¢. 

Clact (Henri de), 

Claencuria (Aubericus de). 

Claire (Le sire de), 807 f. 

Clameci (Vicecomes de) , 768 f. 816 c. 
V. Gautier. 

Clamorgan ( Robertus). 

Clan (Henri de). 

Claout primus rex Francia christia- 
nus, pater Chiotarii 1, 387 g. Cf. 
Clodoveus. 

Clara (S.) canonizata, 196 e. Aad f. 

Clara, Clare, Clera, Clere (Craconius , 
Dyonisia , Gilebertus , Gracon , Gra- 
conus, Johannes, Lucas, Matheus, 
Petrus, Ricardus de). 

Clara (Comes de), 777 g. 

Clara (Dominus de), patronus eccle- 
siarum Sancte Marie de Bosco 
Aconis, de Fruchemesnil, S. Petri 
de Hosseia, 245 h. 255 k. 256 a. 

Clare Vallis abbas, Romam mari ve- 
niens, a Frederici If imperatoris 
fautoribus captus, 111 ¢. V. Petrus. 

Clarai ( Henri de). 

Clarembaldus Hospes, 646 g. 

Clarembaldus de Monchaalon, seu de 
Monte Chablon, 683 f. 686 c. 693 e. 

Clarembaldus de Vendolio, 646 e. 

Clarembaudi hostisia, 665 d. 

Clarenbout (Robertus). 

Clarevallensis abbas (Stephanus de 
Lixinthonia). Cf. Clara Vallis. 

Clari, Clary (Eustachius, Guifroidus, 
Johannes, Odardus, Petrus, Ro- 
bertus de). 

Clariac 0 

Claricia, Johannis de Housseia uxor, 


or 
3bo Ae 
fe 


(Gaulridus de). 


949 


Clari Montis comes (Radulfus). 

Clari Kivi priorissa, patrona ecclesix 
de Perdita villa, 273 a. 

Claro (Ada, Robertus de S.). 

Claro in Algia (Hugo de S.). 

Claro Becco (Guillelmus, Haimon, 
Robertus de). 

Claro Folio 
de). 

Claro Monte (Petrus, Radulfus de). 

Claromontensis cantor (Hugo de Cha- 
lentone). 

Claromontensis comes, 143 ¢. 193 d. 
802 a. V. Philippus de Francia, 
Robertus de Francia. 

Claromontensis episcopus , 682 d. Cf. 
Clermont (évéque de). 

Clarus de Rothomago, 701 j. 

Clary (Le seigneur de), 823 e. 

Clarri, Cleri (Jehan). 

Clastres (Werricus de). 

Clatot (Robertus de). 

Claudin (l\ogerus). 

Claudus de Byon (Johannes). 

Clauso Fonte (Galterus, Milo de). 

Claustro (Nicholaus de), 

Clavilla (Obertus de). 

Clavus Dominice Passionis, 145 b. 
171 k. Cf. Clou D. J. Christi. 

Claye (Le sire de), 792 a. 

Clecé, Cleci (Radulfus de). 

Clemens papa IV, 174 l. aig b. 
220]. Summus pontifex an. 1264 
electus, 216 h. 340 d. 467 d. 
481 g. Carolo de Francia et ejus 
partibus amicissimus, 24 f. ¢. 
425 j. Ciucem transmarinam a Si- 
mone de Bria pradicari jubet, 
217 j. Cardinalem Othobonum in 
Angliam legatum mitlit, 218  b. 
Ipsius littera ad Alphonsum, co- 
mifem Pictavensem, pro abbatia 
Moissiacensi, 201 c-h. Conventus 
puerorum in monasterio Clunia- 
censi ab eo instilutus, 201 h-202 b. 
Monasterio Beccensi rewdilicando 
providet, 455 e-h. Ludovico IX, 
belli sacri causa, omnium proven- 
tuum decimam per triennium an. 
1267 concedit, 340 j. An. 1268 
morilur, 220 k. 341 a. fod c. g. 
V. Guido Fulcodii. 

Clemens papa V, 191 j. 198 c. 201 b. 
202 g. Cum propinquis suis pene 
benignius agens, 207 a. Bernardum 
de Fargiis, nepotem suam, primo 
ad Rothomagensem, mox vero ad 
Narbonensem sedem evehit, archie- 
piscopatu Rothomagensi A%gidio 
Asselini collato, 347 f£ 351 f) h. 
356 a. 396 k. 427 d. Electio Hen- 
rici de Lucemburgo ab eo confir- 
mata, 347 h. Concilio Viennensi 
an, 1311 praesidet, 427. f. Ordo 
Templi ab eo deletus, constitutio- 
nes Clementine edite, Philippus IV 
et Guillelmus de Nogaretto abso- 
luti, Ceelestinus papa V catalogo 
sanctorum confessorum inscriptus , 
348 a. d. £. Tres cardinales ad Hen- 
ricum VII coronandum Romam 
millit, 198 a. Crucem Parisius an. 
1313 pradicandam curat, 40g b. 
c. Grandem pecunia summam , ne- 
golii Terra sancla nomine, a mo- 
nasterio Beccensi aceipil, hdg k. 
— {bo c. Collegium de Villendrau 
et Uzesta ab eo institutum, 207 a. 
b An. 1514 moritur, 348 h. fog 
{. 427 j.467 g. et n. 1a. Post obi 
tum ejus Sedes Apostolica vacai , 


(Gaufridus, Petrus 





202 c. Obituario ecclesia Ebroicen- 
sis insertus, 46a c. V. Bertrandus 
de Gutto. 

Clemens papa Vi, 227 g. A3a fF. 

Clemens, pater Dionisia, 602 1. 

Clemens, rector ecclesia de Basli, 
263 ¢. 

Clemens, rector ecclesia de Monceaus , 
268 a. 

Clemens , rector ecclesiz de Monifort , 
2ho a. 

Clemens, rector ecclesia de Offredi- 
villa, 249 d. 

Clemens, rector ecclesia de Ponte, 
25g }. 

Clemens (Robertus). 

Clemens, Rothomagensis canonicus, 
358 c. 

Clemens de Rothomago (Magister), 
Johannis pater, 478 h. 

Clemens de Roy, miles, paler Ra- 
dulfi, 679 a. 

Clemens de Senor, seu Synors, 365 c. 
et n. 1. 

Clementia, Caroli Martelli filia, soror 
regis Hungarie, Ludovico X 
nupta, 194 f. Filium posthumum 
paril, 34g b. ec. An. 1328 mortua 
et in ecclesia Minorum Fratrum 
Parisiensium sepulta, 428 d. V. 
Climenche (La royne). 

Clementia Lucratrix, 363 g. 

Clementia, uxor Nicholai de Donjone, 
360 ec. 

Clementine constitutiones in concilio 
Viennensi edit, 348 b. 

Clementis (Odo, Robertus). 

Cler (Féte de S.) et de S. Herneul, 
Ade. 46 c. 

Clera (Guerardus, Johannes de). 

Clerbes (Symon). 

Clere (Adam le). 

Clerceio (Guillelmus de). 

Clere (Gracon, Jehan, Nicholaus de). 
Clere (Le seignor de, les sires de), 
791 e. f. 803 c. 818 j. 821 a. ©. 

Clerebec (Dominus de), 635 a. 

Clert (Mathzus de). 

Clerici (Alveredus). 

Clerici exauctorizati, 545 j. k. 

Clerici chori ecclesia Rothomagensis 
cum intestati defuncti sunt, eorum 
bona ad ecclesiam pertinent, 376 
f-h. 

Clericus (Adam, Robertus). 

Clericus bigamus, 544 a. 

Clericus homicida, 544 k. 

Clericus uxoratus (Robertus de Gons- 
sevilla). 

Clermont (Guiot, Loys de). 

Clermont (Conte de), 795 c. 

Clermont (Evéque de), 789 e. 809 h. 
Cf. Claromontensis episcopus. 

Clersens (Johannes). 

Clervaus (L’abbé de), regi militanti 
carrum debet, 732 a. Cf. Clare 
Vallis. 

Clery (Mathaus de). 

Clete ( Bufleus de). 

Cleuvilla (Heredes de), patroni eccle- 
sie# de Sonmeisnillo, 293 j. 

Cleves (Li contes de), ab Hollandis 
captus, 13 e. 

Clevilla (Petrus de). 

Clicon, Clicone (Guillelmus, Guillel- 
mus juvenis, Guillelmus vetus de). 

Clignet (Guillelmus). 

Clignie (Abbas de), 5a4 b. V. Clunia- 
censis abbas. 

Climenche (La royne), 822 n. 8. V 


Clementia. 


INDEX RERUM ET PERSONARUM. 


Climens de Roy, 656 1. 

Clinchamp (Hugo de). 

Clingnet (Joliannes). 

Clingni (Beumundus de). 

Cliponvilla (Vaquelinus de). 

Cliquetot (Dominus de) , 683 j. 

Clite (Robertus de) 

Clivilla (Guillelmus, Petrus, Radul- 
phus de). 

Clodoaldv (Johannes, Willelmus de 
S.). 

Cid. Francorum rex, Moissia- 
censis monasterii conditor, 209 j. 
k. 210 a. Cf. Claout. 

Clofontene (Galterus de). 

Clokier, Cloqueri, Cloquier (Johannes 
de). 

Closivas Cornuti (Aubertus de). 

Clow D. N. Jesu Christi apud abba- 
tiam S. Dionisii asservatur, 4o e. 
V. Clavus Dominic Passionis. 

Cluiz dominus, 685 c. 

Cluniacensis abbas, 202 a. 211 e. 
Romam mari veniens a Frederici II 
imperatoris fautoribus captus, 
111 c. Cf. Clignie (abbas de). 

Cluniacensis ordo, 201 e. 

Clype ( Monse:qneur de), 820 b. 

Coardan, Coardum (Paganus de). 

Coarvilla (Willelmus de). 

Coaudun (Reginaldus de). 

Cochart (Robertus). 

Cocherel, Cocherellus (Matheus, Teo- 
haldus, Theobaldus de). 

Cocheria (Ricardus de). 

Cocheriau (Mathzus ). 

Cochet (Guillelmus, Petrus, Philippe, 
Theobaldus). 

Coci (Renaldus, Robert, Thomas de). 

Cociaci castellanus, 686 c. — domi- 
nus, 683 c. 

Cociaco (Ingerannus, Renaudus de). 

Cocinig (Ansellus de). 

Coctus (Fulco). 

Cocus (Guido, Radulfus). 

Codrayo (Guillelmus, Johannes de). 

Codreceai (Hugo de). 

Codreio (Gautridus, Guillelmus de). 

Codreta (Aubertus, Guillelmus, Jo- 
hannes de). 

Codreto (Mulier de), 687 m. 

Coe, Coé (Rogo, Th. de, fe). 

Coegni (Aubertus, Johannes, Renal- 
dus, Wiardus de). 

Coelangé (Johannes). 

Coelauge, homo de Buhais, 600 |. 

Ceelestinus papa IV, 113 f. g. 213 e. 
g. 338 f. 

Ceelestinus papa V in summum pon- 
lificem electus, paulo post munus 
abdicat,346b e. 493 c. Sanctorum 
confessorum catalogo a Clemente 
papa V sociatus, 348 f. 

Coesello (Johannes de). 

Coflans (Hugo de). 

Cofolent (Bertrandus de). 

Cognatus (Rogerus). 

Cognelli (Hemericus de). 

Cogoignal (Petrus). 

Co ( Bartholomaus de). 

Coinces (Goerus de). 

Coinlet, {rater Roberti de Sauliéres, 
816 d. 

Cointes (Johannes le). 

Coipel (Johannes). 

Coire (Johannes de). 

Cotronne (Johannes de). 

Coisme (Th. de). 

Coisneres (‘Thomas de). 

Coisneriis (Tomas de). 

Coispel (Amalricus, Amauricus). 








Cokel (Robertus). 
Col de Hart (Gui). 
Colardus de Athiis, 738 f. 

Colardus de Biauvent , 647 j- 

Colardus de Bretigni, 647 f. 

Colardus de Condeto, 738 c. 

Colardus de Estrailies , 680 h. 

Colardus Furnerii, 787 h. 

Colardus de Lyons, 648 c. 

Colardus de Sailly, 738 e. 

Colardus de Vanduille, 740 a. b. 

Colardus de Wavilla, 649 b. 

Colart [de] Douay, 790 c. 

Colart de Mailli, 816 a. 

Colart de Morlaines, crucesignatus, 
733 ¢. 

Coldra (Willelmus de). 

Coldreio (Ansoldus, Rei, Renaldus, 
Willelmus de). 

Coldreio (Mulier de), 692 h. 

Coldreto ( Willelmus de). 

Coldroi (Willelmus de). 

Colduno (Johannes de). 

Coletus de Vallefermont, armiger. 
748 c. 

Colevilla (Eustachius, Thomas de). 

Colevilla (Dominus de), patronus ec- 
clesie de Escreinvilla, 278 b. 

Colier (Robertus, Rogerus). 

Coli Medio (Petrus de). C/- Colle Medio. 

Colin de Aspres, 618 a. 

Colin Baillehache, armiger, 743 c. 

Colin de la Chatre, armiger, 744 a. 

Colin, socer de Bougi, 741 Ef. 

Colinus de S. Audoeno, 746 d. 

Colinus de Becco, pupillus regis, 
280 e. h. 

Colinus de Casteillon, 737 f. 

Colinus le Chat, 688 1. 

Colinus, filius Symonis de Martegneye, 
553 a. 

Colinus Lambert, 375 e. 

Colinus de Parfourru, 552 h. 

Colinus, patronus capella S. Eligii, 
299 ©. 

Colinus de Ronseio, 648 d. 

Colinus de Sae, 550 a. 

Colinus le Tort, 474 g. 

Colinus Trobert, armiger, 757 b. 775 
n. 1. 

Colinus de Tuit, patronus ecclesia cle 
Boschiervilla, 235 h. 

Colinus de Valle, armiger, 747 f. 

Colinus Venator, 647 e. 

Colinus de Veteri Savigniaco, 605 b. 

Coile (Guillelmus de). 

Colle Medio (Petrus de). 

Collevilla (Guillelmus de). 

Colloles (Adam, Petrus juvenis de). 

Collum Argenti (Simon). 

Colomariis (Guido de). 

Colombel (G.). 

Colombes (Johannes de). 

Colombiers (Guillelmus de). 

Colomeda, Colomedes (Petrus de). 

Colomellus (Petrus). 

Colonbeyo (de). V. Columbeio (de). 

Colonces (Hugo, Thomas de). 

Colonciis (Johanna de). 

Coloniensis conventus primus prior, 
ordinis Fratrum Pradicatorum 
(Heinricus ). 

Columba (Johannes de). 

Columba (S.) abbas, 682 h. 

Columbé (Robertus de). 

Columbeio (Nicholaus, Robertus I’ Es- 
tornel, Thomas de). 

Columbensis abbas, patronus eccle- 
siarum 5. Martini de Laica Villa , de 
Montelleto , S. Petri de Gondencort, 
316 g. 3a1 F 323}. 



































































INDEX RERUM ET PERSONARUM. 


Columbeles (Guillelmus de). 

Columbers (Domina de), 612 f. 

Columbus (magister), 359 b. 

Columna, Columpna (Jacobus, Jo- 
hannes , Landulphus, Odo, Petrus, 
Sarra de). 

Columnenses cum Bonifacio VIII dis- 
cordant, 346 e. 

Colunbanus abbas, 580 f. 

Colunces (Hugo, Thomas, Th. de). 

Coluns , 661 j. 

Comblosio, Comblosoi (Archembau- 
dus, Renaldus, Robinus de). 

Comborgn , Comborgne , Comborn ,Com- 
bornio (Gérart, Guichardus, Gui- 
chart de). 

Comborni vicecomes 
submonitus, 730 c. 

Combous (Renerus de). 

Combreto (Bernardus, Hermengar- 
dus de). 

Comes (Johannes). 

Cometa, 216 g. 356 b. 426 h. 

Comfin (Richardus de). 

Comin (Bernardus, Johannes, Ra- 
dulfus, Ricardus). 

Comines (Balduinus de). V. Commines. 

Comitiss@ (Joannes). 

Comiunt (Johannes). 

Commens (Ph. de). 

Commines (Baldoinus pater, Baldoi- 
nus filius de). V. Comines. 

Comminges (Roger de). 

Comminges ( Le conte de), 792 c. 803 e. 

Comminges ( L’évesque de), 812 b. 

Communia (Willelmus de). 

Communie que pedites ad exerci- 
tum mittant, 731 c. 

Communicarius ecclesia Constantien- 
sis, 541 g. 

Communii clerici, vulgo cleres de la 
Commune, Rothomagi, 364 b. 

Comm. Insulz (Rainaldus), 

Compaus (Droco, Odo, Simon de). 

Compendii abbas, 682 h. 722 k. 

Comte (Bartholomeus le). 

Cona (Vicecomes de), 683 e. 

Conanus, comes Britannia, 576 k. 
579 a. 

Conbort (Archembaudus de). 

Conbrai (Gaufridus). 

Conceignicort (Angonus de). 

Conches (Johannes de). 

Conches, Conchis (abbas de), 798 c. 
Patronus ecclesiarum S. Luciani 
de Aquevilla, S. Germani de Heu- 
guevilla, B. Dionisii de Wilers, de 
Warengiervilla, 301 e. 308 g. 
309 h. 310 h. 

Conchis (Guillelmus, Philippus, Ra- 
dulfus, Rogerius, Rogerus de). © 

Conci (Johannes de). 

Concilium Bituricense, 341 g. 407 d. 

Concilium apud Insulam Bonam an. 
1080 celebratum, 330 f. h. 

Concilium Lateranense, 264 g. 

Concilia generalia Lugduni celebrata, 
206 a. 

Concilium Lugduni an. 1245 cele- 
bratum, in quo Fredericus II im- 
perator excommunicatus, 113 f. 
114 c. 430 b. 46g a. 466 d. Aliud 
concilium eadem urbe an. 1274 
celebratum, 341 d. 406 h. Ibi a 
Gregorio papa X de summis ponti- 
ficibus eligendis statutum, 407 c. 

Concilium Parisius celebratum , 145h. 
et n. 4. 146 a. 345 ec. 

Concilium Rome a Gregorio IX con- 
vocatum, 111 ¢. 

Concilium in Senonensi provincia de 


ad exercitum 


Templariis an. 1310 celebratum, 
347 j. 

Concilium Vienne an. 1311  cele- 
bratum, in quo Templarii deleti, 
haze. f. ‘ 

Concilium provinciale de prioratu 
S. Victoris Caletensis in abbatiam 
erecto statuit, 385 e. 

Concordii (S.) reliquie, 406 d. 

Condé (Ricardus , Robertus de). 

Conde de Turlon, 699 c. 

Condeto (Petrus de). 

Condey (Gervasius de). 

Condomiensis conventus Fratrum 
Predicatorum prior, 185 d. 

Condomiensis Pradicator (Frater Ar- 
naldus de Pontiaco). 

Condomii sacrista (Raymundus). 

Conesiabularius, 119 e. V. Consta- 
bularius. 

Conflans , Conflant, Confflanz , Conflent 
(Gilo,G., Hue, Hugo, Radulfus de). 

Confluentio (prior de), Willermus de 
Breethot. 

Connella (Henricus de). 

Connestable (Le) Campania, 807 e. 

Connestables de France, scilicet Giles 
le Brun, Humbert seu Imbert de 
Beaujeu, Raoul de Nesle. V., Con- 
stabularius. 

Connestable (Li), crucesignatus, 733 a. 
et n. 1. 

Connevilla (Ricardus de), 

Conon de Perrefons, 698 n. 13. 

Conradin, 34 a. b. V. Coradin. 

Conradus Imperator, monachus, 578 j. 

Consanguineus , pater Roberti, 506 d. 
V. Robertus. 

Constabularii piscaria et molendina , 
5og h. 

Constabularius Francie#. V. Amau- 
ricius, comes Montis Fortis, Phi- 
lippus, comes de Augo. — Nor- 
manniz. V. Guillelmus vel Willel- 
mus de Humeto. Cf Conestabu- 
larius, Connestable. 

Constabularius de Haya Putei, 514 f. 

Constabularius de Sauceio , patronus 
ecclesie B. Marie de Sauceio, 
264 h. 265 a. 

Constantia abbatissa, obituario Mon- 
tis S. Michaelis inserta, 578 b. 
Constantia que venit de Hispania, 
uxor Ludovici VII, translata, 144 j. 

et n. 4. 

Constantia, uxor Radulfi de Tornaio, 
478 k. 

Constantia, uxor Roberti, Franco- 
rum regis , translata, 144 j 

Constantiense capitulum 4g9 c. j. k. 
500 b. 501 c. d. 505 j. 508 a. h. 
509 f. 510a. 511 a.d. 513 b. h. j. 
516 a. 517 b. 520 b. c. j. 524 j. 
525 e. 527 d. 530 a. bic. df 
531 j. 1. 53a d. 54o k. 1. 541 a. 
Patronus ecclesiarum de Heugue- 
villa et de Vaudrimesnillo, 495 a. 
5o1 e. Percipit partem fructuum 
ecclesiarum de Monthuchon et de 
Nicorps, 4g6 c. e. Constantiensis 
capituli vicarius, 531 k. 

Constantienses episcopi, 226 a. V. 
Constantiensis episcopus. 

Constantiensis archidiaconus. V. Gui- 
do de Vervilla , Johannes Paganelli, 
Constantiis, Costentino (archidia- 
conus de). 

Constantiensis ballivus (Vincentius 
Tancreti). 

Constantiensis canonicus , 495 1. Con- 
stantienses canonici, patroni eccle- 


951 
sie de Agon, 495 b. c. Tres in- 


ter eos decimam lane de ecclesia 
de Trely percipiunt, 496 h. V.Gilo, 
Herveus. 

Constantiensis cantor, 546g. h.552 c. 
V. Guillelmus de Landa. 

Constantiensis communicarius , 541 g. 

Constantiensis decanus, 539 a. f. 
798 b. 

Constantiensis dicecesis presbyteri, 
561 g. h. 

Constantiensis ecclesia, 545 I. 

Constantiensis episcopus , 337 f. 508 
d. 517 a. 518’ g. 519 g. 520 a. 
521 b. 52a d.e. 523 c. 5a4b. ce. 
525 b. k. 526 a. e. 528 j. Sag F 
530 a.c. fh. 541 g. 611.612 a. 
637 j. 682 e. 753 e. 776 f. g. 
798 a. Constantiensis episcopi ca- 
pa, 541 c.—nemora, 543 f.-—gra- 
vamia adversus ballivum Constan- 
tiensem, 543 f. — 544 c. Servi- 
lium militare regi ab eo debitum, 
729 b. Ad exercitum Fuxensem 
submonitus, 735 b. Quot milites 
regi ab eo mittendi, 608 c. 768 f. g. 
Anno 1258 scaccario abest, anno 
1259 adest, 544d. g. Patronus ec- 
clesiarum S. Aigidii, de Amigné, 
de Artenei, de Cambernon, de Cam- 
po Motoso, de Campo Repulso, 
de Canegeio , de Courey, S. Dionisii 
le Vestu, de Ingronia, de Mesnillo 
Osberti, de Monthuchon, de Nod, de 
Nicorps, de Ouvilla, de Soule, de 
Tesseyo, 496 c. d.e. g. 4gg g. k. 
500 a. b.d. 504 j. 505 j. 507 h. k. 
5og f. j. 513 b. Quid juris habeat 
in ecclesia de Villa Dei, 505 e. V. 
Agarus, Algarus sew Augarus, 
Eustachius seu Eustacius de Ro- 
thomago, Gillain, Guillaume de 
Crievecuer, Guillelmus de Tye- 
villa, Hae, Hugo, Johannes de 
Marne, Louis, Robertus de Hari- 
curia, Robertus de Harcort, Vivia- 
nus. Cf. Costanciis (de) , Coustances , 
Coustentin (évéque de). 

Constantiensis prebenda, 517 a.527 f. 

Constantiensis scholasticus. Huic ec- 
clesia de Mesnillo Osberti duas 
garbas reddit, 496 g. 

Constantiis (archidiaconus de) , 541 h. 
V. Constantiensis archidiaconus, 
Costentino (archidiaconus de). 

Constantiis (Radulphus, Ricardus , 
Walterus de). 

Constantini ballivus (Vincentius Tan- 
cré). 

Constantinoble (empereres, emperris de), 
134 h. 443 f. et mn. 11. 445 k. 
4h7 k. V. Baudonin de Courtenay. 

Constantinopolitana imperatrix (Yo- 
landa). 

Constantinopolitani Imperii barones , 
heres, nuntii, 400 a. b. c. 

Constantinopolis , Constantinopolita- 
nus imperator, 112 f. 140h. 163. 
171 h. 195 g. 399 h. V. Baldui- 
nus II. 

Constantinus alter Ludovicus IX dic- 
tus, 172 d. 

Constantinus abbas, obituario Montis 
S. Michaelis insertus, 578 d. 

Constantinus, rector ecclesiw S$. Sup- 
plicit de Charz, 318 b. 

Constantius de Bitot, 621 a. 

Constitutio a, rege, baronibus et 
pralatis Anglia vicissim jurata et 
deleta, 17 e. f. 

Constitutiones Fratrum Predicatorum 





952 


INDEX RERUM ET PERSONARUM. 


a Raimundo de Penna Forti in or- Corceyo (Guillelmus, Johannes , Ri- Cornutus (Galtherus). 


dinem redacte, 181 b. c. 

Conte de Houdamble (Le), 794 g.- 

Conte-Moulins (Hue de). 

Contemoulins (Presbiter de) , ad capel- 
laniam leprosarie Omniuin Sanc- 
torum prasentat, 288 b. 

Conteville (Johannes de). 

Conti (Johannes de). 

Contour ( Estienne Guillaume, Stepha- 
nus). 

Conudion, abbas, Montis S. Michaelis 
obituario insertus, 576 b 

Convenarum comes, 799 g. et n. 5. 
801 h. 

Convenis , Convennis (Johannes, Ro- 
gerus de). 

Convennensis episcopus , 682 f. 

Conversus (Philippus ). 

Convolans pro Conflans (Hugo, Hugo 
filius de). 

Convocations (Listes de), sous le regne 
de Philippe le Long, 806. 

Coongnieres (Ansoldus de) 

Coout (Gillebertus). 

Copelle (Gale de la). 

Copiosa (Summa vocata) , 484 f. 

Cog (Anjorandus de). 

Coquelin (Gillotus). 

Coquerel (Nicholaus, Simon). 

Coquillarins (P.). 

Coquina (Michael de). 

Coquinis (de). V. S. Petri de Coqui- 
nis collegium, 

Coqus, Coquus (Albericus, Guido, 
Henricus, Odo, Petrus, Radulfus). 

Coradi filius (Conradinus). 

Coradin, pro Conrad, pater Conra- 
dini, 30 h. Cf. Conradin, Corradin 
le vieil. 

Coradinus, Conradi filius, a Carolo 
de Francia an. 1268 victus, caplus 
et capite truncatus, 220 e-g. Cf. 
Corradin le jeune. 

Coraili (Petrus, Radulfus). 

Corbaait (Teofania de). 

Corbaart (Petrus de). 

Corbeie abbas, 682 h. 723 e. Cf. 
Corbiensis abbas. 

Corbel (Ascelinus, Robertus, Theo- 
baldus ). 

Corbenois (Robertus). 

Corbert ( Radulfus). 

Corbet (Willelmus). 

Corbi (Jacobus). 

Corbiais (Barons), 806 a. 

Corbie (Johannes, Radulfus de). 

Corbiensis abbas, 722 m. Patronus 
ecclesia de Dampetra, 273 k. Cf. 
Corbeia abbas. 

Corbin (Guillelmus). 

Corbinus de Agnellis, 699 b. Ejus 
feodum, 701 b. 

Corbolii, de Corbolio (Baldoinus, 
Balduinus, Galerannus, Johan- 
Nicholaus, Renaldus, Robertus, 
nes, Sevinus, Terricus ). 

Corbolii prapositi, 673 d. — vice- 
comes, 671 f. 687 e. 

Corbon (Aubri de). 

Corbrogne (Guillelmus de) 

Corcé (Radulphus, Robertus de). 

Corceio (Johannes, Robertus de). 

Corceio (Dominus de), 707 b. 

Corceleétes (Ferricus de). 

Corcella (Vacellinus de). 

Corcelles (Guillelmus de). 

Corcellis (Bartholomexus, Galcherus, 
_— Gauffridus, Robertus 
ae), 


Corcellis (Major de), 648 k. 


cardus de). 

Corchaio (Guillelmus, Nicholaus de). 

Corci, Corciaco (Guillelmus, Ricar- 
dus, Robert, Roberius de). 

Corci (Dominus de). Milites a feodis 
ad eum spectantibus, regi pre- 
standi, 608 f. 

Corcon, Corcons, Corcous (Galterus, 
Girardus, Hugo , Johannes). 

Cordai, Cordaio (Guillelmus de). 

Cordampére (Ada de). 

Corde (Guillelmus de). 

Cordeilon (Abbatissa de). Ei ab eccle- 
sia de Chambernon due garbe 
prestande , 496 c. d. 

Cordele (Gaufvidus). 

Cordeliers. Ludovicus IX ecclesiam 
Parisius eorum gratia construen- 
dam curat, 353 a. 

Cordella (Guillelmus). 

Cordemenche (Ren. de). 

Cordenai (Josbertus de). 

Cordet (Johannes de). 

Cordier (Arnulfus). 

Cordonnier (Waukelinus le). 

Cordouanier (Guillelmus le). 

Cordoun (Petrus de), 

Cordreto (Regnaldus de). 

Cordu (Johannes de). 

Corellus de Bretonneria, 770 n. 12. 

Corentini (S.) abbatisse, Matildis, 
Petronilla. 

Coret (Johannes). 

Corfulor (Guillelmus de). 

Corquilerei, Corguilerio, Corguilleray 
(Adelina, Guido, Johannes, Renal- 
dus, Renerus de). 

Corintone (Guillermus de). 

Corisopitensis episcopus, 682 e. 

Corjon (Gyrardus, Ricardus de). 

Corlandon (Le sieur de), 812 c. 817 ¢. 
822 d. 

Corlibof (Guillelmus de). 

Cormeilles (Theobaldus de). 

Cormeilles (Abbas de), 617 a. 810 d. 
Cf. Cormeliacensis abbas. 

Cormeingnot (Bertrannus de). 

Cormeliacensis , Cormeliensis , de Cor- 
meliis , Cormelliarum , de Cormel- 
lis abbas, 705 c. 715 h. 798 b. 
Patronus ecclesiarum de Noione 
Sicco et de Oberti Mesnillo, 258 b. 
313 j. Cf. Cormeilles (Abbas de). 

Cormeliis (Ricardus de). 

Cormet (Teobaldus de). 

Cornelle (Henry de). 

Cornelun (Regnaudus, Renaldus de). 

Cornet, Cornez (Gilebert, Gileberz, 
Johannes , Mathzus),, 

Cornevilla (Abbas de), patronus.ec- 
clesiarum de Renfrevilla et de Wil- 
lequier, 251 b. 302 j. 

Corneville (Domina de) , 710 j. 

Cornicone (Guillermus de). 

Cornillone (Guillelmus de). 

Cornillot (Radulphus). 

Cornoaille (Hamemart de). 

Cornouille (Evéque de) , 789 e. 

Cornoalle, Cornoualle (Ricardus de). 

Cornocio pro Cornayo (Mathza de). 

Cornouelle (Hagomart de). 

Cornu (Guillelmus le). 

Cornubia comes (Thomas). 

Cornubiensis (Galterus, Guillelmus, 
Johannes). 

Cornuel (P. seignor de). 

Cornuel (Pierre de). 

Cornutus (Magister Albericus cogno- 
mine), Carnotensis  episcopus, 
138 g. 


Corona Domini spinea, 109 h. 145 b. 
161 c. A Ludovico IX acquisita, 
et Parisius in ecclesiam Beate 
Marie solemniter translata, 110 j. 
k. 140). 143¢.—144 a. 163 d.e. 
1724. 338 b. et n. 4. 599 g.—4oofl. 
466 c. et n. 4. 

Corpalai (Teobaldus, Theobaldus, 
Stephanus de). 

Corpaleio (Simon, Stephanus de). 

Corpeins (Philippus de). | 

Corporis Christi festum ab Urbano IV 
institutum, 200 k.—201 a. 

Corpus Dei de Cajarco, 201 b. 

Corradin Cacupuche, scilicet Conrad 
Capece, 38 e. f. g. j. k. 39 b. c. d. 

Corradin le jeune, filius Conradi, ne- 
pos Manfredi, 30 g. h. 32 h. j. 
36 h. j. 37 d.e. h. j. 38 b. c. h. 
Cf. Coradinus, Corradinus , Corrat, 
Courradiin. 

Corradin le viel, frater Manfredi, pa- 
ter Conradini, 23 f. Cf. Coradin. 
Corradinus , Conradi filius, 220 f. Cf. 

Corradin le jeune. 

Corrandus, Frederici II- filius, in 
Apulia et Calabria tyrannizat , 2 14j. 
An. 1259 moritur, 216 d. 

Corrardus, rector ecclesia de Haut- 
villa, 237 b. 

Corrat, 23 f. V. Corradin le jeune. 

Corrat Cacapuce,scilicet Conrad Capece, 
37 j-39 d. V. Corradin Cacapuche. 

Corray (Johannes de). 

Correnoud (Guillelmus de). 

Corroy (Johannes de). 

Corsella (Gaugelinus de). 

Cortanve (Guillelmus de). 

Cort Demenche (Renauz de). 

Corte Har (Nicholaus de). 

Corte Huese (Johannes). 

Corteis (Guillelmus). 

Cortelaire, Cortelaite (Ricardus de). 

Cortenai (Robertus de). 

Cortenaii dominus , 712 g. 

Cortenaio, Cortenay, Courtenay (Guil- 
lelmus, Hugo, Jehan, Johannes, 
Robert, R. de). 

Cortenerru (Eudo de). 

Corteraio, Cortereio (Daniel, Robi- 
nus de). 

Corteri (Milo de). 

Corteriaco (Garinus de). 

Corteric[o] (Mylo de). 

Corteyo (Petrus de). 

Cortiaco (Aubertus de). 

Cortinaio (Petrus de). 

Cortiniaco (Catherina de). 

Cortisigneio (Omundus de). 

Cortomer (Dominus de), 737 g. et 
n. 36. 

Cortonne (Johannes de). 

Cortriaco (Milo de). 

Cosances (Eustachius , Manasser de). 

Cosanciis (Guarmondus de). V. Cos- 
sancilis. 

Cosdremoret (Rogerus de). 

Cosdun, Cosduno (Johannes de). 

Cosin (Albericus). 

Cosma (Prior de S.), 520 j. k. 1. 

Cossanciis (Heredes de), 660 1. V. 
Cosanciis. 

Costanciis (Episcopus de), 693 j. V. 
Constantiensis.episcopus. 

Coste (Gaulridus). 

Costentino (Archidiaconus de) , 541 h. 
V. Constantiis (archidiaconus de}, 
Constantiensis archidiaconus. 

Costentinoble (L’emperere de) , 60 f. g. 
V. Balduinus II. 











Costez (Hugo). 

Costura (Goherius de). 

Costuriére (Johanna Ia). 

Cotentin (Julien de Kabourc, archidiacre 
de). 

Cotenvilla 
de). 

Cotevrart (Gauffridus , Petronilla, Ra- 
dulfus , Stephanus). 

Cotures (Guillelmus de). 

Couarvilla (W. de). 

Coubez (Johannes). 

Couchy (Le seigneur de), et frater 
ejus, 820 d. 

Couci (Guillaume de). 

Couci (Le sire de), 12 b. 15 f. g. 16e. 
808 f. 818 a. V. Coussy, Enguerren, 
Thomas. 

Couciaco (Ingerrannus de). 

Coudr{aio] (Dominus de), 637 d. 

Coudreio (Bartholomeus de). 

Coudreto (Guillelmus, Reginaldus 
de). 

Coudreyo (Renaudus de). 

Coudroe (Johannes de). 

Couet (G. de). 

Couez (Domina), 755 c. 

Couloigne (Les III roys de), 24 b. c. 

Coumendal (Fulco de). 

Courancaigues (Otho de Monte Alto, 
dominus de) V. Courraucaques. 

~ Courance (J. de). 

Courceio (Guillelmus de). 

Cou[r]cella (Rogerus de). 

Courcelles, Courcheles, 
(Jehan, Jehen de). 

Courcellis (Galcellinus de). 

Courcieé (Richart de). 

Courée (Guillelmus). 

Courquillel (Hugo de). 

Courlandon (Le seignor de), 804 b. 

Couroie (Guilleimus). 

Couronne (La). Corona Christi in ab- 
batia S. Dionisii asservata, 4o e. 
Couronne (La solempnité de la), 52 

h. j. 

Coumee despines de Nostre Seigneur 
(La), 66 f. 
Courradiin, 34 a. V. Corradin le jeune. 
Courraucaques (Otho de Montaust 

de). V. Courancaigues. 

Court (Berthelemy, Pipernel, Thomas 
de la). 

Court du roy (Ceulx de la), 71 j. 

Court Ferrant (Ernol de). 

Court Guillerai (Guido de). 

Court de Marcouville (Ricart de la). 

Courteillon (Guillaume de). 

Courtenay, Courtenoy (Catherine, Jean, 
Robertus de). 

Cous de Montregnaut (Li), clericus, 
744 b. 

Cousin (Guillelmus). 

Coussy (Jehanne de). 

Coussy (Sire de), 445 j. 446 h. V. 
Couci. 

Coustances (Evéque de) , 789 e. Eccle- 
siz B. Maria de Escoiis dedicande 
adest, 378 c. V. Hue, Johan, Louys, 
Robert, Constantienses episcopi , 
Constantiensis episcopus, Coustentin 
(U'évéque de). 

Coustances (Le doyen et le chupistre 
de), 810 g. 

Coustentin (L’évesque de), 810 g. V. 
Coustances. 

Coutremoret (Guillelmus). 

Couvert (Guillelmus de). 

Couvre (Domina de la), 762 e. 

Coveinz (Domina de). Servicium mi- 
litare regi ab ea debitum, 773 e. 


Rembaudus 


(Jodoinus, 


Courchelles 


TOME XXIIl. 


INDEX RERUM ET PERSONARUM. 


Covercle (Matheus). 

Coxray (Johannes de). 

Coyneres (Guillelmus de). 

Coz (Le Moinne des). 

Cozaut (Le seiqneur de), 816 f. 

Cracaii, Craceii dominus, Cracay (Le 
seigneur de) , 683 b. j. 727 £. 730 b. 
799 d. 807 g. 813 g 

Craceio (Petrus, Stephanus, domi- 
nus de). 

Craconius de Clera, 801 b. 

Craiques (Guillelmus de). 

Cramailles, Crameilles (Le Borgne, 
Le Borne de). 

Cramailles (Le seiqneur de), 815 g. 

Craman (Henri de). 

Cramoel, Cramoelo (Johannes de). 

Cramois ( Hilesent de). 

Cramoisi (Johannes de). 

Craon (Amaurri, Ysabella de). 

Craon (Le seignor de), 789 c. 802 d. 
808 b. 

Cras (Johannes, N. le). 

Crasmesnil (Dominus de), patronus 
ecclesia de Crasmesnil, 276 c. 

Crasmesnillo (Johannes de). 

Crasquesne (Nicholaus de). 

Crassi, Crassus (Bartholomaus, Guil- 
lelmus , Hugo, Robertus, Thomas, 
Willelmus). 

Crasso Mesnillo (Lucas de). 

Crasvilla (de), archidiaconus, patro- 
nus ecclesia ejusdem loci, 5a1 a. 

Creart (Guillelmus de). 

Creceilles (Guillelmus de). 

Crecel (Le viconte de), 812 a. 

Créche (Galterus, Herveus de la). 

Creci (Gauchiers de). 

Credo des apostres (Le), g1 ¢. 

Credone (Amalricus de). 

Credonii dominus, 789 a. 

Credonio (Mauricius de). 

Crekevilla, Crequevilla 
de). 

Cremanvilla (Hugo de). 

Cremer (Hugo de). 

Crem... (Hugo de). 

Crene (Galerannus de). 

Crenellis (Philippus de). 

Crennes (Gervasius de). 

Creon (Amalricus, Amaurri de). 

Crep (lRicardus le). 

Crepicordio (Eremburgis, Girardus, 
Guillelma , Juliana, Martinus, Mat- 
theus de). 

Crepigni (Radulfus de). 

Crepin , Crespin( Guillaume, Guillaume 
lainzné, G., Jehan). 

Crepud (Robertus de). 

Crequetot (Jordanus de). 

Crequi (Balduinus de). 

Crequiboto (Johannes de). 

Crequy (Monseigqneur de), 820 e. Cf. 
Creskt. 

Cresaque (Le seigneur de), 819 h. 

Crescente Villa (Robertus de). 

Cresec (W. de). 

Creski (Le seigneur de), 818 b. Cf. 
Crequy. 

Crespi, Crespiaco (Guido, Philippus 
de). 

Crespin, Crespini, Crespins , Crespinus, 
Crispin, Crispinus , Crispini (Guil- 
laume, Guillelmus, Guillermus, 
G., Jocelinus , Johannes, Ricardus, 
Willelmus). 

Cressi, Cressiaco, Cressie (Hugo, Jo- 
hannes, Peirres , Rogiers de). 

Cressonessart (Drogo, Theobaldus, W. 
de). 

Creste (Ricardus) 


(Robertus 








953 


Crestien (Martinus). 

Crestien Sauvd, maritus Eremburgis, 
593 c. 

Crestiens (Les), 73 j. k. 74 a. g 75}. 
76 d. 83 j. 

Crestienté (La sainte), 99 d. 

Cretons (Hugo). 

Creuli, Creulleio, Creulli, Creully 
(Radulphus, Raou, Raoul de). 

Creuly (Le sire de), 821 f. 

Crevan (Albericus de). 

Crevecoir, Crevecor, Crevecort, Creve- 
cuer, Crevecuier, Crevecuir, Creve- 
quer, Crievecuer (Guillaume , Hugo, 
Ingerannus, Jsabel, Johannes, Ma- 
thus). 

Crevecuer (seiqneur de), Jehan de 
Neelle. 

Crevilla (Radulphus de). 

Criel (Jehanne de). 

Crienciis (Dionisius, Johannes, Pe- 
trus de). 

Crievecuer (De), V. Crevecoir. 

Crih (Guillelmus de). 

Crike (Johannes de Ia). 

Criolensis (Goscelinus). 

Criptis (Johannes de). 

Criquebeuf, Criqueboto, Criquebuc 
(Johannes, Odé de). 

Criquebue (Dominus de), patronus 
ecclesia ejusdem villa, 290 h. 

Criquetot (Johannes le Gras de). 

Crisperiis (Petrus de). 

Crispin, Crispini, Crispinus. V. Cres- 
pin. 

Crispini (S.) Magni abbas, 682 h. 

Crispiniaco (Jacobus de). 

Crispino (Ricardus de). 

Crispinus de Orfino, 689 h. 

Cristianus de Fonte, capellanus, 
373 f. 

Cristun (Petrus de). 

Croboy (Radulphus de). 

Croc (Guillelmus, Hugo, Ricardus). 

Crocello (Vicecomes de), 824 c. 

Crocus (Johannes). 

Croer (Hugo de). 

Croi (Adam, Oliverus, Petrus de). 

Croileio, Croileyo, Croili, Croilleyo, 
Croillie, Croilly (Gislebertus, Ra- 
dulfus, Raoul, Ricardus, Richar- 
dus de). 

Croili (Le seigneur de), 795 g. Croi- 
liaci dominus, 684 g. 

Croilon (Adelina de). 

Croimara, Croismara (Droco, Guil- 
lelmus, Willeluwus de). 

Crois (La vraie), 66 f. 

Crois aourée (Le vendredi de la) , 67 k. 

Croisiliis (Robinus de). 

Croisilles, Croissiles (Aalardus, Jo- 
hannes, Renaldus, Ricardus, Ro- 
bertus de). 

Croisselles (Johannes de). 

Croisseron (Robertus de). 

Croissilles (Dominus de), miles bane- 
rius a rege Navarre ad exercitum 
Fuxensem missus, 768 d. 

Crolandiz abbas (Goisfredus). 

Croleii dominus , 620 j. V. Croileio. 

Croley, Croleyo, Croloy (Radulphus 
de). 

Cropiz (Robertus de). 

Cropus (Robertus de). 

Croquoyson (Godardus, Henricus , Jo- 
hannes de). 

Crés (Guido). 

Crosez ( Auberis). 

Crossiaco (Galterus de). 

Croste (Ricardus de). 


Crot (Johannes). 


120 


954 


Crota (Guillelmus de). 

Crotes (Maria de). 

Crouciaco (Odo de). 

Crovilla (Albinus de). 

Crozilles (Johannes de). 

Cruce (Albericus, abbas de). 

Cruce (Aeledis, domina de). 

Cruce (Guillelmus de S.). 

Cruce (Henricus, Matildis, Ogerius 
de). 

Crucesignati, 205 b. c. 213 d. e. 
4od a. 5441-545 a. V. Crux. 

Cruche (Johannes). 

Crucifixorum , sew S. Crucis ordo in 
concilio Lugdunensi an. 1274 in- 
terdictus, 406 h. 

Crucis (S.) fratres Parisius veniunt, 
215 d. 

Crucis S. Leufredi abbas, 798 b. Pa- 
tronus ecclesiarum de Besiu, S. 
Dionisii de Bruel, S. Sulplicii de 
Sailliaco, 312 f. 320 f. 3a1 b. V. 
Galterius , Gaufridus, Guillelmus de 
Aguerneio, Guillelmus d’Aupegart, 
Guillelmus Rachine, Guillelmus 
Semaisnon, Henricus , Johannes de 
Mortuo Mari, Johannes de Sau- 
ceyo, Odilo, Petras de Hestreyo, 
Petrus Religatoris, Radulfus, Ri- 
cardus, Silvester. 

Crucis S. Leufredi dominus (Guillel- 
mus de Mellento). 

Crucoliis (Dominus de), 801 b. 

Crueriis (Rei, Gaufridus de). 

Crues, Cruies, Cruis (Ranulfus, Re- 
naudus de). 

Cruptis (Guillelmus de). 

Crusclio (Dominus de), 823 f. 

Crusol (Le sieur de), 811 d, 

Crusoliis (Dominus de), 802 b. 

Crusolio (Dominus de), 814 e. 

Crutis (Lucas de). 

Crux dominica, 164 a. 171 b. 172 d. 
A Ludovico IX acquisita, in Fran- 
ciam allata et in capella regalis 
Palatii collocata, 140 j. 163 e. 
171 k. Ejus fragmentum in eccle- 
sia S. Caterinw de Monte reper- 
tum, 306 c. Crucis signaculum, 
17 b. c. 177 f. Assumptum a Lu- 
dovico VIII, 168 b. A Ludovico 1X , 
155 g. h. Quanta in reverentia 
Ludovicus IX id habuerit, 164 a. 

Crux predicata, 214 b. foo h. j. 
4o5 d. 407 j. 408 a. 4og b. c. 

Crux rubea in sole an. 1244, 571 f. 

Cucleio (Isabellis de). 

Cuegnoles (Matheus de). 

Cugry (Thomas de). 

Cuichevit (Guillelmus). 

Cuiciaco (Adam de). 

Cuisanz (Robertus). 

Cuisi (Gilo de). 

Cuisiaco (Milo de). 

Culan, Culant, Culent, Cullunt (Le 
seigneur de), 683 j. 790 d. 791 h. 
807 g. 809 f. g. 813 g. 821 a. 

Culant, Culent, Cullent (Jehan, Ke- 
naudus de). 

Culi Putridi (Guillelmus). 

Culleio (Simon de). 

Cullis (Johannes de). 

Cultura (Philippus de). 

Cuminges (Le comte de), 808 b. 

Canbles (Mathus de). 

Cungnicres (Radulfus de). 

Cupin (Heres de), 705 n. 25. 

Curceio , Curcie (Ricardus, Robertus, 
Th., Willelmus de). 

Curceliis, Curcellis (Robertus de). 

Caret (Grigore, Robertus de). 


Curciaci juxta Falesiam dominus, 
684 b. 

Curciaco (Robertus de). 

Curcillis (Richardus de). 

Caré (Rogerus de). 

Curia (Johannes, Radulphus, Nor- 
mant de). 

Curia Guillerai (Guido de). 

Curia pape, Curia romana, 146 a. 
149 c. 151 h. 181 h. 182 a. b. 

Curia regis, 166 h. 

Curta fides (Osbertus). 

Curte (Richardus de). 

Curtiaco (Petrus de). 

Curtineto (Johannes, Petrus, Rober- 
tus de). 

Curtiniaco (Petrus, Robertus de). 

Curto Loco (Hugo de). 

Cusances (Henri de). 

Cusiaco (Petrus de). 

Cusseio (Petrus de). 

Cuvercles (Mathzus). 

Cuveres (Rogerius de). 

Cuvergnon, Cuvergon (Nicholaus de). 

Caves (Johannes, Ricardus, Robertus 
de). 

Cymonte (Hato de S.). 

Cypri regni bailivus, 119 e. 

Cypri et Jerusalem barones, 122 h. 

Cypri regina comilatum Campanie 
aliaque feoda Ludovico 1X vendit, 
676 f-h et n. 4. 

Cypri rex crucesignatus, 117 g- 

Cyreseyo (Jacobus de). 

Cyriaco, Cyrico (Milesendis , tembert 
de S.). 

Cyrus, 172 ¢. 

Cysseio (Guill., Willelmus de). 

Cysterciensis ordo, 163 a. 170 j. 


D 


Dagoberti I filius, Ludovicus sew me- 
lius Clodovicus II, 144 j. 

Dagonne (Agnes). V. Dogone. 

Daimbertus de Horci, 688 h. 

Dairs (Fulco). 

Daivilla (Dominus de), patronus ec- 
clesie de Amoncheio, 262 k. 1. 

Dalbolio (Petrus de). V. Dauboio. 

Dalegre (Dominus de), 802 b. et n. 4. 

Dalfin (Monsieur) , 806 d. 

Dalfin, —_ (J., Robert). 

Damasins (Roberz). 

Damberon (Gersendis de). 

Damiata capitaneus, 120 a. 

Dammartin ( Le conte de), 798 f. 802 f. 
V. Domni Martini comes, Jehan. 

Dammartin (Ceux qui tiennent le bail 
de la conté de), 819 b. 821 g. 

Damno Martino (Comes de), 744 e. 

Damperre en Estenois, Dampierre, 
Dampierre en Etenois(Le seiqneur de), 
788 c. 790 h. 803 g. 812 d. 817 
c. 822 d. 

Dampetra , Dampierre (Guillaume , 
Guido, Guy, Isabeau, Jehan de). V. 
Danpetra. 

Dandifer (Johannes). 

Danebolt, Danebout ( Anguerranus, 
Engerannus, Enguerran, Henge- 
rannus). 

Danemais , Danemois , Danemosio ( Au- 
bertus, Baldoinus, Guido de). 

Daneri (Petrus). 

Danés (Hugo le) 

Danevenvilla (Petrus de). 

Daneys (Eustachius /e). 

Danfront (Henricus de) 


INDEX RERUM ET PERSONARUM. 


Dangi (Robertus de). 

Dangu, Danguto (Dominus de) , 
312 e. 789 a. V. Guillelmus Cris- 
pini. 

Danguto (Domina de) , 312 k. 751 a. 
Ad ecclesiam B. Marie de Noiers 
presentat, 308 c. 

Daniel de Corteraio , 685 g. 

Danjon , Danjonio (Petrus de). 

Danois (Johannes). 

Danorum rex (Ericus IV). 

Danpetra ( Robertus de). V. Dampetra. 

Danponte (Petrus de). 

Danten (Robertus). 

Danvel (Radulfus). 

Danvilia (Dominus de), patronus ec- 
clesie de Folenniaco, 260 e. 

Dardes, Dardees, Dardeis (Almauri- 
cus, Amauricyus, Guillelmus, Regi 
naldus, Robertus de). 

Dargies, Dargis (Simon, Symon de). 

Darion (Johannes ). 

Dastim, Dastin (Fulco). 

Dasucquit (Petrus). 

Daubi (Bartholomeus). 

Dauboio, Daubolio (Radulphus, Ro- 
gerus de). V. Dalbolio. 

Daubra (Gaufridus de). 

Daubuef (Dominus de), patronus ec- 
clesie S. Martini de Daubuef, 
310 k. 

Daucenvilla (Matheus de). 

Dauci (Castellanus de), 685 g.etn.1. 

Dauci ( Prepositus de) 685 g. 

Dauzola (Johannes). 

Davenescort (Ansoldus de), 

Davenescort (Major de), 657 a. 

David Anglici relicta (Richeldis). 

David, Judazorum rex, 21 k.61 f. 
171}. 

David. miles, ad ecclesiam de Sancta 
Margareta prasentat, 281 h. 

David, rector ecclesia Beata Ma- 
riz de Valle Engojart, 319 a. 

David (Stephanus ). 

Davy (Johannes , Nicolaus). 

Dayn (Philippus /e). 

Debitum, vulgo la Debite, a parro- 
chiis dicecesis Rothomagensis ec- 
clesie Rothomagensi solvendum, 
330 e. et n. 1. 

Decanus (Guillermus, Simon). 

Decimez belli sacri causa collecte , 
340 j. — 341 a. d. e. 342 h. 345 
d. 400 j. 405 e. 460 b. 

Decollationis S$. Johannis Baptiste 
dies, 142 g. 

Decretales quedam cum glossis mo- 
nasterio Beccensi legate, 460 c. 
Decretales a Raimundo de Penna Forti 

compilate, 180 f. 

Decretalium sextus liber a Boni- 
facio VIII ad studia missus, 346 d. 
Monasterio Beccensi legatus, 460 
d. et n. 3. 

Dedicatio ecclesia S. Dionysii, 144 g. 
et n. 3. 

Deffans (Le seiqneur dou) , 816 c. 

Degener (Simon). 

Deimbertus de Gillfers] , Ggo 1. 

Deimbertus de Longa Aqua, 691: c. 

Deimbertus de Mureor, 690 e. 

Deimbertus de Villa Episcopi, 6gom 

Deinbertus de Chamlouex , 661 |. 

Deloge (Girardis de). 

Dembertus de Navoi, 720 f. 

Denemois (Guido de). 

Denis , Denis Aryopagite (Benoit , mon- 
seigneur, le martyr) , ho d. g. 5g c.d. 
89 d. 

Denis ( L’abbé de S.), ho ©. 88k. By a 








822 a. — (La baniere de S.), 4o d. 
77 k. V. Dionisii (S.) abbas. 

Denisa, puella de Tiliolo, 600 a. Cf. 
Dionisia. 

Denise de Bogi, 741 f. 

Denisi (Jehan de). 

Dent de fer (Johannes). 

Dentem (Gaufridus, Haisia ad). 

Denys (Gauffridus). 

Denyse (Baron Saint), 126 h. 127 b. 

Deodatus Baras, Barax, 730 c. 
783 b. 

Deodatus de Caslucio, filius Ber- 
nardi de Olargio, 782 k. 815 b. 
824 b. 

Deodatus, rector ecclesia de Sausetot, 
303 k. 

Deportatio, id est redditus primi anni 
beneficiorum vacantium, 455 g. 

Deppa (Ricardus de). 

Desertinis (Guillelmus de). 

Deserto (Durandus, prior de). 

Deserto (Guillelmus, Johannes de). 

Desquisé (Belotus le). 

Desiderio (Dominus de §.), 802 a. 

Desiderius (S.), martyr et episcopus 
Lingonensis. Ejus reliquia: et fes- 
tum, 397 b. c. 

Despencier, Despensier (Guillelmus , 
Phelippus le). Cf. Dispensarius. 

Despenser (Le), 618 b. 

Devin (Laurentius le). 

Dibler (Nicolaus). 

Diciaco (Eustachius de). 

Didier (Le seignor de S.), 794 e. 

Dido, Carthaginis conditrix, Africe 
regina, 48 a. b. 

Didonne (Gifardus de). 

Diensis conventus Fratrum Predica- 
torum prior, 186 f. 

Dieppa (Robertus de). 

Diflinitores capituli generalis Pra-di- 
catorum, 185 b. 

Dil (Willelmus). 

Dinan, Dinant (Jacobus, Oliverius, 
Oliverus, Rollant, Roulant de). 
Dinanti dominus (Ricardus Mares- 

callus). _ 

Dinen (Gervaise, dame de). 

Dionisia de Clara, 417 b. 

Dionisia damoniaca, 592 j. k. 

Dionysia devota B. Thome Heliz, 
563 b. c. 

Dionisia, filia Clementis, 602 1. 

Dionisia, patrona ecclesie S. Salva- 
toris de Humeto, 509 g. 

Dionisia de Peitevilla, 615 j. 

Dionisia, puella de Tiliolo, 59g 1. Cf: 
Denisa. 

Dionisia, relicta Ricardi senescalli 
Augi, ad ecclesiam de Berengier- 
villa presentat, 264 d. 

Dionisia de Solengio, 487 d. 

Dionisia, uxor Nicolai Ferrum, 603 c. 

Dionisia, uxor Simeonis, 620 j. 

Dionisius (B.), 175 f 723 d. Ejus 
festum, 144 e. 

Dionisii (S.) abbas, 682 g. 694 d. 
696 a. b. 744 d. Patronus eccle- 
siarum de Berneval, S. Martini 
de Bleges , S. Martini de Cormeliis, 
S. Supplicii de Charz, S. Clari su- 
per Etham, S. Maria de Monte 
Girel, S. Martini in Campania, 
S. Martini de Monte Jovis, S. Sup- 
plicii de Sagiaco , 265 b. c. 317 b. k. 
318 b. 319 d. 322 g. 323 g. De 
patronatu ecclesie de Freellis cum 
archiepiscopo Rothomagensi con- 
tendit, 274 h. j. Ad ecclesiam 
S. Andree de Boissiaco presentat, 


INDEX RERUM ET PERSONARUM. 


316 f. V. Adam, Aigidius de Pon- 
tisara, Guillelmus de Macouris, 
Henricus Malet, Matheus Vindo- 
cinensis, Odo Clemens, Petrus de 
Autolio, Reginaldus Giffart, Ro- 
bertus, Sugerius, Yvo. 

Dionysii (S.) ecclesia cantores, V. 
Guillelmus , Thomas. 

Dionisii (S.) in Francia prior (A°gi- 
dius de Pontisara). 

Dionysii (S.) prior, 145b. V. Nicolaus. 

Dionisio (Adam, Branche, Gauffri- 
dus, Gauterus, Guillelmus, Henri- 
cus, Hugo Johannes, Mathias, 
Nicholaus, Odo, Petrus, P., Ra- 
dulphus, Renaudus, Ricardus deS.) 

Dionisius, 721 d. 

Dionisius abbas , obituario monasterii 
Crucis S. Leufredi insertus, 478 e. 

Dionisius de Bello Fuissello, rector 
S. Paterni, 583 b. 

Dionisius Beneiton, Cenomanensis 
episcopus, 486 a. et n. 4. 

Dionisius Boschi, 762 e. 

Dionisius de Crienciis, 554 e. 

Dionisius de Euleboef, 746 a. 

Dionisius Garin, Guarini, miles, 
737 c. 799 k. 

Dionisius de Gilli, de Gilliaco, 688 j. 
6go £. 692 a. 

Dionisius , dominus de Holloteria, pa- 
tronusecclesi ejusdem loci, 240 k. 

Dionisius de Oillebuef, miles, ad exer- 
citum regis ab Henrico de Fere- 
riis missus, 771 h. et n. 21. 

Dionisius, persona ecclesia Sanctex 
Marie de Maudestor, 319 f. 

Dionisius, rector ecclesie de Ansere- 
villa, 288 j. 

Dionisius , rector portionis ecclesia de 
Colunces, 503 a. 

Dionisius , rector 
gnevilla, 237 1. 

Dionisius, rector ecclesia S. Dionisii 
de Monsteruel, 321 d. 

Dionisius, rector portionis ecclesia: 
S. Georgii de Nigelli Humo,515b. 

Dionisius, rector ecclesia de Rubeo 
Monasterio, 237 a. 

Dionisius de Ruilliaco, 717 d. 

Discon (Petrus). 

Disié, Disier (Le seigneur de Saint-), 
817 b. d. 822 c.e. 823 d. 

Dispensarius , Dispensator (Galterus, 
Guillelmus). 

Dispensator, 644 k. 

Diva (Guillelmus de). 

Dive (Simon de). 

Divione (Petrus de). 

Divionensis abbas (Philippus). 

Divite Burgo (Petrus, Robertus de). 

Doardus de Gillfer]s, 6go 1. 

Doart (Guillaume). 

Dobé (Gaufridus). 

Doctrinal (Le), opus Alexandri de 
Villa Dei, 353 d. et n. 1. 

Dodelina , 36a j. 

Dodin (Renoldus). 

Do¢ (Dominus de), 685 a. 

Doe ( Durandus). 

Doede de Quieviler, 656 k. 

Doelez (Milo de). 

Doey (Guido de). 

Dognes (Jehan). 

Dogone (Agnes). 

Doi (Guido de). 

Doillet (Johannes de). 

Doilon (Hugo). : 

Doitis (fualenus de). 

Doito (Ranulfus de). 

Dojone (Radulfus de). 


ecclesia de Ma- 





Dol | Evéque de), 789 e. 

Dol (Johannes de). 

Doleinvilla (Henricus de). 

Dolensis episcopus, 374 c. 682 f. 
V. Johannes , Johannes Mahé, Rol- 
landus, Theobaldus. 

Dolensis (Johannes). 

Dolis (Odo de). 

Dolo (Johannes de). 

Domecf (Thomas de). 


‘Domibus (Johannes de). 


Domicellus (Johannes, Petrus). 

Dominici (Guillelmus). 

Dominicus (S.), 108 h. 182 c. E Ca- 
laroga villa oriundus, 183 b. Mo- 
nasterium Prulianum et monaste- 
rium Sancti Agnetis Bononie ab 
eo fundata, 183 b. c. 188 k. Pri- 
mus prior S. Romani Tolosani, 
184 f. Pradicatores fratres ab eo 
Parisius et Lemovicas missi, 187 g. 
189 c. AGregorio papa IX canoni- 
zalus, 111 g. h. 179 g. Corpus ejus 
apud Bononiam translatum, 108 k. 
Ejus translationis festum, 189 a. 
B. Dominici sorores in monasterio 
S. Matthwi Rothomagensis collo- 
cal#, 171 a. 

Domna Petra (Guido de). 

Domni Martini, Domno Martino (de), 
comes, 269 c. 325 f. et n. 4. 
327 c. 682 k. 759 g. V. Matheus 
de Tria, Philippus de Francia. Cy. 
Dompni, Donni Martini comes, 
Donmartin (Le cuens de). 

Domnofrontis en Passois comes, (Phi- 
lippus de Francia). 

Domno Martino (Johannes de). 

Domno Martino (Milites de), 693 h. 

Domo Maagis (Nicholaus de). 

Dompierre (Isabeau de). 

Dompierre (Le seigneur de), 444 e. et 
n. 7 et 8. V. Jean de Flandre. 

Dompni Martini comes, 682 k. V. 
Domni Martini. 

Domus Dei. V. in Indice geographico 
Barbarus Fluvius, Barbefluctus, 
Briona, Castrum Vire , Charcio (ca- 
pella de), Constantiensis, Haia 
Paenel, S. Laudus , Magdalena Ro- 
thomagensis, Pontisarensis, Ver- 
non, Vetolium. 

Domus Dei de Novo Castro prior ad 
ecclesiam de Menovalle presentat, 
271 b. V. Novum Castrum. 

Domus Dei Parisiensis ,1 50h. A Ludo- 
vico 1X ampliata et ditior facta, 170k. 

Dona de Breutepont, 479 h. 

Donestanvilla (Guillelmus , Walterius 
de). 

Dongeone (Ferricus de). 

Donjon, Donjone, Donjonio, Donjon 
no (Garnerus, Gaufridus, Guido, 
Heflredus, Johannes, Lucas, Ni- 
colaus, Petrus, Robertus de). 

Donmaart, Donmart (Renerus de). 

Donmartin (Le cuens de), crucesigna- 
tus, 733 b et n. 4. Cf Domni 
Martini comes. 

Donnes (Guillelmus). 

Donnestanville (Petrus de). 

Donnichevilla ( Beatriz de). 

Donni Martini comes. Quot milites 
ad exercitum Fuxensem an. 1272 
ab eo missi, 768 a et n. 1. Cf. 
Domni Martini comes. 

Donno Martino (Canonici de), Pra- 
monstratensis ordinis , ecclesiam S. 
Supplicii de Saraincort deserviunt, 
jaz d. 

Donoaldus episcopus, 4ar d. 


120. 


956 

Donoaldus, episcopus Aletensis et 
monachus, 579 k. 

Donoallonus, abbas, obituario Mon- 
tis S. Michaelis insertus, 580 c. 

Donvilla (Guiotus de). 

Donzenec (Dominus de), 800 f. 

Donzeneto (Dominus de), 801 g. 

Doon (Oliverus de). 

Dopra (Gaufridus de). 

Dordano (Garsilfius], Herbertus de). 

Doré (Guillelmus, Johannes). 

Dorin (Galterus , Gille, Girardus , Ret). 

Dormella (Ansellus de). 

Dormellis (Gilo de). 

Dormiens (Johannes). 

Dors (Balduinus de). 

Dosonvilla (Johannes, Menardus de). 

Douart (Guillelmus). 

Douay (Colart de). 

Doublel (Henricus). 

Doucelle ( Le seiqnor de), 790 f. 79) d. 

Doucellis (Guill., Guillelmus de). 

Doud (André, Gieffroy de). 

Douens (Albious, Petrus, P. de). 

Doullié (Guillelmus le). 

Doun Bardof, 698 g. 

Dourdain (Guillelmus). 

Douvilla (Guillelmus de). 

Douvrendel (Henricus). 

Doy (Mathwus de). 

Draco (Galterus, Robertus). 

Draco de Drumare, 745 e. f. 

Drago de Trublevilla, canonicus Ro- 
thomagensis , apud Sanctam Fidem 
de Longa Villa sepultus et in ne- 
crologio ejusdem prioratus inser- 
tus, 437 1-438 aetn. 5. V. Droco. 

Drainlicort (Gilo de). 

Draulincort (Germondus de). 

Dreue Britant seu Britaut, 66g k. 790 
h. 803 g et n. 36. 

Dreues de Mellow le juene, 804 a. V. 
Droco de Melloto. 

Dreues, frere de monseigneur de Mer- 
court, 820 d. 

Dreues (Monsieur de), 802 e. 

Dreues (R., Robert de). 

Dreues, Dreux (Comte de), 448 a. c. 
795 c. 807 a. b-d. 810 a. 81g b. 
Sar d. Cf. Drocensis comes. 

Dreux (Jeanne comtesse de). V. Isabelle 
de Melun , Jeanne , Johanna d’ Ariois. 

Dreux (Mademoiselle de), vicecomiii 
Toarciensi,, comiti Drocensi, nupta , 
GAS c. d. 

Dreve de Traynel, 797 d. 

Driew d’Arneville, 615 n. 1. 

Droardus de Irion, 75g b. 

Droardus de Vilers, 654 c. 

Drocenois (Gardro ). 

Drocensis (Gadro, Godro, Guillel- 
mus, Symonus). 

Drocensis comes, 727 e. 744 e. 802 b. 
In Cypro epidemia absumptus, 
117 j. Ad ecclesiam de Engles- 
quevilla presentat, 295 h. Quot 
milites ab eo ad exercitum Fuxen- 
sem an. 1272 adducti, 767 c-768 
a. V. Dreues, Robertus. 

Drocensis et Brene comes, 682 k. 

Drocensis comitissa, ad exercitum 
submonita, 725 d. 

Drocho, prior S. Audoeni Rothoma- 
gensis, 380 g. 

Drocis (Johannes de). 

Droco (Bartholomeus). 

Droco, 654 h. V. Dreues de Mellou. 

Droco de Ablegiis, canonicus Ebroi- 
censis, 465 a. 

Droco de Atrio, 670 g. h. 

Droco Britaudus , 669 k. 7qoh. 803 g. 


INDEX RERUM ET PERSONARUM. 


Droco Basain de Seran, de Basein, 
713 fet n. 14. 

Droco de Bello Loco, domicellus, 
633 e. 

Droco de Bolonia, 657 m. 658 b. 

Droco de Compaus , 68g b. 

Droco de Croismara, rector ecclesiz 
de S. Vincentio, 276 b. 

Droco, armiger, dominus de Erne- 
villa et patronus ecclesia ejusdem 
loci, 247 d. 

Droco de Farciaus, 750 b. 

Droco de Foleinvilla, 717 

Droco de Gricort, 653 j. 

Droco de Hanches, 623 n. 

Droco de Lardiéres, 675 f. 

Droco de Lintot, 746 b. 

Droco, miles, dominus de Liniot, pa- 
tronus ecclesia ejusdem loci ,285 k. 

Droco de Lyés, domicellus, 633 e. 

Droco de Melloto, 683 j- 729 b. 
727 a. V. Dreues de Mellou. 

Droco de Melloto, pater, 686 j. 

Droco de Meri, 675 h. 

Droco de Moi, de Moy, 640 c. 675 j. 
687 h. 693 d. 

Droco Monachus, 688 b. 692 c. 

Droco de Montingniaco, 687 h. 

Droco, patronus ecclesie de Hyflre- 
villa, 233 k. I. 

Droco de Pratellis, miles, 753 c. 

Droco, rector ecclesie S. Petri de 
Brevolio, 314 e. 

Droco de Rogenhem, 747 2. 

Droco de Roya, 461 h. 

Droco de Savigniaco. Ejus terra, 
673 c. Cf Drogo de Savigni. 

Droco de Sorenc, 746 d. f. 

Droco Tonnoiarius. Ejus filius , 679 b. 

Droco de 'Treublevilla, rector eccle- 
sie de Bovilla, 251 j. 

Droco de Trublevilla, 283 c. 368 g. 
Persona ecclesia de Angiervilla, 
279 k. 

Droco de Trubievilla junior, canonicus 
Rothomagensis, 360 d. V. Drago. 

Droco de Tranquoi, 658 b. 

Droco de Villers, 653 k. 

Droe de Chanlle, pére de Roberz de 
Chanlle, 656 e. 

Drogo, abbas, 4:8 e. : 

Drogo, abbas, obituario Montis S. 
Michaelis insertus, 580 ce. 

Drogo, abbas, necrologio monasterii 
Uticensis insertus, 485 d. 

Drogo, abbas  Ulterioris 
451 h. 

Drogo de Abelencort, 652 b. c. 

Drogo Bufe, 632 d. 

Drogo de Cressonessart, 718 b. 

Drogo de Savigni. Ejus terra, 674 f. 
Cf. Droco de Savigniaco. 

Drogo, thelonearius Belvacensis, 
657 g. 

Droseyo, Drosoio (Johannes, Tho- 
mas de). 

Droud de Moy, 65g d. 

Drumara , Drumare (Draco, Johannes 
de). 

Drumare (Dominus de), 635 c. 

Druseto (Richardus de). 

Duaco (Odo de). 

Dubra ( Rohais de). 

Due (Johannes, Renerus le). 

Duca de Morgnevalle, 651 n. 1. 

Duchardi (Radulphus ). 

Duchastel (Aubert de Chairaneie , 
Chayranete , seiqneur de). 

Duclaro (Johannes, Radulphus de). 

Ductu (Nicholaus, Ricardus , Thomas 
de). 


Portus, 





Ductu Arturi (Juliana, Michael, Ro- 
bert de). 

Dudo (Magister), Ludovici IX medi- 
cus, sancli regis meritis sanatus, 
69 h. k. 165 e.f g. 

Duea de Morgnevalle, 651 ¢ el n. 1. 

Duella a Ludovico IX prohibita , 68 c. 
d. 164 ce. d. 543 e. 

Duellum in curia abbatis Gemmeti- 
censis, 399 c.—g. Apud Gisor- 
tium, 407 e? 

Duello (Guillelmus de). 

Duen de Fieffes, 820 f. 

Dues (Galterus). 

Duesa (Jacobus ). 

Dugneio (Willelmus de). 

Dugni, Duigniaco (Odo de). 

Duison (Ferricus, Ursio de). 

Duisset (Thomas de). 

Dulcis de Pratis, armiger, 761 g. 

Dumeliensis, seu melius Dunelmensis 
episcopus (Hugo). 

Dumo (Johannes, Lucas, Radulfus, 
Robertus, Symon de). 

Dunelmo (W. de). 

Dang (Johannes de). 

Duni, de Duno (Petrus, Radulphus, 
Ricardus, Stephanus). 

Duobus Amantibus (Prior de), pa- 
tronus ecclesiarum de Berrevilla, 
B. Maria de Ogeri Villa, B. Marie 
de Ande, 296 h. 309 c. d. Ab eo 
pendet ecclesia de Galardi Bosco, 
313 h. 

Durade, 616 f. 

Duradeu, 715 1. 

Durandi (P.) 

Durandus, abbas, 418 b. h. 

Durandus, abbas, 580 k. 58:1 d. 

Durandus, abbas Troardi, 484 je 
n. 16. 485 h et n. 14. 

Durandus, capellanus leprosarie de 
Hericuria, 295 a. 

Durandus Dod. Ejus filius, 592 d. 

Durandus Durade, 706 a. b. 714 m. 

Durandus de Estrei, 643 c. da. 

Durandus Féré, 702 j. 

Durandus, molendinarius, 36g j. 

Durandus de Pinu, 636 e. f. 

Durandus, prior de Deserto, 473 e 
et n. 5. 

Durandus, rector ecclesie de Herde- 
lei, 277 k. 

Durandus, rector ecclesi# de Magne- 
villa, 277 h. 

Durandus, rector ecclesia de Piris, 
246 h. 

Durandus, rector ecclesia de Tygier- 
villa, 311 bh. 

Durandus de Toto, Theophaniz pa- 
ter, 564 f. 

Durant (Robertus). 

Duras (La duchesse de), Roberto Atre 
batensi nupta, 448 b. 

Durdi (Guimundus, Johannes). 

Dare (Johannes ). 

Daredent (Ricardus). 

Darel (Gautridus}. 

Durescu (Guillelmus, Robertus, Wil- 
lelmus ). 

Duret (Guillot, Richardus). 

Dare teste (Renaldus). 

Darfort, Duro Forti (Bertran, Ber- 
trandus de). 

Duri (Renerus de). 

Duro Forti (Augerius, Bertrandus , 
Bonafossus, Guillelmus, Guiller- 
mus, Radulphus de). 

Daxé, Duxeio (Eudo, Guillelmus 
de). 


Dyonisius, V. Dionisius. 







































































INDEX RERUM ET PERSONARUM. 


E 


Eadmundus de Anglia, Eduardi | 
regis frater, Henrico IIL mortuo, 
in Angliam redit, 222 c. 

Eadmundus, archiepiscopus Cantua- 
riensis, an. 1247 canonizatus, 
4oo k. Apud Pontigniacum sepul- 
tus, 4o1 a. Cf. Edamundus, Ed- 
mundus, Edumundus. 

Eailnensis episcopus, 682 f. 

Ebalus, frater Renaldi, 646 j. 

Ebera (Johannes de). 

Eboracensis archidiaconus, 359 n. 11. 
366 n. 5. V. Sanson. 

Eboracensis archiepiscopus (Tosti - 
nus). 

Ebrardus de Boleia, 669 k. 1. 

Ebrardus de Chevriaco, 689 e. 

Ebrardus d’Escorci, 669 f. 

Ebrardus Moret, 666 h. 

Ebriaci castellanus, 683 j. 

Ebroice civilatis episcopatus Gaufri- 
do Faé collatus, 459 g. h. 

Ebroicenses preposili, 717 c. 

Ebroicensi (Guillelmus de). 

Ebroicensis archidiaconus. V. Auge- 
rus, Hubertus, Johannes Adam, 
Osbertus, Radulfus de Ceire seu de 
Chierres, Ricardus Comin, Rober- 
tus de Roya, Rogerius de Brionia, 
Willelmus de Pavelli. 

Ebroicensis canonicus. V. Bartholo- 
meus Cadoc, Bartholomeus de 
Calemandrana, Droco de Ablegiis, 
Franciscus de Anagnia, Gaufridus 
de Carnoto, Johannes Pescheveron, 
Johannes Privé, Matheus de Per- 
tico, Petrus de Lemovicis, Radul- 
phus de Haricuria, Sebastianus de 
Agnania, Toscanus. 

Ebroicensis, Ebroicarum comes, 
618 b. 642 j. 698 h. Patronus ec- 
clesia de Wasquel, 242 |. Ejus ter- 
ra in Kaleto, 708 e. V. Ludovicus 
de Francia, Simon, Wiilelmus. 

Ebroicensis comitissa (Heloisa, Mar- 
garetha). 

Ebroicensis decanus. V. Bartholomzus 
de Roberti Curia, Gerardus de 
Alba Marla, Guillelmus de Gau- 
giaco, Osbertus, Radulphus de 
Roia, Radulphus de Spedona, Ri- 
cardus de Fiscanno, Robertus de 
Aviron, Rotrodus. 

Ebroicensis decanus et capitulum 
797 f. 

Ebroicensis episcopus, 682 e. 698 g. 


726 e. 749 c.g. 797 g. Cf. Adam 


de Insula, Agidius, Audoenus, 
Balduinus , Garinus, Gauffridus de 
Barecio seu melius de Barro, Gil- 
lebertus, Hugo, Johannes de Au- 
bergenvilla, Johannes de Prato, 
Johannes, Lucas, Mathzeus de Es- 
sartis, Nicolans de Autolio, Pejrus 
de Aurio, Philippus de Cathorco 
seu de Chuourses, Radulphus del 
Buc, de Chevry, de Chierres seu de 
Cierre, kadulphus Grosparmi seu 
de Piris, Ricardus, Robertus de 
Roya, Rotrodus , Willelmus. 

Ebroicensis monasterii abbatissa et 
moniales, 798 d. 

Ebroicensis pcenitentiarius (Eusta- 
chius de Nealpha). 

Ebroicensis 5. Taurini abbas (Guil- 
lermus V. Taurini (abbas S.). 

Ebroicis (Gillebertus , Johanna, Fran- 
cie regina , Mathzus, Philippus de). 


Ebroinus de Carrolio seu de Karrolio, 
667 h. 668 ce. 

Ebronio (Ascelina, Margarita de). 

Ebrulfi (S.) abbas, 637 b. 694 c. 
710 c. 716 a. 753 g etn. 17. Pa- 
tronus ecclesiarum de Auffay, de 
Barnau, §. Dionisii juxta Altifa- 
gum, de Estouvi, de Huglevilla, 
S. Jodoci de Pagnes, S. Nicholai 
de Capella, de Parco, 257 f. g. 
298 d. 299c. 301 a.3a2h.5o3f.g. 
Ad ecclesiam S. Dionysii de Noion 
presentat, 308 g. V. Evrodi (S.) 
abbas. 

Ebrulfi (S.) Uticensis abbas. V. Gari- 
nus, Gauffridus de Gyrouart , Gaus- 
fredus, Guillelmus de Monte Pin- 
chon, Herbertus, Manerius, Ni- 
cholaus de Ductu, Nicholaus de 
Novo Mercato, Nicolaus de Monte 
Cardonis, Nicholaus de Villaribus , 
Osbernus , Radulphus Grente , Ra- 
ginaldus , Ricardus de Corjon, Ri- 
cardus Tiescelin, Robertus de Gren- 
temesnil, Rogerius , Rogerus de Sel- 
monvilla, Sello, Thomas de Ductu. 

Ebrulfi (S.) Uticensis monasterii fun- 
datores, V. Guillelmus, Geroii fi- 
lius, Hugo de Grentemesnil, comes 
Leicestrie. 

Ebrulfi (S.) monachia Petronilla , Lei- 
cestria comilissa, dilecti, 486 a. b. 

Ebrulfo (Johannes de S.). 

Ebula (Bertrandus de). 

Ebullus, abbas, obituario monasterii 
Montis S. Michaelis insertus ,57g a. 

Ebulphi, Ebursi (S.) abbas. V. F- 
brulfi (S.) abbas. 

Ecclesia (Giletus de), 

Ecclesia Ludovici IX gratia gaudet, 
170 e-h. Ejus solemnitates, 169 f. 
— libertates, 152 k. 

Ecclesia patrimonialis spoliata, 203 j. 

Ecclesia Romana cum Frederico If 
imperatore discordat, 213 d. 

Ecclesiasticum, Ecclesiasticus, 139 e. 
140 e. 

Eclipsis sew Eclypsis lune, 216 b. et 
n. 3. 343 d. 407 a. 482 f. — solis, 
195 c. 347 j. 466 g. 467 g. etn. g. 

Ecri (Girardus de). 

Edamundus , Edmundus (S.), archie- 
piscopus Cantuariensis, 116 e. — 
117 c. Apud Pontiniacum re- 
quiescit, 215 c. Cf. Eadmundus. 

Edis, uxor Ricardi de Thera, 550 h. 

Edmundus de Cherney, miles, Ni- 
cholai frater, 478 a. 

Edoardus. V. Edouardus. 

Edouard, Edouart, regis Angliz filius , 
postea Eduardus I, 83 t. — 84 f. 
98 f. g. gg c. V. Edouardus, Ho- 
doualt. 

Edouard, Edouart II, Anglia rex. V. 
Eduardus II. 

Edouardus, Eduardus’, Edwardus de 
Anglia, Henrici Ill, Anglorum 
regis filius primogenitus, rex ipse 
sub nomine Eduardi I, 17 h. j. 
18 a.-e. 83 f. 84 f. 86 g. 98 fg. 
h. 99 c. 221 k. 222 c, An. 1264 a 
Simone de Monteforti captus, 142 g. 
216 j.340 b. Ecustodia evadit, 217 
b. Castrum de Kenilworth oceupat, 
218 a. b. et n. 3. Londoniam ob- 
sidet, 218 e. Simonemque de Mon- 
teforti et Henricum, filium ejus 
apud Evesham an 1265 vincit et 
oceidit, 197 a. b. 340 d. fod F. 
An 1269 Parisius venit, et se ad 
bellum sacrum profecturum polli- 


957 


cetur, 220 h. 221 a. An. 1270 in 
Africam venit, 221 e. k. Ex 
Oriente redit, patre mortuo, eique 
an. 1272 succedit, 222 c. 341 c. 
4o6 g. 482 a. Cum Philippo IV, 
Francia rege, discordat, mox vero 
ad pacem cogitur, 194 c. 345 k. 
483 b. 493 a. b. An. 1307 meritur, 
194 b. 347 £. Cf. Houdardus. 

Eduardus I, Anglia rex, an. 1307 
patri suo succedit, et an. sequenti 
Isabellam de Francia uxorem ducit, 
1g3 f. g. 194 b. 347 g. etn. 4. 
351 j. An. 1313 crucem suscipit, 
festisque adest propter collatam 
filiis Philippi IV militiam celebra- 
lis, 348 d. f. 354 £. 4og b. c. d. 
Propter Vasconiam cum rege Fran- 
civ an. 1324 bellum gerit, 484 a. 
An. 1327 ab uxore et filio captus 
et occisus, 350 a. 

Eduardus III, capto sed adhuc vi- 
vente patre, an. 1327 in regem as- 
sumptus, 350 a. b. et n. 1. Regno 
Francie exclusus, 352 d. 

Eduensis episcopus, 682 d. 

Edumundus (B.), archiepiscopus 
Cantuariensis, 116 a. V. Eadmun- 
dus. 

Eduualdus abbas, necrologio Uti- 
censis monasterii insertus, 484 f. 

Effreto (Hugo de), 

Egidii (S.) comes, Raimundus VII. 

Egidius de Boteville, 794 g. 

Egidius de Grivelles, armiger, 761 h. 

Egqlentier (Johannes de 1’), 

Eglies, Egliis, Eglis (Paganus, Phi- 
lippe, Philippus de). 

Eglise (Les sacremens de I’), 81 ©. 

Egrenuelio (Petrus de). 

Egrevilla (Domina de), 688 f. 

Egrini (Johannes). 

Eholarnus abbas, obituario monasle- 
rii Montis S. Michaelis insertus , 
578 e. 

Eincuria terra (Oliverus de). 

Fir (Ricardus le). 

Eisneval (Le sieur d’), 810 b. 

Elbrufhii (S.) abbas, 737 f. V. E- 
brulfi (S.) abbas. 

Eleazarus, 163 j. 

Elesdes (Robertus d’). 

Eletes (Ricardus d’). 

Eleuthere (Saint), S. Dionisii socius , 
5g c. 

Elias de Brivia (Frater), Castrensium 
Fratrum Pradicatorum supprior, 
185 c. 

Elias Haquere, 640 k. 

Elias de Longolio, 641 j. 

Elias de Mesnil, 640 b. 

Elieasis episcopus (Guillelaus). 

Eligius (S.), 589 h. Ejus festum, 
369 h. 379 e. 4o1 b. Ejus trans 
latio, 405 b. 

Eligii (S.) morbus, 157 k. 589 g. 
5go e. g. 592 e. k. 597 c. d. 
602 1. 

Elisabeth, Elisabetha (S.), Ungaria 
regis filia, a Gregorio IX canoni- 
zata, 111th. 398 e. 

Elisabeth de Broocort, 654 c. 

Elisabeth (Domina), 688 f. 

Elisabeth Hannoniensis, LudoviciVIIi, 
Francorum regis, mater, 178 b. 

Elisabeth de Insula, 6go0 c. 

Elisabeth Nigra, 691 a. 

Elisabeth de Servon, 662 c. 

Elisabeth, soror Ludovici IX, in 
Longi Campi monasterio an, 1270 
moritur, 171 b. 





958 


Elisabeth de Turre, 691 a. 

Elisabeth, uxor Milonis, 670 b. 

Elisabeth, uxor Ricardi I[de Vernone, 
554 n. 2. 555 e. 

Elizabeth. V. Elisabeth. 

Elleboto (J. de) 

Ellebuef (Robertus de). 

Ellie (Johannes). 

Elpion (Girardus d’). 

Elucue, uxor de Herding , 475 4. 

Elveredus, miles, 471 e. 

Eylas, 721 h. 

Emant (Hugo, Milo de). 

Emanuel imperator, scilicet Manuel 
Comnene, 113 a. etn. 1. 

Emaudus de Hyspania, 799 n. 5. 

Emauricus de Meulento, miles, 750 a. 
V. Amauricus ). 

Emblechat (Robertus). 

Emelandus, rector ecclesia S. Quin- 
tini de Valle Modesii, 319 b. 

Emelina de Aciaco, 670 f. 

Emelina de Baiocis, 421 b. 

Emelina Bourdon, 475 e. 

Emelina de Bretescha, 475 c. 

Emelina de Bruelio, 624 g. 

Emelina de Caneio, Galteri de Ca- 
neio mater, 433 c. 

Emelina, filia Roberti de Longa Villa, 
435 0. 

Emelina de Genoli, 66g f. 1. 

Emelina de Liencort, 651 m. 

Emelina la Mellesse, 661 a. 

Emelina de Minciaco, 66g 1. 

Emengarda, domina de Mesnillo Ha- 
queto, 434 d. 

Emericus de Huchon, 776 k. 

Emlardus de Selinghen, miles, 787 c. 
et n. 4. 

Emma, 471 ¢. 

Emma abbatissa, necrologio monas- 
terii Uticensis inserta, 485 d. 

Emma de Audovilla, 550 j. 

Emma de Barevilla, 556 a. 

Emma, Bartholomei Fergant uxor, 
369 e. 

Emma la Cate, 359 c. et n. 5. 

Emma comitissa, obituario monaste- 
rii Montis S. Michaelis inserta , 
581 d. 

Emma dicta la Galarde, 565 c. 

Emma de S. Georgio, 546 h. 

Emma de Grimovilla, patrona eccle- 
sie de Grimovilla, 497 j. 

Emma dicta la Hardie, 544 b. 

Emma de Loviers, 36g j. 

Emma de Marcé, uxor Ricardi le 
Crep, ob merita sanctorum Savi- 
gniacensium sanata , 590 1.m-59g1 a. 

Emma Martini, 367 e. 

Emma Segar, 472 e. 

Emma, G. thesaurarii mater, 36g j. 

Emma, uxor Galteri de Orguel, 360 e. 

Emma, uxor Gaufridi dicti d’Helye, 
566 a. b. . 

Emma, uxor Hervei Mercatoris de 
Lachon, 58g |. 

Emma, uxor Johannis de S. Candido, 
366 d. 

Emma, uxor Radulphi Parvi , 565 d. 

Emma, uxor Ricardi de Montegny, 
368 f. 

Emma, uxor Stephani Tyart, 369 b. 

Emma , vicecomitissa Rothomagensis 
366 fF. 

Emmelina de Bosco Maheart, 488 a. 

Emmelina de Baleincurt, 719 k. 

Emmelina de Carvila, 452 d. 

Emmelina, filia Petri, 368 j. 

Emmelina de Sauceio - 74g b. 

Emmelina, uxor Nicolai Galteri. 602 b. 


Emmelot, filia Ricardi de Valle d’Oer, 
600 g. h. 

Emmenjardis de Guiri, 360 j. 

Emmeno abbas, obituario monasterii 
Montis S. Michaelis insertus , 578 k. 

Emmeta, uxor Robini de la Serée, 
597 |. 

Emon, senescallusde Karrofio, 668 d. 

Emonons de Terralio, homo ligius, 
668 g. 

Empereres , Emperris de Constantinoble. 
V. Constantinoble. 

Emundi (Gislebertus). 

Enardus, abbas Lirensis, 470 d. 

Evardi mater (Aelina). 

Enchra (Otho de). 

Encre (Eustachius de). 

Eneval (Le seigneur de), 795 e. f. 

Enfernat, Enfernet (Henricus, Renau- 
dus de I’). 

Engelot (Matheus). 

Engelrandus de Marinhé, suspensus. 
d69 c. Cf. Engerrant, Engerren de 
Marigny, Engueren de Marreyny, 
Enguerrand , Enguerrannus de Ma- 
rignt. 

Engenout Souflet, 642 d. Cf. Enquenout. 

Engeramus de Port, 6g f. 

Engeramus de Spineto, 649 a. 

Engeramus de Veace, 699 b. c. 

Engerannus d’Anebou ad ecclesiam S. 
Martini de Boolei presentat, 314 
c.et n. 3. Cf. Engeranus Danebou, 
Enguerran Danebout. Hengerannus. 

Engerannus de Baiocis, monasterii 
S. Michaelis in Cornubia socius, 
573 a. 

Engeranus, rector ecclesie de Cli- 
villa, 284 c. 

Engerrannus de Henovilla, 629 f. 

Engerrannus de Monteniaco, 639 j. 

Engerrannous, rector ecclesia S. Petri 
de Monteigniaco, 315 b. 

Engerrannus de Triagnel. Ejus feo- 
dum, 629 k. 

Engerrannus de Vauchié, 633 g. 

Engerannus de Villariis, 764 n. 5. 
774 4. 779). 

Engerrannus de Villers, miles, 758 e. 

Engerrant de Marigny Palatium Pa- 
risius an. 1313 wdilicat, 427 f. ¢. 
Cf. Engelrandus de Marinhé, En- 
guerrannus de Marigni. 

Engerranus Danebout, 614k. Cf. En- 
gerannus d’Anebou. 

Engerranus de Hommet, 619 m. 

Engerranus de Humeto, 609 k. 

Engerranus de Mineres, 614 h. 

Engerranz de Bove, 656 d. 

Engerren de Maregny. V. Enguerran- 
nus. 

Engest (Aubertus d’). 

Engeugier de Varrevilla, 611 ©. 

Engleterre (Edouard 11, roy d’). 

Engleure (Le seignor d’). 791 h. 

Englici (Guillelmus). 

Engolesme ( L’évesque d’), 811 b. 

Engolesmensis, Engolisme comes, 
683 a. V. Hugo. 

Engougerus de Bohony, 694 g. 

Engrevilla (Guillelmus de). 

Enguemarus de S. Bova, patronus 
portionis ecclesia de Maneriis, 
274g. 

Enguemarus, rector portionis eccle- 
sia de Maneriis, 274 f. 

Enguenout Sofflet, 708 d. Cf. Enge- 
noul. 

Engueran de Couchi, 815 f. Cf. En- 
querren. 

Evguerandus de Espineto, 700 h. 

























































INDEX RERUM ET PERSONARUM. 


Enguerandus de Portu, 699 h. 

Enguerandus de Vaceyo, vavassor, 
701 b 

Engueranus de Limogiis, 
750 f. 

Engueren de Marregny, 224 k. Cf. En- 
guerrannus. 

Enguerraldus de Vilaribus, miles, 
patronus ecclesia de Asnebec , 503 f. 

Enguerran d'Aufreville , 806 b. 

Enguerran Danebout, 615.1. V. An- 
gerannus d'Anebou. 

Enguerrand de Marigny, comes Longa: 
Ville. V. Enguerrannus. 

Enguerrandus de Villiers, miles, 
550 g. et n. 4. 

Enguerrannus de Belnaio, miles, 
433 1. 434 a. 

Enguerrannus, Enguerrant de Mari- 
gni, Marigny, Marregny, Marri- 
gniaco,in regno gubernando Phi- 
lippi IV socius, ecclesie B. Marie 
Escoiensis conditor, in patibulo Pa 
risiensi apud Montem Falconis sus- 
pensus 223 d. 225 d-f. 351 k. 1. 
Regnum gubernat et Palatium re- 
gium denuo condit, 354 f-g. 4og 
g-k. 427 h.j. 483 e. Cf. Engelran- 
dus, Engerrant, Engerren, Engue- 
ren, Enguerrand. 

Enguerranus de Villaribus, miles, 
736 e. h— 737. 

Enguerren de Couci, 15 g. 16 a. g. Cf. 
Engueran. 

Enguevilla (Guillelmus de). 

Enjoran de Laleu, armiger, 743 c. 
763 n. 1. 

Enna, uxor Alexandri de Vauvilla , 
se ob merita B. Thome Heliz sa 
nalam esse testatur, 563 j. kh. et 
n. 3 

Ennebaut ( Robertus d’). 

Ennequin (Baudoyn d’). 

Ennés, uxor Guillelmi de Vernone, 
548 a. 

Enveisié (Rogerius I’). 

Envremou (Prior de), patronus eccle 
siarum B. Marie de Envremou, de 
Hebouvilla, B. Laurencii Parvi, S. 
Quintini, 264 f. g. h. 265 e. Cf. 
Ewermou. 

Eou (Comes de) consecrationi Radulf- 
phi Grosparmi, Ebroicensis epi- 
scopi, adest, 467 b. et n. 4.V. Augi 
comes. 

Epinay (Hugo de I’). 

Epiphania, 136 h. 

Episcopi in Ludovici IX consilium 
vocali, 170 g. 

Eppe (Le seigneur d’), 820 d. 

Eraclius de Monte Lauro, 676 c. d. e. 

Erardus abbas, 421 e. 

Erart d’Arcies, 791 d. 796 b. 804 a. 

Erart de Montmorenci, Montmorencie , 
798 h. 802 g. 

Erart, seignor de Nantuil, armiger, 

6 f. 

Erart de Niri? 816 c. 

Erart, Erat de Valeri, seu de Valleri, 
32 b.c. 54a. Cf. Herart de Valeri 

Eraudus de Meyses, miles, 781 a. 

Erbone (Gilo de). 

Erceio (Guillelmus de). 

Erchaltay, Tartarorum princeps, ad 
Ludovicum IX inCypro hiemantem 
litteras et nuncios mittit, 117 j. 
—118¢. 

Erchembaldi de Borbona filia ( Maria). 

Erchembaudus miles, 578 e. 

Erery (Loys de). 

Eremboldus abbas, obituario monas- 


miles, 








INDEX RERUM ET PERSONARUM. 


terii Montis S. Michaelis insertus , 
577 ©. 

Eremburgis de Baigniax, 693 b. 
Eremburgis de Crepicordio, 476 f. 
Eremburgis, uxor Crestien Sauvé , de- 

moniaca, 593 c. 

Eremburgis de Vilers, 691 m. 

Erengarvilla (Johannes, Nicholaa, 
Th. de). 

Erengneio (Willelmus de). 

Erenis (Willelmus de). 

Erguenceio (Thomas de). ; 
Ericus IV, rex Danorum, an. 1250 
a fratre suo Abel occisus, 196 c. 

Erleia (Johannes de). 

Ermangast de Pertuis (Damoiselle), 

742 f. 

Ermanvilla (Robertus de). 

Erma Villa (Domina de), 691 a. 

Ermelandi (S.) prior, 512 h. 

Ermelando (Johannes, Robertus de 

S.). 

Ermengardfis} de Solerio, 669 a. 
Ermengardis Tison, vidua, 594 b. 
Ermengars, 655 f. g. 

Ermengeot (Wiillelmus ). 

Ermenget (Guillelmus , Philippus). 
Erménie (Roy d’). V. Arméne. 
Ermenolvilla (Gaufridus, Mathaus 

de). 

Ermenris Nés, 656 k. 

Ermensendis de Blaretei{n] , 690 c. 
Ermignac (Le conte d’), 803 e. 
Ermine de Beignevilla feodum, 664 g. 

*Ernaldus, 46: a. 

Ernaldus, abbas Lirensis , 473 c. 
Ernaldus de Manle, 616 }j. 

Ernaldus miles, 475 d. 

Ernaudus le Botoillier, Ernaudus Bu- 
ticularius, 687 k. 692 a. 762 g. 
Cf. Ernaut, Ernoldus. 

Ernaudus de Cantu Lupi, canonicus 
Rothomagensis, 374 1. 

Ernaudus de Torvilla, 710 a. 

Ernausart (Galterus , Godefridus , Pe- 
trus, Renaldus de). 

Ernaut le Bouteiller (Les enfants de 
feu), 744 b. Cf. Ernaudus. 

Erneis, pater Roberti, 684 e. 

Ernencuria (Symon de). 

Ernencuria Sicca (Symon de). 
Ernesius, pater Roberti, 619 k. 
Ernol de Courtferrant (Monseigneur) , 

43 b. ec. 

Ernol, filius Johannis Coelangé, 602 
a. 

Ernol le Vanier, 601 j. 

Ernoldus le Boutellier, 761 h. Cf. Er- 

naudus. 

Ernols de Landevoisin, 656 g. 

Ernulfus abbas, 480 a. 

Ernulfus Avenel, 474 e. 

Ernulfus de Viridario, 666 a. 

Erphasthus, abbas Lirensis, 472 d. 

Erpion (Gerardus, Girardus de). 
Erqueinviler (Gilo d’). 

Erquen (Herpin d’). 

Erqueri (Ansoldus, Herpin d’). 

Erra (Guillelmus, Johannes). 
Ervannia (Johannes de). 

Escafredi (Bernardus). 

Escales (Gaufridus , Symon de). 
Escametot (Osbertus d’). 

Escaquellon (Bournevilla, Guillelmus , 

heres de). 

Escaquelon (Guillelmus d’). 
Escardainvilla (Guillelmus, Reginal- 

dus de}. 

Eschalaz, Escharaz (Renaudus, Ro- 
bertus). 

Escharbot (Ricardus). 


Eschasciere (Agnes I’). 

Escheriarum dominus , 683 g. 

Escheroon (Hugo de). 

Eschevart de Prallé, 791 g. Cf. Eschi- 
vart de Prullier. 

Eschillosiis (Adam, Milo, Robertus, 
Tecelinus de). 

Eschivart de Pruilly, de Prallier, 791 
d. 804 f. g. Cf. Eschevart de Prullé. 

Esclippes ( Arnulphus de). 

Esclonde (Heres de) , 643 g. 

Escohies (Guillelmus de). 

Esconfelant (Bertrandus d’). 

Escorcheille (Guillelmus, Joslanus). 

Escorcheveille, Escorchevielle, Escor- 
cheville (Ricardus, Richart). 

Escorci (Ebrardus, Galterus d’). 

Escornay (Le sieur d’), 812 b. 

Escot (Jehan, Raoul I’). 

Escotignies (Galterus de). 

Escoutart (Johannes d’). 

Escoz (Petrus, Robertus de). 

Escraene, Escrenes, Escreniis (Gari- 
nus, Guillelmus, W. d’). Cf. Es- 
crones. 

Escri (Girardus, Radulfus d’). 

Escriaci dominus, 683 f. 

Escrignolles (Guillelmus d’). 

Escripigni (Petrus de). 

Escripture (L’), 82 ¢. 

Escrones (Garinus de). Cf. Escraenes. 

Escuroel (Guillelmus). 

Esdras, 219 g. 

Esledes ( Robertus d’). 

Esmaleviila (Guillelmus, Robertus, 
Willelmus de). 

Esmalevilla (Dominus de) , patronus 
ecclesia ejusdem loci, 278 f. 

Esmauricus de Hayssi. Servicium mi- 
litare ab co regi debitum, 729 c. 

Esmer (Jehannot de S.). 

Esnancourt, Esnencourt (Petrus). 

Esnevarz (Le seigneur d’), 821. 

Esnouf (Ricardus). 

Espaeres (Simon de). 

Espagieres (Gilo de). 

Espagne (Charles d’). 

Espaeres (Galterus de). 

Espaigne (Le roy d’), 8 a. 445 k. et 
n. 22. V. Alfonse X. 

Espaigniaco (Regnaudus de). 

Espaingne (Le roy d’), 92 d. h. k. 97 
a.-g. V. Alfonse X. 

Espaingne ( Barons des parties d’) , 92 j. 

Espallart (Galterus, Symon). 

Espanencort (Morez d’). 

Esparun (Petrus de). 

Espaules (Nicholaus és). 

Espe (Le seigneur de), 817 f. 

Espec (Willelmus). 

Espeise (Robertus I’). 

Esperit (Le saint), 91 ¢. 

Esperneio (Simon de). 

Espervilla (Baldoinus, Hugo de). 

Espevilla (Galterus de). 

Espeville (Mathzus de). 

Espina (Simon de). 

Espinai (Simon d’). 

Espineto (Amauricus, Enguerandus , 
Petrus de). 

Espineus (Gaufridus de). 

Espineuses (Simon d’). 

Espinnuel (Rei de). 

Espinolio (Petrus de). 

Espiri (Hugo de). 

Espiriaco (Harduinus, Hugo). 

Espoisse (Robertus de I’). 

Espone, Espoone (Johannes, Radul 
yhus de). 

Espordon (Guido a’). 

Esprevier (Rogerus (’). 


959 


Esprevifla (Galtcrus, Garnerus, Jo- 
sane Marcella, Matheus de). 
Esprotot (Camerarius de), patronus 

ecclesi# ejusdem loci, 277 b. 

Esquaiencort (Girardus, Simon de). 

Esquaiol (Thomas a’). 

Esquanquelont (Guillelmus d’). 

Esquaquellont, Esquaquelont (Gaufri- 
dus, Rogerus de). 

Esquaquelont (Rector ecclesiw de). 
patronus ecclesia de S. Leodegario, 
23g 1. 

Esquetot (Dominus de) , patronus cc- 
clesia de Fracta Mola, 254 1. 

Esquetot (Guillelmus , Robertus , Wil- 
lelmus de). 

Esroullié (G., Rob 1’). 

Essartis (Gasco, Gillebertus, Guille- 
bertus, Gylebertus, G., Mattheus, 
Rogerus de). 

Essarto (Johannes de). 

Essarz (Rogerus des). 

Essarz (Ballius des), 617 £. 

Essé (Macié, Matheu d’). 

Esseqni (Guillelmus d’). 

Essegni (Vicecomes de), 655 c. 

Esseio, Esseyo (Johannes, Robertus 
de 


eC). 

Esselée (Galterus de). 

Essevilla (Herbertus de). 

Essingni (Vicecomes de), 652 e. f. 

Esson (Radulphus, Robertus de), 72h. 

Estace de Conflans, 804 b. Cf. Eustace. 

Estace , Estachius , Constantiensis epi- 
scopus, 380 a. 548 c. V. Eustachius. 

Estain, Estein (Raymondus, Raymun- 
dus d’). 

Estalons (Jaques d’). 

Estampes (Conte d’), 447 d. 

Estan (Remon d’). 

Estandart (Guillaume I’). V. E'stendart. 

Estanval (Thomas de). 

Estate (Guillelmus). 

Estaus ( Robin de). 

Estelan (Dominus de), patronus ec- 
clesie de Bois Wimont, 283 e. 

Estelant, Estellant (Hlicia, Amabilis , 
Guillelmus, Philippus, Robertus , 
Rogerius, Symon, Willelmus a’). 

Estenchon (Le sieur d’) , 812 b. 

Estendale (Guillelmus de). 

Estendart de Bainne (L’), 802 g. 803 
a. V. Estandart. 

Estene, sire de S. Fale, 817 n. 4. 

Esterac (Le conte de), 792. et n. 10. 
803 e. 

Estergul (Petrus de). 

Estert (Guillelmus I’). 

Estiene (Le jourde U' Invention S.) , 51 f. 

Estienes. V. Stephanus. 

Estienes, sire de Mont-Saint-Jehan, 
823 a. b. 

Estienne, Anglie rex, 43g b. 

Estienne, Alba Malle comes, monas- 
terii Alba Malle conditor, 439 b. 
et n. 3. 

Estienne d’Alonville, miles, 743 b. 

Estienne de Caan (L’abbé de S.) , 810 £. 

Estienne Contour, 799 a. 

Estienne, Henrici, comitis Augensis , 
et Margaritz filius , magister ‘Tem- 
pli, G4o a. etn. 1. 

Estienne de Hoingorri, 805 c. 

Estienne de Jaunay, seu Jaunoy, 7g0 
d. 804 e. 

Estienne de Linéres, 741 f. 

Estienne d’Otselers , d'Oissellier, 791 b. 
805 b. c. 

Estienne de Pernes ( Les hows de Mon- 
steur), 742 f. 

Estienne Potet, armiger, 741 f. 
















960 


Estienne de Ricey, armiger, 743 c. d. 

Estienne de Sanscerre, 741 d. 

Estienne de Soisy, miles, 743 d. 

Estienne Vivras, clericus, 744 b. 

Estoais (Hugo de). 

Estoc (Gillebertus). 

Estornel (Robertus I’). 

Estorni (Petrus a’). 

Estotevilla, Estout, Estoutevilla, Es- 
touteville (Eustachius, Henricus, 
Johannes, Nicolaus, Robert, Ro- 
bertus de). 

Estout d’Estouteville, 795 f. 

Estoutevilla (Domina de) ad eccle- 
siam de Sassavilla prasentat , 293 k. 

Estoutevilla (Prior de) ad ecclesiam 
de Estoutevilla prasentat , 2g6 1. 

Estouteville (Le seigneur d’), 445 j. 
791 e.795 £. 803 b. 810 b. 819 a. 
821 c. — (Les trois freres d’), 
4ho e. 

Estrailiers (Simon a’). 

Estrailies (Colardus de). 

Estrée , Estrées (Radulfus, Ren. de). 

Estrei, Estreis (Durandus, Reginal- 
dus de). 

Estrepegniaco, Estrepeigni (Ingeran- 
nus, Petrus de). 

Estriboz ( Roberz). 

Estrida, 366 g. 

Estultus, pater Guillelmi, 696 e. et 
n. 11. 

Estur, pater Guillelmi, 696 n. 11. 

Estutevilla (Robertus de). 

Esveillart (Petronilla). 

Esvelart (Robertus). 

Esvrex (Loys, conte de). 

Etampes (Comte d’), 447 a. 

Eu (Abbas de), 797 g- 810 b. 

Eu (Le comte d’), 48 e. 439 a. b. 441 
d. 448 c. k. 733 a. et n, 2. 803 c. 
807 e. 810 a. 813 g. 819 a. 821 ©. 
e. Cf. Augi comes, Kou (Comes de). 

Eu (Mathilde, contesse d’). 

Eu ( Les religieux de), hha f. g. 

Eucharistia festum, Johanne XXII 

apa, primo celebratum, 397 a. b. 

Eude, duc de Bourgoigne , 818 c. 

Eudes de Plumetot , 702 j. 

Eudo, abbas, 417 d. 

Eudo abbas, obituario monasterii 
Montis S. Michaelis insertus ,576 g. 

Eudo, abbas Rothomagensis vel Ro- 
thonensis, 580 f. et n. 7. 

Eudo Brito, 620 j. 706 k. 

Eudo de Corlenerru, 685 a. 

Eudo, dapifer, 699 a. Ejus feodum, 
694 kh. 

Eudo de Duzxé, pater Johanne , 591 c. 

Eudo, filius comitis, 684 j. 719 a. 

Eudo, filius Herneis, 695 f. 

Eudo, fundator monasterii Exaquien- 
sis, 546 g. 

Eudo de Haencort. Ejus filius , 647 j. 
et n. 3. 

Eudo de Monte Forti ad exercitum 
Fuxensem submonitus, 735 e. 763 
n. 10. 

Eudo de Ponte, 684 1. 719 ©. 

Eudo de Tania, de Tanie, 703 e. h.j. 
704 a. 

Eudonus Brito, 620 j. 706 k. 

Eudouart, filz da roy d’ Engleterre , 
83 f. gk. V. Eduardus I, Angtie 
rex, 

Eulemia ad ecclesiam S. Martini de 
Graainvilla presentat; 310 d. 

Eufemia, Petri de Haia uxor, 554 f. 

Eufimia (Domina), 660 k. 

Eufridus de Vova, 663 }. 


Eugenia (Willermus de S.) 


Eulebeto (Johannes de). 

Euphemie (S.) abbas (Willelmus). 

Eusebii (S.) tituli cardinalis de 
Freauvilla. V. Freauvilla. 

Eusebii (S.) presbiter cardinalis. V. 
Nicolaus. 

Eustace de Conflans, 817 b. c. 822 d. 
e. 823 d. Cf: Estace. 

Eustace d’Encre, 816 a. Cf. Eusta- 
chius de Encre. 

Eustace de Hardrecort (Li heirs), 656 
k 


Eustace de Hersin, 815 e. 

Eustachia, filia Guillelmi Estate, 359 
a. 

Eustachia de Humeto, fundatrix Per- 
rinensis domus, 55o j. k. et n. 6. 

Eustachia de Mainiéres, 745 h. — 
746 a. 

Eustachia de Manlia, 4go a. 

Eustachia, mater Gautlridi, Ebroi- 
censis episcopi, 478 g. 

Eustachia, mater Johannis de Mel- 
lento, 359 a. 

Eustachia, domina de Puchoi, uxor 
domini Guidonis Malvoisin , militis, 
314 a. 

Eustachii (S.) reliquie in ecclesia 
S. Catharine de Monte invente, 
4o6 d. 

Eustachius , 433 e. 

Eustachius, 660 g. 

Eustachius de Binevilla, 642 m. 

Eustachius de Buievilla, 643 d. 

Eustachius, buticularius , 685 j. 

Eustachius de Campremy, 739 d. 

Eustachius, capellanus S. Johannis 
de Ruelio, 317 d. 

Eustachius de Chuignes, 738 d. 

Enstachius de Clari, 714 c. 

Eustachius de Colevilla, 642 c. 

Eustachius de Cosances, 644 e. 

Eustachius le Daneys, clericus chori 
ecclesia Rothomagensis, 372 e. 

Eustachius de Diciaco, 739 f. 

Eustachius de Encre, 685 1. Cf. Eus- 
tace d Encre. 

Eustachius , episcopus Constantiensis, 
226 b. et n. 4. Multarum ecclesia- 
rum necrologio insertus, 365 f. et 
n. 4. 380 d. 550 g. 551 f. et n. 3. 
55a 1. 554 f. 555 d. 556 d. Cf 
Estace, Estachius, Eustachius de 
Rothomago, Eustacius. 

Eustachius de Estotevilla, 710 k. 1. 

Eustachius de Fayello, miles, 787 e. 

Eustachius de Foresta , 738 f. 

Eustachius de Farquex, miles, 633 d. 

Eustachius, Gemmeticensis abbas, 
422 j. 

Eustachius Golias , 710 b. j. 

Eustachius de Grainvilla, 434 j. 

Eustachius, dominus de Grandi Cu- 
ria, patronatum ecclesia de Putei 
Valle obtinet, 266 g. h. j. 

Eustachius de Grandicuria (Magister), 
744 d. 

Eustachius de Grandi Curia, rector 
portionis ecclesia de Torcheio 
Magno, 259 e. 

Eustachius, Guillelmi pater, 471 f. 

Eustachius Hastel, 738 d. 

Eustachius Leo, 644 b. 

Eustachius de Lisiaco, 680 c. 

Eustachius Martel, 745 c. 

Eustachius de Marteville, 738 b. 753 
d. 

Eustachius de Mesy, canonicus Rotho- 
magensis, 369 a. 

Eustachius, miles, 474 d. 

Eustachius de Monteigniaco, 745 a. 

















































INDEX RERUM ET PERSONARUM. 


Eustachius de Nealpha, Ebroicensis 
peenitentiarius, 461 a. 
Eustachius de Normanvilla, 437 d. 
Eustachius de Novilla, 683 k. 685 1. 
Eustachiusde Nueville, 649 e. 
Eustachius de Percheio, 624 a. 
Eustachius Portechein. Ejus heres, 
643 b. 
Eustachius, prior S. Pancratii, 472 h. 
Eustachius d Progast , 738 a. 
Eustachius de Rothomago, Minor fra- 
ter, 343 e. V. Eustachius , episcopus 
Constantiensis. 
Eustachius de Ruel, de Kuelio, 624k. 
628 k. 
Eustachius, sacerdos et canonicus 
Rothomagensis, 362 k. 
Eustachius de Sani, 680 h. 
Eustachius de Sessi, 654 d. e. 719 4. 
Eustachius de Seusai, 717 g. 
Eustachius de Sici, miles, 753 d. 
Eustachius de Siri, 650 k. 
Eustachius de Soisi, 629 c. 
Eustachius de Tolliaco, canonicus 
Rothomagensis, 376 j. 
Eustachius Torbert, 645 a. 
Eustachius Torbet. Ejus mater, 642 a. 
Eustachius de Toulli, canonicus Ro- 
thomagensis, 360 j. 363 k. 
Eustachius de Tourniaco, canonicus 
Rothomagensis, 373 e. 
Eustachius, vavassor de Raneval, 
658 e. 
Eustacia (Domicella), patrona por- 
tionis ecclesiz de Maneriis, 274 e. 


Rima de Becco (Leprosi de S.), 
patroni ecclesiarum de Bovilla et 
de Touretot , 251 j. 279 h. j. 

Eustacius, episcopus Constantiensis , 
416 b. et n. 3. Cf. Eustachius. 

Eustacius, patronus ecclesiw S. Ma- 
chuti de Cauvincort, 308 h. j. 

Eustacius de Percheio, patronus ec- 
clesie S. Maria Magdalene de 
Perche , 317 f. 

Eustacius de Pratellis, rector eccle- 
siarum de Cropuis et de Tostes, 
258 g. 

Eustacius, rector portionis ecclesia: 
de Oharvilla, 293 g. h. 

Eustacius, rector ecclesia de Tostis, 
298 f. 

Eustacius de Ruilli, patronus portio- 
nis ecclesiz S. Petri de Porco Mor- 
tuo, 305 b. c. 

Eustacius, vicarius ecclesia S. Nicho- 
lai de Tallia, 276 f. 

Eule, pater Ricardi, 697 a. et n. 3. 

Eutropii (S.) martyris festum in ec- 
clesia Rothomagensi triplici ritu 
celebrandum , 397 a. 

Euvangelium, 139 g. 

Euvile (Thomas d’). 

Euvilla (Robertus de). 

Eva, domina de Avrilleyo, 478 e. 

Eva del Cavez, 653 1. 

Eva de Marinis, mater Garneri, 631¢. 

Evangelistarum ordo in concilio Lug- 
dunensi an. 1274 interdictus, 406 

Eve (Madame), 659 a. 

Eveillart, 627 g. 

Evera (Galerannus, Philippus de). 

Everardus Remusatus, 651 1. 

Evesque (Le souvrain), 86 b. 

ivi (Humbertus). 

Evile (Robertus de). 

Evodii (B.) corpus in monasterio 
Brennacensi an. 1246 translatum, 
430 ce. 











Evor (Floria). 

Evradus de Hispania, 799 n. 5. 

Evrardi (Mathus). 

Evrardus, 361 h. 

Evrardus, canonicus Rothomagensis, 
a choro ecclesie Rethomagensi 
expulsus, 371 c. 

Evrardus de Aulis, 665 d. 

Evrardus de Castenei, pater Galteri , 
canonici Rothomagensis, 365 a. 

Evrardus de Charron, 719 }j- 

Evrardus de Chevri, 687 f. 

Evrardus de Furno, 669 @ 

Evrardus de Kyboc, rector ecclesie 
de Rotunda Haia, 495 j. 

Evrardus, Evraudus Moret, filius 
Hunbaudi Moret, et ejus cognata, 
666 h. j. 

Evrardus, rector ecclesia de Bos-Be- 
nard-Cressi, 233 j. 

Evrardus, rector ecclesia de Mesni- 
lio Radulphi, 247 e. 

Evrardus, rector ecclesie S. Marie 
de Monte Girel, 319 d. 

Evrardus de Vere, 669 h. 

Evraudus Moret. V. Evrardus. 

Evremou (Hugo de). 

Evreues, Evreus, Evreux (Monseigneur, 
Monsieur d’) , 802 e. 807 a. c. 810 
a. 818 d.821h. Cf. Esvrex (conte d’), 
Evrohes Comes a’). 

Evreus (Ledoyenet lechapitre de), 810. 

Evreuez, Evreux (L’evesque d’), 378 
c. 789 e. 810 a. 

Evreux (Jehanne, Louis d’). 

Evrodi (S.) abbas, patronus eccle- 
sie de le Héron-sur-Andelle, 241 f. 

Evrodi (S.) abbas, 798b. c. V. Ebrulfi 
(S.) abbas. 

Evrohes (Comes d’), 614 a. Cf. Evreues 
( Monseigneur d’ ). 

Evroudi {S.) abbas, patronus ecclesiz 
S. Arnulphi, 251 b. 

Evrout ( L’abbé de S.), 810 ¢. 

Evy Pauca, miles, 781 a. 

Ewermou (Prior d’), patronus eccle- 
sie de Acoumaisnillo, 261 h. Cf. 
Envremou. 

Examinatores de canonizatione Lu- 
dovici IX, 152 a. 

Exaquio in Constantino (Abbas de), 

Siac. d. 513 d. gh. k. 514 a. b. 
515 b. g. 516. b. ete. 518d. 520 
e. 1. 528 a. 532 b. 798 c. Patronus 
ecclesiarum de Angovilla, de Ap- 
pevilla, de Bosevilla in Bauteis, de 
Bretevilla, de Coigneio, de Crien- 
ces, de Feugeriis, de Fuilleia, de 
Glatigneio , de Guirevilla, de Monte 
Catonis, Sancte Opportune, de 
Orreval, de Pirou, de Pretot, S. 
Quirini, S. Suzanne, de Veillie, 
et portionis ecclesiarum de Guine- 
fosse et S. Salvatoris, 494 c. 497 f. 
g- 5o1 f. k. 502 a. b. 511). 512 b. 
ce. d. f. h. j. 513d. f he k. Vz 
Guillelmus, Humfridus, Petrus de 
Crienciis, Sanson. 

Exclusa (Guillelmus, Radulfus de). 

Exoudun (Marie, Raoul d’). 

Faber (Guillelmus, Guillermus, Jo- 
hannes, Petrus, Robertus). 


F 


Faber de Fresneio, 749 a. 

Fabri, Fabry (Johannes, Nicholaus). 

Factudus Vicecomes, 719 b. 

Fadaenvillis, Fadaenvilla, 
villa (Galterus de), 


Fadeen- 


TOME XXIlIl. 


INDEX RERUM ET PERSONARUM. 


Faé, Faé (Gaufridus, Gieufroy, Jo- 
hannes, Petrus le). 

Fagar (Bertran del). 

Fago (Guillelmus de). 

Fahi (Willelmus del). 

Fai (Bartholomeus, Guillelmus de, 
deu). 

Faiaco (Adam de). 

Faicuers (Gobertus de). 

Faiel, Faiello, Fayel, Fayello (Acharz, 
Ansellus, Ansoldus, Eustachius , 
Girardus, Guerardus, Hamsol, Jo- 
hannes, Matheus, Odo, Petrus, 

-Philippus, Robert, Robertus, Ro- 
gerus de). 

Faipon (Johannes de). 

Falaenes (Verricus de). 

Falandres (Robertus de). 

Falco de Jotra, 651 c. 

Falconarius (Henricus, Rogerus). 

Fale (Dominus de S.) a rege Navarra: 
ad exercitum Fuxensem missus, 
768 d. 817 b. 822 ¢. 

Fale (Estene, stre de Saint). 

Falein (Jehan de). 

Falencort (Halesbout de). 

Falesia (Alanus, Gilebertus, Giliber- 
tus, Johannes, Theobaldus de). 

Falesia castellana, 598 |. 

Falevi (Gueras, Roberz de). 

Falgarolas (Domini de), 784 c. et 
Nn. 19. 

Fames sevit, 213 b. 216 e. 396 b. 
hoh k. 4g: d. 493 ¢. 

Familie (Girardus). 

Fandevilla (Galterus de). 

Fanegot, lanigot (Nicholaus). 

Fanieules (Jacques de). 

Fani Jovis consules, 814 d. 

Fanno Jovis (rater Guillelmus Garini 
Petrus Regis de). 

Farchadinus admiratus, scilicet Fahr- 
Eddin, a soldano Babiloniez mo- 
riente Aigypto prepositus, 120 k. 

Farciaus (Droco de). 

Farel (Galterus, Matillis ). 

Faremonasterii abbatissa, 682 h. 

Farges, Fargiis (Bernardus de). 

Faricius, abbas, 418 c. 

Faricius, abbas, obituario monaste- 
rii Montis S. Michaelis insertus, 
577 a. 

Farisi (Johannes). 

Farniers (Robertus de). 

Farsi (Adam, Galfridus , Gauffridus , 
Guillelmus, Ranulfus). 

Fastouville (Matildis, Domina de). 

Fauche (Le seignor de la), 791 b. 
803 g. 812 f. 817 e. 822 fF. 

Faucibus (Johannes de). 

Faacon (Ricardus). 

Faucon de Annon vel Annou, 773 n. 
5,6. 

Faucongny (Le seignor de), 805 c et 
n. 17. 

Seeiesnien (Alardas, Guillaume, Guil- 
lelmus le). 

Fangar(Bt del). 

Faukenprei (Renaldus de). 

Fauquembert (Radulphus de). 

Fauqucron de Mellulo, 748 d. 

Faurel (Gautridus). 

Faus (Johannes de). 

Faussiéres (Johannes de). 

Fautrart (Guillelmus). 

Fauvel (Johannes, Michael, Nicolaus , 
Petrus). 

Fauvel, rector portionis ecclesia S. 
Salvatoris, 501 g. 

Fauvelles (Le seigneur de), 817 g. 

Faverillis (Teobaldus de). 








961 


Faveriz (Guillelmus de}, 

Faveroles, Faverolis (Johannes, Lan- 
dricus de). 

Favis (Stephanus de). 

Favo (Mathaus de). 

Fay (Baldoinus , Bartholomeus , Guil- 
lelmus, Jean, Jehan, Johannes Ma- 
let, Johannes, Maria, Petrus , Raols 
de seu du). 

Faye (Guillelmus de). 

Fayel, Fayello (de). V. Fuiel. 

Fayleres (Le seigneur de), 818 j. 
821 b. 

Fazenzaquel (Le viconte de) , 812 b. et 
n. 11. 

Fédéric IIT, 23 e. 24 b. Federicus II 
imperator, 213 d. e. f. h. — a14 
a.h. 216 d. 338 g. Ejus filias , 220 
e. Ejus nothus, 216 d. Cf. Fedric, 
Fredericus II. 

Fédéric d’Espaigne, 48 d. et n. 2. 81 
f. g etn. 5. 

Fédérie Lance, 81 f. g. 

Federicus Beliart, 687 g. 

Federicus Fulmen, 688 j. 

Federicus de Maciaco, 689 c. 

Federicus Malemains, 709 c. 

Federicus de Paleis[olo], 689 c. 

Fedric (L’empereor), 135 b. V. Fede- 
ric II, Fredericus Il. 

Feins (Henricus, Stephanus de). 

Feleti (Gaufridus). 

Felicissimi (S.) reliquie in ecclesia 
S. Catharine de Monte inventx, 
4o6 d. 

Felins (Radulfus de). 

Felipes Auguste, 128 g. V. Philippe. 
Felipes, Bolonia comes, Philippi Au 
gusli filius, 129 g. V. Philippe. 

Felipes de Canllencort, 656 f. 

Felipes de Seroncort, 656 h. 

Felix, abbas, 576 e. h. 

Fenis, Fenix (Najordus, Simon, Ste 
phanus, Teobaldus de). 

Fenis (Dominus de), 720 e. 

Fenitus, presbiter de Nova Villa, 
368 b. 

Fenolgedesio (Sanctus Paulus de). 

Fera (Guido de). 

Feraria (Rogerius Harenc de) . 

Fercanvilla (Rogerus de). 

Féré (Durandus, Guillelmus, Guil- 
lelmus alius, G., Sanson). 

ereriis (Gauquelinus, Henricus de). 

Ferez (Hugo). 

Fergant (Bartholomeus). 

Feria (Thomas de). 

Feritate (Amauricus, Bernardus, 
Chauderon, Gaufridus, Gauterus , 
Guillelmus, Herveus, Matheus, 
Petrus, Robertus de). 

Feritate Fresnelli, Fresnel (Guillel- 
mus, Johannes de). 

Feritatis dominus , 614 f. 

Feritatis Aales dominus, 683 f. g. 

Feritatis Bernardi dominus, 683 g. 
— domina, 727 h. 

Feritatis Mathai dominus, 715 f. 

Feritalis Neberti dominus (Ren. de 
Insula). 

Feritatis juxta Vernolium dominus 
683 ¢g. 

Féron (Johannes, Robertus). 

Feron (Guillelmus, Matheus /e). 

Ferperius (Odo). 

Ferrandenin heres, 620 f et n. 5. 

Ferrandi (Guillelmus). 

Ferrandus de Bruticuria, miles, 736 c. 

Ferrandus, Ferrant, Ferranz, comes 
Flandriz, e carcere liberatus, 107 
b. 129 bl. 143 d. 146 ¢. 


121 


962 
Ferrandus de Hispania, Ferrant d’Es- 
paingne, Alfonsi X, regis Castella, 
filius, cum Blanca de Francia ma- 
trimonio junctus, g1 g. h. 193 d. 
Ferrant (Le secont), scilicet Fernan- 
dus de la Cerda, ab avo Al- 
honso X exheredatus, 91 j. 

Ferrant (Gaufridus, Guillelmus . 

Ferraria (Guillelmus, Simon de). 

Ferrariensis, Ferrariis (de), Ferre- 
riarum, Ferreriis (de) abbas , 145¢c. 
659 g. 682 g. 688 e. f.723 ©. 759 
k et n. 19. V. Johannes de Ponti- 
sara. 

Ferrariis (Agnes, Amauricus, Gau- 
quelinus, Guillelmus, Hugo, Jo- 
hannes, Robertus, Wauquelinus 
de). 

Ferrariis (Dominus de) , 636 k. 

Ferrarius Catalanus (Frater), prior 
Predicatorum Carcassonensium , 
184 k. 

Ferrechat (Guido). 

Ferrére (Domina de la), 661 d. 

Ferréres (Sarra de). 

Ferréres (Major de), 652 g. 

Ferreria (Guillelmus de). 

Ferreriarum, Ferreriis (de) abbas, 
659 g. 759 k et n. 19. Cf. Ferra- 
riensis abbas. 

Ferreriis (Gaucquelinus , Guillelmus , 
Henricus, Jacobus, Jonius, Wau- 
quelinus, Yvo de). 

Ferretes ( Le comte de), 808 d. 

Ferri (Guillelmus). 

Ferricus de Aigrefein, €70 k. |. 

Ferricus Bekart. Ejus relicta, 727 ¢. 

Ferricus Briaiz, Briart, Briarz, 671 
a. 725 ¢. 

Ferricus de Bronaio, 686 g. 

Ferricus de Busone, 689 }. 

Ferricus de Corcelétes, 692 f. g. 

Ferricus de Dongeone, 670 j. 

Ferricus de Duison , 674 j. 

Ferricus Fulgur, 66: c. 

Ferricus Fulmen, 690 e. 

Ferricus de Gaserene, 687 d. 

Ferricus «de Joiaco, 725 c. 

Ferricus de Joy, 727 b. 

Ferrier (Guillelmus). 

Ferriéres (Le seiqnor de), 791 g j- 
803 c. 810 d. 8a1 e. V. Jehan. 

Ferritate (De). V. Feritate (De). 

Ferroliis (Odo de). 

Ferrons (Guido li). 

Ferrum (Nicolaus). 

Ferté (Guillelmus, Hue, Jehan, J., 
Theobaldus de la). 

Ferté (Le seignor de la), 795 g. 796 
b et n. 15. 817 ¢. 8a1 f. 822d. 
V. Jehan de Chastellon. 

Fertés (Le procureur de monseigneur 
des), 823 c. 

‘ Fesardi vicecomes, 683 g. Cf. Fes- 
sardo (de). 

Fesart (Johannes). 

Fescamp (Guillelmus, Nicholaus de). 

Fescamp (L’abbé de), 810 b. 

Fescon (Guillelmus de). 

Fespugh (Dominus de), 785 a et n. g. 

Fesquan (Johannes de). 

Fesques (Guillelmus de Fiscampo de). 

Fesques (Dominus de), 758 ¢ et n. 7. 

Fessardo, Fessart, Fessarto (Viceco- 
mes de), 659 h., 683°. 743 d. 
760 h. — (le fils au vicomte de), 
743 e. 76a f. V. Pkilippus. 

Fessart (Johannes , Rochesia). 

Fessart (Philippe de la Besniére de). 

- Fessart (Le vicomte de), 743 d. et 

n. 28. V. Fessardo. 


Feuchéres (Le seiqneur de), 818 d. 
Feucheroliis (Matheus de). 
Feucherolles (Petrus de). 

Feucoine (Maria). 

Feugereio, Feugereto (Guillelmus , 
Willelmus de). 

Feugeriis, Feulgeriis (Abbas de), 
498 k. — (Prior de), subjectus 
abbati Majoris Monasterii, ibid. 

Feugeroles (Robertus de). 

Feuqueray (Petrus de). 

Feviéres (Simon de). 

Fezensaguelli vicecomes , 815 c. 82/4 
a. 

Fianes (Le seignor de), 806 a. 

Fichet (Richardus) 

Fidis (S.) translatio, 433 f. 

Fieffes ( Duen de). 

Fieffes (Le seiqneur, le sieur de) , 80g a 
et n. 5. 818 a. 

Fiénes (W. de) 

Fiére (Thomas de la). 

Fierevile, Fierevilla 
de). 

Figiacensis conventus Fratrum Pradi- 
catorum prior, 185 a. 

Figiaci abbas, 682 h. 

Figiaci consules, 814 ¢ et n. 24. 

Figulus (Johannes). 

Filencourt (Reginaldus de). 

Filgeriarum domina (Isabella). 

Filgeriarum dominus (Gaufridus , Ra- 
dulfus). V. Fulgeria. 

Filgeriis (Gaufridus, Radulfus de). 

Filius Regis Burgandie (Berthelo- 
tus). 

Fils-de-Roy (Berthelemy). 

Fina de Aragone (Soror) , prima prio- 
rissa monasterii S. Pardulphi, 189 
b. 

Fincourt (Jehan de). 

Fins (Hugo de). 

Firavilla (Henricus de). 

Firmini (S.) festum tripliciter in ec- 
clesia Rothomagensi celebratum 
333 d. f. 

Firminus, abbas de Seriaco, hhg b. 

Firminus de Mesnil Oury, 562 e-g. 

Firminus, rector ecclesia de Basinval, 
269 d. 

Firminus, rector portionis ecclesiz 
S. Dyonisii le Gast, 504 a. 

Firminus de 8. Walerico, 4hg d. 

Firmitatis dominus, 719 d. 

Fiscampnensis, Fiscanensis, Fiscan- 
nensis, Fiscani, Fiscanni, Fiscanno 
(de) abbas, 213 f. 320 h. 520 
g-j- 540 k. 636 b. 645). 646 a. 
694 b. 708 f. 725 a. 728 ¢.744 d. 
791 f. 798 a. Patronus ecclesia- 
rum de Aencort, de Aisie, de An- 
nevilla, de Ardemesnil, de Berneiot, 
de Blossevilla, de Bolevilla, de 
Buris, de S. Cruce, de Daubuef, 
S. Dionisii de Drocoort, de Escru- 
tevilla, de Esprevilla, de Estratat, 
de Gansevilla, 5. Georgii, de Go- 
darvilla, de Hastenvilla, de Hor- 
villa, de Jeprevilla, S. Johannis de 
Cardineto, S. Martini de Marome, 
de Mendreu, S. Leodegarii de Meu- 
nencort, de Monte Cauvaire, S. Ma- 
ria de Omay, de Omnibus Sanctis 
supra Fiscannum, de Osbervilla la 
Avant, de S. Petro Portus , de Pissy, 
de Ratiervilla, S. Sansonis de 
Ruppe, de Sortiquinvilla, de Tou- 
quevilla, S. Martini de Triel, de 
S. Trinitate , de Tristiviila, S. Vale- 
rici, S. Maria de Vetolio, de Vil- 
lanivilla, S. Medardi de Vigneio, 


{Radulfus, W. 


INDEX RERUM ET PERSONARUM. 


de Watecrist, de Wistreharvilla, 
233 b. aho c.d. 243 d. 255 d. g. 
h. 256 g. 264 e. j. 273 h. 274 a. 
b. g. k. 278 a. b. 279 b. 283 b. 
284 e. f. 285 e. 286 d. 287 a. d. 
f. h. j. 288 a. b. c. 289 f. k. ago 
j- 291 a. L. 293 f. 295 b. ©. 317 ©. 
318 h. 319 c. 320 a. g. 32a f. Ad 
ecclesiam S. Martini de Barentin 
presentat, 255 e. V. Guillelmus de 
Putot, Guillelmus Vaspail, Petrus 
Rogerii, Philippus de Longua 
Villa, Ricardus Morin, Ricardus de 
Treigoz, Robertus de Patot, Rotge 
rius, Thomas, Willelmus. 

Fiscampnensis abbas et conventus 
contendunt cum rege de patronatu 
ecclesie de Salicosa Mara, 292 
g. h. 

Fiscampo (Guillelmus de). 

Fiscannensis ballivus (Willelmus). 

Fiscannensis camerarius, 520 h. 

Fiscanni monachi cum S. Taurini 
Ebroicensis monasterio an. 1246 
pacem componunt, 466 e. 

Fiscanno (Guillelmus, Johannes, Ni- 
cholaus, Patricia, Ricardus de). 

Flaaudus, miles, 579 b. 

Flaccuria (Jobannes de). 

Flaecort (Johannes de). 

Flaencort (Hugo de). 

Flagi (Henricus de). 

Flagiaco (Gilo, Milo de). 

Flai (Abbas de), patronus ecclesiarum 
S. Marix de Jambevilla, S, Marie 
de Landa Aconis, 8S. Petri de Mo 
lencuria, 321 b. 325 b. d. 

Flainvilla (Johannes de). 

Flamane de Monz, 64g b. 

Flamans, Flamanz, Flamenc, Fla 
ment (Aubins, Radulfus, Racal). 

Flamaricus de Frenoe, 687 bh. 

Flamein (Filii domini) , 666 j. 

Flamingi de Nigella (Petrus). 

Flamingus de Canny, 787 f. 

Flamingus (Galterus, Radulfus). 

Flammarville (Phelippon de). 

Flamvilla (Richardus de). 


Flandres (Enfants de) suspensi, 15 h. 
j- k. 
Flandre (Jean de). 


Flandrensis (Girardus). 

Flandrensis comes, Caroli de Francia 
gener, ad subsidium soceri sui in 
Italiam transit, 217 c. et n. 3. 

Flandres { Henri de). 

Flandres (Le connestable de), 815 e. 
819 g. 

Flandres (Le conte de), 25 a, 29 b. 3g 
k. 44 c. h. 61 h. 100 F. g. 129 |. 
233 b. V. Guy de Dampierre, Ro- 
bert de Flandre. 

Flandres (La contesse de), 134h. 223 
a. V. Jehenne, Marguerite II. 

Flandres (Ferrand, li quens de). 

Flandrie barones, 337 g. 

Flandrie, Flandrensis comes, 143 d. 
194j. 218 a. 346 £. 426 g. 483 
b. 658 n. 3. 682 f. 726 e. Quot 
milites ad exercitum Fuxensem an. 
1272 ab eo adducti, 767 b. 768 j. 
V. Ferrandus , Guido, Guillelmus , 
Ludovicus de Creciaco. 

Flandria comitissa, 183 d. 218 a. 
683 a. 725 a. V. Margarita II. 

Flandrie milites , 685 f. 

Flandrina, filia Champenois , 647 a. 

Flanmans (Petrus ). 

Flanmenvilla (Willelmus de). 

Flanmingus (Galterinus ). 


Flavacort, Flava Curia, Flavacurt, 








Rete ae 


la 





Flavascort, Flaveaucourt, Flave- 
court, Flavencourt, Flaviaucourt, 
Flavicuria, (Gallierus, Guillaume, 
Guillelmus, Johannes, Philippus , 
Willelmus de). 

Flavi (Hues, Joscelinus , Odardus 
de). 

Flaviacensis S. Geremari abbas. V. 
Fulco, Gerardus de Fraymonaste- 
rio, Gerardus de Heregni, Guillel- 
mus, Johannes, Michael, Petrus de 
Wesencourt, Robertus. 

Flavians de Mons, 738 f. 

Flavicuria. V. Flavacort 

Flavie (Guillelmus le). 

Flechin (Le seiqneur de), 815 f. 

Flechy ( Boulet de). 

Fleinvilla, Flenvilla (Johannes de). 

Flers (Girardus de). 

Flesse (Petrus de S*). 

Flex (Aubertus de). 

Flisco (Lucas de). 

Flocellus (Petrus). 

Floecourt (Major de), 738 e et n. 4o. 

Floocort (Mathewus, Odardus de). 

Florencius de Hangest, seu de Han- 
gesto, 647 d. 657 b. d. Cf. Florent 
de Hangest. 

Florencius de Nova Villa, 719 h. 

Florencius Ville, 693 g. 

Florens de Varennes, crucesignatus, 
733 c et n. 9. 

Florent de Hangest, 656 f. V. Floren- 
cius de Hangest. 

Florent, prince de Horlande, 12 e. f. 
aa £ 

Florent de la Bouchere, 820 e. 

Florentia de Soisy, Ggo ec. 

Florentii (S.) abbates, Fredericus, 
Guillelmus. 

Florentii (S.) Salmurensis abbas , 
529 h. et n. 2. 530. 

Florentini (S.) vicecomes, 686 j. 

Florepo (Odo). 

Flori (Galterus, Petrus de). 

Floria Evor, domina de Thera, 55: e. 

Floriaco (Guillermus, Johannes, Odo 
de). 

Florida de Omunvilla, 693 b. 

Florie (Johannes de). 

Florins de mache. Quanti valeant, 
392 g. 

Flosques (Johannes de), 

Flogsies (Robertus de). 

Flossio (Petrus de). 

Flote (Guillaume, G.) 

Foace (Bartholomeus). 

Fochardus, frater Stephani de Ples- 
seiz, 691 d. 

Focis (Carpentarius, Gilo, Henricus 
de). 

Fodericus de Bronau, 687 e. 

Fodericus de Moliqnon, 687 e. 

Foilleollo (Petrus de). 


Foilloel (Major de), 652 g. 


Foilloel (Petrus de). 

Foillol (Ricardus). 

Foilluel (Dominus de), 739 a. 

Foin (Guarinus). 

Foissies (Roberz de). 

Fois, Foix, Foiz (Le conte de), 792 
b. 803 e. 811 c. A Philippo IL, 
Francorum rege, custodia traditus , 
146 d. 222 d. 

Foleinvilla (Droco cde). 

Folere (Johannes de). 

Foleteria (Galterus, Radulphus de). 

Folevilla (Nicholaus de). 

Folgeraus (Willelmus de) 

Folia (Berardus de). 

Folie (Philippe de la 


INDEX RERUM ET PERSONARUM. 


Follet (Guillelmus de). 

Follicuria (Willelmus de). 

Folloel (Johannes de). 

Folluel (Johannes, Petrus de). 

Folradus, abbas , obituario monasterii 
Montis S. Michaelis insertus , 582 a. 

Fomerici (Guillelmus ). 

Fonchiéres (Le sieur de), 809 c. 

Fondrat , armiger, 744 b. 

Fontaines, Fontaynes (Jehan, Raoul, 
Robertus , Ytier de). 

Fontaines (Le seigneur de), 815 e 
819 f. 

Fontanellensis abbas. V. Gaulridus II, 
Gaufridus de Naytot, Guillelmus 1], 
Guillelmus Il, Guillelmus Il le 
Douillé, Guillelmus de Braio, Pe- 
trus de Mauvyel, Robertus [V, 425 
b. d. f. g. 426 e. j. 428 f-4ag b. 

Fontanellensis prior (Guillelmus le 
Doullie). 

Fontaneto (Abbas de), 506 f. Patro- 
nus ecclesiarum de Mesnillo Her- 
man, et de Monte Abol, et portio- 
nis ecclesiarum de Chevreyo et de 
Perceyo, 505 f. g. 506 d. f. g. V. 
Guillelmus, abbas Fontancti. 

Fontaneto (Vermondus de). 

Fontanis (Dominus de), patronus ec- 
clesia de Altaribus, 241 |. 

Fontanis (Hugo, Isembardus, Johan- 
nes de). 

Fonte (Anguiz, Cristianus, Galterus , 
Johannes, J., Matheus, Petrus, 
Raduifus de). 

Fonte Hermondi (Johannes de). 

Fonte Seniorum (Radulplus de), 

Fonte Summa: (Gilo de). 

Fonteinnes (Rogerus de). 

Fontenai, Fontenay (Guillelmus, Gui- 
do, Jaquerus de). 

Fontenaio (W. de). 

Fontenay, Fontenayo (Abbas de), 
798 a. b. 810 fet n. 31. 

Fontencio (Bochardus, Radulfus, Ri- 
cardus de). 

Fontenellis (Hugo de). 

Fonteneto (Henricus, Johannes, Ri- 
cardus de). 

Fontenil (Robertus de). 

Fontenille (Le seignor de), 792 a. 

Fontibus (Gillebertus, Girardus, 
Guillelmus, Johannes, Nicholaus, 
Petrus, Robertus, Willelmus de). 

Fontibus (Stephanus, rector ecclesie 
de). 

Fontibus Duni (Johannes de 

Fontibus Lovet (Arnulphus de). 

Fontis Danielis abbas (Raduifus). 

Fontis Girardi conventus, patronus 
ecclesiarum 5S. Martini Albi de 
Omuntivilla, et capella Belli Mon- 
tis, 245 b. d. 246 f. 

Fontis Girardi priorissa, patrona ec- 
clesiw S, Albini de Doudanvilla, 
312 ¢ 

Footeris (Guillermus, Petrus, Wil- 
lelmus de). 

Foquet (Guillelmus)., 

Forariits de Vernolio, 753 a. 772 f. 

Forcalcariw comes (Carolus de Fran- 
cia). 

Forcalquier (Matheudis de). 

Forcesio (Dominus de , 784 b et 
n, q. 

Foresii comes, Forez (Le conte de), 
(82 j. 806d. 808 e. 814 d. 8a3e. 

Foresio (Guido de). 

Foresta (Eustachius, Guido, Ma- 
theus, Radulphus, Reginaldus, 
Stephanus de 





963 

Forestarius (Fulco, Guillelmus, Phi- 
lippus , Willelmus). 

Forestarii (Thomas). 

Forestarii de Glocis (Johannes) 

Forestier (Guillelmus). 

Forges (Robertus , Saugale de). 

Forges (Guillaume , Jehan des). 

Forgis, Forgiis (Bertrannus, Johan 
nes, Robertus , Teobaldus, Tioinus 
de). 

Foris (Johannes de). 

Formeutini (Guillelmus ) 

Formesellis (Gauterus de). 

Formetot (Johannes de). 

Formigneio (G. de). 

Fornaus (Ricardus de). 

Fornerius (Hugo). 

Forneto (Guillelmus de). 

Fornival (Baldumus, Ricardus de). 

Forqueus, Forquex (Guillotus de). 

Forrarius de Vernolio, miles, mares: 
callus Francia, 753 aetn. 1.772 f. 

Forré (Bartholomeus). 

Forrel (Garinus). 

Forrers (Li), crucesignatus , 733 d et 
n. 10. 

Fors (Gerelmus, Girelmus de). 

Forsener (Matheus Li). 

Fortenerius de Gordon ad exercitum 
submonitus, 730 c. 

Fortinus, 647 a. 

Fortis (Aelis, Johannes, Radulfus). 

Fossarz (Raols). 

Fossatis (Monachi de) apud Siau, 
689 k. 

Fossato (Domini de), 784 e. 

Fossato (Bernardus, Radulphus, Ro 
bertus de), 

Fots (Dominus de La), 785 a etn. 12 

Foucardi Monte (Abbas de), 797 t- 
Cf. Foncarmont. 

Foucardi Monte (Rogerus de). 

Foucardi Scalis (Heredes de), patroni 
ecclesia de Reinbertot, 280 b. 

Foucardus de Cameli, 653 c. 

Foucardus Saisnecort, 654 f. 

oucardus Teste de Tor, 646 g. 

Foucarmont (Le seigneur de), 819 a. 
821 ¢. 

Foucarmont (Religieux de), 442 g. 
h. 444.447 '. Of Foucardi Mons, 
Foucharmont, Fulcardi Mons. 

Foucaut d’Archiac, 779 d. 811. 

Foucaut de Rochechoart, 811 b.818h. 

Foucharmont (Les religieux de), hho 
b. V. Foucarmont. 

Foucherus (Odo). 

Fouchétes (Li meires de), 656 k. 

Fouchétes (ltoberz de). 

Foudre (Petrus Le). 

Fouetiz (Domina de), 741 © 

Fougeré (Guillelmus de). 

Fougeriis (Radulphus de). 

Fougeroles (Brodin, Godetridus de). 

Fouges (Guido de). 

Foullosis (Symon de). 

Foulluez (Petrus de). 

Foulon (Ricardus Le). 

Foumongon (Johannes de). 

Foumugon (Johannes de). 

Fouquaut du Melle, 736 c¢. 803 e. 

Fouquaut de Roichechoart, 811 b 
818 h. 

Fouque, seignor de Matefelon, 790 a. 

Fouque de Reqny, 805 c. 

Fouque de Riboule , 802 a. 

Fouquermont (Le sieur de), 810 b. et 
eee 

Fouqueroles (Petrus de). 

Fouques des Barres, miles, 742 f. 


/ 
Fouques de Bona Valle, 773.0. 4 





i211. 





964 
Fouques de Bonneval, miles , 773 b. 
Fougques de Boutival, 773, n. 4 
Fouques de Loudun, 87 b. 

Fouquet d’Archiac, miles, 818 f. 

Fouquetus de Beaucamp, 551 d. 

Fouquetus de Vignolis , scutifer, 678 1. 

Fourda (Robertus de). 

Fourment (Matildis). 

Fourriers (Les) , 86 j. 

Fours (Robertus de). 

Foursinus de Perona, rector ecclesiz 
de Contevilla, 275 c. 

Fovilla (Martinus , Osbertus, Radul- 
phus, Richardus de). 

Fracta Valle (Nevelon de). 

Fracte Vallis dominus, 683 g. 

Fraerii uxor, 662 m. 

Frainlinus Malemains. Servicium mi- 
litare ab eo regi debitum, 729 d. 
V. Fredericus, Freslinus. 

Fraiselines (Josbertus de). 

Fralencort (Robertus de). 

Framicourt (Radulphus de). 

Franc (Robinus, Willelmus Le). 

Francart (Le viconte de), 811 f. g. 

France (Blanche, Charles de). 

France (Les armes de), 68 f. 

France (Les bons barons de), 75 d. g. 
76 a. Ahh b. 

France (Chevaliers de), 18 j. 81 a. 
83 k. 

France (Le connestable de), 447 ©. 
807 b. Cf. Raoul de Brienne. 

France (La couronne de), 106 c. 129 
f. 224 |. 

France (Gens de), 104 h. 

France ( Les nobles hommes du royaume 
de), gi g. 

France (Le langage de), 15 h. 6g ¢. 
100 k. 

France (Jehan Cholet, légat en) 

France ( Lingnage de), 100k. 

France (L’ost et le pueple de), 27 f. 
go b. 95 g. j. 

France (Les pietons de), 4o f. k-41 d. 

France (Haut sane de), 38 h. 

France ( Roy, roys de), 8c. 17 a. 4o 
c. 5g a. b. d. 6a b. 78 a. 84 e. h. 
88 k. 89 a. b. go a. g7d. e. 126 
h. 225 a. 353 a. 354 e. f. 387 g. 
394 j. 442 h. 447 j. 656 a. 678 d. 

Frances ( Galter). 

Franchiesnes (Johannes de). 

Franchilli (Robertus de). 

Franchoys (Nicolaus Le). 

Francia (Carolus, Isabella, Joanna, 
Margarita, Robertus de). 

Francia (Prior Hospitalis in). 

Francia (Frater Guillelmus, prior pro- 
vincialis Pradicatorum in). 

Francia (Abbates de regno), 111 ¢. 

Francie barones, 107 g. 108 c. 122 
h. 109 h-r10d. 122 h. 337 g. 338 
a. ¢. 398 k. 

Francie conestabularius (Philippus, 
comes de Augo). 

Francie conservator (Ingerannus de 
Marigniaco). 

Francie domus inclyta, 159 f. 

Francie leprosi, 349 j. 

Francie (Milites de regno), 339 a. 
Crucis sumende causa Parisius 
congregali, 340 h. 

Francie militia in Flandria destructa , 
426 h. 

Francie nautici, hg2 j. kL. 

Francie nobilitas , 430 a. — nobiles. 
399 }- 42g d.e. Ad bellum sacrum 
proficiscuntur, 468 b. Multi in 
bello Aragonensi pereunt, 408 c. 

Francie par (Henricus III). 


Francia prelati et principes, 174 j. 
338 d. e. 344 f. hoz d. 

Francie provincia provineialis prior, 
liga. 

Francie pueri, dicti enervati Geme- 
ticenses, 41g h. et n. 7. 

Francia regales, 4og g. 

Francia regina, 143 d. 147 f 155e. 
214k. 398 d. 4o2 b. 407 a. 416¢. 
418 j. 4aG6 ff. j. 4a8d. 434 e. 766 
b. V. Blanca de Castella, Clemen- 
tia de Hungaria, Johanna de 
Ebroicis, Maria de Brabantia, Mar- 
garita de Provincia. 

Francie rex custos Guillelmi de Tor- 
chiaco, 259 e. Cum rege Anglo- 
rum pacem componit, 467 c. 482 
c. 545 c. Patronus ecclesiarum de 
Audevilla, S. Martini de Albi- 
gneio, S, Maria l’Aleaume, S. Ger- 
mani de Campania, de Gorgis, de 
Guervilla, de Guinefosse, de Ka- 
rentonio, de Litahare, de Osmundi 
Villa, S Michaelis de Petra , de Pre- 
tot , de Querqueba, de Reniervilla, de 
Tommevilla , et capellarum Sancti 
Christophori, et Sancti Nicholai 
in ecclesia Montis Martini, 497 j. 
5oo g. k. 501 e. h. Sio d. f. 511 
g. Siag. j. Side. 514d. 522d. 
5a3 k. 524 et n. 3. 528 h. 5ag e. 
et g. V. Francorum rex. 

Francia regis coquus (Adam). 

Francia regis filius (Carolus, comes 
Valesii). 

Francie regis frater, 138 f. 340 f. V. 
Karolus de Francia, Robertus, 
Atrebatensis comes. 

Francie regis milites ad exercitum 
submonilti, 753. 

Francicum auxilium, 425 h. 

Francisci (Galterus). 

Franciscus (B.) a Gregorio IX cano- 
nizatus, 111 h. Ejus festum triplici 
ritu celebrandum, 401 b. 

Franciscus de Anagnia, canonicus 
Ebroicensis, 461 h. 464 h. 

Franciscus Carazoli. V. Franciscus 
Karazoli. 

Fra{n]ciscus Chynchi de Roma, cano- 
nicus Rothomagensis, 374 b. 

Franciscus de Geria, 359 c. 361 g. 

Franciscus Karazoli, doctor in theo- 
logia, canonicus Rothomagensis , 
360 j. 363 g. 

Franciscus de Logiis, 769 g. 

Franciscus Romanus, canonicus Ro- 
thomagensis, 360 I. 

Franciscus, S. Marie in Cosmedin dia- 
conus cardinalis , quibusdam litte- 
ris, injuriam conclavi illatam nar- 
rantibus, nomen adscribit, 202 e- 
203 f. 

Franciscus, rector portionis ecclesia 
de Buris, 274 b. 

Frangois (Stephanus Le). 

Frangois ( Barons) , 802 e. 

Franconis terra, 705 a. 

Francorum regnum gubernatum a 
Blancha de Castella, 469 f — ab 
Ingeranno de Marigniaco, 427 h. 

Francorum regum gesta, 210 a. 

Francorum rex, 113 h. 150¢. 151h. 
209 j. k. 210 f. 226g. 227 g. 238 
c. 244 j. 248. 252d. 268 g. 272 
d. 273 d. 293 d. 342 h. 352 d. 
431 g.467a.612e., et n.11.699d.j. 
700b.c. k. 763. 764h Nemini ho- 
magium facit , 208k, V. Carolus LV, 
Clodoveus, Henricus I, Hugo Capet, 
Kallomagnus , Ludovicus rex , filius 


INDEX RERUM ET PERSONARUM. 


Dagoberti, Ludovicus rex, filius 
Ludovici Balbi, Ludovicus VI, Lu- 
dovicus VIL, Ludovicus VIII, Lu- 
dovicus IX, Ludovicus X, Odo, 
Pipinus rex, Philippus II, Philip- 
pus Ill, Philippus IV, Philippus V, 
Robertus. 

Francorvilla (Radulphus de). 

Francquesnel (Radulfus de). 

Franmeville (Aubertus Canis de). 

Franquenai (Radulfus de). 

Franseriis (Johannes de). 

Franssieres (Johannes, Rogo de). 

Frapier ( Ricardus). 

Fraternus de Novo Mercato, abbas 
S. Audoeni Rothomagensis, mori- 
tur, 379 c. j. k. Necrologio S. Au- 
doeni Rothomagensis _insertus, 
380 a. 

Fratrum Minorum {Frater de ordine) , 
598 c. d. 

Frauxinis (Robertus de). 

Frauxinosa (Guillelmus de). 

Fraxineto (Balduinus, Philippus de). 

Fraxinis (Galerannus, Guarinus , 
Guido, Johannes, Radulfus, Ro- 
bertus de). 

Fraxino (Nicholaus, Philippus de). 

Fraxino (Prior de), 511 j. 512 a. 
513 j. 526 a. 

Fraymonasterio (Gerardus de). 

Frayssenero (Petrus de). 

Freauvile (Le seigneur de), 808 a. 

Freauvile, Freauvilla (Berta, Gau 
fridus , Robertus , Rogerus, Rogo, 
Thomas de). 

Freauvilla (Cardinalis de), tituli S. 
Eusebii, et Sedis apostolice lega- 
tus. Reges Francie et Anglia, mul- 
tique proceres ab eo cruce signati, 
348 e. V. Nicolaus. 

Freauvilla (Dominus de) patronus 
ecclesiarum de Freauvilla, S. 
Amandi de Gilemercuria, de Gren- 
neio, S. Petri de Juncaria, de 
Toufrevilla, 260 h. j. 262 c. 263}. 
264 a. 265 g. 640 fF. 

Freavilla (Guillelmus de). 

Frechenes, Frechenis (Robert de). 

Fredericas II, imperator, 113 f. 116 
a-d. 122 f. 181 h. 198 b. Inno- 
centio IV infensus, 492 a. Prelati 
nonnulli, dum Romam ad conci- 
lium venirent, eo jubente capti et 
in carcere detenti, 111 a-g. 431 a. 
468 d. In concilio Lugdunensi, 
an. 1245 damnatus et imperio pri- 
vatus, 114b.g. 195g. 430 b. 466 
d. e. A Manfredo, ipsius notho, 
interfectus, 116 a. b. 340 f. 4Gode. 
Benevolus in ecclesiam sub finem 
vile factus, an. 1250 moritur, 
{69 a. b. c. Ejus filius, Henricus, 
123 g. Impostor quidam, quum se 
Fridericum Il esse diceret , concre- 
matus, 145 d. e. 

Fredericus, filius Astrucie ducis, cum 
Conradino captus et capite trunca- 
tus, 220 g- 

Fredericus, S. Florentii abbas, 58of. 
et n. 8. 

Fredericus Malis Manibus, 612 h. 
716 f. V. Frainlinas, Freslious. 

Fredoli (Berengarius). 

Fredus (Johannes). 

Freerius, frater Garini de Corteriaco , 
670 b. 

Freisson (Domini dew) , 784 b et n. 11. 

Freivilla (W. de). 

Freles (Robert de). 

Frellart (Gaufridus). 





aa: ie 


INDEX RERUM ET PERSONARUM. 965 


Fremarvilla (Gaufridus, Hardoinus , 
Ursio de). 

Fremecuria (Odo de). 

Fremercort (‘Theobaldus de). 

Fremont (Hugo de). 

Frenel (Robertus). 

Frenoe (Flamaricus de). 

Frenoxe (Wiillelmus de). 

Frepellon, Frepillon (Adam, Alberi- 
cus, Radulfus de). 

Freres (Guillelmus de). 

Freschet (Guillermus, Robertus). 

Freslinus Malesmeins, 612 h. 716 f. 
729 d. Cf. Frainiinus. 

Fresnai (Major de), 653 k. 

Fresnai (Philippus de). 

Fresnaye (Johannes de la). 

Fresne (Reginaldus de). 

Fresneio (Faber, Iterus, Johannes de). 

Fresnel (Michael, Tassinus, Willel- 
mus). 

Fresnels (Enjorran de). 

Fresnes (Herbertus, Robertus de). 

Fresniches ( Perres de) 

Fresnoi, Fresnoy (Gaubert, Petrus de). 

Fresnosa (Guillelmus de). 

Freté (Jean de Chasteillon, siewr de la). 

Fretin ( Monseigneur de), 820 c. 

Freugeville (Guillelmus de). 

Freulevilla, Freuleville, Freuslevilla 
(Balduinus, Guillelmus, Ricardus 
de). 

Fri (Willelmus de). 

Friadello (Willelmus de). 

Friardel (Guillelmus de). 

Fricans (Ingerrannus de). 

Fridericus imperator, 113 f. V. Fre- 
dericus II. 

Fridericus, Austrie dux, imperator 
electus, a Ludovico de Bavaria 
captus, 348 j- k. 

Friderici de Ver grangia de juxta Polli, 
6641. 

Frie (Johannes de). 

Friecourt (Johannes de). 

Friecuria (Radulfus de). 

Friencourt (Johannes de). 

Frisa (Guillelmus de). 

Friscampis (Henricus de). 

Froces (Petrus de). 

Froelina, 471 d. 

Frollei (Oliverius de). 

Frollencort (Robertus de). 

Froloy (Li sires de), 823 b. 

Fromivilla (Hugo de). 

Fromondi (S.) prior, patronus eccle- 
siarum de Cavigneio, de Dae, 
S. Fromondi, §. Lauduli super 
Loson, de Mesnillo Ansgot, de Mes- 
nillo Guenelon, 508 Ff. g. h. k. 50g 
d. e. g. h. 

Fromondus abbas, obituario Montis 
S. Michaelis insertus, 576 c. 

Fromont (Gaufridus , Guillelmus, Her- 
bertus, Ricardus). 

Fromont de Ponz, 620 e. 

Frontebose (Guillelmus, Guillermus , 
Jordanus, Rogerus de). 

Fronte Nemoris (Rogerus-de ) 

Fructuarius (Robertus). 

Frument (Robertus). 

Frumenti sextarius quanti valuerit 
annis 1227, 1278, 1298, 342 e. 
Agi c. 495 c. 

Frutarius (Petrus). 

Fratavt (Stephanus). 

Fuchiéres (Le seigneur de), 824 d. 

Fuisnon (Jehan, Pierre). 

Fulainnes (Hugo de). 

Fulbertus abbas, obituario Montis S. 
Michaelis insertus, 577 c. 


Fulbertus, Carnotensis episcopus, 
577 h. 

Fulbertus miles, 471 . 

Fulcardi Monte (Ricardus , abbas de). 

Fulcardi Monte (Abbas de) , patronus 
ecclesiarum de Bouafles, de Cam- 
peneisevilla, de Fesques, 267 ff. j. 
268 f. V. Foucardi Mons. 

Fulcaudus de Berziaco, 686 c. 

Fulcandus de Hucon. Servitium mili- 
tare ab eo regi debitum, 729 a. b 
et n. 2. 

Fulcaudus de Maucac. Ejus heredes , 

27h. 

Fulcherius de Ysneauvilla, 363 b. 

Fulcherus Gali , 664 f. 

Fulcherus de Melloi, 691 e. 

Fulcherus Quarrellus, 684 h. 

Fulcho Paganelli, vir nobilis, ejusque 
filius, per merita SS. Savigniacen- 
sium sanati, 604c. V. Fulcho Pagi- 
nellus, Fulco Paenel. 

Fulcho Paginellus, 703d.k. 7o4d.£¢. 
V. Fulcho Paganelli, Fulco Paenel. 

Fulcho Passart (Dominus). V. Fulco 
Passart. 

Fulco, abbas, 419 e. 

Fulco, an. 1299 abbas Flaviacensis 
creatus, 426 h. 427 k. 

Fulco de Alcanvilla, 693 a. 

Fulco Alingard, 6go g. 

Fulgo de Allunto, 766 g. et n. 19. 

Fulco de Alneto seu de Alnoto, 684 
e. 728 f. 754 j. Of. Fuleode Aunou, 
de Auno, Fulque de Aunai. 

Fulco de Alnou, 619 f. 695g. et 
n. 15. Gf. Fulco de Alneto. 

Fulco de Argenciis, armiger, patro- 
nus ecclesie de Vallevilla, 235 b. 

Fulco d’Arnout, 695 g. et n. 15. 

Fulco de Auno, de Aunou, 729 ¢. d. 
et n. 7. Ad exercitum regis tres 
milites ab eo mittendi, 773 b. Cf. 
Fulco de Alneto. 

Fulco Basset, 620 b. 706 f. 707 ¢. 

Fulco de S. Baudo, 662 1. 

Fulco de Bauquancayo, miles, 753 g. 

Fulco de Bella Casa, miles , 717 d. 

Fulco de Berneriis, 620 1. 

Fulco de Besencon, miles, 7Ay f. 

Fulco Boche, 689 k. 

Fulco de Bona Valle, miles, 754 j. 
766 g. 

Fulco de Borris, armiger, 762 h. et 
n. 16. 

Fulco de Breutepont, 479 h. 

Fulco de Cantalupo, 640 f. 

Fulco de Cantu Lupi, miles, 512 k. 

Fulco de Cany, canouicus Rothoma- 
gensis, 359 d. 

Fulco Coctus de Pata, 691 g. 

Fulco de Coumendal, 611 a. 

Fulco Dairs, 692 k. 

Fulco Dastim seu Dastin, Lexovien- 
sis decanus, postea an. 1290 ept- 
scopus, 213 c. 214 e. 227 e. et n. 
8. 481 f. 545 d. e. 1. Scaccario 
an. 1258 adest, 543 c. An, 1267 
mortuus et in ecclesia S. Petri se- 
pultus, 218 b. et n. 4. 481 ‘ F. 
Fulco Hastim. 

Fuleo, decanus Lexoviensis. V. Fulco 
Dastin. 

Fulco , episcopus Abrincensis, 579 k. 

Fulco, episcopus Lexoviensis. V. 
Fuleo Dastim. 

Fulco Forestarius, 619 g. 

Fulco de Gastegni, 610 c. 

Fulco, Gatini pater, 691 g, 

Fulco Hastim ,218b. etn. 4. V. Fuleo 
Dastim 


Fulco Huart, 616 n. 8. 

Fulco de Huchon, 619 m. 

Fulco de Huecon, 612 h. 

Fulco de Johi, 6go k. 

Fulco de Lers, seu de Leirs, 672 j. 
673 e. 689 g. Cf. Furco. 

Fulco de Machet, 689 k. 

Fulco de Marcelliaco, 625 g. h. 

Fulco de S. Mauritio, 663 d. 

Fulco de Melle, 736 ¢. 803 . 

Fulco de Mota, 662 a. 

Fulco d’Ooni, 719 k. 

Fulco de Orto, 735 e. 

Fulco Paanel, Paenel, Paganel, Pa- 
ganelli, Paganellus, Paienelli, 571 
h. j. 608 b. c. 610 b. ce. Gia fh, 
683 d. 684 e. 709 b. c. 728 d. 
729 d. Cf. Fulcho Paganelli. 

Fulco Passard, 660 a. 6go g. 

Fulco Pilus Cervi, 691 a. 

Fulco Pirus, 691 f. 

Fulco, prior de Besuto, 477 h. 

Fulco, rector ecclesie S. Johannis de 
Augo, 263 a. 

Fulco, rector ecclesia de Capite Ca- 
leti, 279 d. 

Fulco, reetor ecclesia S. Martini de 
Lierrevilla, 321 f. 

Fulco, rector ecclesiw# de Osebose, 
283 e. 

Fulco Ribole, 685 a. 

Fulco, Roberti pater, 620 b. 

Fulco de Roi, 685 a. 

Fulco de Rupibus, 691 m. 

Fulco de Sanciaco, 690 g. 

Fulco Sevart, 610 g. 

Fulco Tabo, Tabos, seu Tabuz, 668 
awh. b. 6gi lb. 

Fulco Teste d’or, 654 |. 

Fulco de Veteri Ponte, 695 b. 

Fulco de Vignoliis , 660 a. 

Fulco de Villa Episcopi, 659 f. 690 
m. 

Fulcodii (Guido). 

Fulconis de Boelei feodum, 662 g. h. 

Fulconis de Chezi uxor, 655 m. 

Fulconis de Trengna heredes, 663 b. 

Fulconis de Warvilla terra, 658 c. 

Fulconis (Willelmus ). 

Fulcrannus, abbas, obituario Montis 
S. Michaelis insertus, 578 h. 

Fulebech (Johanna). 

Fulgentius, 199 c. 

Fulgeriarum dominus. V. Filgerie. 

Fulgeriis (Gaufridus, Madulfus de). 

Fulgur ( Ferricus, Petrus , Stephanus ). 

Fulgur in ecclesia Rothomagensi an. 
1280 cadit, 351 a. b. 407 j. 

Fulmen (Federicus , Ferricus). 

Fulque de Aunai, 617 e. Cf: Fulco de 
Alneto. 

Fulquet, 6186. 

Fulquetus de Pratis, 716 f. 

Fulquo de Lovéres, 617 k. 1. 

Fumel, Fumello (Bertran, Bertran- 
dus, Bt. de). 

Fumello (Domini de), 785e. et n. Ar. 

Fumellus (Bertrandus ). 

Fumo (Petrus de). 

Furcaudus de Argiac, miles, 779 d. 
Bila. 

Furco de Lers, 689 g. Cf. Fuleo de 
Lers. 

Furetel (Nicolaus). 

Furnarius, Furnerius (Odo, Thomas). 

Furnerii (Colardus). 

Furnerius de Bosco Menardi, miles, 
660 j. 6g2 h. 

Furnerius de Oci, 692 h. 

Furnes (Castellanus de) , 685 g. 

Furnis (Geralmus, Giralmus de). 





966 

Farnival (Guerardus de). 

Furno (Matheus, Petrus de). 

Furquex (Eustachius de). 

Fursei, Furseii (Guillelmus). 

Furseius Bote, 648 c. 

Fusciani (S.) in Nemore abbas, pa- 
tronus ecclesiarum de Folloi, Val- 
lis de Haia et de Veteri Rothomago, 
267 h. 26g j. 270 £. 

Fuseius de Roya, 738 b. 

Fusquereio (Guillelmus de). 

Fuxensis exercitus. Index hominum ad 
eum vocalorum, 767 a. 

Fuxi comes, 799 g- 801 h. 814 g. 
824 b. 

Fuxo (Bohordus de). 


G. archidiaconus ecclesie Rothoma- 
gensis, 376 j- 

x. Arnaldide Malo Leone, Morlanen- 
sium Fratrum Pradicatcrum lector, 
185 j. 
de Arsis (Frater), prior Pradica- 
forum Fratrum Sancti Emiliani, 
185 g. 

d’Aubusson, miles, 818 g. Cf. 
Guillaume d’ Aubugon. 

+. Balene, miles, 801 g. 

3. de Beenvilla, 4gg f. 

3. de Blesis, canonicus Rothomagen- 
sis, 372 h. 

Caletot, filius minor, in custodia 
regis, 274). Cf. de Guillelmus Ca- 
letot. 

3. Colombel, canonicus Rothomagen- 
sis , 368 e. Cf. Guillelmus de Co- 
lumbeles. 

i. de Confflanz , vicecomes Moretonii , 
583 d. 

;. conte d’Aucerre, 791 h. 

i. Contour, miles, 802 a. 

x. de Couet, miles, 817 g. 

+. Crepin (Monseiqneur), 807 f. Cf. 
Guillaume Crespin. 

Crespin, miles, 819 b. 

Crespin, fuiz au seiqnor d'lvry, 792 
b. 792 b. 

Crespin le jeune, 795 g. 

;. Crespin le viel, 798 e. 
decanus de Maigniaco, rector ec- 
clesia de Blaquarvilla, 238 h. 
episcopus Ebroicensis , 462 d. et 
n. 4. 463 b. 4O4 j. 

3. episcopus Lincolnensis, 461 c. et 
in. 2. 
l'Esroullié, miles , 768 a. 
de Essartis, canonicus Rothoma- 
gensis, capella S. Gervasii juxta 
Maniacum fundator et patronus , 
322 ¢. 

Feré, patronus ecclesiw de Longa 
Villa, 499 b. 

de Flava Curia, Rothomagensis 
archiepiscopus, necrologio hospi- 
pitalis B. Maria Magdalene Rotho- 
magensis insertus, 416 c. et n. 5. 

;. Flote, miles ,802 a.— (Monsieur) , 
S06 c. V. Guillaume Flote. 
de Formigneio rector portionis 
ecclesia de Gouveiz, 507 c. 
de Gessiz (Magister), 471 a. 
de Harecourt | Monseiqneur) , 807 f. 
518 j. 821 b. Cf. Guillaume de 
Harecourt. 

+. de Hauricuria, 789 a.el n.2. 

G. Helyw, archidiaconus Vuleassini 
Francie, 366h 
G. de Hotot, 7951 


G. (Johannes). 

G. de Joingny, 804 b. ¥. Gaucherus 
de Jovigniaco , Guillaume de Joingni. 

G. de Kievrevilla, canonicus Rotho- 
magensis, 362 g. 

G. de S. Laudo (Magister) , rector ec- 
clesia de Critot, 244 j. 

G. le Liévre , rector portionis ecclesia 
S. Salvatoris, 501 g. 

G. de Maieto, patronus ecclesia de 
Ernemont-des-Essours, 241 |. 

G. Monachus, 721 a. Cf: Guillelmus 
Monachus. 

G. de Moncellis, 486 g. Cf. Guillel- 
mus de Moncellis. 

G. de Moncellis , 361 j. 

G. de Nova Villa, rector ecclesia de 
Equaquelon, 239 c. 

G. Patriz, 791 £ Cf. Guillaume Pa- 
iriz. 

G. de Pictavia, 814 e. 

G. de Ponte Falsi, patronus ecclesi« 
de Ponte Falsi, et portionis ecclesia 
de Gouveiz, 507 e. g. 

G. Putiz, miles, 819 c. 821 d. 

G. de la Raiace, miles, 799 e. 

G. rector ecclesia S. Amandi de Gi- 
lemercuria, 260 j. 

G. rector ecclesie de Dampetra, 
274 e. 

G. rector ecclesia de Martiniaco, 
258 a. 

G. rector ecclesia de Meisnillo Cir- 
ricci sive Gaufridi, 294 e. 

G. rector ecclesia de Sonmeisnillo, 
293 }: 

G. rector ecclesie de Tuit Hebert, 
233 h. 

G. rector ecclesia 
2h7 f. 

G. de Rely, 819 h. 

G. de Saana, thesaurarius Rothoma- 
gensis, 372 b. C/. Guillermus de 
Saana. 

G. Tesson, 791 e. 819 c. 821d. 

G., thesaurarius ecclesia Rothoma- 
gensis, filius Emma, 360 j. 

G. de Vatone. V. Gaufridus de Ga- 
tone. 

G., vicecomes Castri Duni, 677 1. 

G. de Voisins, 790 d. 

G. de Wyauvilla, firmarius de Estou- 
tevilla, ad ecclesiam ejusdem loci 
prasentat, 296 1. 

Gaaiqni (Johannes de). 

Gaalon (Ricardus). 

Gaard (Radulfus. Stephanus ) 
Gabriel, Fiscannensis monachus, 
postea abbas de Ybreyo, 431 c. 
Gabriclis (S.) prior de patronatu ec- 
clesiw de Bevran contendit, 510 j. 

D112 a. b. 

Gacé (Dominus de), 710 d. 

Gace de Loigni, 790 g. Cf. Gacetus 
de Loigneio. 

Gace de Lovignie, 805 a. 

Gaceio (Philippa, domina de). 

Gaceia (Dominus de) , 637 b. 

Gacelinus, vicarius ecclesix de Grein- 
villa, 292 d. e. 

Gacent (Domina de), 663 c. 

Gacetus de Loigneio, miles, 747 g. 
Cf. Gace de Loigni. 

Gachet, Gachot (Stephanus). 

Gaci (Heres de), 684 g. 

Gaciaco (Amauricus de). ‘ 

Gaciaco (Dominus de), patronus cu- 
jusdam capellz apud Buxeium , 
a34ec. 

Gacio seu Gaco de Pissiaco, 632 a 
729 b. Ejus relicta, 677 h. 


de Wandrimara, 


INDEX RERUM ET PERSONARUM. 


Gaco de Thoreite seu de Thorote, 630 
f. et n. 7. V. Gasco. 

Gacotus de Vallibus, armiger, 769 b. 

Gadencort (Guillelmus de) 

Gadencuria ( Herbertus de). 

Gadraldi (Radulphus). 

Gadro Drocensis, 626 h. et n. g. V. 
Godro 

Gagen (Guillelmus). 

Gages (Galterus, Johannes de). 

Gagiis ( Petrus de). 

Gai (Albericus Le). 

Gaidun (Guillelmus, Ricardus). 

Gaigni (Johannes de). 

Gaignon (Stephanus). 

Gaiis (Symon de). 

Gaillardus , canonicus Constantiensis, 
542 b. 

Gaillardus de Rainac, 730 c. 

Gaillart (Johannes , Ricardus). 

Gaillione seu Gaillon (Castellanusde), 
636 h. 637 a 684 g. Cf. Gallionis 
castellanus. 

Gaillon (Hubertus, Jehan, Matiicis 
de). 

Gaingniaco (Radulfus de). 

Gainvilla (Philippus de). 

Gais (Johannes Li). 

Gal. , frater Levini de Corbolio , 6g0h. 
Cf: Galerannus. 

Galais, frater de Colin de la Chatre, 
armiger, 744 a. 

Galarde (Emma La). 

Galardo (Dominus de), 784 b. et n. 8. 

Galardon (Kobinus de). 

Galcellinus de Courcellis, 699 h. 

Galcherus, abbas Resbacensis , 486 h. 
etn. 17. 

Galcherus de Castellione , 683 h. — 
de Castellon, 611 j. 683 h. 

Galcherus de Corcellis, 688 h. 

Galcheri de Joegniaco relicta, 727 4 

Galcherus de Nantolio, 650 h. 

Gale de la Copelle, 685 h. 

Galeis de Prapositura ,armiger, 747 ¢ 

Galemontis dominus , 683 j. 

Galenda (Guido de). 

Galeramus de Yenyilla, 688 b. 

Galeran (Gilo). 

Galerandus de Bavencuria, 688 k. I. 

Galerandus de Pontivo, 710 d. e. 

Galeranus de Calida Tunica , armiger. 
772 f. et n.10. 

Galeranus de Chaudecote, 772 n. 10 

Galeranus de Cranna, seu de Crene, 
688 a. 692 j. 

Galeranus, filius Emeline de Bruelio , 
624 h. 

Galeranus de Ivreio, 697 j. 

Galeranus, juvenis, 474 e. 

Galeranus de Melle[n}to. V. Galeran 
nus, comes Mellenti. 

Galerannus de Ainvilla, 692 f. 

Galerannus de Basochiis, 692 I. 

Galerannus de Bavencuria, 633 d. 

Galerannus de Bigarz. Ejus filius. 
7 io J: 

Galerannus de Bossi, 671 b. 

Galerannus de Bruellio, 712 h. 

Galerannus, comes Mellenti, 419 a. 
etn. 1. 464 b. Obituario monas 
terii Lirensis insertus, 472 a. et 
n. 1. 

Galerannus de Corbolio , 688 f. 690 h 

Galerannus de Evera, miles, 720 d. 

Galerannus de Fraxinis , domicellus 
633 e. 713 e. 

Galerannus de Gamaches , 715 j. 

Galerannus de Gaudigni, 691 a. 

Galerannus de Loco Sancto, 671 a. 

Galerannus de Mara, 707 |. Patronus 











ecclesiarum de Buivilla et de S. 
Opportuna, 238 j. k. 

Galerannus, rector ecclesiew de Cal- 
liaco, 246 c. 

Galerannus de Suppis, 690 k. 

Galerannus li Veautres, 671 j. 

Galerico (Bernardus , Guido de S.). 

Gales de Torchamp, wiles, pater Hen- 
rici, 599 f. 

Galesi {Robertus). 

Galeus (Robinus). 

Galfridus de Augo, 698 b. et n. 4. 

Galfridus de Balluesl, 708 a. — 

Galfridus de Blevilla, ballivus, 695 
n. 20. 

Galfridus de Bosco, frater Ren. 693d. 

Gaifridus Farsi, 610 e. 

Galfridus de la Herupe, 715 c. d. 

Galfridus de Luat, 719 k. 

Galfridus de Malchencei, 696 b. 

Galfridus Malvesin, 697 a. 

Galfridus de Marcel, 695 c. et n. 5. 

Galfridus Martel, 695 c. 

Galfridus de S. Martino, 698 b. 

Galfridus de Montforti, 695 h. 

Galfridus de Ou, 698 b. 

Galfridus Pooz, 671 k. 

Galfridus Renard[us] , 708 m. 

Galfridus Rossel, 610 e. 

Galfridus de Saie, de Saio, de Say, 
705 e. 708 h. 714 f. 

Galfridus Trossebot, 696 d. 

Galfridus de Vi{ri], 652 h. 

Galhardus de Ursi Saltu (frater), 
lector in conventu’ Pradicato - 
rum Agennensium, 184 j. et n. 2. 
Prior Pradicatorum Tarasconen- 
sium, 185 b. 

Gali (Fulcherus). 

Galiena de Tyrgevilla, 601 f. 

Gallaincourt (Johannes de). 

Gallanda, Gallande, Gallandia ( An- 
sel, Ansiau, Bartholomeus , Guil- 
lelmus, Manasserus, Willelmus, 
W. de). V. Garlanda. 

Gallande (Ansiau de). 

Gallarbois (Guillelmus de). 

Gallart (Guillelmus). 

Galles (Prince de). V. Louvelin. 

Gallia (Ricardus de). 

Galliz prelati plurimi a Frederico II 
imperatore comprehensi. 213 e. f. 

Gallica lingua, 117 ¢. 181. 

Gallicus natione Gillebertus, abbas 
S. Taurini Ebroicensis, 466 h. 

Gallicus (Galtherus, Robertus). 

Gallione (Girardus de). 

Gallionis , Gallon (de), castellanus , 
621 f. 716 b. Cf. Gaillione (castel- 
lanus de). 

Gallon (Cadulcus, casteilanus de ). 

Gallon (Robertus de). 

Gallonio (Petrus de). 

Gallus natione Urbanus IV, 404 1. 

Gallus (Gaufridus , Stephanus). 

Galman (Gaufridus de). 

Galo de Bigardis, 736 f. 

Galo de S. Cirico, 718b. 

Galois (W. Le). 

Galois de Marceville (Li filz), 656 k. 

Galon (Ricardus). 

Galter Franceis, 621 b. 

Galteri (Hubertus, Nicolaus). 

Galterinus Flanmingus, 647 m. 

Galterius, abbas, 418 a. 

Galterius, abbas Crucis S. Leufredi , 
477 f. 

Galterius , 
555 d. 

Galterius, archiepiscopus Rothoma- 

gensis , 422 d. 


abbas Montisburgensis , 


INDEX RERUM ET PERSONARUM. 


Galterius Camerarius , 669 h. 

Galterius de Gages, 765 c. 

Galterius Giffart, 701 a. b et n. 4. 

Galterius de Laci, miles, 471 h. 

Galterius S. Martini, miles, 758 f. 

Galterius, miles, 475 c. 

Galterius de Monmerel, 478 k. 

Galterius de Monte Forii, 422 k. 

Galterius de Solengeio, 488 c. 

Galters li Rous, 675 e. 

Galterns, abbas, 420 g. k. 422 b. f. 

Galterus, abbas Beccensis, 417 d. 

Galterus de Aneolo, 651 d. 

Galterus de S. Aniano, 639 1. 

Galterus de Ansnevilla, S. Fidis de 
Longa Villa monachus, 438 d. e. 

Gallerus, archiepiscopus Rothoma- 
gensis, 234 d. 239 g. 257 d. j. 
258 g. 266 f. 267 ¢. d. 269 g. 275 
c. 276 f. 2781. 27g ¢. 1. 280 e. 283 
g. 284 c. h. 285 d. 287 d. j. 288 
h. 1. 291 b. c. h. agae. d. 295 F. 
g- 311 f. 312 b. d. 316 g. h. 360 
b. 362 e. 363 a. 365k. 36g d. 581 
d. V. Gualterus , Walterus. 

Galterus, archiepiscopus Senonen- 
sis, 637 1. 676 g. V. Gualterus. 

Galterus d’Argaz, 713 }. 

Galterus de Aspiliaco , 679 d. 

Galterus de Asveniis, 727 b. 

Galterus de Aufai, 696 a. 

Galterus de l’Auney, miles, hog e. et 
n: 2. 

Galterus de Avesnes, 725 e. 

Galterus, bal!livus Rothomagensis, 
372 k. 

Galterus de Bantelluto, rector eccle- 
sie de Guenevilla, 280 j. 

Galterus de Becco, capellanus hospi- 
talis de Duno, 303 a. 

Galterus le Bende, presbiter, 360 a. 

Galterus de Bercheriis, rector eccle- 
sie S$. Gydaldi de Lonquesse, 317 b. 

Galterus de Bertrichéres, 630 h. 

Galterus de Biaugrant , 660 m. 661 a. 

Galterus Bonart, maritus Adelicie de 
Vilers Quenivet, 593 h. 601 d. 

Galterus de Boocort, 647 k. 

Gallterus de Bordauvilla, 616 a. 

Galterus Borrez, 689 b. 

Galterus de Bosco Geroldi, 696 h. 

Galterus de Boseinvilla, alias de Bo- 
sevilla, 697 a. etn. 1. 

Galterus de Boteviller, miles, 760 d. 

Galterus de Botincort, 631 c. 

Galterus de Boucheviler, patronus ec- 
clesiz de Boucheviler, 314 c. 

Galterus Branche, 758 c. 

Galterus de Breaute, miles, ecclesie 
S. Audoeni de Brolio alterna vice 
patronus, 253 k. 

Galterus de Brionia, miles, patro- 
nus ecclesia de Le Landin, 240 e. 

Galterus Bruisser, 648 d. 

Galterus de Buesevilla de patronatu 
ecclesie de Marcosvilla contendit, 





967 


monasterii de Longa Villa eleemo- 
synarius et subprior, 433 b. c. 

Galterus canonicus Rothomagensis , 
filius Evrardi de Castenei, 365 a. 

Galterus, capellanus S. Amatoris, 
286 k. 

Galterus , Carnotensis episcopus, an. 
1234 moritur, 466 b. 

Galterus, castellanus Perone , 648 a. 

Galterns de Casteneio, canonicus 
Rothomagensis , 363 f. 

Galterus de la Céle. Ejus terra, 664 h. 

Galterus de Chambliaco. Ejus_ feo- 
dum, 629 d. 

Galterus de Charrot, 728 a. 

Galterus de Chasneau, 6go m. 

Galterus de Chiri, 646 g. 

Galterus Chotarz, 633 e. 

Galterus de Clauso Fonte, seu de Clo 
fontene, 670 b. 687 b. 

Galterus de Constantiis , archiepisco- 
pus Rothomagensis, 358 a. et n. 2. 

Galterus Corcons, 674 c. 

Galterus Cornubiensis, cancellarius 
Rothomagensis, 369 a 

Galterus de la Créche, pater Hervei 
de la Créche, 5g2 b. 

Galterus de Crossiaco, 640 m. 

Galterus Dispensator, 643 k. 


— Galterus Dorni, 686 1. 


Galterus Draco, 646 c. 

Galterus Dues, 713 g. 

Galterus de Ernaudi Saltu, 73g f. 

Galterus de Ernausart, miles, 679 e. 

Galterus de Escorci, 690m. 

Galterus de Escotignies , patronus eccle- 
sie B. Marie de Escotignies, 266}. 

Galterus de Espaieres, 657 m. 

Galterus Espallart, 614 f. 

Galterus de Espevilla, 647 ¢. 

Galterus d’Esprevilla, patronus ec- 
clesie de Esprevilla, 237 e. 

Galterus de Esselée. Ejus feodum, 
70g g. h. 

Galterus de Fadaonvilla, Fadeenvilla, 
Fadeenvillis, 628 b.c. et n. 8. 

Galterus de Fandevilla, 718 f. 

Galterus Farel, 359 d. et n. 7. 366. 

Galterus, filius de Aelais la Randome, 
a SS. Savigniacensibus ad vitam 
revocatus, 594k. om 595 b. 

Galterus, filius Gueroudi, 358 a. 

Galterus, filius Philippi, domicellus , 
633 e. 

Galterus Flamingus, rector ecclesia 
de Guibervilla, 301 g. 

Galterus de Flavacort, de Flavacurt, 
de Flava Curia, de Flavascort , 631 
b. 632 g. j. 675 j. 

Galterus de Flori, 6141 

Galterus de Foleteria, 644 c¢. 

Galterus de Fonte, 418 |. 

Galterus Francisci, armiger, 755 j. 

Galterus, frater Johannisde Tort, 663 f. 

Galterus de Gages, miles, 765 b. 

Galterus de Girbercort, 647 e. 


235 f. g. Patronus ecclesia ce -Galterus Girfard, 6go h. 


Greinvilla, 292 d. e. 

Galterus Buiron, 759 I. 

Galterus Burez, 640h. 

Galterus de Caleto, armiger, patro- 
nus ecclesize de Carevilla, 251 |. 


- Galterus Cambelianus , 760 d. 775 b. 


Ad ecclesiam de Villariis prasentat, 


25a h. 


- Galterus Cambellarius , 612 j. 


Galterus Camberarius, 639 m. 
Galterus de Camberon. jus feodum, 
718 g. 


-Galterus Camerarius, 643 j. 


Galterus de Coneio, Emeline filius , 





Galterius de Goerjes, miles ,769 n. 11. 

Galterus de Goncevilla, 436 h. j. 

Galterus de Gorneyo, 367 g. 

Galterus de Goutevilla, 640 a. 

Galterus Greniers, 738 d. 

Galterus de Hamengicort, 646 g. 

Galterus Havart, miles, ad ecclesiam 
S. Petri de Monteigniaco prasen 
tat, 315 b. 

Galterus Holart, 646 k. 

Galterus de Imis Olcis, 690 m. 

Galterus de Isne, 721 b. 

Galterus Joiter, 655 b. 

Galterus dle Juliaco, 689 b. 





968 


G{alierus} ju[venis], 68:1 1. 

Galterus de Lardi, miles, 673 c. g. 

Galterus de Largoz, 780 e. 

Galterus de Leumeisons, 675 f. 

Galterus de Limoiis, 672 e. 

Galterus de Lonquesse, 624 f. 

Galterus Longus de Bunione, 690 k. 

Galterus de Malrepast, 648 b. 

Galterus de S. Marie Ecclesia, 610 j. 
611 a. 735c. et n. b. V. Galtherus. 

Galterus de Marines, de Marinis, de 
Marins, 628 j. 629 d. f. 630 k. 
632 g. 1. m. 713 g. 

Galterus de Maroel, 655 f. 

Galterus Martel, clericus Rothoma- 
gensis, 363 d. 

Galterus de S. Martino, 360 e. Ejus 
heres, 641 e. 

Galterus de Mediana, 698 h. 

Galterus Megremeins. Praepositura de 
Capellaria ab eo vindicata, 399 b.-g. 

Galterus de Mesnillio, 675 g. 

Galterus Mirele, 6go b. 

Galterus de Monchavam, seu de Monte 
Chavan, 660 e. f. 688 c. 

Galterus de Monte Falconis, 30g. 

Galterus de Monte Letart, 628 g. et 
n. 27. 

Galterus de Moret, 648 c. 

Galterus Nairent, 631 f. 

Galterus Nanters seu Nantiers , 672 b. 
e. 673 a. 

Galterus de Nemosio, 662 h. 691 g. 

Galteri de Nosanz feodum, 629 c. 

Galterus Oliverii, 674 j. 

Galterus de Ordeis, 633 c. d 

Galterus de Orquel, 360 e. 

Galterus de Palai, 690 k. 

Galterus de Parvo Ponte, 358 b. ec. 

Galterus de Pelletot, 614 b. 

Galterus deu Pereer, 675 j. 

Galterus Pigot preposituram de Ca- 
pellaria vindicat, 399 b.-g. 

Galterus Pipart, 634 h. 

Galterus Piscionarius , rector ecclesiz 
de Aveillemare, 266 d. 

Galterus de Platea, rector ecclesia de 
Warvanna, 299 j. 

Galterus de Playsseio, rector portio- 
nis ecclesia S$. Martini de Amble- 
villa, 324 d. 

Galterus de Ponte Audemer, canoni- 
cus Rothomagensis, 366 a. 

Galterus Pooz, 674 g. 

Galterus de Porta, 623 d. 688 m. 

Galterus Postel, 622 e. 

Galterus de Pyeton. Ejus heres, 646 k. 

Galterus, rector ecclesia de Albini 
Monte, 267 g. 

Galterus, rector ecclesia S. Luciani 
de Barc, 268 c. 

Galterus, rector ecclesia de Besuco 
Sicco, 313 g. 

Galterus, rector ecclesiw de Bordein- 
villa, 254 d. 

Galterus , rector ecclesia de Boucon- 
villari, 323 e. 

Galterus , rector portionis ecclesia de 
Burgo Duni, 302 f. 

Galterus, rector ecclesia de S. Claro, 
281 j. 

Galterus, reclor ecclesie de S. Co- 
lunna, 295 |. 

Galterus, rector ecclesia S$. Martini 
de Commeniaco, 323 b 

Gallerus, rector ecclesia de Estrute- 
villeta, 288 d. 

Galterus , rector ecclesia de Fontanis , 

71 ¢. 

Galterus, rector ecclesia de Guillar- 

villa, 285 f. 


Galterus, rector ecclesie de S. Rica- 
rio de Herecort, 282 e. 

Galterus, rector ecclesia B. Germani 
de Latenvilla, 327 g. 

Galterus, rector ecclesia de Mesnillo 
Reneslimi, 261 e. 

Galterus, rector ecclesia S. Nicholai 
de Malo Alneto, 256 e. 

Galterus, rector ecclesia de Peretot, 
281 a. 

Galterus, rector portionis ecclesia de 
Podiis , 527 b. 

Galterus, rector ecclesia de Quevren- 
cort, 271 d. 

Galterus, rector ecclesia S. Petri de 
Quintri, 306 e. 

Galterus , rector ecclesia de Restouval, 
267 d. 

Galterus, rector ecclesia de Rigido 
Ponte, 247 ¢. 

Galterus, rector ecclesia de Rogeri- 
villa, 278 a. 

Galterus, rector ecclesie de Rubeo 
Monasterio, 237 a. 

Galterus, rector ecclesia de Salicosa 
Mara, 292 h. 

Galterus, rector ecclesia de Septem 
Molis, 261 k. 

Galterus, rector ecclesiz de Sotevilla , 
293 c. 

Galterus, rector ecclesia de Vunen- 
villa, 289 f. 

Galterus, rector ecclesia de Wate- 
crist, 288 d. 

Galterus, rector ecclesia de Wate- 
villa, 237 f. 

Galterus , rector ecclesia de Winemes- 
nil, 287 d. 

Galterus de Regni, 654 g. 

Galterus de Richepas, seu de Riche- 
paus, thesaurarius Rothomagensis , 
368 e et n. 6. 

Galterus de Riperia, 615 g. 

Galterus de Saintes, miles, 750 e. 

Galterus Sald, miles. Ejus filius, 601 e. 


- Galterus de Santolio , 629 1. 


Galterus de Sapine, 75g b. 

Galterus de Saucayo, seu de Sauceio, 
miles, 760 d. 775 b. 

Galterus de Sorel, 647 m. 

Galterus de Spissa ,deSpisso ,670b.c. 
687 d. 

Galterus Tirel, 716 h. Cf Galterus 
Tyrel. 

Galterus de Tivervalle, domicellus, 
633 f. 

Galterus de Toriaco , 662 b. 

Galterus de Torni, 714 b. 

Galteri de Treli seu de Trelli terra, 
640 m. — feodum apud Menetot, 
709 j. 

Galterus Tyrel, 632 b. 713 f. Of 
Galterus Tirel. 

Galterus de S. Valerico, archidiaconus 
ecclesie Rothomagensis , 36g f. 

Galterus Varenquier, 366 b. 

Galterus de Vassonvilla, 368 a. 

Galterus de Vendoillis, 679 a. 

Galterus de Vendolio, 646 f. 647 d. 

Galterus de Vendulle, 676 j. 

Galterus, vicecomes , 717k. 718 a. 

Galterus de Villament, 718 f. 

Galterus de Villa Mota, 626 h. 627 h. 

Galterus de Villers, frater Petri de 
Villers , 647}. 

Gallerus de Villeta, miies, 748 f. 

Galterus de Vois, Ejus feodum , 663 g. 

Galterus le Volant, 646 g. 

Galterus de Yvetot, miles, patrenus 
ecclesiarum de Marcosvilla et de 


Wovedale, 235 f. g. 275 d. 


INDEX RERUM ET PERSONARUM. 


Galtherus Burguez, 758 d. 

Galtherus Cornutus, 737 d. 

Galtherus Gallicus, 736 g. 

Galtherus de S. Maria Ecclesia, 735 
c.et n. 6. V. Galterus. 

Galubrin (Guillelmus) 

Galvanus, canonicus Constantiensis, 
54ad. et n. 2. 

Gamaches (Galerannus , Godefridus , 
Mathzus de). 

Gamachiis (Johannes, Matheus , Ni- 
cholaus, Petrus, Simon de). 

Gamberii (Walterus). 

Gambes (Henricus, Isavia, Reginal- 
dus de). 

Gambes (Domina de), 751 c. 

Gambon (Johannes). 

Gandavi castellanus, 683 e. 685 f. g. 

Ganivet (Ansellus de). 

Gansel (Guillelmus). 

Ganseville (Richardus de). 

Garanciéres (P. Yon de). 

Garanniis (Comes de), 621 1. 698 h. 
V. Garennes. 

Garcy (Ren. de). 

Garda. De ea in Scaccario statuitur, 
543 e. 

Gardin (Ricardus). 

Gardinis (Johannes , Radulphus de). 

Gardino (Adam, Radulphus, Richar- 
dus , Sylvester de). 

Gardo (Petrus de). 

Gardro Drocensis, 626 n. 9. 

Garembout filius, 752 c. 

Garembouvilla (Rogerius de). 

Garel (Michael). 

Garenchieres ( Yon de). 

Garencieriis (Petrus de). 

Garenna (Nivardus de). 

Garennes (Comes de), 621 |. 698 h. 
V. Garanniis (Comes de). 

Garesone {Dominus de), 823 f. 

Garganus Romanus, canonicus, 583 


e. 

Gargole, Gargoule ( Le seignor de), 
791 g- 804 d. 

Garin, Garini, Garinus (Dyonisius, 
Martinus , Robertus, Rogerus). 

Garin Aycelin, 794 h. 

Garin, episcopus Silvanectensis, 128 
e-g. Cf. Garinus, episcopus Silva- 
nectensis. 

Garin Geraut, maritus Petronille , 
604 d. 

Garin de la Vie, 806 d. 

Garini ( Bernardus). 

Garinus, 721 f. 

Garinus, abbas, 422 f. 

Garinus , abbas, obituario Montis S. 
Michaelis insertus, 581 e. 

Garinus, abbas S. Ebrulfi, 487 g. et 
n. 19. 

Garinus, abbas Lirensis , 473 k. 

Garinus de Angulo, 600 e. 

Garinus, avunculus Roberti de Va- 
rennis, 673 bh. 

Garinus Buticularius, 660 |. 688 h. 

Garinus de Corteriaco, 670 b. 687 c. 

Garini episcopi pater (Guill. de Cys- 
seio). 

Garinus, episcopus Ebroicensis, 463 
g. h. 473 g. 

Garinus , episcopus Silvanectensis , 
Francie cancellarius, 637 |. Obi- 
tuario monasterii Lirensis insertus , 
472 b. V. Garin, Garinus (Frater) 

-Garinus de Escreniis, 626 n. 16 
~Garinus de Escrones , 626 j. k. et n. 10. 
718 e. 
Garini de Fanno Jovis (Guillelmus). 
Garinus , filius Radulli de Later, ob 











/ 





merita sanctorum Savigniacensium 
sanatus, 5go f. g. h. 

Garinus Forrel, 595 f. g. 

Garinus (Frater), 712 d. V. Garinus , 
episcopus Silvanectensis. 

Garinus, frater Johannis, armigeri, 
bork. 

Garinus de Gernecot, 715 a. 

Garinus de Gilapion, 520 b. c. d. 
694 k. 695 a. V. Guarinus. 

Garinus de Gornaio, miles, 748 b. 

Garinus de Hardencuria, 464 j. 

Garinus de S. Leodegario, 626 j. 

Garinus de Logis , 620 d. V.Guarinus. 

Garinus de Luceio, miles, 748 b. 

Garinus de Malo Foramine, 673 k. 

Garinus de Matunvilla, 626 n. 16. 

Garinus de Meheudin , Mehudin, miles , 
729 e. 736,f. V. Guerinus. 

Garinus, miles, 471 ¢. 

Garinus de Passibus, filius Raginaldi, 
581 h. 

Garinus, rector ecclesia S. Marie de 
Fresnes, 325 f. 

Garinus , sacerdos, avunculus Johan- 
nis de Aubergenvilla, episcopi 
Ebroicensis, 462 j. 

Garini le Torneor filius, 593 e. f. 

Garinus de Trena, 662 1. 

Garini uxor, 663 b. 

Garlanda , Garlande (Guillelmus, Wil- 
lelmus, W.de). Cf. Gallanda, Guar- 
landes. 

Garlant (Petrus). 

Garlenvilla (Guillelmus de). 

Garmigny (Radulfus, major de). 

Garmout (Johannes). 

Garmundus , archiepiscopus, 417 a. 

Garnerii (Robertus). 

Garnerius, abbas, obituario Montis 
S. Michaelis insertus , 578 g. 

Garnerius, cantor Atrebatensis, 434 b. 

Garnerius , maritus Theophania, per 
merita sanctorum Savigniacensium, 
filium suum ad vitam reyocari ob- 
tinet, 596 e. f. 

Garnerius, rector ecclesia S. Martini 
in Campania, 265 c. 

Garnerus, clericus, 629 a. 

Garnerus de Aleario, 6go 1. 

Garnerus de Donjonio, 685 c. 

Garnerus de Esprevilla, miles, pa- 
tronus ecclesia de Esprevilla , 2.37 e. « 

Garnerus, filius Eve de Marinis, 
631 c. 

Garnerus, {rater Johannis Rembaudi, 
688 e. 

Garnerus Morchol, 628 n. 15. 

Garnerus Moreher, seu Moriher, mi- 
les, 626 g. Ga8 d. etn. 15. 718 e. 

Garnerus, rector ecclesia de S. Leo- 
degario , 23g k. 

Garnerus Rembaudi, 690 j. 

Garnerus Trossel, 642 f. 

Garnier (Renalt). 

Garnunvilla (Ph. de). 

Garrais (Radulphus de). 

Garrel, Garelli, Garellus (Bertrannus, - 
Gerricus, Matthzus, Stephanus). 

Garsadoine (Petrus). 

Garsale (Johannes de). 

Garsias, 622 k. 

Garsias Petri, 638 a. 

Garsies de Moravi, scilicet Garsias 
Almoravid, g4 j. k. et n. 5. g) c¢. 

; ih 

Garsile (Guillelmus). 

Garsil[ius} de Dordano, 672 e. 

Garsilius de Stampis, 674 g. 

Garsirius, 712 e. 

Garti (Johannes de). 


TOME XXIil, 


INDEX RERUM ET PERSONARUM. 


Gascio de Boconyillari, seu de Bocon- 
viller, 625 a. 628 h. 632 h. 713 n. 
14. Ejus feodum , 629 d. V. Gatio. 

Gascio de Breteschia, 633 c. 

Gasco de la Buscalle, patronus eccle- 
siz S. Candidi de Dumesnil, 309 f. 

Gasco de Essartis , 625 a. 

Gasco (Joliannes). 

Gasco de Monaines, 624 d. 

Gasco de Rubeo Monte, 688 b. 

Gasco de Samevilla, 623 g- 

Gasco de Torote, 630 f. et n. 7. 631 
n. 8. 632 f. V.Gatho. 

Gascoing (Guillelmus Le). 

Gascoing de Biars (Le), 84 e. 
go h.j. k. 94 f. h. 97 j. 

Gascongqne (Arnulphus). 

Gase (Johannes). 

Gaserene (Ferricus de). 

Gasprea (Simon de). 

Gastayo (Guido de). 

Gasieb!é (Guido). 

Gastegni (Fulco de). 

Gastel (Johannes). 

Gasteler (Stephanus Li). 

Gasteriz (Herbertus de). 

Gastines (Alarz de). 

Gastino (Simon de). 

Gasto (Domina de), 532 d. 

Gasto de Armegniaco, de Armigniaco , 
de Arminiaco, Gaston d’Armignac, 
812 a. 815 b. 824 b. 

Gatho de Torota, 631 n. 8. V. Gasco, 
Gauters ? 

Gathone (Gaufridus de). 

Gatin{is}] (Johanna de). 

Gatinus, filius Fulconis, 691 g. 

Gatio de Bocunviller, 713 n.14. V.Gas- 
cio. 

Gattanus (Johannes). 

Gaubers (Guillelmus). 

Gaubert de Fresnoi, 656 j. 

Gaubertein (Odo de). 

Gaubertus (Haubaudus). 

Gaucelmus, cardinalis, ob pacem in- 
ter Philippum V et Flandrenses 
componendam a Sede apostolica 
legatus, 349 f. 

Gaucher de Chastillon, 804 n.5, 823 c. 
V. Gauchier de Chasteillon, Gautier. 

Gaucher de Meri, 7g0e. 

Gaucherius de Corcellis, 
6go d. e. 

Gaucherus de Jovigniaco, 683 g. 
686 h. Ejus relicta, 725 b. 

Gaucherus de Nantolio, 684 a. 

Gauchier, Gauchiers de Chasteillon seu 
de Chateillon, sires de S. Aignien, 
678d. — seignor du Tour, 706 e. 
812 d. 817 c. 822 d. V. Gaucher. 

Gauchier de Chastiauvillain, 805 c. 

Gauchiers de Crect, crucesignatus , 
733 C. 

Gauchier de Mutry, 797 b. 

Gauchier (Messire) de Nemours, ma- 
rescallus Francia, 56 j. k. 

Gaudein (Gila, Guido, Hugo de). 

Gaudengni (Ph. de). 

Gaudichere (Petrus de la). 

Gaudigm (Galerannus, Theobaldus 
de). 

Gaudin (Renalt, Ricardus). 

Gaudini uxor, 691 g. 

Gaudins de Restonviler, 656 k. 

Gaudinus de Usseio, 737 d. 

Gaudricus, filius Johannis de Chetain- 
ville, 7648. 

Gaudrinus de Cheteinville, 769 c. et 
n. 4. 

Gaudris de Mespuis, 660 h. j. 

Gaullredus de Ronceroles, 750 g. 


661 f. g. 








969 


Gauffridus, abbas de Cruce S. Leu- 
fredi, 476 c. 

Gauffridus de Angiens, 437 h. 

Gauffridus de Barecio vel melius de 
Barro, Ebroicensis episcopus, 462 
c. et n. 1. 464 dh. 

Gauffridus de Bello Morterio, 727 h. 

28 a. 

Gauflridus de Bendreville servicium 
militare regi debet, 771 d. 

Gautlridus Bourdain, de Tessy, 437 g. 

Gauflridus de Bratono, miles, 761 f. 

Gauffridus de Capella, 436 k. V. Gau- 
fridus. 

Gauffridus de Carnoto, Ebroicensis 
canonicus, 463 a. 

Gauffridus de Castro Bruient, 684 k. 
719 b. 728 a. 

Gautlridus de Corcellis , 465 b. 

Gaulfridus Denys, seu de S. Dyonisio, 
436 d.et n. 2. 437 j. 

Gauflridus, episcopus Ebroicensis . 
478 g. V. Gaufridus. 

Gautlridus Farsi, armiger, 755 f. Cf. 
Gaufridus. 

Gaullridus de Girouart, prior de Al- 
tifago, anno 1281 abbas S. Ebrulfi 
factus, 482 c. et n. 6. Filius Johan- 
nis de Girouart et Alicia , 489 h.et 
n. 17. Cf. Gaufridus de Gyrouart. 

Gauflridus Huberti, 770 c. 

Gaullridus Humbert, 770 n. 7. 

Gauflridus Jaquelini , 778 j. 

Gauflridus de Joinville, 768 d. 

Gauffridus de Landreville, 771 n. 8. 

Gauflridus de Lespiniére, 770 d. 

Gauffridus de Lezegniaco, seu de Le- 
zeignien, 727 g-h. 778 c. Cf. Gau- 
fridus. 

Gauffridus de Lisernia, miles, 755 f. 

Gauflridus (Magister), nepos Ragi- 
naldi, 4go h. 

Gauflridus le Manid, 433 g. 

Gauffridus Martel, 758 a. 

Gauffridus de Monte Basin, 770 g. et 
n. 14. 

Gauflridus Paganus, 727 xg. 

Gauffridus de Poenciaco, 727 h. 

Gauflridus de Roncerolles , seu de Ron- 
serolles, 757 a. 774 g. 

Gauffridus Rudulli, miles, 780 d. 

Gauflridus de Ruppe Forti, miles, 
7818. 

Gauflridus de Ruppibus, 728 a. 

Gauflridus Seneschalli, miles , 757 d. 

Gauffridus Vigerii, armiger, 781 a. b. 

Gauffridus de Vinzele, scutifer, 771 a. 

Gauffridus de Yquarvilla, 479 c. 

Ganflridus de Yvilla, 476 g. 

Gaufredus, abbas, 578 e. f. 579 c. 
580 f. 

Gaufredus, abbas Montis S. Michae- 
lis, 575 g. 576 b. 

Gaufredus Aguillon, miles, 736 g. 

Gaufredus Boterel, 764 a. 

Gaufredus de Bricchevilla, 703 k. |. 

Gaulredus de Capella. V. Gaufridus. 

Gaufredus , episcopus, obituario Mon- 
lis S. Michaelis insertus, 576 f. 

Gaufredus, episcopus Sagiensis. V. 
Gaufridus. 

Gaufredus, filius Michaelis, 704 b. 

Ganfredi de Greinvilla feodum, 704 ¢. 

Gaufredus de Nemore, 756 f. 

Gaufredus de Tyon, armiger, 755 j. 

Gaufres (Philippus Lr). 

Gaufridus, 641 f. 722 a. 

Gaufridus de... 433 c. 

Gaufridus, abbas, 418 g. 4ig h. 
h20 b. 


Gauffridus, abbas, obituario monas- 


122 




































970 ry 
terii Crucis S. Leufredi insertus , 
478 a. 


Gautridus, abbas, obituario Montis 
S. Michaelis insertus, 579 c. h. 
Gaufridus, abbas S. Audoeni Rotho- 

magensis , moritur, 379 e. 

Gaufridus , abbas Fontanellensis , mo- 
ritur, 426 e. Chorus novus ejus 
curis edificatus, 4ag a. 

Gaulridus, abbas Gemeticensis, 419 

g. Sacramentum lidelitatis ecclesia 
Rothomagensi al’ eo prestitum, 
377 b. 

Gaulridus, abbas Lirensis , obituariis 
ejusdem monasterii et monasterii 
Uticensis insertus, 471 f. 472 j. 
A87e etn. 135. 

Gaulridus, secundus abbas Savignia- 
censis, unus e sanclis Savignia- 
censibus , 588 h. Ejus corpus trans- 
latum, 587 d.-588 b. 

Gaulridus de Amundevilla , canonicus 
Rothomagensis, 362 c. 

Gaulridus de Ancenis, 684k. 719 b. 

Gaulridus Anglicus , 689 b. 

Gaufridus de Anserervilla, 744 f. 

Gaufridus Aquinal, 716 a. 

Gaulridus, archidiaconus, 419 g. 

Gautridus, archiepiscopus , obituario 
monasterii Crucis S. Leufredi in- 
sertus , 476 b. 

Gaufridus, archiepiscopus Rothoma- 
gensis, 369 g. et n. 10. Canonici 
regulares in ecclesia Augensi ab eo 
instituti, 451 d. Cf. Goifredus, 
Goisfredus. 

Gaulridus de Argevilla, 692 ¢. 

Gaufridus de Arrableto, 688 h. 

Gaufridus de Artheiis, rector ecclesix 
S. Sansonis de Ruppe, 320 h. 

Gaufridus de Auvilla et ejus filius, 
60 a. 

Gaulridus de Auzi, 691 a. 

Gaulridus Avice, seu Avyce, viceco- 
mes Rothomagensis, 373 k.374 c.d. 

Gaufridus Bacon, pater Jacobi , 58g j. 

Gauflridus de Bailluel, rector ecclesi« 
de Regali Campo, 267 e. 

Gaulridus Baldevinus, 704 e. 

Gaufridus de Balleolo, 672 e. 

Gaufridus de Balloil, 640 f. 

Gaulridus Barle, 619 |. 

Gaufridus de Barra, 664 d. 

Gaufridus de Barvilla, 689 1. 

Gaufridus Benedictus , 669 a. 

Gaulridus Berardois, 692 c. 

Gautridus de Blaruto, 373 

Gaulridus Bocherius , 660 d. 

Gaulridus de Bolnade, persona eccle- 
sia S. Marie de Torni, 306 j. 

Gaulridus Bonssius, miles, 720 g. et 
n. 2. 

Gaufridi de Booz filius , 691 j. 

Gaufridus de Bosco, 684 f. 736 d. 
Patronus ecclesia de Campeigniaco, 
270 d. 

Gaufridus de Bosco, miles , 773 g. 

Gaufridus de Bosco Guillelmi, 758 
nh. 10. 779 g. 

Gaufridus de Bosevilla, 611 b. 

Gaufridus de Bosvilla, 700 f. 

Gaulridus Boterel, 735 e. 

Gaulridus le Bouchier, episcopus 
Abrincensis, 226 f. et nm. 13. 
376 e. 476 j. 569 ©. 574 d. k. 
987 a V. Gaufridus Carnifex , 
Gaufridus , episcopus Abrincensis. 

Gaufridus Bouvet, rector ecclesix S. 
Severi, 5o2 h. 

Gaulridus de Brachi, 647 d. 


Gaufridus de Brana, 727 f. 





INDEX RERUM ET PERSONARUM. 


Gaufridus Brandoys , 762 c. 
Gaufridus de Brieria, 661 f. 720 d. 
Gaufridus de Brierrio, 688 j. 
Gaufridus Brito, 720 f. 
Gaufridus de Brocia, 661 j. 
Gaufridus de Bruecourt, patronus ec- 
clesiw de Savigneio, 500 d. 
Gaufridus de Brueria, 660 m. 661 a. 
Gaufridus de Buesevilla, 609 f. 
Gaufridus de Bulli, 689 1. 
Gaulridus Buticularius , 
Rothomagensis , 365 k. 
Gaulridus de Calceia, 665 k. 
Gaufridus Campion, miles, Ago h. 
Gauflridus, canonicus Constantiensis , 
5A2 a. 
Gaulridus , canonicus Rothomagensis, 
Sagiensis episcopus an. 1240 lac- 


canonicus 


tus, 227 b. 481 c.f. et n. 6. 588 


j. k. 5go b. 

Gaulridus de Capella, 640 a. 676 h. 
Gg j. 745 d. f V. Gauffridus. 
Gaulridus de Capella, ballivus Cale- 

tensis, 638 a. et ni. 

Gaufridus de Capella, miles, 244 d. 
758 f. 760 k. Obituario monasterii 
Ulterioris Portus insertus, 452 k. 

G[aufridus}] de Capella, panetarius 
Francie, 677 |. 678 d. 

Gaufridus, capellanus Belli Montis, 
245 d. 

Gautridus de Caprevilla, Rothomagen- 
sis diaconus et canonicus, 366 h. 

Gaufridus Carnifex , Abrincensis epi- 
scopus , 484 j.-485 a. V. Gaufridus 
le Bouchier. 

Gaulridus de Castello , 688 h. 690 e. 

Gaufridus de Castro Briencii, 684 k. 
719 b. 72S a. 

Gaufridus de Castro Eraudi, 683 b. 

Gaufridus de Candebec, rector eccle- 
siz Belli Montis, 244 e. 

Gaufridus Cayphas, capellanus cano- 
nicorum S. Candidi Senioris, mo- 
nachus apud Bonum Portum, cle- 
ricus chori ecclesia Rothomagensis, 
mortuus et in ecclesia Rothoma- 
gensi sepultus, 376 f.-h. 

Gaulridus de Chacenaio, 688 e. 

Gaulridus de Chailli, 690 b. 

Gaufridus de Chailoel, 6go e. 

Gaufridus de Challevoi, 661 k. |. 

Gautridus de Challo¢, 651 f. 

Gaufridus de Champigqné, 710 a. 

Gaufridus de Chantelou, 59g b. 

Gaulridus de Charni, rector ecclesia 
de S. Jovino, 278 k. 

Gaulvidus de Chien, 721 ©. 

Gaufridus de Clariaco, 647 1. 

Gaufridus de Claro Folio, 747 c. 

Gaulridus de Codreio, 691 e. 

Gaulridus comes, obituario Montis 
S. Michaelis insertus, 579 f. 1. 
580 c. d. et n. 3. 

Gaufridus , comes Britannia, 581 e. f. 

Gaulridus If, comes Pertici , 486 c. 
et n. 3. 

Gaufridus de Conbrai, Gao k. 

Gaufridus Cordele. Ejus familia , 660 1. 

Gautlridus Cosie, rector ecclesia de 
Fontanis, 271 d. 

Gaufridus de Cotevrart, 365k. 

Gaufridus de Crueriis, figo k. 

Gaufridus de Daubra, 699 . 

Gaulridus, decanus Rothomagensis , 
359g a. et n. 2. 

Gaulridus ad Dentem , 363 f. 

Gaufridus Dobe, talland{arius], 601 d. 

Gaufridus de Donjon, 6go f. 

Gaulridus de Dopra, 699 h. 

Gaulridus Durel, pater Mathai, 592 h. 








Gaulridus , episcopus, 417 e. 

Gaufridus , episcopus Abrincensis. V. 
Gaulridus le Bouchier. 

Gaufridus, episcopus Ambianensis, 
369 g. h.et nm. 22. 

Gaufridus, episcopus Ebroicensis , 
filius Eustachia, 478 g. et n. 2. 
An. 1327 mortuus, 484 ¢. Obitua- 
riis ecclesia sue et monasterii Cru- 
cis S. Leufredi insertus, 465 a. 
479 b. et n. 1. 

Gaufridus de Ermenolvilla, 645 j. 

Gautridus de Escales, 644 |. 

Gaufridus dictus l’'Eschaus, armiger, 
patronus ecclesia de Rampfeugeres , 
255 f. - 

Gaufridus de Espineus, 690 a. 

Gaulridus de Esquaquelont, miles, 
patronus ecclesia de $. Leodegario , 
239 k. 

Gaulridus Fad, prior de Prato, an. 
1327 abbas Beccensis, an. 1335 
episcopus Ebroicensis. Kcclesia 
Ebroicensis diligentia ejus aucta, 
Ady L-j. et n. 4, 5. Cf. Gieufroy. 

Gaulridus Farsi, miles, 736 h. C7. 
Gaullridus. 

Gaufridus dictus Faurel, 596 j. 

Gaufridus Feleti, miles. 780 k. 

Gaulridus de Feritate, 685 e. 

Gaulridus Ferrant, miles, patronus 
ecclesia de Catelon, 239 g. 

Gaufridus de Filgeriis, 684 k. Cf. 
Gaulridus de Fulgeriis. 

Gaufridus , dominus Filgeriarum, pa- 
ter Radulphi, 586 a. 

Gaufridus, filius Ade, pater Haimo- 
nis, apud Therosolimas mortuus , 
593 m-594 a. 

Gaulridus ,_filius 
2i7f. 

Gaufridus, frater, 702 k. 

Gaufridus , frater Bartholomei, 721 ¢. 

Gautlridus de Freauvilla, seu de Freau- 
ville, 746 f. Patronus portionis ec- 
clesie de Basli, 263 d. ‘ 

Gaulridus Frellart, persona S. Ste- 
phani super Sartam, 487 b. 

Gaufridus de Fremarvilla, 693 c. 

Gaulridus Fromont, 702 j. 

Gaufridus de Fulgeriis, 719 b. Cf. 
Gaufridus de Filgeriis. 

Gaufridus Gallus, 690 m. 

Gaufridus de Galman, 688 g. 

Gaufridus de Gathone, Gog n. 14. 
Cf. Gaulridus de Vatone. 

Gaufridus Giron, 719 b. 

Gaufridus de Goisbervilla, 531 h. 

Gaufridus de Gornaio, 642 j. 

Gautlridus de la Gresille, 685 b. 

Gaufridus de Guillervilla, de Guiller- 
ville, miles, 766 b. 770 a. 

Gaulridus Guodeschal, 685 e. 

Gaulridus Gyron, 684 k. 

Gaufridus de Gyrouar!, 483 c. etn. 2 
V. Gauffridus de Girouart. 

Gaufridus Haia, 691). 

Gaufridus de Harecort, patronus ec- 
clesie de S. Ricario de Harecort, 


Malerbe , 


Nicolai 


282 e. 
Gaufridus de Hauvilla, 369 b. c. 
Gaufridus dictus d’Helye, maritus 
Emmi, 566 a. 
Gaufridus Herici,. 6go j. 


Gaufridus de la Herupe, 706 d. 

Gaufridus de Hiheric, 684 |. Cf. Gau- 
fridus de Hyherie. 

Gaufridus Hodein, seu Hodoin{[us}, 
688 j. 590 f. Ejus relicta, 661 d. 

Gaufridus de Hyherie, 719 ¢. V. Gau- 
fridus de Hiheric. 

















































~Gaufridus de Iclemein, 688 e. 

Gaufridus de Imonvilla, 691 f. 

“Gaufridus de Jalemein, 659 f. 690 1. 

Gaulridus de Jarrecoi, 720 g. 

Gaufridus Joceran , 684 |. 

Gaufridus de Karteigni, 647 k. 

Gaulridus de Landa, 735 e. 

Gaufridus de Langis, 665 k. 

Gaufridus de Lavardin, 745 g. 

Gaulridus Lepra, 60 e. 

Gaulridus de Lezign{ano], seu de Li- 
cignen , 683 b. 685 d. Cf. Gauflri- 
dus, Gieffroy. 

Gaulridus Limerat, 664 c. 

Gaufridus de Longa Aqua, 690 k. 

Gaulridus de Losduno, 685 a. 

Gaulridus de Loupy, 681 b. 

Gaulridus Lovet, 636 m. 

Gaulridus de Lucerna, miles, 736 d. 

Gaufridus Lumbarz, 689 |. 

Gaufridus Macelinus, 667 k. 

Gaufridus de Maieto, Sagiensis epi- 
scopus , moritur et in ecclesia. An- 
drew de Goferno sepelitur, 586 b. 
c. Necrologio ecclesia Rothoma- 
gensis insertus, 35g f. et n. 11. 

Gaufridus de Maincre, 661 d. 

Gaulridus de Males, miles banerius, 
768 f. 

Gaufridus de Malicorne, 663 m. 

Gaulridus de Mara, miles, patronus 
ecclesie de §. Oportuna, 238 k. 
Obituario Perrinensi insertus, 550}. 

Gaufridus Marbré, 604 k. 

Gaufridus de Marches, miles, 781 a. 

Gaufridus , marescallus , 704 m. 

Gaufridus Martel, 728 e. 729 f. 744 
e. 745 c. 746 c. Patronus ecclesia- 
rum de Crisetot, de Esteinho, de 
Grinbouvilla, portionis ecclesia de 
Basquevilla, capella S. Leonardi 
de Fraxino, 276 |. m. 278 !-279 
a, 2g1 f. g. 299 b. 300 h. 

Gaulridus Martiaus, 683 a. 

Gaulridus Mauconduit, rector ecclesix 
de Criquetot, 289 j. 

Gaulridus de Meautis, miles, 754 e. 

Gaulridus de Mediolano, episcopus 
Sabinensis, in papam sub nomine 
Ceelestini IV electus, post xvii 
dies moritur, 113 g. 

Gautridi Meisme feudum, 704 g. 

Gaufridus de Mereloi, 693 c. 

Gaufridus de Meromont, 651 b. 

Gaulridus de Mesi, rector ecclesie S. 
Germani de Mesi, 322 d. 

Gaulridus du Mesnil, 614 |. 

Gaufridus de Mesnil Radulfi, 611 j. 

Gaulridus de Mesnilio Renardi, 
633 c. 

Gaulridus de Miauatif, 777 b. 

Gaulridus dictus Miles, 603 a. 

Gaufridus, miles, 473 g. 475 e. 

Gaufridus de Millerai, 727 d. e. 

Gaufridus de Milliaco, 687 m. 

Gaulridus de Millonis Mansione , pa- 
tronus portionis ecclesia de Mane- 

- ris, 274f. 

Gaufridus Molendinarius, 595 e. 

Gaulridus dictus Monachus, 691 d 
Patronus portionis ecclesie de Co- 
lunces, 5o2 k.-503 a. 

Gaufridus de Monbarrois , 686 |. 
Gaufridus de Monte Cocto, patronus 
ecclesia de Monte Cocto, 500 k. 
Gaufridus de Monte Forti, miles, pa- 
tronus ecclesia deGouvilla pro me- 
dietate, 495 f. et ecclesia de Que- 

trevilla, 496 k. 
Gaufridus de Montello, 616 1. 
Gaulridus de Monthiart, 615 g. 


INDEX RERUM ET PERSONARUM. 


Gaufridus de Montyerhart, patronus 
ecclesia de Alneto, 252 f. 

Gaufridus.de Morigni, 6141. 

Gaufridus Morin, rector ecclesix de 
Bella Villa, 265 b. 

Gaulridus de Mortuo Mari, scutifer, 
680 m. 

Gaufridus de Mota, miles, 737 ¢. 

Gaufridus de Moz, miles banerius, 
768 e. 

Gaufridus Muldac, seu Murdac, 4g9 
f. Gig aetna. 

Gaufridus de Nancrayo, burgensis, 
762 a. 

Gaufridus II de Naytot, Fontanellen- 
sis prior, postea abbas. Chorus ec- 
clesiz monasterii ab eo restauratus, 
425 g etn. 6. 

Gaulridus de Nonnanto, 476 d. 

Gaufridus Nudi, 761 h. 

Gaufridus d’Orenge, miles, 735 g. 
764 a. f 

Gaufridus, dominus de Orengia, 776 
b. Ob merita sanctorum Savignia- 
censium sanatus, 604 k. 

Gaufridus de Osbervilla, 420 f. 

Gaufridus de Ouroer, 649 |. 

Gaufridus Pagani, ad exercitum sub- 
monitus, 730 b. 

Gaulridus de Paluel, 685 b. 

Gaufridus de S. Pancracio, 579 j. 

Gaufridus Papion, 692 c. 

Gaufridiis Patenostre, seu Paternostre , 
643 |. Patronus ecelesiarum de 
Bello Campo et de Montigny, 253 
b. c. 275 d. 

Gaufridus Peilevilain, 710 h. 

Gaufridus, persona ecclesia de Asc- 
villa, 522 j: 

Gaufridus, persona ecclesie de Bli- 
quetuil, 259 a. 

Gaulridus Pilate, rector ecclesiz de 
Floriaco, 247 j 

Gaufridus Piguet , abbas Gemmeticen- 
sis. Ejus epitaphium , 423 e.-424 a. 
et n. 4, 7. 

Gaulridus de Pissiaco, 633 d. 

Gaufridus du Plesseis, 746 d. 

Gaufridus de Plesseyo, 736 d. 

Gaufridus de Pogis, 668 e. 

Gaufridus Polardi, persona ecclesia 
B. Mari de Brunvilla, 263 b. 

Gaufridus Polez, 658 b. 

Gaufridi Poncii heres, 668 e. 

Gaulridus de Ponte, 800 e. 

Gaulridus de Pontibus, domicellus, 
8o1 g. 

Gaulridus Pooz, 671 e. 

Gaufridus Porcherius, 720 f. 

Gaulridus Poucier sanitatem filii sanc- 
tis Savigniacensibus debet, 5g1 d. 
e. 

Gaufridus , prapositus, 720 f. 

Gaufridus, prapositus de Capeliaria, 
399 ¢. 

Gaufridus , presbiter, 661 e. 663 1. 

Gaulridus, prior Lirensis, 475 a. 

Gaufridus Quicos, 75g a. 

Gaulridus de Quievreville, Aiberade 
filius, 365 bh. 

Gaufridus de Rablée, seu de Rableio, 
661 b. k. 

Gaufridus de Rancon, 683 d. 

Gaufridus, rector ecclesia de Autre- 
tot, 282 c. 

Gaulridus, rector ecclesia de Buibec, 
251 b. 

Gaufridus , rector ecclesix de Bernetot, 
282 j. 

Gaufridus , rector ecclesia S. Georgii 
de Borgeel, 259 h. 








971 

Gaufridus, rector ecclesia de Borne- 
villa, 238 c. 

Gaufridus , rector ecclesia de Boubiez , 
325g. 

Gaufridus, rector ecclesie de Busse- 
ria, 270 e. 

Gaufridus, rector ecclesia de Catelon, 
239 g. 

Gaulfridus, rector ecclesize S. Luciani 
de Corcellis, 318 j. 

Gaufridus , rector ecclesiz S. Petri de 
Crassanvilla, 310 c. 

Gaufridus, rector ecclesie de Crique 
bue, 290}. 

Gaufridus, rector ecclesia S. Martini 
de Cui, 314 F. ‘ 

Gaulridus, rector ecclesia de Elbeuf- 
sur-Anielle, 243 a. 

Gaufridus, rector ecclesia de Equa- 
quelon, 239 ©. 

Gaulridus, rector ecclesia de Foucart- 
escales, 285 h. 

Gaufridus , rector ecclesia de Gregne- 
sevilla, 244 c. 

Gaulridus, rector ecclesia de Grin- 
villa, 304 e. 

Gaufridus, rector ecclesia S. Petri de 
Gysiers, 320 k. 

Gaulridus, rector ecclesia de Hos- 
berti Villa, 286 c. 

Gaufridus, rector ecclesia de Hyno- 
villa, 2g1 d. 

Gaufridus, rector ecclesia de Magne- 
glisa, 281. 

Gaulridus, rector ecclesix de S. Mau- 
ricio, 272 e. 

Gaufridus , rector ecclesia de Meinilio 
Ernardi, 249 e. 

Gaufridus, rector ecclesia S. Nicholai 
de Capella, 322 h. 

Gaufridus, rector ecclesie de Osebose , 
283 d. 

Gaulridus , rector ecclesia de Ourri- 
villa, 298 a. 

Gaulridus, rector portionis ecclesia 
S. Remigii in Campania, 262 
a. 

Gaufridus, rector ecclesiz de la Re- 
muée, 277 a. 

Gaufridus, rector ecclesia de Sassa- 
villa, ag3 k. 

Gaufridus , rector ecclesia S. Sindo- 
nii, 256 k. 

Gaufridus, rector portionis ecclesie 
de Torcheio Magno, 259 d. 

Gaufridus, rector ecclesia de Waldu- 
rel, 260 1. 

Gaufridus Reinbaldus , 667 e. 

Gaufridus Revel, 419 c. 633 d. 

Gaufridus Ridellus, 707 I. 

Gaufridus de Roncerollis, miles, 
765 £. 

Gaufridus de Roncheroles, 745 b. 746 
f. Necrologio ecclesia Rothomagen- 
sis insertus, 367 f. 

Gaufridus Roscarz, 671 d. 

Gaufridus Rose, de Meleduno, dia- 
conus, clericus chori ecclesia Ro- 
thomagensis , 376 h. 

Gaufridus de Rotor, seu de Rotoz, 610 
l. et n. 12. 

Gaufridus Roussel, rector ecclesia de 
Amiridivilla, 296 k. 

Gaufridus Rualendi, quadrigarius , 
ob merila sanctorum Savignia- 
censium, letale periculum vitat, 
dgi fF. 

Gaufridus de Rubeo Monasterio, mo- 
nachus de Cruce S. Leufredi, 
480 a. 

Gaufridus de Rupe, miles, 766 a 


122. 








Y72 

Gaufridus de Rupe Forti, miles , 748 
b. 74g a. 

Gaufridus de Rupibus , 684 |. 694 h. 

Gaufridus de Sabluel, 460 f. 

Gaufridus de Sahi, 614 c. 

Gaulridus de Saie, seu de Saio, 621 
f. 640 b. 

Gaulridus de S. Sansone, abbas Mor- 
tui Maris, an. 1287, moritur, 455 
a. 

Gaufridus Scambitor, 367 d. 

Gaufridus Senescallus , 745 ¢. 774). 

Gaufridus le Sennier, 761 d. 

Gaulridus de Seranz, armiger, patro- 
nus capella S. Nicholai de Serenz 
le Gast, 323 d. 

Gaufridus de Sergines , 663 b. 

Gautllridus de Servone, Montis S. Mi- 
chaelis abbas, 579 k. 

Gaulridus de Seugulo, 660 d. 

Gaulridus Silrianus , 687 |. 

Gaulridus de S. Sisismundo, 762 ec. 

Gaulridus de Solario, de Solore, de 
Solerre , 679 g. 670 f. 687 ¢. 

Gaufridus de Spedona , rector ecclesia 
S. Martini de Duubuef, 310k. 

Gaulridus Spina, 684 k. 

Gaufridus Strabo, homo ligius, 668 
y. 

Gaufridus de Suligni, 691 m. n. 

Gaulridus Talebot, dominus de Bella 
Fossa, ad ecclesiam ejusdem loci 
prasentat, 284 b. 4 

Gaufridus de 'Taunaio, 680 d. 

Gaulridus Tebelinus, 665 f 

Gaulridus le Telier, 601 e. 

Gautridus Tescelin, pater Houdeard, 
595 m. 

Gautridus Thome de Vallibus , 598 j. 

Gautfridus le Tieullier, rector ecclesia 
S. Petri Portarii Rothomagensis, 
adi g. 

Gaufridus de Toeneio, 464 b. 

Gaufridus dictus Tolissac, 567 j. 

Gaufridus de Torcheio, miles, patro- 
nus ecclesia de Ermenovilla, 293 1. 

Gaufridus Trentequerons, 369 c. 

Gaufridus de Tumbis, 647 e. 

Gaufridus de Valle, 556 b. 

Gaufridus de Valle Richerii, civis Ro- 
thomagensis , 372 d. 

Gaufridus Vall{etus}, 691 1. 

Gaulridus de Vatone , 609 j. Cf. Gau- 
fridus de Gatone. 

Gaufridus de Venuiz, marescallus, 
703 e. 

Gautridus de Viervilla, 555 ec. 

Gautridus de Vileta, 623 h. 

Gaufridus de Villa Bona, 672 j. 

Gaufridus de Vindocino, 685 b. 
790 b. 

Gaufridus de Vova, 661 k. 

Gaulridus Vovarius, 692 m. 

Gaufridus de Ynecuria, 638 b. 

Gaugelinus de Corsella, 699 f. 

Gaugiaco (Guillelmus de). 

Gaugquein (Petrus). 

Gaunes (Johannes de). 

Gauquelinus, abbas, obituario mo- 
nasterii Crucis S. Leufredi insertus 
479 e. 

Gauquelinus de Fereriis, 728 e. 

Gauquelinus de Ferrariis, miles, 
A7jhe. 

Gauquelinus de Ferreriis, 729 b. 

Gauquelinus, miles, 47qid. ’ 

Gausbertus , abbas, 580 a. j. 581 a. 

Gauschier de Merry, 803 f. 

Gauteirs de Vendoeil, 656 f. 

Gauteraudus de Germola, 770 0. 

Gauterez (Azo). 


Gauterius, abbas, obituaric Montis 
S. Michaelis insertus, 579 d. j. 580 
b. 581 b. 582 b. 

Gauterius de Cheroisy, 759 a. 

Gauterius de Perciaco , clericus, 749 f. 

Gauteron de Germola, 770 n. 13. 

Gauters de Hale, 6561. 

Gauters li Povres, 656 j. 

Gauters de Restouviler, 656 k. 

Gauters de Thorote, 675 g. Cf. Gatho 
de Toreta? 

Gauterus de Abetot, 705 g. 

Gauterus de Alneio, 686 e. 

Gauterus, archiepiscopus Rothoma- 
gensis, 243 e. k. 244 g. 245 I. 
246 b. 251 j. 252d. h. j. 263 d. 
271 e. 273 i 326 c. 

Gauterus de Avesniis, 686 b. 

Gauterus Branche, 707 k. 

Gauterus de S. Dyonisio, 686 f. 

Gauterus de Feritate , 685 j. 

Gauterus de Formesellis, 685 g. 

Gauterus Hairart ad ecclesiam de 
Couhaenvilla presentat, 272 g. 

Gauterus de Halecurte, 685 j. k. 

Gauterus de Helliaco, 686 a. 

Gauterus de Hondetot, 685 g. 

Gauterus d’Isseini, 652 k. 

Gauterus Juvenis , 686 h. 

Gauterus de Laci, 711 a. 

Gauterus de Nemosio, 686 h. 

Gaulerus, persona ecclesia de Gon- 
frevilla, 275 f. 

Gauterus Pipart, 684 f. 710d. ¢. 711 
e. Ad vicariam ecclesia S. Petri 
de Warengiervilla prasentat , 252}. 

Gauterus, rector ecclesia de S. Eus- 
tacio, 276 k. 

Gauterus, rector ecclesie de Gliscort, 
263 e. 

Gauterus, vicarius ecclesia de Lanque- 
tot, 285d. 

Gaulerus, rector ecclesie de Luci, 
271 @. 

Gauterus, rector ecclesia de Maci, 
271). 

Gauterus, rector ecclesie de Meno- 
valle, 271 b. 

Gauterus, rector ecclesia de Parco, 
277 f. 

Gauterus de Sotenguien, 685 f. 

Gauterus Tirel, 686 d. 

Gauterus de Vernone, 711 g. 

Gauterus de Wannevilla, patronus 
ecclesia de Critot, 244 )h. 

Gauterus de Yvetot, miles, patronus 
ecclesia de S. Claro, 281 j. 

Gautier d’Aunoy, 798 e. 802 g. 809 
d. 818. 

Gautier de Chateillon, miles, 822 a. 
V. Gaucher. 

Gautier, vicomte de Clameci, 816 c. 

Gautier, seignor de Mont-Faucon, 790 
g. 791 h. j. 805 b. 

Gautier Tirelli filius, 675 h. 

Gautier de Vilers , 797 e. 

Gautiers de Gorpilléres , 656 h. 

Gautiers de Pucheseaues , 656 k. 

Gauvain (Le comte), 26 f. g. a8 c. g. 
37 g. 38a. 

Gauvilla (Robertus de). 

Gavecourt (Radulphus de). 

Gavrai (Castellanus de) , 609 a. et n. 2. 

Gavreyo (Decanus de), 539 c. g. 
5Ai e. 

Gay (Radulphus Le). 

Gazi (Guido de). 

Gazo de Pissiaco, 727 a. 

Gazro de Livoies, 628 n. 20. 

Gebertus de Perceio , 697 h. j- 

Geerrehosius , Geerrosius de Goisber- 


INDEX RERUM ET PERSONARUM. 


villa, armiger, patronus ecclesie 
de Houlbec, 235 a. 

Geffroy le Paumier, armiger, 744 a. 

Gehenni (Henricus de). 

Geinvile (Ansel de). 

Geinville (Le seignor de), 788 c. et 
n. 5. V. Gienville. 

Geislan Tungart, 603 k. 

Gelduinus de Aucé, 704 b. 

Geleir ( Radulfus). 

Gelin (Stephanus). 

Gellanus de Pomereia, 617 a. 716b. 

Gellinus de Mundevilla, 703 f. 

Gelu gravissimum, 343 b. 353 g. 
308 e. 

Gemeticenses monachi, 333 j. 

Gemeticensis abbas, 234 h. j. 694 b. 
707 f. 748 c.etn. 9. Ejus curia apud 
Vernolium vetus, 399 b. Patronus 
ecclesiarum S. Albin, S. Andrez 
extra portam Rothomagensis, de 
Cotevrard, deCroimara, de Duclair, 
S. Petri de Genevilla, de Gouy, S. 
Dyonisii de Guisegnies, de Hotot 
Alverici, de Mont-de-'If, de Norre- 
villa, S. Paterni, de Quillebeuf, de 
Spineto, de Torvilla, de Tourovilla. 
S. Vedasti de Veteri Portu, 230 c. 
237 g. 238k. 1. 240 b. 245 e. 248 
g. h. 250 j. 251 g. h. 252 b. ce. d. 
e. 294 g. 296 c. 306 k. 319 h. j. 
V. Alexander, Eustachius , Gaufri- 
dus, Godefridus , Gontardus , Guil 
lelmus, Guntardus, Johannes de 
Sancto Dyonisio, Johannes de Fo- 
ris, Johannes de Toto, Mathus, 
Petrus, Ricardus, Robertus, Ro- 
gerus, Symon de Bosco, Tancar- 
dus, Ursus, Vincentius, Willel- 
mus de Rescuchon, 371 b. 377 b. 
398 |. 406 f. 417 ©. fg. 418 b. 
f.h. 420 a. b. c. e. f. k. 4a a. e. 
j- 422 a. boc. fj. 4a3 a. hohe. 

Gemeticensis prior (Ricardus, Walte- 
rius). 

Gemeticis (Guillelmus, Johannes de). 

Genart, Genarz, (Milo, Simon). 

Genchon (Mattheus). 

Genciaco (Simon de). 

Gencia Grongnet, 340 d. 

Gendre (Robertus, Willelmus Le). 

Geneboudus, pater Odonis, 701 d. 

Genebreda (Bernardus, Bertrandus 
de). 

Genebreria (Hugo de). 

Genel (Rogerius, Rogerius de Queue 
eC). 

Cenesius, abbas, obituario Montis S. 
Michaelis insertus, 580 g. 

Genevieve (Jehan de Belmont, Biau- 
mont, seignor de Sainte). V.Genno- 
vefe (S.) dominus. 

Genevre (Le comte de), 808 d. 

Genevrea (Guillelmus de). 

Genoli (Amelina, Emelina, 
de). 

Genovela (B.), 136 b. d. e. £ 138k. 
l. 139°a. Excerpta e tractatu de 
translatione beatae Genovefe, 139 - 
142. 

Genovefla, 600 |. 

Genovefa (Geudoinus, Godoinus de 
S.). 

Pn (S.) conventus abbas, 138 
h. 682 g. V. Herbertus , Robertus. 
— fratres canonici, 139 d. 141 b. 
c. e. 

Gennovefe (S.) dominus, Johannes 
de Bello Monte. V. Genevieve (Set- 
gneur de Sainte). 

Gente (Agnes). 


Milo 
























































Genvri, Genvry (Johannes, Radul- 
phus de). 

Geoffroy de Boisgrant, 741 g. 

Geoffroy de Bonoy, burgensisGiemen- 
sis, 744a. 

Geoffroy de Brouer, miles, 743 f. 

Geoffroy de S. Cismont, 741 e. 

Geoffroy Levin de Bou, 741 g. 

Geoffroy Plantagenét , pater Henrici Il, 
rex Anglie, 44o g. Cf. Geuffroy, 
Guiffroy. 

Geole (Robertus de la). 

George (S.) de Bocherville (L’abbé 
de), 810 d. et n. 21. V.Georgii (S.) 
de Balcheris Vilia abbas. 

Georges de Periers , dame de Pierreficte, 
5481. 

Georgia, domina de S. Manveyo, 
551 e. 

Georgia, uxor Guillelmi de Pierreficte , 
552d. 

Georgius (S.), Ejus brachium ab Ur- 
bano IV ad monasterium S. Agidii 
in Provincia missum, 197 d. e. et 
n. 10. 

Georgii (S.) de Balcherii Villa, de 
Balcheri Villa, de Bauquiervilla, 
de Bocherviila, de Boschervilla 
abbas, 230 f. 418 g. et n.3. 427 a. 
428 c. 798 b. Patronus ecclesia- 
rum de Abetot, de Alequivilla, de 
Ansoltot, de S. Antonio, S. Georgii 
de Bauquiervilla, de Benedicta 
Villa, de Berneval, de Bernouvilla , 
de Bondevilla, S. Michaelis de Ca- 
pella, de la Cellonque, S. Romani 
de Colebosc, S. Albini de Crisetot, 
de Dragavilla, de Henovilla, de Li- 
mesi, de Mannevilla , de Oudetot , de 
Quevillon, de Ratiercastel, de Tor- 
villa, 250 e. 253 b. ec. d. 254k. 
257 j. 275 b. c. d. 276 ¢. d. k. 
277 g- 279 g. 283 e. 285 j. 294 j. 
295 c. 296 b. 297 f. ag8h. 299 ¢. 
V. Johannes, Petrus, Victor. 

Georgii (S.) de Tilia ecclesia rector, 
Johannes de Bosseyo. 

Georgii (S.) ad Velum Aureum dia- 
conus cardinalis (Petrus de Capua). 

Georgio (Richardus de). 

Georgio ("Hnmma, Thomas de S.). 

Georgius de Bosco Renoldi, miles, 
patronus ecclesiw de Tuit- Hebert, 
233 h. 

Georgius de Grimovilla, sea de Gri- 
monvilla, miles, 763 e. 776 a. f. 
Georgius de Haia, armiger, et ejus 

uxor, 549 e. 

Georgius de Londa, 736 d. 

Georgius, miles, patronus ecclesie 
de Bos Renoul, 234 e. 

Georgius le Mire, 777 c. 

Georgius Neel, junior, 463 b. 

Georgius Neel, miles, 464 a. 

Georgius de S. Petro, miles, 763 g. 
775). 

Georgius, rector ecclesie Burgi The- 
roudi, 234 a. 

Geraldi (Guillelmus, Petrus). 

Geraldus, abbas, 422 f. 

Geraldus, abbas, 576 c. 

Geraldus Balene, miles, 800 f. Cf. 
Gerart Balaine? 

Geraldus , conditor et prior B. Marie 
de Caritate, 437 b. et n. 2. 

Geraldus, monachus Moissiacensis, 
210 g. h. 

Geraldus Talebot, 438 c. 

Geralmus de Furnis, 714 h. 

Gerardus, abbas, obituario Montis S 
Michaelis insertus , 581 ¢. 


INDEX RERUM ET PERSONARUM. 


Gerardus , abbas Brennacensis , corpus 
S. Evodii in capsam ab co factam 
transferendum curat, 430 ec. 

Gerardus de Alba Marla, decanus 
Ebroicensis , obituariis ecclesiz 
Ebroicensis et monasterii Crucis 
S. Leufredi insertus, 462 a. 4774. 
el n, 3. 

Gerardus de Camvilla, sew de Can- 
villa, 698 g. 714 f. 

Gera[r|dus episcopus, obituario mo- 
nasterii Crucis S, Leufredi insertus , 
476 b. 

Gerardus d’Erpion, 647 a. 

Gerardus de Fraymonasterio, abbas 
Flaviacensis , moritur, 425a.etn.1. 

Gerardus de Heregni, abbas Flavia- 
censis, an. 1235 mortuus, 425 b. 

Gerardus de Malo Monte (Magister), 
189 a. 

Gerardus de Parma, cardinalis lega- 
tus an. 1270 in Franciam missus, 
1AGa.et n. 2. 345k. 

Gerardus de Percheio, miles , 766 f. 

Gerardus, rector ecclesie de S, Au- 
doeno des Essorses , 292 a. 

Gerardus, rector ecclesia de Cleu- 
villa, 286 j. 

Gerardus, vicarius ecclesia de les Bans 
le Conte, 281 f. 

Gerardus de Vy, 740 d. 

Gerart Balaine, 793 d. Cf. Geraldus 
Balene? 

Gérart de Chastillon, 813 g. 

Gerart de Comborgne, 793 d. 

Gerarvilla (Dominus de), 642. b. 

Geraudus Ademari, Geraut Ademar, 
811 d. 814 fF. 

Geraut (Garin). 

Geret (Guillelmus). 

Gerelmus de Fors, 644 a. 

Geremari (S.) de Flai, de Flayaco, 
Flaviacensis abbas, patronus eccle- 
siarum S. Albini juxta Novum Mer- 
catum, S. Cirici de Levemont, S. 
Dionisii de Serano, S. Martini de Al- 
nulphi Monte, S. Petri de Brevolio, 
S. Martini deCuy,S. Petride Damna 
Petra, de Gemericuria , Sancti Ger- 
vasii, §. Martini de Lierrevilla, S. 
Petri de Menardi Villa, et capella 
S. Nicolai de Serenz le Gast, 313 f. 
3ife.f. 315 a,b. f. etn. 1. 321 fF. 
322b.k. 323 ¢.d. 325c. 327 g. 

Geremaro (Michael de S.). 

Gereonis (S.) reliquie in ecclesia S. 
Catharine de Monte invent, 406d. 

Gerfredus (Dominus) , 666 f. 

Geria (Franciscus de). 

Gerlandi tabula ad compotum, 378. 


-Germani (S.) reliquie in ecclesia 


S. Catharine de Monte invente, 
ho6 e. 

Germani (S.) abbas, 671 1. 682 g. 

Germani (S.), seu de S. Germano 
(Anjorrannus , Chartardus , Guillel- 
mus, Hugo, Nicholaus, Perrinus , 
Petrus, Renerus , Ricardus , Richar- 
dus, Robertus, Symon, Thomas, 
Willelmus). 

Germani (S.) domina, 758 e. 774 d. 

Germani (S.) dominus ad ecclesiam 
S. Marie de Spineta super Aloum 
presentat, 268 b. 

Germani (S.) de Pratis Parisiensis 
abbas , 370 a. Patronus ecclesiarum 
S. Gydaldi de Longuesse et S. Mar- 
tini de Vilers, 317 a. 3201. 

Germani (S.) prior, 529 a. 

Germani (Petrus). 

Germanus Glace , 566 h. j. 


973 


Germanus de Nuilleyo (Frater), in 
domo Perrinensi professus, obi- 
tuario ejusdem insertus, 551 k. 

Germencort (Ansellus, Anselmus de). 

Germiniaco (Major de), 722 c. 

Germola (Beraudus, Gauteraudus, 
Bertrand Gauteron, de). 

Germondus de Chessoi, 651 f. 

Germondus de Draulincort, 651 |. 

Germondus de Sulies , 638 a. 

Germundus, miles, 471 ¢. 

Gernecot_(Garinus de). 

Gernon (Johannes). 

Geroius , 486 b. 

Geroldus, 364 n. 8. V. Gueroudus , 
canonicus Rothomagensis. 

Geroldus, abbas, 418 e. 

Geroldus, abbas, necrologio monas- 
terii Uticensis insertus, Ago e. 

Geroldus, dapifer, 380 g. 

Geroldus de Horneio, 452 g. 

Geroldus de Levri, 655 m. 

Geroldus, pater Radulfi, 418 f. 

Geroudus, abbas, 421 b. 

Geroudus, dominus de Barco, armi- 
ger, ad ecclesiam S. Luciani de 
Barco presentat, 268 d. 

Gerovisia, Nicholai de Sapo uxor, 
474 g. 

Gerpenvilla (Willelmus de). 

Gerponvilla (Dominus de), 745. et 
n. 23. Patronus ecclesia ejusdem 
loci et ecclesie de S. Helena, 289 
h. 2gof. 

Gerponvilla (Presbiter de), patronus 
ecclesiv de Bertcalvilla, 288 g. 

Gerrevilla (Henricus de). 

Gerricus de Cathena, 689 j. 

Gerricus Garrelli, 666 k. 

Gersendis de Damberon, 6g3 b. 

Gersendis, mater Renoldi, 638 c. 

Gerseyo (Decanus de), 539 e. h. 

Gertruda, mater Ricardi de Cornoalle , 
370 a etn. 2. 

Gervaise, vicecomitissa de Rohan, do- 
mina de Dinant, uxor Ricardi Ma- 
rescalli, consobrina Aelidis d’ Arun- 
del, Ahi d. et n. 2. 

Gervasia, domina de Molinis, uxor 
Johannis de Fonteneto, mater 
Adelicia , 5go d. 

Gervasia, filia Guillelmi de Londe- 
vico et Nicolaz, 595 b. 

Gervasia la Paumiére , mater Matildis , 
595 d. 

Gervasia, uxor Ricardi Albi, 583 b. 

Gervasii (Johannes). 

Gervasius, 660 d. ; 

Gervasius, abbas, 578 g. 581 a. 

Gervasius, abbas Lirensis, 472 g. 

Gervasius Bloin, pater Maria , 590 e. 

Gervasius de Bolonvilla, 6g2 e. 

Gervasius de Buat, miles, maritus 
Johanne , 599 b. 

Gervasius de Castella, 684 h. 

Gervasius de Chancé, 716 h. 

Gervasius de Chautmont, 751 e. 

Gervasius de Chiraio, 617 m. 

Gervasius de Condey, 556 c. 

Gervanus de Crennes, miles, 280 f. 

Gervasius, episco us Sagii, an. 1228 
moritur, 480 le n. 5. 

Gervasius de Haia, seu de Haya, 485 
b. 617}. 

Gervasius de Hantonia, 472 ¢. 

Gervasius de Insula, 6go f. 

Gervasius. miles, dominus de S. Se- 
renico, 485 f. g. 

Gervasius Paganellus, 697 e. f. 

Gervasius de Pruilleio, sea de Pru- 
leyo, 685 a. 727 bh. 













974 
Gervasius Rasoir, rector ecclesia de 
Magnevilla, 255 a. 
Gervasius, rector ecclesia B. Maria 
de Glisencort, 308 c. 
Gervasius, rector ecclesia de Haia de 
Routot, 238 f. 
Gervasius, rector ecclesia S. Remigii 
in Riveria, 265 j. 
Gervasius, rector ecclesia de Rubeo 
Monasterio, 237 a. 
Gervasius Revel, 618}. V. Seraleis. 
Gervasii (S.) Sagiensis prior (Philip- 
pus Boulenjer). 
Gervasius de S. Scelerino, 618 h. 
71 6 e. 
Gervasius de S. Serenico, 715 e. 
Gervasius Tristan, seu Tristanus, 624 
m. 675 j. 
Gesonvilla, Gesunvyilla (Teo de). 
Gessy, Gessiz (G., Johannes de). 
Getranvilla (Jordanus de). 
Geudevin de Versun, 704 k. 
Geudoinus de S. Genovefa, 675 |. 
Geuffroy Plantagenét, 44o g. het n. é. 
Cf. Geoffroy. 
Geulreya (Polus de). 
Geutevilla (Gillibertus, Hugo de). 
~Gibandus de Autri, 728 a. 
Gibaut de S. Verain, 816 c. 
Gibertus , abbas, 421 c. 
Gibout (Nicholaus). 
Gidiaco (Hugo de). 
Giebert (Johannes). 
Gieffosse (Robertus de). 
Gieffroy, seiqnor d’Ancenys, seu d’Ans- 
senis, 790 b. f. 80/4 c. 
Gieffroy d’Averton, 790 b. 
Gieffroy de Biaulieu (Frere), 52 f. g. 
97 b. c. 63. 
Gieffroy de Doud, 802 d. 
Gieffroy de Lesignen, 803 d. Cf: Gau- 
fridus. 
Gieffroy de Loupi, seiqnor de Boursote, 
796 e. 
Gieffroy du Plessie, 797 e. 
Gieffroy de Pons, seignor de Bergerac, 
790 d. 803 d. 
Gieffroy de Vandosme, de Vendosme, 
7y0 a. 804 e. 
Giemo (Johannes de). 
Giencurt (Radulfus de). 
Gienville (Le seigror de), 803 f. 
d. 822 e. V. Geinville. 
Gienville (André, Troullart de). 
Giequellus, miles, 578 h. 
Gieufroy Fad, 459 j. V. Gaulridus Fad 
Gieva, Ricardi HI de Reviers uxor, 
554 mn. 2. Obituario monasterii 
Montisburgensis inserta, 556 c. 
Gif (Radulfus de). 
Gilardi (Reginaldus). 
Gifardus , comes, 696 b. 
Gilardus de Didonne, 683 d. 
Giffard, Giffart (Galterius, Reginal- 
dus, Walterus). 
Gigans (Albericus, Albricus). 
Gigondacio (Guillelmus Petri de). 
Gila (Rogerus de). 
Gila de Gaudein, 690 c. 
Gila de Malense, 670 b. 
Gilardville (Philippus de). 
Gilbertus , abbas , obituario monasterii 
Crucis S. Leufredi inserius, 476 b. 
Gilbertus Affegart, 714 g- 
Giibertus de Anfrevilla, archidiaco- 
nus, 477 


817 


Gilbertus, comes Glocestrie, contra 
Henricum Hl de Anglia rebellat, 
sed mox cum eo pacem componit, 
215 e. etn. 10. 

Gilbertus de Nigella, armiger, 760 f. 


INDEX RERUM ET PERSONARUM. 


Gile de Ausneio, 618 k. 
Gile Aycelin, 816 f. 
Gile de Milly, 820 e. 
Gile de Moustereul, 803 a. 
Gile de la Planque, 805 e. 
Gilebert d’Avredogn , 685 k. 
Gilebert de Borgelle, 685 f. 
Gilebert de Braecourt, 698 b. 
Gilebert Cornet, 656 m. 
Gileberz Cornez, 656 1. 
Gileberz Lovez , 656 |. 
Gilebert de Molendino, 712 h. 
Gilebertus , abbas S. Taurini Ebroicen- 
sis, de monasterio bene meritus, mo- 
ritur, 466 h.-467 a. et n. 7. 
Gilebertus de Alneto, 697 a. 
Gilebertus de Aquila, 612 f. 618 b. 
709 a. 719 b. 
Gilebertus de Autolio, 711 g. 716 I. 
Gilebertus de Buivilla. Ejus heres, 
746 £. 
Gilebertus Camin, 711 h. 
Gilebertus, capellanus de Noiers, 311. 
Gilebertus, castellanus de Bergues, 
787 ©. 
Gilebertus de Chancolia, 669 h. 
Gilebertus de Clare, Glocestrie co- 
mes, 474 h. et n. 6. 
Gilebertus de Haya, abbas Lirensis, 
489 c. et n. 8 
Gilebertus Malesmeins, 714 g. 715 c. 
Cf. Gilibert, Gillebertus. 
Gilebertus de Moes, 617 a. 
Gilebertus de Neela, 686 1. 689 c. 
Gilebertus, rector ecclesie de Can- 
villa, 296 g. 
Gilebertus, persona ecclesie de Cren- 
veis, 260 Ff. 
Gilebertus, rector ecclesia de Dou- 
vrent, 264 b. 
Gilebertus, rector ecclesie de Hanse- 
villa, 262 j. 
Gilebertus, rector ecclesia de Monti- 
gny, 253 b. 
Gilebertus, rector ecclesie S. Jacobi 
de Novo Castro, 271 j. 
Gilebertus, rector portionis ecclesie 
de Pavelliaco , 255 b. e. 
Gilebertus, rector ecclesia de Wiau- 
villa, 294 g- 
Gilebertus de Senonis, 627 n. 18, 19. 
Gilebertus de Wasquoil, 696 j. 
Gilelmus vel Gilo de Obeci, 695 j. 
Giles (Michael). 
Giles le Brun, conestalularius Francie, 
19 k.-16a. 25a. 26 kh. 27 a 29 
c. d. 
Gules de Mailli, 791 ©. 806 a. 
Giletus de Boullencourt, 677 e. 
Giletus de Calvo Monte, 727 f. 
Giletus de Ecclesia, 787 h. 
Giletus de Mayoc, 646 f. 
Giletus de Villasser, arnfiger, 760 e. 
Giliaco (Hodoinus , Willelmus de). 
Gilibert de Harecuria, 708 d. 
Gilibert Malesmains , 706 d. Cf. Gile- 
bertus. 
Gilibert de Mineriis, 705 h. 
Gilibert de Vilers, 706 j. 
Gilibert de Vaascuel, 707 }. 
Gilibertus Abrincarum, 697 }j- 
Gilibertus de Braecort, 697 ©. 
Gilibertus de Cantalupo Guillelmi et 
Radulphi de Cantalupo frater, 435 
g. et n. 6. 
Gilibertus de Falesia, dominus de 
Caneio, 435 b. c. 438 a. b. 
Gilibertus de Hotot, miles, benefac- 
tor prioratus Longe Villa, et necro- 
logio ejusdem insertus, 438 e.-g. 
et n. 3. 








Gilibertus, miles, 472 b. 473 b. 
Gilibertus de Nigella, 686 1. 689 c. 
Gilibertus Oggoin, 436 f. 
Gilibertus de Pleseto , 687 g. 
Gilibertus de Romeis, 698 c. et n. 5. 
Gilibertus de Rovres, 698 c. 
Gilibertus de Sauceio, 717 d. 
Gilibertus de West, 717 £.° 

Gillain, évesque de Coustances , 548 b. 
V. Gillanus. 

Gillana d’Arteilli, 646 j. k. 

Gillanus, Constantiensis episcopus , 
226 a. el note 2. V. Gillain. 

Gillarvilla (Robertus de). 

Gille Dorin, miles, 742 f. 

Gille de Mailli, seiqneur de Maiseroles, 
815 g. 

Gille de Vilers, 815 e. 

Gillebert de Monte Landrici, 613 k. 

Gillebert de Perrers, 615 e. 

Gillebert de Tileriis, 695 g. V. Gille- 
bertus. 

Gillebertus, abbas, 420 a. g. j. 425 
a.c. 4o2 h. 

Gillebertus abbas, obituario monas 
terii Crucis S. Leufredi insertus , 
478}. 

Gillebertus, abbas Lirensis, 474 d. 

Gillebertus (Dominus) , 670 f. 

Gillebertus de Autolio, 622 g. 

Gillebertus Caletot, miles, patronus 
portionis ecclesia de Evrardi Meis- 
nillo, 303 f. g. 

Gillebertus de Castellero, 645 e. 

Gillebertus de Chaorciis , 474 |. 

Gillebertus Coout, miles, 747 f. g. 

Gillebertus de Ebroicis. Kjus feodum, 
jor d. 

Gillebertus, episcopus, 421 b. 

Gillebertus, episcopus Ebroicensis, 
463 h. 

Gillebertus de Essartis , miles, 748 d. 
Obituario ecclesie Ebroicensis in- 
sertus, 461 e. 

Gillebertus Estoc, miles, 512 f. g. 

Gillebertus, filiuas Aschulli de Suli- 
gneio, 703 d. e. 

Gillebertus de Fontibus, 696 a. 

Gillebertus Gueimar, patronus por- 
lionis ecclesia de Crequetot, 500 e. 

Gillebertus de Haia, miles, 747 g. 

Gillebertus de Herecort, 642. f. 

Gillebertus de S. Jacobo, 473 ce. 

Gillebertus Malemains , 735 j. 763 h. 
776d. Cf. Gilebertus. 

Gillebertus de Meinpincon, 670 c. 

Gillebertus de Minertis, 714 j. 

Gillebertus de Molendino, 623 m. 

Gillebertus de Morevilla, 644 c. 

Gillebertus, pater Willelmi, archi- 
diaconi de Pavilliaco, 461 j. 

Gillebertus de Pontperre, 670 e. 

Gillebertus, rector portionis ecclesia 
de Canvilla, 296 g. V. Gylebertus. 

Gillebertus, rector ecclesie de Wa- 
rengiervilla, 301 e. 

Gillebertus Rufus, clericus chori ec- 
clesie Rothomagensis , 372 e. 

Gillebertus de Teléres, 612 e. f. 

Gillebertus de Tileriis, miles, 471 d. 
V. Gillebert. 

Gilleberius de S. Vincentio, seu Vi- 
centio, Lirensis monachus, exarat 
quemdam libram S. Maria de Lira, 
470 a. Necrologio monasterii Uti- 
censis insertus, 486 c. 

Gillfers} (Deimbertus , Doardus de). 

Gilles le Brun. V. Giles le Brun. 

Gilles de Mailli, crucesignatus, 733 
b. et n. 6. 

Gilles du Neaf marchié, 390 ¢. 




























INDEX RERUM ET PERSONARUM. 975 


Gilles de Varsies, crucesignatus , 733 
e. et n. 15. 

Gilli (Dionisius sew Dyonisius de). 

Gilliaco (Dionisius de ). 

Gillibertus Caudel, 436 c. 

Gillibertus de Geutevilla, 436 e. 

Gillibertus de Morevilla, 437 g. 

Gilo de Aaci, de Aciaco , 649 k. 693 h. 

Gilo, abbas, 480 b. 

Gilo de Arbone, 687 b. 

Gilo, archidiaconas, canonicus Con- 
stantiensis, 497 b. 

Gilo de Asci, Ejus filius, 686 m. 
G{ilo] de Astuta villa, canonicus 
Constantiensis, 542 b. et n. 1. 

Gilo de Atrio, 669 f. g. 

Gilo Bairon, 6go a. 

Gilo Barbelin, 6go d. 

Gilo de Bos. Ejus filia, 762 b. 

Gilo Brochefautre, 654 g. 

Gilo de Buissu , 738 e. 

Gilo Bullican, Bullicans, Bulliquam, 
638 k. 688 f. 6g: a. 

Gilo, canonicus Carnotensis, 676 h. 
etn. 5. 

Gilo de Capella et ejus uxor, 6g0c.h. 

Gilo Chapon, 670 k. 

Gilo de Choisi, 659 1. 

Gilo de Conflans, 690 ¢g. 

Gilo de Cuisi, 687 c. 

Gilo de Dernoncourt, 738 a. 

Gilo de Dormellis , 659 g. 

Gilo de Drainlicort, 651 h. 

Gilo de Erbone, 692 h. 

Gilo d’Erqueinviler, 720 a. 

Gilo de Espagieres, 759 d. 

Gilo de Espaignaco, 738 b. 

Gilo de Flagiaco, 688 d. 

Gilo de Focis, 740 d. 

Gilo de Fonte Summe. Ejus uxor, 
676 h. 

Gilo, frater Guillelmi de Meleduno, 
669 h. j. 

Gilo, frater Templi, 676 h. 

Gilo Galeran, 692 d. 

Gilo de Gorram, 577 g. 

Gilo de Grandi Podio, 670 e. 

Gilo de Hardecourt, 738 a. 

Gilo Hardoini, 660 a. 

Gilo dictus Hastel, 738 d. 

Gilo de Holpillieres, 658 a. 

Gilo de Hosdenc, 638 e. 

Gilo de Karnai, GAg b. 

Gilo de Katheni, 740 e. 

Gilo de Longa Aqua, 719 k. 

Gilo de Magno Pateo, 669 I. 

Gilo de Mailliaco, 677 g. 680 d. 

Gilo de Murquais, 648 f. 649 f. 

Gilo de Marques, 693 f. 

Gilo de Meleduno, 662 h. 686 m. 

Gilo de Meseriis, 692 1. 

Gilo Moietiaus, 648 h. 

Gilo de Monte Capreoli, 725 e. 

Gilo de Noen, 661 f. 720 g. 

Gilo de Nogento, 670 f. 

Gilo de Oistrevilla, 689 j. 

Gilo de Olpilliéres, 657 k. 

Gilo Pagani, 6go d. 

Gilo Pilutus, 672 g. 

Gilo Pions, 740 b. 

Gilo de Plesseio, 693 e. 

Gilo, rector ecclesie de Guermon- 
villa, 294 h. 

Gilo de Roguemont, 7ho c. 

Gilo de Roya, 738 b. 

Gilo de Sanctis, 654 k. 

Gilo de Scutell{is], 692 e. 

Gilo de Soiliaco, 721 a. Ejus feoda, 
720 k: i 

Gilo le Suple. Ejus nepos, 719 €. 

Gilo Supplicis , 653 j. 


Gilo Theowin, 6g d. 

Gilo de Toisi, 6go h. 

Gilo de Toreigni, 662k. 

Gilo de Verselliis, 658 n. 3. 

Gilo de Villa Servi, 688 ce. 

Gillo de Hadecourt, miles , 758 h. j. 

Gillotus Coquelin, 670 f. 

Gilotus Belot, miles, 750 f. 

Gilotus de Roisset, 648 a. 

Gimegiis (Abbas de), 707 f. V. Ge- 
melicensis. 

Gimo (Dominus), 661 f. 

Gimo de Arquein, 661 h. 

Ginebaldus-de S. Vincentio, 472 a. 

Gingnes (Hugo, Radulfus, Rogerus 
de), 

Giraldus abbas, obituario Montis S. 
Michaelis insertus, 579 f. 

Giraldus Meusex, miles, 720 d. 

Giraldus de Rossillone, domicellus, 
783 c. 

Giraldus de Tyovilla, monachus prio 
ratus Long Villa, 437 b. 

Giralmus de Furnis, 705 g. 

Giralmus de S. Remigio. Ejus here- 
des, 717 f. 

Girard Chabot, 803 d. 

Girardus , 721 a. 

Girardus, Girardi (Guillelmus, Wil- 
lelmus). 

Girardus Ademari, miles, 801 ec. 
802. 

Girardus , archidiaconus, 420 k. 

Girardus de Auvergnaio, 617 c. 

Girardus de Bellancort, 646 k. 

Girardus de Bez, 719 j. 

Girardus de Blancafort, 721 a. 

Girardus, dominus de.Blenvilla, pa- 
tronus ecclesie de Cordelevilla, 
243 h. 

Girardus Boel, 619 h. k. 

Girardus Bornicus, 639 e. f. Ad ec- 
clesiam de Couhaenvilla presentat , 
272g. 

Girardus de Bolegni, 718 e. 

Girardus de Botenangle, 651 c. d. 

Girardus de Botengniaco, 627). 

Girardus de Brai, 648k. 

Girardus de Buceio, 707 b. 

Girardus Bueriavalle, 648 d. 

Girardus de Buires. Ejus uxor, 646 j. 

Girardus de la Bascalle , patronus ec- 
clesie S. Candidi de Dumesnil, 
309 f. 

Girardus dictus Calvus, armiger, 
748 b. 

Girardus de Campenevilla, miles, 
764 b. et n. 2. 

Girardus de Campenoisevilla, miles, 
776 b. 

Girardus Canisdens, 650 e. 
Girardus, capellanus in ecclesia S. 
Laurencii Rothomagensis, 230 a. 

Girardus de Castello, 648 d. 

Girardus de Cergiaco, 675 f. 

Girardus Chalan, 687 f. 

Girardus de Chaleindri, 654 f. 

Girardus Chalons , 66g j. 

Girardus de Chusielers , 692 k. 

Girardus de Corcon, 652 b. 

Girardus de Corpaley, armiger, 760 f. 

Girardus de Crepicordio, 477 a. 

Girardus de Deloge, 675 .. 

Girardus Dorin. Ejus uxor, 690 ¢. 

Girardus , episcopus, 417 d. 

Girardus d’Elpion, 646 k. 

Girardus de Erpion, 654 f. 

Girardus d’Eseri, 693 h. Ejus feodum , 
658 f. 

Girardus de Esquaiencort, 647 h. 

Girardus Familie, 688 h 


Girardus de Fayello, 759 g. h. 
Girardus Flandrensis, 472 b. 
Girardus de Flers, 647 |. 

Girardus de Fontibus, 653 k. 

Girardus de Gallione. Ejus filius, 
712g. 

Girardus Godart, 688 a. 

Girardus de Hamel, 649 f. 

Girardus de Hapencort, 649 d. 

Girardus de Hericor, 717 h. 

Girardus de [Jerpion, 653 k. 

Girardus Joninart, 652 c. 

Girardus Lemovicensis , canonicus Ro- 
thomagensis, 366e. 

Girardus de Ligny, miles, 766 a. 

Girardus de Loigneio , miles ,748 b.c. 

Girardus Lungi. Ejus uxor, 662 a. 

Girardus de Magduno, 665 h. 

Girardus de Mala Morte, 730 c. 

Girardus de Malquenchi, 639 m. 

Girardus de Marc, 613 h. 

Girardus de Matrevilla, 626 k. etn. 16. 

Girardus Mesnée, 6go e. 

Girardus de Mesnil, 618 k. 638 a. 

Girardus, miles, patronus ecclesia 
de Percheio , 318 j. 

Girardus de Montigni, 670 c. 

Girardus de Novis Scalis, 655 f. 

Girardus de Ognole. Ejus filius , 649 c. 

Girardus Paignon, 691 a. 

Girardus dictus Piau d’oue, canonicus 
Vernonensis, rector ecclesia S. Ni- 
cholai de Vernoniel, 305 k. 

Girardus Quatuor ova de Clari, 649 f. 

Girardus de Ribecort, 651 h. 

Girardus de Ris, 628 n. 18. 

Girardus de Rodes, 685 h. 

Girardus de Ronceio. Ejus_filius, 
678 b. 

Girardus juvenis de Ronseio, seu de 
Rosseio, 646 b. 649 g. 

Girardus de Rus, 628 e. et n. 18. 

Girardus de Saloe, seu de Saloel, ca 
nonicus Rothomagensis, 36q c. et 
n. 4. 

Girardus de Seclin, 648 a. 

Girardus Semaynon, 479 d. 

Girardus de Sotenguien, 685 f. 

Girardus Strabo, 639). 

Girardus Tibauz, 720 g. 

Girardus de Torneio, 636 g. 

Girardus Tourbet, miles , 787 a. 

Girardus de Traverci, 652 b. 

Girlardus} de la Truie, 647 g. 

Girardus de Val Angeujart, de Valle 
Engoiardi, de Vallengoiart, de 
Valle Enguejardi, 629d. g. 632 ¢. 
f. 675 g. 

Girardus de Varennis, 667 j. 668k. 
66g c. 

Girardus de Vernolio , 687 b. 

Girardus, prepositus de Vii, 652 1. 
653 d. e. 

Girardus, rector ecclesia S. Vedasti 
de Fai, 327 e. 

Girardus, rector ecclesia B. Marie 
de Tria Castro, 527 b. 

Girardus, vicecomes, 692 h. j. 

Girardus de Voucenes , 650 k. 

Girars de Chasteillon, sire de Roche de 
Milay, 823 b. Cf. Girart de Chaitel- 
lon. 

Girart de Bevillon, 618 a. 

Girart Chabot, 791 8.7924. 

Girart de Chaitellon seu de Chateillon, 
808 e. 816 b. Cf. Girars de Chas- 
teillon. 

Girart de Luscort, 656 f. 

Girartot (Hugo de). 

Giraudus Albus, 720g. 

Giraudus de Bauneio, 641 a. 


eh oe TR Ee ee or ae 


Se eS 


= 


asa 





976 

Giraudus Bellaii, 685 a. 

Giraudus Pelorde. Ejus filii, 667 f. 

Giraust Aymar, 794 c¢. 

Girbercort (Galterus de). 

Girbertus de Turre, 673 I. 

Girelmus de Bosco, 711 g. 

Girelmus de Fors, 713 k. 

Girevilla (Ricardus de) 

Girfard (Galterus). 

Giroller (Guillelmus). 

Giron (Gaufridus). 

Girouart, Gyrouart (Gauffridus , Gau- 
fridus , Johannes de). 

Giroucort (Bartholomeus de). 

Girraio (Laurentius de). 

Girros (Robertus de). 

Gisai, Gisaio , Gisay ( Henricus , Ricar- 
dus, Richart, Willelmot de). 

Gisbertus, abbas, obituario Montis 
S. Michaelis insertus, 578 j. 

Giseincort (Li maires de), 656 f. 

Gisencort (de). Odo de Pomerio. 

Gislayo (Richardus de). 

Gislebertus abbas, obituario monas- 
terii Lirensis insertus, 473 d. 

Gislebertus, abbas, obituario Montis 
S. Michaelis insertus , 578 j. 581 h. 

Gislebertus abbas, necrologio monas- 
terii Uticensis insertus , 486 g. 

Gislebertus , abbas Lirensis , 473). 

Gislebert, Gislebertus de Aquila, 487 
b. 684 e. 

Gislebertus de Autolio, miles, 479 h. 

Gislebertus de Croili, 612 ¢. 

Gislebertus Emundi, 367 h. 

Gislebertus, episcopus Ebroicensis , 
473)j. 488 g. et n. 18. 

Gislebertus de Glotis , abbas Lirensis , 
488 h. et n. 21. 

Gisnay (Almauricus de). 

Gison (Radulphbus de). 

Gisorcio, Gisortio, Gisorz (Almarri- 
cus, Bartholomeus, Guillelmus, 
Hugo, Johannes, Thebaldus de). 

Gisoptio (Prior de), patronus ecclesia 
S. Nicholai de Porceus, 326 h. 

Gius (Hues Li). 

Glace (Germanus). 

Glade (Johannes), 

Glaiffes (Johannes de). 

Glaingne (Regnaudus de). 

Glandell{is} (Thomas de). 

Glane (Guillelmus). 

Glanvilla (Ricardus de). 

Glatigné (Dominus de), 755k. 

Glatigneio (Matillis de). 

Glay ( Henri de). 

Gleseria (Johannes de). 

Glo (Nicholaus de). 

Globus igneus in ceelo, 407 a. b. 

Gloecestrie archidiaconus, Guillel- 
mus de Verdun. 

Glocestre (Le conte de), Glocestria, 
Gloucestrie comes, 16 g. 17 g. k. 
18a.b.d. a18e. 618 fF. 619 k. 698 
g. 699 ¢. 7ooe. 706 n. 20. 715 f. 
V. Gilbertus, Gilebertus de Clare, 
Robertus , Willelmus. 

Gloecestrie comitissa 
bella). 

Glosera (Guillelmus de). 

Glotis (Gislebertus , Nicholaus de). 

Gloz (Nicholaus de). 

Gobain (La dame de S.), 808 g. et 
n. 16. P 

Gober, Goberti (Stephanus). 

Goberdus de Roboreto, 680e. 

Gobert d’Aspremont, seignor de Chau- 
mont, 796e. 808 f. 817 h. 

Gobertus de Argies, 739 d. 


Gobertus de Broci, Ejus uxor, 647 d. 


(Hawis, Isa- 


Gobertus de Cherisi, 653 g. 

Gobertus de Faicuers, 652 k. 

Gobertus de Hellevilla, miles, 786 c. 

Gobertus de Luilly, miles, 753 d. et 
n. 7. 

Gobertus Malus Clericus, 654 h. 

Gobertus de Molento, 75g a. 

Gobertus de Montechablono, 740 d. 

Gobertus Mortuus, miles, 654 j. 

Gobertus Mucet, 654 f. 

Gobertus de Plaiseio, 739 e. 

Gobertus de Remicort. Ejus uxor, 
653 j. 

Gobertus de Vilers, 654 c. 

Gobertus de Viri, 653 d. 

Gobi (Frater Joannes). 

Gobinus de Apilli seu d’Apeilli, 652 
c. 653 d. 

Gobinus de Calniaco, 652 h. 

Gobinus Muaissel, 654 c. 

Gobinus Malus Clericus , 646 g. 

Gobinus de Maresio, 653 e. 

Gobinus de Moroucort, 655 ec. 

Gobinus de Torneoyson, 677 ¢. 

Gocelinus, rector portionis ecclesize 
de Basquevilla, 300g. 

Gocelinus, rector ecclesia de Esque- 
tot, 294 j. 

Gocequinmesnil (Th. de). 

Gocha, uxor Radulfi de Revilla, 465 f. 

Gocherus de Alneto, 689 a. 

Godard , Godart (Girardus , Henricus , 
Herbertus). 

Godardus, miles , ad exercitum Fuxen- 
sem cum comite Drocarum venil, 
768 a. 

Godardus Cauda Lupi, 653 a. 

Godardus de Groquoyson, 787 e. 

Godardus de Godarvilla, de Godar- 
ville, 744 e. 775 b. 

Godardus Milo de Ressy, 759 a. etn. 3. 

Godardus Vallibusde, 696 a. 708 f. g. 

Godardus de Vaus, 643 b. 

Godarvilla, Godarville (Godardus, 
Nichole , Nicholaus , Gdoardus de). 

Godarvilla (Dominus de), patronus 
ecclesia de Petra Fixa, 279 b. 

Godefredus, abbas, 418 ¢. 4a2k. 

Godelredus abbas, obituario Montis 
S. Michaelis insertus, 577 d. e. 
582 a. 

Godetridus erga B. Genovefam devo- 
tus, 140 b. c. d. 

Godetridus, abbas Gemeticensis , Agu 
a. et n. 1. ‘ 

Godefridus Aguillon, 6:6h. 715 b. 

Godefridus Albus, 751 e. 

Godelridus de Atrio, 652 d. 

Godefridus de Baiocis, Gyg h. et 
n. Q. 

Godefridus de Barisi, 653 f. 

Godefridus de Blarru, 623 a. 

Godefredi de Blemecort feodum , 6291. 

Godefridus Bulloniensis an. 1099 
Antiochia et Jerusalem potitur, 
178 a. Cf: Godeffroy de Bouillon. 

Godefridus Qalthram, 699 f. et n. g. 

Godefridus de Ernausart, 654 h. 

Godefridus de Fougeroles. Ejus famula 
quedam, 6oo |. 

Godetridus de Gamaches, 698 e. 

Godefridus de Hernausart, 654 d. 

Godefridus de Leir, 647 a. 

Godefridus de Leodio, rector ecclesia 


de Basinval, 26g d. 


~ Godefridus Lippa, go j. 


Godetridus Malnepve, 435 k. et n. 8. 
Godefridus, miles, 473 £. 
Godefridus de la Mosce, 619 1. m. 

- Godefridus de Palai, 659 h. 

- Godefridus , pater de Palei, igo j. 


INDEX RERUM ET PERSONARUM. 


Godefridus, presbiter, 358 a. et n. 3. 

Godefridus de S. Quintino, 647 g. 

Godefridus de Rupella, 460 f. 

Godefridus de Sanctis, 654 d. j. 

Godelridus Textor, 702 h. 

Godefridus de Tugni seu Tuigni. Ejus 
uxor, 646 f. 651 h. 

Godefridus (W.), 690 d. 

Godeffroy de Bouillon. Ab eo Maria 
de Montferrat originem ducit, 443 f. 
Cf. Godefridus Bullionensis. 

Godefroi (Mon seigneur), frere au duc 
de Breban, crucesignatus, 733 f. 
et n. 18. 

Godefroiz de Guise, 656 g. 

Godefroy de Sombrefe, 819 e. 

Godeheut, uxor Roberti de 
Burgo, 464 f. 

Godessella (Guillelmus de). 

Godeville (Luce, dame de). 

Godo Carterius, 663 n. 3. 

Godofredus de Cahengnis, 750 c. 

Godoinus de S. Genovefa, 675 e. 

Godro Drocensis, 628 e. et n. 20. V. 
Gadro. 

Goe (Guillelmus). 

Goel de Baudemont, 696 j. 

Goellenus de Amundevilla, seu de 
Mundevilla. Ejus feodum, 704 k. m. 

Goelon ( Richart). 

Goerjes (Galterus de). 

Goerus de Coinces. Ejus uxor, 691 h. 

Goes (Herbertus). 

Gofer (Willelmus). 

Goffroy (Frére), 52 g. V. Gieffroy de 
Biaulieu. 

Goganvilla (Rogerus de). 

Gognor, Normanni comitissa , 576 c. 
Cf. Gonnor. 

Goher (Guillelmus). 

Goherius de Costura, 691 j. 

Goherius de Quercubus, miles, 748 
a. 

Gohier (Hamelinus , Hugo). 

Gohyr (Symon). 

Goia, Goya de Loviers, 363 j. 370 f. 

Goielon (ichardus ). 

Goiencort (Baudoins de). 

Goifredus, abbas, 419 d. 421 ©. 

Goifredus, archiepiscopus Kothoma- 
gensis, 422 g. V. Gaufridus. 

Goifredus, comes Andegavensis, 421 
d. et n. 3. 

Goilon (Ricardus). 

Goisbervilla (Gaufridus, Geerrosius 
de). 

Geisfredus, abbas, insertus obitua- 
riis monasterii Crucis S. Leufredi, 
47g h., et monasterii Uticensis, 
486 c. 

Goisfredus, abbas Crolandiw , 487 e. 
etn. 14. 

Goislredus, archiepiscopus Rothoma- 
gensis, {go f. et n. 12. V. Gaufri- 
dus. 

Golape (Johannes, Robertus ). 

Goldeliva (Johannes de Plesseys , prior 
de). 

Goldevinus de Versun, 704 1. 

Golduinus Ronge Quetier, 691 f. 

Goledeu ( Albericus). 

Goleta, uxor Martini de Tornai, 4go 
d. 

Golevilla (Johannes de). 

Goleville (Luce, dume de). 

Golias (Eustachius). 

Gollicort (Ansellus de). 

Gomecort (Lovarz, Tibouz de). 

Gomeri Fonte (Abbatissa de), patrona 
ecclesiarum S. Vedasti de Fai, B. 
Germani de Latenvilla, 327 ¢. g. 


Novo 








Gomiecourt (Domina de), 738 d. et 
n. 28. 

Goncevilla (Dominus de), patronus 
ecclesia de Goncevilla, 295 j. 

Goncevilla (Galterus, Guillelmus, 
Robertus de). 

Gondecort (Robertus de). 

Gondonis (Guido). 

Gondoust (Robertus). 

Gondrea, 487 d. 

Gondrevilla (Guillebertus de). 

Gondulfus, episcopus Roffensis, 418 
f. et n. 2. 

Gonesse (Challe de la). 

Gonevilla, Gonnevilla (Adam, Alicia, 
Johannes, Robertus, Stephanus 
de). 

oudiibe. mater Willelmi, senescalli, 
463 a. 

Gonnella, Gonnelle (Henricus de). 

Gonnesse (Petrus de). 

Gonnevilla (Persona de), 299 a. 

Gonnil (Domina), mater Galteri, ar- 
cliepiscopi Rothomagensis, 358 a. 

Gonnor comitissa, 417 a. et n. 2. Cf. 
Gognor. 

Gonssaves , scilicet D. Gonegalvo Ibanez , 

de. 

Gonssevilla (Robertus de). 

Gontaldo (Domini de), 785 d. et 
n.31. 

Gontardus, 624 a. 

Gontardus, abbas Gemmeticensis, 
haa f. 

Gontart uxor, 721 k. 

Gonterius du Castelier, 436 a. 

Gontir (Thomas). 

Goocurt (Johannes de). 

Gordin (Willelmus). 

Gordon (Fortenerius , Naimericus de). 
V. Gourdon. 

Gordonio (Aymericus de). 

Gordono (Bertrandus de). 

Goreiqni (Gilo de). 

Gorfalor (Guillelmus de). 

Gorge (Radulfus). 

Gorges (Petrus, Johannes de), 76g f. 

Gorgis, Gorgiis (Nicolaus, Radul- 
pbus, Thomas, Th. de). 

Gorgonii, Valentini et Concordii (SS.) 
reliquix in ecclesia §. Catharine 
de Monte invente, 4ot d. 

Gornacense capitulum, patronus ec- 
clesiarum S. Martini de Auverne, 
de Bosco Gileberti, S. Michaelis de 
Bosco Hugonis, de S. Claro, B. 
Maria de Hodeguellis, 241 c. 314 
d.f. g. 315e. 

Gornaco , Gornai, Gornaio, Gornayo, 
Gorneio, Gorneyo (Ansellus, Gal- 
terus, Garinus, Gaufridus, Gui, 
Hugo, Johanna, Johannes, Johan- 
nes filius, Manasserus, Radulfus de). 

Gornaio (Burgenses de), 316 b. — 
(Canonici de) ad ecclesiam de For- 
gis presentant, 272 b. — (Ser- 
vientes de), 639 c¢. Hospites ad 
Gornaium, 639 k. 

Gornateto (Dominus de), palronus 
ecclesiz de Tragarvilla, 251. 
Gornayo (Prior de), 751 f. et n. 4g. 

Cf. Gornaco (de). 

Gorpilléres , Gorpillers (Gautiers de). 

Gorram , Gorran (Gilo, Johannes de). 

Gorselinus, abbas S. Benedicti, 578 
k. et n. 3. 

Gosbertus abbas, obituario Montis S. 
Michaelis insertus, 581 j. 

Gosbertus de Roeglisa, 657 k. 

Gosbervilla (Raduifus de). 

Gosce (Johannes, Petrus). 


TOME XXIII. 


INDEX RERUM ET PERSONARUM. 


Goscelinus abbas, 420 k. 

Goscelinus Criolensis, 452 g. 

Goscelinus de Maris, hig f. 

Goscelinus, miles, ad ecclesiam de 
Buivilla presentat, 297 h. 

Goscelinus (Osmundus). 

Goscius, rector ecclesie de Toufre- 
villa juxta Criolium, 260 h. 

Gosselinus, abbas ecclesia Augensis , 
4bdo f. 

Gossencort (Lovetus, Matheus de). 
Gosson de Penli, rector ecclesia B. 
Marie de Bello Becqueto, 275 b. 

Gossuinus de S. Albino, 738 b. 

Got (Bertrandus de). 

Goteaopre (Radulphus de). 

Gotein (Monseigneur de), 816 e. 

Gotmannus, miles, 475 e. 

Goto (Bertrandus de). 

Gotren, Gottren (Guillelmus). 

Gols (Domini castri de), 784 f. etn. 37. 

Goubert (Guillelmus de), 

Goubert (Robert). 

Goucelinus de Balli, 614 c. 

Goucestre (Nitholaus de). 

Goudecoet (Johannes de). 

Gouderel ( Radulfus). 

Goudian ee neat 

Gouffier (Guillelmus). 

Gouffridus Caletot, 437 f. 

Gouhier (Guillelmus). 

Goujon (Radulfus). 

Goulardus de Moyaco, 740 a. 

Goule (Adan). 

Goumer (Guillelmus). 

Goupil de Biauchant (Le), 795 g. 

Gourdon (Aymeri, Aymericus, He- 
meri de). V. Gordon. 

Gourel (Rogerius de). 

Gournay (Radulphus de). 

Gournayo (Johannes de). 

Gourrain (Johannes). 

Gousipel { Radulphus). 

Goussencort (fiossaus de). 

Goussonville (Robertus de). 

Goutevilla (Galterus de). 

Gouvis (Guillelmus de). 

Gouyn (Guillelmus). 

Gouz (Rogerius le). 

Govid, Goviz (Guillelmus, Robertus , 
Simon de). 

Govion de Baugay, 808 c. 

Gozengres (Philippus de). 

Gragay, Gracey (Le seigneur de), 790 
g. 80g fF. 

Graceyo (Guillelmus de). 

Gracon de Clere, Graconus de Clara, 
794 d. 811 d. 814 f. 

Gracy (Guillelmus de). 

Gradulfus abbas, 418 f. 

Greci mercatores, 115 e. 

Grecorum principes (Auxentius et 
Vastasius). 

Graeneville (Johannes de). 

Graenvilla, Grainvilla (Dominus de), 
patronus ecclesiarum de Etavilla, 
de Hanop, de Normfnvilla et de 
Toufrevilla, 244 f. g. 282 g. 292 
ce. d. V. Jchannes de Rovroi. Cf. 
Greinvilla, Grenvilla, 

Graey, Graeyo (Guillelmus de). 

Graffart (Nicholaus). 

Gragiaco (Guillelmus , Teobaldus de). 

Graigorius §. Martini Turonensis, 
793 a. b. 

Grainche (Willelmus). 

Grainvilla, Grainville ( Eustachius , 
Jehan, Johannes de). Cf. Gran - 
villa, Greinvilla. 

Granceii dominus, 789 a. Grancé, 
Granci , Grancy, Gransy (le seiqneur 















































































977 


de), 788 c. 789 a. 791 b. 805 b. 
812 f. 817d. 8a2 e. 

Granche (Guillelmus). 

Granchia, Granchiis (Ansellus, Jo- 
hannes, Radulphus, Reginaldus, 
Stephanus, Theobaldus de). 

Grandchamp (Philippe de). 

Grandi Campo (Johannes de), 

Grandi Curia (Eustachius, Henricus 
de). 

Grandi Monte (Prior de), 545 b. 

Grandi Podio (Gilo de). 

Grandi Prato (Hugo, Lucas de). 

Grandis (Bernardus). 

Grandis Prati comes, 679 e. V. Grant- 
pré. 

Grando maxima, 466 e. f. g. 468 c. 
586 d. 

Grandvilla (Hugo de). 

Granerius (Ansoldus). 

Grangia (Johannes de). 

Grangiis (Petrus de). 

Grant Cort (Henricus de). 

Granipré (Hugo de). 

Grant Pré (Le conte de) ,791b. 796 d. 
et n. 30. 803 g. 812 e. 817 c. 822 
d. 823 e. Cf: Grandis Prati comes. 

Grantvilla (Robertus de). 

Granum Ordei (Guillelmus). 

Granvilla (Johannes, Willelmus de). 
Cf. Grainvilla, Greinvilla , Grinvilla. 

Gras (Matheus, Robertus le). 

Gratalupo (Domini de), 785 e. etn. 34. 

Gratelo, Gratelou (Petrus, Robertus 
de). 

Gratet (Guillelmus). 

Gratins (Johannes de). 

Gratot (Guerardus, Ricardus de). 

Graulet (Bertrandus de la). 

Gravant (Guillelmus). 

Grave (Petrus de la). 

- Gravella (Hugo de). 

Graverenc (Guillelmus). 

Gravilla (Thomas de). 

Grégoire, Gregorius (S.), 110 f. 144 
h. 197 j- 199 d.—200 a. 353 h 
4ob c. 

Gregorius IX, papa, 107 h. 108 g. 
112 a. 117d. 17gh. 181 f. 3814. 
An. 1227 summus pontifex elec- 
tus, 213 a. 332 a. Ejus Raymun- 
dus de Penna Forti consiliarius, 
capellanus et peenitentiarius, 180 
e. Dominicum catalogo sanctorum 
inseribit, 179 g. Pradicatoribus 
quidem una et Minoribus predi- 
cand Crucis, Pradicatoribus vero 
peculiariter haretica pravitatis in- 
quirende munus commiltit, 109 j. 
195. Ecclesia B. Dionysii tunice 
et dalmatice usum concedii, 143 
a. Jacobum Pranestinum cardina- 
lem in Franciam legatum destinat, 
213 e. Francorum regis auxilium 
adversus Fridericum If imperato- 
rem petit, concilium Romz con- 
vocat, populum Romanum in pla- 
tea Lateranensi alloquitur et in 
partes suas trahit, 111 b. c.f. g. An. 
1241 moritur, 113 f. 213 e. 338 
f. 468 d. e. etn, 5. 481 ¢. 

Gregorius X ,an. 1271 summus pon- 
tifex electus, 341 d.e. 342 h. 4o6 
a. Concilium ab eo Lugduni cele- 
bratum, 222 d. 406 g. h. 4o7 c. 
An. 1276 moritur, 341 g. 407 b. 
482 a. V. Gringoire. 


Gregorius abbas, obituario Montis S. 


Michaelis insertus, 576 g. 
Gregorius abbas, necrologio monas. 
terii Uticensis insertus , 485 c. 


123 





978 

Gregorius , abbas Malmesberiensis , 
471 . 

Gregorius de Alneto, 647 e. 

Gregorius du Bose-Joiselin, miles, 
74g d. 

Gregorius de Bosco Roberti, 598 k. 

Gregorius de Haya Putei, maritus 
Cecili#, 512 g. 

Gregorius de Neapoli, Baiocensis de- 
canus, a Clemente IV in Angliam 
missus, 218 b. 

Gregorius, rector ecclesia S. Dionisii 
de Hoden, 314 bh. 

Gregorius, rector ecclesia de Peletot, 
257 d. 

Gregorius, rector ecclesia de Theo- 
villa, 286 e. 

Greigni (Le seigneur de), 820 a. 

Gremer (Guillelmus). 

Greinvilla (Gaulredus, Hugo, Nigel- 
lus, Philippus, Robertus de). Cf 
Granvilla. 

Greinvilla (Dominus de), patronus 
ecclesia de Beovilla, 295 d. V. Ri- 
cardus Infans. 

Gremont (Ricardus). 

Gremonville (Johannes de). 

Grenet (Nicholaus, Rogerus). 

Greniers (Galterus). 

Grenoille {Henricus, Hogelinus, Per- 
rinus ). 

Grenon (Hugo, Ricardus). 

Grente (Kadulphus). 

Grentemesnil (Ilugo, Robertus de). 

Grento, miles, 471 c. 

Grenvilla (Renardus de). 

Grenvilla (Dominus de), patronus ec- 
clesie de Etavilla, 244 g. V. Graen- 
villa. 

Gres, Grez (Guillelmus, Jehan, Lu- 
cas, Willelmus de). 

Gresille (Gaufridus de la). 

Grestain, Grestanno (Abbas de), 517 
a. 530 e. f. 797 g. 810 de. et 
n. 22. Patronus ecclesia de Mue- 
villa pro portione, 497 a. 

Griarius (Petrus). 

Gricort (Droco de). 

Greer (Bertrannus le). 

Grierius (Petrus , Stephanus). 

Griex (L’emperere des), 73 d.-g. 

Grifeu (Le seiqneur de), 816 f. 

Griffart (Anquetillus). 

Grigni (Adam de). 

Grigore de Curci, 656 |, 

Grihunderia (Guillelmus de). 

Grimauderia (Johannes de). 

Grimaut (Guillelmus, Robertus ). 

Grimbaldus (Rainaldus). 

Grimerius ad capellaniam S. Eligii, 
procuratorio nomine, prasentat, 
376 k. 

Grimerius de Arcellis, seu de Archel- 
lis , canonicus Rothomagensis , 375 
j. Necrologio ecclesia Rothoma- 
gensis insertus, 361 a. V. Gryme- 
rius, canonicus Rothomagensis. 

Grimoardi (Petrus). 

Grimondus, 623 k. 

Grimonvilla, Grimovilla (Emma, 
Georgius de). 

Grimoudi honor, 702 a. 

Grimoudus de Plasseiz, seu de Ples- 
seyo, 700 d. Ejus feodum, honor, 

_ Soror, 698 j. 700 e. d. 

Grimoult (Rogerus). 

Grimovilla (Georgius de). 

Grin ( Richerius). 

Grincort (Johannes de). 

Gringoire , pappe le diséme, gi a. b. 
V. Gregorius X, , 


Grini (Le seigneur de), 815 d. 

Grinossevilla (Hugo de). 

Grinvilla (Willelmus de).Cf Granvilla. 

Gripiere (Odo de la). 

Gripon (Domina de), 709 ©. 

Gris (Hugo le). 

Grismenil (W. de). 

Grivelez (Waudins). 

Grivelles, Grivelliis (Egidius, Johan- 
nes de). 

Grivellus de Modiis, 737 f. 

Grivout (Hugo). 

Grocet ad ecclesiam de Hunestanvilla 
cum aliis presentat, 303 d. 

Groceyo, Grocheio (Guillelmus de). 

Grochet (Guillelmus de). 

Groetiau (Henricus de). 

Grognet (Benedictus , Johannes). 

Groiqnart (Petrus). 

Groignello (Petrus de). 

Groiqniel, Groinnel (Petrus de). 

Groileio (Dominus de), 633. et n. 7. 

Grolly (Richardus de). 

Grongnet (Gencia, Rogerus). 

Gronon (Johannes). * 

Groseliis (Heres de), 711 b. 

Grosparmi (Pierrez). 

Grossa, 663 d. 

Grossi, Grossus (Amauricius , Johan- 
nes, Matheus, Radulfus, Rogerus). 

Grossus per Medium (Johannes). V. 
Grosparmi. 

Groucet (Dominus de), patronus ec- 
clesia de Groucet, 303 c. 

Grouchet (Guillelmus de). 

Gruel (Guidonus ). 

Grueres (Radulphus de). 

Gruerius, 662 a. 

Grugni (Dominus de), patronus ec- 
clesiarum de Altaribus et de Gru- 
qui, 245 j. 255 1. V. Willelmus. 

Gruier (Radulfus). 

Gruier ( Pierre le). 

Gruo de Pau, miles, 720 e. 

Grymerius, canonicus Rothomagen- 
sis, 372 h. 374 g. V. Grimerius 
de Arcellis. 

Guacelinus, miles, 470 a. 

Guadencort (Ricardus de). 

Guaitelle ( Anglilus de). 

Gualerannus de Loco Sancto, 670 j. 

Gualeranus de Moiré, 618 h. 

Gualon (Thomas). 

Gualterus, archiepiscopus Rothoma- 
gensis, 257 f. 259 d. V. Galterus. 

Gualterus, archiepiscopus Senonen- 
sis, 109 b. V. Galterus. 

Gualterus Havart, 639 k. 

Guallerus, rector portionis ecclesia 
de Evrardi Meisnillo, 303 g. 

Guallerus, rector ecclesia S. Nicho- 
lai de Gairi, 321 k. 

Guallerus, rector portionis ecclesia 
de Maneriis, 274 e. f. 

Gualterus, rector ecclesia de Reu- 
villa, 302 h. 

Gualterus , rector portionis ecclesia 
de Torcheio Magno, 25g d. 

Guardes ( Ascelin des). 

Guarenna (Johanna de). 

Guarin (Robertus). 

Guarin Chauvin, 618 g. 

Guarin de Nuilli, 618 h. 

Guarini (Dyonisius, Hugo). 

Guarinus, 620 c. d. 675 a. 721 g. 

Guarinus abbas, obituario Montis S. 
Michaelis insertus, 580 e 

Guarinus, abbas S. Vigoris Cera- 
siensis, 581 d. et n. 3. 

Guarinus Buticularius, 691 g 


g. 
Guarinus de Chernai, | dg ¢. 


INDEX RERUM ET PERSONARUM. 


Guarinus Cheisnel. Ejus heres , 620 e. 

Guarinus, episcopus Silvanectensis , 
magister Scaccarii, 280 g. V. Ga- 
rinus. 

Guarinus Foin, 630 c. 

Guarfinus|, frater Odonis Trossel, 
708 b. ‘ 

Guarinus de Fraxinis, 633 d. 

Guarinus de Glapion, 707 b. V. Ga- 
rinus, Guerinus. 

Guarinus de Guillervilla. Ejus mater, 
693 b. 

Guarinus Guorvetot, 706 b. 

Guarinus de Logis, 707 d. V. Garinus. 

Guarinus de Marmaigne , 691 e. 

Guarinus, rector ecclesie S. Andree 
Pontisarensis, 328 a. 

Guarinus, rector ecclesie de Wan- 
drevilla, 300 d. 

Guarinus de Regibat, seu de Regiboi, 
657 k. 658 a. 

Guarinus de Ver, 671 g. 

Guarlandes (Guillelmus de). V. Gar- 
landa. 

Guarmondus de Cosanciis, 665 c. 

Guarnerius Harnais, 647 f. 

Guarnevilla (Willelmus de). 

Guarraii (Bertrannus). 

Guascelinus, miles, 472 j- 

Gubervilla (Radulphus de). 

Gudrevilla (Hugo de). 

Guebellinus , comes Jordanus, 417 e. 

Gueiqnon (Bartholomeus). 

Gueimar (Gillebertus). 

Gueliers, 648 h. 

Guenart (Aymericus). 

Guencort (Stephanus de). 

Guentevilla (Thomas de). 

Guerard , Guerart (Guillotus, Petrus). 

Guerardus , patronus partis ecclesia 
de Nicorps, 496 d. 

Guerardus de Bosco le Borgne , 745 f. 

Guerardus de Campestri Villa, miles, 
ad ecclesiam de Louvecamp pra- 
sentat, 273 b. 

Guerardus Caperon, rector ecclesie 
de Cordelevilla, 243 j. 

Guerardus de Clara, rector ecclesiz 
de Bretevilla, 287 c. 

Guerardus, custos ecclesiz Rothoma- 
gensis, 375 b. 

Guerardus de Faiel, miles, ad exer- 
citum Fuxensem a comite Domni 
Martini missus, 768 n. 1. 

Guerardus de Furnwal, 739 e. 

Guerardus de Gratot , patronus eccle- 
siarum de Brenvilla, de Moncar- 
villa et de Gratot, 495 g. 496 a. b. 

Guerardus de Harvelly, 738 c. 

Guerardus de Marchais, 738 c. 

Guerardus, pater Rogeri, decani Ro- 
thomagensis, 370 f. 

Guerardus le Petit, 747 ¢ 

Guerardus de Sorel, 738 c. 

Guerarst Guiert, 816 a. et n. 5. 

Guerart (Raginaldus de). 

Guérart de Cassebonne , 89 e-k. 

Guerart Quiret, 820 f. 

Guerartvile (Le sire de), 807 f. 

Guerarvilla (prior de), 744 d. et 
n. 18. Patronus ecclesiarum de 
Clavilla, de Coudrai, de Fontibus, 
de Grandi Campo, de Guerarvilla, 
de Hamervilla, de Onanvilla, S. 
Salvatoris de Campania, de Terne- 
mare, 275 £. 276g. 278 e. g. 279 
f. 280 d. 285 |. 288 e. 

Gueras de Falevi, 656 k. 

Guereio, Guereyo (Adam, Willelmus 
de). 


Guert (Guilielmus de). 


. 








Guérin (Guillelmus). 

Guerinus Asselini, 802 a. 

Guerinus de Glapion, 706 h. V. Gua- 
rinus. 

Guerinus de Meheudino, de Meheu- 
din, de Meheudun, miles 755 c. 
773 d. et n. 11. V. Garinus. 

Guerinus de Monchardin, 777 b. 

Guermondus de Chessoi, 651 d. 

Guernereyo (Decanus de), 539 e. h. 

Guernetot, Guernetoth (Guillelmus, 
Willelmus de). 

Guernon (Alveredus, Johannes). 

Guernon de Albevilla, 620 f. 

Guerone (Haimo de). 

Gueroudus, 364 d. et n. 8. Ejus filii, 
Galterus, 358 a. et Radulphus, ar- 
chidiaconus Rothomagensis, 360 f. 

Guerrardus de Belnei, 614 b. 

Guerrardus de Mauquenchi, 613 a. 

Guerrelensis comes, 681 e. 

Guerres in Bria (Margarita, monialis 
de). 

Guerres (Heres de), 645 j. 

Guerres (Robertus de). 

Guerrevilla (Prapositus de), 623 c. 

Guerri, Guerris (Audulphus, Guiar- 
dus, Petrus de). 

Guerricus de Boca, 750 g. 

Guerricus de Megny, dictus Decanus, 
360 a. 

Guerricus de Pyeton, 647 e. 

Guerricus de Valle, patronus eccle- 
sie de Bliquetuit, 239 b. 

Guerrisi (Dominus de) , patronus por- 
tionis ecclesia de Fontibus Duni, 
302 1. 

Guerros (Johannes de). 

Guery (Guillelmus de). 

Guesdon (Guillelmus). 

Gueslanus de Vado, 619 c. 

Guetenton de Vitreio, miles, an. 1241 
mortuus et apud Savigniacum se- 
pultus, 585 d. 

Gueutevilla (Guillelmus de). 

Gui d’Auneel, 790 h. 791 j. 798 g. 
802 f. 

Gui d’Auteville, 656 j. 

Gui des Barres, 813 g. 816 b. 

Gui le Boutellier, 789 b. 7g0 c. 791 h. 
798 g. 802 f. 816 c. Cf. Guido 
Buticularius, Guy le Bouteiller. 

Gui Chauderon, 796 c. 812 f. 817d. 
822 e. 

Gui Col de hart, 656 h. 

Gui de Gornai, 656 1. 

Gui de la Marche, 790 g. 

Gui de Rochechouart, 7g0 e. 791 j. 
803 d. 

Gui Rollant, 656 g. 

Gui de Roy, 656 h. 

Gui de Severac, 812 a. V. Guido de 
Severaco. 

Gui de Villernoul, 816 c. 

Guiardus de Boleia, 670 c. 

Guiardus de Guerri, 718 d. 

Guiardus de Halot, armiger, 748 f. 

Guiardus de Haricuria an. 1303 epi- 
scopus Lexoviensis factus, 483 c. 
Cf. Guyart de Harecourt. 

Guiardus Pole, 653 c. 

Guiardus Roselli, 673 e. f. 

Guiardus Sorel, 339 e. 

Guiardus de Surcy, 751 a. 

Guiardus de Tilia, persona ecclesie 
de Harquenvilla, 295 h. 

Guiardus de Toneville, 747 b. 

Guiaudus de Vovrauz, 666 j. 

Guibertus, 722 d. 

Guibertus de Senantes, 627 g. et n. 
18, 19. 


INDEX RERUM ET PERSONARUM. 


Guibertus de Teminis, 730 c. 
Guibertus de Visseau, 691 g. 
Guibevilla (Ansellus de). 
Guichardus abbas, 418 d. 
Guichardus de Bellijoco, 683 a. 
Guichardus de Cambourch, 801 g- 
Guichardus de Comborgn, seu de 
Combornio, 800 f. 815 a. Cf. Gui- 
chari de Comborn. 

Guichardus de Monte Forti, patronus 
ecclesia de Autevilla la Guichart, 
5o1 ec. 

Guichart (Robertus). 

Guichart de Comborn, 811 g. Cf. Gui- 
chardus de Comborgn. 

Guido abbas, obituario Montis S. Mi- 
chaelis insertus, 579 h. 

Guido, abbas Augensis, 449 }. 

Guido Abligensis, 751 b. 

Guido de Acheriis , 688 j. 690 j: 

Guido de Agrevilla, 728 b. 

Guido de Alneo, 664 m. 

Guido de Alneto, 665 c. 669 k. 671 
h. 673 £. 674 g. 

Guido de Arrabloi, 692 1. 

Guido de Aucerre, 6g0 a. 

Guido de Aurivilla, 689 e. 

Guido d’Avregni, de Avrignico, 687 
h. 720 a. 

Guido de Avrillé, 635 j. 

Guido de Ballolio, 678 j. 

Guido de Beauleu, miles, 787 b. 

Guido de Bella Fago, 627 b. 

Guido de Belocher, miles, 766 f. 

Guido de Bestisiaco, 723 f. 

Guido de Bolohier, miles, 769 n. 7. 

Guido de Boolun, 674 a. 

Guido de Borbonio , seu de Borbonno, 
Rothomagensis decanus, an. 1279 
mortuus, 342 e. 680 a. 

Guido de Bosco. Servicium exercitus 
regi ab eo debitum, 769 d. 

Guido de Bosco Ouvrindet, miles, 
749 f. 

Guido Boveti, et ejus uxor, 722 c. d. 

Guido de Branchiis, 650 j. 

Guido de Brucourt, Johanne Male- 
mains marilus secundus, 553 c. d. 

Guido Busnart, 646 k. 

Guido Buticularius, 693 h. V. Gui le 
Boutellier. 

Guido Camp d’Avéne, 683 f. 

Guido, canonicus Rothomagensis, 
367 d. 

Guido de Caprosia, 727 c. Pater Gui- 
donis, 680 k. 

Guido de S. Cassiano, 771 b. ec. 

Guido de Chal... 688 e. 

Guido Chaperon. Ejus feodum, 717 f. 

Guido Chaumer, 750 e. 

Guido de Chaumonte, 685 m. 


‘Guido de Cheutriaz, 691 c. 


Guido de Choisiaco, seu Chosiaco, 
684 a. 693 h. 

Guido Cocus seu Coqus, 650 e. 687 
h. 693 f. 

Guido de Colomariis, 669 g. 

Guido, comes Flandrie, cum Phi- 
lippo IV bellum gerit, 426 g. CF. 
Guy, conte de Flandres. 

Guido de Corguileroi seu de Court 
Guillerat, 659 j. 725 e. Cf. Guido 
de Curia Guillerai. 

Guido de Crespi, 646 f. 

Guido Cros, 667 b. 

Guido de Curia Guillerai, 727 c. V. 
Guido de Corquileroi. 

Guido de Danemais, de Danemosio, 
de Denemois, 669 b.670 f. 686 m. 

Guido de Doey, 366 e. et n. 8. 


Guido de Doi, 655 e. 

































































979 

Guido (Dominus), 368 h. 629 a. 

Guido de Domna Petra, 683 a. 

Guido de Donjon, seu de Donjone, 
670 h. 687 e. 

Guido, episcopus Baiocensis, 612 n. 
11. An. 1260 mortuus, 216 c. 
4g2 c. d. 

Guido, episcopus Lexoviensis, an. 
1303 consecratus, 376. V. Guido 
de Haricuria. 

Guido, episcopus Sabinensis cardi- 
nalis, 467 d. V. Guido Fulcodii. 

Guido d’Espardon, 647 a. 

Guido de Fera, 652 m. 

Guido Ferrechat, marescallus Niver- 
nensis, miles banerius, 768 e. f. 

Guido li Ferrons, 674 j. 

Guido, filius buticularii Silvanecten- 
sis, 687 g. 

Guido, filius [Galcheri de Nantolio?], 
650 j. 

Guido, filius Guidonis de Caprosia , 
680 j. k. 

Guido, tilius Ursionis Camerarii,686h. 

Guido de Fontenai, miles, 664 c. 

Guido de Foresio, 728 b. 

Guido de Foresta, 689 j. 

Guido de Fouges, 717 g. 

Guido, frater vicecomitis [ Lorriaci ?], 
690 d. 

Guido de Fraxinis, 633 d. 717 g. 

Guido Fulcodii, episcopus Podiensis, 
archiepiscopus Narbonensis, epi- 
scopus Sabinensis cardinalis, lega- 
tus in Anglia, an. 1265 sub no- 
mine Clementi IV summus pon- 
tifex, electus, 216 d. f. g. h. 467 d. 
Cf: Guido, episcopus Sabinensis. 

Guido de Galenda, miles, 765 g. 

Guido de S. Galerico, 697 d. 706 j. 

Guido de Gastayo, 754 a. 

Guido Gasteblé, 662 1. 

Guido de Gaudein, 688 g. 6go c. 

Guido de Gazi, 771 d. 

Guido Gondonis, 662 m. 

Guido de Haloc, seu de Halot, miles, 
623 j. 1. 

Guido de Haricuria, Lexoviensis epi- 
scopus, 226 c. An. 1303 consecra- 
tus, 376 e. An. 1336 mortuus, 
227 f. Obituario multarum eccle- 
siarum insertus, 359 b. et n. 4. 
46a d. 464 c. e. 477 €. et n. 6, 
486 g. 554 c. 578 b. 

Guido de Heucon, 716 f. 

Guido Infans , 6g0 j. 

Guido de Joiaco , 660 j. 

Guido Juvenis, 661 k. 1. 

Guido de Lanezvyilla, 66g h. 


- Guido de Lanorvilla, 68g f. 


Guido de Laval, 683 b. 685 a. 750 a. 


777 J: ; 

Guido de Lecheries, 654 k. 

Guido de Leheraumont, 648 1.-64g a. 

Guido de Lier, 646 Ff. 

Guido de Linariis, 687 |. 

Guido de Lizeigniaco, dominus de 
Peirac, 778 j. 

Guido de Loyaco, 688 a. 

Guido de Luci, 661 b. 

Guido Mali Vicini, Malus Vicinus, 
Malveisin, Malvoisin , Mauvesin, 314 
a. 684 a. 727 c. 777 h. Filius 
Aaliz de Rooniaco, 623 f. Domi- 
nus de S. Andrea, 765 g. Bjus re- 
licta, 680 1. Ejus heres, 686 e. 


12 j. 
Guide ie} Malli. Ejus pater, 663 a. 
Guido de Manemont, 638 h. 

Guido de Meleigni, 686 j. 

Guido de Mellent, miles, 479 a, 


bs 
120. 





980 


Guido de Melloto, Altissiodorensis 
episcopus , 217 ¢. Cf. Guy de Mellon. 

Guido de Merevilla , 637 1. 

Guido de Merula, Rothomagensis 
cantor, an. 1267 episcopus Lexo- 
viensis consecratus, 340 j. 481 j. 
An. 1285 mortuus, 227 e. 408 b. 
et n. 2. 482 e. Necrologio ecclesiz 
Rothomagensis insertus, 362 e. V. 
Guido de Vervilla. 

Guido de Meseroles, miles, 677 d. 

Guido de Mesnillio Adelée, Adelic, 
seu Adeline, 763 h. 776 d. Ejus 
filius, Radulfus, 571 j. k. 

Guido de Moi, 654 k. 719 d. f. V. 
Guido de Moy. 

Guido Monaclhus, 653 m. 

Guido, monachus Savigniaci, 600 j. 

Guido de Monte Dulcet{i], 684 h. 

Guido de Monte Forti, filius comitis 
Leicestrie , Henricum de Aleman- 
nia Viterbii an. 1271 occidit, 221 
g- 341 c. Navali ante Neapolim 
pugna an. 1287 caplus, 345 j. V. 
Guy de Montfort. 

Guido de Monte Litardi, 628 n. 27. 

Guido de Moretaigne, 688 g. 

Guido de Moy, 646 f. 647 b. 655 c. 
V. Guido de Moi. 

Guido de Nantolio, 686 e. 

Guido de Nanziaco, armiger, 670 a. 

Guido de Nemois, 669 n. 4. 


Guido, nepos Hervei de Busencaio, 


71. 

Guido de Neris, miles, 75g f. 

Guido de Nesry, frater Johannis de 
Verberia, 740 c. 

Guido de Nivella, 751 a. 

Guido de Noale, 646 c. 

Guido de Nonant, 695 j. 

Guido de Novilla, miles, 674 j. 

Guido de Noyele, miles, 787 c. 

Guido de Ocieville, miles, 756 g. 773 
n. 21. 

Guido de Oenvilla, miles, 773 f. g. 
Ejus relicta, 321 e. 

Guido Oison, 660 c. 6go g. 

Guido de Palatiolo, rector ecclesie 
S. Bove de Britonis Villa, 305 g. 

Guido de Parisius, 673 f. 

Guido Parvus seu Parvi, maritus Lau- 
rentia, 367 a. Necrologio ecclesie 
Rothomagensis insertus, 368 b. 

Guido Pelet, 646 g. 

Guido, persona ecclesie de Bos, 
248 lI. 

Guido Piper, 671 b. 

Guido de Pooli, 654 g. 

Guido de Ponte Arche, rector eccle- 
sie de S. Albino de Sarquels, 280k. 1. 

Guido de Porta, 664 a. 

Guido de Pratis, 719 h. 

Guido, prepositus de Ufoi, 647 e. 

Guido de Pranai, 65g }j. 

Guido de Rameforti, 685 c. 

Guido de Ravenel, rector ecclesix S. 
Martini de Commeniaco, 323 b. 
Guido, rector ecclesia S. Albini de 

Limaio, 321 1. 

Guido, rector parrochie de Anne- 
villa, 233 ¢. 

Guido, rector ecclesie de Bardol- 
villa, 233 b. 

Guido, rector ecclesia de Bolevilla, 
285 e. 

Guido, rector ecclesia de Esqueque- 
villa, 274 k. 

Guido, rector ecclesim S. Germani 
de Hadricuria, 322 a. 

Guido, rector ecclesia S. Martini de 
Hadencort, 320 e. 


Guido, rector ecclesia de Monasterio 
Colier, pro Monasterio Oolier, 245 b. 

Guido de Ribertaut, 739 a. 

Guido de Rocea, 623 e. 

Guido de Romesio, rector ecclesia de 
Angovilla, 233 1.-234 a. 

Guido de Roonne, clericus, 752 c. 

Guido Rossellus, 689 g. 

Guido le Rouillié, miles, 751 b. c. 

Guido de Rupe seu de Ruppe, 686 
e. 693 d. 712 g. h. 713g. 725 Ff. 
Patronus ecclesia S. Crispini de 
Gommecort, 320 d. 

Guido de Sabloio, 695 b. 

Guido de Sauceio, 636 d. 

Guido Senebaldus, 685 c. 

Guido de Sennecurt, 717 e. 

Guido de Severaco, 815. 824 c¢. V. 
Gui de Severac. 

Guido de Soesiaco, 687 bh. 

Guido de Taverniaco, 632 f. 

Guido de Thorota , de Thorote, de To- 
rota, de Toroto, 687 h. 689 e. 
693 h. 719 h. 

Guido de Toarcio, seu de Thoarcio, 
comes, 684 j. 719 a. V. Toars ( vi- 
comte de). 

Guido de Tonnevilla, 643 k. 

Guido de Torny, 750 c. 

Guido de Tournebu, miles, 736 a. 

Guido Toustain, clericus, firmarius 
preabendarum de Nesceya, 375 e. 

Guido Turpin, 684 |. 

Guido de Valgregnose, de Valgrinose, 
de Valle Greigneuse, de Valle Gri- 
niosa, de Valle Grinosa, 664 |. 665 
b. 670 j. 672 k. 673 e. 674 e. g. 1. 
675 a. 689 f. 721 b. 764 j. 769 g. 
n.15. 

Guido de Vallibus, 673 a. 

Guido de Valu, 650 a. 651 b. 

Guido de Varennes, 721 b. 

Guido de Vaus, 674 h. 

Guido de Vendolio, 646 f. g. 

Guido de Vers. Ejus feodum, 629 d. 

Guido de Vervilla, archidiaconus 
Constanciensis, postea episcopus 
Lexoviensis, 218 c. et note 7. V. 
Guido de Merula. 

Guido, vicarius ecclesia S. Petri de 
Neaffle, 312 j. k. 

Guido de Villar[ibus], 686 c. 

Guido de Viri, 652 g. 

Guido de Vovraudo, 666 g. 

Guido de Vy, clericus Rothomagensis , 
366 n. 8. V. Guido de Doey. 

Guidonis Curia (Philippus de). 

Guidonis filius ( Nigasius). 

Guidonis filius (Robertus). 

Guidonus Gruel, miles, 776 c. 

Guieffroy d’Arout, fils de Maheut, 
5Ag a. 

Guieffroy d’Ivetot, canonicus Con- 
stantiensis, 548 b. f. 

Guieffroy de la Maire, miles, 548 f. 

Guiemardus de Lion, 719 a. 

Guiencort (Odordus de). 

Guienne (Le duc de), 811 g. 

Guierce (Seigneurs de la) (Guillaume 
de Merlo, Guillaume des Barres). 

Guiert (Guerarst). 

Guiffardi, Guiflardus, Guiffart (Ni- 
cholaus, Walterius, Walterus). 

Guiffardi comites, 435 b. 

Guiflardus, comes Longe Ville, fra- 
ter Beatricis, 437 a. 

Guiffroy, comes Andegavensis, dux 
Normannie, 439 c. et n. 5.V. Geof- 
Jroi Plantagenet. 

Guilroidus de Clari, 648 b. d. 

Guifroidus de Karteigni, (48 ¢. 


INDEX RERUM ET PERSONARUM. 


Guifroidus. Ejus soror, 647 h. 

Guthomar de Leone, 684 j. 

Guilebert Haufugart, 705 f. et n. 15. 

Guilelmus de Creceilles, miles, 777 F. 

Guilemont (Guillelmus de). 

Guilhelmus de Becqueto , abbas Gem 
meticensis. Ejus epitaphium, 423 
c. d. et n. 3. 

Guilibert Malesmains, 705 g. 

Guilibertus, archidiaconus Rothoma- 
gensis, 367 g. 

Guilibertus de Vascolio, 707 n. 17. 

Guillac (Radulphus de). 

Guillame Contour, 795 a. 

Guillame I’ Estandart, 32 a. 33 a. b. 
38 j. 

Guillani Villaria, 679 e. 

Guillarvilla (Johannes de). 

Guillaume, abbas S. Dionisii in Fran- 
cia, 8b. 

Guillaume l’Arcevesque, 803 d. 811 ©. 
Cf. G. l'Arcevesque. 

Guillaume d’Aubugon, 811 b. 818 g. 
Cf. G. d’ Aubusson. 


«Guillaume des Barres, seiqneur de la 


Guierce, 816 c. 
Guillaume de Barriére, 811 h. 
Guillaume de Biaumont, 25 a. 38 h. 
3go c. 
Guillaume de Biausart, 790 g. 805 e. 
Guillaume Bon et Bel, 42 e. 
Guillaume de Boutemont, miles , 548 h. 
Guillaume de Breulli, 548 g. 
Guillaume de Bruiriéres, 741 g. 
Guillaume Chabot, 818 h. 524 e. 
Guillaume de Chalantras, presbyter, 
742 c. 
Guillaume, seiqneur de Chalencon, 823 
nm. 1. 
Guillaume de Champ Lemis, 816 c. 
Guillaume de Chantilly, 798 g. 
Guillaume de Chartres, 63 c. 
Guillaume, sires de Chaudenay, 823 b. 
Guillaume du Chesnay, miles, 743 d. 
Guillaume de Coinces, 741 f. 
Guillaume de Couci, 808 g. 
Guillaume de Couptenville, armiger, 
743 c. 
Guillaume de Courteillon, 802 d. 


~Guillaume Crespin, 810 a. 821 g. Cf. 


G. Crépin. 


Guillaume Crespin, l'ainzné, 802 g. 


~ Guillaume Crespin, le fuiz, 802 f. g- 
-Guillaume Crespin le jeune, 798 g. 


Guillaume Crespin le pere, 791 a. 

Guillaume Crespins, crucesignatus , 
734 a. 

Guillaume de Crievecuer, episcopus 
Constantiensis, 548 e. 

Guillaume de Dampierre, 796 e. 

Guillaume Doart, 743 a. Cf. Guillel- 
mus Douart. 

Guillaume, episcopus Constantiensis , 
459 a. 

Guillaume d’Escraines, miles, 743 b. 
V. Guillelmus d’Escraesne. 

Guillaume le Fauconnier, 741 g. Cf. 
Guillelmus 

Guillaume de Flaveaucourt , de Flaven 
court, de Flaviaucourt, archiepi- 
scopus Rothomagensis , 2hg j. 354 
b. d. 386 e. 3g1 d. V. Guillelmus 
de Flavacuria. 

Guillaume Flote, 794 g.809 h. 813 h. 
816 f. Cf. G. Flote. 

Guillaume des Forges , armiger, 744 b. 

Guillaume du Han, canonicus Con- 
stantiensis, 457 d. 

Guillaume de Harecourt, de Haren 
court, 789 c. 803 c. 810 c. Cf. G. 


de Harecourt. 





INDEX RERUM ET PERSONARUM. 


Guillaume de Huberville, presbyter, 
548 d. 

Guillaume de Jainville, 797 e. 

Guillaume de Joingni, 797 a. Cf: G. de 
Joingny. 

Guillaume Jordain sen Jourdain, sieur 
de Montlaur, 811 d. 812 a. Cf. Guil- 
lelmus Jordani, 

Guillaame de Liners, miles, 743 a. 

Guillaume de Loisy, 797 b. 

Guillaume de la Maire, miles, 548 f. 

Guillaume de Mantac, miles, 743 b. 

Guillaume Marcilli seu de Marcilly, 
741 g. 822 a. 

Guillaume Mareschal, comes Longe 
villa et de Pembroke, pater Mathil- 
dis et Ricardi, 441 d. Cf. Guillel- 
mus Marescalli. 

Guillaume de Marmeaus, 816 d. 

Guillaume du Merle, 821 f. 

Guillaume de Merlo, seigneur de la 
Guierce, 816 b. 

Guillaume de Mianche, miles, 743 f. 

Guillaume de Miansse, miles, 743 d. 

Guillaume Monceau, 741 g. 

Guillaume de Montpollin, armiger, 
742 a. 

Guillaume de Mortemer, 82: f. 

Guillaume de Machen, miles, 743 b. 

» Guillaume de Nemours (Les hoirs feu), 
743 b. c. 

Guillaume 
548 h. 

Guillaume d’Oseriaus , armiger, 742 a. 

Guillaume Patriz, 803 c. Cf. G. Pa- 
triz, Guillelmus Patris. 

Guillaume dit Pestlerbe, 249 k. 

Guillaume de Poitiers, 794 b. 811 d. 

Guillaume de Pontchevron, miles, 743 
f. Cf. Guillelmus de Pontchevron. 

Guillaume (Le prieur), 547 d. 

Guillaume de Prunai, crucesignatus , 
734 a. 

Guillaume Puiiz, 810 g. 

Guillaume des Quesnes, abbas S. Vic- 
toris Caletensis, 386 j. k. 

Guillaume de Revorin, miles, 743 a. 

Guillaume de Rochafoil, 812 a. 

Guillaume de Rosemont, 816 d. 

Guillaume de Ry, 392 a. 

Guillaume du Saucey, miles, 548 a. c. 

Guillaume Taisson , Tesson , miles, 798 
g. 805 b. 810 F. 

Guillaume de Thicville, episcopus 
Constantiensis, 548 d. 

Guillaume de Til, armiger, dominus 
de Magny, 797 4. 

Guillaume de Tornuul, 816 d. 

Guillaume de Vernon, miles, 547 d. 
D48 g. j 

Guillaume de Villers, 819 e. 

Guillaume de Voisins, 802 f. 

Guillaume de Wanchi, 394 F. 

Guillebaudus de la Pouquiere, 779 b. 

Guillebert Poolin, 225 d.e. 

Guillebert de Rouseville, 548 d. 

Guillebert de Vierville, 548 j: 

Guillebertus, 701 a. 

Guillebertus Camerarius, S. Taurini 
Ebroicensis monachus, postea ab- 
bas, 466 d. 

Guilleberius, canonicus Rothomagen- 
sis, 367 ¢. 

Guillebertus de Essartis, miles, 464 a. 

Guillebertus de Gondrevilla, 651 d. 

Guillebertus de Malleis, canonicus 
Rothomagensis , 366 d. 

Guillebertus de Mannevilla, 555 d. 

Guillebertus de Rothoriis, 479 f. 

Guillebertus de S. Stephano, Becci 
granetarius, postea abbas, an. 1327 


de miles, 


Neufmesnil , 


mortuus et in ecclesia monasterii 
sepultus , 45qpe. d. e. k. et n. 8. 

Guillebertus de Tybouvilla, 488 d. 

Guillebertus de Velly, 360 g. 

Gnillebertus de Villaribus seu de Vil- 
lariis, 701 b. k. 

Guillelma de Crepicordio, 477 a. 

Guillelmi (Johannes ). 

Guillelmi (S.) corpus apud Savi- 
gneium translatum, 213 g. 

Guillelmi de Villa Franca (Ko). 

Guillelmite Parisius veniunt, 215 d. 

Guillelmus, Anglia rex et Norman- 
nia dux, 421 d. 422 3.474 g. Mo- 
nasterii Montisburgensis fundator 
primus, 554 n. 2. Plurium eccle- 
siarum et monasteriorum obitua- 
riis insertus, 380 g. 474 a. 478 1. 
et n. 5. 488 h. et n. 22. 555 fF 
579 g. S80. d. 

Guillelmus Rufus, Anglorum rex, 
420 bh. Obituario monasterii Li- 
rensis inserlus, 473 e. et n. 4. 

Guillelmus, abbas, 417 a. 418 b. d. 
j- 419 a.d. f. 420 h j. 421 b. fh. 
4a2c.f. h. 423 a. 

Guillelmus, abbas , obituario monast. 
Crucis S. Leufredi insertus, 476 a. 
k. 477 e. 480 c. 

Guillelmus, abbas, obituario monas- 
terii Lirensis insertus, 473 d. 

Guillelmus, abbas , obiluario Montis S. 
Michaelis insertus, 576 e. h. 577 
k. 578 b. g. 580 g. 581 j. 

Guillelmus, abbas ecclesia Augensis , 
45o k. et n. 7. 

Guillelmus, abbas Becci, 419 ¢. et n. 
2. Obituariis monasterii Lirensis et 
Montis S. Michaelis insertus, 472 
a. et n. 3.577 I. 

Guillelmus, abbas Exaquiensis, 547 
b. 577 b. 

Guillelmus , 
a. g. 

Guillelmus, abbas S. Florentii, 578 h. 

Guillelmus I, abbas Fontanellensis, 
428 f. 

Guillelmus IT, abbas Fontanellensis, 
426 e. 429 a. Moritur, 426 j. 

Guillelmus III, abbas Fontanellensis. 
Partes quedam wmonasterii curis 
ejus renovate, 429 b. Cf. Guillel- 
mus le Doullié. 

Guillelmus, abbas Fontaneti, 576 d. 

Guillelmus, abbas Gemelticensis seu 
Gemmeticensis, 485 b. 487 a. et 
n. 1. 489 a. et n, 2. 

Guillelmus II, abbas Gemeticensis, 
A21 a. 

Guillelmus IL, abbas Gemeticensis , 
fig f. 422 «. 


abbas Flaviacensis , 425 


Guillelmus, abbas Lirensis, 474 b. 


Guillelmus, abbas Montisburgensis , 
555 e. 

Guillelmus, abbas monasterii Montis 
S. Michaelis, sacramentum fideli- 
latis regi facit, consuetudinesque 
monasteriia se servandas esse jure- 
jurando promittit, 574 e. g. 

Guillelmus, abbas de Mossiaco, pos- 
tea Lingonensis episcopus, deni- 
que Rothomagensis archiepisco- 
pus, ecclesiam fothomagensem re- 
liquiis donat, S. Desiderii festum 
ibidem instituit et an. 1330 mori- 
tur, 397 b. c. d. 

Guillelmus, abbas Sagii, 488 a. et 
n. 3. 

Guillelmus , abbas Tironensis, 576 b. 

Guillelmus Abbatis, 421 f. Cf. G. Ab- 


bas , Guillermus Abbatis. 


981 


Guillelmus Abbe, Lexoviensis cano- 
nicus, 484 h. 

Guillelmus Abrincarum seu de Abrin- 
cis, 698 e. 703 e. 

Guillelmus Acardi, 437 k. 

Guillelmus Adelee, capellanus de 
Buxeio, 234 d. 

Guillelmus Aelart, 601 h. 

Guillelmus de Agens, miles, 761 f. g. 

Guillelmus de Aguis, armiger, 550 e. 

Guillelmus d’ 4 goneau, miles, 762 ©. 

Guillelmus de Aguerneio, Crucis S. 
Leufredi abbas, 479 k. 

Guillelmus Aguillon, 705 g. 

Guillelmus Agullon, 714 j. k. 

Guillelmus de Ajou. Ejus heres, 

12 h. 

Guillelmus Albans, canonicus RKotho- 
magensis, 374 a. 

Guillelmus Alberede, 433 a. 

Guillelmus de Albigneio , Albigneyo, 
sew Albigniaco, 684 k. 700 e. 
719 b. 

Guillelmus de Alneto, 75g b. 

Guillelmus dictus Alori, 741 c. 

Guillelmus de Altero Toto, rector ec- 
elesia S. Marie de Omay, 273 j. 

Guillelmus dictus Amabilis, rector 
ecclesia B. Laurencii Parvi, 264 g. 

Guillelmus de S. Amando de Sauxio, 
635 m. 

Guillelmus Amblardi, rector ecclesia 
de Aliziaco , 248 c. 

Guillelmus de S. Amore , Mendicanti- 
bus infensus, 215 f. g. Beneficiis 
ac patria privalus, 2195 h.-216 a. 
Ejus mors, 222 e. 

Guillelmus Andree de Marologio, 
jector Predicatorum Albiensium , 
186 d. 

Guillelmus de Andusia, filius Petri 
Bremondi, 681 a. 

Guillelmus de Aneto, 651 c. 689 d.e. 

Guilleimus de Angervilla, marescallus 
ducis Normannia, 635 c. h. 641 j. 
645 f. 708 b. 

Guillelmus de Anieriis, Lexoviensis 
episcopus, an. 1298 moritur, 483 
b. V. Guillelmus de Arneriis. 

Guilleimus de Anneio, 670 h. 

Guillelmus de Anqueticrvilla, miles, 
patronus ecclesia de Bliquetuit, 
239 b. 

Guillelmus de Anservilla, 711 d. et 
n. 4. 

Guillelmus de Ansjervilla, 70g e.7 11 
d. et n. 4. 

Guillelmus Aosterit, lector Frairum 
Predicatorum Sancti Emiliani, 
185 g. 

Guillelmus de Apenticio, de l’Apentis, 
miles, 735 f. 763 ¢. 

Guillelmus de Apremont, miles, 778 g. 

Guillelmus l’Archevesque, 778 b. 

Guillelmus, archiepiscopus Rothoma- 
gensis, 418 a. et n. 1. 576 h. 

Guillelmus de Archis, presbyter, 
372 e. 

Guillelmus de Argences , de Argenciis, 
de Argentiis, 608 d. 609 a. j. 611 
f. 755 h. Patronum se ecclesia de 
Favarchiis esse contendit, 505 g. h. 

Guillelmus de Argentolio, rector ec- 
clesia de Novilla, 263 g. 

Guillelmus de Argoiges, patronus ec- 
clesiarum de Oon, de Ponte Be- 
lenguier, 503 g. et 507 e. 

Guillelmus de Arneriis, Lexoviensis 
cantor, postea an. 1285 episcopus, 
482 f. et n. 8. Necrologio monas- 
terii Uticensis insertus, 488 f. et 











982 
n. 15. Cf. Guillelmus de Anieriis , 
de Asinariis. 

Guillelmus de Aronvilla, 629 h. et 
n. 3. 

Guillelmus Artur, monachus Savi- 
gniacensis, cuslos capella S. Ca- 
therine Savigniacensis , 589 b. 

Guillelmus dictus As Cros, vicecomes 
de Novo Castro, 373 a. b. 

Guillelmus de Asinariis, Lexoviensis 
ecclesia cantor, postea episcopus, 
227 e. et n. g. V. Guillelmus de 
Arneriis. 

Guillelmus de Aspero Monte, 685. 

Guillelmus de Astin, 716 Ff. et n. 3. 

Guillelmus de Attrebato , 685 m. Kjus 
heres, 683 k. 

Guillelimus de Aubigniaco, 698 f. 

Guillelmus de S. Audoeno, 612 b. 

Guillelmus de S. Audoeno de Brolio, 
373 g. 

Guillelmus de Audovilla. Ejus filius, 
Symon, 521 g. 

Guillelmus d’Aumesnil, rector eccle- 
sie de Gregnesevilla, 244 d. 

Guillelmus d’Aupegart, abbas Crucis 
S. Leulredi, 479 d. 

Guillelmus de Aurea Valle, 694 h. 

Guillelmus Aurifaber, pater Johan- 
neti, 374 h. 

Guillelmus Aurifaber, rector ecclesia 
de Monte Martini, 497 h. 

Guillelmus de Autolio, 636 d. 

Guillelmus de Autolio, armiger, 477d. 

Guillelmus de Auvilla, 553 e. 

Guillelmus Avenel, 703 d. 735 f. 763 
h. 775 k. 776 a. Cf. Guillelmus 
Avennel. 

Guillelmus de Avenis, miles, 758 b. 

Guillelmus Avennel, 696 h. Cf. Guil- 
lelmus Avenel. 

Guillelmus Aymerici, Tolosanus Pre- 
dicator, lector Predicatorum Ru- 
thenensium, 186 g. 

Guillelmus de Azaio, 685 e. 

Guillelmus Bacon, miles, an. 1344 ca- 
pite truncatus, 570 a. 684 e.756 f. 

Guillelmus de Bagnelllis], 691 c. 

Guillelmus de Bailloel, seu de Bailloil, 
436 g. 634 h. 711 £. 

Guillelmus Bardof; 634 j- 

Guillelmus Barrere, Barriére, 815 c. 
824 c. 

Guillelmus de Barris, 117 j. 673 ¢. 
686 f. 689 a. 725 b. 

Guillelmus de Basogia, 716 g. 

Guillelmus Bastart, 604 1. 

Guillelmus de la Bataille, 697 k. 

Guillelmus Batel, 675 h. 

Guillelmus Bateste, 737 b. 

Guillelmus Batiaus, 669 k. 

Guillelmus Baudet, 897 g. 

Guillelmus de Beauchéne, miles, Isa- 
belle maritus, 478 c. 

Guillelmus de Beelai, 675 h. 

Guillelmus de Belanes, 716 b. 

Guillelmus de Belencombre, 708 k. 

Guillelmus Belet, Beleth, miles, pa- 
tronus ecclesia de Manequiervilla, 
288 h. 591 b. 

Guillelmus Belin, rector ecclesie de 
le Heron-sur-Andelle, 241 g. 

Guillelmus Bellenquel, 745 d. e. 

Guillelmus de Bellival, 650 c. f. 

Guillelmus de Bello Campo, 615 k. 
746 b. 

Guillelmus de Bello Monte, 531 a. 
727 d. 

Guillelmus de Bello Ramo, 685 k. 

Guillelmus de Bello Saltu, domicel- 
Ins in custodia regis, 272 e. 727 f. 


Guillelmus de Bello Sarto, 725 e. 

Guillelmus de Belna, 679 b. 

Guillelmus Benenguel, 708 d. 

Guillelmus Bequet, abbas Gemeticen- 
sis, 418 b. 

Guillelmus Berath, 600 1. 

Guillelmus Berenger, armiger, 751 c. 

Guillelmus de Berengierville, 746 e. 

Guillelmus Bernardi, Pradicator , 
185 j. 

Guillelmus Berneguel, Bernenguel, 
miles, 757 n. 8.774 h. et wn. 18. 
Patronus ecclesiarum S. Maria de 
Campis et de Osovilla, 282 a. 285 h. 

Guillelmus de Berneriis, 555 d. 

Guillelmus Bertoudi, rector ecclesi«e 
de Tyerrevilla, 239 h. 

Guillelmus Bertran, miles, 736 c. 

Guillelmus Bertrandi, miles, 755 a. 
773 ¢.d. 789 a. 

Guillelmus de Bervilla, 747 d. 

Guillelmus de Betencort, de Beten- 
court, 639 £. 787 h. 

Guillelmus Betin, 707 |. 

Guillelmus de Beusencourt, 746 a. c. 

Guillelmus de Beusevilla, de Beuse- 
ville, 746 c. e. 

Guillelmus de Biaupuy, armiger,779 a. 

Guillelmus le Bicauf, Ebroicensis ca- 
nonicus, rector de Anfrevilla, 476 
h. j. 

Guillelmus Bienvenu, 421 k. 

Guillelmus Bienvenu, rector ecclesie 
de Greinvilla, 296 h. 

Guillelmus Bienvenu, rector ecclesia 
de Louvetot-sur-Caudebec , 251 d. 
Guillelmus Bienvenu, rector ecclesia 

de Boutellis, 257 k. 

Guillelmus le Bigot, maritus Thebe- 
line, 598 a. 

Guillelmus de Bilanvilla, 623 d. 

Guillelmus Blanc, Pradicator, 185 g. 

Guillelmus de Blavia, Agennensis 
conventus Fratrum Predicatorum 
prior, 184 h. j. 

Guillelmus de Bleencurt, 675 d. 
Guillelmus de Blosevilla , Blousevilla, 
Bloxevilia, 635 b. 707 |. 70g e. 

Guillelmus de Bloville, 577 a. 

Guillelmus de Bodevilla, 644 g. h. 

Guillelmus le Boef, 737 a. 

Guillelmus de Boeles, 747 a. 

Guillelmus de Boellis, patronus ec- 
clesia de Boellis, 273 c. 

Guillelmus de Boeriis , 781 j. 

Guillelmus Bohadras, 675 f. 

Guillelmus de Bohon, 609 1.-610 a. 

Guillelmus de Boisbeile, 668 b. 

Guillelmus de Boislibout, 603 a. 

Guillelmius Boissel, 436 c. 

Guillelmus Boissel, ob merita sanc- 
torum Savigniacensium sanatus, 
dg 

Guillelmus de Boisseria, armiger, 
751 b. 

Guillelmus de Bolunvyilla, 688 a. 

Guillelmus de Boneshorce, 709 m. 

Guillelmus de Boos, 436 j- 

Guillelmus Bordet, 696 a. 

Guillelmus de Bordineio, 
747 d. 

Guillelmus Bordon, 706 b. 715 a. 

Guillelmus Bornel, 770 b. 

Guillelmus de Bornevilla, 709 1. 

Guillelmus Boschier, rector ecclesix 
de Hastenvilla, 284 f. 

Guillelmus de Boscho, 631 d. 

Guillelmus de Bosco Freout. 
filius, 602 b. 

Guillelmus de Bosco Guillelmi, 758 
d. e. 775 n. 14. 


miles, 


Ejus 


INDEX RERUM ET PERSONARUM. 


Guillelmus de Bosco Roberti, 712 j- 
Guilleimus de Bossaio, miles, 475 e. 
Guillelmus de Boteviler, miles , 771 a. 
Guillelmus de Botevilla, 708 b. 
Guillelmus du Bouffart, 434 f. 
Guillelmus de Bougies, 651 1. 
Guillelmus de Bouquelont, 746 e. 
Guillelmus de Bouquetot, miles, 757 
f. 774 g.7795 fF. 

Guilleimus Bourgoignel, miles ,749 c. 

Guillelmus de Bournevilla, patronus 
ecclesie de Equaquelon, heres de 
Equaquelon, 239 d. 

Guillelmus le Boutelier, 746 e. 

Guillelmus de Boutemont, 750 b. 

Guillelmus de Bouville, armiger, 
764 e. 

Guillelmus de Boysy et Martina ejus 
uxor, 477 g- 

Guillelmus de Brae, miles, 703 e. 
736 a. 737 a.771 j. 772 a. 776 k. 
Obituario Montis S. Michaelis in- 
serlus, 577 f. 

Guillelmus de Braiosa, 695 g. 

Guillelmus de Braio, abbas Fonta- 
nellensis, resignat, 425 b. et n. 2. 

Guillelmus de Brayo, rector ecclesiz 
de Boscho Guerardi, 235 d. 

Guillelmus Bravart, miles, 736 d. e. 

Guillelmus de Brealtari, miles , ad ca- 
pellam de Bello Monte presentat , 
284 1. 

Guillelmus de Breceio, de Breci, 716 
h. Pater Symonis, 600 a. 

Guillelmus de Brée, 704 1. 

Guillelmus de Breinchon, miles ,774 d. 

Guilleimus de Breinvilla, patronus 
ecclesia de Breinvilla, 499 a. 

Guillelrsus le Bret, 596 j. 

Guillelmus de S. Bricio, sea Britio, 
716 f. 735 h. 764 d. 580 a, 

Guillelmus de Britiniaco, 689 g. 

Guillelmus dictus Brito, miles, patro- 
nus ecclesia de Bos Rogier, 235 k. 

Guillelmus Brito, rector ecclesia de 
Moregni, 313 a. 

Guillelmus Britonis, canonicus ec- 
clesie Moretoniensis, 583 d. 

Guillelmus de Broca, 750 c. 

Guillelmus dictus Brocquet , Johanne 

ater, 568 e. 

Guillelmus Brodin, filius Stephani 
Brodin, 598 g. 

Guillelmus de Brucourt, seu de Brue- 
cort, 554 g. et n. 2. 

Guillelmus de Brueria, 745 a. 

Guillermus de Brueria, canonicus 
Rothomagensis, 368 g. 

Guillelmus [de] la Bruiére, miles, 
796 k. 757 h. 775 e. 

Guillelmus de Pruonel, miles , 
774 n. 18. 

Guillelmus de la Buche, 762 k. 

Guillelmus de Bucheio, 485 g. h. 

Guillelmus de Buesencort, armiger, 
patronus ecclesia de Elbeuf-sur-An- 
delle, 243 a. 

Guillelmus de Bulli, miles, ad eccle- 
siam de Watletot presentat, 284 h. 


757 d. 


-Guillelmus Bullicans, 691 a. 


Guillelmus Burdon, 716 a. 
Guillelmus Burnel, armiger, 373 g. 
Guillelmus Burnouf, 521 f. 
Guillelmus de Busseio, 696 d. 
Guillelmus Buticularius. Ejus relicta, 
727 ¢. d. 
Guillelmus de Buy, rector ecclesie 
S. Clari de Flavencort, 327 a. 
Guillelmus de Cabaneriis, 788 a. b. 
Guillelmus de Cabanes, miles, 781 a. 
Guillelmus de Caieu, 767 ¢. 775 f. 





INDEX RERUM ET PERSONARUM. 


Guillelmus Caletensis , rector ecclesie 
de Bracquetuit, 244 b. 

Guillelmus de Caletot seu Calletot, 
546 c. 745 c. 766 j. Ad ecclesiam 
de Bailloel presentat, 263 h. Ne- 
crologio prioratus Longe Ville 
insertus, 437 f. Cf. G. de Caletot. 

Guillelmus de Callevilla, 745 c. 

Guillelmus de Calvigniaco, dux exer- 
citus 


Guillelmus de Celliaco, 669 1. m. 

Guillelmus de Cerisiaco, scutifer, 
patronus ecclesia de Cerisiaco, 
300 ¢. 

Guillelmus de Certe, Certis , Certres, 
772 0. 1. 

Guillelmus Chaillot, 695 k. 

Guillelmus de Chalon, 787 h. 


Guillelmus Chamberlencus de Tan- 


contra Albigenses missi, charvilla, 703 e. 704 1. V. Guillel- 
108 a. mus camerarius de Tanquarvilla. 
Guillelmus de Calvo Monte, 709 1. Guillelmus de Chambors, patronus 
710 e. 713 h. ecclesia de Touvilla, 239 f. 


Guillelmus de Calvo Monte, rector Guillelmus de Champels, 716 e. 
ecclesia de Renfrevilla, 302 j. Guillelmus de Channayo, miles , 761 

Guillelmus de Cambremer, Baiocensis d. 
canonicus, 249 a. 

Guillelmus, camerarius de Tanquar- 
villa, patronus ecclesie de Mono- 
villa, 500 k. V. Guillelmus Cham- 
berlencus. 

Guillelmus de Caneiv, prior Longa 
Ville , 434 h. 

Guillelmus Canis, 644 k. 

Guillelmus, canonicus Constantien- 
sis, 542 a. : 


° 


Guillelmus de Chantelou, 735 ¢. 763 ¢. 
Guillelmus de Chastelé, 669 g¢ 
Guillelmus de Chaulantes, presbiter, 
761 j. 
Guillelmus de Chaulinis, miles bane- 
rius, 768 e. 
Guillelmus de Chaumencon, 652 1. 
Guillelmus de Chauvegni, 716 b. 
Guillelmus de Chauvigniaco, armiger, 
728 a. b. 730 b. 
Guillelmus de Cantalupo, Giliberti ct Guillelmus de Cheseyo, cantor et ca- 
Radulphi de Cantalupo frater, 435 nonicus ecclesiz Morctoniensis, 
g. 583 d. 
Guillelmus, cantor ecclesia Beati Guillelmus Chesnel, Agnetis maritus, 
Dionysii, 143 h. j. 484 h. 
Guillelmus de Cantu Lupi, miles, -Guillelmus de Chevillon, 689 k. 
776 h. Guillelmus de Cierrieco, armiger, 
Guilielmus de Capella, 723 f. 760 d. 7hg f. 
Guillelmus, capellanus S. Margarite Guillelmus de S. Cirico, miles , 786 Cc. 
de Bellosanna, 315 j. Guillelmus de Clariaco, 785 f. 
Guililelmus, capellanus capella de Guillelmus de Claro Becco, 709 e. 
Briquebec, clericus B. Thome He- Guillelmus de Clerceio, rector eccle- 
lie, 561 k. sie de S. Claro, 291 k. 
Guillelmus, capellanus leprosariz de Guillelmus de Clicon, senex, 684 k. 
Bordello Vigneti, 317 d. Guillelmus de Clicon, de Clicone, ju- 
Guillelmus , capellanus in ecclesia venis, 684 k. 719 b. 
S. Machati de Cauvincort, 308 j. Guillelmus de Clicon, vetus, 719 b. 
Guillelmus, capellanus domus Dei de Guillelmus Clignet, 689 b. 
Charcio, 318 e. Guillelmus de Clivilla, rector eccle- 
Guillelinus , capeilanus ecclesiz S. Ve- sie de Autrelot, 282 d. 
dasti de Fayaco, 327 f. Guillelaus Cochet. Ejus terra, 702 f. 
Guillelmus, capellanus §. Nicholai Guillelmus de Codrayo, de Codreio, 
de Velleis, 295 d. de Codreto, 691 k. 764 d. 776 a. 
Guillelmus, capellanus B. Thome in Guillelmus de Cognéres, miles, 756 g. 
parrochia de Vesly, 308 e. Guillelmus de Colle, 581 b. 
Guillelmus Carbonel, armiger, domi- Guillelmus de Collevilla. Ejus terra, 
nus de Canigeyo, 552 e. 702 e. 
Guillelmus Carbonnelli, miles, 553f. Guillelmus de Colombiers, miles, 779e- 
Guillelmus de Carcuit, 433 c. Guillelmus de Columbeies, vicarius de 
Guillelmus Cardon, 436 d. la Manseliére, 508 b. c. Cf. G. Co- 
Guillelmus de Carteret, 577 j. lombel. 
Guillelmus Caruete, 375 e. Guillelmus, comes , hig c. 420 h. 
Guillelmus de Carvilla, 379 j. 380 f. Guillelmus, comes, 472 e. 
Guillelmus, castellanus Belvacensis, Guillelmus, comes de Arundel, 580 j. 


678 a. b. ‘Guillelmus. primus comes Augi, fua- 
Guille!mus, castellanus de Vernolio, dator ecclesia Augensis, 449 a. 


688 c. 
Guillelmus de Castello, 687 d. 
Guillelmus de Castello, scutifer, 517 f. 
Guillelmus de Castro, an. 1298 Mon- 
tis S. Michaelis abbas electus, an. 
1314 mortuus, 571 b. c. 575 j. 
Ejusdem monasterii obituario in- 
sertus, 580 d. 
Guillelmus de Catevilla, rector eccle- 
sie de Gerponvilla, 289 h. 
Guillelmus Catus, 655 b. 
Guillelmus le Cauf, 645 d. 
Guillelmus de Cava Rocha, 788 a. 
Guillelmus de Cavimonte, 109 a. 
Guillelmus de Cayaco, miles, 774 }- 
Guillelmus de S. Celerico, 729 c. 
Guillelmus de S. Celerino, 706 g¢. retonii, 582 f. 
728 f. Guillelmus de Convert , armiger, 756 c. 
Guillelmus de Celia, miles, 737 c. Guillelmus Corbin, 602 c. 


Guillelmus, comes Ebroicensis. Ejus 
nepos, Almaricus, 462 ». 2. 

Guillelmus, comes Flandria, filius 
Roberti, comitis Normannorum, 
473 d. e. 

Guillelmus, comes Hollandia, in Ro- 
manorum regem electus, bellando 
contra-Frisones occisus, 114 d. 

Guillelmus, comes Leycestria, mo- 
nasterii Lirensis fundator, 47: e. 
ein. 8. 

Guillelmus, comes Pictavensis , 577 j. 

Guillelmus, comes Pontivi, 612 d. 
et n. 8. Obituario ecclesia Augen- 
sis insertus, 451 a. 

Guillelmus de Conchis, decanus Mo- 


983 


Guillelmus de Corbrogne, dictus Mil- 
les, 576 j. k. 
Guillelmus de Corcelles, miles , 765 h. 


777 2 17: , 
Guillelmus de Corceyo, miles , 772 j. 


-773 a. 776 f. 

Guillelmus de Corchaio, miles, 755 
b. et n. 1. 

Guillelmus de Corci, de Corciaco, 
miles, 735 e. 737 e. 

Guillelmus de Cordai, de Cordaio, 
616 f. 706 a. 714 1. 

Guillelmus de Corde, miles , 753 f. 

Guillelmus Cordella, 632 f. 

Guillelmus de Cordellis, de ordine 
Fratrum Minorum, cracem predi- 
cat, 213 b. 

Guillelmus dictus le Cordouanier, rec- 
tor ecclesia de Sigeio, 241 a. 

Guillelmus de Corfalor, 612 b. 

Guillelmus de Corintone, 363 n. 2. 
V. Guillermus de Cornicorne. 

Guillelmus de Corlibof, 620 d. 

Guillelmus de Cornillone, 686 e. 
689 d. 

Guillelmus le Cornu , rector de Griau- 
villa, 4go c. V. Guillermus. 

Guillelmus de Correnoud, 690 1. 

Guillelmus de Cortanve, miles, 761 c. 

Guillelmus Corteis, monachus Savi- 
gniacensis, de monasterio bene 
meritus, 586 k.-587 a. 

Guillelmus de Cortenaio, 686 j. 698 g. 

Guillelmus de Cotures, miles, 781 a. 

Guillelmus de Coudreto, 737 b. 

Guilielmus de Courceio, miles, Ali- 
ciz marilus, 555 b. 

Guillelmus Courée , patronus ecclesie 
de Yquelon, 499 n. 2. 

Guillelmus Couroie, 552 j. 

Guillelmus Cousin, rector ecclesia S. 
Andrew de Caaignes, 306 d. 

Guillelmus Coutremoret, miles bane- 
rius, 768 e. 

Guillelmus de Couturis, miles , 779 8: 

Guillelmus de Couvert, 736 d. 

Guillelmus de Graiques, miles, a co- 
miltissa Nivernensi ad exercitum 
Fuxensem missus, 768 f. 

Guillelmus Crassus , 620 d. Ejus feo- 
dum, 707 d. 709 j. 

Guillelmus de Creart, armiger, 777 ¢. 

Guillelmus Crespin, 750 e. Cf. Guil- 
laume Crespin, Guillelmus Crispini, 
Guillermus, G. Crespin. 

Guillelmus Crespin, canonicus Ro- 
thomagensis, patronus ecclesiarum 
S. Eligii, S. Martini de Neaffle et 
S. Petri de Neaffle, 312 d. j. Cf. 
Guillaume Crespin. 

Guillelmus Crespin, miles, 308 d. Ad 
ecclesiam S. Martini de Becco pra- 
sentat, 278 d. Cf. Guillaume Cres- 
pin, Guillelmus Crispini. 

Guillelmus de Crih, 471 f. 

Guillelmus Crispinus, Crispini, ar- 
miger sew miles, dominus de Dan- 
guto, 308 c, 621 j. 681 a. 725 g. 
739 b. 745 a. Patronus ecclesia- 
rum S. Maria de Becco Wauque- 
lini, de Belrepaire, de Bretevilla, 
S. Albini de Dangu, 5. Eligii, de 
Herdincort, de Lisorcio, S. Marie 
de Noiers , de Sanctoincort ; capelle 
de Malo Nido, 236 j. k. 278 g. 
279 c. 287 c. 307 j. 508 c. 311 j. 
312 e. 313 d. j. Cf Guillaume 
Crespin, Guillelmus Crespin. 

Guillelmus Croc, 696 j. 747 e. 

Guillelmus deCroismara, miles, 417 e. 

suillelmus de Crota, miles, 477 g. 




















Y84 


Guillelmus de S. Cruce, rector eccle- 
sie B. Germani de Traileio, testis 
in inquisitione de miraculis B. 
Thome Heliz facta, 562 c. d. 

Guillelmus de Cruptis, filius Isabel- 
lis, 489 e. 

Guillelmus Cuichevit, 673 g. 

Guillelmus Culi Putridi. Ejus filius, 
654 Ff. 

Guillelmus de Cultilliis, miles, 748 
a. 

Guillelmus de Dardeis, armiger, 477 
f. 478 c. Cf. Guillermus. 

Guillelmus, decanus de Paveillyaco, 

* rector portionis ecclesia de Limesy, 
254 k. 

Guillelmus de Desertinis, 604 d. 

Guillelmus de Deserto, 754 h. 772 
m Oh, 

Guillelmus le Despensier, Dispensa- 
rius, Dispensator, 705 e. 714 f. 
Patronus ecclesia de S. Dionisio, 
286 d. De patronatu ecclesia de 
Canvilla contendit, 296 e. Ejus 
heres, 296 f. 

Guillelmus de Diva, 696 d. 

Guillelmus Dominici (Frater) , vica- 
rius Grassensium Priadicatorum, 
186 b. 

Guillelmus de Donestanvilla, rector 
ecclesie de Amfridivilla, 296 k. 

Guillelmus Donnes, armiger, 751 c. 

Guillelmus Doré, miles, 761 d. 

Guillelmus Douart, armiger, 762 g. 
Cf. Guillaume Doart. 

Guillelmus de Doucellis, 726 b. 728 
f. 736 d. 777 g. 

Guillelmus II le Deallié, S. Wandre- 
gisili Fontanellensis prior, postea 
abbas, 426 j. Curis ejus charte 
monasterii a Philippo V confirma- 
tw, 428 a. fag b. 

Guillelmus Dourdain, ballivus de 
Longa Villa, 437 a. 

Guillelmus de Douvilla, clericus uxo- 
ratus , dicec. Constantiensis , ob me- 
rita B. Thome Helia sanatus, 566 
f. g. 

Guillelmus Drocen{sis}] (Dominus), 
748 e. 

Guillelmus de Duello, 697 k. et np. 
29 

Guillelmus Durescu, 615 bh. Patronus 
ecclesiarum de Mesnillo Durescu, 
et S. Stephani, 254 g. |. m. Pa- 
tronus ecclesia de Autretot , ab eo 
vindicatus, 282 c. 

Guillelmus de Duro Forti, Vasconia 
oriundus, ad sedem Rothomagen- 
sem auctoritate summi pcentilicis 
an. 1318 evectus, 349 d. 352 a. 
356 b. 377 c. Cf. Guillermus. 

Guillelmus de Duxeio, miles, 735 g. 
etn. 15. 

Guillelmus de S. Dyonisio, leprosus, 
551 k. 

Guillelmus de Ebroicensi, monachus 
Crucis S. Leufredi, 476 g. 

Guillelmus Englici, phisicus Alba, 
regine Francie, 479 g. 

Guillelmus de Engrevilla, de Engue- 
villa, 715 k. 716 b. 

Guillelmus episcopus, 417 e. 419 ¢. 
haic. 

Guillelmus, episcopus, 477 d. 

Guillelmus, episcopus Abrincensis, 
D47 b. 

Guillelmus, episcopus Belvacensis, 
Parisius moritur, 218 a. 

Guillelmus , episcopus Constantiensis, 
546 d. 


Guillelmus, episcopus Lexoviensis, 
488 e. et n. 12. 

Guillelmus, episcopus cardinalis Sa- 
binensis , apud Praedicatores Lug- 
dunenses sepultus, 182 b. c. d. 

Guillelmus de Erceio , 685 e. 

Guillelmus Ermenget, 716 d. 

Guillelmus Erra, miles, 766 c. 

Guillelmus d’Escaquelon, 745 d. 

Guillelmus de Escardainvilla, armi- 
ger, Margarite marilus, 478 f. 
Obituario monasterii Crucis S. 
Leufredi insertus, 479 d. 

Guillelmus de Escohies, rector eccle- 
sia de Sanclo Dionisio de Monti- 
bus, 235 c. 

Guillelmus Escorcheille, 616 h. 

Guillelmus d’Escraesne, miles, 761 c. 
V. Guillaume d’ Escraines. 

Guillelmus d’Escrignolles, armiger, 
76. f. 

Guillelmus Escuroel, 714 e. 

Guillelmus de Esmalevilla, 645 e. 
Patronus ecclesia de Bolebec, et ca- 

elle de Fontaines, 285 a. 286 h. 

Guillelmus de Esquakelont seu Esquan- 
quelont, 745 b. 746 b. 

Guillelmus de Esquetot, 616 a. 

Guillelmus d'Essegni. Ejus heres, 
647 g.- 

Guillelmus Estate. Ejus filia, Eusta- 
chia, 359 a. 

Guillelmus de Estelant, 705 h. 

Guillelmus de Estendale, miles, pa- 
tronus ecclesia de S. Audoeno des 
Essorses , 292 a. 

Guillelmus /’Estert, ecclesie de Du- 
claro, postea ecclesia S. Jacobi de 
Alacrimonte rector, 252 e. f. 

Guillelmus de Exclusa, frater Johan- 
nis, 601 j. 604 d. 

Guillelmus Faber, 610 1. Ejus filius, 

. 600 h. 

Guillelmus Faber, maritus Osanne, 
299 j. 

Guillelmus Faber, pater Juliane, 
566 b. 

Guillelmus Faber, rector ecclesie de 
Escrutevilla, 283 c. 

Guillelmus de Fago, 611 k. 

Guillelmus dew Fai, 675 e. 

Guillelmus le Fauconnier, 762 j. V. 
Guillaume. 

Guillelmus autrart, 603 a. 

Guillelmus de Faveriz, 717 k. 

Guillelmus de Fay, de Faye, 631 d. 
790 ¢. 

Guillelmus /eré, avunculus Guil- 
lelmi Ferd junioris, 702 h. j. 

Guillelmus Feré, junior, 702 h. 

Guillelmus de Feritate, 671 g. 684 h. 
705 c. 706 b. 714. ¢. j. 715 a. Cf. 
Guillelmus de la Ferté, Guillermus. 

Guillelmus de Feritate Fresnel, 715 h. 

Guille!mus le Feron, civis Rothoma- 
gensis. Ejus filius, 304 f. 

Guillelmus Ferrandi, 710 f. 

Guillelmus de Ferraria , 697 e. 

Guillelmus de Ferrariis, patronus ec- 
clesie Burgi Theroudi, 234 b. 

Guillelmus de Ferreria, miles , 748 c. 

Guillelmus de Ferreriis, 716 g. 763 
c. d. 777 a. 

Guillelmus Ferri, armiger abbatisse 
S. Amandi Rothomagensis, 374 e. 

Guillelmus dictus Ferrier, S. Clemen- 
tis cardinalis, 461 c. f. et n. 6. 

Guillelmus de la Ferté, 616 m. Cf. 
Guillelmus de Feritate. 

Guillelmus de [escamp, 437 e. V. 
Guillelmus de Fiscampno. 


INDEX RERUM ET PERSONARUM. 


Guillelmus de Fescamp. Servicium 
militare ab eo regi debitum, 771 f. 

Guillelmus de Fescon, miles, 764 j. 

Guillelmus de Feugereio, patronus 
ecclesia de Parco, 234 j. V. Wil- 
lelmus de Feugereto. 

Guillelmus, filius Andree de Parco, 
civis Constantiensis , 694 e. 

Guillelmus, filius Beugier, 702 hb. 

Guillelmus, filius Estulti, 696 e. 

Guillelmus, iilius Eustachii, 471 £. 

Guillelmus, filius Geroii, monasterii 
S. Ebrulfi Uticensis fundator, 484 
h. et n. 14. 

Guillelmus, filius Guidonis de Valle 
Grinosa, 673 e. 

Guillelmus, filius Guillelmi de Val- 
leto, 567 f. 

Guillelmus, filius Petri et Alicie, 
patronus capellanie in ecclesia S. 
Mathai de Ermentruvilla institute, 
232 e. 

Guillelmus, filius Rannulphi dicti 
Bachelier, 565 e. f. 

Guillelmus, filius Roberti de Fonti- 
bus, 699 h. 

Guilielmus, filius Rogerii de Gourel, 
435 h. 

Guillelmus, filias Tierri, 705 a. 

Guillelmus de Fiscampno seu Fis- 
canno, miles, 696 a. 775 c. Cf. 
Guillelmus de Fescamp. 

Guillelmus de Flavacort, miles, 363 
n. 12. Cf. Guillermus de Flava 
Curia, pater archiepiscopi Rotho- 
magensis. 

Guillelmus de Flava Curia, archidia- 
conus Rothomagensis, archiepi- 
scopus Auxitanensis, 363 e. 

Guillelmus de Flavacuria seu de Flavi- 
curia, Rothomagensis archiepisco- 
pus an. 1278 electus et consecra- 
tus, 342 a.b. 482 b. Addeclarandum 
miracula per merita B. Ludovici ef- 
fecta commissus, 356 e. Pauperi- 
bus, an. 1304, egestatis tempore, 
magnilice opitulatus, anno 1305 
mortuus, et in ecclesia Rothoma- 
gensi sepultus, 347 d. e. 351 c.- 
f. 376 d. 396 £.-j. 427 b. Ejus 
gesta et merita, 355 d.-356 a. 
Maltarum ecclesiarum necrologio 
insertus, 416 b. ei n. 4. 44g f. et 
n. 3.477 a. et n. 2. 577 j. 583 j. 
et n. 6. Patronus ecclesia S. Au- 
doeni de Brolio, 253 k. Obiter no- 
minatus, 232 c. g. 233 c. 234 a. 
235 b. 237 d. 238 b. 23g c.e. f. h.j. 
2ho f. 245 j. 244 e. 245 a. 246 e. 
f. k. 247 g. 251 f. 252 a. 254 a. 
aGod 261 g. 262 b. 263 c. 264]. 
266 b. f. 267 b. 268 d. k. 271 ©. 
272 e.g. 274 j. 275 g. 277 e. 280 
ce. h. 282 h. 1. 285 e. 286 1. 287 
h. 289 e. j. 291 a. g.292 ¢. h. 299 
g. h. 296 k. 297 f. 298 j. 301 g. 
302 b. 304 f.306 j. 308 b. 314k 
317 f. 323 ¢. 324 fj. 326 fk. 
327 a. 3a8 e. 345 a. 351 a. 371 b. 
f. h. 373 c. 374 e. 407 g. j- 419 a. 
Cf. Guillaume de Flaveaucourt , Guil- 
lermus de Flava Curia. 

Guillelmus le Flavie, 746 e. 

Guillelmus de Follet, 684 h. 

Guillelmus Fomerici, 708 d. 

Guillelmus de Fontenay, 737 ¢. 

Guillelmus de Fontibus, armiger, pa- 
tronus ecclesie de Cordelevilla , 
243 j. 

Guillelmus Foquet, 610 n. 13. 

Guiilelmus Forestarius, Forestier, e 








S. Wandregisilo abbatia oriundus , 
S. Catharine de Monte monachus, 
chronici metrici abbatum ejusd. 
monasterii auctor, 410-411. 413 
g- 415 de. 
Guillelmus Formentini, 434 d. 
Guillelmus de Forneto, miles , 756 j. 
Guillelmus de Fougeré, 602 f. 
Guillelmus, frater Almarrici de Li- 
molio, 679 b. e. 
Guillelmus, frater castellani Perone , 
648 b. 
Guillelmus, frater Gaufridi de Bar- 
villa, 6go a. 
Guillelmus, frater B. Thome Heli, 
558 f. j 
Guillelmus de Frauxinosa, 707 h. 
-Guillelmus de Freavilla, 744 f. 
Guillelmus de Freres, 737 d. 
Guillelmus de Fresnosa, 707 h. n.14. 
Guillelmus de Freugeville, 745 e. 
Guillelmus de Freuleville, 745 e. 
Guillelmus de Friardel, 710 b. 
Guillelmus de Frisa, 738 e. 
Guillelmus Fromont, 702 j- 
Guillelmus de Frontebosec, patronus 
portionis ecclesia de Limesy, 254 j. 
Guillelmus Furseii, Furset, burgensts 
Perona , 648 c. 657 b. 
Guillelmus de Fusquereio, rector ec- 
clesiz de Carevilla , 231 |. 
Guillelmus de Gadencort, dictus Se- 
nescallus, ad capellam leprosariz 
de Arteia prasentat, 321 e. 
Guillelmus Gagen, 645 m. 
Guillelmus Gaidun, armiger, 599 a. 
Guillelmus de Gallanda seu Gallande, 
630 n. 8. 635 1. 
Guillelmus de Gallarbois, 750 g. 
Guillelmus Gallart, armiger, 761 k. 
Guillelmus Galubrin, 603 c. 
Guillelmus Gansel, 437 j. 
Guillelmus Garini de Fano Jovis, 
Appamiensium Pradicatorum pri- 
mus prior, 185 h. 
Guillelmus de Garlanda, 686 g. 
Guillelmus de Garlenvilla, armiger, 
747 &- 
Guillelmus Garsile. Ejus uxor, 6g1 b. 
Guillelmus le Gascoing, 433 d. 
Guillelmus Gaubers, miles banerius, 
768 e. 
Guillelmus de Gaugiaco , Ebroicensis 
decanus, 462 e. 
Guillelmus de Gemeticis, 422 d. 
Guillelmus de Genevrea, 618 f. 
Guillelmus Geraldi, miles, 779 f. 
Guillelmus Gerei, 6q7 f. 
Guillelmus de S$. Germano, 708 1. 
Guillelmus Girardi, 668 d. 
Guillelmus Giroller, miles, 760 h. 
Guillelmus de Gisortio, miles, patro- 
nus ecclesie S, Eligii, 312 d. e. 
Guillelmus Glane , 577 b. 
Guillelmus de Glosera, 687 g. 
Guillelmus de Godessella , monachus 
Lirensis, 473 a. 

Guillelmus Goe, ob merita sanctorum 
Savigniacensium sanatus, 604 h. 
Guillelmus Goher. Ejus mater, 605 

d. 
Guillelmus de Goncevilla, 436 h. j- 
Guillelmus de Gorfalor, patronus ec- 
clesie de Gorfalor, 508 b. 
Guillelmus Gotren, 745 c. 
Guillelmus Goltren, rector portionis 
ecclesia de Fontibus Duni, 303 a. 
Guillelmus de Goubert, 75a b. 
Guillelmus Gouffier, armiger, 751 b. 
Guillelmus Gouhier, patronus ecclesia 
S. Albini, 909 ¢. 


TOME XXill. 


INDEX RERUM ET PERSONARUM. 


Guillelmus Gouhier, dominus de Osca 
et rector ecclesia B. Albini ejus- 
dem loci, 551 c. 

Guillelmus Goumer, rector portionis 
ecclesie S. Remigii in Campania, 
262 b. 

Guillelmus de Gouvis , de Govis, Goviz, 
miles, 736 g. 755 a. 773 e. ff 

Guillelmus Gouyn, 375 e. 

Guillelmus de Graceyo, 754 j. 

Guillelmwus de Gracy, Graey, Graeyo, 
miles, 773 fet n. 18. 

Guillelmus de Gragiaco, 669 h. 

Guillelmus Granche, 669 }. 

Guillelmus Granum Ordei, maritus 
Hersendis, pater Johannis, 596 ec. 

Guillelmus Gratet, maritus Jordane , 
pater Robini, 599 j. 

Guillelmus Gravant, miles, 736 a. 

Guillelmus dictus Graverenc, 596 f. 

Guillelmus Greiner, 647 j. 

Guillelmus de Gres, de Grez, miles, 
737 ¢. 756 a. 

Guillelmus de Grihunderia. Ejus tilius 
ob merita sanctorum Savigniacen- 
sium sanatus, 592 |. m.-5y3 a. 

Guillelmus Grimaut, 609 1. 716 h. 

Guillelmus de Groceyo, lepresus, 
551 k. 

Guillelmus de Grocheio, armiger, 550 
d. e. 

Guillelmus de Grochet, de Grouchet, 
64o k. 708 m. 

Guillelmus de Guarlandes, 630 g. et 
n. 8. 

Guillelmus de Guert, 712 h. 

Guillelmus II, dictus Guerin, Mon- 
lisburgensis abbas, 554 g. 

Guillelmus de Guernetot, 737 d. 

Guillelmus de Guery, miles, 759 h. 

Guillelmus Guesdon, 488 d. 

Guillelmus de Gueutevilla, filius Ade 
de Gueutevilla, rector ecclesie S. 
Victoris in Campania, 254 b. 

Guillelmus de Guilemont, 770 n. 1. 

Guillelmus de Guillervilla, 671 h. 
689 f. g. 

Guillelmus Guinebaut, 777 b. 

Guillelmus de Guirchia, 684 j. 

Guillelmus de Guiri, rector ecclesi«x 
B. Maria Magdalene de Baaile, 
322 e. 

Guillelmus de Guischia, 719 b. 

Guillelmus de Gunevilla, presbiter, 
435 j. 

Guillelmus de Guviniaco, 716 f. 

Guillelmus le Hagués, 554 e. 

Guillelmus de Haquet, rector ecclesi«e 
S. Dionisii de Escoz, 306 f. 

Guillelmus de Haiis, 697 k. 

Guillelmus de Hamel, 602 k. 

Guillelmus de Hamello, armiger, 
748 ¢. 

Guillelmus de Hamello, rector ec- 
clesia S. Dionisii de Notion, 308 g. 

Guillelmus de Haquevilla, 728 d. 

Guillelmus de Harecourt, de Hare- 
curia, de Haricuria, 421 a. 461 c. 
464 g. 478 e. Cf. Guillermus. 

Guillelmus Harenc , 716 k. 

Guillelmus de Haronvillis, 629 n. 3. 

Guillelmus de Harvell{is], 648 g. 

Guillelmus dictus Haslé, 565 h. j. 

Guillelmus de Haya, 752 c. Patronus 
capella S. Vincentii apud Blihou, 
5ia h. 

Guillelmus Heberti, 567 d. 

Guillelmus de Hecoville , 736 e. 

Guillelmus de Herbovilla, 787 h. 

Guillelmus, Herbranni de Saukevilla 
filius, 435 d. 








985 


Guillelmus de Herecuria, de Here- 
court, 436 h. 437 d. 

Guillelmus de Hermenco, rector ec- 
clesie de S. Medardo, 300 j. 

Guillelmus de Herolvilla , Herouvilla, 
706 k. et n. 22. 

Guillelmus de Hesquetot, 708 g. 

Guillelmus de Hestroy, miles, 774 e. 

Guillelmus de Heucon, miles, 582 e. 

Guillelmus de Holler, armiger, 756 b. 

Guilleluius de Honnervilla, armiger, 
755 h. 

Guillelmus de Hontinguofoille , 708 b. 

Guillelowus de Hotot, 744 f. 745 g. 
Ad ecclesiam de Wiauvilla prasen- 
tat, 294 f. 

Guillelmus de Hotot, miles, 772 e. 

Guillelmus de Houetevilla, 710 b. j. 

Guillelmus de Houtot, miles, 757 d. 

774 n. 18. 

Guillelmus de Hovecourt, armiger, 
patronus ecclesia de Gregnese- 
villa, 244 d. 

Guillelmus Hubout, maritus Johanne, 
603 d. 

Guillelmus Huchon, 735 g. et n. 16. 
Cf. Guillelmus de Husson. 

Guillelmus Huel, scutifer, patronus 
portionis ecclesia de Perceyo, 
506 g. 

Guillelmus de Hueneria, sew de Huen- 

.naria, 622 h. 712 e.' 

Guillelmus Huesse, rector ecclesia de 
Tyerrevilla, 239 h. 

Guillelmus Hugo, Sabine maritus, 
564 k. 

Guillelmus de Huivilla, miles, patro 
nus ecclesie §S. Leodegarii de 
Yvilla, 233 de. 

Guillelmus de Humellis , 514 b. 

Guillelmus ad Humeros , 549 ¢. 553 f. 

Guillelmus de Humet, 698 g. 

Guillelmus de Husseio, 707 d. 

Guillelmus de Husson, miles, 735 g. 
764 c. Cf Guillelmus Huchon. 

Guillelmus de Huysseio. Servitium 
militare ab eo regi debitum, 729 
b. c. 

Guillelmus d'Ingouville, 746 c. 

Guillelmus de Insula , Rothomagensis 
ecclesia cancellarius, 477 c.621 h. 

Guillelmus des Is, 252 a. V. G. des Ys. 

Guillelmus de Iseyo, 765 k. 

Guillelmus de Ivilla, 754 d. 

Guillelmus de Ivriaco, 728 d. 

Guillelmus Jogani, 522 g. 

Guillelmus de Joganvilla, 609 f. 

Guillelmus dictus Johannis, rector 
ecclesia de Estrutai, 292 a. 

Guillelmus de S. Johanne, presbyter, 
7h k. 

Guillelmus de S. Johanne, 701 j. 7035 
d. 716 g. 

Guillelmus de Joiaco, 725 c. 

Guillelmus Jordani, dominus de 
Monte Lauro, 814 e. 815 c. 824 
c. Cf. Guillaume Jordain. 

Guillelmus Joscelin, 600 e. 

Guillelmus Josceran, 6g1 e. 

Guillelmus de Josenvilla, 690 b. 

Guillelmus de Joy, 727 b. 

Guillelmus de Jumellis, 626 a. 

Guillelmus Juvenis, abbas Gemmeti- 
censis, 421 e. 

Guillelmus de Karavilla, rector ec- 
clesia S. Sansonis de Ruppe, 320 h. 

Guillelmus de Karenle, 752 c. 

Guillelmus de Karentonio, miles, ma- 
ritus Johanne, 551 a. 

Guillelmus de Kehu, 685 j. 

Guillelmus de Kenouvilla, miles, pa- 


124 











2 ee ee eS ST SET 








986 INDEX RERUM ET PERSONARUM. 


tronus ecclesie de S. Petro ad 
Prata, 287 h. 

Guillelmus de Laaval, armiger, 747 g- 

Guillelmus de Landa, cantor Con- 
stanciensis , 546 g. h. 

Guillelmus de Landa, miles, 716 h. 
754 j. 766 h. 773 b. 

Guillelmus de Landellis, miles. Ejus 
feodum, 503 c. 

Guillelmus de Landis a Johanne de 
Tornebu ad exercitum Fuxensem 
missus, 772 h. 

Guillelmus des Landes, miles, 749 4. 
794 j- 

Guillelmus de Languelon, miles, ad 
ecclesiam de Tourouvilla prasen- 
tat, 2895 j. 

Guillelmus Languilon, Lanquelon, 
ahh e. 745 e. 757 j. 

Guillelmus de Laon, 772 n. 14. 

Guillelmus de Lapide, 771 ¢. 

Guillelmus Largus, 666 b. 

Guillelmus de Lartancourt, 738 c. 

Guillelmus de Latigniaco, rector ec- 
clesiw S. Maria de Villa in Colle, 
325k 

Guillelmus de Laudano, prior pro- 
vincialis Pradicatorum, 191 j. 

Guillelmus de Lens, 630 g. 

Guillelmus Letendier, draperius de 
Novo Castro, 375 a. 

Guillelmus de Leumeisons, seu Leur- 
mesons , 675 e. et n. 9. 

Guillelmus de Lijjermon, seu de Liffre- 
mont, miles, 756 k. 775 ce. 

Guillelmus de Lila, miles, ad eccle- 
siam 5. Dyonisii de Farman pra- 
sentat, 312 1b. 

Guillelmus de Limoges, 714 ¢. 

Guillelmus de Lineriis , 666 d. 668 h. 
681 b. 730 b. 770 h. 

Guillelmus Lipart, 644 h. 

Guillelmus Lippa, 6go |. 

Guillelmus de Livarrout, 479 j- 

Guillelmus de Locis, de Pontisara, 
capellanus in ecclesia de Oonyaco, 
328 e. 

Guillelmus de Logiis, miles, 737 b. 

Guillelmus de Loie , 600 b. 

Guillelmus de Lonerai, de Loncraio 
de Folevilla, 684 h. 708 e. 

Guillelmus de Londevico, maritus 
Nicolaaw, 595 b. 

Guillelmus de Longa Valle, 738 b. 
758 h. 

Guillelmus de Longo Campo, patro- 
nus ecclesia de Roguemont, 244 k. 

Guillelmus de Longuat, 716 d. 

Guillelmus de Loré, patronus eccle- 
siarum de Campo Rotundo et de 
Loreto, 5o1 b. e. 

Guillelmus Louvel ad portionem ee- 
clesie de Normanvilla presentat, 
282 h. 

Guillelmus de S$. Luciano, 745 0. 

Guillelmus Lucrator, civis Rothoma- 
gensis, in ecclesia S. Ermelandi 
capellaniam instituit, 230 k. 

Guillelmus de Lundellis, rector eec- 
clesia de Glos-sur-Risle, 237 d. 

Guillelmus de Lymoges, miles , patro- 
nus capella de Noiers, 311 ¢. 

Guillelmus de Macouris, abbas S. 
Dionysii, 144 e. g. h. et n. 3. 

Guillelmus de Maenbevilla, 754 k. 

Guillelmus de Maeneres, armiger, 
757 e. 

Guillelmus de Magnelers , 739 c. d. 

Guillelmus de Magners, armiger, 421 


ha 


Guillelmus de Magnevilla, bog b. 


Rector ecclesia de Molendinellis, 
232 ¢. 

Guillelmus dictus Magnus, 566 f. 

Guillelmus de Maigny, miles, 737 b. 

Guillelmus de Mailloe, 635 h. 

Guillelmus de Mainbeville, 737 f. 

Guillelmus de Maines Mares, 747 
a. Cc. 

Guillelmus Mainguot, 683 d. 

Guillelmus de Mainvilla, 6go k. 

Guillelmus de Maiseriis, 739 d. 

Guillelmus Mala Herba, 707 b. c. Cf. 
Guillelmus Maleherbe, Matherbe. 

Guillelwus Mal Conduit, miles, 775 
g. h. Cf. Guillelmus Mauconduit. 

Guillelmus Malduit, pater Petronille, 
595 c. 600 j. 

Guillelmus de Malecuple , 698 b. 

Guillelmus Maleherbe, 679 h. Cf. 
Guillelmus Mala Herba, Malherbe. 

Guillelmus Malescot, 597 |. 

Guillelmus Malet, 708 b. g. 710 a. 
714 g. 735 g. 

Guillelmus Malet, rector ecclesix de 
Barvilla, ag7 d. 

Guillelmus Malet, rector ecclesia de 
Bliquetuit, 239 b. 

Guillelmus Malet, rector ecclesia de 
Hamervilla, 279 f. 

Guillelmus Malgert, Sagiensis cantor, 
postea an. 1319 episcopus lactus , 
483 g. et n. 5. 

Guillelmus Malherbe, miles, 736. h. 
Cf. Guillelmus Mala Herba. 

Guillelmus Mali Vicini, Malus Vici- 
nus, Malvesin, 634 k. 688 m. 
726 a. 

Guillelmus de Malleone, 683 b. 

Guillelmus de Malloc, 637 a. b. 

Guillelmus de Malo Leone, 685 d. 

Guillelmus Malus’ Clericus, campio, 
in pugna singulari victus , 39g d.— 

Guillelmus Manasseri, capellanus le- 
prosaria S. Aygidii de Burgo Duni, 
302 g. 

Guillelmus de Mandevilla, comes, 
698 h. 

Guillelmus de Mannoville, miles, 756 
c. 

Guillelmus de Manquecort, armiger, 
762 b. 

Guillelmus Mansel, 597 ¢. 716 g. 
763 k. 

Guillelmus de Mara, 697 a. 

Guillelmus Marescalli, comes Lon- 
gv Villw, de prioratu ejusdem loci 
bene meritus, 435 a. b. et n. 1. 
Cf. Guillanme Mareschal. 

Guillelmus Marescallus, 634 k. 637 
h. 708 d. 

Guillelmus de Mareyneio, 750 h.- 
791 a. 

Guillelmus de S. Maria Ecclesia ad 
episcopatum Abrincenseman. 1236 
evectus, 213. 569 a. etn. 2.571 f. 
An 1252 mortuus, 215 a. etn. 1. 
572 f. 

Guillelmus de Marinis, monachus Li- 
rensis, 472 d. 

Guillelmus de la Marival, 615 g. h. 

Guillelmus Marmerel, 689 e. 

Guillelmus Marmion, 710 d. 

Guillelmus Martel, 708 a. {. 758 a. 
779 h. Patronus ecclesiarum de la 
Bequet-aus Caucheis, de Buiglise et 
de Crisetot, 280 c. 291 g. 242 e. 
f. Ejus heres, 684 f. 

Guillelmus Martini, 567 c. 597 d. 

Guillelmus Martini, rector ecclesia 
de S. Leodegario, 239 k. 


Guillelmus de S. Martino, miles , 529 
l. 708 I. 

Guillelmus de S. Martino ad Burnel- 
los, armiger, patronus ecclesia 
ejusdem loci, 291 h. 

Guillelmus de S. Martino de Ovritot, 
Gog c. 

Guillelmus de Marvillari, armiger, 
762 f. 

Guillelmus de Marville, armiger,743 c. 

Guillelmus Mauconduit, 645 d. 745d. 
779 g- h. 

Guillelmus Maucovenant, 610 a. 

Guillelmi de Maule relicta, 769 h. 
et n. 18. 

Guillelmus de Mauritania. Ejus feo- 
dum, 675 k. et mn. a2. 

Guillelmus de S. Mauro, patronus 
ecclesia de S. Mauro, 506 j. 

Guillelmus de Mauseio, 683 e. 

Guillelmus dictus Mauvallet , rector ec 
clesia S. Georgii de Meisieres , 307. 

Guillelmus de Meautis, miles, 735 c. 
794 e. 763 e. r 

Guillelmus de Meinbeville, miles, 

79 g. 

Guillelmus de Meleduno, 669 h. 687 
d. Rector ecclesia S. ‘Trinitatis de 
Corni, 310 b. 

Guillelmus de Mellento, 712 £726 a. 
728 e. 

Guillelmus de Mellento, miles, ma- 
ritus Johanne, dominus de Cruce 
S. Leufredi, 477 k. 478 © 479 |. 

Guillelmus de Mellento, dictus le 
Bochu, 370 a. 

Guillelmus de Melloto , in Cypro epi- 
demia absumptus, 117 j. 

Guillelmus de Membeville , 773 n. 23. 

Guillelmus Menerii seu Menerus , 637 
m. 676 b. 723 F. 

Guillelmus de Menil, de Menille, de 
Menillo, 758 d. f. 762 h. 

Guillelmus le Menjant, patronus ec- 
clesia de Boscho Guerardi, 235 d. 

Guillelmus de Meriaco, 685 e. 

Guillelmus de Merle, seu del Merle, 
618 d.e. g. 716 ¢ 

Guillelmus Merlet, miles, 781 a. 

Guillelmus de Merleto, maritus Ma- 
ria de Landellis, 59g b. 

Guillelmus des Meseres, 375 e. 

Guillelmus du Mesnil, 55a k. 1. 

Guiilelmus de Mesnilio Renardi, 688 
m. 

Guillelmus de Mesnilleio Pagani, 
74y e. 

Guillelmus de Mesnillio, miles, 774 f. 

Guillelmus de Mesnillo, 433 g. 55a b. 

Guillelmus de Mesni!lo Amato, pa- 
tronus ecclesia de Mesnillo Amato, 
509g g- 

Guillelmus de Mesnillo Guillelmi, pa- 
tronus ecclesia de Herberto Che- 
vron, 50g k. 

Guillelmus de Meso Henrici, miles, 
766 a. 

Guillelmus de Meulento, miles, 476 
f. 477 b. 

Guillelmus de Miautif, 777 b. 

Guillelmus, miles, obituario monas- 
terii Lirensis insertus, 471 c. 475 ¢. 

Guillelmus miles , obituario Montis S. 
Michaelis insertus, 580 c 

Guillelmus de Miliaco, 633 b 669 h. 

Guillelmus de Milli, 633 a. 

Guillelmus de Milliaco, 630 a. 686 
h. 687 m. 

Guillelmus de Milormesuilio , 708 h. 

Guillelmus de Mineriis, miles, 748 d. 

Guillelmus Miploce , 437 d. 











Guillelmus de Mirmande, 685 d. 

Guillelmus de Moion , 695 a. 

Guillelmus de Molis, 697 k. 

Guillelmus Monachi, Monachus, 554 
k. etn. 2. 615 j. 702 g 715 e. Cf. 
G. Monachus. 

Guillelmus de Monasteriis, 517 e. 
735 a. et n. 3. 764 b. et n. 3. 
Guillelmus de Monasterio, 645. g. 

781 g. Ejus heredes, 622 ¢. 
Guillelmus Moncelli, 762 d. 
Guillelmus de Moncellis, 725 £ 728 

b. Necrologio monasteriorum Mon- 

tisburgensis et Uticensis insertus, 

Ago e. 556 b. Ejus filius, 727 d. 

V. Guillermus, G. de Moncellis. 
Guillelmus de Monquerart, armiger, 

per privilegium S$. Romani a car 
cere liberatus , 376 b. ec. 
Guillelmus de Montagu, miles, 766 g.h. 
Guillelmus de Monte, 711 d. Necro- 
logio prioratus Longa Villa inser 
lus, 437 ¢ 
Guilllelmus de Monte Acuto, 610 f. 
Git b. 754 j. 764 ¢. 773 b. Quid 
secry icli regi Francia ab co prastan- 
dum, Go8e. 
Guillelmus de Montebernay, 701 e. 
Guillelmus de Monte Cavrel, 685 j. 
Guillelmus de Monte Chevrel, 777 ©. 
Guillelmus de Monte Firmali, 689 e 
Guillelmus de Monte Forti, 684 j. 

7ig a. 

Guillelmus de Montegneio, Montei- 

gni, Monteigniaco, Montigni, 277 

h. j. ag6 d. 315 b. G10). 
Guillelmus de Monte S. Johannis, 

729 f. 727 d. 
Guillelmus de Monte Lionis, 685 d 
Guillelmus de Monte Mart{ini], 6go b. 
Guillelmus de Monte Pessulano, 683 c. 
Guillelmus de Monte Pinchon, patro- 

nus ecclesia de Monte Pinchon, 

5v0 b. 
Guillelmus & 

m a 


Vontepogrihaut My i i. 


Guillelmus de Monte Poiqgnant, rector 


ecclesie B. Martini de Sauceio, 


314 b. 
Guillelmus de Montepoinant, miles, 
794 j. 772 n. 15. Cf. Guillelmus 


PY Montpointghaut. 

Guillelmus de Monte Tirel, 764 n. 3. 
776 e. 

Guillelmus de Montgirbert , 670 d. 

Guillelmus de Montibus, miles ,522 ¢. 

Guillelmus de Mont Lor, 780 ce. 

Guillelmus de Montpincon, abbas. 
Ejus pater et mater necrologio mo- 
nasterii Ulicensis inserti, 486 f. et 
n. 14. V. Guillermus. 

Guillelmus de Montpoinghant, miles , 
a Johannede Tornebu, ad exercitum 
Fuxensem missus, 772 h. et n.15. 
Cf. Guillelmus de Montepoinant. 

Guillelmus de Moon, 701 a. 

Guillelmus dictus Morel, rector ec 
clesia de Sigeio, 241 a. 

Guillelmus de Moretania. Ejus feo- 
dum, 695 k. 

Guillelmus de Moreto, 669 h. 686 1. 
688 d. f. ¢g. 

Guillelmus Morhier, miles, 751 b. 

Guillelmus de Mortemer, 729 e. 

Guillelmus Mortier, miles, 768 n. 5. 

Guillelmus de Mortuo Mari, 644 m. 
645 L. 684 b. f. 705 f. qioe. 714 
f. 726 a. 728 a. 

Guillelmus de Mortuo Mari, miles, 
patronus ecclesiarum S. Marie de 
Becco Wauquelini, de Belrepaire, 


INDEX RERUM ET PERSONARUM. 


de Bretevilla, de E’squequetot, de 
Glos-sur-Risle, de Huguevilla, 
237 d. 278 f. g. 279 b. c. 280 ©. 
287 b. 

Guillelmus de Mortuo Mari, deminus 
de Haia Putei, 546 d. 

Guillelmus de Mortuo Mari, maritus 
Odeline, pater Petri de Mortuo 
Mari, 478 f. g. 

Guillelmus de Mosterol, miles, patro 
nus ecclesia de Mosterol, 5oy b. 
Guillelmus de Mota, sew de Mouta, 
707 k. et n. a1, Patronus ecclesia 

de Bosco Gerardi, 243 f. 

Guillelmus de Mousteriolo, rector ec- 
clesia de Angiervilla, 280 a. 

Guillelmus de Muecurt, 718 c. 

Guillelmus de Muis, armiger, 749 a. 

Guillelmus Muldrac, miles, 776 f. 

Guillelmus Murdac , patronus ecclesia 
de Trely, 496 h. 

Guillelmus de Nangis, canonicus ho- 

364 d. Cf. 
Guillelmus de Nengis, Guillermus 
de Nangiaco. 

Guillelmus de Nantolio, 725 e. 727 g. 

Guillelmus de Navetel, Goa f. 

Guillelmus de Nemor, 729 ©. 

Guillelmus de Nengis, 564 n. 6. V. 
Guillelmus de Nangis. 

Guillelmus Nicholai, capellanus de 
Bella Quercu, 282 j. 

Guillelmus Niobe, novicius Savignia- 
censis, unus e sanctis Savigniacen- 
sibus, 588 h. 

Guillelmus de Nogareto. In eum Be- 
nedictus XI swvit, 347 ¢. A Cle- 
mente V absolutus, 348 c. 

Guillelmus, dominus de Noione, mi- 
les, ad ecclesiam de Nigella pra- 

272 j. 

Guillelmus de Normare, 751 e. 

Guillelmus Noturus, miles, 765 c. el 
n. 7. 

Guillelmus de Novilla juxta Senones, 
662 k. 

Guillelmus de Novo Mesnillo, 515 k. 

Guillelmus de O, 48g b. 

Guillelmus Odardi, miles, 770 e. 

Guillelmus de Odetot, 757 n. 8.774 h. 

Guillelmus de Ogneio, 628 }. 

Guillelmus de Oinvilla, 714 k. 

Guillelmus d’Oissel, rector ecclesi«e 
de Hautevilla, 4a7 g. 

Guillelmus de Oissi, 716 g. 

Guillelmus de Oluna, domicellus, 
782 h. 

Guillelmus de Oont, 632 d. 

Guillelmus de Orceio, 674 a. 

Guillelmus de Orevaus, rector eccle- 

_ si# de Bosco Gauteri, 241 b. 

Guillelmus d’Orgille, miles, 774 f. 

Guillelmus de Oricorio , miles, 780 h. 

Guillelmus de Orival, 703 F. 

Guillelmus de Osereaus, seu Oserellis, 
762 d.f. 

Guillelmus de Osouvilla, rector ec- 
clesia de Foucartescales, 285 h. 

Guillelmus de Osseia, 622 k. 

Guillelmus de Ostilleio, Abrincensis 
episcopas, 559 b. Moritur, 213 ¢. 
571 £. 576 k. Obituario Montis S. 
Michaelis insertus, 577 d. 581 a. 

Guillelmus de Ouvilla, 696 c. 

Guillelmus Paanel, 729 e. Cf. Guil- 
lelmus Paenel. 

Guillelmus de Paceio, miles, 470 d. 
et n. G. 

Guillelmus Paenel, Paganelli, junior, 
miles, 763 g.etn.g.777 a. Cf. Guil- 
lelmus Paanel, Guillelmus Parenel. 


thomagensis, 251 f. 


sental, 








987 


Guillelmus Paganel, Paganelli, Pa- 
ganellus, 609 e. f. 610 e. 694 c. 
728 d. 735 e. 763 g. Quot milites, 
ratione feodi de Perciaco, regi ab 
eo prestandi, 608 c. 

Guillelmus Pagani, lector Fratrum 
Praedicatorum Podii Cerdani, 186 j. 

Guillelmus Paienel, 777 a. V. Guil 
lelmus Paenel. 

Guillelmus Palerne, 644 1. 

Guillelmus Panerius , 666 j. 

Guillelmus Pantol vel Pantoul, 737 b. 
Necrologio monasterii Uticensis 
insertus, 486 d. 

Guillelmus de Parco, miles, pairo- 
nus ecclesia de le Tilloel, 279 e. 

Guillelmus de Parigné, 788 a. 

Guillelmus de Paris, famulus epi- 
scopi Abrincensis, 602 a. 

Guillelmus de Parrevilla, 6g0 a. 6g2 f. 

Guillelmus de Parriniaco, 716 g. 

Guillelmus Parvus. Ejus mater, 601 j. 

Guilelmus Paste, 671 b. 674 d. 

Guillelmus Pastillus, 674 d. 

GuillelmusdeS. Paterno, prior Beccen 
sis, capitulo ad eligendum novum 
abbatem congregato praest, 459 b. 

Guillelmus Patri de Mezheudiot , mi 
les, 756 a. g. 

Guillelmus Patric, 610 € 775 j. 

Guillelmus Patric, miles, maritus 
Johanne, 554 b. 

Guillelmus Patris, 
695 {. 764 dd. Cf. 
G. Patriz. 

Guillelmus Pauper, 706 c. 715 b. 

Guillelmus Pauper, rector ecclesia de 
Nealla, 485 f. et n. 10. 

Guillelmus Payen, 702 g. 

Guillelmus Pelet, ad ecclesiam S. He 
lerii de Amecuria presentat, 311 f. 

Guillelmus de Pelleevilla, 737 b. 

Guillelmus Peluches, 750 d. 

Guillelmus de Percheio, 630 d. 

Guillelmus dictus Perquefea, capella 
nus B. Pauli in leprosaria de Fo- 
villa, 281 d. 

Guillelmus, personaecclesia deS. An 
tonio, 276 j- 

Guillelmus, persona ecclesia de Es- 
creinvilla, 278 c. 

Guillelmus, persona ecclesiarum de 
Esquinbose et de Bilevilla, 284 g. 
Guillelmus , ecclesiw de 

Greinvilla, 292 d. e 

Guillelmus, persona ecclesir de Grin 
bouvilla, 278 |. 

Guillelmus, persona ecclesia de la 
Haie-Auberée, 238 e. 

Guillelmus, persona ecclesia de S. 
Helena, 2go f. 

Guillelmus , persona ecclesia de Her- 
delet, 277 k. 

Guillelmus, persona ecclesia de Mi- 
levilla, 284 j. 

Guillelmus, persona ecclesia de Os- 
hervilla la Avant, 290 k. 

Guillelmus, persona portionis eccle- 
sia de Perceyo, 506 f. g. 

Guillelmus Peset, presbiter, 604 a. 

Guillelmus de Petra, miles, 754 a. 

Guillelmus Petri de Gigondacio, Au 
rasicensium Fratrum Pradicato - 
rum primus prior, 185 j. 

Guillelinus Petri Astoa!di, Albenacen- 
sium Pradicatorum lector, 185 h. 

Guillelmus de Petricuria, 745 d. g. 

Guillelmus de S. Petro, armiger, 574 
f 654 a. d. 

Guillelmus Picot, Picoth, 746 {. Ejus 
feodum , 700 j. 


124. 


Patriz, 637 Nh. 
Guillaume Patriz. 


persona 





988 

Guillelmus de Pictavis, miles, 801 
b. h. 

Guillelmus de Pierreficte, armiger, 
55a d. 

Guillelmus Pifart, 620 f. 

Guillelmus de Pilli. Ejus feoda, 675 
a. b. 

Guillelmus de Pimont, miles, 774 g.- 

Guillelmus Pincerna de Albigneyo, 
702 a. 

Guillelmus Pinel, 609 e. 

Guillelmus de Piron, 707 1. 

Guillelmus de Pirou, 694 j. 756 h. 

Guillelmus de Pissiaco seu Pisciaco, 
dominus de Noione, patronus ec- 
clesia de Sumieriaco , 270 j-777 
d. Cf. Guillelmus de Poissiaco. 

Guillelmus de Pissiaco. Ejus terra, 
postea Hervei de Leonibus, id est 
terra de Noione super Andelam, 
768 g. etn. 1D. 

Guillelmus de Plagnis sea Plaignis, 
709 |. 710 g. 

Guillelmus de Planes, 084 e. 

Guillelmus du Plessays, 744 £. 

Guillelmus de Plesseiaco, miles , patro- 
nus ecclesia de Goupillieres, 255 e. 

Guillelmus de Pless{e]io, maritus Ma- 
thildis de Plesseio, 435 h. 

Guillelmus de Plesseiz, 645 k. 

Guillelmus de Poadras, 675 f. et n. 7. 

Guillelmus Poechin, 637 f. 

Guillelmus de Podio Laurentii. Ejus 
chronica citata, 177 h. 

Guillelmus de Pois, miles banerius, 
768 b. 

Guillelmus de Poissiaco, miles, de 
patronatu ecclesia de Barvilla con- 
tendit, 297 b. Ad ecclesiam S. 
Eustacii de Richevilla  prasentat, 
310 j. Cf. Guillelmus de Pissiaco. 

Guillelmus Pollus. Ejus ballia, 696}. 
et n. 19. V. Guillelmus Puilus. 

. Guillelmus de Pontchevron, miles, 761 
e. f. Cf. Guillaume de Pontchevron, 

Guillelmus de Ponte Arche, Lexo- 
viensis episcopus, secedit et mori- 
tur, 213 c. ai4e. f. 

Guiilelmus de Porte de Sae, 605 c. 

Guillelmus Pontens. Ejus heres, pa- 
tronus ecclesia de Royvilla, 304k. |. 

Guillelmus de Pooli, 632 e. 

Guillelmus de Porpinceio , rector por- 
tionis ecclesia de Canvilla, 296 f. 

Guillelmus li porteirs de $. Agidio, 
616 d. 

Guillelmus Porte Lance, rector eccle- 
sie de ‘Toufrevilla, 313 k. 

Guillelmus de S. Portu, 687 d. 

Guillelmus Potardus, 668 d. 

Guillelmus de Poterel, patronus ec- 
clesia de Erengarvilla, AQ7 e. 

Guillelmus de Poteria, 750 a. 

Guillelmus Poucin, miles, 736 g. 

Guillelmus de Poullingnis, 373 f. 

Guillelmus Pourchet, miles, 434 a. 
el n. 1. 

Guilleluius de Pourpencie, Ebroicen- 
sis decanus, 484 d. e. et n. 4. 

Guillelmus Prapositi, de Heborevilla, 
437 h. }. 

Guillelmus prapositus de Capellaria, 
de prepositura sua litigat, 399 
~-?. 

Guillelmus de Pratellis, 611 a. 684 
b. f. 695 c. 708 ¢. g. 

Guillelmus de Pratis , 720 b. 

Guillelmus de Prato, miles, 75g . d. 

Guillelmus , presbiter de Barra, 474 }: 

Guillelmus , presbyter et persona de 
Logis juxta Breceium , 204 j. 


Guillelmus, presbyter de Radon , 678 
m 

Guillelmus, presbiter de Rulleyo, 
478 j. 

Guillelmus Pressigniaci, 685 b. 

Guillelmus de Pretot, 551 d. 

Guillelmus des Prez, 745 e. 

Guillelmus Prior, capellanus S$. Leo- 
nardi de Fraxino, 299 b. 

Guillelmus, prior de Bouhon, 552 c. 

Guillelmus, prior Lire, 486 h. 

Guillelmus , prior provincialis in Fran- 
cia ac vicarius generalis ordinis 
Preclicatorum, 190 g. 

Guillelmus Prunelé, Pranelez , 689 h. 
725 c. 727 b. 

Guillelmus Prunole, 686 g. 

Guillelmus Pull...... 728 £ 

Guillelmus Pullus, 711 b. V. Guillel- 
mus Pollus. 
Guillelmus de Puteo Martini, rector 
ecclesia de Bos-Norman, 235 j. 
Guillelmus de Putot, monasterii Fis- 
cannensis monachus , postea abbas , 
431 b. f.-j. Ejus feodum, 709 h. 
Guillelmus Pynchon, rector ecclesia 
de Bella Villa, 265 b. 

Guillelmus Quadrigarius, 603 h. 

Guillelmus de Quatuor Maris, Petro- 
nille maritus, 479 b. 

Guillelmus de Quehu, miles, 754 £ 

Guillelmus de Queneville, 758 b. 

Guillelmus Queret, 433 d. 

Guillelmus le Quesne, rector ecclesia 
de Buiglise, 280 c. 

Guillelmus Quesnel, miles, 737 e. 

Guillelmus de Quilemont , Quillemont, 
miles, 768 n. 5. 770 a. 

Guillelmus de S. Quintino, 699 h. 

Guillelmus Rachine, abbas Crucis S. 
Leufredi, 480 c. 

Guillelmus de Radinghem, wiles, 
787 ©. 

Guillelmus Rainart, 644 j. 

Guillelmus Ravinelli, 433 e. 

Guillelmus, rector ecclesia de 
quivilla, 285 j. 

Guillelmus, rector ecclesie S. 
drew, 245 k. 

Guillelmus, rector ecclesiw de S. An- 
tonio, 276 k. 

Guillelmus, rector ecclesia S. 
ciani de Barc, 268 c. 

Guillelmus, rector portionis ecclesie 
de Basli, 263 d. 

Guillelmus, rector ecclesia de Bau- 
villa, 304 f. 

Guillelmus, rector ecclesize de le Be- 
quel as Caucheis, 292 f. 

Guillelmus, rector ecclesia de Ber- 
monvilla, 283 a. 

Guillelmus , rector portionis ecclesia 
de Bolevilla, 515 j. 

Guillelmus, rector ecclesia de Bon- 
devilleta, ag2 f. 

Guillelmus, rector ecclesia de Bor- 
nevilla, 234 f. 

Guillelmus, rector ecclesia de Bos, 
248 |. 

Guillelmus, rector ecclesia de Buese- 
moncel, 281 b. 

Guillelmus, rector ecclesia de Buese- 
villeta, 286 j. 

Guillelmus, rector ecclesia S. Saturni 
de Bui, 322 b. 

Guillelmus, rector portionis ecclesi« 
de Burgo Duni, 302 e. f. 

Guillelmus, rector ecclesie de Bus- 
seto, 234 c. 

Guillelmus, rector ecclesia de Cantu 
Avi, 250 c. 


Ale- 
An- 


Lu- 


INDEX RERUM ET PERSONARUM. 


Guillelmus, rector ecclesie de Ca- 
pella, 258 d. 

Guillelmus, rector ecclesia de Capite 
Caleti, 279 c. 

Guillelmus, rector ecclesia de Caveal- 
villa, 277 k. 

Guillelmus , rector ecclesiz de La Cel- 
lengue, 276 d. 

Guillelmus, rector ecclesia S. Clari 
de Torli, 326 f. 

Guillelmus, rector ecclesiz de Cleon , 
248 f. 

Guillelmus, rector ecclesie de Cole- 
mara, 246 b. 

Guillelmus, rector ecclesie de Cole- 
villa, 287 g. 

Guillelmus, rector ecclesie 
gidio de Crisetot, 283 f. 

Guillelmus, rector ecclesia de Cuver- 
villa, 278 |. 

Guillelmus , rector ecclesie S. Martini 
de Dretecort, 326 h. 

Guillelmus , rector ecclesie de Escru- 
tevilla, 283 b. 

Guillelmus, rector ecclesie de Esma- 
levilla, 278 f. 

Guillelmus, rector ecclesia de Espre- 
villa, 287 a. 

Guillelmus, rector ecclesie de Es- 
quales, 281 e. 

Guillelmus, rector ecclesiw S. Petri 
de Eullebue, 315 k. 

Guillelmus, rector portionis ecclesi« 
de Evrardi Meisnillo, 303 h. 

Guillelmus, rector ecclesie de Fon- 
tibus, 276 h. 

Guillelmus, rector portionis ecclesia 
de Freauvilla, 264 a. 

Guillelmus, rect. eccl. de Furcis, 232 j. 

Guillelmus, rector ecclesia S. Marie 
de Gaillon, 316 h. 

Guillelmus, rector ecclesia S. Nicho- 
laide Gairi, 321 k. 

Guillelmus, rector portionis ecclesie 
de Geffosse, 501 j: 

Guillelmus, rector ecclesia S. Ger- 
trudis, 253 f. 

Guilleimus, rector ecclesie de Gile- 
mervilla, 267 k. 

Guillelmus, rector ecclesie# S. Cris- 
pini de Gommecort, 320 d. 

Guillelmus, rector ecclesia de Grandi 
Campo, 285 |. 

Guillelmus, rector ecclesia de Gros- 
Teil, 234 1. 

Guillelmus, rector ecclesie de Guil- 
larvilla, 285 f. 

Guillelmus, rector ecclesia S. Dioni- 
sii de Guisegnies, 306 k. 

Guillelmus, rector ecclesix S. 
de Gysiers, 320 k. 

Guillelmus, rector ecclesiw de Hai- 
mies, 267 c. 

Guillelmus, rector ecclesia de Ha- 
mervilla, 279 f. 

Guillelmus, rector ecclesia de Hape- 
villa, 238 a. 

Guillelmus, rector ecclesia de Hor 
villa, 289 k. 

Guillelmus , rector ecclesia de Hugue- 
villa, 280 c. 

Guillelmus, rector ecclesia de Kevil- 
liaco Magno, 252 e. 

Guillelmus, rector ecclesie S. Petri 
de Liencuria, 326 a. 

Guillelmus, rector ecclesia S. Albini 
de Limaio, 321 I. 

Guillelmus, rector portionis ecclesiz 
de Limes, 254 k. 

Guillelmus, rector ecclesi# S. Luciani 
de Lonconvilla, 323 }- 


de S. 


Petri 











Guillelmus, rector ecclesia de Londi- 
nieres, 265 h. 

Guillelmus , rector ecclesia S$. Gydaldi 
de Lonquesse, 317 a. 

Guillelmus, rector ecclesia de Louve- 
camp, 273 a. 

Guillelmus, rector ecclesia de Lupi- 
cauda, 266 e. 

Guillelmus, rector de Magna Ecclesia, 
433 j. 

Guillelmus, rector ecclesia de Ma- 
egnevilla, 238 a. 

Guillelmus, rector ecclesize S. Mauri- 
tii juxta Malum Alnetum, 256 d. 
Guillelmus , rector ecclesia de Mar- 

cosvilla, 235 g. 

Guillelmus, rector ecclesia S. Mar- 
lini juxta pontem Rothomagensis , 
231 b 

Guillelmus, rector ecclesie S. Leo- 
degarii de Mesnillo, 326 c. 

Guillelmus, rector portionis ecclesie 
Montis Martini, 511 g. 

Guillelmus, rector ecciesize de Mou- 
chedent, 258 e. 

Guillelmus, rector portionis ecclesiz 
de Oharvilla, 293 hb. 

Guillelmus, rector ecclesia S. Mau- 
ritii de Orguellio, 316 a. 

Guillelmus, rector ecclesia S. Marie 
de Osovilla, 254 f. 

Guillelmus, rector ecclesie de Ou- 
vevilla, 294 k. 

Guillelmus, rector ecclesiz de Parco, 
234 k. 257 f. 

Guillelmus, rector ecclesia de Parva 
Pratea, 245 c. 

Guillelmus, rector portionis ecclesiz 
de S. Petri Ecclesia, 531 b. 

Guillelmus, rector ecclesie de S. Pe- 
tro Portus, 288 a. 

Guillelmus, rector ecclesiz de Ponte 
Autoni, 239 j. 

Guillelmus, rector portionis ecclesia 
S. Petri de Porco Mortuo, 305 b. 

Guillelmus, rector ecclesia de Pote- 
ria, 279 g- 

Guillelmus, rector ecclesize S. Sup- 
plicii de Presbiteri Monte, 308 k. 

Guillelmus, rector portionis ecclesie 
de Pretot, 512 g. 

Guillelmus, rector ecclesia de Qua- 
tevilla, 546 e. 

Guillelmus, rector ecclesia de Que- 
vron, 242 d. 

Guillelmus , rector ecclesia de Rautot, 
280 j. 

Guillelmus, rector ecclesie de Ricar- 
villa, 284 d. 

Guillelmus, rector ecclesie de Ro- 
villa, 285 d. 

Guillelmus, rector ecclesie S. Sul- 
plicii de Sailliaco, 320 g. 

Guillelmus, rector ecclesia Salemon- 
ville Silvestris, 242 h. 

Guillelmus, rector ecclesia S. Ma- 
cloti de Sana Villa, 30g f. 

Guillelmus, rector ecclesie B. Ma- 
riz de Sauceio, 264 1. 

Guillelmus, rector ecclesia S. Dioni- 
sii de Soomonte, 314 j. 

Guillelmus, rector ecclesia de Sorti- 
quinvilla, 287 h. 

Guillelmus, rector ecclesie de Tan- 
quarvilla, 276 f. 

Guillelmus, rector ecclesia de Teu- 
villa, 289 a. 

Guillelmus, rector ecclesie de The- 
roudevilla, 291 ¢. 

Guillelmus, rector ecclesiz S. 

de Tibuvillers, 326 e. 


Petri 


INDEX RERUM ET PERSONARUM. 


Guillelmus, rector ecclesia de Le 
Tilloel, 279 e. 

Guillelmus, rector ecclesie de To- 
quevilla, a40 ec. 

Guillelmus, rector ecclesia de Tou- 
retot, 279 j- 

Guillelmus, rector ecclesie de Tou- 
rovilla, 237 g. 

Guiilelmus, rector ecclesia B. Marie 
de Travailes, 306 b. ec. 

Guillelmus, rector ecclesia de Tribus 
Petris, 277 a. 

Guillelmus, rector ecclesie de Tuit 
Heudebert, 236 d. 

Guillelmus, rector ecclesia de Tuit- 
Simer, 232 }. 

Guillelmus , rector ecclesia de Tygier- 
villa, ago c. 

Guillelmus, rector ecclesia de Un- 
franvilla, 303 b. 

Guillelmus, rector portionis ecclesia 
de Varrenvilla, 523 d. 

Guillelmus, rector ecclesie de Wal- 
gyertot, 278 j. 

Guillelmus, rector ecclesie de Wove- 
dale, 275 e. 

Guillelmus Recuchon, Recucon, 705 
g- 714 g. Patronus ecclesia de An- 
quetevilla, 499 a. 

Guillelmus Remondi, miles, 780 h. 

Guillelmus Renoudi, capellanus, 
232 g. 

Guillelmus de Resae, 688 m. 

Guillelmus Revel, leprosus, 551 j. 

Guillelmus de Reveriis, seu de Re- 
viers, 525 a. d. 554 j. 555 g. 609 
g. 684 e. 737 f. 

Guillelmus le Rey, 375 e. 

Guillelmus Richardi de Veuz, 719 
b. c. 

Guillelmus Richome, de Longa Villa, 
436 b. 

Guillelmus de Riveriis, miles, 525 
a. d. V. Guillelmus de Reveriis. 

Guillelmus de Roboreto, 728 d. 

Guillelmus de Rocafolio seu Rocha- 
folio, 815 b. 8a4 c. 

Guillelmus Roges, 6og g. 610 1. 

Guillelmus de Rohan, 610 n. 1. 

Guillelmus Roiffin, 688 |. 

Guillelmus Roille, miles, 765 h. 

Guillelmus de Rokeni, 437 d. 

Guillelmus Rollant, Cenomanensis 
episcopus, apud Januam mortuus 
et in abbatia Campaniensi sepultus, 
586 d. e. 

Guillelmus Rollant de Oissel, 613 e. 

Guillelmus de S. Romano, 477 g. 

Guilielmus de Romara, 694 j. 707 
h. 

Guillelmus Rosa, 601 c. 

Guillelmus de Rothomago, 479 d. 

Guillelmus de Roloirs, rector ecclesiz 
de Louvecamp , 273 b. 

Guillelmus de Rotomago, monachus 
Crucis S. Leufredi, 476 k. 

Guillelmus de Roullos, 707 f. 

Guillelmus de Rovrai. Servicium mi- 
litare ab eo regi debitum, 729 e. 

Guillelmus Rualent, 52g e. 

Guillelmus Ruaut, ecclesia de Yvilla 
rector, 478 g. h. 

Guillelmus de Rubeo Monasterio, 
rector ecclesia de Touvilla, 23g f. 

Guillelmus Rufus de Campis, 689 e. 

Guillelmus de Ruilli, miles banerius, 
768 f. 

Guillelmus de Rupe, miles, 78: e. 

Guillelmus de Rupe de Monte Pessu- 
lano (Frater), vicarius Amiliavi, 

186 c. 








989 


Guillelmus de Rupibus, 683 b. 

Guillelmus de Rupierre, 728 f. 

Guillelmus Rusel, 579 h. 

Guillelmus de Saazie, 692 h. 

Guillelmus Sabric, miles. Ejus uxor, 
596 k. 

Guillelmus de Saenne, thesaurarius 
Rothomagensis, 416 a. et n. 1. Cf. 
Guillelmus de Sana, Guillermus 
de Saana, G. de Saana. 

Guillelmus, dominus de 
226. 

Guillelmus de Sana, 418 j. Cf. Guil- 
lelmus de Saenne. 

Guillelmus Sanemeslé, 707 |. 

Guillelmus de Sandouville, 746 g. 

Guillelmus de Sappo, rector ecclesie 
de Cantelou, 247 b. 

Guillelmus de Sappo, rector ecclesiz 
S. Maria de Girencort, 316 j. 

Guillelmus de Saqueinvilla seu Sa- 
quinvilla, miles, 745 f. Obituario 
Lirensis monasterii insertus , 475a. 

Guillelmus de Sarqueus, 687 c. 

Guillelmus de Saucaio, 609 h. 

Guillelmus de Sauceio, miles, ad 
ecclesiam B. Martini de Sauceio 

resentat, 314 b. 

Guillelmus de Sauceyo, Isabella ma- 
ritus, Johannis de Sauceyo pater, 
478 k. 

Guillelmus Sautel, rector ecclesie de 
Bernovilla , 292 c. 

Guillelmus de Seglaz, 710 a. 

Guillelmus de Segni, 610 g. 

Guillelmus de S. Selerino, 695 g. 

Guillelmus le Selier, 375 e. 602 g. 

Guillelmus Semaisnon, abbas de Cruce 
S. Leufredi, 478 |. 

Guillelmus de Semilli, 684 g. h. 

Guillelmus de Semont, miles, 756 c. 

Guillelmus Senene, 688 g. 

Guillelmus le Seneschal, prior de Sail. 
liaco et monachus Crucis S. Leu- 
fredi, 477 d. 

Guillelmus de Senonis, rector eccle- 
sie S. Clari de Flavencort, 327 a. 

Guillelmus de Senonis, rector eccle- 
sie S. Martini de Graainvilla, 
310 e. 

Guillelmus Serene, 687 |. 

Guillelmus de S. Serenico, miles, an. 
1262 moritur, 481 g. Necrologio 
monasterii Uticensis insertus , 486 
d. 4go a. 

Guillelmus de Sertis , miles, 772 f. g. 

Guillelmus de Servain, miles, 753 e. 

Guillelmus de Sez Mons, 773 n. 24. 

Guillelmus de Siffrewast, 696 e. 

Guillelmus, miles et dominus de Si- 
liaco, 580 e. - 

Guillelmus de Silliaco, 685 a. 727 d. 

Guillelmus de S$. Simphoriano, 716 
g. 776 d. 

Guillelmus de Sissi, 617 f. 

Guillelmus de Sola, 696 g. Paironus 
ecclesie de Carantilie, 500 e. 

Guillelmus de Soldaio, 685 d. 

Guillelmus de Soles, miles, ad eccle- 
siam de Ricarvilla presentat, 284 d. 

Guillelmus de Sonneville, miles , 780 h. 

Guillelmus de Sorvie, 737 f. 

Guillelmus de Sotevilla, 695 k. et n. 
24. 

Guillelmus Soubric, in fraternitate 
monasterii Montis S. Michaelis re- 
ceptus, 572 d. 

Guillelmus de Soz Mons , miles, 773 g. 

Guillelmus de Sponvilla, 645 4 

Guillelmus de Stotevilla , 696 k. et n. 
24. 


Salceia. 











990 INDEX RERUM ET PERSONARUM. 


Guillelmus de Stratis, miles, 757 k. 
Guillelmus de Succi, 687 c. d. 
Guillelmus de Surevilla, 711 d. 
Guillelmus de Survie, armiger, 756 d. 
Guillelmus Sutor, 601 g. 

Guillelmus Sylvani, 700 f. 

Guillelmus de Taingnivilla, 68g j. 

Guillelmus Taisson, 523 c. 

Guillelmus Talebot, miles, patronus 
ecclesia de Osebose , 283 d. vicarie 
ecclesia de Osbervilla la Avant, 
2go j. k. Ejus relicta, Mathildis de 
Osebose, 297 b. 

Guillelmus Tallant, armiger, 373 g. 

Guillelmus de Tamervilla, 519 k. 

Guillelmus de Tanquarvilla, rector 
ecclesiw de Herdincort, 313 d. 

Guillelmus Tardif: Ejus uxor, 597 h. 
j. k 

Guillelmus de Ternant, miles, 768 f. 

Guillelmus Tesart, 737 c. 

Guillelmus de Tevilla, Constantiensis 
episcopus , 226 d. etn. 10. 

Guillelmus Theutonicus, 675 g. 

Guillelmus de Thionvilla, 718 e. 

Guillelmus dictus Thobert, armiger, 
758 f. 

Guillelmus Tholomeus, Abrincensis 
episcopus , 580 b. 

Guillelmus Thorel, dominus de Mes- 
nil-David, patronus ecclesia ejus- 
dem loci, 26g b. ec. 

Guillelmus de Thorote, 675 g. 

Guillelmus de Thureio, canonicus 
Morethonii, archidiaconus Abrin- 
censis , 583 c. 

Guillelmus de Tianges, miles, 677 j. 

Guillelmus de Tibermont, 746 b. 

Guillelmus de Tiboudi Villa, 728 e. 

Guillelmus de Tilia, rector ecclesia 
de Callevilla, 294 c. 

Guillelmus de Tilleio, de Tilly, 726 a. 
et n. 5. 728 e. 

Guillelmus Tirel, miles, 7 

Guillelmus de Toarcio, 7 

Guillelmus de Toart, 735 f. 

Guillelmus de Tolevast seu Tolvast, 
517 g. 526 g. 

Guillelmus Tombert, 746 e. 

Guillelmus de Tonenth, prior Pradi- 
caiorum S. Maximini, 187 a. 

Guillelmus de Torcheio, 708 h. 

Guillelmus de Torchiaco, patronus 
portionis ecclesia de Torcheio 
Magno, 259 e. 

Guillelmus de Tornai, Tornaio, Tor- 
nais, 478 k. 637 f. g. 780 a. 

Guillelmus de Torneel seu de Tor- 
neella, 686 h. 725 f. 

Guillelmus de Torp, 706 b. 

Guillelmus de Torpel, 714 g. 

Guillelmus Torpini, 685 d. 

Guillelmus de Torpo, 715 a. 

Guillelmus José, maritus Herembur- 
gis, 5gt h. 

Guillelmus de Toto, armiger, patro- 
natum ecclesiw B. Maria ce Gon- 
frevilla sibi vindicat et obtinet, 
275 g. h. 276 a. 

Guillelmus de Touit, 613 j- Cf Guil- 
lelmus de Tuit. 

Guillelmus de Tournebu, 791 e. 

Guillelmus de Traceio, 697 e. 

Guillelmus de Trachie, 515 a. 

Guillelmus de Trapis, 674 h. 

Guillelmus de Treilleio , miles, 753 e.f. 

Guillelmus de Tresgot, 696 c. et n. 7. 

Guillelmus de Treslie, rector ecclesie 
de Trely, 496 h. 

Guillelmus de Treveriis 736 e. 


Guillelmus Trihan, Trihen,711 £751. 





Guillelmus de Trisencuria, domicel- 
lus, 633 f. 

Guillelmus Tristan, armiger, patro- 
nus ecclesia Salemonville Silves- 
tris, 242 h. 

Guillelmus de Trublevilla, 708 c. 

Guillelmus de Tuit, 707 h. Patronus 
ecclesia de Boschiervilla, 235 h. 
Maritus Agnetis, necrologio mo- 
nasterii Uticensis insertas, 487 b. 

Guillelmus de Turbevilla, miles, 
Ai8d. 

Guillelmus le Turc, rector ecclesiz de 
Maucanchy, 240 j. 

Guillelmus le Ture, rector ecclesie 
S. Macloti de Sana Villa, 309 f. 

Guillelmus de Turre, 752 ce. 

Guillelmus de Tyevilla, Constantien- 
sis episcopus, 581 k. 

Guillelmus de Ulmaio, 650 j. 

Guillelmus de Ussie, 524 h. j. 

Guillelmus de Uxeio seu Uzi, 609 j. 

Guillelmus de Vacheria, 691 c. 

Guillelmus de Vado, 644 m. 

Guillelmus de Valgrenose seu de Valle 
Grinosa, 674 h. 689 F. 

Guillelmus de Valle, 437 k. 

Guillelmus de Valle Angoujardi, 
375 c. 

Guillelmus de Vallencey, 742 e. 

Guillelmus de Valle Ogerii, 737 e. 

Guillelmus de Valleto, pater Guil- 
lelmi, 567 f. 

Guillelmi de Vallibus, 675 d. 

Guillelmus de Varavilla, 609 n. 10. 

Guillelmus de Varziaco, rector eccle- 
sia de Magneglisa, 281 a. 

Guillelmus Vasco, 374 j- k. 

Guillelmus Vaspail, prior S. Audoeni 
Rothomagensis, postea abbas Fis- 
cannensis, a Frederico II in car- 
cere detentus, scholares, libertate 
recuperala, ad se vocat, an. 1260 
supremum diem obit, et in capella 
B. Marie sepelitur, 450 e.-431 e. 
d. 468 d. et n. 4. 

Guillelmus Vasfel, S. Catharine de 
Monte Rothomagensis abbas. Curis 
ejus opera in monasterio exstructa, 
capsaque 5. Boniti auro argento- 
que cooperta. Repentino mortuus 
et in capella B. Marie sepultus , 
Hii f.-4iac. 

Guillelmus de Vauvilla seu de Vau- 
ville, miles, 764 b. et n. 1, 776 b. 
V. Guillelmus de Wavilla. 

Guillelmus Venderii, armiger, 781 c. 

Guillelmus de Ver, 611 1. Quid ser- 
vicii regi ab co prastandum, 608 e. 

Guillelmus de Vergerio, Thomasii 
pater, 567 h. 

Guillelmus de Vernon, seu Vernone, 
miles, 681 c. 728 e. 729 e. 735 b. 
764 b. 776 b. 

Guillelmus de Vernone, Ricardi de 
Reviers filius, 554 n. 2. 

Guillelmus Il de Vernone, Agnetis 
maritus,554 n. 2. Alicia maritus, 
555 g. 

Guillelmus de Vernone senior, 556 c. 

Guillelmus de Vernone ultimus , 554). 

Guillelmus de Vernou, 760 c. 

Guillelmus de Veteri Ponte, 636 e. 
695 b. c. h. 706 e. 

Guillelmus de Viarvilla, 772 j. 

Guillelmus de Viavilla, miles, 736 d. 

Guillelmus de Villa, 688 c. 

Guillelmus de Villabon, 674 j. 

Guillelmus de Villa Clar, miles , 677d. 

Guillelmus de Villa Dei, 576 Ff. 





Guillelmus de Villafranca (Bernardus). 

Guillelmus de Villa Justa, 671 h. 

Guillelmus de Villa Terrici, ballivus , 
6a f. 637 j. 

Guillelmus de Villaribus, 505 f. 583 
h. 776 f. 

Guillelmus de Villariis, 756 e. 

Guiilelmus de Villequier, 705 h. 

Guillelmus de Villiers, 552 b. 

Guillelmus de Virsone, 728 a. 

Guillelmus Vitalis, Albenacensium 
Predicatorum prior, 185 g. 

Guillelmus de Vullequier, 708 c. 

Guillelmus de Wac, 609 h. 

Guillelmus de Walikervilla, miles, 
421 j. 

Guillelmus de Wascue seu Wascuel, 
708 h. et n. 6. 

Guillelmus de Wavilla, 609 g. V. 
Guillelmus de Vauvilla. 

Guillelmus de Wiltkier, 434 j. 

Guillelmus de Wiscarvilla, Richildis 
marilus, 476 e. 

Guillelmus de Yevre, rector ecclesie 
de Wapalleria, 253 a. 

Guillelmus des Ys, patronus ecclesie 
des Ys, 252 a. 

Guillelmus Ysembart, 600 c. 

Guillelmus de Yville, miles, 417 a. 

Guillelmus de Yvreseio. Ejus uxor, 
583 £ 

Guillelmus de Yvyriaco ad exercitum 
submonitus, 725 g. 

Guillemes du Pont (Maistre), clericus 
Ludovici IX, magnus patruus 
Johannis de Vigneio, 65 j. k. 

Guillemetus de Mesamion, 691 k. 

Guilleminus de Cuverville, 745 e. 

Guillemot de Plesseiz, 644 g. 

Guillenvilla (Johannes de). 

Guillermes de Mellou, 656 e. 

Guillermus, abbas, Fiscannensis, 
576 a, 

Guillermus, abbas S. Petri Cerne- 
liensis abbas, 576 g. 

Guillermus, abbas primum S. Taurini 
Ebroicensis, postea monasterii Ge- 
meticensis, 466 c. d. 

Guillermus, abbas Ulterioris Portus, 
451 g. 452 d. 

Guillermus, abbas Ulterioris Portus 
sextus, 452 d. 

Guillermus Abbatis, canonicus Ro- 
thomagensis, 360 j. 367 b. Cf 
Guillelmus. 

Guillermus de Albussaco, Rothoma- 
gensis cantor, 305 e. 

Guillermus de Algia, 771 g. 

Guillermus de Alneto, 363 h. 

Guillermus de Anuevilla, 362 g. 

Guillermus, archidiaconus Rothoma- 
gensis, 366 f. 

Guillermus, archiepiscopus Bituri- 
censis , 670 h. 

Guillermus de Augo, frater Henrici, 
comiltis Augensis, 452 b. 

Guillermus Balbus, sacerdos Rotho- 
magensis, 363 d. 

Guillermus de Bella Villa, armiger, 
patronus ecclesie 5. Wandregisili 
de Bella Villa, 301 b. 

Guillermus de Besenx, abbas Mois- 
siacensis, 210 k. 

Guillermus Biherons, 674 b. 

Guillermus de Blois, 361 b. Cf. G. de 
Blesis. : 

Guillermus de Boueles, presbiter, 
360 h. 

Guillermus Bourgoise, 433 b. 

Guillermus de Bricia, canonicus Ro- 
thomagensis , 368 g. 




























































INDEX RERUM ET PERSONARUM. 


Guillermus de Cally, civis Rothoma- 
gensis, 369 g. 

Guillermus de Canapevilla, cantor 
Rothomagensis, 363 f. g. 

Guillermus, canonicus et cantor Ro- 
thomagensis , 363 c. 

Guillermus capellanus , 359 b. 

Guillermus, cardinalis diaconus S. Ni- 
colai. Ejus nomen inscriptum qui- 
busdam litteris, injurias conclavi 
illatas narrantibus, 202 e.-203 fF. 

Guillermus de Caro Monte, Lexovien- 
sis ecclesia canonicus, postea epi- 
scopus, 227 f. et n. 11. 

Guillermus Caval, 365 d. 

Guillermus de Cornicone, 363 b. et 
n. 2. 

Guillermus Cornubiensis , 36g F. 

Guillermus le Cornu, filius Mabilie, 
nepos Raginaldi, 489 e. 4go h. j. 
V. Guillelmus. 

Guillermus Crespin. Ejus mater, 308 
a. Cf. Guillelmus. 

Guillermus de Dardeés, miles , Johanne 
maritus, 477 a. b. Cf: Guillelmus. 

Guillermus , dictus Decanus, de Blein- 
villa, 362 b. 

Guillermus de Duro Forti, abbas 
Moissiacensis, postea episcopus Lin- 
gonensis. De ejus genere et bonis, 
212b.c. d. et n.5.Cf Guillelmus. 

Guillermus, episcopus Lexoviensis, 
quondam monachus S. Benedicti, 
et abbas S. Taurini Ebroicensis, an. 
1358 Avinioni mortuus, 227 f.g.h. 

Guillermus Faber, canonicus Rotho- 
magensis, 359 h. 

Guillermus de Feritate seu Ferritate , 
miles, necrologio monasteriorum 
Ebroicensis et Uticensis insertus, 
464 a. 488 f. Cf. Guillelmus. 

Guillermus, filius Hugonis de Longo 
Campo, Eliensis episcopus, 368 f. 
et n. 7. 

Guillermus, filius Roberti, comes Au- 
gensis, 451 f. g. 

Guillermus, filius Roulonis, 370 d. 

Guillelmus de Flava Curia , pater Guil- 
lermi de Flava Curia, archiepiscopi 
Rothomagensis, 363 k. 

Guillermus de Flava Curia, filius 
Guillermi de Flava Curia et Ju- 
liane, archiepiscopus Roihoma- 
gensis, necrologio multarum eccle- 
siarum insertus, 358 c. etn. 7. 
362 a. 363 k. etn. 12. 364 e. 367 
j. 369 k. 462 a. b. V. Guillelmus. 

Guillermus de Floriaco, canonicus 
Rothomagensis, 361 h. 

Guillermus de Footeris, 670 c. 

Guillermus I’reschet, 358 a. 

Guillermus de Frontebose, 358 c. 

Guillermus de Haricuria ecclesia Ro- 
thomagensi 5o libras legat, 365 j: 
etn. 6. Cf. Guillelmus. 

Guillermus de Haricuria, dominus 
de Salceya, 462 g. h. 

Guillermus de Herecort, miles, palro- 
nus ecclesia de Herecort, 282 e. 
Guillermus de Hosa, filius Ysabellis 

de Hosa, 367 f. 

Guillermus Hubert, Rothomagensis 
canonicus et subdiaconus, 365 k. 

Guillermus de Ibreyo, 465 b. 

Guillermus Johannis, 369 g. 

Guillermus Landri, Rothomagensis 
subdiaconus et canonicus, 362 d. 

Guillermus Lemovicinus, physicus, 
362 a. etn. 3. 

Guillermus Longa Spata, Matildis, 
imperatricis Romanorum, filius, 


necrologio ecclesia Rothomagensis 
insertus, 359 f. et n. 12. 

Guillermus de Longo Campo, cleri- 
cus, 361 a. 

Guillermus Longus Venter, 355 h. 

Guillermus Lucrator, 366 f. 

Guillermus de Mandagoto, Aquensis 
archiepiscopus, postea Pranestinus 
episcopus cardinalis , summus pon- 
lifex electus, 204 h. j. 

Guillermus de Mara, 366 h. 

Guillermus Michaelis, 365 f. 

Guillermus Milhommes, 359 h. 367 b. 

Guillermus de Moncellis, 487 f. Cf. 
G. de Moncellis. 

Guillermus le Monnier, 367 b. 

Guillermus de Monte Pinchon, S. 
Ebrulli abbas, 4go b. et n. 4. Cf. 
Guillelmus. 

Guillermus de Nangiaco, canonicus 
Rothomagensis , 364 d. et n. 6 et 7. 
V. Guillelmus de Nangis. 

Guillermus de Novione, miles, 362 a. 

Guillermus Orselin, 366 g. 

Guillermus li Pauciz, miles, 776 e. 

Guillermus de S. Paulo, filius Ave- 
line, 369 b. e. 

Guillermus le Picart, Rothomagensis 
canopicus, 366 d. 

Guillermus de Porta, Rothomagensis 
canonicus, 365 d. 

Guillermus , dictus Presbiter, per- 
sona ecclesia de Runcheio, 272 c. 

Guillermus (Raymundus). 

Guillermus de Rippa, Rothomagensis 
canonicus , 359 e. 

Guillermus de Roboreto, canonicus 
Rothomagensis, 361 d. 

Guillermus de Saana, thesaurarius 
Rothomagensis, 361 c. Cf. Guil- 
lelmus de Saenne, Guillermus the- 
saurarius. G. de Saana. 

Guillermus de Salmovilla, Rothoma- 
gensis canonicus et subdiaconus, 
362 k. 

Guillermus de Sana Villa, canonicus 
Rothomagensis , 368 b. 

Guillermus, thesaurarins Rothoma- 
gensis, 367 c. Cf: Guillermus de 
Saana. 

Guillermus de Tria, archidiaconus 
Caleti, 367 b. 

Guillermus de Vauvilla, 610 1. 

Guillermus de Verdun, archidiaconus 
Glocestrig, canonicus Rothoma- 
gensis , 362 j. 

Guillermus de Vi, canonicus Baio- 
censis, 365 f. 

Guillermus de Villa Terrici, balli- 
vus, 621 f. 637 j. 


* Guillermus de Warvennia patronus 


ecclesia de Warvanna, 299 j. 
Guillervilla (Gaufridus, Guarinus, 
Guillelmus, Johannes, W. de). 

Guillot Biset, 602 j. 

Guillot Barnel, 593 c. 

Guillot Cabot, 602 h. 

Guillot Duret, 604 f  . 

Guillot, filius Rogeri Garin, bor c. 

Guillot de Huechon , 596 k. 

Guillot de Landellis , ob merita sanc- 
torum Savigniacensium  sanatus, 
597 g. 

Guillot de Landevico, filius W. Os- 
munt, demoniacus, 598 h. 

Guillot de la Meslerée, nepos Adami, 
6o2 h. 

Guillot dictus Piscis, filius Ruaut,602 }. 

Guillot de Veteri Savigniaco, 601 h. 

Guillotus de Forqueus, Forquex, ar- 
miger, 770 a.m. 2. 


991 


Guillotus Guerart, armiger, 747 f. 

Guillotus de Valle, nomen a Petro 
d’Autuel in carcere assumptum, 
377 d. 

Guimericuria (Johannes de). 

Guimondi, Guimont (Ricardus, Ro- 
bertus). 

Guimundus, obituario monasterii 
Crucis S. Leufredi insertus, 480 c. 

Guimundus, miles, 471 a. 475. 

Guimundus Durdi, 691 k. 

Guinarum comes, 685 g. 725 b. V. 
Guygnes. 

Guincam (Yvo de). 

Guinchevilla (Petrus de). 

Guineauville (Johannes , presbyter de). 

Guinebaut (Guillelmus). 

Guineotus, canonicus Rothomagen- 
sis, 361 e. 

Guines (Balduinus, Blanche, Jehan, 
Jehanne de). 

Guines (fille de) et femme Monsieur 
de Coussy, 446 h. et n. 3. 

Guines (Madame de) ossa mariti Jo- 
hannis de Brena, inabbatiam de Ful- 
cardi Monte transferri curat, 446}. 

Guinevilla (Henricus , Josbertus de). 

Guinomerus, miles vicecomitis de 
Clameci, 768 F. 

Guion de Rossiglon, 806 a. 

Guiot d’Arcé, 816 d. 

Guiot de Clermont, 817 d. 822 e. 

Guiot de Rosom, 802 h. 

Guiotus Beroard, 6y2 d. 

Guiotus de Brucuria, miles, 74g e. 

Guiotus de Donvilla, 692 f. 

Guiotus de Mota, 787 g. 

Guiotus de Selorni, 759 a. 

Guiotus de Vers, 764 e. et n. 8. 769 c. 

Guirardus de Phelins, armiger, 748 f. 

Guirardus de Querlu, 658 d. 

Guirchia (Guillelmus de). 

Guirer? (Li sires d’Espeisse et de), 
823 b. 

Guirt (Emmenjardis, Guillelmus, 
Johannes de). 

Guirio (Dominus de), miles, 749 b. c. 

Guiroudus, rector ecclesia B. Marie 
de Saana, 304 h. 

Guis, 130 k. V. Judai. 

Guis de Torote ( Missires), 656 e. 

Guischart de Combort, 818 h. 

Guischia (Guillelmus de). 

Guise (Domina de), 741 ¢. etm. 14, 

Guise (Godefroz de). 

Guisourt (Hugo). 

Guistellarum castellanus , 685 f. 

Guilecoc (Radulphus). 

Guitot (Henri de). 

Guivardus Tarde, 650 f. 

Guizins (Herveus de). 

Gulafre (Rogerus). 

Gulbertus, miles, 472 e. 

Gullermes de Kaieu, 656 h. 

Gumbert (Hubertus). 

Gumbertus de Roisset, 648 hb. 

Gunchetus de Vilestentamen (sic), por- 
titor epistola encyclice ab Italicis 
cardinalibus ad ordinem Cister- 
ciensem directe, 203 e. f. et n. 12. 

Gundelmus, obituario monasterii Li- 
rensis inserlus, 474 b. 

Gundraldus abbas, obituario Montis 
S. Michaelis insertus, 581 h. 

Gund{ulfo} (Narjotus de Sancto). 

Gunevilla (Guillelmus de). 

Guntardus, abbas Gemeticensis, 490 
f. etm. 41. 

Guodefridus A quillon, 706 c. 

Guodeschal (Gaufridus). 


Guorvetot (Guarinus ). 








992 

Guovid, Guoviz (Robert , Robertus de). 

Gurey (Renaud de). i 

Gurloenus abbas, obituario Montis S. 
Michaelis insertus, 579 I. 

Gusie dominus, 646 e. 

Gutevilla (Adam de). 

Gutta arthetica , 589 e. 5go j. |. 

Gutta fistula, vulgo dicta malum S, 
Eligii, 589 g. h. 593 d.j. k. 

Gutta gravissima, 594 h. j. 

Gutto (Bertrandus de). 

Guunbaldus abbas, obituario Montis 
S. Michaelis insertus , 578 e. 

Guvervilla (Dominus de), patronus 
ecclesia de Guvervilla, 262 g. 

Guviniaco (Guillelmus de). 

Guy de Baucay, 74 1. 75 a. 76 h. 77 
a. 811 e. 

Guy le Bouteiller, 802 f. V. Gui. 

Guy de Boyserne, 816 c. 

Guy le Brun. V. Giles le Brun. 

Guy Chauderon. V. Gui. 

Guy Chodonnez, 804 a. : 

Guy, conte de Flandres, 39 k. 804 b. 
Cf. Guido, comes Flandrie. 

Guy de Courbon, 797 b. 

Guy, filius Henrici, comitis Augensis 
et Mathildis, 441 f. 442 a. 

Guy de la Marche, 791 j. 803 d. 

Guy de Laval, 798 f. g. 808 a. b. 

Guy, mareschal de Millepois, 28 a. 

Guy de Mellon, evesque d’Aucerre, 24 
j. et mn. 10. 27 h. j. Cf. Guido de 
Melloto. 

Guy de Montfort, filius Simonis de 
Monteforti, 17 e. 18 e. f. 19 a. 24 
k. 35 h. j. k. 36 a. 38 h. 85 e.- 
86 g. V. Guido de Montelorti. 

Guy de Neri, 802 g 

Guy Painnel, 795 g. 

Guy da Plessie , 790 e. 799 b. 805 d. 

Guy de Rochefort, 818 h. 824 e. 

Guy de Soilly, 796 b. 

Guy Tesson, seignor de la Roche, 
795 e. 

Guyardus de Cardineto, 787 e. 

Guyart Broart, armiger, 743 b. 

Guyart de Harecourt, episcopus Lexo- 
viensis, 548 h. et n. 2. 

Gaygnes ( Conte de), 12 g.-k. 13 b. 
V. Guinarum comes. 

Guynes (Jeanne de Coussy, conlesse 
de). 

Guynet le Vieil de Chartres, miles, 
743 b. 

Guyotus de Tupiqnére, 759 b. 

Guyotus de Tourny, 759 b. 

Gyefroi de Sargines, gubernator Pa- 
lestine, 15 a. 

Gyemey abbas, 707 n. 10. 

Gylebertus de Essartis, dominus Bosci 
Berengerii, 245 e. 

Gylebertus, rector ecclesia de S. Al- 
bino in Campania, 248 h. 

Gylebertus, rector portionis ecclesia 
de Canvilla, 296 e. 

Gylebertus, rector ecclesia de Crique- 
lot, 2g3 f. 

Gylebertus, rector ecclesie de Freu- 
levilla, 274 d. 

Gylebertus , rector ecclesia de Gonce- 
villa, 295 j. 

Gylebertus, rector ecclesia de IIleis, 
268 e. 

Gylo de Aciaco, 686 f. 

Gylo de Hodenc, 684 f. g- 

Gylo de Marches[io}, 686 b. 

Gylo de Valle, 710 h. 

Gyrardus de Corjon, 544 g. 

Gyrardus , rector ecclesia S. Petri de 
Franca Villa, ahg b. 


Gyrardus, rector ecclesia de Sotevilla, 
2g3 ¢. 

Gyrardus, vicarius ecclesie de Bos, 
248 1. 

Gyron (Gaufridus). 


Gysorcio (Johannes de). 


H 


H. Pisanus, archiepiscopus Nicho- 
ciensis, 358 b. et n. 6. 

Habraham, rector ecclesia S. Dioni- 
sii de Haguelon, 303 ce. 

Habundi et Hirenei (SS.) reliquie, 
4o6 d. 

Haculfus de Radiis, 684 1. 

Hadecourt (Gillo de). 

Hadecuria (Philippus de). 

Hadvis. Ejus nomen obituario mo- 
nast. Lirensis insertum, 473 d. 
Haemericus de Marolis, miles, 761 b. 

Haencort (Heudo, Robertus de). 

Hages (Aubertus de). 

Hagircort (Aelis de). 

Hagomart de Cornouelle, 804 c. 

Hagron (Willelmus). 

Hagua (Decanus de) , 539 c. g. 541 e. 

Hague (Assellus). 

Hagues (Guilleimus le). 

Haguet (Guillelmus de). 

Haia, Haya (Almarichus, Gaufridus, 
Georgius, Gervasius, Gillebertus, 
Guillelmus, Hugo, Johannes, Mi- 
chael, Petrus, Radulfus, Ricardus, 
Robertus de). 

Haia (Prior Domus Dei de), 498 g. 

Haia Paganelli (Dominus de) , patro- 
nus ecclesia de Hoquigneio, 498 g. 

Haia Putei (Guillelmus de Mortuo 
Mari, dominus de). 

Haiz dominus , 685 c. 

Haie (Radulfus de la). 

Haie (Le seignor de la), 792 a. 804 
f. et n. 34. 809 b. V. Berthelemieu. 

Haie en Touraine (Le seiqnor de la) 
791 d. 

Haiis (Guillelmus, Willelmus de). 

Haimardus, frater Templi, 676 h. 

Haimart d’Archiac, 791 ©. 

Haimerficjus, abbas S. Audoeni fio- 
thomagensis, an. 1171 moritur, 
379 ©. 

Haimericus de Averio, 685 b. 

Haimericus, filius Ivonis, 685 c. 

Haimericus de la Jaille, 685 b. 

Haimericus de Rochechoart, 676 b. 

Haimo abbas, obituario Montis S. Mi- 
chaelis insertus, 577 e. 

Haimo, abbas de Mildentone, 580 h. 
et n. g. 

Haimo de Guerone in monasterium 
S. Stephani Cadomensis admissus, 
4g3 c. 

Haimo de Karrofio, 668 c. e. 

Haimon de Claro Becco, 710 b. 

Hairart (Gauterus). 

Hairon (Ricardus, Rogerus). 

Hais (Rogerus de). 

Haisia ad Dentem, uxor Gaufridi ad 
Dentem, 363 f. 

Haisia Nourjout de Rothomago, 235 
k. 236 b. 

Halanzter (Adam de). 

Hale (Gauters de). 

Halebou (Robertus). 

Halecurte (Gauterus de). 

Halesbout de Falencort, 644 g. 

Halier ( Robert). 

Hallenviller (Rogerus de). 


INDEX RERUM ET PERSONARUM. 


Hallu (Dominus de), 685 g. 

Haloc (Guido de). 

Halot, Haloz (Adam, Guiardus, 
Guido). 

Ham (Castellanus de), 646 g. h. 647 d. 

Ham (Laurencius, Petrus de). 

Hamaneus, dominus de Lebreto, 
$15 a. 

Hamarz (Petrus de). 

Hambal | Petrus de). 

Hambeia, Hambeya in Constantino 
(abbas de}, 499 e. f. g. 798 ¢. Pa- 
tronus ecclesiarum de Hambeia, 
de Mesnillo Borlenc, de Quesney, 
S. Rumpharii, de Tresgoz, de Tri- 
behou, 496 j. 504 c. h. 506 c. d. 
5og a. Patronatum écclesia de 
Brehal sibi vindicat, 498 a. 

Hambuil ( L’abbé de) , 810 g. et n. 38. 

Hamel (Girardus, Guillermus, Hu- 
bertus, Maillart, Raginardus de). 

Hameleincourt (Monseigneur de), 805 
f. etn. 38. 815 f. 820 f. Cf Ha- 
melleincourt. 

Hamelicurte (Hugo de). 

Hamelini de Ansquetelvilla feodum, 
513g. 

Hamelinus, abbas, obituario Lirensi 
insertus, 471 Ff. 

Hamelinus de Breci, 716 g. 
Hamelinus episcopus , obituario Mon- 
tis S. Michaelis insertus, 576 h. 

Hamelinus Gohier, 604 a. 

Hamelinus de Nogeyo, miles, 756 d. 

Hamelinus Saxier, 604 f. 

Hamelinus de Villana, 697 g. 

Hamelius de Charenton, 667 k. 

Hamelleincourt (Le seignor de) , 791 a. 
Cf. Hameleincourt. 

Hamello (Bertaudus, Guillelmus , Si- 
mon, Thomas, Willelmus de). 

Hamelot Marechal, 604 h. 

Hamelotus de Logie, miles, 737 b. 

Hamemart de ( ornoaille,7goh.etn.21. 

Hamengicort (Galterus de). 

Hamericort (Matheus de). 

Hamericus de Boisseel, 721 d. 

Hamericus de Boleigniaco, 627 j. 

Hamericus de la Buisnache, 605 d. 

Hamericus de Buxeria, 628 d. 

Hamericus prior, obituario monas- 
terii Lirensis insertus, 474 a. 

Hamericus, rector ecclesiw S. Petri 
de Molencuria, 325 ec. 

Hamerius, pater Hugonis, 703 f. 

Hamigicort (Pentecoste, Petrus de). 

amo abbas, 419 b. 

Hamo, ltilius Gaufridi, nepos Avie , 
593 |. m. 

Hamo, frater-Roberti de Villa Dei de 
Saltu Capris 5y3 k. 

Hamo de Macé, 703 j. 704 b. 

Hamo, monachus Savigniacensis, 
unus e sanctis Savigniacensibus , 
588 h. k. V. Hamon. 

Hamon, unus e sanctis Savigniacen- 
sibus, translatus, 587 d.-588 b. 
V. Hame. 

Hamon, pater Roberti, 698 j. 700 a. 

Hampegni (Symon de). 

Hams ( Monsieur de) , 796 d. et n. 31. 

Hamsol de Faiel, patronus ecclesi« 
S. Vincentii, 276 b. 

Hamo (Prior de), 516 k. 

Hamo (Richardus de). 

Han (Guillaume, Odo, Willelmus du). 

Han (Les hoirs du), 615 n. 1. 

Hanches (Droco, Hemericus de). 

Hanchiis (Hemericus, Rogerus de). 

Hanemont (Bouchardus de). 

Hanet (P.). 








Hangest, Hangiest, (Albert, Albertus, 
Aubert, Aubertus, Florencius, F'lo- 
rent, Haubert, Jahan, Johannes, 
Rogue, Roques de). 

Hangest (Dominus de), 683 fF. 

Hangesti heres, 686 a. 

Hangesto (Aubertus de). 

Hanibaldenses dominium Roma cum 
Ursinis dividunt, 197 g. h. 

Hanles (Margeria de). 

Hanonie comes , 788 d. 

Hanorp (Nicholaus de). 

Hanquemare (Richardus de). 

Hans (Le seignor de), 791 ©. 804 b. 
812 c¢. 817 c. 822 d. 

Hantona, Hantonia, Hantonne (Ger- 
vasius, Martinus, Radulfus de). 

Haoinus de S, Aniano, 662 d. 

Haois de Planchi , 64g b. 

Haois ,uxor Kualeni de Doitis ,603 ¢. d. 

Haoys de Blouxevilla. Ejus feodum, 
640 m. 

Hapeleincort (Adam , Odardus de) 

Hapencort (Girardus de). 

Hapolin ( Le seiqneur de). 819 g. 

Haquavilla (Domina de) Isabellis. 

Haquere (Elias). 

Haquet (Helias). 

Haquevilla (Guillelmus, Robertas, 
Svmon de). 

Harbongeriis (Radulfus de). 

Harcodius de Radiis, 719 c. 

Harcort (Robertus de). 

Hardecourt (Domina de), 738 d. 

Hardecourt (Gilo de). 

Hardencort (Johannes de). 

Hardencuria (Garinus, Petrus, Theo- 
baldus de). 

Harderin de la Sale, 771 n. 2. 

Hardie (Emma !a). 

Hardicort (Matthzus de). 

Hardoin de Mailly, le jene, 802 d. 

Hardoin, seignor de la Haye, 804 f. 

Hardoin, seiquor de Mailly, 804 ¥. Cf. 
Harduins. 

Hardoini (Gilo). 

Hardoinus de Fremarvilla, 693 c. 

Hardouinus de la Sale, scutifer, 771 a. 

Hardrecort ( Eustace de). 

Harduins de Mailli, crucesignatus, 
733 d. V. Hardoin. 

Harduinus de Espiriaco. Ejus feodum, 
660 g. 

Harduinus de Precigniaco. Ejus heres, 
727 £. 

Harecort (Dominus de), patronus ec- 
clesia de Teillement, 234 d. 

Harecort, Harecourt, Harecuria, [a- 
recurt, Harecurte (Aelidis, Gaufri- 
dus, Gilbert, Guido, Guillaume, 
Guillelmus , Guillermus, Guyart, 
G. Jehan, Jehan, fils de Gui, Johan- 
nes, J., Radualfus, Ricardus, Ri- 
chardus, Robert, Robertus de). 

Harecourt (Le seignor de), 803 b. 
810 c. d. 818 j. 821 b. c. V. Ri- 
chardus. 

Harecuria (Domina de). Servitium mi 
litare ab ea regi debitum, 729 e. 
Harecuria (Dominus de), 255 g. 

683 j 
Harella (Osmundus de). 
Haren (Mathwus). 
Harenc , Hareng (Guillelmus, Richar- 
dus, Robertus, Rogerus). 
Harencort, Harencourt (Guillaume , 
Jehan pere, Jehun fils de). 
Harenviller (Rogerus de). 
Hurgenlui (Simon de). 
Hargnes (Le seigneur de), 816 d. e. 
Haricuria (Dominus de). V. Hare euria. 


TOME XXIII. 


INDEX RERUM ET 


Haricuria (Almaricus, Guiardus , 
Guido, Guillermus , Johannes, Ra- 
dulfus, Richardus, Robertus, R. 
de}. Cf. Harecort. Hauricuria. 
Harnais , (Guarnerius). 
Harnancourt (Le seigneur de) , 819 €. 
Harniis (Michael de). 
Haronvilla (Presbiter de), patronus 
capellw S. Georgii de Menouvilla, 
3294 b. 
Haronvillis (Guillelmus de). 
Harpin d’Arquert, 809 d. 
Harquenvill 1 (Robertus de). 
Huarrecourt (Jehan de). 
Harvelly (Guerardus , Guil'elnus de), 
Harviler (Rogerus de). 
Hasaiz, (Adam). 
Hascoldis de Praeriis , 619 d. 
Hascoldus de Soligneio, 620 |. et n. 
8. 621 ©. 709 a. 
Hascollus de Suligni, 612 f. 
Hasculfus de S. Hyl rio, 697 b. 
Hasculfus de Praertis, 707 e. 
Hasculfus Roaut, miles. Ejus mater 
Mathildis per merita  sanctorum 
Savigniacensium servata, 598 d. 
Hasculfus de Soligniaco, Joy a. 
Hasicort (Adam de). 
Haslé (Guillelmus). 
Hasquevilla (Robertus de). 
Hassassis,, 83 1-84 ¢. Cf. Asisini. 
Hast{arius] (Robertus). 
Hastein (Ricardus). 
Hastel (Eustachius , Gilo). 
Hastens, 387 g. 
Hastim, male pro Dastim. V. Fulco. 
Hatia, Gisleberti uxor, 479 h. 
Hatius de Autolio, 477 b. 
Hato (Dominus), sororius Ferrici 
Fulgur, 661 d. 
Hato de Bordell{is], 689 k. Ggo k. 
Hato de Bordellis juvenis, 687 1. m. 
Hato de S. Cymonte, 691 j. 
Hato de Monte Regali, 661 h. 
Haubaudus Gaubertus, 667 h. 
Haubert de Hangest, miles, 818 a. 
Haubertus de Nemosio, canonicus Pa- 
risiensis , 766 h. et n. 20. 
Haucemail ( Nicholaus). 
Haudinus d’Asly, armiger, 756 h. 
Haudvisa, Hugonis de Grentemesnil 
mater, 487 a. 
Haufagart (Guilebert). 
Haujfuné, Haultfuney, Hautfuney , 
Haut fu né (Johan, Johannes). 

Haumeit (Johannes de). 

Haupeiqni (Symon de). 

Hauricuria (G. Johannes, Ricardus 
de). Cf Haricuria. 

Haussoy (Mathzus de). 

_ Hautevene (Andreas). 

Haute Veine (Odo de). 

Hautmenillo (Helyas de). 

Hauvilla, Hauville (Gaufridus, Ro- 
bertus de). 

Hauvillier ( Bernart de). 

fiauxelin (Radulfus). 

Havart (Go\terus, Gualterus, Johan- 
nes, Odardus, Odo, Wiltlelmus). 

Haverlant (Radulphus de). 

Havesquerque (Le sieur de), 809 et 
mn. 11. 

Havet, Havez (Hues, Hugo). 

Hawis, Gloecestre comitissa, 472 h. 

Hawis, mulier obituarto monasterii 
Lirensis inserta, 472 j. 

Hay de Alvernia, 782 j. 

Haya Comitissa (Johannes de). 

Haya Paganeili (Dominus de), 735 e. 
ct n. 13. 

Haya Putei (Gregorius de). 


PERSONARUM. 






































































993 


Haya Putei (Decanus de), 53g e. h. 
DAt f. 


V. Hardoin. 

Haymardus de Pictavis, 814 f. 

Haymart de Poitiers , 808 e. 

Haymericus abbas, 418 b. 

H«ymericus de Castro Eraudi, 728 d. 

Haymericus de Roca Forti, 643 d. 

Haymericus, vicecomes Castri Eraudi, 
729 d.e. 

Haynau (Jeanne, comtesse de). 

Haynau (Le sénéchal de), 812 b. c. 

Haynaut (Le conte de), 808 g. 

Haysia de Boes, secu Boos, 366 a et 
il, t. 

Haysia, relicta Nicolai Malerbe, mi- 
litis, moritur, 217 f. 

Heauvilla (Prior de), 527 a. 528 g. 

Hebert (Radulphus). 

Hebert de Agniaus, de Aigqneaux, 
d’ Aigniaus, 548 k. 736 d. 755 d. 
799 §- 799 ©: 

Heberti (Guillelmas). 

Hehbertus de Agaias, miles, 772 d. 

Hebertus de Andely, canonicus Rotho 
magensis, 361 c. 

Hebertus de Canigeio, mariius Olive 
de S. Maria, 551 b. 

Hebertus, canonicus Rothomagensis, 
patronus ecclesia de Sotevilla, 
248 d. Necrologio ecclesia Rotho- 
magensis insertus, 369 d. 

Hebertus Carbonnel, miles, maritus 
Johanne, 549 a. Obituario Perri- 
nensi insertus, 550 b. et n. 2. 

Hebertus de Cas, 556 ce. 

Hebertus de Morevilla, 554 a. 

Hebertus de Perseinis, seu de Persines, 
miles, 757 g. h. 775d. e. 

Hebertus Trente mines, 366 f. 

Hebertus de Vallibus, archidiaconus 
Vulcassini Normannici, 360 a. 

Hebrai Francia expulsi, 556 d. V. 
Judei. 

Heccelinus miles, 475 c. 

Hecelinus de Linaiis, 672 |. m. 

Hecourt (Radulphus de). 

Hecoville (Guillelmus de). 

Hecquette (Alberta de la). 

Hedrevilla (Domina de), 617 b. 

Hedus (Renaldus , Robertus). 

Hees (Ricardus de). 

Heflredus de Donjon, 6go a. 

Heflredus de Vova, figo d. 

Heilly (Le seiqnor de) , 806 a. 808 h. 
etn. 23. 

Heimo Mouton, 692 e. 

Heinneval (Robertus de). 

Heinricus (Frater), ordinis Pradica- 
lorum, pfimus prior Coloniensis, 
179 b. ¢. 

Heis (Le seiqneur de), 817 b. 822 ©. 

Helario (Ascelot de S.). 

Helbertus , abbas Montis S. Michaelis 
quartus, 380 g. 

Helbusterne (Robertus de). 

Heldebertus , abbas Montis S. Michae- 
lis tertius, 576 g. 577 k. V. Ide- 
bertus. 

Heldeburgis de Ysneauvilla, 370 d. 

Helena (Domina), 636 e. 

Helena, Roberti dicti Prapositi re- 
licta, ob merita B. Thome Heliz 
sanala, 567 g. 

Helene (S.) prior, 528 h. j. 52g c. 

Helewis, obituario monasterii Liren- 
sis inserla, 472 j. 

Helgotus abbas , 422 e. 


Helia (Thomas). 


125 





eee ~- = 


ST 


= see 
he aa a ce 


a 





eee Aaa ceeaaiaemee eT 








YA 

Heliardis, uxor Roberti, filii viceco- 
milis Augensis, 449 d. 

Helias. Ejus feodum, 700 g. 

Helias abbas, 417 a. 

Helias de Amuerdevilla sea Amunde- 
villa, 696 d. et n. g. 

Helias Anglicus , canonicus Rothoma- 
gensis, 363 h. 

Helias de Aniseyo, 508 ec. 

Helias Audebart, miles, 780 h 

Helias de Belnaio, miles, 433 |.- 
434 a. 

Helias de Berengervilla, 644 e. 

Helias de Boiéres, 714 g. 

Helias de Caiqnié, 634 b. 

Helias de Capella, 691 f. 

Helias Haquet, patronus capella de 
Meisnillo Haket, 259 e. 

Helias de Hautmenillo, 708 j. 

Helias Jacobi, Longe Ville prior, et 
pater ejus necrologio prioraius in- 
serti, 435 j. 438 h. 

Helias de Longoille seu Longoiio, 
4ize. 708 j. 

Helias, maritus Mathildis, pater B. 
Thome Heliw, 558 c. 

Helias dou Mesnil, 614 b. 

Helias de Mesnil Haquet, 644 g. 

Helias Pictaviensis seu de Pictavis, 
civis Rothomagensis , in ecclesia S. 
Laurencii Rothomagensis capella- 
niam condit, 230 a. Necrologio 
ecclesia Rothomagensis insertus . 
367 a. 

Helias de Rabayna, armiger, 780 j. 

Helias, rector ecclesia de Becco de 
Moreteigne , 290 e. 

Helias, rector ecclesia de Bernardi 
Maisnillo, 297 e. 

Helias, rector ecclesie de Biennais, 
245 a. 

Helias , rector ecclesia de Bos Renoul, 
234 f. 

Helias, rector ecclesia de Buesemon- 
cel, 281 b. 

Helias, rector ecclesia de Esprotot, 
277 ©: 

Helias, rector ecclesie de Hautvilla, 
237 b. 

Helias, rector 
257 e. 

Helias, rector ecclesia S. Stephani de 
vico Tonellariorum Rothomagen- 
sis, 231 c. 

Helias, rector ecclesia de Vasonvilla, 
298 b. 

Helias de Roeles, 714 k. 

Helias Rudelli, dominus de Ponte, 
815 a. Cf Helie Rudelli. 

Helias de S. Sidonio seu S. Sydoinio, 
640 f. 708 a. Patronus portionis 
ecclesia de Basli, 263 d. 

Helias de S. Supplicio, 644 e. Patro- 
nus ecclesia S. Supplicii, 264 h. 

Helias Talayrani, comes Petragoricen- 


ecclesie de Parco, 


$18, 7 


7°7 J: 
Helias de Varvic, canonicus Rotho- 
magensis , 369 f. 
Helie (Gaufridus d’). 
Helie de Broce, miles, 820 h. 
Helie de Brouce , 807 f. 
Helie Rudelli, sieur du Pont, 811 g. 


Cf. Helias Rudelli. 
Helierio (Ascelot de S.). 
Helinus de Urasiéres, 738 f. 
Heliseus , Helyseus, 171 |. 357 e. 
Heliseus, abbas, obituario Montis S. 

Michaelis insertus, 579 c. 
Helissant de Vrigny, 742 b. 
Hellebaudus ( Dominus ) , 

663 ace. d. 


662 m. 


Hellegotus, abbas S. Audoeni Rotho 
magensis, moritur, 37g f. 

Hellenvillier (Lucas, Stacius de). 

Helletis (Dominus de), patronus ec- 
clesia de Bosco Gerardi , 243 c. 

Helletis (Adam, Johannes de). 

Hellevilla (Gobertus de). 

Helli (P. de). 

Helliaco (Gauterus de). 

Hellie (Odarz de). 

Hellinus de Vaaverin seu de Waverin, 
686 a. 693 f. 

Helly { Monseigneur de) , 820 e. 

Heloida Malasnon, 362 c. 

Helois de Nangis , 686 |. 

Helois de Villari Viridi, 647 g. 

Heloisa, Ebroicensis comitissa, 491 
b. et n. 5. 

Helto constable, 6gg f. 

Heltonie filius (Ricardus). 

Helyas. V. Helias. 

Helye, Helyerius. V. Helie, Helierius. 

Hemardus , 655 g. 

Hemardus de Champigniaco, 627 g. 

Hemelinus, miles, 474 f. 

Hemeri de Gourdon, 793 e. 

Hemericus de Argentone, 727 g. 

Hemericus Berengarii, Berengeri, 
627 e.j. etn. 13.718 F. 

Hemericus de Bernezai, 770 c. 

Hemericus de Blue, 727 g. 

Hemericus de Boisseel seu de Bosseel, 
692 b. 693 a. 

Hemericus de Cognelli, 668 e. 

Hemericus de Hanches seu de Han- 
chiis, 628 a. et n. 2. 

Hemericus dou Lignon, miles, 773 a. 

Hemericus de Marcillac, 778 a. 

Hemo de Mercurian. Ejus uxor, 691 b. 

Henapier (Johannes le). 

Henault, Henaut (Comes de), 10 }j. 
Cum Philippo IV, Francorum rege, 
bellum gerit, 146 c. et n. 3. V. 
Jehan de Henaut, Johannes de 
Avesnis. 

Hencourt (Johannes de). 

Henevilla (Rogerus de). 

Hengerannus Danebolt, patronus ec- 
clesia de Bois-Dannebaud , 250 a. b. 
V. Engerannus. 

Hengny (Johannes de). 

Henorey (Petrus). 

Henovilla (Engerannus, Johannes. 
Richelz de). 

Henri I, rex Anglie, dux Norman- 
nie, filius Gaufridi Plantagenet et 
Mathildis, 440 g. 441 h. Cf. Hen 
ricus IL, Anglia rex. 

Henri III, roi d’Angleterre, 16 g.h. j. 
i7a.b. c.e.-19 c. 3gk. 85 e. 86. 
98 e. Cf. Henricus IIT, Anglia rex. 

Henri, roy de Navarre et conte de 
Champaingne, 93 b. c. 103 b. ec. 
V. Henricus, Navarre rex. 

Henri, filius Richardi de Anglia, Ro- 
manorum regis, 85 e.—86 e. Cf. 
Henricus de Alemannia. 

Henri dou Bois, du Bois, du Boys , dou 
Bos, 790 . 796 c. 803 t. Sieur du 
Tour, 803 f. 812 d. 817 b. 822 ©. 
Henry dou Bois, le fil, 823 d. Cf. 
Henricus de Bois. 

Henri de Bourges , 72 a. b. 

Henri de Castille, senator Rome, 30 
g. j. di die. 3a d. 35ce. d. 34 ©. 

d.-36 b. d. e. fj. k. 37 b. 38 b. 
Cf. Henricus de Hispania. 

Henri Chauderon , 796 c. 

Henri de Claci seu de Clan, sieur de 
Viiri la Ville, 797 a. 812 d. 817 
c. Cf. Henri de Glay 


INDEX RERUM ET PERSONARUM. 


Henri de Clarai, 620 1. 

Henri, comes Augi, filius Johannis , 
in abbatia Fulcardi montis sepul- 
tus, 44o d. e. 

Henri, comes Augi, conditor monas- 
terii Fulcardi Montis, Margaritam 
in uxorem ducit, 441 a. Apud 
Fulcardi Montem professus, ibidem 
an. 1140 moritur; pater Johannis , 
comilis Augensis, 440 a. b. c. 

Henri, comes Augi, filius primoge- 
nitus et heres Johannis et Adelis, 
Mathildem, filiam Guillelmi ma- 
rescalli, in uxorem ducil, an. 1183 
moritur et apud Fuleardi montem 
sepelitur, 441 d—442 a. Cf. Hen- 
ricus, comes Augi. | 

Henri, conte de Lucembourc, 11 j. Cf. 
Henricus , comes Luxemburgensis. 

Henri de Cornelle, miles, 765 g. et n.8. 

Henri de Craman, 791 ©. 

Henri de Craon, 823 e. 

Henri de Cusances , 31 1.32 a.c.—33 a. 

Henri de Flandres, 812 b. 

Henri de Glay, sieur de Vitri la Ville, 
822 d. Cf. Henri de Claci. 

Henri de Guitot, 617 <. 

Henri de Lion, armiger, 743 e. 

Henri de Montfort, lilius Simonis de 
Monte Forti, 17 e. 18 e. f. k. 

Henri de §. Ocin, 797 a. 

Henri de Ponville, armiger, 743 c. 

Henri de S. Sauveur, 742 b 

Henri le Sénateur, 36 b. V. Henricus 
de Hispania. 

Henri, se.qneur de Seuily, 813 g- 

Henri de Trainau, 804 a. 

Henri, seiqgneur de Traynel, 797 d. 

Henri Viquerox , 656 j. 

Henr: de Vrigny, ermiger, 742 a. 

Henricus, 695 f. 701 a. 

Henricus, Constantinopolitanus im- 
perator, frater Yolande, 39g h. 
Henricus I, Anglix rex, 422 g. 699 f. 
Filius Guillelmi, 554 n. 2. Pater 
Mathildis, 580 d. Necrologio mul- 
tarum ecclesiarum insertus, 369 j. 
etn. 14. 475 c. 479 |. et n. 7. 

Ago g. et n. 14. 556 ¢. 581 h. 

Henricus I, junior, Angliw rex, 420 
a. e. 465 d. et n. 8. 465 d. 554 
n. 2. 703 a. Filius Mathildis, 580 
d. 694 b. Necrologio multarum ec- 
clesiarum insertus, 364 e. et n. 9: 
Aza k. 473 ¢. 477 k. 478 c. et n. 
1. 487 j. et n. 26. 554 b. 579 ec. 
Ejus filius Henricus, 363 h. Cf. 
Henri II. 

Henricus Il, Anglorum rex, 107 g. 
h. 108 e. 113 h. 213 a. Filius Isa- 
belle, 472 j. et n. 8. 578 j. Ann. 
1242 adversus Francie regem cum 
baronibus regni foedus jungit, vic- 
tusque a Ludovico IX in Angliam 
revertitur, 195 d.e. 213 f. ¢. 569 
a. b. An. 1253 proficiscitur in Gas- 
coniam, Pontiniacum venit, Aure- 
lianisque et Parisius honorilice re- 
cipitur, 215 b. c. d. et n. 4. An. 
1259 venit iterum Parisius , et pace 
cum Ludovico [X composita, de 
terris a rege Francie sibi concessis 
homagium facit, 142 f£. 196 £- 
h. 216 b. c. 586 f Gravissima in- 
ler ipsum et barones suos in An- 
glia dissensione. orta, an. 1264 
apud Lewes vincitur et capilur a 
Simone de Monte Forti, comite 
Leicestrie , baronum duce, 142 g. 
215 e.3ho b. hod d. 467 e. £. 586 

g. An. 1272 moritur, 222 b. 341 








c. hob g. et n. 7. 482 a. Ejus filius 
primogenitus, Eduardus, 340 d. 
4o5 j. — frater, Ricardus de An- 
glia, 338 c. Obituario Montis S. 
Michaelis insertus, 578 k. Cf. 
Henri III. 

Henricus IV, Anglie rex, 472 g. V. 
Henricus III. 

Henricus |, Francorum rex, 144 j. 
420 h. 

Henricus I, Navarre rex, pater Jo- 
hannz Philippo IV nupte, 193 j. 
Cf. Henri, roy de Navarre. 

Henricus VII an. 1312 Romanorum 
imperator coronatus, an. 1313 
mortuus, et sepultus apud Pisas, 
veneno, ut dicilur, sublatus, 197 
k. 198 c. d. e. 39g h. 

Henricus abbas, 417 b. 418 d. Aig 
d. 420 ¢. 

Henricus abbas, obituariis monaste- 
riorum Crucis S. Leufredi et Mon- 
lis $. Michaelis insertus, 478 d. 
576 e. 579 e. 582 b. 

Henricus, abbas Crucis §. Leufredi, 
479 a. 

Henricus, abbas S. Dionysii, 144 h. 

Henricus, abbas de Ulteriori Portu, 
obituariis ejusdem monasterii et 
ecclesia Augensis insertus, 449 g. 
452 d.e. 

Henricus de Abouvilla, 611 b. 

Henricus de Aignellis, 700 g. 

Henricus de Aigniaus, miles, 736 f. 

Henricus Aigrevin, miles, 665 k. 

Henricus de Alemannia, sea de An- 
glia, Ricardi de Anglia, regis Ro- 
manorum, filius. A filiis Simonis 
de Monte Forti Viterbii occisus , 
221g. h. 341 c. hod k. Cf. Henri, 
lilius comitis Richardi. 

Henricus de Alfaio, 4Ga f. 

~ Henricus de Alto Bosco, 678 |. 690 m. 

Henricus de Altovilla, 687 1. 

Henricus Amandi, doctor in theolo- 
gia, 369 b. 

Henricus de Anglica Villa, 643 g. 

Henricus de Ansnevilla, 520 c. 

Henricus, archiepiscopus Bituricensis, 
nepos Symonis de Suilliaco, 108 c. 

Henricus, archiepiscopus Senonensis, 
280 g 

Henricus de Aufai, 714 e. 

Henricus de Autolio, miles, 749 b. 

Henricus de Aaviller, 754 a. 

Henricus de Avaugor, 728 f. 

Henricus de Avilla seu rectius de Au- 
villari, 771 e. 

Henricus de Bailleul, 744 g. 

Henricus de Baillol, 685 h. 

Henricus de Ballolio, 716 f. 

Henricus de Ballolio, rector ecclesiz 
de Toufrevilla juxta Criolium, 
260h. . 

Henricus de Ballolio, rector ecclesiz 
de Wiauvilla, ag4 f. 

Henricus Banaste seu Banasire, 620 
a. etn. 2. 

Henricus Baudouin, prior B. Marie 
Magdalene Rothomagensis, 416 
a. & 

Henricus de Bavento, 736 e. 

Henricus de Bella Fago, 620 h. 635 
e. g. 684 e. 709 d. 

Henricus de Berchenviller, 674 b. 

Henricus Berengarii, 626 g. h. 627 
a Bo. 

Henricus de Berengervilla, 644 e. f. 

Henricus de Bernevilla, armiger, 
762 e. 


Henricus de Bernezai , 770 n. Q. 


INDEX KRERUM ET PERSONARUM. 


Henricus de Biaufo. Servicium mili- 
tare ab eo regi debitum, 729 c. 

Henricus de Bione, 692 1. 

Henricus Biset, 642 d. 710 d. 

Henricus de Bitulis, serviens armo- 
rum, S. Ludovici meritis sanatus , 
167 a. b. et n. 2. 

Henricus de Bois, 690 b. Cf. Henri 
dou Bois. 

Henricus de Bosco, 688 b. 710 k. 

Henricus de Bosleio, 697 e. 

Henricus Botaut, 664 c. 

Henricus de Brana, archiepiscopus 
Remensis, an. 1239 moritur, 430 a. 

Henricus de Breceio, 697 g. 

Henricus de Bretevilla, 620 g. 

Henricus de Briliy, 747 b. 

Henricus Britaut, 669 j. k. 686 1. 
7259 d. 727 ¢. 

Henricus de Brocort, Broecort, Bru- 
cort, Bruecurt ,634 h. 636 f. j.. 706 
e. 711 Cc. 

Henricus de Buesevilla, 611 c. 

Henricus de Buisseel, 688 c. 

Henricus de Bulli, 689 k. 

Henricus de Busenci. Ejus uxor, 646 
e. f. 

Henricus de Buxiis, 6go b. 

Henricus, canonicus de Blanca Lan- 
da, dig t 

Henricus, cantor Rothomagensis, 
369 a. 

Henricus, capellanus S. Eligii, 299 e. 

Henricus de Castellon, Cantuariensis 
archidiaconus, Rothomagensis ca- 
nonicus, 359 j. 

Henricus de Cerences, seu de Ceren- 
ciis, vicarius ecclesia de Onno- 
villa, 497 k. 611 h. 

Henricus de Cesseio, 657 m. 

Henricus de Chailoel, 688 c. 

Henricus de Chastelier. Ejus feodum, 
zor d. 

Henricus de Chavicort, 616 |. 

Henricus de Chessesio, 686 b. 

Henricus comes, obituario Montis S. 
Michaelis insertus, 580 g. 

Henricus, comes Augi, obituariis ec- 
clesia Augensis et monasleriorum 
de Longa Villa et Ulterioris Portus 
insertus, 433 b. 449 e. 450 d. 
4d2 a. 

Henricus, comes Augi. Ejus frater, 
Guillelmus de Augo, 452 b. 

Henricus, comes Augi, filius Aelidis, 
450 h. Cf. Henry, comte d’ Eu. 

Henricus , comes de Barro, crucesig- 
natus. Incertum utrum a Sarra- 
cenis interfectus an captus fuerit, 
110 a. d. 430 a. 


Henricus, comes Luxembu rgensis, 


imperator electus et a summo pon- 
tifice confirmatus, 347 h. Cf. Henri, 
conte de Lucembourc. 

Henricus de Connella, miles, 750 e. 

Henricus Coqus, archidiaconus Ro- 
thomagensis , 359 g- 

Henricus de Crasmesnillio, 744 e. 

Henricus de Croquoyson, 787 e. 

Henricus de Cruce, rector ecclesia 
de Cambernon , 496 c. 

Henricus, custos B. Maria Magdale- 
ne Rothomagensis, 407 f. g. Cla- 
ves fontis B. Marie, ab eo eccle- 
siz Rothomagensi tradite, 372 a. 
b. Cf. Henricus, prior B. Marie 
Magdalene. 

Henricus de Danfront, 697 F. 

Henricus, decanus de Buris, rector 
ecclesia S$. Johannis de Cardineto, 


255 h. 





995 


Henricus de Doleinvilla, 673 1. 

Henricus Donblel, miles. Servicium 
militare ab eo regi debitum, 771 a. 

Henricus de Douvrendel, rector por- 
tionis ecclesia S. Remigii in Cam 
pania, 262 a. 

Henricus de S. Dyonisio, 686 f. 

Henricus de I’Enfernet, 661 b. 688 j. 

Henricus, episcopus, 422 e. 

Henricus, episcopus Wintoniensis, 
436 f. et n. 5. 

Henricus de Estotevilla sew Estoute- 
villa, 642 h. k. 643 d. e. f. 645 a. 
d. 684 f. 708 f. Ejus heredes pa- 
troni ecclesiz de Sassavilla, 293 j. 

Henricus Falcenarius, 652 f. 

Henricus de Feins, 622 j. 

Henricus de Fereriis, Ferreriis , 684 
b. e. 7ioc. 771 h. 

Henricus, filius Adaliciae et Manaserii 
Biseti, 435 c. 

Henricus, filius Frederici II, impera- 
toris 122 j. Neapolitana urbs ab eo 
parte eversa, 123 g. h. 

Henricus, filius de Gales de Torchamp, 
militis, 599 f. 

Henricus, filius Henrici II, Anglorum 
regis, 363 h. 

Henricus, filius Osmondi Goscelini, 
702 g. 

Henricus, filius Roberti, comitis 
Brennaci, archiepiscopus Remen- 
sis electus , 429 b. c. 

Henricus, filius Simonis de Monte 
Forti, nepos Henrici III, apud Eves- 
ham an. 1266 occisus, 197 a. 340 
e. hod e. f. 473 f. 481 h. 

Henricus de Firavilla, 552 1. 

Henricus de Flagi, 634 a. 

Henricus de Focis, 740 d. 

Henricus de Fonteneto, 621 d. 

Henricus, frater Deimberti de Mureor, 
690 e. 

Henricus, frater Guillelmi Durescu, 
rector ecclesia de Mesnillo Du- 
rescu, 205 a. 

Henricus de Friscampis, miles, 

35 a. 

Henricus de Gambes, 627 d. 

Henricus de Gehenni, 689 d. 

Henricus de Gerrevilla, rector eccle- 
siz de Ponte, 260 a. 

Henricus de Gisaio, 617 d. 

Henricus Godart, armiger, 591 g. 

Henricus de Gonnella, seu Gonnelle, 

72 @. 

Henricus de Grandi Curia, de Grant 
Cort, miles, 764 j. 771 f. 

Henricus Grenoille, 663 1. 

Henricus de Groetiau, 689 k. 

Henricus de Guinevilla , 635 c. 

Henricus de Hispania, Alfonsi X re- 
gis Castella frater, Rom# senator 
electus, ibi ecclesias spoliat, 218 
g. h. Conradino, contra Carolum 
de Francia pregredienti, se jungit, 
220 e. f. Victus captusque, 220 g. 
Cf: Henri de Castille. 

Henricus de la Flosse, 613 1. 

Henricus de Huglevilla, canonicus 
Rothomagensis, 370 ¢ 

Henricus de Joviniaco, 660 b. et n. 1. 

Henricus de Katalleta, 660 b. 

Henricus de Laceni, 648 c. 

Henricus de §. Leodegario, Becci 
prior, postea abbas, de monasterio 
bene meritus, an. 1247 mortuus 
et in capitulo sepultus, 454 a. b. 
c. e. ct n. Q- 

Henricus de Leon, 766 h. et nv. 23, 

Henricus de Leudevilla, 674 c. 


1209. 
























































re eS TESA cS 


DTG LOLI = 











996 


Henricus de Lexinthona, 
[nJiensis episcopus, an. 1259 mort- 
tur, 586 d. 

Henricus de Liqnon, miles, 737 c. 
773. O 3. 

Henricus de Lus, miles , 762 h. 

Henricus des Mailles, 746 b. 

Henricus Mala Corona, 644 b. 

Henricus Malconduit, seu Malecon- 
ductus, miles, 645 j. Patronus ec- 
clesia de Criquetot, 289 }. 

Henricus Malet, S. Dionysii abbas, 
144 h. 

Henricus de Malloc, 710 f 

Henricus Marescallus, armiger, 686 h 


Linchol- 


756 c 

Henricus, dictus Marescallus, domi- 
nus de Argenton, 775 g. 

- Henricus, marescallus, 736 c. 

Henricus Martel, 419 g. 

Henricus Martel, canonicus Rotho- 
magensis, 373 e. 

Henricus de Mautevilla, miles, ad ec- 
clesiam de Mautevilla prasentat, 
2gt b. 

Henricus de Mauteville, 745 e 

- Henricus de Mes, 687 b. 

Henricus de Monasterio. Ejus filius, 
675 k. 

Henricus de Monte Forti. V. Henri- 
cus, filius Simonis de Monte Forti. 

Henricus Morel, Morelli, miles, 751 
b. 765 j. 

Henricus de Moreto, armiger, 760 b. 

Henricus de Morgneval, rector eccle- 
sie S. Martini de Evreiaco et ca- 
pellanus S. Jacobi de Evreiaco, 
324 ff. g. 

Henricus Moriau, 6go g. 

Hearicus de Mortuo Mari, 710 f. 

Henricus de Musterolio, 685 a. 

Henricus de Nonant, 636 f. 706 fF. 

Henricus de Nortunn, 699 a. et n. 2. 

Henricus de Novo Burgo, 462 b. 618 
m. 695 e. 

Henricus de Olivo, 577 k. 

Henricus de Osmonvilla, sea de Os- 
mundi Villa, 710 a. b. 

Henricus de Palai, 675 k. 

Henricus de Palesellis, 675 h. 

Henricus de Pennis, 690 g. 

Henricus de la Perruche, 717 4. 

Henricus, persona ecclesia de Ber- 
villa, 254 £- 

Henricus, persona ecclesia de Dau 
beuf, 287 f. 


Henricus, persona ecclesia S. Nicho- 
lai de Tallia, 276 £. 

Henricus de Perynon, 710 e. 

Henricus, dominus Petre, patronus 
ceclesia ejusdem loci, 266 f. 


Henricus de S. Petro, 745 (772 ¢.d 


Henricus de Pinu, 710 g. 

Henricus de Pomeria, 696 f. 

Henricus de Poncellis, 626 g. 627 « 
718 e. |. 

Henricus de Ponciaus, seu Poonciax, 
712 a, b.etn.1 

Henricus Porci, Porcus, 613 e. 639 
b 7°7 g- 
Vonterolier, 245 b. 

Henricus dictus le Port, armiger, ad 
ecclesiam de Vasonvilla prasentat , 
298 Cc, 

Henricus de Port, de Portu, 633 g. 
Hyg a. 700 j. 

Henricus de Porta, 6g1 f. 

Henricus Potid, 66g I. 

Henricus Poucins, Hgo k. 

Henricus, prior Longe Ville, 434 k. 
ein. g 


Patronus ecclesia de 


INDEX RERUM 


Henricus, prior B. Maria Magdalene 
Rothomagensis, 342 c. et n. 12. 
Cf. Henricus, custos B. Maria Mag- 
dalene. 

Henricus de Pruneio, fgo b. 

Henricus de Pulcra Fago, 619 e. 

Henricus de Pulera Fovea, 747 

Henricus de Pynon, 710 e. et n. 9. 

Henricus de Quesneto, 637 a. 

Henricus Raspon, Thuringie -langra- 
vius, in regem Alemannia electus , 
paulo post moritur, 114 d. 

Henricus, rector ecclesia de Angier- 
villa, 280 a. 

Henricus, rector ecclesia de Aubor- 
villa, 233 d. 

Henricus, rector portionis ecclesia de 
Briquevilla, 499 e. 

Henricus, rector ecclesia de Buese- 
villa, 244 ec. 

Henricus, rector ecclesie de Buese- 
villa la Guerart, 290 c. 

Henricus, rector ecclesia de Crique- 
bue, 290 j. 

Henricus, rector ecclesia de S. Cruce, 
aho c. 

Henricus, rector ecclesia de Cyveriis, 
307 j. 

Henricus, rector portionis ecclesia 
de Erthivilla , 526 b. 

Henricus, rector ecclesia de Estrutat, 
agi |. 

Henricus, rector portionis ecclesie 
de Evrardi Meisnillo, 303 g. 

Henricus, rector ecclesia de Faven- 
cort, 266 b. 

Henricus, rector ecclesia S. Maria 
de Garnes , 31g }- 

Henricus, rector ecclesie S. Martini 
le Gueslart, 262 C. 

Henricus, rector ecclesia de Halo- 
villa, 283 ¢. 

Hlenricus, rector ecclesiw de S. Lau- 
rentio in Caleto Minori, 304 c. 
Henricus, rector ecclesia de Lupi- 

cauda, 266 e. 

Henricus, rector ecclesia de Magae- 
villa, 237 k. 

Henricus, rector ecclesia de 
Villa, 313 b 

Henricus, rector ecclesia de Montiqny, 
253 b. 

Henricus, rector portionis ecclesia 
de Normanvilla, 282 h. 

Henricus, rector ecclesia de Rafetot, 
285 ¢ 

Henricus, rector ecclesia Rue S. Pe 
tri, 245 4. 

Henricns , rector eccle-ia de Touvilla, 


a. 


Niedia 


asg F 

Henricus , rector ecclesia S. 
de Triel, 319 ¢. 
enricus, rector ecclesia S. Petri de 

tl t | S. Petri d 
Vallibus, 317 k. 

Henricus, rector ecciesie S. Marie 
de Vetolio, 320 a. 

Henricus, rector ecclesia S. Medardi 


Martini 


de Vigneio, 317 ¢ 

Henricus de Retunvilla, 647 | 

Ilenricus de 
mensis, 374 d. Maritus Laurencia, 
5D3 e. 

Henricus de Rojfin, 628 a. 

Henricus Rufin, 627 a. 

Henricus de Sae, miles, 552 f. Pa- 
tronus ecclesiarum S. Ebremondi 
super Loson et de Mesnillo Vigot, 
908 f. 509 c. Benefactor domus 
Perrinensis, 55o a. f. 

Henricus de Sanci, 688 «. 

Henricus de Sandovilla, 642 «. 


Khia, vicecomes Cado- 


ET PERSONARUM. 


Henricus de Semilly, miles, 736 a. 
Hearicus Siccus, 688 g. 
Henricus de Soliaco, 727 h. 730 a. 
Henricus, sororius Hellebaudi, 663 c. 
Henricus de la Sueille, de castellania 
de Mont Morillon, 780 f. 
Henricus de Termains, miles, 756 1. 
Henricus de Tiboutot, 746 d. 
Henricus de Tiergivilla, miles, 750 
b. c. 
Henricus de Tilli, 698 c. 
Henricus de Torchiaco, miles, patro 
nus ecclesia de Clavilla, 246 e. 
Henricus de Torchy, 745 b. 
Henricus de Torneio, 476 k. 
Henricus de Torvilla, 710 h. 
~llenricus de Tremevilla, 662 g. 
Henricus de Tria, de Trie, 759 g. 
768 n. 2. 
Henricus de Trinai. Ejus uxor, 693 b. 
Henricus de Trousseavilla, miles, 
Agnetis de Marcillio maritus, 477 h. 
Henricus de Vallibus, 689 f. 721 b. 
Hénricus de Varenniis, 6go g. 
Henricus de Vend{rjimara, 614 f. 
Henricus Verdier, et ejus uxor, 437 b. 
Henricus de Vermiaco, 762 b. 
Henricus Viconiensis de Cinchestre, 
diacenus et canonicus Rothoma- 
gensis, 360 c, et n. 3. 
Henricus de Vico Perdito, domicel 
lus, 633 e. 
Henricus de Warwick , 699 a. 
Henricus Waspal Ejus molendinum, 
359 n. 15. O15 e. 
Henricus de Wasqueio, 615 e. 
Henricus de Wialvilla sew Wiauviila, 
miles, 643 e. 645 m. Patronus ec 
clesie de Haia, 286 a. 
Henricus de Willeker, 642 j. 
Henricus Wincon, 360 vn. 3. V. Hen- 
ricus Viconiersis. 
Henrique (Jehan de). 
Henry. V. Henri. 
Henz (Le seiqneur de) , 820 d. 
Hérart de Monmoraney, 807 b. d. 
Heérart de Nanteil, miles 817 c.822d. 
Herart de Valeri, 12 c. e. 13 ¢.32 Db. 
c. 35 a.c. d.e. k. 36 a. 54 a. Cf. 
Erart de Valeri. 
Heraut ( Ricardus, Robertus). 
Herbelin (Jacobus ). 
Herbert (Radultus ). 
Herbert li Maistres, 656 j. 
Herber Turpini, 685 d. 
Herber Veel, 712 k. 
Herbert de Villiers, 42 c. 
Herberti Villa (Ansoldus de). 
Hoerbertus ( Magister), 563 a. 
Herbertus abbas. 420 d. 422 d. 
Herbertus abbas, obituariis monaste 
riorum Crucis S. Leufredi et Mon 
lis S. Michaelis insertus, 476 e. 
580 e. 
Herbertus, abbas S. Ebrulfi, 487 d. 
etn. Q- 
Herberius, abbas B. Genovele, 140 
c. 141 c¢. 
Herbertus de Acoy, 661 e. 
Herbertus de Agnis, miles, 5o1 4 
Herberius de Andeliaco, 360 h. 
Herbertus Bivaut, 668 ec. 
Herbertus Boffaut. Ejus uxor, 691 m. 
Herbertus de Cecilia, 721 £. 
Herbertus comes, obituario Montis 
S. Michaelis insertus, 580 c. 
Herberti de Dord[ano} uxor, 691 b. 
Herbertus, episcopus Abrincensis, 
58o ec. 
Herbertus de Essevilla, 693 a. 
Herbertus de Fresnes, 614 k. 








Herbertus Fromont, 604 g. 

Herbertus de Gadencuria, 752 c. 

Herbertus de Gasteriz, 687 c. 

Herbertus Godard, 475 a. 

Herbertus Goes, 674 j. 

Herberius de Isiaco, 6g2 d. Frater 
ejus, Simon, ibid. 

Herbertus de S. Jacobo, 601 1. 

Herbertus Lexoviensis, 710 |. 

Herbertus de Longuesse, 713 e. 

Herbertus miles, obituario Lirensis 
monasterii iusertus, 475 e. 

Herbertus de Morevilla, 609 h. 

Herbertus de Ongre, 692 k. 

Herbertus de Ooni, 632 d. Ejus feo- 
dum, 62g d. 

Herbertus de Ponte, 718 d. 

Herbertus le Ramendoor, 602 a. 

Herbertus, rector ecclesia de Capite 
Caleti, 279 d. 

Herbertus, rector ecclesie de Caveal- 
villa, 277 1. 

Herbertus, rector ecclesia S. Leode- 
garii de Mesnillo, 326 c. 

Herbertus, rector ecclesia B. Marie 
de Valle Engojart, 319 a. 

Herbertus Torpin, 727 h. 

Herbertus de Tria, maritus Mathil- 
dis, ballivus Moretoniensis, 585 
b. et n. 1.5961. et n. 2. 

Herbertus Turmel, seu Turniel, 668 d. 

Herbertus de Vallibus, rector ecclesiz 
S. Maria de Mollento, 317 h. 

Herbertus Vivent, Vivenz, 668 k. 
669 b. 

Herbertus Voverius, 692 m. 

Herbet Neel, 712 k. n. 8. 

Herbevilla (Ansoldus, Lovellus, Si- 
mon de). 

Herbigneio (Radulfus de). 

Herbovilla (Guillelmas de). 

Hlerbrannus, prior Longe Ville, 432 f. 

Herbrannus de Saukevilla, monachus 
prioratus Longe Ville, de monas- 
lerio bene meritus, necrologio 
ejusdem inserlus, 435. d.et n. 3. 

Herding, obituario Lirensis monas- 
terii insertus, 475 d. 

Herecort, Herecourt (Gillebertus , 
Guillelmus de). 

Herecourt | Le sire de), 807 e. 

Herecnria (Guillelmus de). 

[lerefordia decanus. V. Stephanus, 
Thomas. 

ilerefordia episcopus (Radulfus , Ro- 
bertus de Meleduno). Cf. Herfor- 
diensis episcopus. 

Herefort (Mathildis, comitissa de). 

Heregni (Gerardus de). 

Heremburga abbatissa, 487 f. 

Heremburgis de la Basoge, filia Mi- 
chaelis Giles, 593 

Heremburgis, filia Michaelis Giles, 
605 a. 

Herembureis la Holiére, 605 e. 

Heremburgis, uxor Guillelmi Tosé. 
Ejus filia, ob merita sanctorum 
Savigniacensium, ad vitam revo- 
cata, 591 h. 592 b. 

{leremita (Lisiardus). 

Heremita capti, 566 f. 

Herentrudis, comitissa Augi, 452 h. 

Herespiriaco (Hugo de}. 

Herfordiensis episcopus (S. Thomas). 
Cf: Herelordie episcopus. 

Herfredus de Vova, 688 h. 

Heérice (Radulphus). 

Herici (Gaufridus). 

Hericor (Girardus de). 

Hericourt (Domina de) , 746 a. etn, 3. 

Hericourt (Johannes de). 


Herlainviler, Herlenviler (Petronilia, 
Rogerius de). 

Herlebaudi (Herveus). 

Herleville ( Arnulfus de). 

Herlewinus, abbas Becci, 473 h. Cf. 
Herluinus. 

Herlewinus miles, obituario monas- 
terii Lirensis insertus, 473 e. 

Herlinus Torsiaus, 648 I. 

Herloinus, miles, necrologio monas- 
terii Uticensis insertus, {go e. 

Herloisa de Boison, 66 k. 

Herluat (Johannes de). 

Herluart (Johannes de}. 

Herluins ( Roherz’. 

Herluinus abbas, obituario Montis 
S. Michaelis insertus, 580 a. k. 
Herluinus, fundator et primus abbas 
monasteri’ Beccensis, in capitulo 
ejusdem sepultus, 421 b. 454 e. 
455 d. 456 c. 457 e. 459 b. Cf. 

Herlewinus. 

Hermandus de Boucaques, 676 k. 

Hermanus de Soyssons, serviens regis , 
374 d. 

Hermanvilla, Hermanville Hugo 
Maskerel, Mathzus, Ricardus, Ro- 
gerius, Robertus, Simon de). 

Hermein Ardini de Voes, 663 a. 

Hermenco (Guillelmus de). 

Hermengauda, comitissa Longe Ville, 
uxor Galteri Giflardi HII, 434 k. 
et n. 10. 

Hermengaudus de Combreto, miles, 
732 b. c 

Hermenion de Lebrei, 808 b. 

Hermentrudis, Augi comitissa, 452 c. 

Hermetis (S.) reliquia in ecclesia 
S. Catharinz de Monte invente, 
406 d. 

Hernaudus de Bosco, 714 d. e. 

Hernaudus Buticularius, 721 fh. 

Hernaudus de Montosier, miles, 781 a. 

Hernausart (Godefridus, Renaudus, 
Renerus), 

Hernays (Richardas). 

Herners, pater Eudonis, 695 f. 

Hernevilla (Mateus de). 

Herneviller (Hugo de 

Hernol, rector ecclesia de Glos-sur 
Risle, 237 ¢. 

Hernoul (Saint) et saint Cler (la Jeste 
h5 c. 

Herodes , 21 Cc. 

Heroes Rosseaus de e 

Herolvilla (Guillelmus de). 

Heron (Adam ,Jordannus , Willelmus). 

Herout (Robertus). 

Herovilla, Herouvilla (Ada, Guillel- 


mus, Rogerus de). 


Herpin d’Erquen, 818 c.—d’ Erqueri, 


d’ Erquery, 805 e. 807 b. 818 ¢ 
Herpton (Girardus de}. 
Hersendis, 662 b. 
Hersendis de Chantesme, 6g1 1. m. 
Hersendis de Charmoi, 6o1 m. 
Hersendis, uxor Guillelmi Granum 


Ordei. Filius ejus Johannes per 


merita SS. Savigniacensinm sana¢ 
tus, 596 ¢ 
Hersin (Eustace de 
Tlerace, Herupe Pares de) , 5At l. 
708 c. 
Herupe (Galfridus, Ganfridus de la). 
Heruppa (Johannes, Rogerus de). 
Hervangna (Johannes de). 
Hervardus abbas, obituario Montis 
S. Michaelis insertus, 578 d. 
Tlervé de A ney, 820 f. 
Hervei (Johannes). 
Iferveius de Insula, armiger, ad ee- 





































































INDEX RERUM ET PERSONARUM. 997 


clesiam S. Dyonisii de Farman 
presentat, 311 g. 

Herveias, rector ecclesia S. Nicholai 
de Tessencort, 316 c. 

Herveus, 662 ec. 

Herveus (Magister), 661 f. 

Herveus abbas, obituario Montis S. 
Michaelis insertus, 578 e. 579 g. 
580 b. 

Herveus Ansgol, 603 f. 

Herveus de Artenaio , 668 d. 

Herveus de Auneus, 693 c. 

Herveus de Baon, maritus Alexandra 
de Parrigné, 599 h. 

Herveus de Bello Mortario, 684 k’. 

Herveus Brischard, 702 j. 

Herveus de Broces. Ejus uxor, 691 m. 

Herveus de Brueriis, 672 b. 

Ilerveus de Busencaio seu de Busenci, 
667 |. 686 c. 

Herveus, canonicus Constantiensis, 
497 b. 

Herveus de Castello, 725 d. 727 ¢. 

Herveus Chaniel, 603 g. 

Herveus de Cherisy, 739 b. 

Herveus, comes Nivernensis , 686 k. 

Herveus, constabularius. Ejus feo- 
dum, 701 e. 

Herveus de la Creche, tilius Galteri 
de la Creche, faber lignarius , 392 
b. ec. d. 

Herveus, eremita, 472 d. 

Herveus de Feritate, 727 g. 

Herveus de Guizins, 691 e. 

Herveus Herlebandi. Ejus uxor, 661 
m. 

Herveus de Huella, 691 1. 

Herveus de Leon, seu de Leone, 
miles , 684 j. 766 h. 

Herveue de Leonibus, 744 g. 748 b. 
749 a. 750 g. Patronus portionis 
ecclesia S. Petri de Porco Mortuo, 
305 e. Of. Hervi de Lion. 

Herveus de Lion, seu de Lione, 719 
a. 768 g. etn. 14 777 ¢. Cf. Hervi 
de Lion. 

Herveus de Lonsant, miles, 762 g. et 
m: 19; 

Herveus Mercator de Lachon, dicece- 
sis Baiocensis, maritus Emme, 
D38g f. 

Herveus de Monte Regali. Ejus uxor, 
691 m. 

Herveus, pater Thoma, 702 g. 

Herveus-Hepanel, 604 k. 

Herveus de la Rollate, pater Johan- 
ne, 596 g. 

Herveus des Ruez, 092 a. 

Herveus Rufus, 598 g. 

Herveus de Rupibus, 689 k. 1. 

Herveus Tabur, 599 d. 

Herveus Tafors, 661 j. 

Herveus de Villa Mandor, 6go g. 

Herveyus de Britannia, rector eccle- 
sie S. Martini de Garena, 320 a. 

Hervi de Blain, 791 a. 

Hervi de Léon, le pere, 790 e. 

Hervi de Léon, le fuiz, 790 |. 

Hervi, Hervey de Lion, de Lions, du 
Lyon, de Lyons, 804 h. 818 e. 824 
d. — filius, 802 f. — pater, 804 
c. Cf. Herveus de Leonibus, de 
Lion, de Lione, Hervi de Léon. 

Hervi de Pevers, 716 e. 

Hervieu de Blain, 804 c. 

Hesdino (Ingerrannus de). 

Hesneval (Le sire de) , 807 f. 

Hesquetot (Guillelmus /e). 

Hesteus (Hotyn de). 

Hesireio (Petrus de). 

Hestroy (Guillelmus de 


a RT & 


= 


: 





998 
Heu de Baugay, 802 d. Cf. Hue de 


Baugat. 

Heuci (Hugo de). 

Heucon (Guido, Guillelmus de). 

tleude, duc de Bourgogne, 824 a. 

Heudebouvilla (Mathus de). 

Heuderius de Pasceio, 474 nu. 5. V. 
Hildierius de Pasceio. 

Heuderus de Paciaco , 479 a. 

Heudincort (Johannes, major de). 

Heudincort, Heudincourt (Johannes, 
domina Maria, Robertus, Stepha- 
nus de). 

Heuduerdus de Paceio, 489 g. 

Heurreimenil (Robertus de). 

Heuse (Robertus). 

Heville ( Richart de). 

Hiaumes (De). V. Jehan. 

Hideus, Hideux, Hidex (Petrus). 

Hiems aspera, 349 h. 398 e. 4o6 k. 
482 g. 

Hiencort (Petrus de). 

Hieremiz lamenta, 203 j. 

Hieronymus, minister Fratrum Mi- 
norum, presbyter cardinalis, sub 
nomine Nicolai [V summus pon- 
tifex electus , 345 j. 

Hierosme (S.). Ejus festum institu- 
tum, 353 h. 

Hierosolymitanus rex (Carolus de 
Francia). 

Hierusalem (Roy seu rex de), 443 c. 
445 k. 448 b. 450 h. V. Jehan de 
Brienne, Johannes de Brena. 

Hierusalem ( Royne de) , 443 £. 445 k.V. 
Marie, filia Conradi de Montferrat. 

Hiheric (Gaufridus de). 

Hilarius. V, Hylarius. 


Hildeardis , abbatissa, obituario Mon- 


tis S. Michaelis inserta, 579 k. 
Hildebertus abbas, 419 b. 
Hildebertus, abbas Lirensis, 471 g. 
Hildeburgis, mater Rogeri, decani 

Rothomagensis, 370 f. 

Hildericus abbas, 422 k. 

Hildericus de Huenneria, 752 a. 

Hilderius, Hildierius, abbas Lire, 
necrologio ejusdem monasterii et 
monasterii Uticensis insertus , 475 
f. Agi a. et n. 3. 

Hildierius de Pasceio, 474 h. et n. 5. 

Hilesent de Cramois, 720 b. 

Hilgodus abbas, obituario Montis S. 
Michaelis insertus, 579 g- 581 e. 

Hilgotus abbas, obituario monasterii 
Crucis S. Leufredi insertus, 479 k. 

Hingethenus abbas, obituario Montis 
S. Michaelis insertus, 577 j. k. 

Hion Martel, 281 a. V. Yon Martel. 

Hirecon (Adam de). 

Hirenai et Habundi (SS.) reliquie in 
ecclesia S. Catharine de Monte in- 
vente, 4o6 d. 

His (Dominus de) , 635 ce. 

His (Petrus des). V. Is, Ys. 

Hisculfus Ruauat, patronus ecclesia 
de Landa Vaiman, 5o2 e. 

Hisenbertus abbas , obituario monas- 
terii Crucis S. Leufredi insertus, 
479 f. 

Hisengni (Philippus de). 

Hispania (Alfonsus, Emandus, Evra- 
dus, Johannes, Robertus de). 

Hispania rex (Alfonsus X). 

Hispania regis filius (Henricus). 

Hispanicus morbus. V. Morbus. 

Hispanus (Michael, Petrus). 

Hispanus genere (B. Anthonius), 
108 g. 

Histerius, filius Willelmi, 641 k. 1. 

Hodane (Moretlus, Theobaldus de). 


Hodeardis, Hodeardus de Hulmeio, 
650 f. et n. 2. 

Hodein (Gaufridus). 

Hodenc (Gylo, Johannes, Morellus , 
Willelmus, W. de). 

Hodencourt (Philippus de). 

Hodiena Chevalier, 475 e. 

Hodoherus de Repeilli. Ejus uxor, 
691 h. 

Hodoinus ( Gaufridus). 

Hodoinus de Giliaco , 663 b. 

Hodoinus, rector ecclesia S. Petri de 
Santuel, 318 f. ; 

Hodoualt d’ Angleterre. V. Edouard I. 

Hoel, vavassor, 704 a. 

Hoellus, Cenomanensis episcopus, 
979 8: 

Hoestrehan ( Aqnés de). 

Hogelinus Grenoille, armiger, 761 k. 

Hogerus de Albo Dumo, armiger, 
747 &- 

Hoingorri ( Estienne de). 

Hoirel (Radulphus). 

Hoisneval (Dominus de), patronus 
ecclesia de Criquetot, 276 h. 

Hoisneval (Robertus de). 

Hoivilla (Rogerus de). 

Holart (Galterus ). 

Holiére (Heremburgis Ia). 

Hollandie comes, 685 f. V. Guillel- 
mus. 

Hollande (Conte de), 135 a. V. Hou- 
lequin. 

Holler (Guillelmus de). 

Holpilliéres (Gilo de). 

Hometis (Ingerrannus, Thomas de). 

Hometo (Willelmus de). V. Humetv. 

Homma (Radulphus , Reginaldus de). 

Homme (Radulphus de). 

Hommeel (Johannes de). 

Hommet (Engerannus , Jehan du). 

Hommeto (Petrus de). 

Homo (Robertus). 

Homo Dei (Hugo). 

Honcourt (‘thomas de). 

Hondencort (Ivo de). 

Hondescote ( Le sieur de) , 809 a.etn. 1. 

Hondetot (Gauterus de). 

Hondevilla (Robertus de). 

Honecort, Honecourt (Johannes de). 

Honestivilla (Johannes de). 

Honfredus, rector ecclesia S, Dionisii 
le Tybout, 242 k. 

Honfredus, rector ecclesia de Que- 
vrencort, 271 d. 

Hongierville (Simonus de). 

Hongrie (roy de), 58 f. 

Honnervilla (Guillelmus de). 

Honoratus (.). Ejus sepulcrum Tho- 
lose inventum, 197 c. 

Honoratus, rector ecclesiz de Villari- 
bus, 270 d. 

Honoratus, vicarius Beata Marie Con- 
stanciensis, 545 d. 

Honoratus Villon, abbas Augensis, 
Ado g. 

Honorine (S.) corpus apud Confluen- 
tum translatum, 454 g. h. 

Honorius papa III an. 1227 mortuus, 
107 h. 213 a. 332 a. Agr b. 

Honorius [V summus pontifex electus, 
345 g. 4o8 a. Eo mortuo pendet 
inquisitio de canonizatione Ludo- 
vici IX, 151 j. k. 

Hontinguofoille (Guillelmus de). 

Honvilla (Robertus Freschet , decanus 
de), 367 n. 10. 

Hoocuria (Dominus de), patronus 
ecclesia de Hoocuria, 271 k. 

Hoocuria (Wille!mus de). 

Horci (Daimbertus de) 


INDEX RERUM ET PERSONARUM. 


Hordei sextarius. Quanti ann. 1227, 
1235 et 1298 valuerit, 491 b. c. 
4g3 c. 

Horlande (Florent, prince de). 

Horlandus Romanus, persona ecclesie 
de Vulletes, 289 c. 

Horneio (Geroldus de). 

Horologium apud §. Catharinam de 
Monte Rothomagensem positum, 
hioc. 

Horoy (Johannes de). 

Hosa (Guillermus, Johanna, Johannes, 
Martinus, Osbertus , Robertus, Ysa- 
bellis de). V. House, Huesa. 

Hosbertus, rector ecclesia de Bosco 
Gaufridi, 266 a. 

Hosbertus, rector ecclesia de Fres- 
neio en la Campaigne, 266 a. 

Hosberus, rector ecclesia de Bretot, 
237 j. 

Hosdene (Gilo de). 

Hoslaporte (Mathzus de). 

Hosmondus, rector ecclesize de Has- 
tenvilla, 284 e. 

Hospes (Clarembaldus). 

Hospitalarii S$. Joannis Hierosolymi- 
tani. Templariorum bona ab eis 
accepta , 348 b. Patroni ecclesiarum 
de Busseria, de Eccla, de Freten- 
curia, de Villa Dei, 269, h. j.270¢. 
e. 272 k. 

Hospitalis marescallus, 119 ¢. — mi- 
litia, 123 ce. — prior in Francia, 
patronus ecclesia de Hodenc, 267 g. 
V. Johannes de Capriaco, Philip- 
pus de Eglies. 

Hospitalia a Ludovico! X condita , 66 b. 

Hospitio (Alexander de). 

Hossael (Johannes de). 

Hosse ( Henricus de la). 

Hosseio (Homo de), 657 m. 

Hosseio (Radulfus, major de). 

Hostia a quibusdam Judeis violata, 
145 k.—146 a. 

Hostiensis cardinalis, 151 k. 1. 

Hostienses episcopi. V. Hugolinus, 
Petrus. 

Hotetot (Robertus de), 

Hotot (Dominus de), 550 h. 745 g. 
— (le sires de), 791 e.803 b. 807 f. 
8:10 b. 819 a. 821 ce. 

Hotot (G., Gilibertus , Guillelmus , Jo- 
hannes, Nicolaus, Nicole, P., Pe- 
trus, Philippa, Philippus, R. Ro- 
bert, Robertus, Rogerius de). 

Hotot (Heres de), pupillus Roberti de 
Estoutevilla, 281 d. — in baiilia 
regis, 301 d. 

Hotout (Robert de). 

Hotyn de Hesteus, 820 b. 

Houbleriis (Abbas de), 740 a. et n. 8. 

Houcemaigne (Reginaldus de). 

Houdamble (Le Conte de), 794 g. V. 
Houdemble. 

Houdardus de Anglia, filius Hen- 
rici LI], an 1264 a Simone de Monte 
Forti captus, 586 h. V. Eduardus. 

Houdeard, filia Gaufridi Tescelin, 
595 m. 

Houdemble (Comes de), 802 b. V. 
Houdamble. 

Houden (Dominus de) , 685 m. 

Houdetot (Richardus de). 

Houdreville (Johannes de). 

Houetevilla (Guillelmus de). 

Houga (Robertus de). 

Hougervilla (Simon de). 

Houlebec (Symon de). 

Houlequin de Horlande, 11 d. e. j. k. 
12a. b. Cf. Hollande ( Conte de). 


Hous (Ricardus de). 








Hous (Symon du). 

House (Johannes de la). V. Hosa. 

Houssava, Houssea, Housseia ( Hu- 
bertus, Johannes de). 

Houss»y (Mahie de). 

Houstreia (Petrus de). 

Houtemarne (Robertus de). 

Houtot (Guillelmus de). 

Houvilla (Robertus de). 

Houviiler (Le seigneur de), 820 c. 

Hovecourt (Guillelmus de). 

Huardus Villanus, 652 e. m. 653 f. 

Hnuart (Fulco). 

Habert (Guillermus). 

Huberti (Gauflridus). 

Huberius abbas, obituario Montis 
S. Michaelis insertus, 580 b. 

Hubertus , archidiaconus Ebroicencis, 
465 a. 

Hubertus de Bercheres , 626 k. 

Hubertus Canis, 701 e. Ejusteodum, 
702 ¢. 

Hubertus , canonicus Rothomagensis , 
364 a. 

Hubertus episcopus, obituario Mon- 
tis S. Michaelis insertus, 58+ j. 
Hubertus, frater Radulfi Chief’ de 

villa, 702 k. 

Hubertus de Gaillon, 463 b. 
Hubertus Galteri, Cantuariensis ar- 
chiepiscopus, 364 g. et n. 12. 

Hubertus Gumbert, 648 c. 

Hubertus de Hamel, 603 c. 

Hubertus de Houssaya , 752 b. 

Hubertus de Pice. Ejus feodum, 712 
d. f. 

Hubertus de Praellis, 668 j. 

Hubertus de Rochis, 605 f. 

Hubertus Torel. Ejus heres , 647 h. 

Hubertus de Valle Borel, 697 f. 

Hubertus de Vilecreinne, 671 d. 

Hubervilla, Huberville (Guillaume, 
Robertus de). 

Hubout (Guillelmus). 

Huchin (Le seignor de), 790 ¢. 

Huchis (Thotrardus de). 

Huchon, Hucon, Hugon (Aymericus, 
Emericus, Fulcaudus, Fulco, 
Guillelmus de). 

Hiudardus de Wandrecort, 654 g. 

ffude (Johannes de). 

Hudebuef (Adam). 

Ilue de Baugai, Baugay, Baucez, 11 
c. e. 74 k.-75 a. 76 h.-77 a. 791 
e. f. j. 804 g. Cf. Heu de Baugay, 
Hugo de Baucaio, H. de Baugai. 

Hue de Bouloingnes, 797 e- 

Hue de Bouville, 802 g. 

Hue de Brolli, 820 f. 

Hue de Caumont, 806 b. 

Hue de Conflans, sieur d’Auson, 791 
g. 804 a. 812 ©. 817 ©. 822 d. 

Hue de Conflans le viel, 812 . 

Hue de Conte-Moulins, abbas S. Audoeni 

Rothomagensis , 387 k.—38g a. 

Hue, episcopus Constantiensis, 547 
d. 548 1. 

Hue de la Ferté, 790 e. 804 e. 

Hue (Monseigneur), frere de Guerart 
Guiert, 816 a. 

Hue de Lense, 818 a. 

Hue de Lorreine, seiqneur de Baumes, 
8176. 

Hue de Moecort, 656 e. 

Hue de Periers, 615 n. 1. 

Hue de Sapeiqnies, seigneur de Plan- 
ques, 820 g. 

Huechon, Huecon (Fulco, Guillot de). 

Huefalise (Thierricus de). 

Huel (Guillelmus). 


Huella (Herveus de). 


INDEX RERUM ET PERSONARUM. 


Hueneria, Huennaria, Huenneria 
(Guillelnus , Hildericus de). 

Huenneria (Domina de), 752 a. 

Hues d’Aucoh, 820 b. 

Hues de lAunoi, 656 f. 

Hues de Betencort, 656 e. 

Hues de Bouchoerre, 656 h, 

Hues de Builencort, 656 g. 

Hues de Flavi, 656 g¢. 

Hues li Gins, 656 j. k. 

Hues Havrz, 656 £. 

Hues Mare:aux, 656 j. 

Hues dou Mesnil, 81g ¢g. 

Hues d’Oufois, 656 g. 

Hues de Sasseignies , 815 £. 

Hues de Voviane, 636 k. 

Huesa, Huese (Johannes de). V. Hosa. 

Huesse (Guillelmus). 

Huetus (Dominus), 6go k. 

Huetus de Boarvilla, 627 g. 

Hugievilla (Henricus, Robertus de). 

Hugo abbas, 418 a. k. 420 j. fai a. 
k. 422 b. 

Hugo abbas, 648 1. 

Hugo abbas, obituario Montis S. Mi- 
chaelis insertus, 576 b. 577 b. d. 
579 j. 581 a. 

Hugo abbas, necrologio monasterii 
Ulicensis insertus, 488 f. et n. 14. 

Hugo abbas, obituario monasterii 
Crucis S. Leufredi insertus , 476 j. 
477 © 479 a. 

Hugo , abbas S Audoeni Rothomagen- 
sis, 398 b. 

Hugo, abbas S. Audoeni Rothoma- 
gensis,an 1251 mortuus, 37g e. h. 

Hugo, abbas S. Audoeni Rothoma- 
gensis, 380 f. 

Hugo, abbas Augensis, 450 g. et n. 4. 

Hugo, abbas S. Dionysii, 144 h. 

Hugo, abbas Resbacensis, 4go e. et 
n. 7. 

Hugo II, abbas Sagii , 489 d. et n. 10. 

Hugo, abbas S. Salvatoris Constan- 
tini, 579 j. et n. 3. 

Hugo, abbas de Ulteriori Portu, 
Aig d. 451 h. 

Hugo dictus Abbas, rector ecclesia de 
Haimies, 267 b. 

Hugo de Acra Villa seu Acrivilla, 
659 g. 688 d. 

Hugo Ademari, miles, 801 a. 814 f. 

Hugo de Alcenvilla, 693 a. 

Hugo de Alneto, 647 e. 709 m. 
Ejus boscum , 708 j. 

“Hugo de Alto Bosco. Ejus uxor, 
6g2 f. 

Hugo de Alvernia, 362 k. 

Hugo de Amolio, archidiaconus mi- 
noris Caleti, 362 k. 

Hugo de Amponvilla, 692 g. 

Hugo de Angulo, 594 e. 

Hugo de Antogni, 677 ¢g 

Hugo de Anuel, 625 e. 

Hugo de Apineto. Ejus  grangia, 
664 c. 

Hugo de Apiniau, 663 k. 

Hugo Arbert, miles, 780 d. 

Hugo Archiepiscopi, 789 a. 

Hugo, archiepiscopus Rothomagensis, 
361k. 422 c. Necrologio multarum 
ecclesiarum insertus , 369 a.etn.t, 
380 f. 451 b. 581. 

Hugo de Arnulphi Monte, 750 e. 

Hugo de Arpajone, baro, 782 g. h. j. 

Hugo de Arsi, d’Arsiz, 687 ¢. 769 d. 

Hugo de Artenai, 692 |. 

Hugo Asinus, Lirensis monachus, 
474 h. 

Hugo de Atheis, 619 h. 

Hugo de Augo, 451 b. 


s 


Hugo de Aavers, 672 a. 

Hugo de Aazi, 683 f. 685k. 

Hugo de Avoisé, 618 h. 

Hugo de Bailloil, Baillol, 685 h. k. 

Hugo de Baines, miles, 758 k. 759 a. 

Hugo de Balaguerio, 782 k. 

Hugo de Baselliis, miles, mortuus et 
apud Savigniacum sepultus, 585 
f. g. 

Ilugo de Basentin, miles, 759 c. et 
nh. 6. 

Hugo de Basoches, Og l. 

Hugo de Bustons, 673 k. 674 h. 

Hugo de Baucaio, 685 c. Cf. Hue de 
Bauea. 

Hugo Bechane, 691 f. 

Hugo de Behu, miles, 775 j. 

Hugo Beleoiez. Ejus uxor, 663 d. 

Hugo Beliart, 687 e. 

Hugo de Bella Villa, miles, de patro- 
natu ecclesia S. Wandregisili de 
Bella Villa componit, 301 b. 

Hugo de Bello, sew Belo Campo, 
696 g. 697 bh. et n. 21. 

Hugo de Benais, 654 ce. 

Ilugo de Bernai seu de Berne: de la 
Broce. Ejus terra, 664 m. 665 b. 
Hugo de Berneval, an. 1321 Deppe 

occisus, 410 a. 

Hugo de Beseu, miles, 764 d. 

Hugo de Bestisiaco, 687 j. 

Hugo de Betencort, seu de Betencurt, 
647 d. 651 j. 

Hugo Bigot, seu le Bigot, 634 e. 
694 b. 698 c. h. Ejus feodum, 

01 ¢. 

Hugo le Bing, 634 a. 

Hugo Blanquerii, Frater Pradicator, 
185 j 


* Hugo Blondellus, 678 gs 


Hugo de Boainvill, 712 g. et n. 5. 

Hugo de Bocunvill[ari] , 712 g. 

Hugo de Boelaio seu Boeleia, 627 a. 
f. etn.1. 718 e. Cf. Hugo de Bo- 
leio. 

Hugo de Boeleto Tierry, armiger, 
751 b. 

Hugo de Boleio, 627 n. 1. 628 £. 
V. Hugo de Boelaio. 

Hugo de Bolonvilla, 692 e. 

Hugo de Bonoel. Ejus uxor, 651 e. 

Hugo Boot. Ejus feodum, 632 c. 

Hugo li Borgnes, homo ligius, 668 g. 

Hugo de Borran, B. Marie Baiocensis 
cantor, 551 h. 

Hugo de Bosco, miles, a comitissa 
Nivernensi ad exercitum Fuxen- 
sem missus, 768 f. 

Hugo de Bosco Galteri, 66g g. 

Hugo de Bosemoncel, 642 d. O45 ce. 

Hugo Boteriu, 685 j. 

Hugo de Boufardo, de Boufaut, du 
Bouffart, 640 g. O43 j. Necrologio 
prioratus Longe Villa insertus, 
A3h fF. 

Hugo Bourdin, 744 f. 

Hugo Boutevillein, 620 ¢. 

Hugo Bouvinus, miles, 778 c. 

Hugo de Bova, 686 a. 

Hugo de Boviller, 675 f. 

Hugo de Braimoustier, de Bremonas- 
terio, de Bremostier, 746 a. b. 
797 b. 775 a. 

Hugo Bretellus, 697 g. 

Hugo le Breton, 616 b, 

Hugo Briart, 671 e. 

Hugo Brito, 6go e. 

Hugo de Biuecort, 620 h. 635 g. 
636 |. 

Hugo de Bulli, rector ecclesie de 
Galteri Villa, 268 f. 





























































1000 


Hugo Buticularius, 691 e. f. 721 fg. 
jus filia, ibid. 

Hugo de Busi, 675 e. 

Hugo de Calvimonte, 713 g. k. 

Hugo de Calvo monte, 683 f. 686 e. 
718. Ejus feodum, 629 k. 

Hugo de Camberon , 787 g. Ejus feo- 
dum, 708 k. l. 

Hugo de Cambo, 780 g. 

Hugo de Campo Chevrier, 685 hb. 

Hugo de Canbinis, 464 ec. 

Hugo Candavéne, 719 h. 

Hugo de Capella, 687 c. 

Hugo de Capellota, 760 j. 

Hugo Capet, Prancorum quondam rex, 
144 h. Ejus linea exstincta, 35a e. 

Hugo Carbonel, Carbonnel, 697 


fia 
, o° 
Patronus Ceren- 
ciis et de Sordeval, 496 f. 504 b. 
Hugo de Cardaillaco, 783 a. Cf. Ber- 
nardus Hugonis de Cardaillaco. 
Hugo de S. Caro, alias de S. Theodo- 


rico, prior ordinis Pradicatorum in 


ecclesiarum de 


Francia, postea Sancta Sabine pres- 
byter cardinalis, 181aetn. 1. 114 
aetn. 1. 181 h. 182 h. 568 b. ce. 

Hugo de Castellariis, 725 ¢. Cf. Hugo 
de Chartillieres , de Chasteleriis. 

Hugo de Castello, 684 h. 

Hugo de Castro, 628 f. 712 1. 

Hugo Caufe leaue, 365 d. 

Hugo Ceclart, 777 b. 

Hugo de Cella, 662 ¢. 688 g. 

Hugo de Chacenfeio] armiger, 677 h. 

Hugo de Chalentone, canonicus Ro- 
thomagensis , cantor Claromonten- 
sis, 361 b. 

Hugo de Chalet , seu Chalot, 628 f. g. 
et n. 25. 

Hugo de Chamberon, 641 b. 

Hugo de Chamelli, 669 h. 

Hugo Champ d'avene, 685 k. 

Hugo de Chandres, 627 a. 

Hugo de Charmoi, 691 f. 

Hugo de Charti/lieres, 725 c. V. Hugo 
de Castellariis. 

Hugo de Chasteleriis, seu de Chaste- 
lers, 692 k. 727 b. Cf. Hugo de 
Castellariis. 

Hugo de Chilloirre, 691 j. 

Hugo Cimini, 613 d. 

Hugo de S. Claro, 698 g. 746 b. 

Hugo de Clinchamp, 620 1. 

Hugo de Codreceai, 691 F. 

Hugo de Coflans, 624 m. 

Hugo de Colonces, de Colunces, 61 1}. 
684 xe. 707 e. 

Ilugo comes , obituario Montis S. Mi- 
chaelis insertus, 581 a. 

Hugo, comes Cestria , 488 ce. 

Hugo X, comes Marchia et Engo- 
lism, 107 ¢. d.e. £113 h. j. Ad- 
versus Ludovicum IX cum Hen- 
rico Ill, Anglie rege, an. 1242 
foedus jungit, 569 a. b. Mox vero de- 
ditionem Ludovico facit, 113 h. j. 

Hlugo XII, comes Marchie et Engo- 
lism, an. 1253 Johannam, filiam 
Radulli, domini Fulgeriarum , 
uxorem dueit, 585 j. Ejus filia 
et filius. V. Hugues, Yolent. 

Hugo de Conflans : 675 h. 

Hugo de Conflent, miles, marescallus 
Campania, 759 j. 

Hugo de Convlans, marescallus Cam- 
panie, miles banerius a rege Na- 
varre ad exercitum Fuxensem 
missus , 768 d. 


Hugo Corcous, 67a. 
Hugo de Cortenaio, 688 f. 
Hugo Coster, 669 g. h. 


Hugo de Courguillel, miles, 681 d. 

Hugo Crassi, 721 j. 

Hugo de Cremanvilla, 714 h. 

Hugo de Crem.. , 716 e. 

Hugo de Cremer, 618 e. 

Hugo de Cressiaco, 640 e. 

Hugo Cretons, 738 e. 

Hugo de Crevecort, 699 a. f. h. Cre- 
vecuier, Crevecuir, Crevequer, 699 a. 
f. 7ooh. 

Hugo Croc, 710 b. j. 

Hugo de Croer, Hig k. 

Hugo de Curto Loco, 720 b. 

Hugo le Danés, 610 fF. 

Hugo decanus , obituario Montis S. Mi- 
chaelis insertus, 581 b. 

Hugo de S. Dionisio, miles, 697 g. 
Patronus ecclesia S. Dionisii de 
Haguelon, 303 ¢. d. 

Hugo Doilon, Gyo a. 

Hugo de Effreto, armiger, 757 f. 

Hugo de Emant. Ejus teodum, 663 h. 

Hugo de 'Epinay. Servicium militare 
ab eo regi debitum , 729 d. 

Hugo episcopus, obituario Montis 
S. Michaelis insertus, 580 f. 

Hugo, episcopus Abrincensis, 577 bh. 

Ilugo, episcopus Constantiensis, 512 
b. Obituario Montis S. Michaelis in- 
sertus, 581 a. V. Hugo de Morvilla. 

Hugo, episcopus Ebroicensis , 462 c. 
etn. 3. 

Hugo, episcopus Lexoviensis , 488 a. 
et n. 4. 

Hugo, episcopus Sagiensis, an. 1240 
mortuus, 480 d. 481 c¢. 

Hugo de Escheroon, 671 b. 

Hugo de Espervilla, 709 I. 

Hugo de Espiri, de Espiriaco, 660 f. 

Hugo de Estoais , 692 b. 

Hugo de Evremou, 696 b. 

Hugo de Ferariis, miles, 234 a. 

Hugo Ferez, 653 e. 

Hugo, filius Emme, vicecomitisse 
|Rothomagensis?), 366 f 

Hugo, filius Hamerii, 703 f. 

Hugo, filius Theroudi, canenicus 
Rothomagensis, 368 k. 

Hugo de Fins, 645 a 

Hugo de Flaencort, miles, 777 h. 

Hugo de Fontanis, 685 j. 693 g. 

Hugo de Fontenellis, 685 c. 

Hugo Fornerius , miles, 770 k.-771 a. 

Hugo, frater Johannis de Achis, ar- 
miger, 766 f. 

Hugo de Fremont, 7 16 Ff. 

Hugo de Fromivilla, valletus, 778 e. 

Hugo de Fulainnes, 739 f. 

Hugo de Gaudein, 6go ec. d. 

Hugo de Genebreria, miles, 783 ¢. 

Hugo de S. Germano, 451 c. d. 

Hugo de Geutevilla, 436 e et n. 4. 

Hugo deGidiaco, buticularius , 687 k. 

Hugo, miles, dominus de Gilemer- 
villa, patronus ecclesia ejusdem 
loci, 267 ‘a 

Hugo de Gingnes, 368 g. 

Hugo de Girartol, 610 a. 

tlugo de Gisorcio seu de Gisorz, miles, 
478 f. Gar g. 

Hugo Gohier, 601 c. 

Hugo de Gornaco, de Gornaio, seu 
de Gorneio, 619 h. 694 j. Necro- 
logio ecclesia Rothomagensis in- 
sertus, 360 k. 

Hugo de Grandi Prato, seu de Grant- 
pré, 361 e. Maritus Mathildis, 
368 e. 

Hugo de Grandvilla, 704 f. 

Hugo de Gravella , 673 e. 674 j. 


Hugo de Greinvilla, miles, 510 e. f. 


INDEX RERUM ET PERSONARUM. 


Hugo Grenon, 643 c. 

Hugo de Grenosevilla, 708 j. 

Hugo de Grentemesnil, Leicestria 
comes, monasterii Uticensis fun- 
dator et monachus, 
ejusdem insertus, 485 c. 

Hugo de Grinossevilla, 640 a. 

Hugo le Gris, 618 g. 

Hugo Grivout, 646 k. 

Hugo Guarini, 707 ¢. 

Hugo de Gudrevilla, 692 1. 

Hugo, dominus de Gregnesevilla, 
ah c. 

Hugo (Guillelmus). 

Hugo Guisoart, 706 k. 

Hugo de Haia, pater Radulli, 612 a. 

Hugo de Haya, 749 ¢. 

Hugo de Haya, miles, patronus 
ecclesia de Villa Baudon, 505 g. 
Maritus Nicolae de Villebaudun, 
Dgg ¢. 

Hugo de Hamelicurte, 683 k. 

Hugo Havet, 685 m. 

Hugo de Herespiriaco, 662 d. 

Hugo de Hermauvilla, 705 g. 

Hugo de Herneviller, 617 d. 

Hugo de Heuci, 716 g. 

Hugo, homo Dei, 472 g. 

Hugo de Huncmesnil, 708 a. 

Hugo Jambon, 712 j. 

Hugo de Jatlevilla, 692 g. 

Hugo junior, 360 k. 

Hugo juvenis, buticularius , 687 k. 

Hugo de Lamecort, 624 m. 

Hugo de Leivilla, 712 j. 

Hugo de Limanvilla, sea de Limen- 
villa, 614 h. 644 a. 714 k. 

Hugo de Livet, 707 b. 

Hugo de Loiers, 716 e. 

Hugo de Longo Campo, 697 h. 
Hugo de Longo Campo, pater Guil- 
lelmi, Eliensis episcopi, 368 f. 

Hugo de Longo Monte, 651 ce. 

Hugo de Lupidomibus, 679 c. 

Hugo Lupus, 632 c. 725 f. 

‘Hugo de Muairincort, 646 k. 

Hugo major, 626 h. 

Hugo Mala Herba, 704 j. 705 a. 

Hugonis Male Puncture terra 664 |. 

Hugo de Maldestor, 418 j. 

Hugo de Maldestor, officialis Rotho- 
magensis, postea persona ecclesia 
de Hybelunt, 285 g. Cf. Hugo de 
Maudestor. 

Hugo de Maldestour, decanus Rotho- 
magensis, 361 d et n. 4. Cf. Hugo 
de Maudestor. 

Hugo Malebisse, 641 |. 

Hugo de Malo Alneto, 683 k. 685 1. 

Hugo Malus Filiaster, 717 h. 

Hugo de Marches, 649 h. 

Hugo de Marinis. Ejus uxor, 624 |. 

Hugo de Marly, miles, 770 k.-771 4. 

Hugo de Marolio, 686 f. 

Hugo de S. Martino, patronus eccle- 
sie de S. Martino as Burneazx, 
agi g. h. 

Hugo de S. Martino, rector ecclesie 
de Wiauvilla, 294 f. 

Hugo Muskerel de 
436 g. 

Hugo de Maudestor, decanus Rothoma- 
gensis, 369 h. et n. 15. Cf. Hugo 
de Maldestour. 

Hugo de Maudestor, cantor Baiocen- 
sis, 361 n. 4. 362 fF. 

Hugo de Mauquencie, 696 }j. 

Hugo de S. Mauricio, 686 j. k. 

Hugo de Meignelers, 657 h. 

Hugo de Meinemares, Meinnesmares, 
638 F. 639 h. 


necrologio 


Hermanvilla , 








Hugo de Mesamion, seu Mesamium, 
692 1. 722 c. Ejus soror, 693 b. 

Hugo de Mesnilclac, 362 k. 

Hugo de Mesnillo, 638 h. 

Hugo de Mesnillo, miles, 488 c. 

Hugo, miles, 472 b. g. 

Hugo de Monbarrois, 68g 1. 

Hugo de Monte Amaro, domicellus , 
633 e. 

Hugo de Monte Forti, 621 f. 634 g. 
698 j. 700 e. 711 a. 763 n. 10. 


77° §- 

Hugo de Monte Pincon, 694 j. 

Hugo de Montigni, 650°k. 

Hugo de Moretonio, 698 c. d. 

Hugo de Mortuo Fonte, 675 f. 

Hugo de Morfuo Mari, 695 h. 698 c. 
et n. 7. 

Hugo de Morvilla, Constantiensis 
episcopus, 226 a. et n. 1. 512 b. 
581 a. 

Hugo de Neafle, 716 e. 

Hugo de Normanvilla, 639 j. Patro- 
nus ecclesie de S. Margareta, 
281 h. 

Hugo de Oratorio, 670 e. 

Hugo de Orival, 613 g. 

Hugo de Oroer, 650 j. 

Hugo d’Orte, 619 f. > 

Hugo Paenel , Paganelli, Paganellus , 
616 g. 621 d. 694 f. 706 b. h. 
7io c. d. 715 b. Ejus feodum, 
709 d. 

Hugo de Parrigniaco, 670 a. 

Hugo pater, 474 j. 

Hugo, pater Hugonis de Gornaco, 
360 k. 

Hugo, pater Janneti, militis, 764 d. 

Hugo de Pennis, 660 b. 

Hugo de Perrigni, 669 h. 

Hugo, persona ecclesie de Barvilla, 
297 b. 

Hugo Pichart, 602 1. 

Hugo Pigon, et ejus uxor, 691 h. k. 

Hugo de Pise, seu de Pisis, decanus 
Roihomagensis, postea Nicosien- 
sis archiepiscopus, 376 f. et n. 4. 
454 f. 

Hugo de Pissiaco, miles , 633d. 688 1. 

Hugo Poinzon, 691 k. 

Hugo Polleit, 362 f. 

Hugo de Pomponia, Ponpona, seu 
Ponponia, 675 e. 686 g. 689 a. 

Hugo de Ponte Trencardi, miles, 
374 a. 

Hugo de Pooli, 687 b. 

Hugo le Porc, 746 a. Dominus de 
Louvecamp et patronus ecclesia 
ejusdem loci, 273 a. b. 

Hugo de Porgeroucort, 652 d. f. 

Hugo Portarius, 638 f. 

Hugo de Portis, miles, 618 f. Necro- 
logio monasterii Uticensis insertus, 
484 g. 

Hugo pretor. Ejus feudum, 704 c. 

Hugo de Prensai, 778, n. 5. 

Hugo presbiter, 712 1. 

Hugo, presbiter de Anfrevilla, 359 c. 

Hugo, prior canonicorum Sagien- 
sium, ad Sagiensem episcopatum , 
an. 1228 promotus, 480 d. 

Hugo de. ..., prior provincialis Fra- 
trum Predicatorum in Francia. 
V. Hugo de S. Caro, alias de S. 
Theodorico. 

Hugo, puer de Augo , 44g d. 

Hugo Pullus, 712k. 

Hugo {de Puteaco?], Dunelmensis 
episcopus, 360 g. et n. 8. 

Hugo de Putot, 620 h. 

Hugo de Quenai, 614 g. 


TOME XXIII. 


INDEX RERUM ET PERSONARUM. 


Hugo Rafanel, 751 d, 

Hugo Raher, 692 e. 

Hugo de Ré, miles, 756 c. 

Hugo, rector ecclesie S. Albini de 
Alba Marla, 269 g. 

Hugo, rector ecclesia §. Albini de 
Doudanvilla, 312 g. 

Hugo, rector ecclesia S. Albini de 
Nooleval, 315 d. 

Hugo, rector ecclesia S. Arnulphi, 
251 c. 

Hugo, rector ecclesia de Barnevilla, 
289 g. 

Hugo, rector ecclesie de Belbeuf, 
249 c. 

Hugo, rector ecclesia de Bella Fossa , 
284 b. 

Hugo, rector ecclesia de Bornenbusc, 
278 a. 

Hugo, rector ecclesie de Buietot, 
agi a. 

Hugo, rector ecclesie S. Clari de Fre- 
mevilla, 316 e. 

Hugo, rector ecclesia de Clavilla, 
288 e. 

Hugo, rector ecclesia de Fesques, 
268 f. 

Hugo, rector ecclesie de Flames, 
271 1. 

Hugo rector ecclesia de Folenniaco , 
260 e. 

Hugo, rector ecclesie de Hodenc, 
273 ¢. 

Hugo, rector ecclesia de la Londe, 
236 d. 

Hugo, rector ecclesia de Malo Lepo- 
rario, 251 c. 

Hugo, rector ecclesie B. Marie de 
Maigniaco, 323 f. 

Hugo, rector ecclesia S. Martini Albi, 
246 f. 

Hugo, rector ecclesia de Omuntivilla , 
245 b. 

Hugo, rector ecclesie de Probavilla, 
266 e. 

Hugo, rector ecclesia B. Martini de 
Sauceio, 314 a. 

Hugo, rector ecclesia de Ternemare, 
278 e. 

Hugo, rector ecclesie de Vetere 
Portu, 240 b. 

Hugo de Remis, miles, 771 a. 

Hugo de Ressy, 759 b. 

Hugo de Restoval, rector ecclesia de 
Nigella, 268 b. 

Hugo Ridel, 685 c. 

Hugo de Rognel, 713 f. 

Hugo de Roia, miles, 773 g. h. 

Hugo de Roncea, 667 m. 

Hugo de Ronel, 631 g. 633 a. 


Hugo de Rosel. Ejus terra, 702 f. 


Hugo de Rotis, 634 1. 711 d. 
Hugo de Rua Nova, 722 d. 
Hugo de Rumigniaco, miles, 680 


Hugo de Rupibus, 691 e, 

Hugo de Sancher, Predicator frater, 
lector theologie Parisius, cardi- 
nalis , 568 b. c. et n. 1. V. Hugo 
de S. Caro. 

Hugo de Sapignies , 738 a. 

Hugo de Saron, 691 e. 

Hugo de Sarques, quondam Remen- 
sis archidiaconus, 358 b. et n. 5. 

Hugo Sarracenus, 708 j. 

Hugo de Sencoz, 631 g. 

Hugo de Senicort , 652 j. 

Hugo de Senonces, de Senonchiis, ar- 
miger, 751 a. 765 j. 

Hugo de Septemainville, 744 e. 

Hugo de Seure, 750 c. 


Hugo de Siletot, 645 1. 

Hugo Sine averio, 633 c. 

Hugo de Soiecourt, 738 b. 

Hugo de Solenta, 649 e. 

Hugo de Stratis, rector partis eccle- 
sie de Nicorps, 496 d. e. 

Hugo Tabo, 691 m. 

Hugo Tacon, 685 k. 

Hugo Talebot, 696 a. Necrologio 
prioratus Longe Ville insertus, 
438 c. Cf. Hugo Thalebot. 

Hugo Teillart , Tellart, 610 g. 634 h. 

11 f. 

ie Tesson, 679 j. 

Hugo de Tevraio, 461 j. 

Hugo Thalebot, 643 f. Cf. Hugo Ta- 
lebot.” 

Hugo de Thoarcio, 789 a. Cf. Hugue 
de Thoart. 

Hugo de Tigervilla, 621 k. 713 j. 
Ejus feodum, 629 d. Cf: Hugo 3 
Tygiervilla. 

Hugo Tilliart, miles, 754 e. 777 
n. 3. 

Hugo Tirel, 637 a. 691 e. 

Hugo de Toloniaco, 721 k. 

Hugo de Toquevilla, 710 e. 

Hugo de Torcheio, de Torchi, seu de 
Torchiaco , patronus ecclesia S. Ho- 
norati et duarum portionum eccle- 
sie de Torcheio Magno, 258 j. 
25g d. e. Necrologio prioratus 
Longe Villa insertus, 434 e. 

Hugo de Torvilla, patronus ecclesi# 
de Litetot, 2ho a. b. 

Hugo de Tosches, 692 m. 

Hugo de Tourpes, 641 d. 

Hugo de Trembloi. Ejus heredes, 
720 e. 

Hugo de Tygiervilla, patronus eccle- 
sie de Tygiervilla, 511g. Cf. Hugo 
de Tigervilla. 

Hugo Tyrellus, 637 a. 691 e. 

Hugo de Ufois, 647 e. 

Hugo de Ulmo, 686 k. 

Hugo de Vagnonru, 675 d. 

Hugo de Valencum, 670 k. 

Hugo de Valgregnose, Valgrinose , Val- 
legrinosa, 673 e. f. 674 h. 721 b. 

Hugo de Vaus, 658 b. 

Hugo de S. Verano, 68g f. 

Hugo de Veretot, 746 d. 

Hugo de Veron, 663 a. 

Hugo de Vico Novo, 687 j. 691 e. 

Hugo Vigerius, 778 d. 

Hugo de Vileboen, 671 e. 

Hugo de Vilers, rector ecclesiw de 
Vilers, 267 c. 

Hugo de Villaribus, 750 d. 

Hugo de Villataeyn, armiger, 765 a. 

Hugo de Villers, 648 g. 

Hugo Vituli. Ejus uxor, 691 b. 

Hugo de Waleriaco, 728 b. 

Hugo de Warnembraz, 716 a. 

Hugo Wastel, 362 g. Necrologio ec- 
clesie Rothomagensis insertus, 
366 b. 

Hugo de Wavilla, 649 b. 

Hugo de Wimes seu Wilmes, 628 b. 
et n. G. 

Hugo de Wiquetot, 635 g. 

Hugo Yles, 781 c. 


-Hugo de S. Yonio, 67a d. 


Hugo de Yssiaco, abbas §. Germani 
de Pratis, 370 a. et n. 3. 

Hugolinus , Hostiensis episcopus, an. 
1227 sub nomine Gregorii IX, 
summus pontifex eligitur, 107 h. 

Hugolinus, rector ecclesie B. Marie 
de Monvilla, 256 c. 

Hugonis (Robertus). 


126 



































































ee alps st 


a 











1002 
Hugue Ademar, 811 d. 


Hugue l'Arcevesque, miles, 789 ©. 
790 c. 791 a. h. 802d. V. Hugues 
l'Arcevesque. 

Huque d’ Augeron, 808 d. 

Hugque de Bourgoigne seu Bourgoingne , 
805 c. 808 e. 

Hugque de Chalon, 808 e. 

Huque de Thoart, 797 ©. 803 e. Cf. 
Hugues de Thouarz , de Touart. 

Huque de Vaugrenant, 805 c. 

Huque de Viane, 805 b. 

Hugue de Vienne, 790 ©. 

Hugue de Vissac, 816 e. 

Hugue de Vivonne, 811 ©. 

Huguelinus de Monte Regali, armi- 
ger, 762 a. 

Huquenin de Montréal, armiger, 744 a. 

Hugues d’Anlesi, 816 d. 

Hugues I’ Arcevesque , 803 d. V. Huque 
U'Arcevesque. 

Hugues Aymar, 794 b. 

Hugues, comes Marchie et Engolis- 
ma. V. Hugo. 

Hagues XIII, filius primogenitus 
Hugonis XII, comitis Marchie, et 
Johanne de Filgeriis, an. 1259 
natus, an. 1303 mortuus, 586 e. 
Cf. Marche (le conte de la). 

Hugues de Thouarz , de Touart, 791 a. 
803 d. e V. Huque de Thoart. 

Huguet, Perleparii filius, 605 f. 

Huibertus de S. Sansone, 638 c. 

Huichardi filia (Maria). 

Huichien (Chocart de). 

Huidiervilla (Dominus de), 750 b. 
etn. 12. 

Huilardus, rector ecclesia de Asver- 
nis, 261 ¢. 

Huistaces, li filz Johan d’Ableincort, 
656 h. 

Huistaces de Martinsart, 656 e. 

Huistaces de Noeville, 656 e. 

Huitace de Biaumarchais, gubernator 
Navarre, 93 f. g. gf a. d. 

Huitace de Conflans, 797 a. Cf. Hu- 
tasse de Conjflans. 

Huivilla (Guillelmus , Radulphus de), 

Hulmeio (Hodeardis, Hodeardus de). 

Hultaudi relicta (Basira). 

Humanatis ecclesiw episcopus (Ja- 
cobus). 

Humaut (Raymont). 

Humbaudus de Roortello, 668 d. 

Humbaudus Moret, pater Evrardi Mo- 
ret, 666 h. 

Humbert (Gauffridus ). 

Humbertus /e Brun, 779 ©. 

Humbertus Caprarius, 720 k. 

Humbertus Evi, miles, 751 a. 

Humbertus de Romanis, Parisius in 
artibus regens, in magistrum or- 
dinis Pradicatorum electus, 182 g. 
h. 185 b. 

Humbleires, Humbleres (Petrus de). 

Humbloniére (Renoldus de). 

Hume (Ruell{onus] de). 

Humellis (Guillelmus de). 

Humello (Bertrandus de). 

Humeros (Guillelmus ad). 

Humet (Guillelmus de). 

Humeto (Bernardus, Engerannus , 
Eustachia, Johannes, Jordanus, 
Petrus, Robertus, Ricardus, Wil- 
lelmus de). V. Hometo. 

Humeto (Decanus de), 539 b. f. 541d. 

Humeto (Johanna de Colonciis, do- 
mina de). 

Humez (Richardus de). 

Humfridus Samson, abbas Exaquien- 
sis, 547 a. 


Hunaldus abbas, obituario Montis S. 
Michaelis insertus, 577 f. 

Hunaudi (R., Raymondus, Raymun- 
dus). 

HIunbertus abbas, obituario Montis 
S. Michaelis insertus, 579 f. 

Hanemesnil (Hugo de). 

Hunfredus abbas, obituario Montis 
S. Michaelis insertus , 577 j. 

Hunfredi vinea, 713 e. 

Hunfridus de Bohun, 694 bh. 

Hungaria (Clementia de}. 

Hungaria magister, dux Pastorello- 
rum, occisus, 396 c. d. 

Hungaria rex, 194 fF. 

Hungaria rex, pater S. Elizabeth, 
398 e. 

Hungerus Rossellus , 674 b. 

Hungria (Clementia de }. 

Hungrie regis filia Ludovico X , Fran- 
corum regi, nupta, 483 e. 

Huon de Betencort, 656 m. 

Huon de Tois, 757 n. 14. 77h e. 

Harel (Robertus). 

Hureper de Baleux , 738 f. 

Hurez (Johannes). 

Hurtaudus de Trublevilla, patronus 
ecclesie# de Pennevilla, 251 h. 

Haurtelou (Radulfus ). 

Hurtet ( Vincentius). 

Hurtevent (Robertus de). 

Ilusseio (Guillelmus de). 

/lusson (Guillelmus de). 

Hutasse de Conflans, 812 d. e. Cf. 
Huitace de Conflans. 

Hatin (Le seignor de), 805 e. 

Huysseio (Guillelmus de). 

Huysst (Esmauricus de). 

Hyacinthi et Prothii (Sanctorum) re- 
liquia , 4o6 d. 

Hyencort (Charbonaux, Perres, Ro- 
bert de). 

Hyherie (Gaufridus de). 

Hylaria , abbatissa S, Salvatoris , 464 f. 
et n. 3. 

Hylarius (S.). Ejus sepulcrum Tho- 
los# inventum, 197 c. 

Hylarii (S.) Rothomagensis presbiter, 
232 a. 

Hylario (Hasculfus, Johannes, Osan- 
na, Philippus, Radulfus, Robertus, 
Robinus de S.) 

Hylarius de Bella Fago, 710 a. 

Hylarius, rector ecclesiw de Romilly, 
247 k. 

Hyon de Milevilla, patronus perso- 
natus ecclesie de Milevilla, 284 
j. k. 

Hyppolyti (S.) corpus apud abbatiam 
S. Dionysii in novum oratorium 
translatum, 143 c. e. 

Hyrmintrudis regina, Caroli Calvi 
uxor, in S$. Dionysii dextram cho- 
rum translata, 144 j. 

Hysabellis, Anglia regina, Johannis 
regis uxor, necrologio monasterii 
Uticensis inserta, 487 e. et n. 12. 

Hysmisolis (Petrus ). 

Hyspania (De). V. Hispania. 

Hyspanicus morbus, 594 e. f. 

Hystorie scolastice liber, 485 h. 


Ibatus de Idra, 738 c. 

Ibertus de Alneto, 740 a. et n. 4. 

Ibertus de Boiset. Ejus heres, 738 f. 
et n. GA. 

Ibertus de Willevilla, 697 a. 

Iberz de Templous, 656 g. 


INDEX RERUM ET PERSONARUM. 


Ible (Bertrannus de). 

Ibreyo (Domina de), obituario eccle 
siz Ebroicensis inserta, 465 d. 
Ibreyo (Dominus de), pater Roberti, 

465 d. 

Ibreyo (Guillermus de). 

Iclemein (Gaufridus de). Sent te 

Idra (Ibatus, Johannes de). 

Igeri. . . (Andreas). 

Ignis sacer, 605 a. A medicis erysipila 
dictus, 597 b. 

Ilbertus, Rothomagensis canonicus, 
368 j. 

Iidebertus, Montis S. Michaelis ab 
bas, 575 e. V. Hildebertus. 

Tle (Ricardus de I’). 

Tle-Dieu ( L’abbé de I’) 810 b. et n. 7. 
V. Insula Dei. 

Ilers (Le seiqnor d’), 805 a et n. 2. 

Tleste (Mathwus de I’). 

Ille (Anseau, Ansel, Ansiau , Jordain 
de I’). V. Insula. 

Tile ( Bernart Jordain, seiqneur de I’). 

Ille-Dieu (L’abbé de I’) , 810 d. 

Ilerdensis episcopus (Johannes de 
Bauffes). 

Imbertus de Bello Joco, 728 b. Cf. 
Imbert de Biaugieu. 

Imbertus de Vil{ler|most{er], 690 b. 

Imerius de S. Imerio, prior S. Ime- 
rii, an. 1281 abbas Beccensis elec- 
tus, an. 1304 mortuus et in capi 
tulo monasterii sepultus , 457 e.- 
458 a et n. 1. 458 e.-459 b. 

Imis Olcis (Galterus de). 

Imonvilla, Imonville (Gaufridus, Jo- 
hannes de). 

Imperii Constantinopolitani barones , 
iho h. 

Imperium, 113 f. 114 ¢. 116. b.¢. 
195 g. 198 b. 214 a. 349 k. Im- 
perii corona, 197 k. — electores, 
346 b. f. 347 h. V. Fredericus II, 
Adulphus de Nassau, Albertus de 
Austria, Henricus, comes Lucem 
burgensis. 

Imperium Romanum, 214 a. 

Incantatores medicinam  facientes, 
602 g. 

Inchy (Radulphus de). 

Indulgentia ecclesia S. Marie Es- 
coiensi concess@ , 378 a. Indulgen- 
tie apud S. Wandregisilum, 425 b. 
c.e.h.k. 426 a. b. e. f. h. 427 b. 
k. 428 b. e. 

Infans (Guido). 

Ingebaldus abbas obituario Montis S. 
Michaelis insertus, 577 j. 578 ec. 
580 j. 581 g. h. 

Ingene (Ricardus d’). 

Ingenent (Willelmus). 

Ingerannus de Arenis, 787 e. 

Ingerannus , decanus Augi, 449 h. 

Ingerannus de Villariis, 773 b. 

Ingerrannus (Dominus), 646 e. 

Ingerrannus de Aubercourt, 738 f. 

Ingerrannus Beieret, dominus de Ra- 
mecourt, 787 c. 

ingerrannus de Bello Videre, 677 e. 

Ingerrannus de Bova, 686 a. 693 g. 

Ingerrannus de Candaso, 677 e. 

Ingerrannus de Cociaco sew de Cou- 
ciaco, 637 1. 686 c. 725 d. 727 a. 

Ingerrannus de Crievecuer, 718 b. 

Ingerrannus de Estrepegniaco, archi- 
diaconus de Augo,, 372 b. c. 

ingerrannus de Fricans, 746 e. 

Ingerrannus de Hesdino, 685 m. 

Ingerrannus de Hometis, 684 d. V. 
Engerannus. 

Ingerrannus de Malo Manso, 738 b. 























































INDEX RERUM ET PERSONARUM. 1003 


Ingerrannus de Montigniaco, 644 d. 
745 a. 

Ingerrannus Rastel, 745 g. 

Ingerrannus, rector ecclesia S. Dyo- 
nisii de Farman, 311 g. 

Ingerrannus, rector ecclesiz de Gole- 
cellis, 269 j. 

Ingerrannus, rector ecclesia de S. 
Mauricio, 272 e. 

Ingerranus, rector ecclesie de Cli- 
villa, 284 c. 

Ingerrannus de Seri seu de Siri, 
649 k. 1. 650 a. 651 b. 719 g. 
Ingovilla , Ingouville (Guillelmus, Vil- 

lelmus de). 

Inguerrannus de Cantiers, canonicus 
Rothomagensis, 361 d. 

Inguerrannus, rector ecclesie S. Ma- 
rie de Landa Aconis, 325 e. 

Ingulfus abbas, obituario monasterii 
Crucis S. Leufredi insertus, 477 c. 

Injorrandus de S$. Audoeno, 640 k. 

Injorrandus de S. Remigio, 639 b. 

Injorrannus, Resbacensis abbas , 485 
h. etn. 15. 

Innocent (Le pape), 223 b. V. Inno- 
centius IV. 

Innocentius Il summus_pontifex, 
209 f. 

Innocentius IV summus pontifex , 113 
f.114e.—115 a. 116 f. 481 ¢. Vo- 
catus Sinibaldus, in papaman. 1243 
electus, 113 j. 213 g. 468 e. et 
n. 7. Concilium generale Lugduni 
an. 1245 celebrat, ibique Fride- 
ricum IT imperatorem excommuni- 
catum, imperioque privatum de- 
clarat, 114 b.c. 135 a. 144 d.195 
f. g. 213 h.-214 a. 223 b. 338 g. 
hoo g. h. k. 430 b. 466 d. 469 
a. 492 a. Magnum auri pondus a 
Friderico II ad sarcienda Ecclesize 
damna ei legatum, 469 b. Odo 
Clemens , S. Dionysii abbas, et Odo 
Rigaudi, ad sedem Rothomagen- 
sem ab eo promoti, decima Ludo- 
vico IX concessa, Edmundus Can- 
tuariensis archiepiscopus  sancto- 
rum catalogo inscriptus , 214 b. 400 
h.—l. Got b. Abbati Moissiacensi 
pontificalia concedit, 200 g.—j. S. 
Honorinx reliquia apud Confluen- 
tium ejus permissu translate, 454 
h. Ricardum Angelum episcopum 
Abrincensem consecrat, 585 h. 
An. 1254 morilur, 142 f. 215 c. 
ho2 c. 

Innocentius V, summus pontifex elec- 
tus, an. 1276 moritur, 341 g. h. 
4o7 b. 482 a. 

Inquisiteurs des bougres (Les), 68 b. 

Insula (Adam, Andreas, Ansellus , 
Anselmus, Bartholomeus, Bernar- 
dus, Elisabeth, Gervasius, Guil- 
lelmus, Herveus, Johannes, Jor- 
danus, Philippus, Radulphus, Re- 
naudus, Ren., Robertus, W. de). 
V. Ile, Isle. 

Insula apud Vaumondois (Dominus 
de), 319 e. 

Insula Bona (Robertus de). 

Insula Bona (Vicecomitissa de), pa- 
trona capelle leprosaria de Insula 
Bona, 286 k. 

Insula Dei (Abbas de), patronus ec- 
clesiarum S. Audoeni super Brachi, 
de Bornenbusc, de Saint-Denys-le- 
Thibout, de Matouvilla, 240 
2h2 k. 278 a. 305 a. V. Ile-Dieu. 

Insule abbas, 705 b. 


Insulz castellanus , 683 e. 685 g. 


Insula Buchardi domina, 727 h. 

Insulis (Radulphus de). 

Interdictum in Rothomagensem dic- 
cesim an. 1233 pronuntiatum, 
334 f.-336 e. 398 g. h. 

Intersectio partus extrahendi causa, 
596 1.—597 a. 

lolent (Domina), soror Johannis de 
Drocis, 749 a. 

Ton le fiz Gobout, 634 a. 

lonio (Paganus de S.). 

lonius de Ferreriis, 716 g. 

Irion (Droardus de). 

Isaac, 153 c. d. 

Isabel, Isabella, Anglorum regina, 
420 a. Henrici regis mater, obi- 
tuario Montis S. Michaelis inserta, 
578 j- 

Isabel de Carnotulis, 687 d. 

Isabel de Crevecuer, 476 b. 

Isabel, Rogeri de Mellent uxor, 477 F. 

Isabella de Aragonia, Francorum re- 
gina, uxor Philippi III, 82 g. 221 
f. 417 d. et n. 6. Cf. Ysabel d’Ar- 
ragon. 

Isabella de Francia, filia Ludovici IX , 
uxor Theobaldi II, regis Navarre , 
58 f. g. 84 £-85 b. 85 e.-j. 142 f. 
1501. 158 k. 1. 175 a. aan f. 
370 b. 

Isabella de Francia (uxor Eduardi II), 
194 b. 347 g. 350 a. 351 j. 352 d. 

Isabellis (Domina), 624 m. 

Isabellis de Bello Monte, 750 f. 

Isabellis de Cueleio, 619 1. 

Isabellis, domina de Haquavilla, 
479 b. 

Isabellis, dominicella de Bouquignio, 

6 1. 

I[sabellis ?] Lovel, 621 e. et n. 2. 

Isabellis de Montengneio, 628 k. 

Isabellis. V. Hysabetlis. 

Isambardus, rector ecclesie de Ge- 
mericuria, 327 g. 

Isava, Isavia de Gambes, 627 f. 718 e. 

Isembardi de Cantambra terra, 664 h. 

Isembardus de Fontan{is], 693 g. 

Isembardus, frater Galteri de Imis 
Olcis, 691 a. 

Isembardus Longus Venter, 360 g. 

Isembart, 659 |. 

Isenbardus, 663 h. 

Isenbertus , 663 n. 5. 

Iseyo (Guillelmus de). 

Isiaco (Herbertus, Philippus de). 

Isiardus de Luzes , scutiler, 678 c. 

Isidorus (B.), 562 b. 

Islardus Balenne, 655 e. 

Isle (Ansel, Renaut del’). V. Insula. 

Isles (Le sire d’), 790 ©. 

Isne (Galterus de). 

Isseini (Gauterus d’). 

Italica lingua, 117 c. 181. 

Italici cardinales, 204 e. g. 1. 205 h. 
j. k. 206 a. b. Quanto in periculo 
fuerint, Carpentoratensi durante 
conclavi, 203 a. b. A Clemente 
papa V pro nihilo ducti, 204 a. 

Italici curiales trucidati, 202 k. 

Itelina, obituario monasterii Lirensis 
inserta, 471 k. 

Iter a Sicilia usque ad Parisius a Phi- 
lippo III factum , 85 e.—87 f. 

Iterius, 662 m. 

Iterus de Fresneio, 686 k. 

Iterus de Tociaco, 683 a. 686 j. 

Ithier de Biaune, miles, 742 d. 

Ive le Minier, de Pontisara, 713 f. 

Ive, dominus §. Remigii, monasterio 
Fulcardi Montis favet, 44o f. et 


ec 


n. d. 


Ivenemillo (Reginaldus de). 

Ivereus miles, obituario manasterii 

' Lirensis insertus, 472 e. 

Iverre (Pepind’). 

Iveta, 596 d. 

Tvetot (Robertus de). 

Ivibus (Robertus de). 

Ivilla (Guillelmus de). 

Ivo (Magister), 712 d. 

Ivo le Bergoins, 660 1. 

Ivo de Castro, 718 e. 

Ivo de Hondencort, 675 f. 

Ivo minerius, 629 j. 

Ivonis Mugnerii feodum, 629 d. 

Ivo, pater Haimerici, 685 c. 

Ivo, Rotonensis, non Rothomagensis 
abbas , 581 e. et n. 4. 

Ivoneio (Robertus de). 

Ivorz (Arnulfus de). 

Ivreio, Yvreyo (Galeranus, Johannes 
de). 

Tury (Petrus, Reginaldus, Rogerius 
de). 

Ivri, Tury (Le seignor d’), 791 j. 798 
f. 802 f. g. — (Fuiz au seignor d’) , 
792 b. V. Guillaume Crespin. 

Ivriaci abbas, 622 h. 

Ivriaco (Guillelmus, Robert, Robertus 
de). 

Tvry (Robertus de). 

Ixiodori abbas, 682 h. 


J 


J. de Arcellis , rector ecclesia de Am- 

fridivilla, 296 k. 

l’Arcevesque, 82h e. 

dictus Bacheler, rector ecclesia de 

Baillolet , 268 k. 

J. de Bar, 792 b. 

J. de Bello Monte (dominus), pa- 
tronus ecclesie S. Martini de Nove 
Castro super Etam, 305 h. 

J. Boschier, archidiaconus [Baiocensis}, 
545 e. 

J. Boterel de Quintin, 804 d. 

J. de Bourgoingne, 791 j.—792 a. 

J. de Cabore, 544 e. 

J. de Chalon, 792 a bis. 

J 

Ji 


7 Ss 


. Choisel (Monsieur), 798 g. 

. de Courance, Courauce, 790 b. 
792 a. 

J. de Courtenoy, 791 h. 

J. de Eileboto, canonicus Rothoma- 
gensis, 372 h. 

J. de la Ferté ( Messire), 798 h. 

J. de Fonte, Rothomagensis cano- 

nicus , 363 j. 

de Harecourt, 798 g. 

de Jouanville, 790 g. 

Larcevesque , 824 e. 

Malet, 544 e. 

Malet, 790 e. 791 g. 792 a. 

de S. Martino, miles, ad capellam 

S. Martini presentat, 262 g. 

J. de Mellevilla, rector portionis ec- 
clesia de Maneriis, 274 f. 

J. Mesenquier, rector ecclesie de 
Ponte Autoni, 259 j. 

J. de Morgnival, canonicus Rothoma- 
gensis, 372 h. 

: i ee capellanus S. Martini, 
262 g. 

J. Payenel, 798 f. 

J. praposita de Frenossa, 615 c. 

J. suecentor Rothomagensis, 376 j. 


J 
J 
J 
J. de Tornebu, 717 a. 
J 
J 
i 


pe fou fa Se Se Su 


J. seigneur de Vaucouleur, 823 d. 
J. de Vendosme, 802 h. 
Jacob (Johannes ). 


126. 


oo agp Te) 7 ee 













1004 


Jacob de Noeraio, 655 f. 

Jacobi (Helyas). 

Jacobi (S.) de Haia Paganelli prior, 
505 d. . 

Jacobins de Rouen, a Ludovico IX 
instituti, 353 a. Cf: Jacopins, Ro- 
thomagus. 

Jacobite, 381 h. 

Jacobo (Gillebertus , Herbertus deS.). 

Jacobus (B.), 175 g. 

Jacobus, 497 e. 

Jacobus (dominus), tenet capellam 
de Monachi Villa prope Evreria- 
cum, 324 g. 

Jacobus de Abbatiola, 597 h. 

Jacobus de Abbatisvilla, archidiaco- 
nus Rothomagensis, 363 e. et n. 6 

Jacobus d’Anesriis, 747 c. 

Jacobus de Arulis (Frater), lector 
Fratrum Predicatorum Cauquili- 
beri, 186 1. 

Jacobus de Avesnes, 774 h. 

Jacobus de Avesq, 747 a. 

Jacobus de Bello Fuissello, 582 d. 

Jacobus Brito, 610 g. 

Jacobus de Buinville, 744 e. 

Jacobus de Castro, civis Rothoma- 
gensis, 374 d. 

Jacobus dictus li Caz, 738 b. 

Jacobus de Chaaglant , 604 |. 

Jacobus de Columna, diaconus car- 
dinalis. Quibusdam litteris, inju- 
riam conclavi an. 1268 illatam 
narrantibus, nomen ejus adscrip- 
tum, 202 e.-203 f. A Bonifacio VIII 
depositus , 346 e. 

Jacobus Corbi canonicus Ro- 
thomagensis, 371 e. 

Jacobus de Crispiniaco, 652 e. 

Jacobus de Cyreseyo, Fiscannensis 
monachus, postea S. Petri super 
Divam abbas, 431 b.c. et n. 4. 

Jacobus Duesa cardinalis , episcopus 
Portuensis, de Caturco oriundus, 
sub nomine Johannis XXII sum- 
mus pontifex electus, 349 c. Cf: 
Johannes XXII. 

Jacobus, episcopus Humanatis eccle- 
sie. Altare de Cruce in ecclesia 
Montis S. Michaelis ab eo dedica- 
tum, 572 e. et n. 2. 

Jacobus , episcopus Penestrinus seu 
Prenestinus, cardinalis, in Fran- 
ciam legatus, 213 e. Cum Romam 
rediret, a Frederico IL imperatore 
captus, 111 b. 

Jacobus, episcopus Suessionensis , 
637 |. 

Jacobus de Ferreriis, 74g d. 

Jacobus , filius Gaufridi Bacon, 989 j- 

Jacobus, frater ordinis Pradicatorum, 
ad §. Coronam spineam depigne- 
randam Constantinopolim Vene- 
tiamque missus, 400 a, b, ec. 

Jacobus Herbelin, 604 f. 

Jacobus de Lengniaco, canonicus 
Quindecim marcharum, 360 f. et 
n. 7. 

Jacobus de Maureni, 739 a. 

Jacobus de Mesoardo, 706 k. 

Jacobus de Montechablono, 740 e. 
Cf. Jaque de Montchablon. 

Jacobus de Montigniaco, miles , 765 f. 

Jacobus Parvus Monachus, armiger, 
751 b. 

Jacobus , patriarcha Jerosolymitanus 
an, ae sub nomine Urbani IV 
summus pontifex electus, 216 d. 

Jacobus , patronus ecclesie S. Martini 
de Mombreio, 506 h. 


Jacobus de Perceyo, rector ecclesie 


S. Martini de Monte super Ven- 
tum, 495 h. 

Jacobus de Pileo , canonicus Rothoma- 
gensis, 368 d. 

Jacobus Poutrel, 437 j. 

Jacobus Priére, 648 h. 

Jacobus, rector ecclesia §. Albini de 
Doudanvilla, 312 h. 

Jacobus, rector ecclesie S. Gervasii 
de villa S. Gervasii, 322 c. 

Jacobus, rector ecclesia de Love- 
gneio, 491 a. 

Jacobus, rector ecclesia de Pitres, 
247 I. 

Jacobus, rector ecclesia de Pomme- 
reval, 274 e. 

Jacobus, rector portionis ecclesia S. 
Petri de Porco Mortuo, 305 c. 
Jacobus, rector portionis ecclesie S. 

Remigii in Campania, 261 1. 

Jacobus Tiberque, rector ecclesie S. 
Macloti de Sana Villa, 309 f. 

Jacobus de Trembleyo, canonicus 
Rothomagensis , 358 a. 

Jacobus de Upasio (frater), prior 
Predicatorum Diensium, 186 g. 

Jacobus de Viezvi, 604 c. 

Jacobus de Vitriaco, cantor Moritonii, 
583 d. et n. 3. 

Jacopins. Eorum dormitorium scho- 
leque, curante Ludovico IX, con- 
structa, 16 f. Cf. Jacobins. 

Jacques de Mory, 819 e. 

Jacques Saunier, 819 d. 

Jacquet (Robertus). 

Jahan de Hangest , 659 d. 

Jaille (Haimericus de la). 

Jainville (Guillaume, Jehan de). 

Jainville (Jehan, seiqnor de). 

Jalemein (Gaufridus , Johannes de). 

Jaliniano (Adam de). 

Jambes (Isava de). 

Jambevilla (Alauda, Symon, Willel- 
mus de). 

Jambon (Hugo). 

James de Bolinguehan. Servicium mi- 
litare ab eo regi debitum, 729 c. 

James de Castro Gonterii, 728 a. 

Jannetus, filius Hugonis, miles , 764d. 

Januensis (Adrianus V). 

Januensis episcopus (Lucas de Flisco). 

Janus, 357 d. 

Janzae (Le sieur de), 811 b. et n. g. 

Jaoulier (Petrus le). 

Jaque (Monseiqneur saint), 106 b. 

Jaque de Boursonne, 803 a. 

Jaque de Montchablon, 790 h. 805 d. 
Cf. Jacobus de Monte Chablono. 
Jaquelina, uxor Petri de Cantelen, 

hao f. 

Jaquelini (Gauffridus). 

Jaquelinus de Ardena, 689 h. 

Jaquerus de Fontenai, 670 b. 

Jaques Uarchevesque, 444 d. 

Jaques d’Estalons , 656 f. g. 

Jaques de Fanieules, 797 b. 

Jaquet, nepos Guillelmi, persone de 
Logis juxta Breceium, 594 j- 

Jaquetus de Atilliaco, 669 g. 

Jaquinus , 627 d. 

Jardig (J.), rector ecclesia B. Marie 
de Nova Villa Regis, 324 k. 

Jardo (Petrus de). 

Jarrecoi (Gaufridus de). 

Jarresio (Dominus de), 823 f. 

Jarria Audoini (Johannes de). 

Jascon, ordinis Fratrum Predicato- 
rum, 184 a. 

Jatlevilla (Hugo de). 

Jaucourt (Le sieur de) , 796 b. et n. 19. 
812 f. 817 e. f. 82a F. 


INDEX RERUM ET PERSONARUM. 


Jaucus (Johannes). 

Jaunay, Jaunoy (Estienne de). 

Jaunes (Johannes de). 

Jaunicium, 603 b. 

Javenz (Richardus de). 

Javerci (Rei de). 

Javeruel (Adam de). 

Jedoin de Nisson, 778 n. 5. 

Jedoinus de Bello Villari, 686 h. 

Jeffroy de Vendosme, 789 c. 

Jehan (La Saint), 103 g. 

Jehan, 70 g. 

Jehan XXII inter monasteria S. Au- 
doeni Rothomagensis et S. Vic 
toris Caletensis pacem componit, 
386 k.-387 b. V. Johannes XXII. 

Jehan, rex Anglia. V. Johan d’Engle- 
terre. 

Jehan le Bon, filius Philippi VI, dux 
Normanniz, postea rex Francie, 
447 f. Comitatum Augensem Johan 
nis Attrebatensi concedit, 447 h. j. 
GAB a. 

Jehan (Noble homme), jadis roy de Jhe- 
rusalem, pater Johannis de Acon, 
buticularii Francie, g2 d. Ejus 
nuptia, liberi, cognomen ,445 d.-j. 
Cf. Jehan d’Acon. 

Jehan (Le conte), 442 g. 

Jehan (Messires), frater senescalli 
Mirapicensis, 793 a. 

Jehan d'Aci, 797 e. 

Jehan d'Acon, buticularius Francie, 
filius Johannis , Jerosolymitani re- 
gis, ad Alphonsum X missus, 92 
d. Avunculus Johannis de Brena, 
445 k. 446 g. Cf. Jehan, Jehan de 
Brienne, Johannes de Brena. 

Jehan André, doctor legum Bononiz, 
353 h. 

Jehan d’Anlesi, seiqneur de Pontuex, 
816 d. 

Jehan ( Messire) Varbalestier, magister 
arbalistariorum, 45 f. 

Jehan l'Arcevesque, 808 b. 

Jehan d’Arrablay, armiger, 744 a. 

Jehan d’Artois, filius Roberti II, co 
mitis Atrebatensis, a Johanne rege 
comitatu Augensi donatus, 447 j. 
Isabellam de Meleduno uxorem 
ducit; ejus liberi; in monasterio 


Fulcardi Montis sepultus, 448 a.— 


J: 

Jehan d’Artois, filius primogenitus 
Johannis de Atrebato et Isabelle 
de Meleduno, Peronx sepultus. 
4AS8 b. 

Jehan d’Aucoh, 819 d. 

Jehan de Bar, 791 a. 803 g. 

Jehan de Bauvoer, 819 d. 

Jehan de Beaumoni, 390 c. 816 c. 

Jehan, seiqneur de Beleux , 819 e. 

Jehan de Belmont, de Biaumont, sei- 
qnor de Sainte Genevieve, 798 g 
802 ¢g. 

Jehan de Berthelin, 742 a. 

Jehan de Biaumanoir, 790 c. 804 c. 

Jehan de Biaumont, 804 e. 807 b. 

Jehan de la Boesere, 820 b. 

Jehan de Bourgogne, seu de Bour- 
goingne, 790 g. 805 b. 

Jehan le Bouteiller, 742 b. 

Jehan de Bretaigne, seu Bretaingne , 
vicecomes Lemovicensis 790 f. 
804 d. 

Jehan {de Brienne}, rex Jerosolime , 
43 c.—j. et n. 5. 444 b. Cf. Jehan 
d’ Acon. 

Jehan de Brienne, comes Augensis, 
filius Allonsi de Brena et Marie de 
Exolduno, Beatricem de S. Paulo 








uxorem ducit, an. 1294 moritur 
et in monasterio Fulcardi Montis 
sepelitur, 444 c.—j. 445 c.—j. 446 
a. h. 

Jehan de Brienne, filius Johannis de 
Brena, comitis Augensis, et Bea- 
tricis de S. Paulo, 444 e. Johan- 
nam de Couciaco uxorem ducit, 
an. 1302 Curtraci moritur, 446 g. 
h. j. et n. 3. 

Jehan de la Broce, 742 e. 

Jehan Brugat , seigneur de Chaillouel, 
822 a. 

Jehan de Bruilly, miles, 743 f. 

Jehan de Caieu, miles, 767 c. 

Jehan de Caudebec, 391 b. 

Jehan de Chalon, 790 g. 805 b. 

Jehan de Chanevéres, 742 f. 

Jehan de Chantelous, armiger, 744 b. 

Jehan de Charni, 805 c. 809 d. 818 c. 

Jehan de Chasteau Villain, sires de 
Luzi, 823 b. 

Jehan de Chasteillon, seu Chastellon, 
sieur de la Ferté, seu de la Freté, 
812 d. e. 817 c. 82a d. Cf. Jehan 
de la Ferté. 

Jehan du Chastelier, 799 f. 802 g. 

Jehan {de| Choisel, 790 g. 802 f. 

Jehan Cholet , cardinalis legatus, 391 
d. V. Johannes Cholet. 

Jehan de Clari. Apud Tagliacozzo for- 
titer se gerit, 33 a. b. Cf. Johan de 
Clarri. 

Jehan de Clere, 795 e. 

Jehan de Cortenay, seu de Courtenay, 
790 e. 802 f. 809 f. 818 d. 

Jehan de Courcelles (Le fils monsieur), 
744 b. 

Jehan de Courcheles ou d’Auteul, abbas 
S. Audoeni Rothomagensis, 391 f. 
g- 39a d. g. Cf. Johannes de Au- 
teul. 

Jehan Crespin, 821 g. 

Jehan de Culant, miles, 820 h. 

Jehan, conte de Dampmartin, 102 b. 

Jehan de Dampierre , 797 b. 

Jehan de Denisi, crucesignatus , 734 
a. etn. 1. 

Jehan Dognes, baro Hispanicus , g2 k. 

Jehan, episcopus Constantiensis, 548 
b. Cf: Johan. 

Jehan l'Escot, le docteur subtil, 353 
e. h. 

Jehan de Falein, 817 f. 

Jehan de Falaise (S.), [abbas de}, 810 
f 


Jehan de Fay, clericus, 742 b. 744 c. 

Jehan, seignor de Ferrieres, 795 e. 

Jehan de la Ferté, 790 f. 803 b. Cf. 
Jehan de Chasteillon. 


Jehan, filius comitis Britannia, 39 k. 


Beatricem, filiam Henrici III de 
Anglia, an. 1259 uxorem ducit, 16 
j. Crucem sumit, 39 k. Apud Ca- 
gliari Ludovicum IX convenit, 44 c. 

Jehan, filius primogenitus Henrici, 
comitis Augensis, et Margarite, 
hho a. c.-44i ec. 

Jehan, filius Johannis, comitis Au- 
gensis, 4fo d. e. 

Jehan de Fincourt, seiqneur d’Aren- 
teres, 817 d. 822 e. 

Jehan de Fontaines, prior de Gaa- 
niaco, abbas S. Audoeni Rotho- 
magensis , 389 j.-3go a. 391 d. g. 

Jehan des Forges, magister artium et 
decreti, 444 g.—j. 

Jehan Fuisnon, 797 e. 

Jehan de Gaillon, 808 c. 810 c. 818 
g. 821 b.e. 

Jehan de Grainville, 803 f. 


INDEX RERUM ET PERSONARUM. 


Jehan de Grés, marescallus Francie , 
809 d. 

Jehan de Guines, castellanus Melden- 
sis, 812 c. 817 f. 8a2 g. 

Jehan de Harecourt, seu Harrecourt, 
104 b. c. 795 e. 798 e. 

Jehan de Harencort, le pére, 733 d. 

Jehan de Harencort, fils , 733 e. 

Jehan de Henaut cum matre Marga- 
rita de Flandria de Hannonia con- 
tendit, 10 j.-12 d. Cf Henault 
(comes de), Johannes de Avesnis. 

Jehan de Henrique, miles, 742 d. 

Jehan de Hiaumes, 38 h. 

Jehan de Hierusalem (Le roy), 445 k. 
4A6 b. 

Jehan du Hommet, miles , dominus de 
la Varengiére, 548 h. 

Jehan de Jainville, seiqnor de Anser- 
ville, 796 b. c. 

Jehan de Saint Jehan, 223 c. 

Jehan de Joy, miles, 743 a. 

Jehan de Juméles, 799 b. 

Jehan de Lannoy, 820 f. V. Jehan de 
'Ounoy. 

Jehan de Leose, 816 d. 

Jehan de Longueville (La femme de 
feu), 741 £. 

Jehan de Lorriz, 797 b. 

Jehan de Lysi, 796 b. 

Jehan de Machecourt, 804 c. 

Jehan de Mailli, 816 a. 

Jehan Malet, 795 f. 798 h. 803 b. 
810 b. 819 b. 821 c.e. 

Jehan de Mally, 820 e. 

Jehan de Maraut, 796 d. 

Jehan Mare d argent, prior Belli 
Montis in Algia, abbas S. Audoeni 
Rothomagensis, 391 b. 392 e.- 
395 c. 

Jehan Martin le juene, 795 c. 

Jehan de la Monte, 816 c. 

Jehan de Montmorency, 802 h. 

Jehan de Moreul, miles, 820 d. 
Jehan de Neelle, seiqneur de Crevecuer, 
seu de Crievecuer, 808 g. 817 g. 
Jehan, Nivernensis comes. V. Jehan 

Tristan. 

Jehan de Nogent, miles, 743 d. 

Jehan de ('Ounoy, miles, 742 e. V. 
Jehan de Lannoy. 

Jehan Paenel, Paienel, Painnel, Pais- 
nel, Paynel, 795 g. 803 c. 810 f. 
819 c. 821 d. f. Cf. Johannes Pae- 
nel. 

Jehan du Part, presbyter, 547 d. 

Jehan Pharesi de Chicy, 741 f. 

Jehan de la Porte Hudomer, 742 c. 

Jehan du Pré, miles, 743 f. 

Jehan de Prie, de Prié, 791 c. 803 b. 
807 g. 809 g. 813 h. 

Jehan de Rosselieres, miles, crucesi- 
gnatus, a Sarracenis occisus, 50h. 

Jehan de Rouvray, 795 f. 803 ce. 

Jehan de Rouvroy, 798 f. 799 a. 

Jehan de Ruilly, armiger, 741 g. 

Jehan sans Terre, cognomen Johannis 
de Brena, regis Jerosolimitani, 
443 e. 

Jehan de Sarricy, 742 d. 

Jehan de Servigny le vieil, 812 e. 

Jehan de Soisi, crucesignatus, 734 a. 

Jehan de Soissons, serviens armorum , 
a Sarracenis occisus, 54 g 

Jehan Tesson, 821 fF. 

Jehan de Thoart, 803 e. 

Jehan de Thoroute, seu de Thouroute , 
seigneur de Loisi, 796 £. 797 a. 805 
d. 

Jehan de Tianges, seiqneur de Valeri, 
816 c. 


1005 


Jehan de Til, sire de la Roche de Nolay, 
823 b. 

Jehan de Tornebu, Tournebou, Tour- 
nebu, Tournebuc, miles, 803 b. 
810 d. 818 j. 821 b. 

Jehan de Tracy, armiger, 744. 

Jehan Tristan, filius Ludovici IX, 
comes Nivernensis, 39 j. k. 41 f. 
g- 44h. 51 f. g. 52 a.-h. 85 f. 88 
e. Cf. Johannes de Francia. 

Jehan de Vandome, 808 a. 809 b. 818 
e. 824 e. 

Jehan de Varennes, 733 c.790 b. 806 a. 

Jehan de Venin, 816 d. 

Jehan de Vernon, miles, 548 a. 

Jehan de Vignay, interpres Vincentii 
Bellovacensis et Primatis, 23 f.-}. 
72 c. 109 g.—106 a. Hospitalarius 
S. Jacobi, 106 b. 

Jehan de Vile, crucesignatus, 733 d. 
etn. 11. 

Jehan de Vixiau, armiger, 744 a. 

Jehanne de Biaumont, filia Caroli de 
Valesio et Catherine de Curtiniaco , 
uxor Roberti II Atrebatensis, 447 
k.-448 a. 

Jehanne de Brena, filia Rudulfi I de 
Brena et Johannz de Mello, uxor 
Galcheri de Brena, ducis Athena- 
rum, postea Ludovici Ebroicensis , 
comitis Stampensis, an. 1390 mor- 
tua, 447 d. 

Jehanne, comtesse de Flandres et de 
Haynau, 134h. Cf. Jehenne. 

Jehanne de Coussy, comilissa Guinen- 
sis, uxor Johannis de Brena, co- 
mitis Augensis, 446 h. j. et n. 3. 
4h7 a. b. c. 

Jehanne de Criel, filia, non vero soror 
Aelidis de Augo, 441 f. g.et n. 3, 
5, 6. 445 j. 

Jehanne de Ebroicis, mater Blanche» 
de Francia, ducisse Aurelianen- 
sis, 447 k. et n. 6. 

Jehanne, fille de noble prince Henri, 
jadis roy de Navarre, an 1284 Phi- 
lippo Pulchro nupta, 71 g. 93 a. e. 
103 b. c. Remis coronata, 105 d. 
An. 1305 mortua 223 c. et n. 3. 
Cf. Johanna de Navarra. 

Jehanne de Mello, uxor Radulii I de 
Brena, mater Radulfi II, moritur, 
Ah7 c. d. h. 

Jehannot de S. Esmer, 744 a. 

Jehen d’Auteul. V. Jehan de Cour- 
cheles. 

Jehenne de Bourgongne, roimne de 
France, uxor Philippi de Valesio, 
106 c. 

Jehenne de Flandres (La contesse), an. 
1244 mortua, 223 a. V. Jehanne. 

Jehenne de Navarra, V. Johanna de 
Navarra. 

Jemeticensis, Jemetici abbas, 613 b. 
614 b. 615 ff. g. 

Jenville (Anseau de). 

Jeocourt (Richardus de). 

Jerardi Villa (Mathzus de). 

Jeremias, 163 f. 172 h. 

Jerominus (S.), 197 j- 

Jeronimus, rector ecclesie de Bos 
Benard-Commin, 233 }. 

Jerosolomitanus, Jherosolymitanus 
patriarcha, 119 e. 120 e. 216 d. 
ho4 1. V. Jacobus, Urbanus IV. 

Jerosolimitanus , Jerosolymorum rex , 
110 h. 123 g. 398 d. V. Jehan de 
Hierusalem, Johannes de Brena. 

Jerusalem, Jherusalem (Roy de), 100 
h. j. 443 c. 446 b. V. Jehan de 


Hierusalem, Johannes de Brena. 


































































EE 


ee 


oe 





1006 
Jerusalem (Marie de Montferrat , royne 


de). 

laden d’Alonne, miles, 741 e. Cf. 
Jodoinus de Alumpna. 

Jeuffroy de Vendosme, miles de Laval, 
798 £. 

Jo... de Chastant (Frater), Brageria- 
censium Fratrum Predicatorum 
lector, 158 g. 

Joanna de Francia, Ludovici X filia, 
Philippi de Ebroicis uxor, 350 ec. 

Joanne (De S.). V. Johanne (De S.). 

Joannes Balistarius (Frater), Lemo- 
vicensis Pradicator, 187 j. 

Joannes de Balmellis (Frater), vica- 
rius, postea prior Marologiensium 
Predicatorum, 186 e. f. 

Joannes, Sancte Cecilie presbyter 
cardinalis. V. Johannes Cholet. 

Joanville (Le seiqnor de), 790 g 

Job, 52h. 

Jobertus de Lulliaco , 73g a. 

Jobertus de Ribemont, 719 c. e. 

Joce (Raymon, Raymundus, Remont). 

Jocelinus de S. Bartholomeo , 582 d. 

Jocelinus de Bordellfis}], 688 e. 
6go }. 

Jocelinus de la Brouése, 762 c. 

Jocelinus de Campo Caprario, 727 h. 

Jocelinus deCastro Novo, miles, 787 d. 

Jocelinus Crespin, 697 a. b. 

Jocelinus, miles, 471 b. 

Jocelinus de Pingrei, armiger, 778 g. 

Jocelinus de Porpre, 693 c. 

Jocelinus de Porta, 674 h. 

Jocelinus, rector ecclesia de Bailloel, 
263 h. 

Jocelinus, rector ecclesie de Cou- 
haenvilla, 272 g. 

Jocelinus de Villa Marchaiz, seu Mar- 
chaz, 688 f. 

Joceran (Gaufridus). 

Joceran, Jocerandus, Jocerant Malet 
seu Malez, 794 e. 801 e. 811 d. 
814 ff. 8a5 e. 

Jocerannus de Bello Campo, 689 1. 

Jocet de la Braise, major de Jumigny, 
Thi f. 

Jocius, canonicus Rothomagensis , 
361 

Jodoin de la Brosse, 741 g. 

Jodoinus de Alumpna, miles, 761 h. 
Cf. Jeudouyn d’Alonne. 

Jodoinus de Bermevilla, 692 n. 

Jodoinus de Cotenvilla, 692 m. 

Joe (Johannes de). 

Joegniaci comes, 727 e. 

Joegniaco (Galcherus de) 

Joellus, archiepiscopus Remensis, 
677 |. 

Jofredus abbas, obituario Montis S. 
Michaelis insertus, 577 d. 

Jogani. V. Guillelmus. 

Joganvilla (Guillelmus, Rogerus de). 

Johan d’Ableincort, pater Eustachii , 
656 h. 

Johan de Carnaut, 819 h. 

Johan de Clarri, 32 a. V. Jehan de 
Clari. 

Johan d’Engleterre , dictus Johan Sans 
Terre, pater Henrici Il, Norman- 
nia privatus, 16 j. k. 442 h. et n. 
10. V. Johannes. 

Johan, comes Hannoniz. V. Jehan de 
Henaut. 

Johan, episcopus Constantiensis , 548 
d. 549 a. Cf. Jehan. 

Johan, filius Ludovici X et Clementia 
de Hungaria, 224 g. 

Johan Haultfuney, episcopus Abrin- 
censis, 548 e. f. 


Johan Marcadé, 615 n. 1. 

Johan de S. Marcouf, miles , 548 g. 

Johan de Matheclou, 79% a. 

Johan de Meautis , armiger, 548 e. 

Johan de Meullent, 615 n. 1. 

Johan de Monmasques, 656 m. 

Johan, dominus de Monte Aureo, 
frater Burcardi, comitis Vindoci- 
nensis , portas de S. Germano rum- 
pit, 25 j. k. 

Johan Paignel, archidiaconus Con- 
stantiensis, 548 e. Cf. Jehan Paenel. 

Johan de S. Pelerin, 549 a. 

Johan li Rans, 659 c. 

Johan sans Terre, V. Johan d’Engle- 
terre. 

Johan du Saucey, miles , 548 a. 

Johan de Vanchi, 615 n. 1. 

Johan Ysabel et ejus uxor, 547 d. 

Johanna de Anquetevilla, 546 d. 

Johanna d’Artois, comitissa Drocen- 
sis, 45o a. 

Johanna, Augi vicecomitissa, 449 b. 

Johanna de Barfluctu, Johann ma- 
ter, 568 e. f. 

Johanna de Bello Monte, 554 h. 

Johanna de Boissi, 770 n. 3. 

Johanna de Burgundia, ‘filia Otho- 
nis IV, comitis Burgundia , et Ma- 
thildis , comitissz Atrebatensis , Phi- 
lippo V nupta, 194 h. 427 b. 
Immerito adulterii rea, 409 e. f. 
An. 1329 moritur, 575 ¢. d. 

Johanna [de Burgundia?}, Francie 
regina, obituario Montis S. Michae- 
lis inserta, 582 a et n. 1. 

Johanna de Colonciis, domina de 
Humeto, 552 a. 

Johanna la Costuriére, 603 g. 

Johanna dé Criolio, filia Radulfi de 
Exolduno , comitis Augensis, 451 a. 
et n. 1. 

Johanna de Ebroicis, Caroli IV tertia 
uxor, Francie et Navarra regina 
posthumam filiam parit, 350 b. 
Necrologio multarum ecclesiarum 
inserta, 416 et n. 8. 462 f. 

Johanna, filia vicecomitis Augi, 499 e. 

Johanna, filia Eudonis de Duxé, ob 
merita sanctorum Savigniacensium 
sanata, 5g1 c. d. 

Johanna, filia Guillelmi Brocquet et 
Johanne de Barflutu filia, ob 
merita B. Thome Helie sanata, 
568 e. f. 

Johanna, filia Henrici II, regis An- 
glia, uxor Guillelmi, regis Sicilia , 
366 g. et n. 14. 

Johanna, filia Hervei de la Rollate, 
596 g. 

Johanna, filia Johannis Fabri, 565 
d. e. 

Johanna, filia Johannis Gase, 603 f. 

Johanna, filia primogenita Ludovici, 
regis Navarre, 56g f. 

Johanna, filia Odonis Potein, ob me- 
rita B. Thome Heliz sanata, 564 
c.-e. 

Johanna, filia Radulfi, domini Ful- 
geriarum, Hugoni, comiti Mar- 
chie#, nupta, 585 j. Ejus pueri, 
586 b. e. 

Johanna Fulebech , 578 j. 

Johanna de Gatin{is}, 669 F. 

Johanna de Gornaio, 474 b. ec. 

Johanna de Guarenna ad ecclesiam 
de Touretot presentat , 279 j. 

Johanna de Hosa, 366 e. 

Johanna, domina de Lavardin, ad 
ecclesiam de Daivilla prasentat., 
26o d. 


INDEX RERUM ET PERSONARUM. 


Johanna Malemains, Ricardi de Villa- 
ribus junioris , ac postea Guidonis 
de Brucourt uxor, 553 c. d. 

Johanna , matertera Johanne , per me- 
rita sanctorum Savigniacensium 
sanate, 591 d. 

Johanna de Meullento, domina de 
Clara, 420 g. 

Johanna Naguet , 362 j. 

Johanna de Navarra, Henrici regis 
Navarre filia, Philippe IV nupta, 
145 f. 193 j. An. 1305 mortua 
et ‘in ecclesia Fratrum Minorum 
Parisius sepulta, 426 j. k. 574 h. 
Necrologio multarum ecclesiarum 
inserta, 434 e. et n. 7. 462 h. 
486 b. et n. 5. 577 g. 582 f. 
Cf. Jehanne, Jehenne. 

Johanna Perier, 360 c. 362 f. 

Johanna de Plana Silva, patrona ec- 
clesie de Scalis, 252 g. 

Johanna, domina de Pulcro Mesnillo, 
464 g. 

Johanna de Raneyo, vicecomitissa de 
Alneto, 778 f. 

Johanna, regina Francorum, 418 j. 

Johanna, regina Francorum, obitua- 
rio ecclesie Ebroicensis inserta, 
461 j. etn. 9 

Johanna, relicta Guillelmi 
551 b. 

Johanna, relicta domini Jordani de 
Lyndebue, ad ecclesiam de Torp 
presentat, 298 g. 

Johanna de Ripparia, domina de 
Yvetot, 415 f. 

Johanna de Roissi, 770 a. 

Johanna Roroosidem, 4g2 f. 

Johanna de Sauceyo, uxor Radulphi 
de Landa, 55a d. 

Johanna de Saveuses, comitissa Augi, 
4hg a. et n. 2. 

Johanna de Tolosa, Alphonsi de 
Francia, Pictavie comitis, uxor, 
88 h. j. 176 e. An. 1271 mortua, 
197 e. 221 k. 

Johanna, uxor Amalrici de Creon, 
585 d. 

Johanna, uxor Colini de Parfourru, 
552 h. 

Johanna, uxor Gervasii de Buat, 
599 b. 

Johanna, uxor Guillermi de Dardes, 
477 b. 

Johanna , uxorGuillelmi de Harecourt , 
478 e. 

Johanna, 
603 d. 

Johanna, uxor Guillelmi de Karen- 
tonio, 551 a. 

Johanna, uxor Guillelmi de Mellento, 
4791. 

Johanna, uxor Guillelmi du Mesnil, 
552 k. 

Johanna, uxor Guillelmi de Villiers, 
55a b. 

Johanna, uxor Heberti Carbonnel, 
militis, 549 b. 

Johanna, uxor Jacobi Poutrel, 437 j. 

Johanna, uxor Johannis de Drumara, 
550 a. 

Johanna, uxor Johannis Forestarii de 
Glocis, 488 b. 

Johanna, uxer Johannis le Gay, ma- 
ter Simonis, 491 d. 

Johanna, uxor Johannis ,de Pirou, 
55a h. 

Johanna , 
464 a. 

Johanna, uxor Michaelis Molendina- 


rii, 433 h. 


Patric, 


uxor Guillelmi Hubout, 


uxor Luce de Dumo. 








Johanna, uxor Michaelis Reimbaut, 
593 g. 

Johanna, uxor Raduiphi de Fovilla, 
367 g. 

Johanna, uxor Ricardi Foillol, 603 b. 

Johanna, uxor Roberti Juhel, 599 c. 

Johanna, uxor Roberti de Juvigné , 
puellas geminas, faventibus sanctis 
Savigniacensibus, feliciter parit, 
596 k.—597 b. 

Johanna, uxor magistri Rogerii, 600 
d. 

Johanna, uxor Rogeri de Bello Monte, 
359 h. 

Johanna, uxor domini R. de Cinte- 
rio, 464 a. 

Johanna, uxor W. de Fierevile, mater 
Dionisia, 592 j. 

Johanna de Villariis, uxor Ricardi 
Malherbe, 551 c. 

Johanne (seur) obituario domus Dei 
S. Laudi inserta, 548 k. 

Johanne (Guillelmus , Johannes , Ober- 
tus ,Osbertus, Ricardus, Richardus, 
Robertus, Willelmus de Sancto). 

Johanne de Pede Portus (Petrus Mar- 
tini de Sancto). 

Johannes Baptista (B.), 120 g. 147 a. 
178 b. 187 c. 191 b. Ejus festum 
in ecclesia Rothomagensi triplici 
ritu celebratum, 333 f. Ejusdem 
reliquie in ecclesia S. Catharine 
de Monte invente, 406 c. 

Johannes, 673 b. 

Johannes (Dominus), 652 g. 

Johannes (Magister), 381 b. 

Johannes XXI, an. 1276 summus 
pontifex electus, an. 1277 «dis 
ruina obrutus, moritur, 341 h. j- 

Johannes papa XXII 193 a. 427 j. 467 
g. et n. 11. Eo ecclesiam regente, 
Ludovicus de Francia et Thomas de 
Aquino sanctorum catalogo in- 
scripti, 349 c.-f. Guillelmus, episco- 
pus Lingonensis, ad sedem Rotho- 
magensem promotus, Eucharistie 
festum primo celebratum , 397 b. 
Ecclesia Tolosana in archiepisco- 
palem, ecclesiaque nonnulle seu 
in cathedrales, seu in collegiatas 
ecelesias erecte , igdSe. f. 34g e. f. 
Moissiacensibus monachis Tolosze 
studentibus redditus annuus con- 
stitutus , 207 b.—j. Leprosi damnati, 
4og |. Cum Ludovico de Bavaria 
discordat, 349 k. Ecclesia Ebroi- 
censis obituario insertus , 461 c. 463 
e. Cf. Jacobus Duesa, Jehan XXII. 

Johannes, Anglie rex, necrologio 
multarum ecclesiarum  insertus, 
368 d. et n. 4. 474 g. 580 k. 

Johannes Aalles, 752 c. 

Johannes, abbas, 420 d. 421 a. b.j. 
422 e. Idem nomen insertum obi- 
tuariis monasteriorum Crucis S. 
Leufredi, Uticensis et Montis S. Mi- 
chaelis , 478}. 488 c. 576 j. 577g. 
579 €. j. 

Johannes , abbas S. Audoeni Rothoma- 
gensis, 379 f. 380 f. 408 d. 

Johannes, abbas ecclesize Augensis , 
Aho f. 

Johannes, abbas Becci decimus sex- 
tus, moritur et in capitulo monas- 
terii sepelitur, 406 f. 456 ac. 

Johannes, abbas S. Benigni, 576 b. 

Johannes, abbas de Blanca Landa, 
5/6 e. 

Johannes, abbas S. Catharine de 
Monte Rothomagensis, 4o5 a. et n. 
2. 4o7 d. 408 d. 





Johannes, abbas $. Georgii de Bal- 
cherii villa an. 1304 creatus, 427 
a. An. 1324 mortuus, 428 c. 

Johannes, abbas Flaviacensis, Ro- 
berto abbati succedit, 428 b. 

Johannes, abbas Gemeticensis, 485 
j. et n. 16. 

Johannes, abbas S. Laudi, 546 e. 

Johannes, abbas Lirensis, 472 h. et 
n. 7. 487 d. et n. 10. 

Johannes, abbas S. Martini juxta Pon- 
tisaram. Ecclesia Rothomagensi 
sacramentum fidelitatis ab eo pra- 
stitam, 376 |.—377 a 

Johannes, abbas Resbacensis, 488 b. 
et n. 6. 

Johannes, abbas Sagii, 486 h. et n. 
18. 488 d. et n. 10. 

Johannes, abbas Ulterioris Portus vi- 
cesimus secundus, 452 h. 

Johannes de Abbatia, 657 f. 

Johannes Abbatis , procurator monas- 
terii Beecensis, 460 c. 

Johannes de Abbatis villa, Ambia- 
nensis decanus, male episcopus, 
postea Bisuntinensis archiepisco- 
pus, necrologio ecclesia Rothoma- 
gensis et ecclesia Augensis inser- 
tus, 367 e. et n. g. 450 j. k. et 
n. 6. Cardinalis legatus in Hispa- 
niam, 111 j. 180 e. 

Johannes de Abigart, 636 a. b. 

Johannes de Abrincis, apothecarius 
regis, 574 f. g. 

Johannes de Abrincis, archiepiscopus 
Rothomagensis, 421 d. et n. 4. 
Johannes Achardi, rector ecclesia de 

Willivilla, 239 e. 

Johannes de Achis, armiger, 766 f. 

Johannes de Acon an. 1281 in Pru- 
vinenses sevit, 343 c. 

Johannes Adam, Ebroicensis archi- 
diaconus, 433 j. 

Johannes de S. Kgidio , miles, 753 e. 
776 f. g. 

Johannes Aelart, pater Roberti de 
Villa Dei de Saltu Capri, 593 j- 

Johannes A ffich, 708 c. 

Johannes de Agnevilla, scutife , 517 
f. h. Ejus feodum, 516 j. 

Johannes Aiornitrut, armiger, 755 e. 

Johannes A laigne, 738 c. 

Johannes Alauda, 362 g. 

Johannes de Albania, 714 k. 

Johannes de Alba Via, 622 1. 705 k. 
716 b. 

Johannes de Albegniaco, canonicus 
Rothomagensis, 358 d. Patronus 
ecclesia S. Vedasti de Connele, 
309 c. 

Johannes de Albemailla, rector eccle- 
sie S. Genovefe, 272 k. 

Johannes de Albevoie, 616 e. 

Johannes de Albigniaco. V. Johannes 
de Albegniaco. 

Johannes de Aleia, 685 c. 

Johannes |’Alemant, serviens Regis , 
374 d. 

Johannes de Alleman, miles, 761 
a. b. 

Johannes de Alneto, miles, 761 a. 
V. Johannes de Auneto. 

Johannes de Alneto, 360 e. et n. 5. 

Johannes de Aloine, 691 d. 

Johannes d’Alou, 761 j. 

Johannes !’A loue, canonicus Rothoma- 
gensis , cum capitulo Rothomagensi 
de patronatu ecclesia de Baillolet 
contendit, 268 j. 

Johannes Ancieq Baquins, 740 c. 

Johannes de Andeliaco, prior S. Au- 




































































INDEX RERUM ET PERSONARUM. 1007 


doeni Rothomagensis , monasterii et 
Rothomagensis ecclesia necrologio 
insertus , 367 h. 380 c. 

Johannes Andree, rector ecclesia de 
Meisnillo Roeri, 298 j. 

Johannes de Andresel seu de Andre- 
sello, 686 m. 725 c. 727 b. 

Johannes d’Anebaut, 771 j- 

Johannes de Anfrevilla, monachus 
Crucis S. Leufredi, 476 k. 

Johannes de Angulo, 583 j. 

Johannes de S. Aniano, 747 a. 

Johannes, quondam archidiaconus 
Augi, frater Hugonis de Sargues, 
358 n. 5. 

Johannes, archidiaconus Rothoma- 
gensis, 235 c. 245c. 250d. 253a. 
272 k. 305 h. V. Johannes de 
Noentel. ' 

Johannes , archidiaconus Senonensis, 
669 h. 

Johannes dictus Archiepiscopus , ca- 
pellanus leprosarie de Urticeto, 
238 b. ec. 

Johannes dictus Archiepiscopus, ju- 
nior, de Ponte Archia, 364 h. 
Johannes, archiepiscopus Lundensis 
in Dacia. Altare novi infirmitorii 
S. Catherine de Monte Rothoma- 

gensis ab eo dedicatum, 405 |. 

Johannes, archiepiscopus Rothoma- 
gensis, 580 c. 

Johannes de Argentele, miles, 737 
f. g. 

Johannes de Argogiis, 602 h. 

Johannes Armolli de Monte Pessu- 
lano (Frater), lector Grassensium 
Predicatorum, 186 c. 

Johannes de S. Arnulpho, 787 f. 

Johannes de Arsi, miles, ad capellam 
de Monteigniaco presentat, 323 h. 

Johannes d@’ Arsiz, frater Hugonis d’Ar- 
siz, 769 d. 

Johannes de Arteia, armiger, ad ca- 
pellam leprosarie de Arleia pre- 
sentat, 321 e. 

Johannes de Artezio, maritus Isa- 
bella de Meleduno, 45: f. 

Johannes de Asneriis, 350 n. 5.634 
g- 635 j. 636 1. 709g g. 711 ©. 

Johannes de Asnevilla, 511 a. 

Johannes de Assi, 675 h. 

Johannes de Asticles, 769 h. 

Johannes de Astioles, 769 n. 16. 

Johannes d’Aloville, servicium mili- 
tare regi debet, 729 c. 

Johannes de Aubergenvilla, Ebroi- 
censis episcopus, nepos Garini, 
461 f. 402 j. 463). 405 c. 

Johannes de Auborvilla, presbyter, 
372 e. 380 b. 

Johannes de Aucey, miles, 576 h. j. 

Johannes de Audenarde, dominus de 
Roussy, armiger, 759 d. 

Johannes de S. Audoeno, 644 d. Ejus 
heredes, patroni ecclesia de Au- 
bertivilla, 260 j. 

Johannes de Audouvilla, 554 c. 
556 d. 


Johannes de Augo monachus, 436 


Johannes de Augo, rector ecclesie 
de Buivilla, 262 ce. 

Johannes de Auneto, 710 1.—711 a. 
728 f. V. Johannes de Alneto. 

Johannes de Aunoes, miles, 755 k. 

Johannes de Aurelianis, 686 g. 689 
j- 727 b. 

Johannes de Auteul seu de Autolio 
(Frater), B. Dionysit ecclesia ma- 
gnus prior, B. Audoeni Rothoma- 


ee —— 


1008 


gensis abbas factus, 146 b. Mori- 
tur, 379 d. Necrologio monasterii 
insertus , 380 d. Cf. Jehan de Cour- 
cheles. 

Johannes de Autolio, miles, ad ec- 
clesiam de Magnevilla presentat, 
277 j- Obituario monasterii Crucis 
S. Leufredi insertus , 476 1. 

Johannes de Autolio, 623 e. 

Johannes d’Auville, 648 k. 

Johannes Avenarii, 668 k. 

Johannes Avenel, maritus Petronillz, 
593 g. 

Johannes d’Avénes, 638 j. 

Johannes de Avesnis Hannonie comi- 
tatum, Ludovico 1X adjudicante, 
an. 1246 obtinet, 144 e. et n. 1. 
Cf. Jehan de Henaut. 

Johannes de Avetot, 775 b. 

Johannes d’Avrigny, 788 a. 

Johannes de Auzi, 774 a. 

Johannes la Awe, 739 e. 

Johannes de Baalli, patronus ecclesie 
de Bosco Gauteri, 241 b. 

Johannes Bachon, 437 k. 

Johannes de Baerne, 648 d. 

Johannes Baez, 651 g. h. 

Johannes dictus Bahe, 739 b. 

Johannes de Bailloleto, rector eccle- 
sia de Menovalle, 271 b. 

Johannes de Baleux, 738 b. c. 

Johannes de Balleio, miles, 747 e. 

Johannes de Balneolis , 787 j. 

Johannes Barate, miles , 736 g. 737. 
755 b. 

Johannes de Bardoul, 750 g. 

Johannes de Bardouville, 746 d. e. 

Johannes de Barlues, 648 b. 

Johannes Baron, civis Abrincensis , 
589 g. 

Johannes de Barra, miles , 645 e. Obi- 
tuario Lirensis monasterii insertus, 
475 f. etn. 3. 

Johannes Barrel, 604 c. 

Johannes des Burres, miles, 768 a. 

Johannes de Barris, 680 d. 686 f. 
787 b. 

Johannes de Barvilla incertus an ser- 
vicium militare regi debeat, 769 
e. f. 

Johannes de Basincort, 648 c. 

Johannes de la Basoge, 52 c. 

Johannes Batiecoc , 364 e. 

Johannes de Baucheni, miles , patro- 
nus ecclesia de Hansevilla, 262 j. 

Johannes de Bauffes , Ilerdensis epi- 
scopus. Ejus ossa translata, 462 d. 

Johannes de Baugenciaco, 686 h. 

Johannes de Bautiermara, Agnetis 
maritus, 478 b. 

Johannes Beaumesire, presentatus ad 
ecclesiam S. Nicholai de Porceus, 
326 j. 

Johannes de Beaunoy, 746 e. f. 

Johannes dou Bec, armiger, 758 f. 

Johannes de Becco, 747 b. 

Johannes de Becco Helluini, clericus, 
reus furti, 374 h. k. 

Johannes de Bedemont, 653 1. m. 

Johannes Bedoinus, 654 k. 

Johannes de Beelei, 747 . 

Johannes Behée, 542 f. 

Johannes de Beher, rector de Mesnillo 
Angoti, 553 b. 

— Bekart. Ejus relicta, 727 

.¢. 

Johannes Beliart, 686 
689 f. 

Johannes de Bella Villa, rector ec- 
clesie S. Wandregisili de Bella 
Villa, 301 ¢. 


g-. 687 e. 


Johannes de Belleperche, 747 b. 

Johannes de Bello Angervilla, 772 
n. 2. 

Johannes de Bello Campo, patronus 
ecclesia de Bello Campo, 269 g. 

Johannes de Bello Leporario, 638 b. 

Johannes de Bello Monte, 637 |. m. 
676 h. 688 j. 750 d. 

Johannes de Bello Monte, bajulus 
domini de Harecort, 234 e. 

J[ohannes} de Bello Monte, camera- 
rius Francie, 677 |. 678 d. 680 g. 

Johannes de Bello Monte, dominus 
S. Gennovefe , 787 b. ‘ 

Johannes de Bello Monte, miles, 
779 h. ees 

Johannes de Bello Villari, 616 1. 

Johannes Belvesen, 616 1. 

Johannes, benefactor Perrinensis do- 
mus pro anima Colini de Sae, 
5do a. 

Johannes de Berengervilla, Beren- 
giervilla, Berengierville, miles, 749 
e. 793 e. 757 b. 772 a. h. 

Johannes Berengier, 752 c. 

Johannes de Berengrevilla , 749 e. V. 
Johannes de Berengervilla. 

Johannes Berenguerii, 436 a. 

Johannes Bergerius , 666 k. 

Johannes Berlenguel, miles, 777 e. 

Johannes de Bermecuria, armiger, 
747 d. 

Johannes Bernegne, miles, 750 f. 

Johannes dictus Bernenguel, rector 
ecclesie de S. Maria de Campis, 
282 a. 

Johannes Bernerel, miles, 765 bh. 

Johannes de Berneriis, seu de Ber- 
niéres, Lexoviensis officialis, an. 
1278 episcopus Sagiensis factus, 
an. 1294 moritur, 227 c. et n. 5. 
482 b. g. Necrologio monasterii 
Uticensis insertus , 486 d. e. n. 11, 
489 a. 

Johannes de Bertigierville, 772 n. 2. 

Johannes Besagu, 693 c. 

Johannes de Bestisiaco, et ejus filius, 
691 d. 

Johannes de Betencort, 655 c. 

Johannes de Beusemouchel, 744 g.— 
745 a. 747 b. 

Johannes de Bevroil, 638 g. 

Johannes le Bigot, rector ecclesi# de 
Willivilla, 239 e. 

Johannes de Blayncourt, 787 f. 

Johannes de S. Blimundo, 787 h. 

Johannes le Bloi, 602 c. 

Johannes Blondel seu Blondelli, ec- 
clesia Rothomagensis et Montis- 
burgensis monasterii necrologiis 
insertus , 367 j. 554 b. 

Johannes le Boché, miles, 765 e. 

Johannes Bocher, armiger, 761 k. 

Johannes de Bochervilla, 749 e. 

Johannes de Boenvilla, miles , 766 e. 

Johannes de Boesseyo, rector eccle- 
sie S. Georgii de Tilia, medicine 
doctor et professor, libros suos 
monasterio toner legat, 460 d. 

Johannes i Bogres, 719 f. Cf. Jo- 
hannes li Bougres. 

Johannes de Bohelay, miles , 549 b. c. 

Johannes de Boisemoncellis , 708 c.d. 

Johannes de Bois Jugan (Frater), 
553 b. 

Johannes de Boissavesnis, 648 j. 

Johannes de Boisselis, 670 e. 

Johannes de Boissi, 631 b. 

Johannes Bolart, 597 e. 

Johannes de Boletot, miles, 760 d. 

Johannes de Bona Mara, 751 a. 


INDEX RERUM ET PERSONARUM. 


Johannes de Bondofle, 671 e. 
Johannes de Bonetot, 616 a. b. 
Johannes dictus Bonnet, 752 a. 
Johannes de Booleio, 678 f. 
Johannes de Boonvilla, 689 h. 
Johannes de Boos, armiger, 754 b. 
Johannes Bordet, 775 d. 

Johannes Bordet, Rothomagensis ca- 
nonicus et succentor, 361 h. j. 

Johannes Bordon seu de Bordon, 616 
g- 617 m. 

Johannes de Borri, 713 h. 

Johannes de Borriaco, 625 d. Ejus 
feodum, 62g k. 

Johannes de Borriz, 675 e. 

Johannes Boscheir, 669 h. 

Johannes de Boscho, patronus eccle- 
sie de Bliquetuit , 239 a. 

Johannes de Bosco, 603 b. 625 b. 
651 ¢. 7iof. 

Johannes de Bosco, miles, 772 f. 

Johannes de Bosco, pater Robini, 
601 |. 

Johannes de Bosco Ernaldi, 470 c. 
et n. 3. 

Johannes de Bosco Gueralmi, 750 c. 

Johannes de Bosco Normanni, 370 e. 

Johannes de Bosco Rogerii, 752 c. 

Johannes de Bosevilla, patronus ec- 
clesie de Bosevilla super Vada, 
511 d. 

Johannes de Botainvillari, 684 a. Cf. 
Johannes de Botenvillari. 

Johannes de Botcunviller, 689 h. 

Johannes de Botemont , 696 f. 

Johannes de Botenvillari, 686 g. Cf. 
Johannes de Botainvillari. 

Johannes de Boterville, miles, 766 e. 

Johannes de Botesiaco , 687 j. 

Johannes li Bougres, 649 j. Cf. Jo- 
hannes li Bogres. 

Johannes de Bourayo. Ejus heres et 
relicta, 725 g. et n. 19. 

Johannes Bousquentin, armiger, ad 
ecclesiam de Martigni presentat, 
312 b. 

Johannes le Bouteiller, armiger, 761 j. 

Johannes /e Bouteller, patronus eccle- 
sie de Grinvilla, 304 e. 

Johannes de Bouterviller, 728 b. 

Johannes Boutin, rector ecclesie de 
S. Albino, 248 e. 

Johannes de S. Bova, rector ecclesie 
de Gregnesevilla, 244 d. 

Johannes de Bradelée, armiger, 474 b. 

Johannes de Braya, rector ecclesie 
de Aliziaco, 248 b. 

Johannes de Braya, rector ecclesie 
S. Martini de Nova Villa in Bosco, 
326 b. 

Johannes de Breeval, seu de Brehe- 
valle, armiger, 373 g. 623 1. 

Johannes de Brena, rex Hierusalem, 
Balduini II socer, ejusque absentis 
jocum tenens, in imperio Constan- 
tinopolitano gubernando, 110 h. 
399 h. j. k. 637 k. 1. Ejus filia, 
Frederici II imperatoris uxor, et 
Henrici mater, 123 g. Pater Al- 
phonsi, comitis Augi, 445 c. 450 
h. Ad pacem inter comites Cam- 
panie et Bolonie restaurandam 
se interponit, 398 d. Cf Jehan 
d’ Acon. 

Johannes de Brena, 762 b. 

Johannes de Breocort, 622 k. 

Johannes de Breteigni, 674 h. j. 

Johannes de Bretevile, 747 b. 

Johannes de Bretolio, 741 c. 

Johannes de la Bretonniére, 764 h. 
769 a. et n. 1. 








INDEX RERUM 


Johannes Briardus, 721 b 

Johannes Briart ad exercitum submo- 
nitus, 725 c. 

Johannes de Bries, 689 g. 

Johannes de Briquiny, 737 e. 

Johannes Brito, 604 f. 

Johannes de Broca, 65g f. 

Johannes Brocart de Autolio, miles, 


Johannes de Bruecort, Bruecourt, 
Bruencourt , 608 f. g.637 g. 684 e. 
726 a. 728 d. V. Johannes de Brui- 
cort. 

Johannes de Brueria, 685 b. 

Johannes de Bruicort, 729 c. V. Jo- 
hannes de Bruecort. 

Johannes le Bran, miles, 750 d. 
765 f. 777 e. Patronus ecclesiz 
S. Bove de Britonis Villa, et ca- 
pelle S. Leodegarii, 305 g. 308 f. 

Johannes Brunel, canonicus Rothoma- 
gensis, 376 g. V. Johannes Burnel. 

Johannes Brusart, 597 f. 

Johannes de Buesemoncel, heres ville 
de Buesemoncel, 281 c. Ad eccle- 
siam de Halovilla alternatim cum 
monasterio S. Wandregisili pra- 
sentat, 283 h.—284 a. 

Johannes de Bui, 322 b. 

Johannes de Bulleio, archidiaconus 
Majoris Caleti, 365 h. et n. 3. 
Johannes de Bullis, rector ecclesiz 
S. Supplicii de Charz, 318 c. 1. 
Johannes de Bullis , dictus Niger, ca- 
pellanus S. Jacobi de Barquegni, 

318 |. 

Johannes de Burgo Bauduin, miles, 
760 f. 

Johannes de Burig... archidiaconus, 
h22b. 

Johannes Burnel, canonicus et subdia- 
conus Rothomagensis, 361 b. V. 
Johannes Brunel. 

Johannes de Burnetot, 614 e. 

Johannes de Busiaco, 739 b. c. 

Johannes Buticularius, 679 g. 

Johannes de Buxeria, 555 k. 

Johannes de Cadomo, monachus Cru- 
cis §. Leufredi, 477 e. 

Johannes de Caim, miles, 753 g. 

Johannes de Caletot, 750 b. 

Johannes de Calido Becco, 359 b. 

Johannes de Callevilla, rector portio- 
nis ecclesia de Crequetot, 300 f. 

Johannes de Calmis, canonicus eccle- 
siz Moretoniensis, 583 a. 

Johannes de Calniaco, 680 f. 

Johannes de Calvo Monte, 632 g. k. 
750 h. 

Johannes de Calvo Monte, rector 
ecclesia B. Marie de Nova Villa 
Regis, 324k. 

Johannes de Cambinis, presbyter, 
752 a. 

Johannes de Campania, canonicus 
Rothomagensis, patronus ecclesia- 
rum de Vigovilla et de Sotevilla, 
248 c. d. Necrologio ecclesia Ro- 
thomagensis insertus, 368 c. 

Johannes de Campis, miles , 787 a. 

Johannes de Campo Dolenti, armiger, 
747 e. 

Johannes de Campo Haol, Ago d. 

Johannes de Campo Lupi, miles, 
758 d. 


Johannes de Campo Reminis, 657 j.- 


Johannes Candavéne, 719 b. j. 
Johannes de S. Candido, 366 d. 
Johannes Canis, 649 a. 

Johannes de Canis, 738 c. 

Johannes, canonicus S. Laurentii in 


TOME XXIll. 


Leonibus, rector ecclesie de Bui- 
villa, 262 c. 

Johannes de Cans, miles, 758 j. 

Johannes de Canfain, seu Cantaing , 
miles, 677 a. 738 e. 73g b. 

Johannes de Cantalu, patronus eccle- 
sie S. Petri de Franca Villa, 249 
a. b. V. Johannes de Cantu Lupi. 

Johannes de Cantiers, rector ecclesize 
S. Aubertwe de Cantiers, 305 h. j. 

Johannes, cantor Mauritania, 489 c. 

Johannes de Cantu Lupi, armiger, 
745 a. 748 d. 779 a. c. Patronus 
ecclesiarum de Offredi Villa et 
S. Petri de Franca Villa , 249 b. e. 
V. Johannes de Cantalu. 

Johannes de Cantu Pice an. 1279 
S. Catharine de Monte Rothoma- 
gensis abbas creatus, ob rem mo- 
nasterii male gestam vituperatus, 
ibi sepultus, 413. g.-414 a. 

Johannes, capellanus abbatisse S. 
Amandi, 376 k. 

Johannes, capellanus 5S. Audoeni, 
2hic. 

Johannes, capellanus S. Johannis de 
Bellencort, 324 b. 

Johannes, capellanus S. Margarita de 
Bellosanna, 315 j. 

Johannes, capellanus leprosaria de 
Chars, 318d. 

Johannes, capellanus in ecclesia de 
Oonyaco, 528 e. 

Johannes de Capetot, armiger, ad 
ecclesiam de Bernarvilla prasentat , 
288 f. 

Johannes de Capite Ville, 479 e. 

Johannes de Capriaco (frater), major 
prior Hospitalis in Francia, 26¢ j. 

Johannes Carbonnelli, armiger, 554 b. 

Johannes de Carcuit de patronatu 
ecclesia de Gonnevilla contendit, 
298 |. 

Johannes cardinalis, 108 j. V. Johan- 
nes de Columpna. 

Johannes de Cardineto, 657 e. h. 

Johannes de Cardonay, 658 n. 3. 

Johannes de Carnoto, cavonicus et 
cancellarius Rothomagensis , 360d. 

Johannes de Carnoto, rector ecclesia 
de Capite Caleti, 279 d. 

Johannes de Carnoto, rector ecclesia 
Beate Marie de Nova Villa Regis, 
524 }j. 

Johannes de Casneyo, miles, 773 h.j. 

Johannes Castanearius, 685 d. 

Johannes du Castelier, 746 d. 

Johannes de Castelleta, 660 c. 

Johannes de Castellione, miles, 787 b. 

Johannes de Castello, 787 f. 

Johannes de Castris, 672 a. 


‘Johannes de Castro, armiger, 748 c. 


760 c. 
Johannes de Casucio, 773 n. 28. 
Johannes de Catevilla, seu Cateville, 
miles, 745 e. Necrologio ecclesiz 
Rothomagensis insertus, 365 d. 
Johannes de Cauz, rector ecclesie 
S. Albini super Arches, 25g a. 
Johannes de Cawaire, 655 b. 
Johannes-dictus Cayn, 741 b. 
Johannes de Cedro, armiger, 477 k. 
Johannes de Centum Puteis, rector 
ecclesie S. Marie de Fermecort, 
318 g. , 
Johannes de Cepeio, 739 d. 
Johannes de Cessonia, sea Cessonno, 
canonicus Rothomagensis, 372 c. 
Ecclesia sue necrologio insertus, 
363 h. 
Johannes de Chaaure, 654 |. 





{T PERSONARUM. 





1009 


Johannes de Chaencio, miles, 753 e. 

Johannes de Chalon, 787 h. 

Johannes de Chambe, 748 d. 

Johannes de Chanteleu, seu Chante- 
lou, 757 j. 761 g. 

Johannes Charbonnel, miles, 759 d. 

Johannes de Charcio, 633 b. 

Johannes de Charmont, miles, 761 j. 

Johannes de Chaule, 738 f. 

Johannes de Chauni, 654 d. 

Johannes dictus Chaus, serviens, 766 d. 

Johannes de Cheisoy, 740 f. 

Johannes de Chesneio, 749 b. 

Johannes de Chetainville, miles, 764 f. 

Johannes Chiendent. Ejus uxor, 650 e. 

Johannes Chiffrevast, 580 g. 

Johannes Choeseaus , 687 h. 

Johannes Cholet seu Choleth, canoni- 
cus Rothomagensis , patronus eccle- 
sie deAngiervilla, 264.8. Cecilie 
presbyter cardinalis, Apostolice 
Sedis legatus, concilium Parisius 
celebrat, 145 h. j. 345 ¢. 420 k. 
482 d. Coronation: Philippi IV 
adest, 408 c. Necrologio 5S. Au- 
doeni Rothomagensis  insertus , 
380 b. V. Jehan Cholet, Johannes 
de Noentello. 

Johannes Chopillart, rector ecclesix 
de Catelon, 239 g. 

Johannes de Chumburg, pincerna, 
703 £. 

Johannes de Cigni, 651 1. 

Johannes Cignus, 647 k. 

Johannes de Cisonio, 685 h. 

Johannes de Clara, armiger, patronus 
ecclesiarum S. Marie de Bosco 
Aconis, de Clara, de Frichemes- 
nil, S. Suppliciide Presbiteri Monte, 
S. Marie de Warengiervilla, 245 
j- 252 k. 256 a. 308 k. 

Johannes de Clari, 648 k. 649 c.f. 

Johannes Claudus de Byon, 583 c. 

Johannes de Clera. V. Johannes de 
Clara. 

Johannes dictus Clersens, clericus ca- 
mere denariorum regis, 574 e. 

Johannes Clingnet, miles, 750 e. 

Johannes de S. Clodoaldo, 746 g. 

Johannes de Cloqueri, Clokier,Cloquier, 
65a k. 653 c. Ejus filius, 648 b. 

Johannes de Codrayo, miles, 764 h. 

Johannes de Codreto, 769 g. 

Johannes Coelangé, Ejus filius Ernol, 
602 a. 

Johannes de Coesello, 550 c. 

Johannes le Cointes, 738 e. 

Johannes Coipel, rector ecclesia Sanc 
te Maria Parve Rothomagensis, 
a3o f. 

Johannes de Coire, 760 a. 

Johannes de Coironne, 771 0. 17. 

Johannes de Coldreno, 683 h. 686 c. 

Johannes de Colebert, dominus Lam- 
berti Curia, 787 c. 

Johannes de Columba, 580 a. 

Johannes de Columpna, ordinis Pra- 
dicatorum, nepos Johannis Cardi- 
nalis, legatus in Grecia, postmo- 
dum archiepiscopus Messanensis 
in Sicilia, 108 j. Auctor Maris 
Historiarum, 106. 

Johannes Comes, abbas Augensis , 
Adi b. et n. 2. 

Johannes, comes, pater Johannis,452j. ° 

Johannes, comes Augi, filius Marga- 
rele, 451 f. Ejus epitaphium, 
441 a—c. Obituariis Augensis eccle- 
siz et monasterii Ulterioris Portus 
insertus, 450 c. 452 h. 

Johannes, comes Augi, 787 b 


127 








1010 


Johannes , comes de Augo in Norman- 
nia, crucesignatus , 218 a. 

Johannes, comes Brennacensis, 429 
e. Filia Ercambaldi de Borbona 
ab eo desponsata , 430 b. 

Johannes, comes Britannia, 679 h. 
727 e. f. 

Johannes, comes de Pontivo, 694 d. 

Johannes , comes de Roci, 647 d.etn.1. 

Johannes Comin, 616 b. c. 

Johannes Comitisse, 717 |. 

Johannes Comiunt, 636 c. 

Johannes de Conches, capellanus in 
ecclesia de Oonyaco, 328 e. 

Johannes de Conci, 658 c. 

Johannes de Contevile, clericus , 5g1 f. 

Johannes de Conti, 719 h. 

Johannes de Convenis, scutifer, 776d. 

Johannes de Corbie, 750 c. 765 f. 

Johannes de Corbolio, 671 g. 673 d. 

Johannes de Corceio , patronus eccle- 
siz de Corceyo, Ag d. et n. 2. 

Johannes de Corceyo, 546 g. 

Johannes Corcon, miles, 773 ¢. 

Johannes de Corda, armiger, 780 b. 

Johannes Coret, 602 b. 

Johannes de Corguilleray,730 b.et n. 3. 

Johannes Cornez, 672 d. 

Johannes Cornubiensis (magister) 
367 ©. 

Johannes de Corray, Corroy, miles, 
773 h. et n. 26. 

Johannes Corte Huese, 691 e. 

Johannes de Cortenaio, Remensis ar- 
chiepiscopus , 218. et n. 2. 222. 

Johannes de Cortonne, 771 g. 

Johannes de Cosdun, de Cosduno, ar- 
miger, 720 a. 780 f. 

Johannes Coubez , 758 d. 

Johannes de Coudroe, miles, 754 k. 
773 n. 26. 

Johannes de Coxray, 775 n. 26. 

Johannes de Cramoel, de Cramoelo, 
669 j. 670 |. 

Johannes de Cramoisi, Cramotsy, 720 
a. 788 a. 

Johannes le Cras de Criquetot , 436 h. 

Johannes de Crasmesnillo, 641 k. 

Johannes de Crequiboto, miles , 478). 

Johannes Crespin, miles, patronus 
ecclesiarum de Sanctoincort, S. Pe- 
tri de Susai, S. Martini de Nova 
Villa, 311 a. b. 31a a. 750b. 

Johannes de Cressi. Ejus uxor, 691 h. 

Johannes de Crevecuer, 
Criévecuer, 638 a. 725 e. 750 ¢. d. 

Johannes de Crienciis, abbas Sancta 
Trinitatis de Exaquio, 546 f. 

Johannes de Criévecuer, 725 e. 

Johannes de la Crike, patronus eccle 
sie de la Crike, 258 h. 

Johannes de Criptis, 419 e. 

Johannes de Criquebeuf, de Crique- 
boto, miles, 379 j. Necrologio 
S. Audoeni Rothomagensis inser- 
tus, 380 f. 

Johannes Crocus, 636 d. 

Johannes de Croisilles, Croisselles, 
miles, 751 e. 777 f. et mn. 17. Cf. 
Johannes de Crozilles. 

Johannes de Croquoyson, 787 e. 

Johannes Crot, 729 e. 

- Johannes de Croy, 739 b. 

Johannes de Crozilles, miles, 765 h. 
Cf. Johannes de Croisilles. 

Johannes Cruche. Ejus pueri, 647 f. 

Johannes de Cullis, miles, 759 c. 

Johannes de Curia, 676 h. 

Johannes de Curtineto, 727 a. 

Johannes de Cuves, 735 h. et n. 19. 

Johannes Dandifer, 639 f. 


Crevecoir, 


Johannes Danois, 702 h. 

Johannes Darion, 7149 j- 

Johannes Dauzola, scutifer archiepi- 
scopi Rothomagensis, 361 g. et n. 6. 

Johannes Davy, magister operis eccle- 
sia Rothomagensis, 372 d. 

Johannes, decanus Rothomagensis , 
episcopus Vigorniensis, 367 d. 

Jobannes, decanus S. Martini Turo- 
nensis, postea an. 1243 episcopus 
Ebroicensis, 481 c. et n. 3. 

Johannes, decanus Sancti Quintini. 
Domus §. Jacobi ab eo Parisiensi- 
bus Pradicatoribus an. 1218 data, 
189 d. 

Johannes Dent de fer, 648 k. 

Johannes de Deserto, rector ecclesia 
de Bertealvilla, 288 g. 

Johannes de S. Dionisio , miles , 753 e. 

Johannes de S. Dyonisio, abbas Ge- 
meticensis, 418 f. 

Johannes de Doillet, 646 £. 

Johannes de Dol, Dolensis, de Dolo, 
678 j. 684 k. 719 b. 

Johannes de Domibus, ballivus regis , 
529 c. 571 g. h. 

Johannes Domicellus , patronus eccle- 
siz S. Albini, 245 f. 

Johannes de Domno Martino, 368 h. 

Johannes de Donjonno, 725 c. 727 b. 

Johannes Doré, miles, 760 j. 

Johannes Dormiens , melius de Dor- 
mannis , cancellarius regis Franco- 
rum, Lexoviensis, postea Belva- 
censis episcopus, 227 h. 

Johannes de Dosonyilla , 692 e. 

Johannes de Drocis, 74g a. Patronus 
ecclesiarum de S. Albino et de Cleon, 
248 e. f. 

Johannes de Droseyo, Rothomagensis 
sacerdos et cantor, 366 b. 

Johannes de Drumara, 550 a. 

Johannes le Duc, cantor Rothoma 
gensis, 359 h. 

Johannes de Duclaro, rector ecclesiz 
S. Audoeni, 257 c. 

Johannes de Dumo, 737 b. 752 a. b. 

Johannes de Dumo, canonicus Rotho- 
magensis, 364 f. 380 e. 

Johannes de Dumo (magister) , 420 a. 

Johannes de Dumo, rector ecclesiz 
de Furcis, 232 j. 

Johannes de Dumo, legum prolessor, 
578 E. 

Johannes de Dung, 648 b. d. 

Johannes Durdi, 691 e. 

Johannes Dure, 647 j. 

Johannes de Ebera, 789 a. 

Johannes de S. Ebrulfo, Lexoviensis 
decanus, Biblia glossate possessor, 
an. 1255 moritur. Necrologio mo- 
nasterii Uticensis insertus , 485 j. et 
n.17- Avunculus Margarete ,4g1 b. 

Johannes de I'Eglentier, 719 j. 

Johannes Egrini, 788 a. 

Johannes Ellie, 715 m.- 716 a. 

Johannes episcopus, 487 b. et n. 4. 

Johannes , episcopus Abrincensis, 
577 d. 

Johannes, episcopus Constantiensis , 
543 c. 546 g. 548 b. d. 5dgQ a. 
550 ¢. d. 551 d. 554 ¢. h. 555 7. 
558 k. 1. 55g e. 567 1.-568 d. 
573 c. V. Johannes de Esseio. 

Johannes, episcopus Dolensis,576 g.h. 

Johannes [1], episcopus Ebroicensis , 
lilius Luce ect Petronille, frater 
Johannis Luce, 358 c. 368 k. 
454 g. 460 f. et n. 7 465a. b. e. 

Johannes [II], episcopus Ebroicen- 


sis, cancellarius regis Francie, 


INDEX RERUM ET PERSONARUM. 


an. 1256 mortuus, 216 a. 467 a. 
et n. 1. Obituariis monasterii Cru- 
cis S. Leufredi et monasterii Li 
rensis insertus, 472 h. 477 h. et 
n. LO. 

Johannes , episcopus Ebroicensis, 


677 |. 

Johannes, episcopus Lexoviensis, 462 
g. etn. 7. 

Johannes de Erengarvilla, frater Th. 
de Erengarvilla, clericus , patronus 
ecclesia de Hyenvilla, 497 g. 

Johannes de Erleia, 621 e. 

Johannes de S. Ermelando, cantor 
Rothomagensis, 369 e. 

Johannes Erra, miles, 766 c. 

Johannes de Erravilla , armiger, 766d. 

Johannes de Ervannia, 6go |. 

Johannes de Escardenvilla , 750 b. 

Johannes d’Escoutart, 651 g. h. 

Johannes de Esmeriaco, 759 b. 

Johannes de Espoone, 624 k. 

Johannes de Esprevilla, armiger, 636 
m. Patronus ecclesie de Esprevilla . 
a37 f. 

Johannes de l’Essart , 740 e. 

Johannes de Essarto, miles, 753 d. 

Johannes de Esseio, Constantiensis 
episcopus, 226 b. 544 a.—d. 545 
d. j. k. De patronis et valore eccle 
siarum diccesis inquiri curat, 
494 a. Inquirit ipse de vita et mi- 
raculis B. Thome Helie de Bui- 
villa, 557 c.—558 a. et n. g. V. Jo- 
hannes, episcopus Constantiensis, 
Johannes de Sagio. 

Johannes de Esseyo (magister) , 366 
a. et n. 4. 

Johannes de Estoutevilla, d’Fstoute- 
ville, miles, 728 f. Patronus eccle 
siarum de S. Claro de Guillarvilla 
et de Walemont, 285 f. 2go0 b. 
agi k. 

Johannes de Eulebeto, archidiaconus 
Rothomagensis, 365 f. g. 

Johannes Faber, 565 d. 596 j. 

Johannes, dictus Faber, rector ecclesiz 
S. Supplicii de Chambors, 325 c. 

Johannes Fabry, 738 e. 

Johannes le Faé, Montis S. Michaelis 
abbas, 575 j. An. 1298 moritur, 
571 b. Obituario monasterii inser- 
tus, 579 d. 

Johannes de Faipou, miles, 

Johannes de Falesia, 737 a. 

Johannes de Falesia, scutiler, 774 b. 

Johannis (S.) de Falesia abbas, 797 f. 

Johannes dictus Faris:, serviens , 761 c. 

Johannes de Faucibus, 771 n. 12. 

Johannes de Faus, 771 n. 12. 

Johannes de Fausstéres, 757 n. 14. 

Johannes Fauvel, 750 h. 

Johannes Fauvel de Vaudecourt. Ejus 
uxor, 546 d. 

Johannes de Faverolis , 655 j. 

Johannes de Fay, clericus, 762 d. 

Johannes de Fayel, 741 b. 

Johannes de Feritate Frenelli seu 
de Fresnel, 484 e. 765 ce. 

Johannes Feron, 464 e. 

Johannes de Ferrariis, 618 a. 789 a. 

Johannis Fesart uxor (Rochesia). 

Johannes de Fesquan, miles, cum ar- 
chiepiscopo Rothomagensi de pa- 
tronatu ecclesia de Anquetorvilla 
contendit, 289 e.. 

Johannes Fessart, frater Vermondi, 
368 k. 

Johannes Figulus, 602 k. 

Johannes, filius Ade de Barris et 
Agnetis , 485 h. 


79 k. 











Johannes, filius Ada de Novo Castro, 
368 a. etn. 2. 

Johannes, filius Clementis de Rotho- 
mago, 478 h. 

Johannes, filius Guillelmi Granum 
Ordei et Hersendis, ob merita 
sanctorum Savigniacensium , sana- 
tus, 596 b.-e. 

Johannes, filius Hugonis de Betencurt, 


647 d. 

Johannes, filius Johannis Alleman, 
761 a. 

Johannes, filius Johannis de Gornayo, 
787 {. 


Johannes, filius Johannis, comitis 
Augensis, 452 j. 

Johannes, filius Luce, 464 d. 613 fF. 
V. Johannes I, episcopus Ebroi- 
censis. 

Johannes, filius Nicolai, 648 h 


Johannes, filius Nicolai Malerbe, 
217 f. 

Johannes, filius Philippi d’Alemen, 
7h3 a. 

Johannes, filius Philippi de Riveria, 
601 b. 


Johannes, filius praepositi de Besti 
siaco, 687 j. 

Johannes, filius Radulphi Filgeria- 
rum, 585 b. 

Jobannes, filius Radulphi de Guillac, 
5go h.j. 

Johannes, filius Radulphi de Inchy, 
74o a. 

Johannes, filius Ranulfi, 600 e. 

Johannes, filius Roberti, filii Ber- 
nardi, 700 a. 

Johannes, filius Robertide Ponte Au- 
domari, 420 f. 

Johannes, filius Rogeri Sauvage, ob 
merilta sanclorum Savigniacen - 
sium sanatus, 600 c. 

Johannes, filius Th., 675 j. 

Johannes de Fiscanno, armiger, pa- 
tronus capella in leprosaria de Do- 
devilla, 295 e. 

Johannes de Fiscanno, miles, 774 d. 

Johannes de Flaccuria, 688 |. 

Johannes de Flaecort, 623 c. 

Johannes de Flainvilla, canonicus 
Rothomagensis, 280 d. Ad eccle- 
siam de Martini Ecclesia presentat, 
264 k. Cf. Johannes de Fleinvilla. 

Johannes de Flava Curia, canonicus 
Rothomagensis , 360 b. 

Johannes de Fleinvilla, cantor Ro- 
thomagensis, 370 d. Cf: Johannes 
de Flainvilla. 

Johannes de Flenvilla. Ejus elemo- 
syna, 339 d. f. 

Johannes de Floriaco, 687 d. 

Johannes de Floriaco, canonicus Ro- 
thomagensis, 365 a. Necrologio 
ecclesia Rothomagensis insertus, 
362 b. 

Johannes de Florie, miles, 760 g. 

Johannes de Flosques, patronus ec- 
clesie de Grincort, 265 d. 

Johannes de Folere, miles, 760 d. 

Johannes de Folloel, Folluel, 653 1. 
738 b. 

Johannes de Fontanis, 739 b. 764 b. 

Johannes de Fonte, 679 d. 

Johannes de Fonte Hermondi, patro- 
nus ecclesia S. Martini de Fonte 
Hermondi, 507 a. 

Johannes de Fonteneto, miles, ma- 
ritus Gervasia, 5go d. 

Johannes de Fonteneto, maritus Mar- 
gareta, 478 b. 


Johannes de Fontibus, S. Audoeni 


INDEX RERUM 





Rothomagensis monachus, postea 
abbas, 406 g. An. 1287 moritur, 
379 d. Necrologio monasterii in- 
sertus, 380 a. 

Jobannes de Fontibus, miles, 754 h. 
771 e. f. 776 b. 

Johannes de Fontibus Duni, rector 
ecclesia de S. Margareta, 281 h. 

Johannes de Foresta, rector ecclesia 
S. Mariw de Wardres, 315 g. 

Johannes Forestarii de Glocis, Johan- 
nz maritus, 488 b. 

Johannes de Forgis, 661 h. j. 

Johannes de Foris, abbas Gemeti- 
censis, 41g c. 

Johannes de Formetot, capellanus, 
232 h. 

Johannes Fortis, 669 g. 

Johannes de Foumongon, Foumugon, 
749 g. 756 d. 

Johannes de Franchiesnes , 
n. 14. 

Johannes de Francia, filius Ludo- 
vici IX, comes Nivernensis, an. 
1267 crucesignatus, 217 k. an. 
1269 Cadomi cum patre moratus, 
an. 1270 ad bellum sacrum pro- 
fectus , 492 h. Apud Tunicium mor- 
tuus, 179 e. 221 c. fod j. Ossa 
ejus apud S. Dionysium translata , 
145 e. 4od k. Obituario Lirensis 
monasterii insertus, 473 f. et n. 7. 
Patronus ecclesia Salemonvilla Sil- 
vestris 292 g.Cf. Jehan Tristan. 

Johannes de Francia, Ludovici X et 
Clementia de Hungaria filius pos- 
thumus, infans moritur, 349 c. Cf. 
Johan. 

Johannes de Franseriis, armiger, do 
minus villa de S. Vincentio, ad 
ecclesiam de S. Vincentio prasen- 
tat, 276 b. 

Johannes de Franssicres, 774 e. 

Johannes, frater Guillelmi de Exclusa 
et Garini, 601 j. k. 

Johannes, {rater Nicholai de Asneriis, 
748 a. 

Johannes, frater Ricardi de Hauricu- 
ria, 4go g. 

Johannes de Fraxinis, 645 b. 

Johannes Fredus, 660 h. 

Johannes de la Fresnaye, 737 a. 

Johannes de Fresneio, 675 g. 

Johannes de Frie, rector ecclesiz S. 
Martini de Fries, 315 h. 

Johannes de Friecourt, Friencourt, 
738 c. 787 d. 

Johannes de Fronte, rector ecclesia 
de S. Mauricio, 272 e. 

Johannes G., 759 a. 

Johannes Ga..... , canonicus Rotho 
magensis, 371 e. 

Johannes de Gaaigni, Gaigni, miles, 
979 Gf. 

Johannes de Gages, miles, 765 b. 

Johannes Guaillart, rector ecclesiz S. 
Laurentii de Vallibus, 326 k. 

Johannes li Gais, 687 b. 

Johannes de Gallaincourt, 740 a. 

Johannes de Gamachiis, avunculus 
filiz: domini Petri de Thalemoustier, 
ad ecclesiam de Media Villa pre- 
sentat, 313 c¢. 

Johannes de Gamachiis, necrologio 
ecclesia [othomagensis insertus, 
361 k. 

Johannes de 
750 e. f. 

Johannes Gambon, de Dieppe, necro- 
logio prioratus Longe Ville inser 
tus, 43h b 


746 f. 757 


Gamachiis, clericus, 





ET PERSONARUM. 





1011 


Johannes de Gardinis, presbiter, pa- 
tronus portionis ecclesia de Per- 
ceyo, 506 g. 

Johannes de Garges, miles, frater 
Petri de Garges, 769 f. et n. 11. 

Johannes Garmout, 601 f. 

Johannes de Garsale, 709 h. 

Johannes de Garti, 719 }. 

Johannes Gasco, rector ecclesie S. 
Gildardi Rothomagensis, 229 d. 
Johannes Gase, pater Johanne, 603 f. 
Johannes Gastel, frater Maria, 605 e. 
Johannes dictus Gastel, rector eccle- 

sie de Sehyervilla, 255 j. 

Johannes Gattanus, diaconus cardi- 
nalis, sub nomine Nicholai III an. 
1277 summus pontifex electus , 
342 a. V. Nicholaus HI. 

Johannes de Gaunes, 657 h. 

Johannes fe Gay, Johanne maritus , 
Simonis pater, 4go d. 

Johannes de Gemeticis, archidiaco- 
nus Rothomagensis, 368 n. 2. Cf. 
Johannes de Jumiéges. 

Johannes de Gemmeticis, 418 e. 

Johannes de Genvri, et ejus uxor, 691 
b. j. k. 

Johannes Gernon, abbas ecclesia Au- 
gensis, 449 c. 

Johannes Gervasii, rector ecclesia de 
Bondevilla, 298 h. 

Johannes de Gessy, 759 b. 

Johannes Giebert (Dominus), 486 b. 

Johannes de Giemo (Dominus), 661 
c. 688 h. 6go e. 

Johannes de Girouart, Aliciz maritus, 
Gaufridi abbatis pater, necrologio 
monasterii Uticensis insertus, 489 h. 

Johannes de Gisorcio, Gysorcio, 630 
a. g. 631 a. b. g. 683 h. 686 e. 
698 e. 712 h. 713 g.h. 718c. 

Johannes de Gisortio , rector ecclesia 
de Aliziaco, 248 b. 

Johannes Glade, Augensis ecclesie 
abbas, 450 a. et n. 1. 

Johannes de Glaiffes, 769 h. 

Johannes de Gleseria, 689 c. d. 

Johannes Gobi (Frater), Pradicator 
Alestensis, lector Marologiensium 
Predicatorum, 186 f. 

Johannes Golafre, 635 d. 637 g. 

Johannes de Golevilla, patronus ec 
clesia de Servigneio, 495 k. 

Johannes Gombars de Erchis, 740 f. 

Johannes de Gonnevilia de patronatu 
ecclesia de Gonnevilla contendit, 
298 |. 

Johannes de Goocurt, 719 k. 

Johannes de Gornayo, Gournayo, 
738 e. 787 £. 

Johannes Gorran, 422 h. Necrologio 
ecclesia Rothomagensis insertus, 
360 c. 

Johannes Gosce, 375 e. 

Johannes de Gotranvilla, 635 c. 

Johannes de Goudecoet, 648 b. 

Johannes Gourrain, de Harefloto, ne- 
crologio prioratus Longe Ville in- 
serlus, 437 e. 

Johannes de Graeneville, miles ,758 a. 

Johannes de Grainvilla (Dominus), 
744 g. 

Johannes de Granchia, 686 |. 728 c. 

Johannes de Grandi Campo. Ejus re- 
licta, 761 b. 

Johannes de Grangia (Dominus), 
670 d. 

Johannes de Grangia, subdecanus 
Carnotensis, 760 d. e. 

Johannes de Granvilla, miles, 758 b. 
Ejus uxor, 746 a. 


127 














Jol2 


Johannes de Gratins, 670 f. 

Johannes de Gremonville (Dominus), 
746 b. 

Johannes de Grimauderia, 601 c. 

Johannes de Grincort, rector ecclesia 
de Angiervilla, 264 c. 

Johannes de Grivelliis, miles, 761 j. 

Johannes Grognet, 365 j. 

Johannes Gronon, 759 b. 

Johannes Grossi, 364 c. 

Johannes Grossus per Medium, rector 
ecclesia de Clincampo, 502 j. 

Johannes Guernon, armiger, patronus 
ecclesia de Hunestanvilla, 303 e. 

Johannes de Guerros, 747 ¢. 

Johannes de Guillarvilla, 725 d. 

Johannes Guillelmi, 600 m. 

Johannes de Guillenvilla, 727 ¢. 

Johannes de Guillerville, filius Gau- 
fridi de Guillerville, 766 b. 

Jéhannes de Guimericuria, rector ec- 
clesia S. Luciani de Barco, 268 d. 

Johannes de Guiri, cancellarius Ro- 
thomagensis, 360 e. 

Johannes de Haia, patronus capelle 
de Bello Coudreto, 505 k. 

Johannes de Hangesto, 651 1.739 d. 

Johannes de Hardencort, 622 j. 

Johannes de Harecort, Harecourt, 
Harecuria, Harecurt, Haricuria, 
Hauricuria, 479 f. Ago g.j. 555k, 
556 d. Gog a. et n. 1. 735 b. 764 
c. 775 j. k. 776 a. 

Johannes de Haricuria, frater primo- 
genitus Roberti de Haricuria, 226 
c. 

Johannes de Haricuria, patronus ec- 
clesia de Angovilla, 233 1. 234 a. 

Johannes Haujffund, Haut fu né, Haut- 
fund, Hautfuney, episcopus Abrin- 
censis, an. 1330 consecralus, 569 
h. j. Ecclesia B. Maria Beccensis 
et S. Petri Gemeticensis ab eo de- 
dicate; an. 1358 Rothomagi mor- 
tuus et sepultus , 226 f.-227 a. 
etn. 2. 570 b. et n. 1. Necrologio 
hospitalis B. Maria Rothomagensis 
insertus, 416 ¢c. et n. 6. 

Johannes de Haumeit, 638 e. 

Johannes Havart, 752 a. 

Johannes de Helletis, rector ecclesia 
de Bosco Gerardi, 243 e. 

Johannes le Henapier, burgensis Ca- 
domi, 581 h. 

Johannes de Hencourt, rector por- 
lionis ecclesi de Burgo Duni, 
502 f. 

Johannes de Hengny, miles, 759 g. 

Johannes de Henovilla , Gag f. 

Johannes de Hericourt, 751 a. 

Johannes de Herluart , Herluat, 627 
b. d. et n. 7. 628 a. 

Johannes de Heruppa, miles, 748 e. 

Johannes de Hervangna, 663 g¢. 

Johannes Hervei, rector ecclesia de 
Hapevilla, 238 b. 

Johannes de Heudincort, rector eccle- 
sie S. Martini de Velli, 308 d. 

Johannes de Heudincourt, rector ec- 
clesie de Heundincourt, 363 j- 

Johannes de Hispania, 615 f. 

Johannes de Hodene, 679 ¢. 

Johannes de Hommeel, rector ecclesia 
de Brenvilla, 496 b. 

Johannes de Honecort, Honecourt, 
648 1. 747 a. 

Johannes de Honestivilla, armiger, 
7hg a. 

Johannes de Horoy, 797 e. 

Johannes de Hosa, 616 h. 

Johannes de Hossael, 654 k. 


Johannes de Holot, rector ecclesiz S. 
Sindonii, 257 a. 

Johannes de Houdreville, miles, 754 b. 

Johannes de la House, 715 d. 

Johannes de Houssea, 598 g. 

Johannes de Housseia, 360 g. 

Johannes de Hude, 75g b. 

Johannes de Huesa, de Huese, 
715 a. 

Johannes de Humeto, 709 b. 

Johannes Hurez, 669 k. 

Johannes de S. Hylario, 668 g. h. 
66y c. 

Johannes de Idra, 738 f. 

Johannes d'Imonville, 746 d. 

Johannes de Insula, miles, 319 e. 
661 g. 

Johannes de Ivreyo, miles, 765 h. et 
mn. 21. 777 0. 17. 

Johannes Jucob, rector ecclesia de 
Frichemesnil, 245 j. 

Johannes Jacobi, rector ecclesia S. 
Petri de Franca Villa, 249 b. 

~Johannes de Jalemein, 721 g. 

Johannes de Jarria Audoini, 780 a. 

Johannes Jaucus, ballivus Aurelia- 
nensis, 726 b. et n. g. 

Johannes de Jaunes, 720 a. 

Johannis (S.) Jerosolimitani hospita- 
lis Fratres eeclesiam de Villa Dei, 
in diacesi Constantiensi, deser- 
viunt, 505 e. 

Johannes de Joe, 709 1. 710 g. h. 

Johannes de §. Johanne, 580 j. 

Johannes de Joilliaus, 69a m. 

Johannes Josbert, rector ecclesia S. 
Martini de Talvende, 502 j. 

Johannes Joscelinus , 666 k. 

Johannes de Julliaco, miles, 753 b. 

Johannes de Jumiege, canonicus Ro- 
thomagensis, 368 c. et n. 2. Cf. 
Johannes de Gemeticis. 

Johannes Justice, 421 ¢. 

Johannes de Juvigniaco, armiger. 
763 k, 

Johannes 

Johannes 


706 c. 


de Kaauleir, 647 j. 

de Lacella, 619 g. 

Johannes de Landis, miles, 233 a. 

Johannes de Landivico, pater Petro- 
nilla, 599 g. 

Johannes Landri, miles, patronus ca- 
pella S. Jacobi de Quemino Pe- 
troso, 240 e. 

Johannes de Langheuc, episcopus 
Lemovicensis, abbas Augensis, 
4doe. 

Johannes de Languetot, pater Roberti, 
517 g.h. 

Johannes de Laarni, 652 k. 

Johannes Larsic, 641 m. 

Johannes de S. Laudo, cononicus Ro- 
thomagensis, 361 d. e. 

Johannes {S.) Laudunensis, 723 e. 

Johannis (S.) Laudunensis abbas, 
682 h. j. 

Johannes de Lauduno, rector eccle- 
sia de Roseio, 257 b. 

Johannes de Laval, 752 b. 

Johannes Lemovicensis, 371 e. 

Johannes de Lens, 677 h. 685 h. 

Johannes de S. Leonardo, civis Ro- 
thomagensis, 372 I. 

Johannes de Leone, supprior de Layo, 
letaliter vulneratus, 458 d. 

Johannes de Leviis, rector ecclesie 
de Amfridivilla, 296 k. 

Johannnes de Liencuria (Magister) , 
479 b. 

Johannes de Limesy, miles, patronus 
ecclesia de Boarvilla, 297 a 

Johannes de Limisiaco , 644 j. 


INDEX RERUM ET PERSONARUM. 


Johannes de Lineriis, Margarete ma- 
ritus, Mabilia pater, 488 b. 

Johannes de Linet, de Lineto, 619 d. 
621d. et n. 1. 

Johannes de Liservilla, 688 b. 

Johannes de Livet, 707 ©. e. 

Johannes de Loartvilla, 6g2 d. 

Johannes de Loarviller, 664 j. 665 b. 

Johannes de Loges, 618 h. 

Johannes*de Loiri, Gy |. 

Johannes de Londa, 726 a. 

Johannes de la Londe, 614k. 729 b. 

Johannes de Longa Aqua, miles, 
760 a. 

Johannes de Longo Campo, archidia- 
conus Rothomagensis , 365 h. 

Johannes de Longueval, 685 m. 

Johannes de Longuo Ponte, canoni- 
cus ecclesia Moretoniensis, 582 e. 
583 e. 

Johannes de Lonlay, 737 c. 

Johannes de Louida, 750 b. 

Johannes de Loureio, patronus ec- 
clesia de Wovedale, 275 e. 

Johannes Louvel, ad ecclesiam de 
Caablio prasentat, 268 h. 

Johannes Louvel de Tourmovilla , 744 
e. f. 

Johannes Lovel, miles, patronus eccle- 
sia de Greinvilla la Lovel, agi c. d. 

Johannes de Loveriis, 706 c. 

Johannes Lovet, 636 m. 

Johannes Lovet junior, miles, 471 g. 

Johannes de Luat, 719 k. 

Johannes Luce, 360 b. 

Johannes Lucas, filius Cuse, 464 d. 
Frater Johannis, episcopi Ebroi- 
censis, 465 a. b. 

Johannes Lucas, Nicholaz, maritus, 
367 h. 

Johannes Lucas, monachus Crucis S. 
Leufredi et prior de Insullis, 476 
g. h. 

Johannes de Lulli, 654 d. 

Johannes dictus Maalle, rector eccle- 
sie S. Albini de Riparia, 249 h. 
Johannes de Maciaco, 672 k. 689 c. 
Johannes de Magduno, 725 e. 727 ¢. 
Johannes, dictus Magister, ad eccle- 
siam S. Martini de Graainvilla pre- 

sentat, 310 f. 

Johannes (Frater), magister ordinis 
Predicatorum, 117 ¢. d.e. 

Johannes de Magival, 739 a. 

Johannes Mahé, Dolensis episcopus , 
578 e. 

Johannes Maillart, presbyter, 752 b. 

Johannes de Maineriis, 685 k. 

Johannes major, 646 g. 

Johannes, major de Athies, 64g f. 

Johannes, major de Heudincort , 648 e. 

Johannes, major de Montigniaco, 
657 b. 

Johannes , major de Sainz, 657 g. 

Johannes de Mal, 650 h. 

Johannes de Mala Palude, 421 e. 
Johannes de Mala Villa, patronus ec- 
clesie de Mala Villa, 289 c. d. 
Johannes Malbeent, miles, 736 h. V. 

Johannes Maubeent. 

Johannes Malet, Maleti, miles , 737 e. 
779 £. 789 a. Patronus ecclesie de 
Oharvilla, 293 h. Obituario mo- 
nasterii Montisburgensis insertus , 
555 b. 

Johannes Malet, miles, ad exercitum 
Fuxensem submoénitus, 735 a. 

Johannes Malherbe, miles, 552 g. 

Johannes Malet du Fay, de Fays,744 
f. 757 ¢. 

Johannes Mallart, 598 a. 











Johannes Mallet, miles, 758 b. 

Johannes Mallet d’Aufay, 746 b. 

Johannes de Mancigniaco, 726 a. 
728 e. 

Johannes de Manlia, presbiter, 4g1 a. 

Johannes de Mancegni, Mansegni, 
Mantsegnhi, miles, patronus eccle- 
siarum de Calliaco, et de Offredi 
Villa, 246 c. 249 d. Servicium 
militare regi ab eo debitum , 729 b. 

Johannes de Manchecort servitium 
exercitus regi debet, 769 a. 

Johannes de Mancigniaco ad exerci- 
tum submonitus, 726 a. 

Johannes Mar seu Mare d'argent, S. 
Audoeni Rothomagensis,abbas. Ec- 
clesia monasterii ab eo inchoata, 
352 a. b. Necrologio B. Marie 
Magdalene Rothomagensis inser- 
tus, 416 g. etn. 11. 

Johannes de Mara. Ejus heredes, 641 f. 

Johannes de Mara, rector portionis 
ecclesie S. Petri de Porco Mortuo, 
305 c. 

Johannes de Marbodio, 478 k. 

Johannes de S. Marcello, miles, ab 
episcopo Sagiensi ad exercitum 
Fuxensem missus, 773 a. 

Johannes de Marchiaco, miles, 753 b. 

Johannes de S. Marcollio, miles, 776 
b. 

Johannes de S. Marcou, miles, 764 b. 

Johannes de S. Marculpho, 555 c. 

Johannes de Maregny ad episcopatum 
Belvacensem a summo_pontifice 
promotus, 408 h. 

Johannes Marescallus, 637 m. 659 h. 

Johannes Marescallus, rector ecclesia 
de Yvilla, 486 b. 

Johannes Marescot, 691 g. Necrolo- 
gio prioratus Longe Ville insertus, 
437 a. 

Johannes de Mari, 556 a. 

Johannes de Maris, armiger, 677 a. 

Johannes Marmion, miles, 737 b. 

Johannes de Marne, Constantiensis 
episcopus, 579 d. 

Johannes de Marrigniaco, Rothoma- 
gensis archiepiscopus. B. Margare- 
te reliquie et B. Maria Magdale- 
nz imago ecclesia B. Maria Mag- 
dalene Kothomagensis ab eo date. 
Necrologio ejusdem prioratus in- 
sertus, 416 h. 

Johannes Martel, miles, 758 a. De 
patronatu ecclesia Haiwe de Roulot 
cum priore de Bello Loco litigat, 
238 g. Ad ecclesiam de Languetot 
presentat, 285 e. 

Johannes de S. Martino, miles, 745 c. 
Ad ecclesiam de Callevilla prasen- 
tat, 294 c. De patronatu ecclesia 
de Lunerai contendit, 304 a. 

Johannes Martini de Auppegart, 436 a. 

Johannes de Masinhey, dominus de 
Pouvilla, 255 e. 

Johannes de Masquelinis, 651 c. 

Johannes Masquerel, 745 b. 

Johannes de Matha, ordinis S. Trini- 
tatis de redemptione captivorum 
minister primus, 553 b. et n. 1. 

Johannes de Mathone, miles, 736 f. 

Johannes de Maton. Ejus heres, 634 d. 

Johannes Maubeent, Maubent, miles, 
se a servicio mililari immunem esse 
dicit, 736 h. 773 j. etn. 30. 774. 

Johannes de Mauchancy, miles, 766 
h. V. Johannes de Mauquenchi. 

Johannes de Mauduno, 725e. 727 ¢. 

Johannes de Maulia (Magister), 476 e. 

Johannes de Mauquenchi, miles, pa- 


INDEX RERUM ET PERSONARUM. 


tronus ecclesiarum de Cordelevilla 
et de Fontibus, 231k. 243 j. Unum 
militem ad exercilum regis mittere 
debet, 772 b. et n. 3. Cf. Johannes 
de Mauchancy. 

Johannes Mauroys, 738 e. 

Johannes de Maz, 745 d. 

Johannes de Medonta, monachus de 
Cruce S. Leufredi, 480 a. 

Johannes Meingeoire, miles, 787 e. 

Johannes Meledunensis, monachus 
S. Taurini Ebroicensis, 765 d. 

Johannes de Melemonte, 754 h.772f. 

Johannes de Meler, miles, 754 
n. 9. 

Johannes de Mellemont, dominus de 
Mota, miles, personam ecclesia S. 
Thome de Calceia prasentat, 2521. 

Johannes de Mellento, canonicus 
Ebroicensis , 479 f. 

Johannes de Mellento, canonicus Ro- 
thomagensis, 359g a. 

Johannes de Mellento, 365 g. 
70 g. 

Johannes de Mellento, miles, 365 f. 

Johannes de Mellonis Monte, miles, 
704 h. 772 f. 

Johannes de Memorant, 687 a. 

Johannes de Menillo, armiger, no- 
mine uxoris , ad ecclesiam de Wan- 
drimara presentat, 247 g. 

Johannes de Meriaco, rector ecclesiz 
S. Petri de Forges et S. Nicholai de 
Bosco Rogeri, 305 f. 

Johannes de Merula, monachus, 489 c. 

Johannes des Meseres, clericus, reus 
raptus et capitulo Rothomagensi 
traditus, 575 ¢.-e. 

Johannes de Mesnillio, miles, a Jo- 
hanne de Rouveray ad exercitum 
Fuxensem missus, 772 d. 

Johannes de Mesnillo, 549 d. 622 1. 
639 1. 

Johannes de Mesnillo, rector ecclesia 
de Mesnillo Durani, 552 k. 

Johannes, miles, 653 c. 

Johannes, miles, obituario Montis S. 
Michaelis insertus, 576 b. 

Johannes, miles, patronus ecclesia 
de Bos-Benard-Commin, 233 j. 

Johannes de Milevilla, patronus vica- 
riz ecclesi de Milevilla, 284 j. k. 

Johannes (Frater), minister domus 
Perrinensis, 551 e. 

Johannes Mintore, 722 b. 

Johannes de Moaz, 636 b. 

Johannes de Mohi, 654 d. 

Johannes de Moiri, 653 j. 

Johannes de Moiseneio, rector eccle- 
sie de Barvilla, 297 c. 

Johannes Monachi, Monachus, 620 
c. 664 j. 692 c. 

Johannes de Moncellis, 640 1. 670 b. 
687 ¢. 

Johannes de Monchevrel, Monche- 
vrello, Mont Chevrel, Monte Chevrel, 
Monte Chevrelli, 632 j. k. 633 b. 
686 e. 712 j. 759 g. 777 F. 

Johannes de Monchiaco, armiger, pa- 
tronus ecclesia §. Dyonisii de 
Monchiaco, 269 c. 

Johannes de Mone, 647 e. f. 

Johannes de Mongombert, seu Mon- 
qumbert, 693 e. 709 j. 

Johannes de Monquillon, (69 h. 

Johannes le Monnier, pater Richeldis, 
6o3 g. 

Johannes de Monsigné, 792 a. 

Johannes de Montart, 747 a. 

Johannes de Monte Capreoli seu Ca- 
preolo, fade. 713 g. 


478 e. 





1013 
Johannes de Montecuto (Frater), Bri- 
vensium fratrum Pradicatorum 


lector assignatus, 185 e. et n. 1. 
Jobannes de Monte Forti, 420 d. 
Johannes, dictus de Monte Forti, de- 

canus S. Candidi Senioris Rotho- 

magensis, suspensionem in quem- 
dam canonicum Rothomagensem 

latam revocat, 372 e. —h. 
Johannes de Montegni, 6go b. Cf. Jo- 

hannes de Montigniaco. 

Johannes de Monte Gumbert, 686 c. 
Johannes de Monte Morentciaco, 725 

c. e. 727 b. 

Johannes de Monte Regali, 686 k. 
Johannes de Montescort, 652 e. 
Johannes de Monigobert, 651 c. 
Johannes de Montigniaco in scacario 


sedet, 374 c. V. Johannes de Mon- 


teqni. 
Johannes de Montigny, miles, 759 c. 
Johannes de Montil, miles, 757 d. 
Johannes de Montoia, 654 1. 
Johannes Moraan, 373 g. 
Johannes Morant , 736 f. 
Johannes Morant, clericus , 374 e. 
Jobannes Morant, Moraut, servicium 
quarti unius militis regi debet, 
773 d. etn. 13. 

- Johannes de Morcort, 692 h. 
Johannes de Moreto, 612 j. 
Johannes de Moreto, patronus eccle- 

sia de Floriaco, 247 j. 
Johannes de Morgneval, rector eccle- 


sie de Nova Villa, 275 e. 
Johannes de Morgneval, rector eccle- 
sie S. Petri de Vallibus, 317 k. 
Johannes de Morgnivalle, Rothoma- 

gensis canonicus et succentor, 363 f. 

Johannes de Mortuo Mari, abbas de 
Cruce sancti Leulredi, 477 c. 

Johannes de Moseniaco, rector eccle- 
sia de les Ifs-sur-Caudebec, 252 a. 

Johannes de Mota, miles, 729 b. 757 e. 

Johannes de Mota, miles, a comitissa 
Nivernensi, ad exercitum Fuxen- 
sem missus, 768 f, 

Johannes de Mouciaco, filius Odonis 
de Alneto, 678 j. 

Johannes Moutier, 687 f. 

Johannes Mouton, dominus de Blain- 
ville, miles, 407 e. 

Johannes de Moy, 739 e. 

Johannes, dominus de Mucegros, mi 
les, 713 hb. j. 750 £. 766 hb. 777 €. 
Patronus ecclesia de Mucegros, 
309 g. Ad ecclesiam S. Dionysii de 
Farman presentat, 311 g. 

Johannes de Mucemont, armiger, 
765 j. 

Johannes [de] Muchedent, 745 c. 

Johannes Musardus, 654 |. 

Johannes de Musca, an. 1312 Abrin 
censis episcopus factus, an. 1527 
moritur, 569 g. h. Quid servitii 
militaris monasterio Montis S. Mi- 
chaelis ab eo debitum, 571 h. j. 

Johannes Naguet, Naqueit, filius Ni- 
cholai Naguet, 360 a. 361 ce. 

Johannes de Nancy, 647 e. 

— Johannes de Nantolio et ejus relicta, 
728 a. c. 

Johannes de Neele, 656 a. 

Johannes de Nemont, 692 e. 

Johannes de Nemore, miles, 764 g. 

Johannes de Nemosio, canonicus 
Sancte Marie Rotonde, patronus 
ecclesia de Pitres, 247 |. 

Johannes de Nemosio, rector ecclesiz 
de Henouvilla, 325 j. 

Johannes de Nemosio, dictus Billart, 





1014 
rector ecclesia S. Luciani de Pooili, 
325 a. 

Johannes, nepos Johannis de Gole- 
villa, rector ecclesia de Servigneio, 
4g5 k. 

Johannes de Nevilla, 744 g. 

Johannes Nigella, de Nigella, 658 d. 
676 g. 685 f. 693 d. 

Johannes de Nigella, miles banerius, 
cum comite Pontivi ad exercitum 
Fuxensem venit, 768 b. 

Johannes de Nocumento, 627 b. 
7OL a. 

Johannes de Noée, 650 b. 651 b. c. 

Johannes de Noentel, Noentello ; 


Noientello, Noyentello, archidia- 
conus archiepiscopi RKothomagen- 


sis, cardinalis, 230 e. 231 g. L 
235 d. 236 j. 238 b. 239 a. 241 
g. 243 j. ahh c. 246 d. 24g h. 
251 k. 255 c. d. 256 d. 259 j.- 
abo a. 267 e. 268 a. d. 271 b. g. 
273 j. 274 1. 275 a. b. 277): 278 
k. 279 h. 280 a. 281 d. h. 282. 
285 a. 286 b. g. 288 e. j. 290 a. 
agt h. k. 292 a. 295). 296 e. 298 
c. 300 a. j. 302 Ff. j. 303 h. 306 
e. 308 c. j. 30g k. 312 f. 314 b. 
315 a. f. 318 c. g. |. 320 a. b. h. 
324 c. 325 a. 3a6 £328 d. 719 j. 
S. Cacilia presbyter cardinalis , 
Sancte Sedis in Francia iegatus, 
3GA k. et n. 8. Necrologio ecclesix 
Rothomagensis inserlus, 559 e. et 
n. Q. 865 e. V. Johannes Cholet, 
Johannes archidiaconus. 
Johannes de Noeremont, 720 b. 
Johannes de Noerio, clericus, 574 £ 
Johannes de Nonant, miles, 72g b.- 
747 f. 
Johannes Normannus de Boiecourt, 
738 e. 


Johannes de Normanvilla, 645 c. 646 


a. £. 


a. 

Johannes de Normanvilla, miles, pa- 
tronus ecclesiarum de S. Marga- 
reta, 281 g. h. et de Normanvilla, 
a81 g. h. 282 g. Cf Johannes de 
Possiaco. 

Johannes de Normanvyilla, rector ec- 
clesiw de S. Petro a Laviz, 282 |. 

Johannes de Nova Villa, 719 k. 798 j. 

Johannes de Nueliaco, 628 n. 24. 

Johannes de Nuesement, 718 e. 

Johannes de Nulliaco, 628 f. et n. 24. 

Johannes de Nuylleyo, presbyter Per- 
rinensis, 552 g. h 

Johannes de Oisni, 652 k. 

Johannes d’Onebaut, miles, 736 g. 

Johannes de Onnovilla, patronus ec- 
clesia de Onnovilla, 497 k. 

Johannes de Oregniaco, Oregni, Ori 
qui, 654 h. 654 f. h. m. et n. 3. 

Johannes de Orglandris, miles , 525 f. 

Johannes de Orion , miles, 677 d. 

Johannes d’Ormoi, miles, 769 g. 

Johannes de Osé, 716 a. 

Johannes Osenne, 649 b. 

Johannes de Osmonvilla, corretarius, 
375 b. 

Johannes de Osniaco, 637 m. 

Johannes de Osquevilla, capellanus 
in ecclesia Rothomagensi, necrolo- 
gio ejusdem ecclesia insertus, 
368 g. 

Johannes Oudardi, miles, 770 n. 11. 

Johannes Paaenel, V. Johannes Pae- 
nel. 

Johannes de Paagio, scutifer, 676 k. 

Johannes de Paceyo, armiger, 758 n. 


me af 
10. 770 h. j. 775 g 


Johannes de Paciaco, rector ecclesie 
S. Petri de Susai, 311 a. 

Johannes Paenel, Paganelli, archidia- 
conus Constanciensis, 418 j. et n. 
5. Necrologio ecclesia Rothoma- 
magensis et ecclesia Ebroicensis 
insertus, 360 j. 461 j. et n. 8. Cf. 
Jehan Paenel, Johannes Paaenel, 
Johannes Paygnel. 

Johannes Paganelli, 577 1.684 e.728d. 

Johannes Paganelli, miles, 535 c. 
736 a. 

Johannes Paganus, 747 e. 

Johannes Palmarius, 689 c. 

Johannes Palmerius, 625 c. 

Johannes Panche de Chievre, 339 e. 

Johannes , dictus Papin, burgensis Ro- 
thomagensis Capellania in eccle- 
sia S. Laurencii Rothomagensis 
ab eo instiluta, 230 a. 

Johannes Par..., 669 f. 

Johannes de Parco, armiger, 775 e. 
Ad ecclesiam de le Tilloel pra- 
sentat, 279 f. 

Johannes Paredowe, 651 g. 

Johannes de Paris, 670 f. 

Johannes de Parnis, prior in An- 
glia, 487 £. 

Johannes Passedoit, 602 b. 

Johannes de Passibus, 576 g. 

Johannes Pata Anseris, 651 k. 

Johannes Pate. Ejus relicta, 679 h. 

Johannes, pater Luce, 367 d. 710 b. 

Johannes, pater Matildis, 565 k. 

Johannes, pater Stephani de Boullon, 
369 h. 

Johannes Patric, armiger, 550 b. 

Johannes dictus Paumier, 604 c. 

Johannes de Paveilliaco, rector eccle- 
sie de Hysnealvilla, 288 k. 

Johannes le Payen, 759 a. 

Johannes Paygnel, archidiaconus 
Constanciensis, 550 {. V. Johannes 
Paenel. 

Johannes Peignart, patronus ecclesia 
de Halovilla, 283 g. 

Johannes Peilegant, 583 b. 

Johannes de Peletot, Pelletot, 745 b. 
c. g. 797 a. 774 d. Patronus ec- 
clesia de Peletot, 257 d. 

Johannes de Penesteraus, 750 b. 

Johannes Pengnardus, 708 g. h. 

Johannes de Penil, 687 b. 

Johannes de Penillo, 669 1. 

Johannes Per totum, 670 c. 

Johannes de S. Peregrino, 553 e. 

Johannes de Perei, rector ecclesiz de 
Salicosa Mara, 292 h. 

Johannes de Perona, 649 e. 

Johannes de Peronsay, miles, 780 b. 

Johannes de Perreyo, miles, 749 e. 

Johannes, persona ecclesie de Bou- 
cheviler, 314 c. 

Johannes, persona ecclesia de Crique- 
lot, 289 j: 

Johannes, persona ecclesia de Grein- 
villa la Lovel, 291 d. 

Johannes, persona ecclesia de Guine- 
mervilla, 2Q1 j. 

Johannes, persona ecclesia de Ingo- 
villa, 279 d. 

Johannes, persona ecclesia S. Justi 
de Saana, 304 c. 

Johannes, persona ecclesia de Ver- 
leio, 261 e. 

Johannes Pertoffaat, armiger, 762 a. 

Johannes Pesant, rector ecclesie de 
Duclair, 252 e. 

Johannes Pescheveron, 749 e. Ebroi- 
censis canonicus, obituario eccle- 
sie Ebroicensis et monasterii Cru- 


INDEX RERUM ET PERSONARUM. 


cis S. Leufredi insertus, 461 g. 
476 h. 

Johannes Pestel, 420 1. 

Johannes de Petri Ponte, 547 b. 
693 g. 

Johannes de S. Petro, 654 d. 

Johannes Picardi, canonicus Rotho- 
magensis, a choro ecclesia Rotho 
magensis expulsus, 571 c. 

Johannes Picardus, rector ecclesiz 
S. Petri de Molencuria, 325 b. 

Johannes Pichez, prior Lire, 470 ¢ 

Johannes Picot, 501 h. j. 520 g. 

Johannes de Pierrepont, 547 b. 693 g. 

Johannes Pingre, 648 c. 

Johannes Piquelee, rector portionis 
ecclesia S. Remigii in Campania, 
262 b. 

Johannes de Piro, 729 c. 

Johannes de Pirou, miles, 552 h. 
763 j. 

Johannes de Pissiaco, miles, 757 j. 
V. Johannes de Poissy. 

Johannes de Plesseio, 651 |. 652 k. 
719 k. 

Johannes de Plesseio de Goecort, 
657 c. 

Johannes de Plesseys, prior de Gol- 
deliva, prior Beccensis electus, 
mox moritur, 455 j. 

Johannes de Poissiaco, 750 a. 751 a 

Johannes de Poissy, 745 f. 757 j. 
708 c. d. 775 n. 14. 

Johannes Poilevin, miles, 750 £. 

Johannes de Poiz, 629 e. 713 f. 

Johannes Polein, clericus, 5go j. 

Johannes de Policon, 823 f. 

Johannes de Ponte, 745 d. 

Johannes de Ponte Aubaut, 601 g. 

Johannes de Ponte Heberti, presby- 
ter, 752 b. 

Johannes de Pontisara, Argentolii 
prior, abbas de Ferrariis factus, 
145 c. 

Johannes de Pontisara, canonicus Ro- 
thomagensis, 360 j. 

Johannes de Pontivo, comes Albe- 
marle, 450 d. 

Johannes de Pontruel, 739 a. f. 

Johannes dictus Porcus, 602 d. 

Johannes de Porta, 612 c. 616 g 
691 j. 

Johannes de Porta, abbas Montis S. 
Michaelis, de monasterio bene me 
ritus, an. 1330 mortuus, et in ca- 
pella S. Johannis sepultus, 571 c. 
d. 575 j. 577 k. 

Johannes de Porta, ballivus Bone 
Ville, 634 g. 645 g. et n. 2. 

Johannes de Porta, ballivus Rotho- 
magensis, 359 a. et n. 1. 

Johannes de Possiaco, miles, domi- 
nus de Normanvilla, 476 b. Cf. 
Johannes de Normanvilla. 

Johannes Poyriers, rector ecclesie 
S. Marie Parve Rothomagensis, 
230 e. 

Johannes, prepositus, 629 h. 

Johannes Prepositus, 680 h. 

Johannes dictus Prepositus, 602 j. 

Johannes dictus Prapositus , vicarius 
ecclesia de Lunerat, 304 b. 

Johannes de Praeriis, 697 c. 

Johannes de Prainval, 692 h. 

Johannes de Pratellis, 365 e. 620 k. 
658 e. et n. 3. 684 f. 696 b. 
707 h. ' 

Johannes de Pratellis, archidiaconus 
Rothomagensis, 366 d. 

Johannes de Pratellis, miles, de pa- 
tronatu ecclesia de Canvilla con- 














tendit, 296 f. Quot milites ad exer- 

citum regis ab eo mittendi, 772 d. 
Johannes de Pratis, 693 d. 
Johannes de Pratis, miles, 761 g. 
Johannes de Prato, 680 b. c. 
Johannes de Prato, frater Pradicator, 


Ebroicensis episcopus, 484 c. Obi- 


tuario ecclesi# suz insertus, 461 c. 
463 e. 

Johannes de Preauz, miles, 754 c. 

Johanues, presbiter de Guineauvile, 
Ago f. 

Johannes de Pressé, 602 d. 

Johannes , prior Becci, postea an.1265 
abbas, 455 h. j. 

Johannes, prior de Bequincort, 648 e. 

Johannes, prior Longe Ville, 437 0. 

Johannes, prior B. Marie de Caritate, 
437 j. k. etn. 4. 

Johannes, prior B. Marie Magdalene 
Rothomagensis, 416 d. e. 

Johannes Privé, theologie professor 
ac Ebroicensis canonicus, 462 d. e. 

Johannes de S. Prix, 7ho b. 

Johannes, puer de Basochis, 5g2 f. 

Johannes, puer quidam B. Ludovici 
meritis ad vitam revocatus, 167 
c.—f. 

Johannes Pulcri. Ejus feodum , 625 j. 

Johannes de Puteolis, rector ecclesie 
S. Audoeni de Brolio, 253 k. 

Johannes de Pyeton, 651 1. 

Johannes le Quarpentier, 373 g. 

Johannes de Quarreis, 687 c. 

Johannes de Queneillia, 619 n. 

Johannes de Quenouvilla, 366 b. 

Johannes de Querqueto, 756 g. 

Johannes Quesnel, patronus ecclesie 
de Guinemervilla , 291 j. 

Johannes de Quesneto, miles, 736 f. 
Auxilia constumaria et servicium 
quindecim dierum regi ab eo 
prestanda, 773 c. 

Johannes du Quesnay, Quesnoy, 773 
n, 28. 

Johannes le Queu, canonicus, 582 d. 

Johannes le Rabatu, 646 g. 

Johannes Racinne, 649 g. 

Johannes le Rasle, de Basocha, ob 
merita sanclorum Savigniacensiuin 
sanatus, 5go a. 

Johannes le Rasle, pater Theophania, 
boo g. 

Johannes Rastel, 644 fF. 

Johannes de Rauraeyo, 764 j. 

Johannes de Ravenel, 658 b. 

Johannes Raverniaus, 740 b. 

Johannes Rebois Demensis, 759 b. 
et n. 5. 

Johannes, rector ecclesie S. Albini, 
245 g. 

Johannes, rector ecclesie de S. Al- 
bino in Campania, 248 h. j. 

Johannes, rector ecclesie de Albo 
Meisnillo, 301 h. 

Johannes, rector ecclesie de Alneto, 
270 b. 

Johannes, rector ecclesie de Altari- 
bus, 245 j. 

Johannes, rector ecclesia S. Andree 
de Monciaco, 321 h. 

Johannes, rector ecclesiz S. Aniani, 
261 g. 

Johannes, rector ecclesia de Anque- 
tiervilla, 286 f. 495 k. 

Johannes, rector ecclesie de Appetot, 
239 h. j. 

Johannes, rector ecclesie de Arches, 
258 k. 

Johannes, rector ecclesia de Auber- 

tivilla, 260 }. 


INDEX RERUM ET 





Johannes, rector ecclesia S. Audoeni 
de Argia, 315 e. 

Johannes, rector ecclesia de Aumesnil, 
257 h. 

Johannes , rector ecclesia de Bailloel, 
263 g. 

Johannes, rector ecclesia de Bardol- 
villa, 233 b. 

Johannes, rector ecclesia de Basin- 
cort, 312 c. 

Johannes, rector ecclesie de Bello 
Saltu, 272 h. 

Johannes, rector ecclesia de Bernou- 
villa, 297 g- 

Johannes, rector ecclesia de Berre- 
villa, 296 j. 

Johannes, rector ecclesie de Bertri- 
villa, 299 k. 

Johannes, rector ecclesiz de Biervilla, 
242 g. 

Johannes, rector ecclesie de Blen- 
villa, 242 e. 

Johannes , rector S. Boniti Parisiensis, 
476 e. L. 

Johannes, rector ecclesia de Borne- 
villa, 234 f. 

Johannes, rector ecclesia de Bosco 
Gerardi, 243 e. 

Johannes, rector ecclesie de Bos-Le- 
hard, 244 1. 

Johannes, rector ecclesia de Bremous- 
lier, 271 €. 

Johannes, rector ecclesie de Brente- 
villa, 304 g. 

Johannes, rector ecclesia de Briona, 
236 f. 

Johannes, rector portionis ecclesie de 
Briquevilla, 499 e. 

Johannes, rector ecclesie de Buese- 
villeta, 286 j. 

Johannes, rector portionis ecclesia 
de Burgo Duni, 302 e. f. 

Johannes, rector ecclesia de Calle- 
villa, 294 c. 298 e. 

Johannes, rector ecclesia de Care- 
villa, 251 k. 

Johannes, rector ecclesia de La Cel- 
lenque, 276 d. 

Johannes, rector eccl. S. Cirici, 322 f. 

Johannes, rector ecclesia de Clavilla, 
288 f. 

Johannes, rector ecclesia de Cole- 
mara, 246 b. 

Johannes, rector portionis ecclesie 
de Columbeio, 525 d 

Johannes, rector ecclesia de Coudrei, 
278 h. 

Johannes, rector ecclesie de Cras- 
mesnil, 276 c. 

Johannes, rector ecclesia de Crenveis, 

_ abo f. 

Johannes, rector portionis ecclesia 
de Crequetot, 300 e. f. 

Johannes, rector ecclesiz de la Crike, 
258 h. 

Johannes , rector ecclesiz de Criquetot, 
276 h. 

Johannes, rector ecclesia S. Dionisii 
juxta Altifagum , 298 d. 

Johannes, rector ecclesie S. Dionisii 
de Bruel; 321 b. 

Johannes, rector ecclesia S$. Dyonisii 
de Monchiaco, 269 d. 

Johannes, rector ecclesie S. Eligii, 
312 e. 

Johannes, rector ecclesia de Engles- 
quevilla, 299 j. 

Johannes, rector ecclesie de Equa- 
quelon, 239 c. d. 

Johannes, rector ecclesie de Erme- 

novilla, 293 1. 


PERSONARUM. 








1015 


Johannes, rector ecclesia de Espre 
villa, 237 e. 

Johannes, rector ecclesia de Esquales, 
281 d. 

Johannes, rector ecclesia de Estur- 
villa, 238 d. 

Johannes, rector ecclesiz de Etavilla , 
2hh g. 

Johannes , rector ecclesia de Eturque 
raie, 238 d. 

Johannes, rector ecclesie de Evro- 
villa, 283 a. 

Johannes, rector ecclesia de Faven- 
cort, 266 a. 

Johannes, rector ecclesie de Fraxi 
neta, 258 a. 

Johannes, rector portionis ecclesiz 
de Freauvilla, 263 k. 

Johannes, rector ecclesiz de Frreellis, 
274 h. 

Johannes, rector ecclesia de Frober- 
villa, 2g0 g. 

Johannes, rector ecclesie S.Germani 
de Clari, 319 g. 

Johannes, rector ecclesize de Gerpon- 
villa, 289 h. 

Johannes, rector ecclesia de Girardi 
Valle, 272 f. 

Johannes, rector ecclesiz de Gouvilla, 
246 a. 

Johannes, rector ecclesia de Haia, 
286 a, 

Johannes, rector ecclesia de Halevi- 
mara, 284 e. 

Johannes, rector ecclesiz de Haudri- 
curia, 269 k. 

Johannes, rector ecclesiz de Hodenc, 


Johannes, rector ecclesia de Hoo- 
curia, 271 k. 

Johannes, rector ecclesia de Hosber- 
bose, 284 f. 

Johannes, rector ecclesia de Hosque- 
villa, 294 h. 

Johannes, rector ecclesize de Hotot 
Alverici, 296 d. 

Johannes, rector ecclesiz de Houdenc, 
270 g. 

Johannes, rector ecclesiz de Huivilla , 
234 e. 

Johannes, rector ecclesia de Lilletot , 
2ho a. 

Johannes, rector portionis ecclesia 
de Lingrevilla, 4g7 ¢. d. 

Johannes, rector ecclesia S. Luciani 
de Pooilli, 325 a. 

Johannes, rector portionis eccle- 
siz S. Macuti Pontisarensis, 327 
h. j. 

Johannes, rector ecclesize de Mais- 
nillo Duredent, 296 g. 

Johannes, rector ecclesie de Mane- 
quiervilla, 288 h. 

Johannes, rector ecclesia B. Marie 
de Aveni, 305 g. 

Johannes, rector ecclesie S. Marie 
de Casteilon, 315 c. 

Johannes, rector ecclesie B. Marie 
de Esquetot, 254 e. 

Johannes, rector ecclesie S. Marie 
de Landa Aconis, 325 d. e. 

Johannes, rector ecclesia S. Marie 
de Liencort, 326 d. 

Johannes, rector ecclesia B. Marie 
de Monvilla, 256 c. 

Johannes, rector ecclesia S. Marie 
de Osovilla, 254 f. 

Johannes, rector ecclesie B. Marie 
de Rengon, 251 @ 

Johannes, rector ecclesia S. Marie 

Rotunde Rothomagensis, 231 a. 





1016 


Johannes, rector ecclesie S. Maria 
de Spineta super Alnum, 268 b. 
Johannes, rector ecclesia S. Mauritii 

juxta Malum Alnetum, 256 d. 

Johannes, rector ecclesia S. Medardi, 
237 j- 

Johannes, rector ecclesia S. Medardi 
de Vigneio, 317 c. 

Johannes, rector ecclesie de Meis- 
nillo S. Germani, 259 b. 

Johannes, rector ecclesiw de Mesnilio 
Radulphi, 247 e. 

Johannes, rector ecclesia de Mesnilio 
subtus Vianam, 313 h. 

Johannes, rector ecclesia S. Michaelis 
de Capella, 275 c. 

Johannes, rector ecclesia de Monte 
du Marques, 269 g. 

Johannes, rector ecclesia S. Nicholai 
de Fraxineta, 269 f. 

Johannes, rector ecclesia de Nuille- 
mont, 209 a. 

Johannes, rector ecclesia S. Severini 
de Oeimvilla, 321 c. 

Johannes, rector portionis ecclesiie 
de Oharvilla, 295 h. 

Johannes, rector ecclesie S. Martini 
de Omervilla, 322 1. 

Johannes , rector ecclesia de Oonyaco, 
328 c. 

Johannes, rector ecclesi# de Ouvilla, 
302 b. 

Johannes, rector ecclesia de Perdita 
Villa, 275 a. 

Johannes, rector portionis ecclesia 
S. Nicholai de Petra Ponte, 515 
k. 

Johannes, rector ecclesiw S. Petri de 
Landa, 310 m. 

Johannes, rector ecclesia S. Petri a 
Laviz, 282 k. 

Johannes, rector portionis ecclesie 
de Petri Ponte, 516 ec. 

Johannes, rector ecclesie S. Petri 
Pontisarensis, 327 k. 

Johannes, rector ecclesie de S. Petro 
Portus, 287 j. 

Johannes, rector ecclesia de Pomeria, 
243 b. 

Johannes, rector ecclesia de Quille- 
beuf, 238 |. 

Johannes, rector portionis ecclesie 
S. Remigii in Campania, 262 a. 
Johannes, rector ecclesia de Romilly, 

247 k. 

Johannes, rector ecclesia de Roseria, 
271 k. 

Johannes, rector ecclesia de Sauceio, 
264 j. 

Johannes, rector ecclesia de Semer- 
mesnil, 266 c. 

Johannes, rector portionis ecclesia 
de Sortouvilla, 517 j. 

Johannes, rector ecclesia de Sote- 
villa, 248 d. 

Johannes , rector ecclesia S. Supplicii 
de Charz, 318 d. 

Johannes, rector ecclesia S. Supplicii 
de Sagiaco, 218 b. 

Johannes, rector ecclesia de Terne- 
mare, 278 e. 

Johannes, rector ecclesie de Ursi 
Mesnilio, 245 h. 

Johannes, rector ecclesiwe de Vetere 
Portu, 240 b. 

Johannes, rector ecclesie de Villani- 
villa, 279 b. 

Johannes, rector ecclesia de Viridi 
Bosco, 251 f. 

Johannes, rector ecclesia de Wanchi, 


264 b. 


Johannes, rector ecclesia de Wapal- 
leria, 252 1. 

Johannes, rector ecclesie S. Marie 
de Wardres, 315 g. 

Johannes, rector ecclesie S. Marie 
de Warengiervilla, 252 k. 

Johannes, rector ecclesia S. Martini 
de Bleges, 317 k. 

Johannes, rector ecclesia de Yquebuef, 
24h j. k. 

Johannes, rector ecclesia de Yvetot, 
282 b. 

Johannes Recuchon, 746 c. 752 a. 
757 b. 775 a. Ad ecclesiam de 
Escreinvilla prasentat, 278 c. 

Johannes Rembaudi, Rembaudus , 
688 d. e. 690 j. 

Johannes de Remicourt, 73g f. 

Johannes de Remin, 7149 }j- 

Johannes Repanel, 5go |. 

Johannes de Resbez, 630 h. 

Johannes de Resella, miles, 782 a. 

Johannes de Restouval, patronus ec- 
clesia de Restouval, 267 d. 

Johannes de Restouvila, 556 a. 

Johannes de la Rete, 598 k. 

Johannes de S. Riquero, 746 e. 

Johannes de la Riviere, miles, ad 
exercitum regis ab Henrico de Fe- 
reriis missus, 771 h. 

Johannes de Roboreto, 567 b.c. 63g 
k. 641 e. 684 f. 7e9 j. Dominus 
de Greinvilla, 247 j. Patronus ec- 
clesie de Toufrevilla, 244. f. Cf. 
Johannes de Rovrot, dominus de 
Greinvilla. 

Johannes de Roca Guidonis, miles, 
799 F. 

Johannes Rocard, 693 b. 

Johannes de Rogeri Villa, Rogier- 
villa, 746 g. 757 h. 

Johannes de Roia, 647 ¢. d. 657 1. 
686 b. 

Johannes de Roia, miles, patronus 
ecclesia de Bouquelon, 237 c. 

Johannes de Roiére vel melius de Ro- 
vreio, 771 f. et n. 14. 

Johannes de Rottre, 771 n. 14. - 

Johannes de Rojercourt, 740 b. 

Johannes de Rokeni, 437 d. e. 

Johannes de Ronay, armiger, 756 a. 

Johannes de Ronceyo, dominus de 
Tricon, 756 k. 

Johannes Rondiaus, 738 f. 

Johannes de Roonay, 737 c. 

Johannes Roondel, 648 d. 649 b. 

Johannes de Roseria, miles, 486 g. 

Johanhes Rossel. Ejus filia, 603 f. 

Johannes Roteau, 787 k. 

Johannes de Rothomago, canonicus 
Rothomagensis, 369 e. 478 h. 
Johannes de Rouvencestre, miles, 549 

b. c. : 

Johannes de Rouveray, dominus de 
Grainville, unum militem ad exer- 
citum regis mittere debet, 772 d. 
et n. 8. V. Johannes de Roboreto, 
de Rovroy. 

Johannes de Rouvray, miles, 754 d. 

Johannes de Rouvray, miles, Marga- 
rile marilus, 477 a. 

Johannes de Rouvrayo, miles, domi- 
nus de Yneto, 753 f. et n. 16. 
Johannes de Rouvroy, miles, ad eccle- 
siam B. Marie de Sauceio pre- 

sentat, 264 |. 265 a. 

Johannes de Rovreio, 693 d. 

Johannes de Rovroi, miles, patronus 
ecclesiarum §. Aniani, de Bosco 
Katerina et de Rouvray-sur Andelle, 
24o h. 241 a. d. 


INDEX RERUM ET PERSONARUM. 


Johannes de fRovroi, dominus de 
Grainvilla, patronus ecclesie de 
Toufrevilla, 244 f. V. Johannes de 
Roboreto, de Rouveray. 

Johannes de Roya, 744 g. 750 e. 

Johannes de Rubeo Monte, 688 b. 
6g2 f. 

Johannes de Ruel, 624 j. 

Johannes Ruffi, 787 h. j. 

Johannes Rufus de Roisset, 648 h. 

Johannes Rufus de Viri, 65a m. 

Johannes Runbaudi, 659 h. 

Johannes de Ruparia, 745 c. 


Johannes de Rupe, seu Ruppe, 727 
d. 78: f. 

Ruschus de Athiis, 738 g. 

de Saceio, miles, 749 b. 


Johannes 
Johannes 
750 a. 

Johannes de Saciaco, miles, 680 k. 

Johannes de Sae, armiger, 550 g. 

Johannes de Sagio, canonicus Ro- 
thomagensis , 366 n. 4. V. Johannes 
de Esseyo. 

Johannes de Sakenvilla, 714 c. 

Johannes de Salceio, 494 b. Patronus 
ecclesiarum de Briquevilla et de 
Onnovilla, 495 a. 497 k. 

Johannes de Salerna, patronus eccle- 
siz de Briona, 236 f. g. 

Johannes de Salictu, 689 a. 

Johannes Saligot, 648 h. 

Johannes de Salmonvilla, archidia- 
conus Rothomagensis, 367 a. 

Johannes de Saltibus, miles, 74g a. 
b. 

Johannes [de Samois], Frater Minor, 
Redonensis, postea an. 1298 Lexo- 
viensis episcopus, an. 1303 mor- 
tuus, 227 e. et n. 10. 483 b. c. V. 
Johannes de Semés seu de Semesio. 

Johannes de Sancoy vel Saucoy, 771 
n. 13. 

Johannes de Sancteyo, 771 n. 13, 

Johannes Sanson, 618 j. 

Johannes de S. Sansone, patronus ec- 
clesia S. Martini de Oissello, 232 
b. 

Johannes de Sanwic, sacerdos, 
g. Cf: Johannes de Sauviz. 
Johannes Saol, campio, in pugna 

singulari victor, 399 d.-—g. 

Johannes de Saqueinvilla, de Saquain- 
ville, 728 f. Ejus filius, 710 j. 

Johannes Saqueti, 787 h. 

Johannes de Sarniaco, 740 a. d. e. 

Johannes de Sarques, archidiaconus 
Augi, 362 j. 

Johannes de Saservilla, 760 b. 

Johannes de Sauceio (dominus), 616 
a. 636 j. 638 1. 710 c. 754 g. Pa- 
tronus ecclesie S. Martini de Sau- 
ceio, 254 h. 

Johannes de Sauceyo servicium mili- 
tare regi debet, 771 e. 

Johannes de Sauceyo, Guillelmi de 
Sauceyo et Isabelle tilius, abbas 
de Cruce S. Leufredi, obituario 
monasterii insertus, 476 c. 478 k. 

Johannes de Sauquento, rector eccle- 
siz S$. Dionisii de Notion, 308 h. 

Johannes de Sausetot , 288 |. 

Johannes de Sauviz, 370 n. 8. V. 
Johannes de Sanwic. 

Johannes de Savari Alnoi, 652 c. 

Johannes du Seau, armiger, 762 h. 

Johannes de Secors, rector ecclesie 
de Bosco Huelini, 259 g. 

Johannes de Secura Villa, presbyter 
Perrinensis, 552 j. 

Johannes de Segencort, 646 f. 

Johannes Sequr de Buenis, 769 d 


370 





INDEA KRERUM 


Johannes de Sehiervilla, abbas S. 
Trinitatis de Monte Rothomagensis, 
4oi e.—g. et n. 3. 

Johannes de Selinqguehom, 685 h. 

Johannes de Semervilla de patronatu 
ecclesia de S. Leodegario con- 
tendit, 239 1. 

Johannes de Semés, 483 b. V. Johannes 
de Samots. 

Johannes de Semesio (Frater) , 488 a. 
Cf. Johannes de Samois. 

Johannes Serge, monachus Crucis S. 
Leufredi et prior de Venabulis, 
476 h. ‘ 

Johannes, dominus de S. Serenico, 
an. 1294 moritur, 482 g. 

Johannes de Sereno Fonte, rector 
ecclesia S. Germani de Clari, 319 f. 

Johannes de Sereno Fonte, rector 
ecclesie B. Maria de Valle Engo- 
jart, 319 b. 

Johannes de Sereno Fonte, rector 
ecclesia S. Viviani Rothomagensis , 
229 b. 

Johannes de Seri Fonte, rector ec- 
clesia S. Martini de Evreiaco, 324 
f. 

Johannes Seure, monachus de Cruce 
S. Leulredi et prior 5S. Remigii de 
Besuto Longo, 476 j. 

Johannes de Siccis Molendinis, 474 


i 
k. 
Johannes de Siceio, miles, 74g f. 
Johannes Silvanectensis, Rothoma- 


gensis diaconus et canonicus, 364 


a ae de Silvanecto, monachus 
de Cruce S. Leufredi, 478 a. 

Johannes de S. Simone, 693 e. Ejus 
uxor, 653 1. 

Johannes de Sisseio, miles, 747 d. 

Johannes de Soissons, 799 b. 

Joliannes de Sola, miles, dominus de 
Ricarvilla, ad eeclesiam de S. Petro 
a Laviz presentat, 282 |. 

Johannes de Soligneio seu Solligneio, 
695 j. 697 hb. 703 fF. 

Johannes de Solleray, miles banerius, 
a comitissa Nivernensi ad exerci- 
tum Fuxensem missus, 768 e. 

Johannes de Soomont, miles , dominus 
de Hodenc, patronus ecclesiz S. 
Dionisii de Hoden, 314 h. 

Johannes de Sosi, armiger, 76g d. 

Johannes de Souci, 678 h. 

Johannes de Soulengeio, 485 j. 

Johannes Speciarius, Rothomagensis 
canonicus Quindecim Marcarum, 
366 e. 

Johannes de Stampis, cantor Rotho- 
magensis, 361 e. 

Johannes de Stampis, persona eccle- 
sia de Harquenvilla, 295 g. h. 

Johannes de Stanseriis, 741 c. 

Johannes de Stanserillo, 757 |. 774 
n. 10. 

Johannes de Stratis, 71g j. 

Johannes de Suessonis, canonicus 
Rothomagensis, 368 d. e. 

Johannes Suhart, armiger, 551 g. 

Johannes Suhart, presbiter, 550 b. 

Johannes de Suligneio, 703 f. V. Jo- 
hannes de Soligneio. 

Johannes de Surciaco,, armiger, 750 a. 

Johannes de Surcy, 751 a. 

Johannes de Susanna, Susanne, 649 
d.677 h. 738 d. 739 c. 

Johannes de S$. Symphoriano, 602 d. 

Johannes Tabari, 652 e. 

Johannes Tailleator, rector ecclesia 
de Theovilla, 286 e. 


TOME XXili. 


Johannes 
Johannes 
n. 20. 

Johannes Tallemen, miles, 748 e. 

Johannes de Tulou, rector ecclesiz 
de Maisnillo Duredent, 296 g. 

Johannes de Tania, 577 g. 

Johannes de Tebout; 645 m. 

Johannes de Teillol, 600 d. 

Johannes de Tendos, miles, 745 d. 
Patronus ecclesiarum de Pomme- 
reval, de Tendos, et portionis ec- 
clesia de Basli, 243 g. 263 e. 273 
e. 274 e. 

Johannes de Tertre, 603 |. 

Johannes de Tessel, miles, 736 f. 

Johannes Tesson, miles, an. 1344 ca- 
pite truncatus, 570 a. 

Johannes Tesson, Nicolai pater, 564 
h. 

Johannes Theutonicus (Frater), ma- 
gister ordinis Pracicatorum Ejus 
vita et merita, 181 e.— 182 f. 

Johannes de Thois, miles, 797 |. 774 
n. 10. 

Johanne le Thomas {Dominus de Sanc- 
to), Gia h. 

Johannes de Tibouvilla, 746 d. 

Johannes de Tilli, 684 g. 

Johannes de Tillia, 416 b. 

Johannes de Tillie, iniles, 
531 c. 

Johannes de lilloy, 740 e. 

Johannes de Tilly, miles, 736 c. 

Johannes de Tor, 686 c. 

Johannes de Tori, 665 e. f. 

Johannes de Torigneio, 619 1. 

Johannes de Torliaco, 629 g. 

Johannes de Tornay, 737 g. 

Johannes de Tornebu, 619 a. 684 f. 
725 g. 728 d. Cf Johannes de 
Touriebu. 

Johannes de Tornebu, canonicus Ro- 
thomagensis, 360 j. 

Johannes de Tornebu, scutiler, 729 b. 
‘Tres mililes ad exercitum regis ab 


Taillemein, miles, 773 f. g. 
de Tuaillemont, 796 g. 773 


525 k. 


eo miltendi, 772 h 
Johannes de Tornella, 657 k. 658 a 
Johannes de Torteval, 477 b. 
Johannes de Tostis, miles, ad eccle- 

siam de Tostis presentat , 298 f. 
Johannes de Toto, seu du Tot, abbas 

Gemmeticensis, 418 h. jus epi- 

taphium , h23 a. b. etn. 2. 
Johannes de ‘fouciaco, 725 f. 727 d. 
Johannes Touon, 712 k. 

Johannes de Tournay, armiger, 756 e. 

Johannes de Tournebu, 754h. V. So- 
hannes de Tornebu. 

Johannes de Trabis, miles, 759 c. 

Johannes male pro Jacobus de Trecis 

( Magister), 467 d. et n. 5. V. Ur- 

banus LV. 

Johannes Tremais, Treme, Tremeis, 

Tremois, 649 k. 664 1. m. 665 a.b. 
Johannes de Tremblay, du Tremblay, 

armiger, 737 b. 755 d. 
Johannes Trenchefer, 564 b. c. 
Johannes de Tria, 625 c. d. e. 62 


9 
b. j. k. 632 c. 675 e. 683 h. 686 e. 


713 g. k. 718 a. 799 e. 3 
Johannes de Tria, ballivus de Caleto, 
374 d. 


Johaunes de Tria, rector ecclesiz 
S. Vedasti de Fai, 327 e. 
Johannes de Tribehou, 736 e. 
Johannes de Trie, miles, ad exerci- 
tum Fuxensem a comite Domni 
Marlini missus, 768 n. 1. 
Johannes de Triecos, 739 d 
Johannes de Trito, miles, 758 h. 


Et PERSONARUM. 


1017 


Johannes de Triveriis ,armiger, 551 e. 

Johannes Troussebois, 770 h. 

Johannes Troussel, rector ecclesia de 
Bosco Huelini, 259 g. 

Johannes li Truans, miles, 786 c. 

Johannes de Turno, rector ecclesie 
de Freellis , 274 j. 

Johannes de Turre, 751 e. 

Johannes de Ulyaco, 280 g. 

Johannes de Umievilla, patronus ec- 
clesia de Ouvevilla, 294 k. 

Johannes Urbani, miles, 757 h. 775 
c. d. 

Johannes de Urmonio, 766 c. et 
n. 4. 

Johannes de Us¢, armiger, 756 f. 

Johannes de Usseio, 737 d. 

Johannes de Uxeyo, 681 d. 

Johannes de Vacaria, Ebroicensis ca- 
nonicus, ecclesia de Tornayo rec- 
lor, 479 e. f. 

Johannes de Vadetot, 746 d. 

Johannes de Valeri, 725 e. 

Johannes de Valeriaco, 662 e 728 b. 

Johannes de Vaile, patronus ecclesia 
de Cuntelou pro uxore sua, 247 a. 

Johanves de Valle Richerii, 367 h. 
368 d. 

Johannes de Valle de Ruille, 711 e. 

Johannes de Vallibus , 752 b. 

Johannes de Vallibus, rector eccle- 
sia S$. Martini de Commeniaco, 
323 c. 

Johannes de Vandrignon, miles , 758 h. 

Jouannes de Vatone, 610 g. 

Johannes de Vaudeto, miles, 782 a. 

Johannes de Veencort, 497 d. 

Johannes de Velle, 750 a. 

Johannes de Velli, 652 b. 

Johannes le Veneor, 750 b. 

Johannes de Ver, rector portionis ec- 
clesie S. Paterni, 252 b. 

Johannes de Verberi he 740 c. 

Johannes de Verbria : 489 d. 

Johannes de Vere, miles, 766 b. 

Johannes de Vernone ,554 b. etn. 2. 

Johannes de Veteri Vico, miles ,760 k. 

Johannes de Veyreriis (Frater), Ca- 
turcensis Pradicator, prior Ruthe- 
nensium Praedicatorum, 186 g. 

Johannes de Viana, Abrincensis epi- 
scopus an. 1327 factus, 569 h. 

Johannes, vicarius ecclesia de Hanop, 
2g2 d 

Johannes, viearius portionis ecclesie 
S. Lauduli super Loson, 508 g. 

Johannes, vicarius ecclesia de Montis 
Burgo, 521 j. 

Johannes, vicarius ecclesize de Osber- 
villa la Avant, 290 k. 

Johannes, vicarius ecclesia S. Aniani 
de Ponte Audomari, 237 h. 

Johannes, vicarius ecclesia de Wa 
telot, 284 h. 

Johannes Vicecomes, pater Luce, 
370 d. 

Johannes, vicecomes de Trembleyo, 
786 c. 

Johannes dictus Vicomte, 739 e. 

Johannes de Vico Novo, miles, 762 f. 

Johannes Vigerii, prapositus S. Se- 
veri , 787 d. 

Johannes de S. Vigore, 507 f. 

Johannes de Vilers, 364 n. 13. V. Jo- 
hannes de Villiers, canonicus Ro- 
thomagensis. 

Johannes de Vileta, 647 d. 

Johannes de Villa, 658 d. 

Johannes de Villa Avreii, 727 g. 

Johannes de Villa Mocon, 6q1 f. 

Johannes de Villanis, 651 h. j. 


128 








1018 


Johannes Villanus, 638 m. 
Johannes de Villa Petrosa, miles, 
87 a. b. 

nheaen de Villebaudein, 737 f. 

Johannes de Villers, 719}. 

Johannes de Villetot, miles, 750 e. 

Johannes de Villiers, canonicus Ro- 
thomagensis, 364 h. et n. 13. Cf. 
Johannes de Vilers. 

Johannes de Villy, 736 f. 

Johannes Vimerti, capellanus, 232 h. 

Johannes de Vineis , baillivus Rotho- 
magensis, 421 g. el n. 8. 

Johannes Vint et set, 647 . 

Johannes de Viriaco, 759 b. 

Johannes de Viriaco, archidiaconus 
Vulcassini Normannici, 364 f. 

Johannes de Vivario, patronus eccle- 
sie de Esquales, 281 e. 

Johannes de Vodoi, 670 d. 

Johannes de Waleriaco, 662 e. 725. 
728 b. 

Johannes de Warelive, rector eccle- 
sia de Mucegros, 309 g. 

Johannes de Yciaco, rector ecclesi# 
de Blaquarvilla, 238 h. 

Johannetus, filius Guillelmi Auri- 
fabri, reus furti, 374. h. 

Johannulus Cignoz, 647 |. 

Johans de Boissavesnes , 656 e. 

Johans de Breteiqné, 656 g. 

Johans de Brie, 656 h. 

Johans li Chiens, 656 e. 

Johans de Chilli, 656 g. 

Johans, li filz monseignor Raoul de 
Roie, 656 e. 

Johans, frére de Perres de Liebermont, 
656 h. 

Johans li Josticiers, 656 g. 

Johans de Marcel, 656 1. 

Johans de Moiri, 656 h. 

Johans de Mollemont, 656 g. 

Johans Mouffléte, 656 1. 

Johans, sires de Neele, 656 a. 

Johans d’Oisni, 656 f. 

Johans de Perceing , 656 h. 

Johans de Perone, 656 ¢. 

Johans de Roie, 656 e. j. 

Johans de Roiglise, 656 |. 

Johans de la Sale, 651 1. 

Johans de Seviquin, 656 j. 

Johans de Solente, 656 

Johans de Vile, 656 f. 

Johanz. V. Johans. 

Johenna (Domina), 680 h. 

Johi (Fulco de). 

Joiaco (Guido, Guillelmus, Ferricus 
de). 

Joiaco (Prior de), 750 a. 75: fF. 

Joie de Landevico, miles, dg2 f. 

Joigny (Le conte seu le seiqnor de), 
788 c. 804 b. 812 &. 817 a. 822 
b. Cf. Joingny. 

Joilliaus (Johannes de). 

Joingny (Le conte de), 797 d. et n. 
23. Cf. Joigny. 

Joingni, Joingny (G. Guillaume de). 

Joinville (Ansiau, Gauffridus de). 

Joinville (Le sieur de), 819 f. 

Joire (Richardus de S.). 

Joiter (Galterus). 

Jolemanno (Adam de ). 

Joliveti (Robertus ). 

Jollanus de Bloz, 685 c. 

Jollanus de Lives, 718 f. 

Jonatas , 21k. 

Joninart (Girardus). 

Jonzac (Le seiqneur de), 818 g. 

Jordain, Jordani, Jourdain (Bernardus, 
Bernart, Guillaume, Guillelmus). 

Jordain de I' Tile, 792 d 


Jordana, uxor Guillelmi Gratet, mater 
Robini,, 599 j. 

Jordani (Robertus). 

Jordanis (Frater), Praedicatorum or- 
dinis magister, 179 a. Ejus vita et 
laudes, 179 a.—180 c. An. 1236 
moritur, 180 c. Cf. Jordanus (Fra- 
ter). 

Jordanis de Buivilla, 615 e. Cf. 
Jourdain de Buyville. 

Jordanis de Tibermenil, armiger, pa- 
tronus ecclesia de Touberti Meis- 
nillo, 297 f. Cf. Jordanus de Te- 
bermesnil. 

Jordanus, 702 e. 

Jordanus, necrologio monasterii de 
Longa Villa insertus, 433 e. 

Jordanus, abbas, 420 j. 

Jordanus, abbas monasterii Montis 
S. Michaelis, 575 h. An. 1191 
electus; monasterium ab eo reewdi- 
ficatum ; an. 1212 mortuus, 570 b. 
c. Obituario monasterii insertus, 
579 h. 

Jordanus, dominus Alti Fagi, 489 
d. . 

Jordanus de Averdai, 691 k. |. 

Jordanus de Barnevilla, 696 e. f. 

Jordanus de Baudribose, 747 b. 

Jordanus de Bosco, 640 k. 707 g. 

Jordanus de Bou, 691 k. 

Jordanus de Campo Arnulphi sea Er- 
nulli, 696 h. 697 h. etn. 23. 
Jordanus, canonicus Baiocensis, per- 
sona ecclesia de Boscho Guerardi, 

235 d. 

Jordanus de Champbernon, 697 b. 

Jordanus, comes Guebellinus, an. 
1266 in prelio Beneventano cap- 
tus, 217 e. 

Jordanus de Crequetot, miles, pa- 
tronus portionis ecclesia de Cre- 
quetot, fit furiosus, 300 d. e. 

Jordanus , episcopus Lexoviensis , 422 
h. et n. g. Necrologiis ecclesia Ro- 
thomagensis et monasterii Uticensis 
insertus , 370 a. et n. 1. Agog. et 
n. 16. 

Jordanus, filius Herbranni de Sauke- 
villa, 435 d. 

Jordanus, filius Laurentie, domine 
de la Vandelée, rector ecclesize de 
la Vandelée, 495 k. 1. 

Jordanus, filius Osanne, ob merita 
sanctorum Savigniacensium sana- 
tus, 589 k — 5go a. 

Jordanus de Frontebosc, miles, patro- 
nus portionis ecclesia: de Limesy, 
254 k. 

Jordanus de Getranvilla, sex de Go- 
tranvilla, 609 d. et n. 5. 

Jordanus de Haya Comitissx , patro- 
nus ecclesia de Haya Comitisse, 
504 a. 

Jordanus Heron, miles, 748 c. 
Jordanus de Humeto, Normannie 
constabularius, 514 f. g. 695 e. 

Jordanus de Insula, 47: j. 

Jordanus de Insula, miles, 800 a. 
801 j. 

Jordanus de Leanstavilla, patronus 
ecclesie de Lenstavilla, 299 f. 
Jordanus de Lillebof, seu de Lislebof, 

707 j. etn. 19 

Jordanus de Lindebout, Lindebueu, 
Lyndebue, 244 h. j. 298 g. 641 d. 

Jordanus de Longo Oculo, patronus 
ecclesia de Lanquetot, 285 d. 

Jordainus Louvel. Ejus heres, patronus 
ecclesia de Livervilla, 4g5 e. 

Jordanus (Frater), magister ordinis 


INDEX RERUM ET PERSONARUM. 


Fratrum Predicatorum, 108 f. j. h. 
109 e.-h. Cf. Jordanis (Frater). 

Jordanus de Mala Vetula, 676 k. 

Jordanus de Mesnilio, 698 e. 

Jordanus de Mesnillo Reinfredi, 716 
f. g. 

Jordanus, patronus ecclesiw de Sep- 
tem Fratribus, 507 d. 

Jordanus, rector ecclesia de Aupe- 
gart, 300 a. 

Jordanus, rector ecclesia de Estrute- 
villeta, 288 d. 

Jordanus, rector ecclesia de Louvetot 
sur-Caudebec, 251 d. 

Jordanus, rector ecclesia S. Saturni 
de Bui, 322 b. 

Jordanus, rector portionis ecclesia de 
Pavelliaco, 255 b. 

Jordanus Rosel, 716 g. 

Jordanus de Rupe Forti, 782 a. 

Jordanus, sacrista S$. Catharine de 
Monte Rothomagensis, 408 f. 

Jordanus de Tebermesnil, 644 h. Cf: 
Jordanis de Tibermenil. 

Jordanus Tessum, 703 d. 704 h. m. 

Jordanus Texon, 694 k. 

Jordanus de Tot vel d’Otot, 641 h. et 
n. 3. 

Jordanus de Walicarvilla, de Valiquer 
ville, Waliquiervilla, 643 g. 644b. 
645 d. 746 £. Ejus heres, pupillus 
regis, 283 d. 

Jordanus de Walleguevilla, patronus 
portionis ecclesia de Maneriis, 
274 f. 

Jordanus de Wilequier, patronus ec- 
clesie de Tofrevilla Martelli, 250k. 

Jordanus de Yvetot, miles, patronus 
ecclesia de Marcosvilla, 235 f. 

Jort (Ricardus de). 

Jorvilla (Ricardus de). 

Jorville (Pierriau de). 

Josaphas (Abbas de), patronus eccle- 
sie S. Audoeni de Guidrencort, 
321 a. 

Josbert (Johannes). 

Josbertus (Dominus), 654 f.j. 

Josbertus de Calniaco, 654 g. 

Josbertus de Cordenai, 66g k. 

Josbertus de Fraiselines, 668 d. 

Josbertus de Guinevilla, 692 e. 

Josbertus de Lonqueve, 64g g. 

Josbertus de Nigella, 670 g. 

Josbertus de Ribemont, 654 k. 655 
e. d. 

Josbertus de Roeglisa, 658 a. 

Josbertus de Sorel, 692 h. 

Josce de Pala, 6g1 Cc. 

Joscelin (Guillelmus). 

Joscelinus (Dominus) , 663 e. 

Joscelinus (Johannes). 

Joscelinus , abbas Resbacensis , 489 g. 
etn. 15. 

Joscelinus de Avalon, 686 k. 

Joscelinus de Baignevilla. Ejus terra , 
664 f. 

Joscelinus de Belengervilla, seu Be- 
lenguiervilla, 707 k. et n. a0. 

Joscelinus de Bordis, 691 f. 

Joscelinus de Calceia, 666 j. k. 

Joscelinus de Chesneto, 688 h. 

Joscelinus de Chevoi, 661 c. 

Joscelinus Crespin, patronus ecclesia 
de Sanctoincort, 312 a. 

Joscelinus, episcopus, 418 h. 422 e. 

Joscelinus, episcopus Saleberiensis, 
475 a. et n. 1. 490 e. et n. 8. 

Joscelinus de Flavi, 647 e. 

Joscelinus, frater Stephani de Tori, 
663 g. 

Joscelinus de Meso, 6go d. 








Joscelinus de Paleio, 669 h. 

Joscelinus de Parrochia, 663 b. 

Joscelinus, rector portionis ecclesia 
de Freauvilla, 263 k. 

Joscelinus de Rohan, 684 j. 719 a. 

Joscelinus de Tugni, 646 t 

Josceran (Guillelmus). 

Joscerannus, S. Benedicti 
577 h. 

Joscius, rector portionis ecclesia de 
Freauvilla, 264 a. 

Josenvilla (Guillelmus de). 

Joseph, 65 h. 162 d. 

Josfredus abbas, obituario Montis S. 
Michaelis insertus, 581 j. 

Josfridus abbas, obituario Montis S. 
Michaelis insertus, 578 j. 

Joslanus Escorcheilie, 616 h. 

Josticiers (Johans li). 

Jostio, persona ecclesia de Pubeuf, 
245 f. et n. 3. 

Jotra (Falco de). 

Jotrensis abbatissa, 6514 a. 

Jouanville (J. de). 

Joubertus, rector ecclesize de Hodenc, 
267 g. 

Joudoinus de Suligneyo, 576 e. 
Jourdain de Buyville (Les hoirs), 615 
n. 1. Cf Jordanis de Buivilla. 
Jourdain (Le comte), 26f. 28 g. 37 xv. 

Jouvin (Petrus). 

Jovegnie (Robertus de). 

Jovigni (Robertus de). 

Jovigniaco (Gaucherus, Petrus de). 

Jovineio (Robertus de). 

Joviniaco (Henricus de). 

Joy (Ferricus, Guilielmus, Jehan de). 

Joyel (Le seigneur de), 815 g. 

Joyeuse, ensis Caroli Magni pro regi- 
bus Francie, die coronationis, 
latus, 89 a. b. 

Juaio in Bolesia (Mathzus de). 

Judai, 672 j. 673 a. j. 674 a. A Pas- 
torellis trucidati, 549 g. Francia 
expulsi, 215 2.347 f. 351 g. Goa. 
483 c. 556 d. Eorum debitores a 
Ludovico IX liberati, 164 d. Ju- 
dai quidam Eucharistie sacrilegi 
violatores, 145 k.-146 a. In Anglia 
suspensi vel profugi, 4o4 I. j. Duo 
pueri ab eis, ut fama ferebat, cru- 
ciali, 426. c. V. Guifs, Juis. 

Judas, 130 k. 

Judas Machabeus, 31 g. 139 h. 

Judicalis abbas , obituario monasterii 
Montis S. Michaelis insertus , 577 
b. 580 b. 

Judita, Judith, Normanniz comitissa , 
42o d. et n. 6. Obituario monas- 
terii Montis S. Michaelis inserta, 
979 a. 

Judith, 153 }. 

Judoci (S.) abbas , 682 j. De patronatu 
ecclesia de Mesnil-David contendit , 
269 b. 

Judocus, rector ecclesia de Spineto, 
252 ¢, 

Juellus de Meduana, 714g b. 

Juendus Burgundus, 688 h. 

Juhel (Robertus). 

Juhellus de Ardena, in fraternitatem 
monasterti Montis S. Michaelis re- 
ceplus, 572 d. Ejus uxor, Goo f. 

Juhellus de Bello Monte, miles, 528 
k. 531 c. Obituario monasterii 
Montisburgensis insertus, 554 d. 

Juhellus de Bosco Frehout, 736 a. 

Juhellus, filius Anfridi de Marches, 
601 a. 

Juhellus de Logé, miles, 5gq f. 


Juhellus de Louvigneio, 707 f. 


abbas, 


INDEX RERUM 


Juhellus de Meduana, 683 b. 684 k. 
719 b. 

Juhellus de Plessiaco, maritus Adeli- 
cie de S. Briccio, 593 a. 

Juhellus de Veteri Savigniaco, 593 d. 


* Juiliers (Le conte de), 97 d. 


Juilli, Juilly (Le seigneur de), 817 d. 
823 d. Cf. Jully. 

Juis, Juys (Les), 9 k. 10 a. 68 d. 
22h a. 

Julia (Domina) , 623 j. 

Juliaco, Julliaco (Galterus , Johannes , 
Philippus de). 

Juliana de Bosco Renodi, 437 a. 

Juliana de Crepicordio, 476 d. 

Juliana de Ductu Arturi, 488 e. 

Juliana, filia Guillelmi Fabri, ob me- 
rita B. Thome Heliz rediviva, 566 
b.—d. 

Juliana, mater Guillelmi de Flava 
Curia, 369 k. 

Juliana, mater Roberti, 367 b. 

Juliana de Novilla, 709 |. 

Juliana, uxor Radulphi le Cauchoys, 
437 e. 

Juliana, uxor Rogeri Cognati, 602 h. 

Juliana, uxor Willelmi de Flava Cu- 
ria, militis, mater Willelmi de 
Flava Curia, archiepiscopi Rotho- 
magensis, 370 ¢. 

Juliana de Vaaceio, 695 c. 

Juliana de Vernone, 554 g. 

Julianus Carnifex. jus filius , 629 j. 

Julianus de Parona, ballivus Rotho- 
magensis, 415 f. et n. 6. 

Julianus de Perona, 233 a. 

Julianus de Perona, miles, an. 1258 
scaccario adest, 543 c. et n. 5. 
5AA a. 

Julianus, rector ecclesia de Mesnilio 
subtus Vianam, 313 h. 

Julien de Kabourc, archidiaconus 
Constantiensis, 548 e. 

Jully (Le seignor de), 80h a. V. Juilli. 


Jumegiis, Jumiéges (Abbas de), 77 


c.779 e. 798 a. 810d. — (Cellerier 


de). V. Bertin. 

Jumeles (Jehan de). 

Jumellis (Guillelmus de). 

Jumieges (Johannes de). 

Junqueriis (Radulphus de). 

Jupeau (La dame, domina de), 741 f. 
762 e. 

Justice (Johannes ). 

Justinus, abbas, obituario monasterii 
Montis S. Michaelis insertus, 580 
h. et n. 10. 581 ce. 

Justo de Saana (Dominus de Sancto) , 
patronus ecclesia ejusdem loci, 
304 c. 

Juvenis (Andreas, Gauterus, Guido, 
Guillelmus). 

Juvenis de Colloles (Petrus). 

Juvigné (Robertus de). 

Juvigniaco (Johannes de). 


K 


Kaauleir (Johannes de). 

Kaboure (Julianus, Julien de) 

Kahe (Petrus de). 

Kahieu (Ansellus, Gullermes de). 

Kaieu (Ansel de). 

Kalenda (Nicholaus de). 

Kalensis abbatissa, 682 h. 

Kaleto (Robertus de). 

Kalinensis episcopus (Petrus). 

Kalleio (Osbernus de). 

Kalles de Anjou, 10 ¢. g. j. 11 a. 13 
f. ete. V. Charles d’ Anjou. 





ET PERSONARUM. 





1019 


Kalles Martel, cognomen Caroli An- 
degavensis, 43 j. 

Kallevilla (Dominus de), 298 f. V. 
Callevilla (de). fe 

Kalo de Brossa, 781 d. 

Kanari (Willelmus). 

Kaou (Willelmus de). 

Karavilla (Guillelmus de). 

Karazoli (Franciscus). 

Kardip (Willelmus de). 

Karente (Guillelmus de). 

Karentonio (Decanus de), 539 d. g. 
DA1 EF. 

Karentonio (Guillelmus de). 

Karentot (Rogerus de). 

Karesmes (Ricardus ). 

Kareville (Otho de). 

Karles, prince de Salerne, 102 a. V. 
Charles. 

Karna (Gilo de). 

Karolio (Ebroinus, Haimo, Rogerus , 
Turpinus de). 

Karolus , comes Valesii, 789 b. et n. 6. 
V. Carolus. 

Karolus de Ruppe Forti, 778 c. 

Karon (Thomas de). 

Karrofio (Raginaldus, Emon, senes-~ 
calli de) 

Karteigni (Gaufridus , Guifroidus de). 

Karteret, Kartrai (Philippus de). 

Katalleta (Henricus de). 

Katarina, Katharina. V. Catherina. 

Katefaveril (Bordon de). 

Katelliaco (Renaldus de). 

Kathalaunensis episcopus , 682 e. 

Katheni (Gilo de). 

Katholicon (Liber vocatus), 485 g. h 

Kauchi (Radulphus de). 

Kayus, 720 f. 

Kehu (Guillelmus de). 

Kemino (Thomas de). 

Kenard (Adam). 

Kenonus de Perrefons, 698 f. 

Kenorvilla (Radulfus de). 

Kenouvilla (Guillelmus, 
de). V. Quenouvilla. 

Kenouvilla (Dominus de), patronus 
ecclesia ejusdem loci, 289 b. 

Kerson (Robertus). 

Kesnaio (Ricardus de). 

Kevilly (Kobertus , Rogerus de) 

Kiercu (Stephanus de). 

Kievrevilla (G. de). 

Aiqueri (Balduinus de). 

Koquere! (Simon de). 

Kriquebou (Petrus de). 

Kyboc (Evrardus, Radulfus de) 

Kylebeco (Nycholaus de). 


Radulfus 


L 


L., Conte de Clermont, 820, n. 20 

Laaval (Guillelmus de) V. Laval. 

Labatut (Petrus de). 

Labbe (Laurencia). 

Labouchere (Florent de) 

Lacei (Agnes de). 

Lacella (Johannes de). 

Laceni (Henricus de). 

Lacesis, 85 a. 

Laci (Galterus, Gauterus de) 

Ladre (mal saint), 65 c. 

Ladres (Les) in Francia an. 13at 
vexati, 354 h. j. Cf. Leprosi. 

Lagniers (Petrus). 

Laide (Petrus). 

Laies (Petrus de). 

Laignelet (Martinus de). 

Laisi (Jean de Thouroute , seiqneur de) 

Laleu (-Enjoran de). 


128. 








1020 


Lambert (Colinus). 

Lambert de Limous, 793 b. Cf. Lam- 
bertus de Limoso. 

Lamberti (Radulfus). 

Lamberti Curia (Johannes de Colebert 
dominus ). 

Lamberti Villa (Willelmus de). 

Lamberto (S.) (Philippus Suhart, do- 
minus de). 

Lamberius abbas, obituario monas- 
terti Montis S. Michaelis insertus, 
577 d. 

Lambertus Boffei. Ejus feodum, 617 h. 

Lambertus comes, obituario monas- 
terii Montis S. Michaelis insertus, 
580 e. 

Lambertus, frater Almarrici de Li- 
molio, 679 c. 

Lambertus, dominus de Limoso, Ly- 
moso, 800 d. 802 c. Cf. Lambert 
de Limous. 

Lambertus miles, obituario Lirensis 
monasterii insertus, 474 d= 

Lambertus Pourchet, miles, 434 a. 
etn. 1. 

Lambertus, rector ecclesia S. Johan- 
nis, 246 a. 

Lambertus, rector ecclesie de Liti 
giva, 247 h. 

Lambertus, rector ecclesia de Ponte, 
259 j- 

Lambertus de Roia, 648 c. 

Lambertus de Tornois, 655 a. 

Lambertus Venatoris. Ejus feodum, 
638 |. 

Lamecort (Hugo de). 

Lamerico (Habitatores de) 814 b. et 
n. ¢ 

Lanbertus. V. Lambertus. 

Lancastrie dux Abrincensem urbem 
possidet , 570 b. 

Lancastrie dux (Henricus). 

Lance (Feédeéric). 

Lance sancte ferrum a Ludovico 1X 
acquisitum et Parisius allatum, 
14o j. 141 c. 163 e. 171 h. 

Lancedis de S. Verano, 672 b. 

Lancelot de Saihi-Maart, marescallus 
Francie, 56 c.-e. 

Landa (Gaufridus, Guillelmus, Phi- 
lippus, Radulphus, Robertus de). 
Landa (Dominus de), patronus eccle- 

siz S. Petri de Landa, 310 I. 

Landa (Dominus de), patronus eccle- 
sie de Landa d’Arou, 504 g. 

Lande (Nicholaus, Willelmus de /a) 

Landeain (Aales, Theophania de). 

Landella (‘Thomas de). 

Landellis (Guillelmus , Guillot, Maria, 
Nicholaus de). 

Landes (Guillelmus de). 

Landes (Guillelmus des), 
n. 20. 

Landevico (Aelart, Guillot, Johannes, 
Joie, Nicolaus Dibler, Radulphus 
Taboer, Triquel de} 

Landevoisin ( Ernols de). 

Landis (Guillelmus, Johannes, Ni- 
colaus de). 

Landivico (Johannes de) 

Landoria, Landorre (Arnaudus, Ar 
naut de). 

Landove (Li meires de), 656 n. 3. 

Landoveisin (Li meires de), 656 k. 

Landrevilla, Landreville (Avulphus, 
Berthelemy, Gauflridus, J.yone, 
Phelipeau de ). : 

Landri (Guillermus, Johannes, W.) 

Landricus abbas, 418 g- 

Landricus de Aula, 721 ¢. 

Landricus de Chaelete, fgo h 


749 d. et 


Landricus de Ciconia, 691 |. 

Landricus de Faveroles. Ejus heredes , 
655 1. 

Landricus Major, 672 c. 

Landricus, pater Richardi, 710 f. 

Landulphus de Columpna, canonicus 
Carnotensis, 195 a 

Lanerius (Adam). 

Lanervilla (Guido de). 

Laneus (Ricardus). 

Lanfrandus, Lanfrannus, archiepi- 

— Cantuariensis, 419 k. Ne- 

crologio monasterii Uticensis in- 
sertus, 487 d. et n. 8. 

Langelon (Petrus de). 

Langis (Gaufridus de). 

Langlade (Bertrandus de). 

Langleac (Johannes de). 

Langlée (La dame de), 743 a. et n. 3. 

Langue d’Oc (Barons de), 803 e. 

Languelon (Guillelmus de). 

Lanquesse (Robertus de). 

Lanqguetot (Johannes de). 

Languilon (Guillelmus de). 

Lannoy (Jehan de). 

Lanorvilla (Guido de). 

Lanquelon (Guillelmus de). 

Lantigneio (Theobaldus de). 

Lany (Le seigneur de), 817 d. 

Laon (Guillelmus, Petrus de). 

Laon (Evéque de), 789 e. 808 g. 

Laonnoys, Laonnois (Le vidame de), 
808 h. 817 h.-818 a. 

Laorni (Johannes de). 

Lapide (Guillelmus de). 

Lapideus imber, 408 e. 

Larcevesque (J.) 

Larchant (Symon de). 

Larcheis (Robertus de). 

Lardi ( Borez, Galterus de). 

Lardiéres (Droco, Radulphus de). 

Lardo (Bertrandus de). 

Largoz (Galterus de). 

Largus (Guillelmus). 

Larrabi (Robertus). 

Larré (Oliverus de). 

Larry (Le seigneur de), 822 € 

Larsie (Johannes). 

Lartancourt (Guiilelmus de). 

Latei (Radulfus de). 

Lateranense concilium, 264 g. 280 k. 

Latheni (Thomas). 

Latina lingua, 117 ¢. 181 e. 

Latiniaco (Guillelmus de). 

Latomus (fadulphus). 

Latuviller (Ansellus de). 

Laudi (S.) abbas 500 a. 504 f. 511 
a. b. 520 b. e. 5a3 h. j. 525 b. 
530 c. 736 d. Patronus ecclesia- 
rum S. Audoeni, de Behais, de 
Campo Repulso, de Contreriis, de 
S. Ebremundo, de Mesnillo Opace, 
de Mesnillo Orri, de Mesuillo Ros- 
celin de Montecot, de Quetrevilla, 
497 «. 499 h.—5o0 a. 504 j. k. 
506 c. 507 h.j. 508 a. d. e. j. 510 
b. V. Johannes, Lo (S.), Lodi 
S.). 

Laudi (S.) canonici, apud la Roele 
commorantes, ecclesiam de Vado 
Heberti deserviunt, et ejus fructus 
percipiunt, 496 j. 

Laudi (S.) decanus, 53g b. f. 541 d. 

Laudi (S.) Rothomagensis canonici 
ecclesiam S. Marie de Tericort 
deserviunt, 316 h. 

Laudi (S.) Rothomagensis prior, 284 
h. 285 c. 290 g. 294d. g. 295 k. 
— conventus, 316 j. Patronus ec- 
clesiarum de Agon, de Blovilla, de 
Bordeniaco. de Breauté, de Casta- 


INDEX RERUM ET PERSONARUM. 


neto, de S. Colunna, de Frobe: 
villa, Johannis super Renellam, 
S. Laudi, de Meisnillo Cirrici seu 
Gaufridi, de Mesnilio Ernardi, de 
Ra elot, 230 g. h. 2h2 k. 249 eo. 5. 
294 d 


j- 284 h. 285 c. 2go g. 
295 k. 495 b.c. 

Laudo (G. Johannes de S.). 

Laudo (Fratres domus Dei de §S.}, 
5og k. 

Laudunensis electus , 693 h. 

Laudunensis episcopus (Ansellus). 

Laudunensis episcopus , 430 c. 68:1 
h. 682 e. 726 d. 

Laudunensis vicedominus , 693 h. 

Lauduno (Guillelmus, Johannes, 
Maltildis, Petrus, Ricardus, Sehe- 
rus de). 

Launay (Le seigneur de), 816 a. 

Launomari (S.) Blesensis abbas , 145 b 

Lauraco (Consules de), 814 c. 

Laurencia, Laurencius. V. Laurentia, 
Laurentius. 

Laurentia de Aufai, de Aufaio, 726 b. 

Laurentia, filia Adelicie de S. Bric- 
cio, 593 a. 

Laurentia Labbe, 362 b. 

Laurentia de Pontibus , 729 f. 

Laurentia, uxor Guidonis Parvi, 367 
a. 

Laurentia, uxor Henricide Ria, 553 e 

Laurentia, domina de la Vandelce, pa- 
trona ecclesia ejusdem loci, 495 k. 

Laurentia de Veteri Savigniaco, 603 d. 

Laurentius (B.), 110k. Ejus festum, 
148 a. — crastinum, 152 e. — 
reliquiz in ecclesia S. Catharine 
de Monte invente, 406 c. 

Laurentius (B.), archiepiscopus Du- 
blinensis, canonizatus, 449 j. et 
n. 5. 

Laurentii (S.) ignis sea malum, V. 
Morbus S. Laurentii. 

Laurentii (S.) abbas (Robertus). 

Laurentii (S.) de Brievedent dominus , 
patronus ecclesie ejusdem loci, 
277 b. 

Laurentii (S.) in Leonibus canonici, 
patroni ecclesiarum de Bello Visu 
et de Roseio, 311 j. 312 d. 

Laurentii (S.) in Leonibus canonicus 
(Johannes). 

Laurentii (S.) in Leonibus prior, pa 
tronus ecclesiarum S$. Arnulphi, 
Sancte Marie de Casteilon , de Esca- 
letot, S. Petri de Feritate, de Fraxi 
neto, S. Genovefe de Mesnil, de 
Mesnilio subtus Vianam, S. Mauritii 
de Orguellio, 242 j. 258 a. 278 j. 
313 hb. 315 ¢.j. 3164, 

Laurentio (Ada, Adam, Simon, Sy 
mon de §.). 

Laurentio (Dominus de S.), patronus 
capella de Bernouvilla, 299 ¢ 

Laurentius abbas, obituario Montis S$ 
Michaelis insertus, 581 1. 

Laurentius, abbas Resbacensis, 485 
f. et n. g. 

Laurentius, abbas de Ulteriori Portu , 
4Ddi c. 

Laurentius de Aineio, 4go c. 

Laure:ntius, archidiaconus Rothoma 
gensis, 365 ¢. 

Laurentius de Betencort , 56 j. 

Laurentius Cambellanus, 746 e. 

Laurentius, canonicus Baiocensis . 
701 h.. 

Laurentius, clericus uxoratus, pa- 
tronus ecclesia de Spinevilla , 293 a. 

Laurentius*/e Devin, capellanus in 
ecclesia de Bourriaco, 363 j. 





INDEX 


Laurentius, trater Galler: de Monte 
Letart, 628 g. 

Laurentius de Girraio , armiger, 748 d. 

Laurentius de Ham, 648 c. 

Laurentius Liebert, ballivus Augi, 
26o g. 

Laurentius de Longo, 362 d. 

Laurentius Manse, 752 b. 

Laurentius (Matheus). 

Laurentius de Montenages, 613 d. 
797 8: 

Laurentius, nepos Radulfi de Semel- 
linis, 6351. 

Laurentius, persona ecclesie S. 
Aniani de Ponte Audomari, 237 h. 

Laurentius de Pontiau, 691 d. 

Laurentius de Ponticulo, 687 k. 

Laurentius, rector ecclesia de Foviila, 
281 c. 

Laurentius, rector ecclesie de He- 
nouv'!la, 325 j. 

Laurentius, rector ecclesie de Houl- 
bec, 235 a. 

Laurentius, rector ecclesia de Lintot, 
285 k. 

Laurentius, rector portionis ecclesia 
de Longuel, 301 j. 

Laurentius, rector ecclesie Sancte 
Marie de Harevillers, 324 e. 

Laurenlius, rector ecclesia de Puteo- 
lis, 328 g. 

Laurentius, rector ecclesia de S. Sil- 
vestro, 286 b. 

Laurentius, rector ecclesie Vallis de 
Haia, 270 f. 

Laurentius de S. Remigio, 747 b. c. 

Laurentius de Ricardi Villa, Rotho- 
magensis canonicus et subdiaconus, 
369 c. 

Laurentius de Rubeo Monasterio, 
pater Alberedx, 602 e. 

Laurentius le Trainné, 645 b. 

Laurentius, vicarius ecclesiz de Bois- 
say-sur-Blainville, 242 b. 

Laurentius de Vivario, 736 e. 

Laureta, comitissa Leicestria, 471 f. 

Lautre{c} (Le viconte de), 811 c. et 
n. 20. 

Lautrico (Comes de) , 824 b. — (vice- 
comes de), 814 f. 

Lauzerta (Consules de), 814 ¢.et n. 25. 

Lauzuno (Dominide) , 785 d. et n. 29. 

Laval (Le seignor de), 789 b. 790 Ff. 
791 e. 792 a. 802 d. V. Laaval. 

Laval (Guido, Guy, Johannes de). 

Lavalle (Andreas de). 

Lavardin (Dominus de) ad ecclesias 
de Amoncheio et de Daivilla pre- 
sentat, 260 d. 262 1. 

Lavardin (Gaufridus, Odelina de). 

Lavendarius (Radulphus). 

Lavinus, 654 d. 

Leuis (Prior de), patronus ecclesia de 
Estalebleis, 258 f. V. Liaus. 

Leander, Hispalensis episcopus , 200 
a. el note 2. 

Lebertus , 722 b. 

Lebertus de Brisi, et ejus filii, 6g e. 

Lebertus de Brisiaco, 722 ¢. d. 

Lebret (Hermenion de). 

Lebret, Lebreto (Amanevus, Hama- 
neus, dominus de). 

Lecestria, Leecestria, Leicester (de), 
Leicestria, Leycestria comes, 197 
a. 340 d. 405 e. 645 a. 6g4. e. 
Cf. Legrecestrie, Leucestriensis , 
Liecestria (comes de) Robertus , Si- 
mon de Monte Forti. 

Lecheries (Guido de). 

Lecia de Breonia, sew de Brione, 366 
aetn.3 


RERUM-E1 
Ledes (Robertus de). 


Leduinus abbas , obituario mounasterii 
Montis S. Michaelis insertus , 576b. 

Légat (Le) du pape 4h g.h. Légat de 
Romme, episcopus cardinalis Alba- 
nensis in Africa mortuus, 52 a. c. 
d. et n. 6. 

Legati sedis apostolice. V. Agidius , 
episcopus Tyrensis, Gaucelmus, 
Jacobus, Prnestinus episcopus, 
Johannes de Abbatis Villa , Johannes 
Cholet, Odo de Castro Radulfi, 
Othobonus, Otto, Radulfus de Pi- 
ris, Romanus, Simon de Bria. 

Legier (Robertus de S.). 

Legrecestrie comes, 471 k. Cf. Lei- 
ceslriz comiltes. 

Leheraumont (Arnulfus, Guido, Ro- 
binus de. 

Leheries (Mathzus de). 

Leherort (Adena de). 

Lehurs (Renaldus de). 

Leicestria abbas (Willelmus ). 

Leicestrie , Leycestrie comites (Guil- 
lelmus, Hugo de Grentemesnil, Ro- 
bertus, Simon de Monte Forti). 

Leicestrie comitisse (Amicia, Lau- 
rela, Petronilla). 

Leigardis, obituario Lirensis monas- 
terii inserta, 475 c. et n. 2. 

Leincestre (Ricardus de). 

Leir, Leirs (Fulco, Godelridus de). 

Leivilla (Hugo de). 

Lejarda, filia de Renier le Tallandier, 
amens, 593 b. 

Lejardis de Villeta, 475, n. a. V. Lei- 
gardis. 

Le Moinne des Coz, 796 c. 

Lemovicensis episcopus, 450 e. 682 
f. 730 c. V. Johannes de Langheac. 

Lemovicensis (Girardus , Guillelmus, 
Johannes). 

Lemovicensis vicecomes, 683 d. 

Lemovicensis vicecomitissa (Marga- 
reta). 

Lemovicensis natione, Guillermus 
episcopus Lexoviensis, 227 1. 

Lemovicis (Petrus de). 

Lengniaco (Jacobus de). 

Lengres (Levesque de) ,82.h.j. 789 e. 
80g d. V. Lingonensis. 

Lenquetot (Robertus de). 

Lenonis (Gilebertus de). 

Lens (Guillelmus, Johannes de). 

Lens (Castellanus de), 685 m. 

Lense (Hue de). 

Lenstavilla (Jordanus de). 

Leo (Eustachius). 

Leodegarii (S.) martyris reliquie 
in ecclesia S. Catharine de Monte 
invente, 4o6, c. d. — ecclesie 
Augensi date, 450 g. h. 

Leodegario (Elicia, Garinus, Henri- 
cus, Lucas, Symon, Thomasde S. ). 

Leodegarius, 664 j. 

Leodegarius, capellanus S. Georgii 
de Menouvilla, 324 b. 

Leodegarius, monachus leprosus Re- 
galis Montis, a Ludovico IX visita- 
tus, 157 g.-k. 

Leodegarius, rector ecclesia de S. Jo- 
vino, 278 k. 

Leodegarius dictus Tesson, 
ecclesia de Boutellis, 257 k. 

Leodegarius de Trecis, rector eccle- 
sie SS. Gervasii et Prothasii de 
Waudencort, 320 }. 

Leodiensis archidiaconus, summus 
pontifex sub nomine Gregorii X 
electus, 221 j. k. 341 d 

Leodio (Godefridus de). 


rector 


PERSONARUM. 


1021 


Leomanensis vicecomes (Bertrandus 
de Got). 

Leoamania (Odo de). 

Leomania vicecomes , 784 a. 

Leon (Henricus, Herveus, Hervi pere, 
Hervi fils de). V. Leonibus. 

Léon (Evéque de), 789 e. 

Leonardus , episcopyus Albanensis car- 
dinalis , iter faciensad Henricum VII 
coronandum, moritur, 198 a. 

Leonardo (Johannes, Robertus, W. 
de S.). 

Leonardus de Pisa, canonicus Rotho- 
magensis, 364 a. 

Leone (Guihomar, Herveus , Johannes, 
Robertus de). 

Leonensis episcopus, 682 e. 
Leonibus (Herveus, Robertus, Theo- 
baldus, Thomas de). V. Leone. 

Leonis Curia (Nicholaus de). 

Leose (Jehan de). 

Lepra (Gaufridus). 

Leprosaria. V. in indice geographico 
Altifagum, Arteia, Bellus Mons, 
Calvus Mons, Chars, Climenchi, 
Constantiensis dicecesis, Deppa, 
Dodevilla, Fovilla, Giemum, Gon- 
novilla, Gornaium, Hericuria, In- 
sula Bona, S. Jacobi capella, Lis- 
lebone, Omnes Sancti, Pavelliacum , 
Perrina, Quenivet, Quercus Ca- 
nula, Tria, Urticetum, Vallis Os- 
mundi, Vallis Regis. 

Leprosi, 556 e. et n. 1. Combusti 
vel inclusi, 349 j. k. 4og l.—410 
a. 483 j. el n. 8. 493 d. 569 h. Cf. 
Mesiax , Ladres (Les). 

Leprosus (Rogerius). 

Lepus, 661 1. 

Lepus (Mathzus , Thomas, Ricardus). 

Ler (Dominus de) , 652 g. 

Lerie (Nicholaus). 

Lers (Fulco de). 

Lescaus (Philippus, Willelmus de). 

Lesdein ( Arnulfus de). 

Leseauls, V. Lescaus. 

Lesignen (Gieffroy de). 

Lesignes, Lesiqnies (Le seiqneur de), 
817 b. 822 «. 

Lesnier (Radulfus). 

Lesperever (Rogerus de). 

Lespiniere (Gauflridus de) 

Lesters (Radulfus de). ‘ 

Lesire (Ricardus). 

Lestria (Nicholaus de). 

Letardus, abbas Beccensis, 420 e. 

Letendier (Guillelmus). 

Leto (Stephanus de S.). 

Letscelinus abbas, obituario monas- 
terit Montis S. Michaelis insertus , 
576 c. 

Leucestriensis comes, 467 f. V. Si- 
mon de Monteforti. 

Leudevilla (Henricus de). 

Leuflredi (S.) ecclesi# rector (Albe- 
ricus). 

Leumeisons ( Galterus, Guillelmus de). 

Leurmesons (Willelmus de). 

Leviis (Johannes de). 

Levin (Geoffroy). 

Levinhaco (Dominus de), 785 d. et 
n. 26. 

Levrais (Le) de Montfort, armiger 
744 a.b. 

Levri (Geroldus de). 

Levrous ( Le seiqnor de), 790d. 791 h. 
809 f. 813 h. 820 h. 

Levrous (Philippe de Chauvigny, sei- 
quor de). 

Lewelini, principis Wallie#, frater 
‘Adam). 








1022 

Lexinthona (Henricus de) 

Lexovienses canonici, 521j. k. 5aag. 

Lexoviensis abbatissa, 510 j. 511 b. 
798 d. e. Patrona ecclesiarum de 
Longa Rua, 243 a., de Saltu Capri, 
504 g., de Tronquei, 507 a. 

Lexoviensis cantor (Guillelmus de Ar- 
neriis ) 

Lexoviensis decanus et capitulum, 

97 f. V. Fulco Dastim, Johannes 
de S. Ebrulfo. 

Lexoviensis episcopus, 218 b. 227 c. 
g- 340 j. 359 b. 362 e. 370 a. 
376 e. 4o8 b. fai b. faah. 545 
b. 636 1. 682e. 694. 7i0c. 713 
k. 726 e. 798 c. Servitium mili- 
tare regi ab eo debitum, 729 e. 
771g. bh. 772 d. Patronus ecclesie 
S. CandidiJunioris Rothomagensis, 
231 c. V. Fulco Dastim, Gilleber- 
tus, Guido de Haricuria, Guido de 
Merula, Guido de Vervilla, Guil- 
lelmus de Asinariis seu de Arne- 
riis, Hugo, Johannes, Jordanus. 
Cf. Lisieus, Lisuiez, Lixies, Luis- 
yes (L ‘evesque de). 

Lexoviensis officialis (Johannes de 
Berneriis). 

Teyre (Walterus de la). 

Lezegniaco, Leseiqnien, 
(Gaufridus de). 

Lezinhano (Domini de), 784 f. et 
n. 4. 

Liauz (Prior de), patronus ecclesia 
de Torceio Parvo, 259 b. Cf. Leais, 
Lyaus. 

Liberate (Sancta) domini, 784 f. et 
n. 3g. 

Libesors, 686 k. 

Licelinus li Turs, 629 h. 

Lie (Radulfus, Teobaldus de). 

Liebermont (Perres de). 

Liebert (Laurentius ). 

Liebert , pere de Pierre, 656 h. 

Liecesiria (Comes de), 340 b. V. Le- 
cestria comes. 

Liedonchel (Le seiqgneur de), 815 d. 

Lieque (Peteus de la). 

Liencort (Emelina de). 

Liencuria (Johannes de). 

Lienus de Chassein, 664 a. 

Lier (Godelridus, Guido de) 

Lievre (G. le). 

Liez (Radulfus de). 

Liffermon (Guitlelmus de). 

Lijjremont (Guillelmus de). 

Ligmont (Dominus de) ,784 c. etn. 20. 

Lignon(Hemericus, Henricus de, dow). 

Ligny (Girardus de). 

Lila (Guillelmus de). 

Lillebof (Jordanus de). 

Lilona (Petrus de). 

Limanvilla, Limenvilla (Hugode). 

Lime (Domina de), 762 j. et n. 19. 

Limerat (Gautridus). 

Limesi, Limessi, Limesy (Johannes, 
Lucas, Radulphus, Willelmus de). 

Limisiaco (Johannes de). 

Limoges (Evéque de), 789 e. 

Limoges (Le viconte de), 790 f. 804 d. 
808 b. 818 e. 824 d. V. Jehan de 
Bretaigne. 

Limogiis (Engueranus de). 

Limoiis (Galterus de) 

Limolio (Almauricus de). 

Limosins ( Barons) , 805 a. 

Limoso (Lambertus, dominus de). 

Limous (Lambert de). 

Linaiis (Hecelinus de). 

Linariis (Guido de). 

Linas ( Le seignor de), 791 b 


Lezignano 


Lincholiensis episcopus (Henricus de 
Lexinthona). 

Lindebo, Lindebou, Lindebout, Linde- 
bue, Lindebueu (Johannes, Jorda- 
nus, Matheus, Reinaldus, Roge- 
rus, Willelmus de). 

Lindebou, Lindebout (Dominus de), 
patronus ecclesiarum de Teideyilla, 
de Torp, de Touberti Meisnillo, de 
Winbelevilla, 297 e. 298 g. 299 
g- 300 b. 

Lindorra (Arnaudus de). 

Linéres (Estienne, Guillelmus, Raoul 
de). 

ee [iarum], Lineriis (de) dominus, 
683 h. j. 

Lineriis (Guillelmus, Johannes, Ra- 
dulphus de). 

Liners (Guillaume de). 

Linet, Lineto (Johannes de). 

Lingevvre (Sello de). 

Lingonensis episcopus , 212 ¢. 397 b. 
c. 682 d. 726e. V. S. Desiderius, 
Guillelmus de Duro Forti, Lengres. 

Lingua. V. Gallica, Italica, Latina, 
Persica, Teutonica. 

Liniéres (Le seiqnor, sire de), 803 b. 
etn. 9. 807 f. 809 f. 821 a. 

Linon (Rogerus de). 

Linou (Lucas de). 

Lintot (Droco, Nicholaus, Ricardus, 
Richardus de). 

Lion, Lione, Lions (Cornutus, Guie- 
mardus, H., Henry, Herveus, Hervy, 
Nevelons, Nivelo, Renerus Cornu- 
tus de). V. Leone. 

Lipart (Guillelmus). 

Lippa (Bertrannus, Guillelmus, Go- 
defridus ). 

Lira (Ricardus de). 

Lire (Aubertus). 

Lire ( Nicole de). 

Lirenses monachi, 470 b. 

Lirensis monasterii fundator ( Guillel- 
mus, Leycestrie comes). 

Lirensis prior (Gaufridus, Guillelmus). 

Lirie abbas, 617 ¢. 715 j. 747 e- 
798 a. Patronus ecclesiarum de 
Bertrevilla, de Cantu Avi, S. Petri 
de Ponte, de Romilly, 247 k. }. 
250 c. d. 2g1 e. V. Avesgaudus, 
Barno, Enardus, Ernaldus, Er- 
phastus , Garinus, Gaufridus, Ger- 
vasius, Gilebertus, Gislebertus de 
Glotis, Guillelmus, Hamelinus, 
Hildeberius, Hilderius, Johannes, 
Nicolaus, Osbernus, Radulphus, 
Riicardus, Robertus, Thomas, Vi- 
talis , Willelmus. 

Lis (Renaldus de). 

Liscelina, obituario monasterii Liren- 
sis inserla, 472 b.h. 

Lisernia (Gauffridus de). 

Liservilla (Johannes de). 

Lisiaco (Eustachius de). 

Lisiardus de Chevanvilla, 673 b. 

Lisiardus, episcopus Sagiensis, 489 
b. et n. 5. 

Lisiardus Heremiia, 685 a 

Lisieux (Le doyen et le chapistre de), 
8iof. V. Lexoviensis decanus. 

Lisieux (levesque de), 810 d. V. Lexo- 
viensis episcopus. 

Lislebof (Jordanus de). 

Lislebou (Radulfus de). 

Lislou (Petrus de). 

Lisoires (Radulfus de). 

Lissa (Domini de), 784 b. et n. 15. 

Lisseardus de Vilariis, 692 1. m. 

Lisserville (Philippus de). 

Lissi (Le seiqnear de), 818 d. 












INDEX RERUM ET PERSONARUM. 


Lisuiez (L’evesque de) ecclesia B. Maria 
de Escoiis dedicate adest, 378 c. 
V. Lexoviensis episcopus. 

Livarrout (Guillelmus de). 

Liveit, Lives, Livet, Liveto (Hugo, 
Johannes, Petrus, Ricardus , Rober- 
tus, Thomas). 

Lives (Jollanus de). 

Livies (Philippus de). 

Livoies (Gazzo de). 

Livonnée (Rogerus de). 

Livriaci in Parisio, et Novi Mercati 
dominus, 683 c. j. 

Lizies ( Evéque de), 789 e. V. Lexo- 
viensis. 

Lixinthonia (Stefanus de). 

Liz (Radulphus de). 

Lizeigniaco (Guido de). 

Lizignen (Gaufridus de). 

Lo en Costentin (L’abbe de S.), 810g. 
V. Laudi (S.). 

Loartvilla (Johannes de). 

Loarviller (Johannes de). 

Lochiarum dominus, 683 g. 685 e, 

Locis (Guillelmus de). 

Loco Sancto (Adam, Galerannus, 
Gualerannus de). 

Loco Veris (Agnes, Matildis, Rober 
tus de). V. Loviers. 

Loco Veris (Stephanus de Pintarvilla, 
rector ecclesiz de). 

Lodeez (Sanson Trigal, prior de), 
554 b. et n. 1. 

Lodeve (Levesque de), 811 d. 

Lodi (S.) Constantiensis abbas, 798a. 
V. Laudi (S.). 

Lodoviensis episcopus, 682 f. 811 d. 

Loeys, 135 a. V. Ludovicus. 

Logé (Juhellus de). 

Loges (Johannes, Robertus de). 

Logie (Hamelotus de). 

Logiis (Franciscus, Guillelmus, Pe- 
trus, Robertus de). 

Logis (Adelina, Galterus, Guarinus, 
Nicolaus, Rollandus, Renalt, St., 
Stephana, Viel de). 

Logis (Homo quidam de), 600 k. 

Lognes (Monseigneur, le seiqneur de), 
820 a. f. 

Loheac , Loheiac (Petrus de). 

Lohell (Radulphus). 

Loiau (Dominus) , 68g 1. 

Loie (Guillelmus de). 

Loiers (Hugo de). 

Loigneio (Gacetus, Girardus de). 

Loigqni (Gace de). 

Loiri (Johannes de). 

Lois, 12 c. 16 j. 39 e. et passim. V. Lu- 
dovicus. 

Loisi (Le seiqneur de), 822 c. 

Loisy (Guillaume de). 

Loler (Robertus de super). 

Lombardi provincialis prior (Johan- 
nes Teutonicus). 

Lombardus origine, B, Petrus, 116d. 

Lonerai, Loncraie (Guillelmus de). 

Lonevilier (Le seiqneur de), 818 b. 
$20 g. 

Londa (Georgius , Johannes , Nicolaus 
de). 

Londa (Dominus de), paironus eccle- 
siarum de la Londe et de Tuit Heu- 
debert, 236 d. Cf. Nicolaus. 

Londe (Nicholaus, Johannes, Rober- 
tus de la). 

Londevico (Guiilelmus de). 

Longa Aqua (Deimbértus , Gaufridus, 
Gilo, Johannes, Petrus, Robertus 
de). 

Longa Aqua (Prior de), 7149 j- 

Longa Spata (Guillermus). 








INDEX RERUM ET PERSONARUM. 1023 — 


Longa Toscha (Kanulfus de). 

Longa Valle (Guillelmus de). 

Longa Villa (Guillelmus Dourdain, 
ballivus de). 

Longa Villa (Guillelmus Marescalli, 
Walterius Guiffardus, comes de). 

Longa Villa (Agnes, comitissa de). 

Longa Villa (Dominus de), 398 f. 
683 d. 

Longe Ville eleemosynarius et sub- 
prior (Galterus de Caneio). 

Long Villa famulus (Aubertus). 

Longe Ville fundatores , 438 b. c. 

Longa Villa (Philipus, Robertus de). 

Longe Ville prior, patronus ecclesia- 
rum de Albo Meisnillo, de Angeis , 
de Anquetiervilla, de Aupegart, de 
Bernardi Maisnillo, de Boslehart, 
de Bosco Huelini, de Canti Lupo, 
de Collemeisnil, de Esquequevilla, 
de Etelan, Sancta Fidis supra Lon- 
gam Villam, S. Maria de Greisi, 
de Hasquevilla, de Herbevilla, de 
S. Jovino, de Longuel, de Lura, 
de Maneglisa, de 5. Medardo, de 
Meisnillo Roeri, de Novilla, de Ou- 
villa, de Parva Pratea, de Unfran- 
villa,de Wandrevilla, 244 k.245c. 
25o h. 259 f.g.263 f. 274k. 278 k. 
279 k. 281 a. 286 f. 293 f. 2g4h. 
2g9 k. 297 d. 298 h. 299 |. 300 
d. h. 301 h 302 a. k. 303 b. 315 
c. V. Bernardus de Genebreda, 
Guillelmus de Caneio, Helias S. 
Jacobi, Henricus, Herbrannus, Jo- 
hannes, Nargaldus, Petrus de Bos- 
co, Philippus de ..., Robertus, 
Rogerius. 

Longe Ville prioratus celerarius 
(Theobaudus de la Ferté). 

Longa Villa Giffardi (Prior de), 299 
b. V. Petrus. 

Longiledi abbas (Ranulfus). 

Longis, 130 g. 

Longis (Abbas de), 525 a. 530). 

Longo (Laurencius de). 

Longo Campo (Baldricus, Baudricus, 
Baudri, Bauduinus, Guillelmus, 
Guillermus, Hugo, Johannes, Ste- 
phanus de). 

Longo Monte (Hugo de). 

Longo Oculo (Jordanus de). 

Longo Pirario (Rogerus de). 

Longo Piro (Matheus de). 

Longo Ponte (Johannes de). 

Longo Ponte (Monachi de), 653 g. 

Longo Radio (Willelmus de). 

Longo Rege (Robertus ,Willelmus de). 

Longoillo, Longolio (Elias, Helyasde). 

Longo Villari (Johannes , Rogerius de). 

Lonquay (L’abbé de), 732 b. et n. 2. 

Longuai (Guillelmus de). 

Longuemert (Ricardus de). 

Lonques (Abbas de), patronus eccle- 
siz S. Hylarii, 510 h. j. 

Longuesse dominus, 712 g. 

Longuesse (Galterus, Herbertus de). 

Longueval (Aubert, Johannes de). 

Longueval (Le seigneur de), 817 g. 
818 a. 820. 

Lonqueve (Josbertus de). 

Longueville (Engquerrand de Marigny, 
Guillaume Mareschal, conte de). 

Longueville (Jehan de). 

Longus de Bunione (Galterus). 

Longus Venter (Guillermus, Isem- 
bardus). 

Longvillers (Robertus de). 

Lonlay (Johannes de). 

Lonle: (Radulfus de). 


Lonquesan ( Adam de). 


Lonroi (Robertus de). 

Lonsant (Herveus de). 

Lonter (Robertus de). 

Lonviller, Lonvillers (Le seigneur de), 
790 h. 805 f. 808 h. et n. 19. 
815d, 

Lonvillers (Robertus , Rogerus de). 

Loonses ( Picardus de). 

Looys (Li bons rois), 125 a. V. Ludo- 
vicus. 

Loqueré (Robertus de). 

Lor (Le sire de), 808 d. 

Lora (Domina), 660 f. 652 f. 

Loré (Guillelmus de). 

Lorens (Le jeudi devant la feste Saint) , 
52 a. f. 

Lorenz de Betencort, 656 j. 

Loret (Petras). 

Loris (Stephanus de). 

Lorraine (Thebaut, Thibaut de). 

Lorreine (Le due de), 807 e. 

Lorreine (Hue de). 

Lorrey (Robertus de). 

Lorrez (Odo de). 

Lorris , Lorriz (Jehan, Odo de). 

Los (R. de). 

Losduno (Gaufridus de). 

Losierville (Mile de). 

Lothaire, roi de France, 387 g. 

Lotharius de Roboribus, 626 b. 

Lotharingie dux, 725 d. 

Loudan (Maistre Fouques de). V. Fou- 
ques. 

Louida (Johannes de). 

Louloubaudus, miles, 779 d. 

Loup (Bertran). 

Loup de Nurbose, 795 d. 

Loupi, Loupy (Gaufridus, Gieffroy, 
Raoul de). 

Louvain (Matheus de). 

Louvecamp, Louvescamp (Dominus 
de), patronus ecclesiarum de Lou- 
vecamp et de Onemesnil, 272 d. 
273 a. 

Louvel (Guillelmus, Johannes, Jor- 
danus, Reginaldus, Willelmus). 
Louvelin, prince de Galles, 98 e. g. 

h. j. 

Louvigneio (Juhellus de). 

Louys, episcopus Constantiensis , 548 
k 


' Lovarz de Gomecort, 656 1. 


Lovegneio (Jacobus, rector ecclesie 
de). 

Lovel (Johannes, Isabellis, Renaldus, 
Robertus , Willelmus)* 

Lovellus (Robertus). 

Lovellus de Herbevilla, 623 c. 635 
f. 

Loveres {Fulquo de). 

Loveriis (Johannes, Robertus de). 

Lovet, Lovez (Gaufridus, Gilebertus , 
Johannes, Robertus). 

Lovetus de Gosencort, 647 f. 

Loviaus (Petrus). 

Loviers (Emma, Goya, Tyelinus de). 
V. Loco Veris. 

Lovignéd (Robertus de). 

Lovignie (Gace de). 

Loviguy (Robertus de). 

Loyaco (Guido de). 

Loyey (Wiardus de). 

Loys, 8 a. g h. 13 hi. fo g. 105 c. et 
passim V. Ludovicus. 

Loys, conte de Vandome, 11 g. 

Loys, filius primogenitus Johannis 
de Brena et Maria de Montferrat, 
vicecomitissam de Bello Monte uxo- 
rem ducit, 443 h. 

Loys, filius primogenitus Philippi Au- 


dacis et Isabella de Aragonia, in- 


fans moritur, 103 e. 100 d. e. 
105 e. 

Loys de Clermont, 807 a. ¢. 

Loys de Erery, 812 ¢. 

Loys de Marigni, Marigny seu Marri- 
gny, 810 b. 818 j. 821 a. 

Loys de Sancerre, miles, 820 h. 

Luat (Bartholomeus, Galfridus , Jo- 
hannes, Petrus, Simon de). 

Lucas (Johannes). 

Lucas evangelista, 168 f. 

Lucas, abbas Resbacensis , 484 g. et 
n. 13. 

Lucas de Aviron, 710 g. 

Lucas Baiocensis, Savigniacensis ab- 
bas, an 1229 decedit, 584 a. 

Lucas de Barra, monachus Lirensis , 
471 d. 

Lucas Burnel ad ecclesiam S. Mar- 
tini as Burneax presentat, 291 g. 

Lucas, canonicus Rothomagensis, 
362 b. 

Lucas de Chemiré, miles, 765 e. 

Lucas Chevruel, miles, 749 ¢. 750 g. 
791 e. 

Lucas de Clara, rector ecclesie S 
Georgii, 255 k. 

Lucas de Crasso Mesnillo, 708 c. 

Lucas de Crutis, 486 c. 

Lucas de Donjon, 366 f. g. et n. 12. 

Lucas de Dumo, miles, et ejus uxor 
Johanna, 464 a. 

Lucas , Ebroicensis episcopus , A46rb. 
Obituario ecclesia sua aliarumque 
ecclesiarum insertus, 463 d. 464 
d.471b. etn. 5. 476c. etn. 2. V. 
Avicia mater ejusdem. 

Lucas episcopus, 422 k. 


Lucas Figiacensis (Frater), supprior 


Predicatorum Carcassonensium, 
184 k. 


Lucas, filius Johannis, 613 f. 710 


Lucas, filius Johannis, 367 d. 

Lucas, filius Johannis Vicecomitis , 
370 d. 

Lucas de Flisco, Januensis episcopus , 
cardinalis ad Henricum VII coro- 
nandum delegatus, 198 a. 

Lucas de Grandi Prato, 361 k. 

Lucas de Grez, armiger, 756 a. 

Lucas de Hellenvillier, 748 e. 

Lucas de S. Leodegario de patronatu 
ecclesia de S. Leodegario conten 
dit , 23g I. 

Lucas de Limesi, seu Lymesi, 746 b. 
Patronus ecclesie de Boarvilla, 
297 a. 

Lucas de Linou, 619 n. 

Lucas Malet, 644 k. 1. 

Lucas Malet, miles, patronus eccle- 
sie de Oharvilla, 293 g. h. 

Lucas, maritus Petronille, pater Jo- 
hannis Lucw et Johannis, Ebroi- 
censis episcopi, 465 e. 

Lucas, pater Johannis, 328 k. 358 c. 
464 d. 

Lucas Picerna, maritus Petronillz, 
368 d. 

Lucas, rector ecclesia de Anquetor- 
villa, 289 d. 

Lucas, rector ecclesie de Capella, 
258 d. 

Lucas, rector ecclesia de Caprevilla, 
248 k. 

Lucas , rector ecclesia de Collemeisnil , 
302 a. 

Lucas, rector ecclesia de Deencort, 
267 a. 

Lucas , rector ecclesiw de Henovilla , 


253 b. 











1024 


Lucas, rector ecclesia de Hyffrevilla, 


233 1. 


Lucas , rector portionis ecclesia de Pa- 


velliaco, 255 b. c. 


Lucas, rector ecclesie de Toufrevilla 


juxta Criolium, 260 h. 

Lucas de Richervilla, 689 h. 

Lucas. scriptor, capellanus in ecclesia 
de Oonyaco, 328 e. 

Lucas de Tebouvilla, 464 g- 

Lucas de Vado Herberti. Ejus heredes , 
patroni ecclesia de Haya Comi- 
tisse, 504 a. 

Luce, dame de Goleville , 548 a. c. 

Luceio (Garinus, Ricardus de). 

Lucemborc, Lucembour Lucenbort, 
(Henri, Valeran de). 

Lucerna (Abbas de 
506 a. Patronus ecclesiarum S. 


Martini de Campania, de Raez, de 


Torvilla, 495 b. 50a b. 50g b. 


Percipit partem fructuum ecclesie 


de Erengarvilla, 497 e. V. Rober- 
tus, Thomas Barbou. 
Lucerna (Gaufridus de). 
Luceyo (Ricardus de). 
Luchi (Robertus de). 
Luci (Guid de). 
Lucia {(S). Ejus festum, 144 d. 
\ J 


Lucia de Beuzemoucel, abbatissa Mo- 


nasterii Villaris, 334 e. 


Lucia, filia Ricardi de Kesnaio, 


Gog h. 


Lucia, filia Richardi de Hamo, 566 


g.h 


g. h. 
Lucia, filia Rogeri de Henevilla, ob 
merila B. Thome Helia sanata, 


563 1.—564 a. 


Lucia de Semilleio, patrona portionis 


ecclesie de Bevran, 510 j- k. 
Lucia de Thera, 55: h. 


Lucia, uxor domini de Holot, 550 h. 
Lucia, uxor Mathai Laurencii, 55% 


f. 


Lucia, uxor Ricardi I de Vernone, 


D04 nn. 2 

Lucia, uxor Ricardi de 
55 ce. 

Luciani et Salvii 
4ob d. 


Luciano (Guillelmus, Manasserus, 


Manasses de S.). 


Lucianus, capellanus de Meisnillo 


Haket, 259 c. 
Lucien (Les hoirs de S.), 615 n. 1. 
Lucrator (Guillermus). 
Lucratrix (Clementia), 


Ludovicus rex, scilicet Clodovicus IL, 


filius Dagobertil, in dextrum cho- 
rum S. Dionysii translatus, 144 j. 


INDEX RERUM 


499 b. 505 j. 


Vernone, 


(SS.) reliquia, 


ApudS Germanum in Layacommo- 
ratur, 676 d. Crucem sumit contra 
Albigenses, 160 b. 168 a.—b. Apuad 
Montem Panseri an. 1226 mor- 
tuus et in ecclesia Sancti Dionysii 
sepultus, 107 a. 147 c. 160 b. 
168 d. 176 b. 223 a. Aah e. £. 
468 a. d. 480 d. Cum Juda Macha- 
bao comparatus. 139 h.—140 a. 
Multarum ecclesiarum obituario in- 


sertus, 451 b. 464 j. 474 1. 581 d. 


Ludovicus VIII aut X, Francorum 


rex, 547 b. et n. 2. 


Ludovicus IX, filius Ludovici VIII et 


Blanche de Castella, 147 ¢. f 178 
d. An. 1214, in festo sancti Marci 
evangeliste Pissiaci natus, 166 e. 
176 a. 190 d. In ecclesia Beate 
Maria Pissiacensis baptizatus, 166 
g. Coronatus Remis in regem an. 
12326, dominica prima Adventus, 
176 b. 190 e., tertio decimo e#tatis 
sue anno nondum completo, 107 
a. b. 168 e.-h. 169 b. 176 b. 190 
e. 480 d. Qualiter Biancha ejus 
mater eum religiosis viris, in pri- 
mis ordinis Fratruim Praedicatorum, 
educandum tradiderit, 155 e. f. 
160 f. Quibus virtutibus a pueri- 
lia ornatum se prabuerit, 168 e— 
h. Contra eum, vix regno potitum, 
consilia a quibusdam e¢ baronibus 
inita, 107 c. e. Henricum, Anglie 
regem, et Petrum Mauclerc, comi- 
tem Britannia, perjuria nova mo- 
litum, debellat, eisque fugatis et 
in dilionem suam reduciis, Petro 
Mauclere Andegayum et Belismum 
aufert, 108 e. 42g c. d. 569 a. 
Pax inter Bolonia et Campanie 
comites an. 1231 ab eo procurata, 
398 d. Dissensione an. 1227 inter 
eum et archiepiscopum Rothoma- 
gensein orla, temporalia bona ar- 
chiepiscopt an. 1233  conliscat, 
332 b.-—333 c. 334 f. 460 a. An. 
1294 Margaritam, comitis Pro- 
vinci filiam, uxorem ducit, libe- 
instituendis ipse vacat, 
176 b. 398). An. 
1235, fh idulphum, Vilveriarum do- 
minum , ad militiam promovet, 585 
a. b. An. 1237 Veleris de Montana 
legatos muneribus cumulatos di- 
millit, 109 ¢.-e. An. 1238 Baldui- 
pum, Coristantinopolitanum impe- 
ratorem, pecumia arm ilisque juy il, 
110 g. h. j. etab eo Passionis Do- 
mini reliquias an. 1239 acquirit, 
140 h. j. 466 ¢. et n. 4. Quanta 


risque 
109 b. 161 b. c. 


ET PERSONARUM. 


hanni de Avesnis am. 1246 adjudi 
catus, 144e et n. 1. An. 1248 Lu- 
dovicus vexillum, peram et bacu- 
lum in ecclesia B. Dionysii suscipit , 
144 f. et ad bellum sacrum pro- 
fectus, apud Aquas Mortuas, in 
crastino B. Bartholomei navem 
ascendit, 135 a. 176 d. 189 e. 214 
ec. d. Apud Nimocium, in insula 
Cypri 17 sept. appellit, ibique hie- 
mat, 117 e. f. g. 176 e. Nuncii ad 
Tartarorum summum principem, 
Khan scilicet dictum, cum litteris 


.et donis ab eo missi, 118 c. e. 


Agyptum 4 junii 1249 appellit, 
Damiatamque , a Sarracenis derelic 
tam occupat, 120 f. 162 b. 177 a. 
214 d. 469 a. e. Sarracenos vero 
apud Massoram aggressus , exercilu 
Christianorum profligato , misere 
perempto Roberto fratre, comite 
Atrebatensi, ipse in manus hos- 
lium incidit, 120 h.—j. 122 ¢. 162 
c. 149 j. 33g a. b. Aon ec. d. 447}. 
481 e. 4g2 b. c. Quantam animi 
fortitudinem in captivitate sua exhi- 
buerit, 156 j.-157 c. 173 b. ¢. d. 
Impiam libertatis conditionem sibi 
a soldano constitutam omnino re- 
cusat, 67 a. h. 150 a. b. c. 156 a. 
e. 163 j. k. A Sarracenis sanctissi 
mus et sapientissimus judicatus 
173 f. An. 1250, feedus cum sol 
dano facil, Damiataque urbe reddi- 
ta, ingenti soluta summa pecunia , 
cum lratribus suis ex captivitate 
liberatur, 122 e. f. bh. 150 ¢. 156 
f.-j. 173 a. e. h. Qualiter postea , 
per quingfennium Accone com 
moratus, infidelibus convertendis, 
redimendis christianis, Syria op- 
pidis muniendis, operam dederit, 
ibad 
1. j. 214 a. b. Saiuti ejus 


> & i ] 
o er oat as , 
05 g. 125 c.g. 1 7 c. a. @. 
| 
i 


c 
° 


e. yo 
subveniendi specie Pastoretli con 
gregati, 395 e. Eo jubente Judai 
an. 1252 e regno expulsi, 402 a 
Audita matris morte, Ludovicus IX 
in Franciam an. 1254 reversus, 
15a. b. f. 14a f. et n. 3. 
162 f. 174 ¢. die. £177 L189 fF. 
215 ¢. 53g d. fo2 c. 425 f. An 
1255 curiam suam Parisius tenet, 
ei Blancam, filiam suam, regi Na 
varre sponsat, 142 f. Henricus lll, 
Anglie rex, per Franciam tran- 
siens, honorifice ab eo Aurelianis 
et Parisius recepius , 215 c. d. Quid 
erga Enguerannum de Couci justo 
judicio statuerit, 16 b. c. e. f An. 


107 e. 


Ludovicus 1, ecclesia Moissiacensis 1255 iter facit in Normanniam, 


benelactor, 210 b. 


Ludovicus Balbus rex II. Ejus filii 


Kallomagnus et Ludovicus, 144 


k. 


Ludovicus rex IIL, Ludovici Balbi 


filius, in S. Dionysii dextrum cho- 


rum translatus, 144 k. 


Ludovicus Grossus VI, Francorum 
translatus, 144 j: 
Obituario multarum ecclesiarum 


quondam rex 


insertus , 420 h. 478 f. 
Ludovicus VII, Francorum rex, 421 
f 


Ludovicus VIII, Francorum rex, 107 


a. 129 a. 126 b—e. k.—m. 127 h. 


130c. 135a. 140 b. 143 f. 168 e. 
176 a. 208 a. Filius Philippi Au- 
gusti et Isabellis Hannoniensis, 
147 b. 178 b. 681 j. 685 1. etn. 4. 
Pater Ludovici IX, 88 c. 571 g- 


reverentia S$. Corona spinea Pa- 
risius ab eo et ejus [ratribus recepia 
fuerit, 338 b. 4oo d. f. An 1242, 
faedere inter Angliew regem comi- 
tesque Marchi et Tolose adversus 
Ludovicum IX iterum inito, cum 
eis pugnat, victorque pacem com- 
pont, 115 h.j. 195 d. a13 fi. g. 
430 a. 569 b. An."1244 e gravi 
morbo convalescens, Crucis signa- 
culum in subsidium Terre sane 
te, de manu episcopi Parisien- 
sis, apud Pontisaram accipit, 114 
h. j. 144 ¢. d. 155 h.-j. 162 a. 
176 c. 214 a. et n. 1. 4oo g. 
h. 430 b. 469 a. 571 g. An. 
1245, decima per quinquennium 
ab Innocentio papa IV ei con- 
cessa, 4oo j. Exercitus in Nor 
mannia submonitus , 571 g.—572 b. 
et n. 5. Comitatus Hannonie Jo- 


Rothomagum venit , Savigniaci mo- 
ratur, et Beccensem abbatiam vi- 
silat, 225 e. 4o2 c. 454 h. j.—455 
a. 585 k.-586 a. An. 1256 pacem 
restituit inter Margaritam Flandren- 
sem et Johannem de Avesnis, 12 
c. d. Quidquid juris habebat in 
regno Aragonie regi Aragonum 
an. 1258 dimittit, 196 d. An. 
125g pacem cum Henrico, Anglo- 
rum rege, iterum componit , eo 
pacto ut ipse quidem in possessto- 
nem Normanie contirmetur, rex 
vero Anglia regi Francia pro du- 
catu Aquitania homagium reddere 
teneatur, 16 j. k. 142 f. 196 f.-h. 
216 b. c. 586 f. Adest consecra- 
tioni Radulphi Grosparm: in episco- 
pum Ebroicensem, 467 b. Carolo, 


fratri suo, Manfredum aggressuro 





~ 


exercilum mittit, 197 d. Vizeliaci 
adest elevationi corporis B. Maria 
Magdalene, 405 g. An. 1267 eru- 
cem iterum sumit, 39 g. h. 158k. 
164 f.174 k. 1. 175 a. 197 ff. g. 
197 b. 217 j.-k. 34oh. A Clemente 
papa IV decimam in subsidium 
Terre sancle pelil, eamque per 
triennium obtinet, frustra reluc- 
tante Ecclesia gallicana, 219 a. 
220 c. d. 341 a. An. 1269 Cadomi 
moratur, et an. 1270 ad_ bellum 
sacrum ae proficiscitur, 4o c. 
d. g. hb. fic. d. e. f. 164 fj. 190 
é. 4g2 g. h. Carthagine potitus, 
mox apud Tunicium moritur, 57 
f. g. 14a h. 144 k.-145 a. 164 j. 
-165 a. 174 f. g. 177 bh. 18¢ 

1g3c. 221 b. c. 341 ab. ABi k. 
Ultima ejus ad Philippum fitium 
verba, 59 e. f.—61 a. Ejus carnes in 
Sicilia, ossa in Francia, apud S. 
Dionysium, viscera in abbatia de 
Vonreale, caput in capella regii 
palatii, costa in ecclesia Parisiensi 
collocata, 58 g. h. j. 68 e. 88 ec. 
165 a. 175 j. hod j j- ‘4 h25 j. 426 
a. g. 427 b. 433 a. Obituario mo- 
nasterii Lirensis et ecclesia More- 
toniensis insertus, 473 h. 583 e. 
Ejus fratres. V. Alfonsus, comes 
Pictavensis, Carolus, comes Ande 
gavensis, Robertus, comes Attre- 
batensis. Ejus liberi, 193 c. d. V. 
Blanta, Johannes Tristan, Ludo- 
vicus, Philippus III, Ysabellis. 
Coavus Odonis Rigaudi, 355 ¢ 
Ejus cambellanus. V. Petrus de 
Lauduno. Miraculis post mortem 
clarescit, 63 k.-64 a. 68 e.—69 c. 
72 c.-73 c. 150 d. e. 159 ©. d. 
e. 165 b.-167 f. 175 h. j. 344 d. 
355 e. An. 1297 sanctorum cata- 
logo a Bonifacio papa VIII adscrip- 
tus, 149 d-151 . 152 h.-153 k. 
154 j.-159 g. bh. 175 j. 177). 189 
fl. g. 56g f. Qua fornia fuerit Lu- 
dovicus IX, 173 f. g. h. Vesti- 
menta ejus qualia , se e. f. 158 e. 
161 f—-j. Quantum corpus suum 
castigaverit, 161 c. d. e. 169 d.—j. 
Ejus.castitas, 155 a. Ejas conti- 
nentia, 64 c. d. 170 b. c. d. Ejus 
jejduia. 64 f. 158 g. h. 161 e. 
169 e.-h. Quanta pietate fuerit erga 
crucem Domini sanctasque reli- 
quias, 66 bf. g. h. 67 k. 163 d. 
e. f. 164 a. b. 171 g. h. je ke Qua 
occasione et me ate sanctam capel - 
lam edificandam et doitandam cu 
raverit, 172 a. b. Ejus justitia, 
67 1. 68 a. b. ec. 149 h. 164 b. ©. 
170d. e. Kjus in blasphematores 
severitas, 163 g. h. 174 h. j. h 
Duella prohibet, 68 c. d. 164 « 

Usuras abolere nititur, 68 c¢. d. 
164 d. Ejus abundantes necnon 
frequentes eleemosyna, 150 h. j. 
158 a. d. 163 b. c. d. Pietas ejus 
erga pauperes, 161 f—h. Quomodo 
inlirmos, caecos ac leprosos ire 
quentare eisque humiliter minis- 
trare solitus fuerit, 150 f ¢. h. 
157 g.-l. 163 b. Monasteria, domus 
Dei et hospitalia ab eo condita, 
dotata aut amplificata, 147 ¢. d. e. 
157 e. 162 h. j,k. 170 e171 d. 
183 c. 184 j. 215 d. 553 a. d. 
hi6 f.-4ah 0-425 a. 469 ¢. h. V. 
Beguine, S. Catharine ecclesia 
dicta la Cousture, Carcassonense 


TOME XXIII. 


INDEX KRERUM 




































































ET 
nonastertum , 5. Clodoardus prope 
Parisius , compounds Domus 

Cecorum, Domus Dei, Domus Fi- 

liarum Dei, B. Maria Rothomagen- 

sis prioratus, S. Matheus Rothoma- 
gensis, Parisius, Regalis Mons, 

Verno, Vallis Viridis. Quantum 

viris religiosis ac prasertim Men- 

dicantibus se propitium el faven- 
tem praebuerit, 150 j. 170 g. Duos 
de duobus ordinibus, ‘Pradiedte 
rum scilicet et Minorum, confes- 
sores habuit, 169 h. j. Christianis- 
simus rex, et Constantinus alter 
dictus, 144 k. 172 d. Unam e filiis 
suis admonet, 131-134. Sub invo- 

catione ejus conventus monialium a 

Philippo lV Pissiaci conditus, 426 k. 

Vide etiam 8.a.c. e.gh.12¢.13 h. 

the. f. 15 ad. f-16 f j.-17 a. 
b. 30 e. fo a. f. g. h. Arb. . ho 
b. c. d, e. f. h. j. 45 bd. def 
h. j. ee hd d.e. je hk. a6 
k. _ b,c. e. j. 48 ¢. d. e. f. Ag 
a hh. k. 50 c. e. j. 51 coe. g. 
D2 ae 53 aj. 55 k. 57 b. k. 58 
d.—5g a. d. -Y b. c. 62 d. 63 £. 64 
a. 65 c. e. f. j. 66 a. a h. j 
68 f. ¢ ies o e.g. h. j.. 70 a. ~ - 
k. 71 al. 72 a. i k. oye 
84 k. 88 h. gi aj gg g. h. 10D c. 
etn. 2. f. 113 f. 114 h. 117 ©. 
1iga.c. e. f-120 fh. j. 122 g.- 
122 h.—123 g. 127 j. 129 ©. 132 
a. 135 b. 140 b. 142 f. 143 b. f 
ihhe. g. 145 e. 146 c. d. 148 a. 
14g a. 152 f. 154 a. b. 160 b. 
169 b. 175k. ago g. 1g6h. 207 1. 
5 a. 220 a.h.221 a. c.ef. 223 

.b. ¢ e. k. 925 b.-«. 396 b. 
443 h. AAA b. AAS k. 637 j. 677 
m. 

Ludovicus X, Francorum rex, filius 
Philippi IV et Johanna de Navarra 
primogenitus, 224 g. 352 d. 4og 
j. An. 1289 natus, 346 a. 482 f. 
Margaritam de Burgundia uxerem 
ducit, 194 a. 427 a. g. In regem 
Navarre an. 1307 coronatus, ig4 

An. 1311, concilio Viennensi 
interest, 348 b. An. 1313, crucem 
suscipit et miles factus est, 348 d. 

354 e. hog c. Margaritam uxo- 
rem, adulterii noxiam, repudiat, 
348 g. hoge.f. 483 d.e. An. 1314, 
patri suo Philippo IV succedil, et 
filiam regis Hungarie ,Clementiam , 
secundis nuptiis uxorem ducit, 
194 e. f. 348 j. 427 g. 428d. In 
gerannum de Marigniaco suspendio 
flict jubet. 351 k. An. 1315 bel- 
lum cum Flandrensibus non adeo 
leliciter gerit, et an. 1316 moritur, 

548 k.-349 a. b a“ g. h. 427 j. 

579 b. jus filia. V. Johanna. Ejus 

frater. V. Philip uit V. Obituario 

Montis S. Michaelis et ecclesia Mo- 

reloniensis insertus , 578 j. 82. c. 








, 


etn. 4. 
Ludovicus abbas, 421 j. 
Ludovicus de Augervilla, 725d. 727¢. 
Ladovicus, Bavaria dux, imperator 

electus, Fredericum, Austria du- 

cem, capit, 348 j. k. Ttaliam in- 
vadit, dA9 k. | 
Ludovicus , comes Carnotensis, 577 k. 
Ludovicus @Erquery, Constantiensis 
episcopus. 226 e. et mn. 1h. 
Ludovicus de Francia, filius Caroli 
regis Sicilie, Frater Minor, ept- 
scopus Tolosw , canonizatus 34g d 


PERSONARUM. 1025 


Ludovicus de Francia, filius primo 
genitus Ludovici regis IX, 10 e. 1. 
An. 1245 natus, 144. 193.213 
x. 400 g. 468 e. An. 1259 conse 
crationi Radulpbi Grosparmi in 
episcopuia Ebroicensem adest , 467 
b. An. 1260 mortuus et in abbatia 
Regalis Montis — 17 b. 195 
d. 316 c. 586 { 

Ludovicus de Francia, filius Phi- 
lippi Hl et Maria de Brabantia, 
comes Ebroicensis, 105 f. 145 a. 
193 f. 350 c. An. 1313 crucem 
suscipit, 348 e. Obituariis ecclesia 
Ebroicensis et monasterii Crucis S. 
Leufredi insertus, 462 b. g. 479 
e. Ejus filia, Carolo Pulchro nupta, 
484 b. 

Ludovicus, rector portionis ecclesia 
S. Remigii in Campania, 262 a. 
Ludovicus de Sorvilers. Ejus uxor, 

687 h. 

Ludovicus de Trelio, 633 e. 

Ludovicus de — seu Wille- 
quier, 705 h. 70g lL. 

Ludovicus de iW illequier, vector ec- 
clesie de Criquebeuf, 250 h. 

Luericon (Radultus de). 

Lueriis (Radulfus de). 

Lueto (Bartholomeus de). 

Lugdunense concilium. V. Concilium. 

Lugdunensis archiepiscopus, 407 b. 
682 d. V. Petrus. 

Luilly (Gobertus de). 

Luissi (Le sieur de), 809 t. V. Luiz, 
Lusi, Luzi. 

Luisyés (Levesque de), 394 g. h. V. 
Lexoviensis episcopus. 

Luizi (Le sieur de), 813 g. etn. 5. V. 
Luisst. 

Lulli (Johannes de). 

Lulliaco (Jobertus de). 

Lumbarz (Gaufridus ). 

Luna rubea apparet, 573 U. 

Lunats (Dominus de), 784 e. 

Lunbart ( Mgidius de). 

Lundellis (Guillelmus de). 

Lundensis archiepiscopus (Johannes ). 

Lunerai (Nicholaus de). 

Lungnen (Adam de). 

Lunvilla (Bencelinus de). 

Luorseimz (Milo de). 

Lupelius (Robertus). 

Lupi Campo (Heres de) in custodia 
regis, 272 d. 

Lupidomibus (Hugo de). 

Lupillus, miles, castellanus Domini 
Frontis, maritus Maria, 585 e. et 
n. 3. 

Lupo (Bernerus de S.} 

Lupus (Hugo, Paganus, Radulfus, 
Robertus ). 

Lus (Henricus de). 

Lusarches (Les seiqneurs de), 82% a. 

Lusarchiis (Nicolaus de). 

Luscort (Girart de). 

Luserne (L’abhé de la), 810 2g. etn. 
39g. 

Lusi (Le seiqneur de). V. Luissi 

Lusque (Odo de). 

Lutemeria (Prior de), 526 b. e. 

Luxemburgensis comes (Henricus). 

Luzes (Isiardus de). 

Laz (Dominus de), 686 k. V. Luisse. 

Luzi (Jehan de Chastean- Villain, sires 
de). 

Luzy (Renaudus de). 

Lyaus (Prior de}, 2961. ct n. 4. | 
Leais, Liauz 


Lycestre comes (Symon de Monte 


Forti). V. Lecestriw. 


129 





1026 


Lyenardus de Coivrel, 739 ©. 
Lyes (Droco de). 

Lyestes (Le seigneur de), 819 h. 
Lymesi (Lucas de). 

Lymoges (Guillelmus de). 

Lymoges (L'evesque de), 809 ¢. 

Lymoges (Le vicomte de), 809 ¢. 

Lymoso ( Lambertus de ). 

Ly ncolnensis episcopus (Robertus } 

Lyndebue (Jordanus de). 

Lyniéres (Le sieur de), 813 g. 

Lyon (Hervi du). 

Lyone de Landrevilla, 693 a. 

Lyonne de Merri, 797 e. 

Lyonneis (Barons), 806 d. 

Lyons ( L’arcevesque de), 811 . 

Lyons (Colardus, Hervi, Hervy, Ni- 
velo de) 

Lyra (Abbas de), 714 

Lys (Petrus de). 

Lysi (Jehan de). 

Lyson (Radulphus de) 


M 


Maaia (R. de). 

Maalle (Johannes). 

Maalou ( Robertus de). 

Maart (Lancelot de S.). 

Mabilia comitissa, obituario monas- 

~ terii Montis S. Michaelis inserta, 
580 g. 

Mabilia, filia Johannis de Lineriis et 
Margarete , 488 b. 

Mabilia, mater Guillermi le Cornu, 
489 e. 

Mabilia del Plesseiz, 489 g. 

Mabilia, uxor Almarici de Tybovilla, 
54g d. 


Mabilia, uxor Petri Guerard, 563 de 


Mabilia, uxor Ricardi Suhart, 549 e. 

Mabilia , uxor Roberti de Escoz, 476 g. 

Mabilla (Domina) , 627 a. 

Mabilla de Boeleio, 718 e. 

Mabilla de la Roolée, 627 h. et n. 23. 

Macable (Petrus de). 

Macac (Petrus de). 

Macé (Hamo, Ruall{onus}, Ruell{onus] 
de). 

Mace de Soesi, 687 b. 

Macelinus (Gaufridus). 

Macer (Petrus , Theobaldas }. 
Maceriis (Petrus, Radulphus, Ko- 
bertus , ‘Teodoricus, Terricus de}. 

Machabaorum libri, 139 ¢. 

Machaere ( Ricardus de la). 

Macharius abbas, obituario monas- 
terii Montis S. Michaelis insertus 
578 a. 

Machecou (Bernardus de). 

Machecourt (Jehan de). 

Machequol (Bernardus de). 

Machet (Fulco de). 

Machiaco (Philippus de ). 

Machometus, 156 b. Machometi lex, 
123 b. Cf. Mahommeit. 

Machon (Radulphus). 

Maciaco (Federicus, Johannes de) 

Macié d’Essé, canonicus Constan- 
tiensis, 548 c. h. 

Macloviensis episcopus , 682 f. 789 e. 
V. Nicolaus. 

Macouris (Guillelmus de). 

Macroles (Simon de). 

Maculfi (S.) rector, 523 a. 

Macuto (Radulphus de S.). ~ 

Macy, abbé de Saint-Denis en France, 
88 k.—89 a. 97 e. 

Maenbevilla (Guillelmus de ). 

Maeneres (Guillelmus de). 


INDEX RERUM 


Maengecourt (Kobinus de). 

Maeroles (Simon de). 

Mafilastre, 699 a. 

Magalonensis episcopus, Magalonne 
(levesque de), 682 f. 811 e. 

Magdalene Rothomagensis prioratus , 
282 e. 

Magdalenes sew Magdalene Rothoma- 
gensis prior, 252 h. 281 c. 282 b. 
c. 292 b. 303 d. Ad ecclesiam 5. 
Petri de Warengiervilla presentat , 
252 h. Patronus ecclesiarum de 
Fovilla et de Treforez, 272 b. 281 
c. Vid. infra p. 1029, col. 2. 

Magduni dominus, 683 g. h. 

Magduno (Girardus, Johannes de). 

Magister (Johannes). 

Magistri (R.). 

Magistri theologia Parisius cum Pra- 
dicatoribus et Minoribus discor- 
dant, 214 e. 

Magival (Johannes de). 

Maglorius (S.), 723 d. Ejus reliquix 
in ecclesia §. Catharine de Monte 
invente, 406 e. 

Maglorii (S.) Parisiensis abbas, pa- 
tronus ecclesie S. Martini de Hez, 
325 h. 

Magna ecclesia (Guillelmus, rector 
de). 

Magnelers (Guillelmus , Raous de) . 

Magnelers (Le seignor de), 805 e. et 
n. 32. 

Magners (Guillelmus de). 

Magnevilla (Guillelmus, Radulphus, 
Rogerus de). 

Magnevilla (Heres de), 641 g. 

Magniaco (Simon de). 

Magno Molendino (Ricardus de). 

Magno Puteo (Gilo de). 

Magnus (Guillelmus, Radulphus). 

Magnus Homo (Petrus). 

Magny (Guillaume de Tel, seigneur 
de). 

Magret (Matheus ). 

Mah. Aubert, 659 b. 

Mahault (L’empereris), mater Hen- 
rici Il regis Anglia , 440 g. 

Mahault, filia Guilleloi Marescalli , 
soror Ricardi Marescalli, comitissa 
Augi, mater Radulli et Guidonis, 
Aelidis et Johanne, 441 d. e. Ff. j. 
4he f. 

Mahaut du Bois, 74a b. 

Vahauz Boche, 690 c. 

Vahauz de Meudon, 692 h. 

Mahé (Johannes). 

Maheas, Maheaus, 
tus). 

Maheus de Hernevilla, 615 e. 

Maheus de Fremblai, 615 e. 

Maheut, mater Gaulridi de 
D4g a. 

Mahi de Chaumont, miles, 765 h. 

Mahi de Chaumontel, 613 h. j. 

Mahi de Mailli, 791 ©. 

Mahi de Pomerolio, 617 f. 

Mahi de la Poterie, 614 h. 

Mahi de Roie, crucesignatus, 753 c. 
et n. 7. 

Mahi, Mahieu de Trie, 798 f. 802 g. 
810 a. 81g b. 

Mahi de Trie le joune, miles, 819 b. 
821 d. 

Mahie de Houssoy, 799 b. 

Mahieu de Béle Perche, seu de Belle- 
perche, 816 a. 820 e. f. 

Mahildis regina, 474 j. 

Mahiu de Caieu, miles, ad exercitum 
Fuxensem cum comite Drocarum 
venit, 768 a. 


Vahias ( Rober 


Arout, 


{T PERSONARUM. 


Mahiu de la Boissere (Li heirs mon 
seignor), 656 g. 

Mahomet (Dominusde), 7461. et n. 34 

Mahommeit , 99 e. Mahommet , Mahom 
meth, 14 h. j. 56 f. gg e. Cf Ma 
chometus. 

Mahuis Carbonaus, 656 |. 

Mahuis Maigrez, 656 j. 

Maieto (G. , Gaufridus de). 

Maignac (Le seigneur, sieur de), 811 
b. 818 j. 820 h. 

Maigné (Michael, Renaudus de). 

Maignelers (Radulphus de). 

Maignelés (Le seigneur de), 808 f. 

Maigneval (Monseiqneur de), 820 ¢. 

Maigni (Robertus de) 

Maigniaco ( Prior de), patronus eccle- 
siz B, Marie de Maigniaco, 323 e. 

Maigny (Guillelmus de). 

Maigres (Perres, Li). 

Maigrez (Mahuis). 

Matheu de Bours, 81g e. 

Maillart (Alexander, Johannes. Ki 
cardus , Robertus). 

Maillart de Hamel, 820 e¢. 

Mailles (Henricus des). 

Mailli, Mailly (Colart, Giles, Gille, 
Hardoin, Harduins, Jehan, Mahi de}. 

Mailli (Le seigqneur de), 818 b. e. 81g 
b. c. 821 h. 824 e. 

Mailliaco ( Buchardus , Gilo, Mathaus 
de). 

Mailloc (Guillelmus de) 

Mailloz (Ricardus de). 

Maimot, 699 n. 1. 

Mainardus abbas, obituario monaste 
rii Crucis S. Leufredi insertus, 
479 ©. 

Mainardus abbas, obituario monaste 
rii Montis S. Michaelis insertus , 
581 g. 

Mainardus, abbas monasterii Montis 
S. Michaelis, 575 d. e. 

Mainardus I, abbas monasterii Mon- 
tis S. Michaelis, 577 |. 

Mainardus Il, monasterii Montis S. 
Michaelis abbas, 579 d. 

Mainbeville (Guillelmus de). 

Maincre (Gautridus de). 

Maineriis (Johannes de). 

Mainerius abbas, obituario monaste- 
rii Montis S. Michaelis insertus , 
577 b. h. 

Maines Mares (Guillelmus de). 

Mainflridus, 481 j. V. Mainfredus. 

Mainfray de Castelnuef, 793 e. ° 

Mainfredus, rex Sicilie, Frederici I 
imperatoris nothus , Januenses cum 
Florentinis et Lucanis gerentes 
bellum adjuvat, 196 j. Sedis apo 
stolice inimicus , 197 ¢. 405 a. Pa- 
tris Friderici ipse, an. 1250, inter- 
fector, 116 b. Sicilia regno usur- 
palo, excommunicatur, cruxque 
contra eum predicatur, 216d. 405 
e. An. 1266 devictus in Apulia a 
Carolo Andegavensi, et paulo post 
interemptus, 142 h. 217 ¢. d. e. 
3ho f. g. hod e. 425 j. 467. 481 
j- 573 c. Cf. Mainfiridus, Main- 
Jroy, Manfredus, Meinfredus. 

Mainfredus de Castro Novo, domicel 
lus, 801 f. 

Mainfroy, roi de Sicile, 23 e. f. g. j. 
k. a4d.e. 25d.h. abe. f g. 28 
c. h. aga. e. f. g. h. j. k. 30a. 
h. 37 c. 38 h. 101 c. V. Mainfre- 
dus. 

Maingnil (Le sieur de), 815 e. 

Maingot du Melle, 811 c. 

Mainguot (Guillelmus , Symon 








Mainieres (Eustachia de). 

Mainus archiepiscopus, obituario 
Montis S. Michaelis insertus , 579 a. 

Mainvilla (Guillelmus de). 

Maire ( Guieffroy, Guillaume de la). 

Mairincort (Hugo de). 

Vaisencort (Petrus de). 

Maiseriis (Guillelmus de). 

Maiseroles ( Gille de Mailli, secqneur de). 

Maisnilio (Renaldus de). 

Maisons Dieu, 66 b. V. Domus Dei. 

Maissel (Gobinus ). 

Maissemi (Matheus de). 

Maistres ( Herbert li). 

Major (Aubertus, Landricus, Radui- 
phus). 

Majoricarum rex, 186 h. k. 187 f. 

Majoris Caleti archidiaconi. V. Johan- 
nes de Bulleio, Mathzus Carazola, 
Radulphus de Osirehem, Ricardus 
Gaalon, Stephanus de Senonis. 

Majoris Monasterii Turonensis abbas, 
498 k. 51g a. b. c. f. k. 682 g. h. 
Patronus ecclesiarum de Coudrai , 
Marie de Garni, S. Martini de Velli 
et S. Severini de Porchenvilla, 308 
b. d.311 h. j.320 b. V. Bernardus. 

Mal (Johannes de). 

Male Copule (Dominus), patronus 
ecclesia Male Copule, 270 j. 

Mala Corona (Henricus). 

Mala Herba (Guillelmus). Cf Ma- 
leherbe, Malerbe, Males Herbes, 
Malherbe. 

Mala Morte (Aimericus, Bernardus, 
Berengarii, Girardus de). 

Mala Morte (Domina? de), soror Bar- 
tholomei de Toiri, 655 k. 1. 

Mala Palude (Johannes, Nicholaus, 
Philippus, Ricardus, Robertus). 

Mala Punctura (Hugo). 

Malasnon (Heloida de). 

Malassis (Ricardus, Richardus de). 

Mala Terra (Stephanus). 

Mala Vetula (Jordanus de). 

Mala Villa (Johannes, Robertus de). 

Malbeent (Johannes). 

Malchencei (Galfridus de). 

Malelere (Pierre) , comte de Bretagne. 

Malconduit (Guillelmus, Henricus, 
Michael). Cf: Maleconductus. Malo 
Conductu. 

Malcrepon (Bartholomaus de). 

Malcuble (Petrus de}. 

Maldestor, Maldestour (Hugo, Teo- 
baldus, Th. dey. V. Maudestor. 

Malduit (Guillelmus ). 

Malebisse (Hugo). 

Maleconductus (Henricus). 

Malecuple (Guillelmus de). 

Malegrappe (Pierre). 

Maleherbe (Guillelmus). Cf Mala 
Herba. 

Malek Said, filius et successor de Bi- 
bars Bondocdar, soldani Babylo- 
nie, gge. et n. d. 

Malemains (Federicus, Frainlinus , 
Gillebertus, Johanna, Nicholaus). 
Cf. Malesmains. 

Male Monte (Gerardus de). 

Malemort ( Le seiqneur de), 818 h. 

Malemuée (Radulfus). 

Maleneue (Nicolaus de). 

Malenoe (Gila de). 

Malepalet (Willelmus de). 

Malerbe (Nicolaus, Radulfus, Wil- 
lelmus). 

Males (Gaulridus, Gillebertus de). 

Malescot (Guillelmus). 

Valesherbes (Guillaume). Cf. Mala 
Herha. 


INDEX RERUM 


Males Herbes (Ph.). 

Malesmains , Malesmanus , Malesmeins 
(Freslinus, Gilebertus, Gilibert, 
Guilibert, Johannes, Nicholaus). 
Cf: Malemains, Malis Manibus. 

Malestroit ( Le seiqnorde) ,7g0d.804c. 

Malet, Malez (Guillelmus, Henricus, 
J., Jehan, Joceran, Jocerandus , Jo- 
cerant, Johannes, Lucas, Philippus, 
R., Robert, Robertus , Willelmus ). 

Malet de Fays (Johannes). 

Maleti (Johannes, Robert, Robertus). 

Maletot (Michael de). 

Maleval (Le seiqneur de) , 818 j. 

Maleveau (Le sieurde), 811b. etn. 14. 

Malevicinus, Mali Vicini, Malus Vi- 
cinus (Guido, Guillelmus, Petrus, 
Rad., Radulphus, Robertus). 

Malgeri (Guillelmus). 

Malgerus, rector ecclesia de Magna 
Villeta, 280 b. 

Malgren{onis] mater, 693 b. 

Malquenchi (Girardus de). 

Malherbe (Guillelmus, Johannes , Ri- 
cardus). Cf. Mala Herba. 

Malicorne (Gautridus de). 

Malin (Willelmus). 

Malis Manibus, Mallemains (lrederi- 
cus, Gillebertus). Cf. Malesmains. 

Vallains ( Petrus de). 

Mallart (Johannes ). 

Mallé (Le seignor de), 791 e. 

Malleis (Guillebertus de). 

Malleone (Guillelmus de). 

Mallet (Johannes). 

Malleville (Robertus de). 

Mallevrier (Le seiqnor de), 789 b. 
790 a. 802 d. 

Malli (Guido, Mathaus de). 

Malh (Le seignor de), 802 h. 808 h. 
etn. 24. 

Mallia (Petrus de). 

Malliaco (Bochardus, Matheus de). 

Valloc (Henricus, Willelmus de}. V. 
Mailloc, Mailloz. 

Malloi (Petrus de). 

Mallou (Evéque de S.), 789 ©. 

Malloz (Richardus des). 

Vally (Jehan de). 

Malnepve (Godetridus ). 

Malneveu (Johannes). 

Malni (Radulfus de). 

Malnoier (Ricardus de). 

Malo Alneto (Hugo, Reginaldus de). 

Maloe (Guillelmus de). 

Malo Conductu (Michael de). Cf. Mal- 
conduit. 

Malo Dumo (gidius de). 

Malo Foramine (Garinus de). 

Malo Leone (Guillelmus, G. Arnaldi 
de). 


‘Malo Leporario (Renaudus de). 


Malo Manso (Ingerrannus de). 

Malo Nido (Ansellus de). 

Malore (Anquetinus). 

Malo Stricto (Paganus de). 

Malo Vicino (Dominus de), 785 d. et 
pn. 25, 

Malquenchic (Rogerus de). 

Malremi (Domina de), 680 h. 

Malrepast (Domina de), 663 k. 

Malrepast (Galterus, Ouberz de). 

Maltable (Petrus de). 

Maltemnt (Bartholomeus). 

Malthildis, Anglorum regina. V. Mal- 
tildis. 

Maltidis, Augensis comitissa, uxor 
Henrici comitis, 452 b. ec. 

Maitilda de Plesseio, soror Giliberti, 
Guillelmiet Radulphide Cantalupo, 
uxorGuillelmide Plesseio, 435¢.h. 


ET PERSONARUM. 





1027 


Maltilda, uxor Roberti de Nova Villa, 
435 d. 

Maltildis, Anglorum regina, 419 e. 
42a b. Cf. Malthildis, Matildis. 

Malltildis, imperatrix, 421 d. 

Maltildis de S. Laudo. 419 ©. 

Maltildis de Pontibus, 642 h. 

Maltildis de Samessio, 662 b. c. e. 

Malus Clericus (Gobertus , Gobinus , 
Guillelmus). 

Malus Filiaster ( Bartholomeus, Hugo, 
Paganus ). 

Malus Vicinus, 636 g. 

Malus Vicinus (Guillelmus, Robertus). 

Malus Vicinus de Noolio, 638 f. 

Malvalet (Philippus de). 

Malveisin, Malvesin (Galfridus , Guido , 
Guillelmus, Petrus, Robertus). 

Malvenu (Amauricus). 

Malves (Domini de), 785 a. et n. 4. 

Maminot (Matheus). 

Manant (Michael, Robertus le). 

Manaserius Bisetus, maritus Adali- 
ci, 435 c. etn. 2. V. Manesserus. 

Manasser de Cosances, Gog f. 

Manasseri (Guillelmus). 

Manasserius de Bremur, miles, 762 b. 

Manasserius de Bures, 645 b. 

Manasserus Aquillon, 698 b. 

Manasserus clericus, 627 d. 

Manasserus de Gallandia, 689 j. 

Manasserus de Gornaio, 720 a. 

Manasserus de S. Luciano, 639 g. 

Manasserus de S. Medardo, 689 b. 

Manasserus de Melloto, 687 g. 693 g. 

Manasserus de Mesio, rector ecclesia 
de Anglica Villa, 279 h. 

Manasserus Quarrels, 653 m. 

Manasserus, rector ecclesia de Fraxi 
nis, 511 b. 

Manasses de S. Luciano, 615 e. 

Manassetus de Bures, 638 k. 

Mancegni (Johannes de). 

Manchecort (Jobannes de). 

Mancigniaco (Johannes de). 

Mandogoto (Guillelmus de). 

Manecourt (Pierre de). 

Manemont (Guido de). 

Manencourt, Manencurt (Adam, Pe- 
trus, P. de). 

Manequevilla (Robertus de). 

Vaneri, (Petrus). 

Manerio (Nicholaus de). 

Manerius abbas, 418 f. V. Mainerius. 

Manerius, abbas S. Ebrulfi Uticensis, 
A485 e. et n. 6. 

Maneserius , rector ecclesiw de Groi- 
chet, 286 g. 

Maneserus de Melloto, 686 d. 

Manesiers de Biauvoier, 656 k. 

Manesius de Moncello, miles, 750 e. 

Manesserus Biset, 435 c. 696 b. 

Manevy (Petrus de S.). 

Manfredus, 196 j. 197 ¢. AGO7 e. ete. 
V. Mainfredus. 

Manfredus de Castro Novo, 800 h. 

Manié (Gautffridus Ie). 

Manila ( Petrus de). 

Manle ( Arnulphus, Ernaldus, Petrus 
de). 

Manlia (Bartholomeus, Eustachia, 
Johannes, Petrus, Symon de). 

Manliz dominus (Rogerius). 

Mantie prior (lobertus). 

Manluz dominus, 712 g. 

Mannerius de Proiast, 738 d. e. 

Mannevilla (Guillebertus, Radulfus, 
Rogerus de). 

Mannoville (Guillelmus de). 

Manon (Simon de). 

Manoto (Symonus de ). 


129. 





























































1028 


Manguecort (Guillelmus de ). 

Mans (L’evesque du), 379 a. 809 b. 

Manse (Laurentius). 

Mansegni, Mansegny (Johannes , Pier- 
rez de). Cf. Mantsegnhi. 

Manseigni (Heredes de) ad ecclesiam 
B. Martini de Sauceio presentant., 
314 b. 

Mansel Perer, 617 |. 

Mansel (Guillelmus , Ricardus ) 

Manseleria (Thomas de). 

Manselli (Hugo, Nei). 

Mansiaus ( Barons), 804 d 

Manso (Homines villa de) 784 d. 

Mantac (Guillaume de). 

Mantenay (Le seiqneur de) , 

Vantot (Willelmus de). 

Mantsegnh: (Johannes de). Cf: Mansegni. 

Manveez (Stephanus). 

Manveris (Simon de). 

Manveyo (Georgia, domina de S.}. 

Maquerel (Robertus). 

Mara (Alveredus , Aubertus, Galeran- 
nus, Gaulridus, Guillelmus, Guil- 
lermus, Johannes, Nicolaus, Petrus, 
Ricardus , Tierricus , Wallerannus). 

Maran (Le sire de S.), 821 e. 

Varaut (Jehan de). 

Marbodio (Johannes de). 

Marbré (Gaufridus). 

Marbuef (Agnes de). 

Mare (Girardus de). 

Marcadé (Johan). 

Mare d'argent, rector ecclesiw de Bien- 
nais, 245 a. 

Mare d'argent ‘Jehan, Johannes, Ni- 
cholaus). 

Mare de Batilly, miles , 743 ¢. 

Marcé (Emma de). 

Varceaux ( Hues). 

Marcel ( Ancheirs, Gallridus, Johans, 
Petrus de). 

Marcel (Li maires de), 656 k. 

Marcella de Esprevilla, patrona ecele- 
sie de Esprevilla, 

Marcellino (Fulco de). 

Marcello (Johannes de S. ). 

Marcellus, 726 n. 3. V. Martellus. 

Marcellus de Abecort, 652 j. 

Marceville { Galois de). 

Marcha, 665 b. 

Marcha (Symon de). 

Varchais (Guerardus de). 

Marchant (Rogerus le). 

Marche (Conte de la), 61 j. 104 bre. 
Pater Radulli de Exolduno, bello 
sacro interest, 427 h. 428 b. 442 
b. d. 791 h. 807 a. c. 818 d. Cf 
Brun (Li), Marchia comes. 

Marche (Gui de la). 

Marche ( Monseigneur, Monsieur de la) , 
807 a. c. 818 d. 

Marcheis (Mugo de ). 

Marches ( Anfridus , Gaufridus , Radul- 
fus de). 

Marchesieux (Prior de) patronus 
ecclesia ejusdem loci, 500 h. j. 

Marches{io}(Gylo de). 

Marchesio Radulphi (Canonici de), 
630 k. |. 

Marchi (S.) festum, 176. V. Marei(S.). 

Marchiaco (Johannes de). 

Marchie comes, 195 d. 213 £. 34g }. 
682 k. 685 d. 725 d. 726 d.V. 
Carolus de Francia, Hugo seu 
Hugues 1X, X , XUL, XIM, Marche 
(Comte de la). 

Marchie comitissa. Quot milites ad 
exercitum Fuxensem mittit, 768 
h. 781 a. 

Varchies (Ostrannus , Otrannus de) 


518 a. 


° 
2097 Cc. 


Marci (B.) evangeliste festum, 190 
d. e. Cf: Marchi (S.). 

Marci (S.) confessoris reliquie in 
ecclesia S. Catharine de Monte in- 
vente, 406 e. 

Marciliaco (Abbas de), dicecesis Ca- 
turcensis, 680 |. 

Marcillac (Hemericus de). 

Marcillé (Rogerus de). 

Marcilleio (Robertus le Pitos de). 

Marcilli (Guillaume, Rogerus de). 

Marcilli (Dominus de) , 669 h. 

Marcillio (Agnes de). 

Marcilly (Guillaume de). 

Marcino (Odo de). 

Marco (Symon de). 

Marcollio (Johannes de S.). 

Marconniis (Bartholomeus de). 

Marconvilla (Richardus de). 

Marcore (Chauchardus de). 

Varcou , Marcouf, Marculpho {Johan , 
Johannes, Oliva de S.). 

Marcueil (Le Seigneur, sieur de), 809 
h. 893 d. 

Marcueil ( Pierre de). 

Marcuel ( Le sieur de), 812 e. et n. 27. 

Marcus de Mucedent, 697 j. 

Mardoigne (Zanbert de Breon, sei- 
gneur de). 

Varechal, Marescal, Marescalli, Ma- 
rescallus, Mareschal (Guillaume, 
Guillelmus, Hamelot, Henricus , 
Johannes, Ricardus, Richard, Ri- 
chardus , Stephanus Theobaldus, 
Willelmus). 

Maréchal de Champoigne , 788 c. 

Maregny (Johannes , Philippus de). 

Marescallus, 641 c. 644 d. Ggo j. 
707 d. Marescalli feodum, 708 |. 

Marescallus (Henricus). 

Marescallus de Bulli, 661 e. 

Marescallus Campaniw, 759 j. — 
Francie. V. Forrarius de Vernolio. 
— regis. V. Ricardus de Versun. 

Vareschaux, 43 f. 46 d. e. f. 76h. 
85 ¢. of [. V. Gaucher de Ne- 
mours, Lancelot de Saint-Maur, Ro- 
ger Bernard, Reqnaut de Preciqny. 

Marescheriis (Stephanus de). 

Varescot (Johannes, Willelmus). 

Maresiis ( Petrus, Radulphus de). 

Maresio (Gobinus, Kobertus de) 

Varestot (Adam de). 

Marevilla (Christianus de). 

Marevilla (Domina de), 628 n. 19. 

Mareyneio (Guillelmus de). 

Margaret# (S.) reliquie in ecclesia 
S. Catharine de Monte invente, 
4o6 d. et ecclesia B. Maria Mag- 
dalene Rothomagensi date, 416 h. 

Margareta de Batigly, domicella, 76 1e. 

Margareta de Bruires, 675 c. 

Margareta, comitissa Augensis, mater 
Johannis comitis, 451 f. et n. 4. 

Margareta, domina de Baygniauz 
uxor Rogeride Harenviller, 478a. b. 

Margareta, filia comitis Provincie, 
Ludovico IX nupta, 398 j. V. Mar- 
garita de Provincia. 

Margareta, neptis J[ohannis de 5S. 
Ebrulfo], 4g1 b. 

Margareta, uxor Johannis de Fonte- 
nelo, 478 b. 

Margareta, uxor Johannis de Line- 
riis, 488 b. 

Margareta, uxor Petri de Hotot, mi- 
litis, 4i6e. 

Margareta, uxor Roberti Masquefer, 
365 c. 

Margareta, vicecomitissa Lemovicen- 
sis, filia Hugonis IV. Burgundi«e 


INDEX RERUM ET PERSONARUM. 


ducis, monasterium Sancti Pardul 
phi condit, 189 a. 

Margaretha, comitissa Ebroicensis , 
hOh g. 

Margaretha, regina Francorum, 465 
f. V. Margarita de Provincia. 

Margarita de Argogiis, 601 a. 

Margarita, ducissa de Brabant, Lu 
dovici IX filia, ad pedes patris sui 
sepulla, 145 e. et n. 1. 

Margarita de Burgundia , Ludovici X 
uxor, ob adullerium in castro de 
Gaillart incarcerata, ibi moritur, 
hog e. 427 a. g. h. V. Marguareta. 

Margarita, comilissa Wintonyx, 454 e. 

Margarita de Ebronio, Cenomannen 
sis diocesis , 5g1 b. 

Margarita de Francia, Philippi IV, 
regis Francorum soror, Eduardo I, 
regi Anglia, nupta, 193 f. g. S6g 
e. et n. 4. 

Margarita, mater fotrodi, episcopi 
Ebroicensis , 463 h. 

Margarita, monialis de Guerres, ab- 
batissa Monasterii Villaris consti- 
tula, 357 e. 

Margarita de Provincia, Raymundi 
Berengarii primogenita filia, Lu- 
dovico IX nupta, 4o e. f. 109 b. 
143 d. 144 f. 176 b. 193 d. 224 
c. 398 j. 468 e. In insula Cypri 
cum rege hiemat, 176 e. Abbatia 
S. Marcelli Parisiensis ab ea con- 
dita, 426 f. g. An. 1295 mortua, 
ibid. Obituario ecclesia Ebroicen- 
sis inserta, 465 f. Cf. Margareta, 
Margaretha , Margerite, Marguerite. 

Margarita, relicta Rogeri Aprilis, 564 k. 

Margarita, uxor Guillelmi de Escar- 
dainvilla, 478 f. 

Margarita , uxor Petri Rogeri, 567 £. 

Margeria de Hanles, 471 j. 

Margerite d’Aurengni, 659 d. 

Margerite de Provincia, uxor Ludo 
vici IX, 224 c. V. Margarita de 
Provincia, Marquerie. 

Margherite, comitissa Flandria, 134 
h. et n. 7. V. Marguerite. 

Marguareta, filia Roberti IL, ducis 
Burgundie, Ludovico X  nupta, 
h27 a. V. Margarita de Burgundia. 

Marguareta, domicella de Tygiervilla, 
ad ecclesiam de Tygiervilla pra- 
sentat, 311 h. 

Margueil ( Monseiqneur de), 808 e. 

Marguereta de Rouvray, Johannis de 
Rouvray uxor, 477 @. 

Marguerite, royne d’Angleterre, filia 
Philippi Audacis et Maria de Bra- 
bantio, 105 f. 

Marquerite ( La noble roine) , uxor Lu- 
dovici IX, 4oe. f. V. Margarita de 
Provincia, Margerite. 

Marguerite (La royne), uxor Caroli 
Andegavensis, 58 f. 

Marguerite de Brienne, filia Johannis 
de Brena et Beatricis de S. Paulo, 
Guidoni II, vicecomiti Thoarcensi, 
nupta, 444e. f. 445). 

Marquerite , comtesse de Flandre , 1.0 j.— 
12 d.e. f. 225 a. 

Marguerite, filia Guillelmi de Cam- 
pania, non autem Gaufridi Plan- 
tagenet, uxor Henrici, comitis Au- 
gensis , mater Johannis et Stephani, 
in monasterio Fulcardi Montis se- 
pulta, 439 ¢.—44o c. etn. 5. 

Vari (Johannes de). 

Maria (B.). Ejus festum, 333 e. Ejus 
officium solemne, hore et missx 
in ecclesia Rothomagensi, in mo 











nasterio S. Catharine de Monte et 
apud S. Fidem de Longa Villa, 
397 a. hor c. 4i2 c. 433 hb. Lec- 
tiones de S. Maria in monasterio 
S. Catharine institute, 405 b. Quo- 
modo peregrini cujusdam, B. Marie 
devotissimi, homicida miraculo de- 
tectus ac suspensus fuerit , 196 e. 

Maria Magdalena (B.). Ejus fesium, 
177 g- 192 c. Ejus corpus Vizeliaci 
levatum, 405 g. Ejus imago priora- 
tui ejusdem nominis Rothomagensi 
data, 416 h. 

Maria (Domina) ad capellam S. Eligii 
presental, 299 e. 

Maria, abbatissa Wintonize , 473 f. 

Maria de Alneto, uxor Guillelmi de 
Alneto, 363 h. 

Maria de Audevilla. Ejus terra , 665d. 

Maria de Bernul, 632 m. 

Maria de Berry, Philippi, comitis Au- 
gensis, uxor, 450 c. 

Maria, Bihanniz regis filia, Francia 
regina, 483k. 484 a. 

Maria de Brabantia, Henrici III filia, 
Philippi Il uxor, 193 f. S. Catha- 
rinam de Monte venit, 407 a. Obi- 
tuariis monasteriorum Montis S. 
Michaelis et Crucis S. Leufredi in- 
serta, 479 e. et n. 2. 576 d. et 
n. 4. Cf. Marie de Brabant. 

Maria de Chasteigners, 596 k. 

Maria de Chele, 655 m. 

Maria Cholete, 719 k. 

Maria, comitissa Augi 367g. etn. 14. 
452 I. 

Viaria de Crotes, 6g2 c. 

Maria de Fay, 629 h. 

Maria Feucoine, mater de Ascelot de 
S. Helyerio, 594 bh. 

Maria, filia Ercambaldi de Borbona, 
Johannem, comitem Brennacen- 
sem, an. 1242 desponsat, 430 b. 

Maria, filia Gervasii Bloin, 5go d. e. 

Maria, filia Huichardi, 648 d. 

Maria, filia Johannis de Brena, Bal- 
duino II nupta, 39g h. 

Maria de Heudincort, uxor Stephani 
de Heudincori? 648 e. f. 

Maria dicta de Jerusalem, filia princi- 
pis Antiochia, Hierosolymitanum 
regnum Carolo de Francia, comiti 
Andegavensi, an 1278 cecil, 160 
h. j. 3961 g. Cf Maria de Monte 
Ferrato. 

Maria de Landellis, uxor Guillelmi 
de Merleto, 5gg b. 

Maria de S. Martino, 577 k. 

Maria, mater Helia Jacobi, 435 j 

Maria de Maudestor, 625 d. 

Maria de Monte Ferrato, regina Jero- 
solyme, Johanni de Brena nupta , 
443 |. g. h et n. 11. V. Maria de 
Jérusalem. 

Maria de Monte Tare, 417 ¢. 

Maria, mulier de parochia S. Ger- 
mani de Cogleis, 601 g. 

Maria de S. Petro Engouy, 479 d. 

Maria, soror Johannis Gastel, 605 e. 

Maria de Thibouville, uxor domini 
Radulli de Voullié, 550 h. 

Maria la Torgise, mater Koberti de 
Viila Dei de Saltu Capri, 593 k. 
Maria de Tosches, mater Asceline, 

boi e. 

Maria , uxor Alveredi de Mara , 598 h 

Maria, uxor Johannisde Alneto, 360e. 

Maria, uxor Lupilli militis, an. 1242 
moritur, 585 e. 

Maria, uxor Mathai de Noone, 602 f. 

Maria, uxor Petri Fabri, 598 





INDEX RERUM ET PERSONARUM. 


Maria, uxor Petri de la Gaudichere, 
5Q3 j- 

Maria, uxor domini Radulfli de 
Baillolio , ad capellam S. Agidii de 
Burgo Duni presentat, 302 g. 

Maria de Vilers , 691 b. 

Maria de Villa, 691 b. 

Maria de Voes, 663 a. 

Maria (Adam, Galtherus, Oliva, Ra- 
dulfas , Robertus de S.). 

Maria (S.) Columbensis, 723 d. 

Maria (S.) dominus , 692 a. 

Mariz (B.) Baiocensis cantor (Hugo 
de Borran). 

Maria (B.) de Becco abbas ad eccle- 
siam B. Laurencii Parvi prasentat, 
264 g. 

Maria (B.) de Caritate conditor et 
prior, 437 b. j. V. Geraldus, 
Johannes. 

Mariz (S.) in Cosmedin diaconus car- 
dinalis (Franciscus). 

Maria (B.) Ebroicensis thesaurarius 
(Radulphus d’Espone). 

Marie Ecclesia (Galterus , Guillelmus, 
Willelmus de S. ). 

Maria (S.) Exolduni abbas, 66g b. 

Maria (S.) Montis Burgi abbas 
(Thomas). 

Maria l’Osmont (Robertus de S.). 

Marie (B.) Parisiensis cancellarius 
et decanus, 138 b. 

Marie (S.) de Podio in Alvernia epi- 
scopus (Guido Fulcodii). 

Maria (S.) in Porticu diaconus car- 
dinalis (Arnaldus). 

Marie (B.) de Prato juxta Rothoma- 
gum prior, patronus ecclesiarum 
de Auborvilla, de Bervilla, de Bor- 
deli, de Fuletot, 233 c. d. ago g 
296 a. 

Maria (B.) Regalis moniales juxta 
Pontisaram cum monasterio Li- 
rensi contendunt, 469 f.-470 b. 

Maria (B.) Magdalene Kothomagen- 
sis custos, Henricus, dleca- 
nus, Robertus Malet, — priores, 
Henricus Baudonin, Johannes. — 
prior, patronus ecclesiarum de Aa- 
trelol, de Bernovilla, de Hunes- 
tanvilla, S. Sulpicti de Hotot, de 
Watetot, 282 b. c.292b. 505d. e. 
V. Magdalene. 

Maria (S.) Rotondw canonicus, 247 
|. 30g h. V. Johannes de Nemosio. 

Maria (B.) de Seriaco abbas (Tho 
mas Tallet). 

Marie (S.) Suessionensis abbatissa, 
682 h. 

Varie de Brabant, uxor Philippi Au- 
dacis, 224 c. Filia Henrici Hl, 
soror Johannis L, ducis Brabantia, 
gia-g. 100 d. fg. 105 f Cf. 
Maria de Brabantia. 

Varie de Brena, filia Johannis de 
Brena et Johanne Guisnensis,446h. 

Varie de Brena, filia Radulfi de 
Brena et Johanna de Mello, 447 a. 

Varie, fille du prince de Antioche, roy 
de Jherusalem, 100 h. j. V. Maria 
de Jérusalem. nile 

Varie, lilia Radulfi de Exolduno et 
Eleonore de Britania, neptis Aali- 
dis, comitisse Augi, Alfonso de 
Brena nupta, 443 b. c. h. et n. A. 
hhh a. c. k.-445 b. 446 b. ec. d. 

Marigneio, Marigni (Enguerannus, 
Enguerrant, Philippus de). 

Marigni , Marigny, Marriqny (Loys de). 

Varigni, Varigny (Le sieur seu le ser 

queurde), 80g f. 818d. Cf. Marreqny. 





1029 


Marinel ( Le seiqneur de), 822 ©. 

Marines (Galterus, Walters de). 

Marines (Dominus de), 718 b. 

Marinhé (Engelrandus de). 

Mariniauz (Les), naute classis cruce- 
signatorum, 42 d. e. f. 46 k.-47 
d. e. f. h. 52]. k.-53 a.—57 h. 

Marinis (Eva, Guillelmus , Hugo de) 

Marins (Galterus de). 

Maris (Goscelinus, Johannes, Radul 
fus, Ricardus de). 

Maris (Domina de), 635 b. 

Mariscis (Nicholaus , Petrus de ). 

Marival (Guillelmus de la). 

Marle (Le seiqnor de), 79, a. 

Marleguien (Philippus de). 

Marli (Le seignor, sieur de), 798 ¢. 
809 b. c. 

Marliaci dominus, 683 f. 686 f. 

Marliaco, Marlliaco (Bochardus, Bou- 
chardus, Mathzus, Petrus de). 

Marlie ( Boichart , Mathzus de). 

Marly (Hugo, Tibaus de). 

Marmaigne (Guarinus, Paganus de). 

Marmel (Le seigneur de), 817 b. 

Marmanda (Homines villa de), 786 a. 
Marmande (Lot-et-Garonne). 

Marmeaus (Guillaume de) 816, d. 

Marmerel (Guillelmus). 

Marmion (Guillelmus , Johannes , Ro- 
bert, Robertus, Rogerus). 

Marmita (Sanson). 

Marne (Johannes de). 

Marne (Le seigneur de), 817 h. 

Maroel (Galterus de). 

Maroil (Robertus de). 

Marois (Robertus dew). 

Marolio (Albericus, Bernardus , Hugo 
de). 

Marolio (Dominus de), 658 e. 

Marolis (Hamericus de). 

Marologii conventus prior, 186 d. 

Marologio (Andreas, Guillelmus de). 

Varquais (Gilo de). 

Varquais (Major de) , O48h. 

Marquefave (Arnaldus, Arnaut, Ray 
mont, Raymundus de). 

Varqueil (Beraut, P. de). 

Marqueil { Le seiqgnor de), 794 g.- 

Viarquembuye (Philippa Painel, do- 
mina de). 

Marques (Gilo le Borgne de). 

Marquevais ( Aigidius de). 

Marquien (Andreas de). 

Marquis de Canillac (Monsieur), 806 
c. 81a d. 

Varregny, Marrigneyo, Marrigniaco 
(Engerren, Enguerranus, Johannes 
de). Cf. Marigny. 

Varroles (Le seiqneur de) , 823 d. 

Marroliis (Simon de). 

Varteqny (Thomas de), 

Marteqnyé (Philippus, Radulphus, 
Symon, Thomas de). 

Variel (Alanus, Eustachius, Galfri 
dus, Galterus, Gaulridus, Guillel 
mus, H., Henricus, Johannes, Ra 
dulfus, Rogerus, Willelmus, Yon). 

Vartel de Basquevile, Basqueville, 
808 a. B10a. 819 a. 821 €. 

Martelli consules , 814 b. et n. 20. 

Martelli miles, 758 e. 

Martellus, 726 a. 

Martellus ad exercitum an. 1236 sub- 
monitus , 726 a.etn. 

Marteville (Eustachius , Simon de). 

Martha, 665 c. 672 f 

Martiaus (Gaufridus ). 

Martigniaco (Ricardus de). 


Vartin IV, pape, 101 ©. d. g. j. k. 
102 a. 103 c¢. d.e. V. Martinus [V. 





1030 


Martin (Jehan). 

Martin (Le sire de S.), 807 g.-808 a. 

Martin de Nounant, capellanus S. Mi- 
chaelis Baiocensis, 72 f.-73 b. 

Martin de Trapes, serviens armorum 
a Sarracenis occisus, 54 g. 

Martina, uxor Guillelmi de Boysy, 
477 8: 

Martina, 
478 h. 

Martini (Emma, Guillelmus, 
bertus). 

Martini (S.) abbatis reliquiz, in ec- 
clesia S. Catharine de Monte in- 
vente, 406 e. 

Martini (S.) papa reliquia in ecclesia 
S. Catharine de Monte invenle, 
4ob6 e. 

Martini (Galterus S.). 

Martini (S.) de Alba Malla, de Albe- 
marle abbas, 377 b. Patronus ee- 
clesie de Illeis, 268 e. 

Martini (S.) d’Auchy abbas, patronus 
ecclesie S. Albini de Alba Marla, 
269 g. 

Martini de Auppegant (Johannes). 

Martini (S.) a [Jf prior, 516 e. 

Martini Monte (lobertus de). 

Martini (S.) Pontisarensis abbas , 576 
1. Ad capellam S. Johannis de Ruel 
presentat, 317 e. Patronus eccle- 
siarum S. Martini de Amblevilla, 
B. Marie de Baaile, S. Gereonis de 
Bertanluto, S. Germani de Clari, 
de Gelincuria, S. Caprasii de Gri- 
siaco, de Linviler, S. Andree de 
Nonciaco, de Puteolis, B. Marie 
de Valle Engojart, de Valle Mo- 
desii, 3iga. b. f. Sar e. h. 3a2e. 
323 a. 324 c. 328 fF. 

Martini (S.) super Renellam_pres- 
byter (Ricardus). 

Martini (S.) Turonensis 
(Johannes). 

Martino (Galfridus, Galterus, Guil- 
lelmus, Hugo, J., Johannes, Maria, 
Renaudus, Willelmus de S.). 

Martino (Dominus de S.), 640 f. 

Martino le Hebert (Willelmus de S.). 

Vartinsart ( Huistaces de). 

Martinus (S.) de Campis ! 

Martinus papa IV, 175). 343 b. 345 
d. 4o7 f. 482 b. Johannes Cholet 
ab eo in Franciam missus, 345 e. 
344 k. Constantiensis episcopatus 
ab eo Eustachio de Rothomago 
collatus, 345 e. An. 1285 mor- 
tuus, 151 j. 345 g. 361 g. 408 a. 
V. Martin IV. 

Martinus abbas, 418 h. 

Martinus, abbas Augensis, 451 b. 

Martinus, abbas Montis S. Michaelis, 

Ejusdem monasterii obi- 
tuario insertus, 576 a. k. 

Martinus de Ailliaco, 681 a. 

Martinus dictus Bonface, rector ec- 
clesiea S. Valerici, 274 |. 

Martinus de Burgo Acardi, rector ec- 
clesia S. Audoeni Rothomagensis, 
229 d. 

Martinus, capellanus domini de Wal- 
liquiervilla, 283 d. 

Martinus dictus Crestien, 
chori ecclesia Rothomagensis , 372 


uxor Petri de Rothomago, 


Ro- 


decanus 


Lis 
70 §g. 


clericus 


e. 

Martinus , episcopus Abrincensis , 576 
b. 

Martinus, filius Gaufridi Poucier, ob 
merita sanctorum Savigniacensium 
sanalus, gi d. e. 

Martinus de Fovilla, 364 j- 


Martinus Garini, burgensis S. Laudi, 
508 c. 

Martinus de Hantonne, 339 e. 

Martinus de Hosa, miles, patronus 
capella B. Maria de Hosa, 259 
g. h. 

Martinus de Hosa, 359 g. 

Martinus de Hosa, pater Osberli, ar- 
chidiaconi Ebroicensis , 461 b. 

Martinus de Laignelet , 604 f. 

Martinus dictus Maucion, rector ec- 
clesiea de Angiervilla, ago a. 

Martinus de S. Medardo, 485 d. 

Martinus, monachus ordinis S. Bene- 
dicti, prior de Heauvilla, ob me- 
rita B. Thome Helie sanatus , 566 
k. l. et n. 2. 

Martinus, persona ecclesia de Willi- 
villa, 239 e. 

Martinus, primus presbyter de Baucis, 
474d. 

Martinus de Patot, 635 j. 

Martinus de S. Quintino, 649 a. 

Martinus, rector ecclesia de Altaribus, 
257 b. 

Martinus, rector ecclesia de Bos Ro- 
gier, 239 }. 

Martinus, rector ecclesie de Crovilla, 
Sol a. 

Martinus, rector 
quiennes, 255 . 

Martinus, rector ecclesia de Hugle- 
villa, 301 a. 

Martinus, rector ecclesia de Liuns, 
313 g. 

Martinus, rector ecclesia B. Marie in 
Campis, 310 g. 

Martinus, rector ecclesiz S. Michaelis 
de Mautevilla, 254 g. 

Martinus, rector ecclesia S. Petri de 
Molencuria, 325 b. 

Martinus, rector ecclesixe de Tofre- 
villa Martelli, 251 a. 

Martinus de Tornai, Matildis filius , 
Goleta maritus , 4go d. 

Martinus de Trie, pater Willelmi de 
Trie, 408 g. 

Martinwasto (Ricardus de). 

Martirs (La messe des), 97 e. 

Martre (Renaldus le). 

Martre (Robertus de la). 

Martyrum ordo in concilio Lugdu- 
nensi an. 1274 interdictus, 406 h. 

Maruel (Simonetus de). 

Varueil ( Le seigneur de), 823d. 

Maruel ( Le seiqneur), 815 f. 

Marvilla (Domina de), 628 e. et n. 
1y. 

Marvillari, Marville (Guillelmus de). 

Maschefer (Robertus). 

Mascon (L'évesque de), 809 h. 

Maseit ( Ravinel ad). 

Maselet (Robertus). 

Masinhey (Johannes de). 

Masire (Robertus). 

Maskerel (Hugo, Rogerius). Cf. Mas- 
querel. 

Masquefer (Isabellis , Robertus). 

Masquelinis (Johannes de). 

Masquerel (Johannes). Cf. Maskerel. 

Masseiqny (Petrus de). 

Massiliensis conventus prior, 184 x. 

Mastacio (Robertus de). 

Masticonensis episcopus , 682 d, 

Matathias, 164 e. 

Mataz (Le seignor de), 79: f. 

Vatefelon ( Foulque, Th. de). 

Matefelon (Le seignor de), 789 b. 791 
e. j. 799 d. 802 d. 804 e. 8o8 a. 
818 e. 824 d. V. Mathefeion. 

Matha (Johannes de). 


ecclesia de Fre- 


INDEX RERUM ET PERSONARUM. 


Matha, domina de Cornocyo pro Cor- 
nayo, wt videtur, 761 h. 

Matleus (B.), 117 g. Ejus festum, 
144 c. 176 e. 188 e. Ejus reliquie 
in ecclesia S. Catharine de Monte 
inventz, 406 ec. 

Mathzus, 660 k. 680 g. 

Mathzus abbas , 419 j. 

Matheus abbas, 575 f. 

Matheus, abbas Augensis, 451 e. 

Mathzus, abbas Gemeticensis, 420 b. 

Mathzus de Abbetot, miles, patronus 
ecclesia de Bernarvilla, 288 f. 

Mathwus de Alysiaco, canonicus Ro- 
thomagensis, 367 e. 

Mathzus de Batigly, miles, 761 e. 

Mathzus de Becco. Ejus heres, 705 j. 

Mathwus de Beteville, 747 b. 

Matheus de Bez, 650). 651 b. 655 e. 

Mathzus de Bodi, 648 d. 

Mathzus de Boolai, 648 c. 

Mathzus de Bosco Anseré, 714 j. 

Mathaus de Bosco Menardi, 687 m. 

Matheus de Bosco Restoudi, capel- 
lanus leprosaria de Dodevilla, 
29) e. 

Mathwus de Bosco Silvestri, 747 a. 

Mathzeus de Bossavesnis, 648 a. 

Mathwus de Brochefautre, 679 e. f. 

Mathzus de Brouilly, miles, 758 h. 

Mathzus Buisine, 738 e. 

Mathzus de Buisson. Ejus filius, 609 
Cc. 

Mathewus de Buletel, 738 b. 

Mathzus de Buleiot, 641 m. 642 c. 

Mathaus de Burcamp, 787 g. 

Mathzus de Caieu, 775 f. 

Mathzeus de Calvo Monte, miles, 777 
e. 

Matheus Campion, patronus ecclesia 
de Favarchiis, 505 g. h. 

Mathus, capellanus domini de Wa- 
liquiervilla, 283 d. 

Mathzus Carazola, archidiaconus Ma- 
joris Caleti, 364 h. 

Mathzus de Castello, 654 f. 

Matheus de Chaumont, 640 b. 750 
c. 

Mathwi de Chevriaco feodum, 665 g. 

Mathzus de Cicinni, 652 f. 

Matheus , civis Rothomagensis , 474 a. 

Mathzus de Clara, 698 c. 

Mathazus de Cleri, Clery, 
799 f. 78:1 f. 

Mathaus de Cocherel, 692 ©. 

Mathzus Cocherellus, 661 d. 

Mathzeus Cocheriau, 6go e. 

Matheus Cornet, abbas Gemmeti- 
censis. Ejus epilaphium, hoh be. 
et n. 6. 

Mathzus Covercle, 691 j. 

Mathaus de Crepicordio, 480 c. 

Matheus de Crepicordio, canonicus 
Rothomagensis , 372 h. 373 e. 374 
a. d. g. h. 375 b. c. 

Matheus de Crepicordio, rector ec- 
clesie S. Supplicii de Catevilla, 
310 a. 

Mathzus de Crevecor, 622 e. 

Mathwus de Cueqnoles, 648 e. 

Mathzus de Cunbles, 648 b. 

Mathwus Cuvercles, 721 e. 

Mathzus de Daucenvilla, 688 b. 

Mathzus de Doy, 650 c. 

Mathzus de Ebroicis, 471 b. 

Mathazus Engelot, 648 c. 

Mathzus de Ermenolvilla, 645 j. 

Matheus, dominus de Ernevilla, pa 
tronus ecclesi# ejusdem loci, 247 
d. 

Mathaus de Espeville, 652 d. 


700 f. g. 











Mathaus de Esprevilla, rector eccle- 
six de Vallevilla, 235 b. 

M{attheus] de Essartis, Ebroicensis 
episcopus , 461d. 462 f. h. 463 f. 
464 f. 465 e. 

Matheus Evrardi, 364 a. 

Matheus de Favo, 637 a. 

Matheus de Fayello, miles, 759 c. 

Mathzus de Feritate , 697 f. 

Matheus le Feron, 380 a. d. 

Mathzus de Feucheroliis, 719 j. 

Mathzus, filius Basire , 366 b. 

Mathzus, filius Gaufridi Durel, 592 
h. 

Mathzus, filius Nicholai. Ejus mater, 
necrologio ecclesia Rothomagensi 
inserta, 358 b. 

Matheus de Floocort, 648 c. 

Mathzus de Fonte, 648 d. k. 

Mathzus de Foresta, 688 j. 6go f. 

Matheus li Forsenez, 691 d. 

Mathzus, frater Johannis de Vileta, 
647 d. 

Matheus, frater ordinis S. Trinitatis, 
rector ecclesia de Rouvray-sur-An- 
delle, 240 h. 

Mathzus de Furno, 380 c. 

Mathzus de Gamaches , de Gamachiis , 
631 h. 717 d. 750 ¢. 

Matheus Garrellus, 665 m. 

Mathzus Genchon. Ejus filius, 595 c. 

Mathzus de Gossencort, 647 e. 

Mathzus le Gras, rector ecclesia de 
Fraxinis, 247 a. 

Mathzus Grossus seu Grossi, 361 c. 
362 e. et n. 7. 416 b. 

Mathzus de Hamericort, 64g c. 

Matheus de Hardicort, miles, 648 
n. 5. 

Mathzus Haren, miles, 750 f. 

Mathzeus Harou, patronus ecclesia S. 
Petri de Hanesies , 307 a. b. 

Mathzus de Haussoy, 739 e. 

Mathzeus de Hermanvilla, 611 h. 

Mathzus de Hernevilla, 717 e. 

Mathzus de Heudebouvilla , presbiter, 
477 d. 

Mathaus de Hoslaporte, 710 h. 

Mathwus de I’Ileste, 675 h. 

Mathzus de Jerardi Villa, 695 c. 

Mathzus de Juaio in Bolesia; 666 a. 

Mathzus Laurencius , Lucia maritus , 
553 f. 

Mathus de Leheries, 647 e. 

Mathzus Lepus, 6go e. 

Mathzus de Lindebue, 696 b. 

Mathwus de Longo Piro, 689 b. 

Mathaus de Louvain, 745 g. 

Mathaus Magret, 653 d. 

Matheus de Mailliaco, ad exercitum 
Fuxensem submonitus, 735 b. 

Mathzus de Maissemi, 654 f. 

Mathzus de Malli, 611 c. 

Mathaus de Malliaco, 611 c, 

Mathzus Maminot, 621 b. 

Mathzus de Marliaco, 727 f. 

Mathzus de Marlie, 637 h. 

Mathwus de Mellaio, Mellay, seu 
Melleio, 706 b. 715 a. 716. 
Mathzus de Merlai, seu de Merlaio. 

616 g. 621 e. 

Mathaus de Mesnilio, 717 g. 

Matheus de Mesnillo Cluc, clericus 
et diaconus, 36g f. 

Mathzus de Meudon, 692 h. 

Matheus Michenauz, 666 b. 

Mathzus, miles, 471. c¢. 

Mathewus de Monte Maurentiaci seu 
Morenciaci, de Montmorenci, 631 
d. 686 e. 689 d. e. 693 c. Consta 


bularius Francie,